Şimdi seninle dünyayı turlamaya başlayacağız. Bavulun hazır değil mi? Blogun sayfalarında gezdiğim 132 ülkeden yazılmaya değer bulduklarımı beraber ziyaret edeceğiz. "Nasıl oldu da bu kadar çok yeri gezdin?" mi dedin? Anlatayım. "Şaşırmak İçin Gezmeniz Gereken 55 Yer" kitabım daha sonra iki baskı daha yaptı. Kitabı şu anda yukarıdaki resime ya da linke tıklayarak Amazon'dan satın alabilirsiniz. 24 yaşındaydım, para biriktirip Tahtakale'den o zamanlar daha yeni yeni yayılmaya başlayan CD'li bir müzik sistemi aldım. CD kalitesinde ses dinlemenin ne olduğunu eve gider gitmez denemek istiyordum. Sistemi satan mağazanın raflarındaki kısıtlı sayıdaki CD'lerden birini raftan aceleyle alıp eve getirdim. CD, Los Incas grubunun Güney Amerika şarkılarından derlediği bir seçkiydi. Albümde içinde "Titikaka" nakaratı geçen şarkı nedense beni iyice sardı, tekrar tekrar dinledim. Bu isimde bir göl olduğunu hayal meyal hatırlayınca hızla dünya atlasını karıştırıp Peru'daki Titikaka gölünü buldum. Kendimi Titikaka gölü kıyısında bu şarkıyı dinlerken gözümün önüne getirdim, "bir gün bu şarkıyı orada dinleyeceğim" dedim. Sonra araya hayat girdi. Deli bir tempoda çalışmayla ve işimde giderek yükselmeyle dolu seneler geçti. Bu sürede 50'den fazla ülkede çalıştım, 5 ülkede yaşadım, projelere koşturdum. Tatillerimde de yeni ülkelere gittim ama bir türlü Titikaka kıyılarına gitmeye fırsat bulamadım. Şarkıyı ilk dinlemem üzerinden 14 sene geçtikten birden Titikaka şarkısını yerinde dinleme zamanının geldiğine karar verdim. İşimden istifa ettim, bütün eşyalarımı, mobilyaları, kısacası kitaplar dışında her şeyi arkadaşlarıma verdim ve sırtımda 14 kiloluk bir çantayla 10 aylık bir dünya seyahatine çıktım. Yol çok ama çok keyifliydi. 10 ay önce 12 aya uzadı, sonra 13, 14, sonra 15. Pasaportumdaki son sayfayı da bitirince mecburen 16 ay sonunda 40 ülke daha gezmiş olarak Türkiye'ye döndüm. 16 Aylık dünya turumun hikayesini ülke ülke detaylı bir şekilde buradan okuyabilirsiniz. Hayır. Uzun süre gezip geri gelince hayata bıraktığın yerden devam etmek zor değil. Ama sonra gözüm tekrar haritalara kaymaya başladı. Baktım olamayacak. Bir daha yol planlarına başladım. "Şaşırmak İçin Gezmeniz Gereken 55 Yer" kitabım daha sonra iki baskı daha yaptı. Kitabı şu anda yukarıdaki resime ya da linke tıklayarak Amazon'dan satın alabilirsiniz. Şimdiye kadar 130'dan fazla ülkede bulundum. Gittiğim ülkeleri maviye boyadım. Demin anlattım: bir şarkı dinledim, hayatım değişti. Titikaka melodisi peşine yola çıktım, onlarca ülkeden geçtim, yüzlerce yeni insanla tanıştım, konuştum, yolu paylaştım, keyif aldım, adını bilmediğim içinde ne olduğunu anlamadığım şeyleri yiyip, en güzel manzaralarda soluklandım, en rahat uçaklarda gidip en dökük kamyonlara otostop çektim. Her seferinde yaşam sevincini taa içimde hissetim, "iyi ki yola çıkmışım, iyi ki" dedim. Okuyucu, ne kadar anlatsam da aldığım derin hazzı kelimelerle aktarmam kolay değil. Senin de denemen lazım. Okuyucu, senin "Titikaka"'n nerede? Hani şu hep erteleyip durduğun, bir sonraki terfiyi, arabanın borcunun ödenmesini, çocuğun liseye girmesini bekleyen, hep "şimdi sırası değil dediğin" ? Okuyucu, aslında sen de biliyorsun "şimdi tam zamanı", hadi sende yola. Bana gelince: daha gezecek yer kaldı mı? Elbette! Haritaya baktığımda halen gözüme batan yerler var. Biter mi hiç? Gezdiğim yerleri burada yazmaya devam edeceğim.


"Küçük olsun benim olsun" diyenlerdensiniz sizinde Katar Emiri ile ortak bir noktanız var demektir. Bunun yanına "Küçük olsun, benim olsun, yazları sokakta sadece sıcaktan zevk alan mazoşistler yürüyebilsin, üç tarafımız deniz olsun, nüfus 600 bini geçmesin ve bunun 450 bini geçici gelen yabancı işçiler olsun, her taraf petrol kaynasın, ha bir de burayı ben yöneteyim" derseniz ve cidden böyle olursa o zaman Katar Emiri oluyorsunuz. Burası 200 x 50 km lik bir ülke ve dünyanın üçüncü büyük doğalgaz kaynaklarına sahip, bu bölgede 1800'lerin başına kadar bir yerleşim yeri yokmuş. Aynı soydan gelen birkaç Arap aile buraya yerleştikten sonra bu topraklar Osmanlılara bağlanmış. Osmanlılar 1915'e kadar burada kalmış sonra İngilizler bölgeye gelmiş ve 1971'e kadar kalmışlar. İngilizler bölgeden resmi olarak çekilince Bahreyn, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri doğmuş. Resmi olarak çekilmişler ama ekonomide halen söz sahibiler; yönetici, mühendis gibi işlerde çalışan İngilizler buradaki en büyük batılı yabancı işçi topluluğunu oluşturuyorlar. Ülkedeki İngiliz etkisini trafikten, eğitime, devlet binalarından bürokrasiye dek görmek mümkün. Tabi birde Amerikalılar var; onlardan fazla bahsetmek yerine yerel Gulf Times gazetesinin 4 Temmuzda "American Indepence Day" ilavesi verdiğini söylesem buranın yönetimi ve Amerikalıların etkisini anlarsınız. Nüfusun %80'i başkent Doha'da yaşıyor, ülkenin geri kalan alanı tamamıyla çöl. Katar vatandaşı iseniz eğitim ve sağlık hizmetleri bedava, çocuğunuz varsa devlet size maaş bağlıyor, ülke içi telefon konuşması herkes için bedava. Ülkenin en büyük sorunu susuzluk; onunda çaresini bulmuşlar deniz suyunu buharlaştırıp arıtarak içme ve kullanma suyu elde ediyorlar, bu çok petrol yakılmasını gerektiren pahalı bir işlem, petrol bittiği an su da bitecek. Kasım-Şubat ayları dışında -sıcaktan dolayı- dışarıda dolaşmak pek mümkün değil, klima her yer için bir ihtiyaç, o kadar ki devlet fakir vatandaşlarına bedava klima dağıtıyor, elektrikte haliyle bedava. Yeme içme olayında seçim şansınız çok; Lübnan, Hint, Tayland ve Filipin lokantalarının yanı sıra bir sürü Amerikan lokanta zinciri de burada. Bizimkiler de burayı ıskalamamış; Doha'nın Tahtakale'si sayılabilecek Mugati caddesinde yüz metre içinde dört tane Türk lokantası var, yurdum insanı burada da döner olayını kimseye kaptırmamış.


Petrol zengini küçük bir ülke daha. Ülke topraklarının sadece binde üçünde tarım yapılabiliniyor. Petrol öncesi gemi yapımı ve inci dalgıçlığı ana gelir kaynakları imiş. Kuveyt dünyada kişi başı geliri en yüksek devletlerden biri. Nüfus 2.5 milyon, bunun 1.5 milyonu yabancı işçi ve aileleri. Çalışan Kuveytlilerin hemen hepsi devlet dairelerinde görevli. Ramazan ayında devletle işiniz varsa, hiç uğraşmayın; işe gelen Kuveytli bulmak normalde zaten zor, Ramazan'da unutun gitsin. Körfez ülkeleri içinde tutuculuk sıralamasında bana göre Suudi Arabistan'dan sonra ikinciler. Bu karşın Suudi Arabistan'ın tersine sokakta kadınları yürürken görebiliyorsunuz, araç kullanmaları serbest. İşyerlerinde kadınlar çalışıyor ama hemen hepsi yabancı. Ama dediğim gibi aslında hiç bir Kuveytlinin çalışmasına gerek yok çünkü devletin geliri şu anda herkese yetiyor. Kuveyt şehrine kuşbakışı bakınca üç büyük bina dikkatinizi çeker; Kuveyt Kuleleri, Kurtuluş kulesi ve büyük camii. Kuveyt Kuleleri, adı gibi Kuveyt'i simgelemesi için inşa edilmiş üç ayrı kuleden oluşuyor. En büyüğünün üzerinde döner bir restoran var, ortanca olanı su deposu ve en küçüğü de ışıklandırma için. Şehri tanıtan tüm fotoğraflarda bu kuleler var, çünkü şehirde bunun dışında simge bina yok gibi bir şey. Kurtuluş kulesi ise 372 m yüksekliğinde bir televizyon kulesi. Şehirde 4-5 müze de var ama Saddam oraları yağmaladığı için görecek bir şey kalmamış. Birinci Körfez savaşından sonra şehir mezbele haline gelmiş ama şehrin yeniden inşaasına tam olarak başlamaları ancak ikinci körfez savaşı sonrası olmuş. Kuveytliler baş belalıları Saddam yakalanana kadar bir rahat yüzü görmemişler. Her an yine işgal edilebiliriz kaygısıyla, yatırımları ağırdan almışlar. Bugünlerde ise altyapı yatırımları tüm hızıyla başlamış durumda. Kuveyt'te trafik ilginç; kısa bir yağmur sonrası İstanbul'da yoğun kar yağışında ne olursa o oldu; trafik felç ve sayılamayacak kadar kaza. Geceleyin Körfez caddesinde kısa bir tur atmam, bende trafik canavarının ana vatanının kesinlikle Kuveyt olduğu fikrini uyandırdı. Yapacak başka bir şey bulamayan paralı gençler koca caddeyi yarış pistine çevirmişti. Aslında onlara hak vermemek elde değil, çünkü sosyal eğlence imkanları sadece dışarıda yemekle sınırlı. Körfezin dört önemli şehrinde yaptığımız gezi bu kadar umarım hoşunuza gitmiştir. Yine beklerim efendim.


Muskat, Umman Sultanlığının başkenti. Körfez'in önemli şehirleri içinde tarihi olan ve gerçekten ruh taşıyan nadir yerlerden. Şehir dağlık bir alanda kurulmuş ve üç ana bölgeye ayrılmış; Muskat, Mutrah ve Ruvi. Bu üç bölge tam anlamıyla şehir içinde şehir, her bölgenin kendine has bir karakteri var. Muskat, şehrin eski bölgesi. Eski surlar, tarihi binalar ile birlikte sultanın en büyük sarayı da bu bölgede bulunuyor. Mutrah, limanın devamı ve apartmanların yığıldığı işten daha çok yaşama bölgesi, şehrin en büyük kapalı çarsısı da burada. Ruvi ise denizden içeride ve şehrin iş merkezi. Şehirde radarlı kamera ve vidanjör bolluğu göze çarpıyor. Nedeni basit kanalizasyon sistemi yok, her apartmanın pis su kuyusu var. Kuyu dolunca pis sular vidanjörlerle taşınıyor. Şehirdeki her evin iki haftada bir pis su deposunu doldurduğunu düşünürseniz, vidanjör bolluğu sizi şaşırtmaz. Radarlı kameralar ise hız meraklısı Umman'lıların bolluğundan kaynaklanıyor. Aslında trafik fazla değil ama gaz pedalının ne kadar dibe gittiğini merak eden sürücü sayısı korkutucu boyutlarda. Ummanlılar denizcilik geleneği olan bir ulus, bugünde eski tip tekne yapımı devam ediyor. Dhow adı verilen tahtadan teknelerle bazı deniz taşımacılığı işleri halen sürdürülüyor. Dhow'ların kullanımı sadece bu bölgede değil, eskiden Umman'lıların çok sıkı ticaret ilişkileri içinde oldukları Doğu Afrika kıyılarında da sürdürülüyor. Ummanlılar denizci ama denize girme alışkanlıkları yok. Bundan dolayı Muskat in herhangi kıyısında en kalabalık zamanda dahi sahiller boş. Dubai bende plastik çiçek çağrışımı yapıyor. Tamam çöl değişik, mimari etkileyici, alışveriş iyi, etraf yalancı cennet ama şehir bana göre plastik çiçek gibi: doğal değil, uzaktan iyi yanına yaklaşınca albenisini kaybediyor. Hele bir de yazın gelme talihsizliğinde bulunursanız yandınız. Sıcaktan şikayet etmem, ama 45 derecenin üzeri hele nem oranı yüzde doksanları aşıyorsa dayanma sınırımın kat kat üzerinde oluyorum. Şehrin plastikliğini bir kenara bırakırsak iyi yönetimin neler yapabileceğinin güzel bir aynası Dubai. Birleşik Arap Emirliklerinin o zamanki Emiri diğer Arap ülkelerine göre az olan petrol rezervlerine merhem olmak için 1970'lerin sonunda Dubai'nin Beyrut'un boşalttığı finans merkezi koltuğuna oturmasını düşlemiş ve 25-30 yıl gibi bir sürede gerçekten bir mucizeyi gerçekleştirmiş. Bugün Dubai vergilerin sıfır olması, güvenliğin yüksek oluşu, alışveriş merkezlerinin bol ve milyar dolarlık projelerin doğma noktası olması sebebiyle çok yatırım ve yabancı çalışan çekiyor. Şehrin 1.2 milyon nüfusunun 900 bini yabancı! Dubai'nin merkezi bizdeki haliç benzeri bir deniz girintisinin "Dubai Creek" çevresinde yapılanmış. Creek'in sağ tarafında Deira, sol tarafında Bur Dubai mahalleleri var. Bu bölge Dubai'nin diğer bölgelerinin tersine daha gerçek hayata daha yakın duruyor; dükkanlar, tekneler, değişik milletlerden tacirler, zenginler, fakirler, büyük gökdelenler, kapalı çarşılar, Asyalı işçilere yönelik mağazalar, golf alanları, alışveriş merkezleri hep bu civarda. Şehrin gökdelenlerle dolu bir başka bölgesi de Şeyh Zayid yolu, burası Creek'ten 7-8 dakikalık mesafede ve değişik mimarili yeni gökdelenlerle bezeli. Dubai kışın denize girmek isteyenler için ideal; şehrin hemen yakınındaki Jumeirah plaji ve buradaki tesisler yüksek standartlı. Bu bölgedeki Burj al Arab oteli, mimarisi ile Dubai'nin simgesi olmuş durumda. Otelin bu simge durumunu uzun sure koruması zor, çok büyük finansal kaynaklar gerektiren büyük inşaat projeleri Dubai de ardı ardına geliyor; dünyanın en büyük kulesi, en büyük eğlence parkı, insan eliyle yaratılan dünya biçiminde bir ada-mahalle bunlardan akla hemen gelenleri.


Is icin dort bes kez gittigim Portekiz'den 2004 yilinda kisa notlar. Gunduzleri is olaylarina girdikten sonra, aksamlari esas gorevim olan Lizbon sokaklarini arsinlama gorevine daliyorum. Yalniz bu is gorundugunden daha yorucu Lizbon u tanitan brosurlerde buranin 7 tepe uzerine kuruldugu yazili, yaptigim tetkiklere gore burada en az 20 tane tepe var ve nedense gorulecek herseyi tepelere koymuslar, sehir Serencebey yokusunun cok buyuk bir alana yayilmis hali denebilir. Sehrin eski bolgesi dar ve dik sokaklari, acaip yerlere park etmis arabalari, sokak aralarinda top oynayan cocuklari, araba park ettirip yolunu bulmaya calisan gariban kolculari, sabirsiz taksi soforleri ile Istanbul'u andiriyor. Sehrin bu tepe bolgelerinde en ufak manzarali bos yer hemen ufak bir park, birahane, lokanta vs vs haline cevrilmis iflas eden bacaklar icin iyi bir durak oluyor. Lizbon'da bana gore hayranlik uyandiracak hep hatirlanacak eser pek yok gibi, ama sehir guzel ve insani saran bir sicakligi var. Insanlarda iyi niyetli ve her isinizde yardimci olmaya calisiyorlar. Diger latinler gibi Ingilizce bilmekle ilgileri olmadigi icin anlasmaniz kolay degil. Haftasonu birisi benim arabaya arkadan bindirip biraz cizdi, arabadan inip adamla konusmaya basladim tabi oda benimle. onda tek kelime ingilizce bilgisi yok benim portekizce bilgim ise "gunaydin, iyi aksamlar, hesap, fatura, tesekkurler" den ibaret. Karsilikli derdini anlatma denemelerinden sonra anlasmak yerine arabayi yaptirmak daha kolay geldi. Dilini bilmedigin ulkede araba kiralarsan sonuna kadar sigorta yaptirmak iyi bir strateji. Ucuz kurtulduk. Lizbon daki Vasco de Gama koprusu Avrupanin en uzunu, koprunun ayagina yakin bir yerde Expo 98 icin kurulan park var. Burayi fuardan sonra eglence parkina cevirmisler, her taraf lokanta + bar. Nehir kenarinda oturup, bir yandan kopruyu bir yandan karsi kiyidaki isiklari kesip bir yandan balik yemek suretiyle Bogaz similasyonu yapmak mumkun. cika etrafi dolasmak sabahtan iyide ogleden sonra molalar uzuyorrrrrrrr. Porto nun eski bolumleri Lizbon'a gore cok daha dokuk ama daha etkileyici. Nehrin iki tarafida gorulmeye deger. bir tat verirken alkol derecesinide 20 nin uzerine cikariyor. Yeni bir Porto sarabi cebinizden 6 Euro alirken 30 senelik olanlari 130 Euro ya satiliyor. Meraklisi farki anlayip 130 luktan alirmis, ha bi de tadi bozulmasin diye aldiktan sonra hergun sarap sisesini bir tur dondururmus. Gunduzleri is olaylarina girdikten sonra, aksamlari esas gorevim olan Lizbon sokaklarini arsinlama gorevine daliyorum. Yalniz bu is gorundugunden daha yorucu Lizbon u tanitan brosurlerde buranin 7 tepe uzerine kuruldugu yazili, yaptigim tetkiklere gore burada en az 20 tane tepe var ve nedense gorulecek herseyi tepelere koymuslar, sehir Serencebey yokusunun cok buyuk bir alana yayilmis hali denebilir. Sehrin eski bolgesi dar ve dik sokaklari, acaip yerlere park etmis arabalari, sokak aralarinda top oynayan cocuklari, araba park ettirip yolunu bulmaya calisan gariban kolculari, sabirsiz taksi soforleri ile Istanbul'u andiriyor. Sehrin bu tepe bolgelerinde en ufak manzarali bos yer hemen ufak bir park, birahane, lokanta vs vs haline cevrilmis iflas eden bacaklar icin iyi bir durak oluyor. Lizbon'da bana gore hayranlik uyandiracak hep hatirlanacak eser pek yok gibi, ama sehir guzel ve insani saran bir sicakligi var. Insanlarda iyi niyetli ve her isinizde yardimci olmaya calisiyorlar. Diger latinler gibi Ingilizce bilmekle ilgileri olmadigi icin anlasmaniz kolay degil. Haftasonu birisi benim arabaya arkadan bindirip biraz cizdi, arabadan inip adamla konusmaya basladim tabi oda benimle. onda tek kelime ingilizce bilgisi yok benim portekizce bilgim ise "gunaydin, iyi aksamlar, hesap, fatura, tesekkurler" den ibaret. Karsilikli derdini anlatma denemelerinden sonra anlasmak yerine arabayi yaptirmak daha kolay geldi. Dilini bilmedigin ulkede araba kiralarsan sonuna kadar sigorta yaptirmak iyi bir strateji. Ucuz kurtulduk. Lizbon daki Vasco de Gama koprusu Avrupanin en uzunu, koprunun ayagina yakin bir yerde Expo 98 icin kurulan park var. Burayi fuardan sonra eglence parkina cevirmisler, her taraf lokanta + bar. Nehir kenarinda oturup, bir yandan kopruyu bir yandan karsi kiyidaki isiklari kesip bir yandan balik yemek suretiyle Bogaz similasyonu yapmak mumkun. cika etrafi dolasmak sabahtan iyide ogleden sonra molalar uzuyorrrrrrrr. Porto nun eski bolumleri Lizbon'a gore cok daha dokuk ama daha etkileyici. Nehrin iki tarafida gorulmeye deger. bir tat verirken alkol derecesinide 20 nin uzerine cikariyor. Yeni bir Porto sarabi cebinizden 6 Euro alirken 30 senelik olanlari 130 Euro ya satiliyor. Meraklisi farki anlayip 130 luktan alirmis, ha bi de tadi bozulmasin diye aldiktan sonra hergun sarap sisesini bir tur dondururmus. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


İskandinavya deyince akla ilk gelen ülke genelde Norveç değildir. İsveç müziği ve sarışınları, Finlandiya cep telefonları ve Danimarka kek ve tereyağı ile ünlenmişken Norveç'in hemen akla gelen bir özelliği yok gibidir. Oysa bu ülke kasada unutulmuş bir mücevher gibi gün ışığına çıkınca insanı etkileyen özelliklere sahip. Norveç, senelerdir "Dünyanın Yaşam Kalitesi En Yüksek Ülkesi" ünvanını beri kimseye kaptırmıyor. Norveçli kaşifler ülkenin boyunu kat be kat aşan göre çok büyük işler yapmışlar. Bunların üzerine harika bir doğayı da koyarsanız rahatlıkla "Norveç'e gidin şaşıracaksınız" diyebilirim. Türkiye'nin yarısı kadar toprağa sahip Norveç'te yaşayanların sayısı Bursa ve Antalya'nın toplam nüfusu kadar: 4.8 milyon. Oslo 600,000'i bulan nüfusu ile ülkenin en büyük şehri. Oslo'nun iki havalaanı var. Uçağımın indiği uzaktaki havalananından Oslo'ya gelen yolun büyük kısmı orman içinden geçiyor. Sonlara doğru bir taraf orman diğer taraf deniz oluyor. Şehir merkezine yaklaştığınızı teknelerden denizi görmekte güçlük çektiğinizde anlıyorsunuz. Vikinglerin torunları için deniz halen bir tutku ancak denize artık savaşmaya değil, eğlenmeğe ve eğlendirmeye çıkıyorlar: dünyanın en büyük gemi turu şirketleri Norveçli. Norveçliler dünyanın bir çok popüler bölgesindeki gemi turlarında neredeyse tekeller. Örneğin Karayiplerde gemiyle turlamak isteyen bir ABD'li, Japon ya da Türk büyük olasılıkla Oslo'daki deniz ticareti ve gemi turları ile uğraşan bin civarındaki firmadan birinin müşterisi olacaktır. Otobüs terminalinin çevresindeki bölgede ilk dikkatimi çeken Ortadoğulu ve Pakistanlı göçmenlerin bolluğu oldu. Ana tren istasyonu, otobüs terminali gibi yerler her ülkede karışık, binbir çeşit insanın buluştuğu, yollarının kesiştiği ve yemek yediği yerlerdir. Geliri iyi olmayan göçmenler terminal çevresinin olmazsa olmaz sakinlerindendir. Oslo merkezine girince göçmenlerin azalmasını beklemiştim, ama beklediğim olmadı. Sadece terminal çevresinde değil şehrin tüm mahallelerinde ciddi bir göçmen nüfusu var. Oslo şehir merkezi, bir kuzey ülkesi için çok hareketli. Lokantalar, kaldırım kafeleri, barlar ve müzikli eglence yerleri tıka basa dolu. Sokakların dolu olmasında Eylül ayı için sıcak olan havanın etkisi olsa gerek. Barların dolu olması için ise açıklamam başka: "Biracılar Partisi" yandaşları bira içerek eylem yapıyor olmasın? Yanlış okumadınız ülkede bira sevenlerin kurduğu bir parti var. "Biracılar Partisi"'nin politik programı sizi çekemedi mi? Denizi sevenler için " Deniz Kıyıları Partisi", emekliler için " Emekli Partisi" ya da anarşizmi destekleyen "Toplum Partisi"' var. Parti adlarından da anlaşılacağı üzere Norveçlilerin tuzları kuru. Norveç 1960'lardan sonra petrol zenginliğini denizcilik ve orman ürünleri satışı ile birleştirerek refahını oldukça arttırmış. 2000 yılından beri devamlı Birleşmiş Milletler araştırmalarında "Dünyanın Yaşam Kalitesi En Yüksek Ülkesi" çıkıyor. Dünyanın yaşam kalitesi en yüksek ülkesinin başkenti Oslo'da kısa turistik bir tur atalım. Fiyortlar : Oslo bir fiyordun tam ortasına kurulmuş. Şehirden denize bakınca çok sayıda adacık göze çarpıyor. Şehir merkezinden kalkan bir tekne gezisine katılıp fiyordu ve adacıkları denizden görme fırsatımız da oldu. Şehir merkezinin çok yakınında bile doğa olduğu gibi korunmuş halen bakir görünüyor. Gerçektende çok güzel manzaralarla karşılaşıyorsunuz. Adacıklarda birbirinden epey uzak mesafelere kurulmuş küçük bakımlı ahşap evler var. Evlerin önünde ise illaki kendine ait bir iskele, iskelenin ucuna bağlı bir tekne ve iskelenin başlangıcında bir kulübecik var. Yapılar etrafları ile uyum içinde ve hiçbir şekilde gözü tırmalamıyor. Yelkenli tekneler sessiz bir şekilde adaların arasında görünüp zarifçe gözden kayboluyorlar. Fram müzesi: Hayatının büyük bir kısmını yeni bölgelerin keşfine harcayan Amundsen 1910-1912 yıllarında Antartika'ya keşif düzenler be Güney Kutbuna ilk ayan basan kaşif olur. Kutup kaşifi Amundsen'in gemisi Fram ve yaptığı yolculuklar için yapılmış olan Fram müzesi tarih konusunu pek sevmeyenler için bile etkileyici bir yer. Kon-Tiki Müzesi: Okyanusya'daki ada halklarının atalarının milattan önce 4000'li yıllarda Pasifik Okyanusunu sallarla geçen Güney Amerikalılar olduğuna inanan Norveçli Thor Heyerdahl, teorisini kanıtlamak için harekete geçer. Heyerdahl ve arkadaşları milattan önce 4000 yılı teknolojisini kullanarak Perulu yerlilerin yardımıyla bir sal yaparlar ve adını İnka tanrılarından esinlenerek "Kon-Tiki" koyarlar. Balsa ağacından kütüklerin iple birbirine bağlanması sonucu yapılan Kon-Tiki ile 1947 yılının Nisanında Perudan yola çıkarlar. Sal yapımında çivi kullanılmadığı için denizde sal yavaş yavaş parçalanmaya başlar. Sal neredeyse batmak üzereyken 8000 kilometre ötede bir Pasifik mercan kayalığına varır. 101 gün süren bu tehlikeli yolculuk sayesinde Heyerdahl teorisini kanıtlamıştır. Maya ile Mısır piramitlerinin benzerliğinden yol çıkan Heyerdahl bu kez 1970 yılında papirüs bitkisinden yapılan bir salla Fas'tan Barbados'a geçer. Bu yolculukla eski Mısır uygarlığı ile Maya uygarlığının bağlantılı olabileceğini kanıtlar. Her iki yolculukta müzede ayrıntılı anlatılmış. Öğrenmek, şaşırmak ve ilham almak için birebir. Müze çıkışında "4.8 milyonluk ülkeden böyle birileri çıkıyor da 70 milyonluk bir ülkeden neden çıkmıyor? Neden bizden birileri böyle şeylere takmıyor?" sorusu aklımda Oslo'nun en ünlü parkına gidiyorum. Vigeland parkı: İçinde 200 kadar insan figürü heykelinin yer aldığı bir park burası. Oslo belediyesi Vigeland dan bir park tasarlamasını istemiş o da ölene bu işle uğraşmış, hoş bir yer. Bu küçük Oslo turumuzu şehirden iki hoş hikaye ile bitirelim. Hikayeler hoş ama ne kadar doğru bilemem. 1200 yılında İngiltere kralından kaçan Katolik rahipler Norveç'e sığınmışlar. Yaşamlarını İngiltere'deki eski geleneklerine göre devam ettirmeye çalışmışlar. İngiltere'de iken sabah güneş doğmadan yataktan çıkmaz ve yemek yemez, güneş batmadan önce yemek yer ve ancak güneş battıktan sonra yatarlarmış. Ayni geleneği Oslo'da devam ettirmişler. Ama Oslo'da yazın günler 21 saat, geceler 3 saat kışında tam tersi. İlk yılın sonunda mahvolmuşlar. Hemen papaya bir elçi göndermişler. Elçinin gidip gelmesi bir sene sürmüş. Papa Norveç'e yerleşenlere aksam saat 6'da yatağa girip sabah 6'da çıkmaları konusunda izin vermiş yoksa durumları hiç iyi değilmiş. Her yıl Haziranın üçüncü haftası yazın gelişini kutlamak için sahilde ateş yakmak, içmek ve havai fişek atmak bir Norveç geleneği imiş. 2001 yılında kutlamalara katılan Oslolular fiyordun sağındaki sahilde kutlamaların çok neşeli geçtiğini düşünmüşler. Çünkü sahilde çok büyük bir ateş varmış. Kutlamalar sabaha dek sürmüş. Sabahleyin dokuma fabrikasının yerine sadece küllerini bulan isçiler çok şaşırmış! Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Akdenizin yaklaşık 200 km kuzeyinde adının haritada kapladığı yer ülke topraklarından taşan bir ülke arıyoruz. Buldunuz değil mi? Evet, iyi göz lazım, sadece 450 km2 lik tüy sıklet bir devlet. Andora, Fransa - İspanya arasına sıkışmış mikro büyüklükte ama bağımsız bir ülke, Birleşmiş Milletler ve birçok uluslararası kurumda da temsil ediliyorlar. Ülke, 1200'lerden itibaren Fransa-İspanya ortaklığı ile yönetilmiş, Andora'nın bugünlere kadar bağımsız kalmasında bu güç dengesi başrolü oynamış. Devlet başkanlığı bugünde-sadece sembolik olarak devam etse de- İspanya'nın Urgell şehri Katolik Piskoposu ile Fransa Cumhurbaşkanı arasında paylaşılıyor. Hükümet başkanını ise Andoralı'lar seçimlerde belirliyor. İspanyol iç savaşı ve ikinci dünya savaşı sırasında Fransa-İspanya arasında kaçakçılık yaparak küçük ama güçlü bir ticaret sınıfı yaratan Andora, bugün bölgenin en büyük duty-free alışveriş merkezi. Ana gelir kaynağı olarak turizm ve alışveriş üzerine yoğunlaşan Andora, son yıllarda off-shore bankacılık yönüne gitmeye başlamış. Kişi başına gelir Avrupa Birliği ortalamasının epey üzerinde. Barselona'dan erken saatlerde bindiğim otobüs önce otoyola girip tırmanmaya başlıyor. Küçük köyler kasabalar arasında giderek irtifa kazanarak devam ediyoruz. İspanyol köyleri, çevreye göre yüksekçe bir konumda birbirine yakın kurulmuş sık evleri, kirli sarıya çalan renkli duvarları ve illaki köyün en yüksek binası olan kilise kulesi ile sanki standart bir plana uyularak hazırlanmış. Uyumak istiyorum, ama arkamda İtalyan önümde Çinli turist çiftler var ve birbirlerini en az on seneden beri görmemiş olmalılar; anlatacak çok şeyleri var. Yaklaşık üç saatlik bir yolculuk sonrası 1400 metre yükseklikteki Andora sınırına varıyoruz. Andora'ya ulaşmanın tek yolu karayolu, tren ve havaalanı yok. Andora'nın çevredeki ülkelerden farklılıkları hemen sınırda başlıyor, bir kere sınır kontrolü var; İspanya-Fransa arasında sınır kontrolleri kalkmış durumda ama Andora'nın komşuları tarafından sıkıca kontrol edilen sınırları var. Neden mi? Andora'da gümrük ya da gelir vergisi yok. Böyle olunca herşeyin fiyatı komşularından %20-%30 daha düşük. Andora, bir nevi devasa duty-free shop, Avrupa'nın Dubai'si. Fransa ve İspanya vergi kaybına uğramamak için Andora sınırlarını sıkıca kontrol ediyorlar ve izin verilenden fazla malın ülkelerine sokulmasına izin vermiyorlar. Gümrükte kolayca kontrol edilemeyen maddelerin satışı ise almış başını yürümüş. Sınırın hemen yanında onlarca benzinci sıralanmış. Ucuz benzin almak için sınırdan geçip benzin alıp dönen birçok araba var. Benzincilerden sonra lastikçiler başlıyor, yan yana açılmış sürüsüne bereket lastikçilerin hepsi İspanya ve Fransa plakalı arabalarla dolu. Gümrükten 3-4 kilometre içeride Andora La Vella şehri başlıyor; şehir, ortasından bulanık bir nehir geçen derin bir vadiye kurulmuş. Çevredeki dağlar dışında gözü okşayan başka bir görüntü yok, vadi tamamıyla 5-6 katlı beton binalarla dolmuş. Otobüsten inmemle birlikte yağmur da delicesine indiriyor, iliklerime kadar ıslanmam beş dakikayı bile bulmuyor. Böylece günün geri kalan kısmında yağmurdan kaçmama gerek kalmıyor. Şehirde altında mağaza olmayan apartman yok gibi. Aradığın aramadığın her şey burada; şemsiyeler, oyuncak helikopter, peynir, akvaryum baliği, ayakkabı, buzdolabı, at eti, mayo, kayak takımı, gözlük, radyo, çadır, mobilya, masaj aleti, saat, televizyon, CD, parfüm, salam, sebze, ütü, anahtarlık, torna takımı, matkap, şarap... Özellikle saatçiler, kuyumcular ağzına kadar mal dolu. Yüksek irtifada Avrupa'nın göbeğindeki bu Dubai klorunda yok, yok. Dünyanın her yanından gelen vergisiz malları İspanyollar ve Fransızlar adeta yağmalıyor. Geçen sene Andora'ya 11 milyon ziyaretçi gelmiş, kıyaslama yapabilmek için ayni zaman diliminde İstanbul'a 5 milyon ziyaretçi geldiğini belirteyim. Hemen her şeyi bulabileceğiniz bu şehirde bir tek şeyi bulmak neredeyse imkansız; park yeri. Şehir aslında altmış bin kişilik, sokakları buna göre planlanmış, alışverişçiler şehri basınca trafik tamamıyla tıkanıyor. Trafiğin sıkışmasından vazgeçtim, kaldırımda yürüyemiyorum. Yola sığamayan araçlar kaldırama çekiveriyorlar. Etrafınızdaki her şey size para harcatmak üzerine. Benim gibi alışverişle pek aranız yoksa Andora'da dolaşacak pek bir yer yok. Adetim olduğu üzere eski şehrin kurulduğu bölgeye gidiyorum. Dar birkaç sokak,1200'lerde kurulmuş bir kilise ve parlamento binası var. Parlamento binası küçük, ama burası için daha büyüğü lazım değil zaten. Sokaktaki posta kutuları dikkatimi çekiyor, kutular çift olarak yerleştirilmiş; biri Fransız biri İspanyol. Andora da eskiden kalma alışkanlık devam ediyor ve iki ayrı posta kurumu çalışıyor. Öğlen yemeği için seçim bol, birçok farklı lokanta var ve fiyatlar oldukça hesaplı. Sigara dumanına boğulmamış bir lokanta arıyorum, o kadar kolay değil. Burada henüz kapalı mekanda sigara içme yasağı başlamamış henüz. Bir şeyler atıştırıp üzerim hafif kuruyana kadar oturuyorum, sonra yine dışarıya yağmura çıkıyorum. Andora la Vella'dan 15-20 dakika uzaklıkta büyük bir kayak merkezi var. Alışveriş kargaşasından uzaklaşmak için yürüyorum, sonbaharda gittiğim için etrafta pek kimse yok. Kayak pisti etrafına sıralanmış binalar ve mağazalar orayı da esir almış. Baktim ki alışveriş olayından buradada kurtuluş yok, şehir merkezine geri dönüyorum. Demin gezdiğim yerleri bu kez tersten hızlıca turluyorum. Bütün şehir turu topu topu 45 dakika sürüyor. Ehh, bu kadar Andora bana yeter deyip Barselona'ya en son otobüse yetişiyorum. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Eritre, Kızıl Deniz kıyısında, "Afrika'nın boynuzu" olarak adlandırılan bölgede, yaklaşık 4.5 milyon nüfuslu, fakir, dağlık, kıraç bir ülke. Yerini bulmakta çoğumuzun zorlandığı bu ülkeyi Osmanlılar 1600'lardan 1850'lere kadar yönetmişler. Eritre bir zamanlar Osmanlı'nın Habeş eyaletinin bir parçası imiş. Osmanlılardan sonra Mısırlılar ve 1885'ten sonra da İtalyanlar bölgeyi ele geçirmiş. İngilizler 1941'de ülkeyi İtalyanlardan almışlar, ama 2. Dünya savaşı sonrası ülkeyi bırakıp gitmişler. 1950'de ülkenin ekonomik durumu çok kötüleşip açlıktan ölümlerin önü alınamayınca Birleşmiş Milletler geçici olarak Eritre'yi daha iyi durumdaki Etyopya'ya bağlamış. Etyopya bu bağlanmayı geçici değil kalıcı yapmak için kendi adamlarını getirip, yerel halk üzerinde baskı kurunca ortalık karışmış. 1960'ların hemen başında Eritre'nin bağımsızlığı için silahlı mücadele gerilla hareketi olarak başlamış ve 1991'e kadar devam etmiş. 1991'de Etyopya hükümetinin çökmesi sonucu bağımsızlıklarını elde etmişler ve 1993'te resmi olarak devletlerini kurmuşlar. Yani 30 sene kesintisiz iç savaş yaşamışlar. Eritre'nin devlet kurumlarından birine altyapı sağlamak için birçok kez başkent Asmara'ya gittim. Diğer müşterilerimizle anlaşma maddelerini uzaktan hazırlayıp, daha sonra ülkeyi bir kez ziyaret etmek anlaşmanın imzalanması için yeterli oluyordu. Ama Eritreli müşteri ile normalden çok uzun süren bir süreç yaşadım. Her seferinde uzun pazarlıklar, renkli toplantılar ve karşılıklı hırlaşmalar sonucu bir şekilde anlaşmaya vardık. Karşımızdaki insanların tecrübeleri işlerin hemen sonuçlanmasını geciktirdi, durumu biraz açayım; bugün devlet dairelerinde yüksek mevkide olan birçok kimse 30 senelik iç savaş sırasında gerilla ayaklanmasını yönetenlerden oluşuyor, bizim müşterinin tepe yönetimi -tahmin ettiğiniz üzere- tamamen eski gerilla liderleri. Pazarlıklar sırasında diğer yerlerde hiç rastlamadığım itirazlarla karşılaştım; fiyatı biraz yüksek mi tuttunuz "siz yabancılar böylesiniz, biz çarpışırken....." , malın gelmesi uzun mu sürecek "yahu ben bu sürede şehir aldım şehir....", proje ekibiniz geç mi geldi "ben 5000 kişiyi 2 günde bütün çölden geçirdim, sen iki kişiyi getiremeyecek misin?". Toplantılar sık sık eskiden dağda geçirdikleri zamanları anlatmak üzere kesildi, şimdiye kadar gördüğüm en renkli ve en sıcakkanlı kişilerden birkaçını Eritre'de tanıdım. Diyeceğim o ki;gerilla lideri müşterin mi var, derdin var kardeşim. Eritreli'lerin yabancılara güvenmeleri uzun sürüyor, ama güveni oturttuktan işler sorunsuz yürüyor. Neyse bunları bırakıp biraz başkent Asmara'yı gezelim. Eritre, Siyah Afrika ile Arap Afrika'nın geçiş noktasında, bunu insanların yüzlerinde görmek mümkün; Araplardan daha esmerler ama siyah değiller, saçlar kıvırcık ama tam siyahlar kadar değil, yüzleri hem Arap ve hem Afrika halklarının özelliklerini taşıyor. Ülkede dokuz ana etnik grup yaşıyor ve nüfusun yarısı hıristiyan diğer kısmı müslüman. Diğer Afrika ülkelerine kıyasla etnik kavgalar çok az, kabileler son derece kaynaşmış durumda. Eritreliler bunu 30 sene süren savaş sırasındaki dayanışmaya bağlıyorlar. Devlet dairelerinde geçerli iki dil var; Tigrinya ve İngilizce. Okullarda eğitim ilk önce kendi Tigrinya alfabeleri ile başlıyor ve sonraki yıllarda İngilizce olarak devam ediyor. Asmara, Eritre'nin başkenti. Nüfusunun yaklaşık 500,000 olduğu söyleniyor, ama sokakları dolaşınca nerede bu kadar insan diyorsunuz. Asmara'ya kuşbakışı bakarsak şehrin üç ayrı bölgeden oluştuğunu görürüz; eskiden İtalyanların oturduğu, kenarındaki büyük palmiyelerin yürüyenlere gölge yaptığı geniş Harnet-Sematat caddeleri arasındaki bölge, eskiden yerlilerin oturduğu dar sıkışık sokakları ve hemen hiç yeşilliğin olmaması ile dikkati çeken Nakfa caddesi civarı ve yeni inşa edilen konutların yer aldığı bölge. Harnet caddesinin eski isimleri bize onun kimliği hakkında ipucu veriyor; Corso İtalia, National Avenue, Halile Selassie I. Bu cadde tam anlamıyla Afrika, Arap ve Avrupa kültürlerinin birleştiği nokta. İtalyanlardan kalma sinema, tiyatro, devlet binaları ve apartmanların büyük çoğunluğu olduğu gibi korunmuş. Binaların iyi durumu ve belli bir döneme ait güzel mimarisi buraya "dünyanın Art Deco mimari merkezi" ünvanını kazandırmış. Harnet caddesi üzerindeki sağlı sollu dükkanlar ve açık hava kafeleri sayesinde her zaman kalabalıkları kendisine çekiyor. Akşamüstü iş çıkışı buradaki kafelerde yer bulmak gerçekten zor. Dünyada kahvenin ilk içildiği yer olarak Etyopya gösterilir, Etyopya kahvesi bugün de aranılan iyi kahve cinslerinden. Eritre, Etyopya dan resmi olarak hiçbirşey satın almıyor, ama kahve bunun dışında. Dünyanın en iyi kahvelerinden birini alın, üzerine İtalyan kahve hazırlama kültürünü koyun, biraz da Arap kahvede oturma geleneğini ekleyin, işte size aksamüstü Asmara kafeleri. Kaldırıma atılmış masanızda az önce smokinli garsonun kaplumbağa hızıyla getirdiği damağınıza bayram yaptıran espressonuzu yavaş yavaş yudumlarken, akşam adet olduğu üzere caddeye çıkan müşteriniz ile -işteki gerginliği bir kenara bırakıp- bir yandan havadan sudan konuşup bir yandan da caddeden geçenleri seyredersiniz, bu arada bir bakmışsınız günün yorgunluğundan eser kalmamış. Zaten yorulmamanız lazım çünkü akşama civardaki Hint ya da İtalyan lokantalarından birine gideceksiniz. Ülkede onbin kadar Birleşmiş Milletler askeri var, okul ve hastanelerde çalışan yabancı gönüllü sayısı ise yine o kadar. Böyle olunca yabancılara yönelik restoran ve barlar açılmış, geceleyin de yapacak birşeyler her zaman var. Üstelik Asmara Afrika'nin diğer şehirlerine kıyasla çok güvenli. Gecenin herhangi bir saati, şehrin herhangi bir yerinde tek başınıza dolaşabilirsiniz, kimse size bakmaz bile. Nakfa caddesi ve civarı en çok yeşilsiz dar caddeleri ile dikkati çekiyor. Bu bölge İtalyanlar zamanında yerli halkın oturduğu mahalleymiş, kontrolünün kolay olması için alan olabildiğince küçük tutulmuş. Bugün şehrin zenginleri eski İtalyan mahallesinde oturuyor, orta direk Nakfa caddesi ve yeni inşa edilen mahallelere dağılmış. Nakfa caddesi civarında mahalle pazarı dışında pek ilginç bir şey yok. Pazarda ise hemen her türlü ürünün üzerinde "Amerikan yardımı" damgası var. Hükümet dışarıdan aldığı hibe yiyecekleri, içeride düşük fiyattan piyasaya satıyor. Bu şekilde hem hükümet biraz kar ediyor, hemde iç piyasadaki üreticilerin iflas etmesini engelliyor. Pazarda dolanırken karşıma çıkan tek ilginç şey üzerinde İlhan Mansız'ın resminin basılı olduğu Türk Milli takımı tişörtlerinin satılıyor olması oldu. Satıcıyla biraz konuşup Türk olduğumu söyleyince bizim milli takımdan 5-6 kişiyi hemen saydı; futbol sen nelere kadirsin! Eritre'nin yönetimi diğer tüm Afrika ülkeleri gibi tek adam hastalığından çekiyor;hükümet sadece bir grubun elinde ve ikinci bir partiye izin yok. Hükümet yolsuzluk yapmıyor ve kalkınmak içim her adımı doğru atıyor ama aynı zamanda zaman zaman yükselen demokrasi seslerini hızla susturuyor. Bunu yaparken "bizim halkımız için demokrasi henüz erken" diyor. Umarım Eritreliler bu sorunlarını da hızla aşarlar. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Orta Afrika'nın küçük ülkesi Ruanda, 94 yılında dünya gündemine soykırım ve sonrasında göç, açlık, hastalık görüntüleri ile oturmuştu. Sorunları kendisini kat be kat aşan bu ülkeyi ziyaret fırsatı buldum. Sizlere bu gezimi üç yazılık bir dizide anlatacağım. Ruanda, Orta Afrika'da etrafı tamamen karayla ve sorunlu komşularla çevrili coğrafi olarak farklı özellikleri dar bir alana sığdırmış bir ülke; volkanik dağlar, göller, yağmur ormanları, geniş düzlükler, bataklıklar. Endüstriyel üretim neredeyse yok gibi bir şey, en büyük işveren tarım kesimi. Tarım da üretim daha çok kendi yetiştirdiğini yemekle sınırlı. Bunun dışında para kazandıkları ana ihraç ürünleri çay ve kahve. Ruanda şehirleri altyapı olarak son derece geri; su ve elektrik binaların çoğunda yok, kırsal alanda ise parmakla gösterilecek kadar az. Yapılaşma, bizdeki gecekondularla bile kıyaslanamayacak kadar düzensiz ve düşük kaliteli. Şehirlerdeki güzel denebilecek binalar genelde yardım kuruluşlarına ya da orduya ait -ki paranın nerede olduğunun en güzel göstergesi-. Şehirlerin dışına çıktığınızda üç şey sizi hemen çarpıyor; yeşillik, insan kalabalığı ve fakirlik. Ülke, Orta Afrika'da olduğu için bol yağış alıyor ve yüzde doksanı yeşil. Ruanda, yüzölçümü olarak Türkiye'nin yaklaşık otuzda biri; nüfusu ise sekiz milyon civarında. Her an kendinizi bayram öncesi pazarda zannettirecek kadar kalabalık. Soykırım sonrası ülkede zaten kötü olan ekonomi iyice göçmüş, insanların yüzde altmışı fakirlik sınırının altında. Soykırımdan sonra bu ülke nasıl kendine gelsin ki? 94'teki soykırımda tam 1 milyon kişi 100 gün gibi kısa bir zamanda öldürülmüş. Soykırımdan dolayı, ülkenin eğitimli tabakası ya ölmüş ya da katil olmuş ve hapishanede. Bugün Ruanda'da ortalama yaşam süresi sadece 39! Bizim orta yaşlar dediğimiz yıllar bir Ruanda'lı için hayatının son yılları. Ülke, 1890'a kadar resmi olarak Mwami tarafından yönetiliyor ve ülkede üç kabile var; Hutu'lar %90, Tutsi'ler %9 ve Pigme'ler %1. Mwami, 1890'da Alman idaresini herhangi bir direniş göstermeden kabul ediyor. Almanlar 1907'ye kadar ülkeye bir idareci bile göndermiyorlar, ülkeyi Tutsi asilli Mwami'ler yönetmeye devam ediyor; Almanlar hemen hiçbir işe karışmıyorlar. Bu durum Birinci Dünya Savaşı sonuna kadar devam ediyor. Almanlar yenilince, Belçikalılar yönetimi ele alıyor ve ülkenin yapısıyla oynamaya başlıyorlar. Almanların tersine Belçikalılar ülke işlerine karışıp, her sene belli bir kar elde edilmesi gerektiği kuralını getiriyorlar. Kahve bahçelerinde çalışmayı zorunlu hale getirip, çalışmayanlara kırbaçlama cezası uyguluyorlar. Halkı daha kolay yönetmek için, diğer koloni yönetimlerinin çok sık başvurduğu bir yönteme başvuruyorlar, "böl ve yönet" . Daha önce hangi kabileden olduğunu bile bilmeden barış içinde yaşayan halkı bölmeye başlıyorlar, herkese kabilesine göre kimlik kartı veriliyor. İnsanların hangi kabileden olduğuna karar vermek için iki yöntem var. Ya yüz şekillerine bakılıyor; Tutsi'ler bir inanışa göre bugünkü Etiyopya'da yaşamış olan Nuh'un oğlunun sülalesinden gelmeler ve ince yüz hatları ile ayrılıyorlar. Ya da kaç inekleri olduğu sayılıyor! On'dan fazla ineği olanlar Tutsi, on'dan az ineği olanlar Hutu sayılıyor. Nuh'un oğlunun sülalesinden olan Tutsi'ler, üstün ırk oldukları gerekçesiyle yönetime getiriliyor, Hutu'lara her türlü devlet işi ve yüksek öğrenim kapanıyor. Belçikalılar ülkeyi Tutsi'ler aracılığıyla yönetmeye başlıyor. İkinci Dünya savaşı sonrasında, Afrika'lı toplumlarda gelişen özgürlükçü akımlardan korkan Belçika, 1950'li yıllarda bu kez rota değiştirip Hutu'ları desteklemeye başlıyor. 1959'da Belçika desteği ve silahları ile ayaklanan Hutu'lar yirmibin ila yüzbin kadar Tutsi'yi katlediyor. Yüzaltmışbin kadar Tutsi soykırımdan kaçarak komşu Uganda ve Tanzanya'daki kamplarda yaşamaya başlıyor. Ruanda, 1962 yılında bağımsızlığını ilan ediyor; seçimle iş başına gelen Hutu kökenli hükümetin ilk işi eskiden gelen hınçla Tutsi'lerin haklarını her alanda budamak oluyor. Devlet kadrolarında ve okullarda Tutsi'lere nüfustaki oranları olan %9'luk bir üst limit tanınıyor, sayılarının üst limiti geçmesine izin verilmiyor. Hükümet Tutsi'leri "Karafatma" olarak adlandırmaya başlıyor ve düzenli olarak her alanda rahatsız ediyor; hatta Tutsi öldüren Hutu'lar mahkeme olmadan serbest bile bırakılıyor. Bu baskıcı yöntemler sonucu daha da çok Tutsi sürgüne gidip mülteci olarak yaşamaya başlıyor. Sürgüne kaçan Tutsi'ler 80'lerin sonunda beşyüzbin kişiyi geçiyor, iyi eğitimli olan bu kişiler Uganda ve Tanzanya'da önemli ordu ve devlet pozisyonlarına geliyorlar. Sürgündeki Tutsi'ler "Ruanda Yurtseverler Birliği" ni kurup, ülkelerine dönebilmek için mücadeleye başlıyorlar. Yurda dönme girişimleri Ruanda hükümetince kulak ardı edilen RYB üyeleri, 1 Ocak 1990'da Uganda'daki kamplarından çıkıp Ruanda'da hükümetle silahlı mücadeleye başlıyorlar. İç savaş, 1992 Ağustosu'nda imzalanan ateşkesle sona eriyor; bundan sonra soruna siyasi olarak çözüm bulma girişimleri başlıyor, ama... Çözüm bulma girişimleri sırasında aşırı milliyetçi Hutular, Tutsi sorununu "kökünden" çözmek için "Interahamwe" adı verilen yarı askeri yerel üniteler kurmaya başlıyorlar. Interahamwe, Ruanda'nın en ücra köşesinde bile örgütleniyor. Örgüt üyeleri bölgelerinde oturan Tutsi'leri ve çözümden yana ılımlı Hutu'ları teker teker fişlemeye başlıyor. Interahamwe, gençlerin aktif katılımını teşvik ediyor ve silahlandırıyor. Ekonomik durumu Ruanda kadar kötü olan bir ülkede silahlandırma deyince aklınıza hemen tüfek gelmesin; Çin'den ithal ettikleri yüz binlerce satırı kendi yandaşlarına "ileride böcekleri temizlemekte kullanılmak" üzere veriyorlar, satır veremedikleri kimselere ise ucu çivili tahta sopalar veriyorlar. Hükümet durumu görmesine rağmen müdahale etmiyor, destekliyor. 5 Nisan 1994 gecesi Hutuların yönetimindeki devlet radyosu "yarın bir şey olacak ve çok şey değişecek, bekleyin" anonsu yapıyor. 6 Nisan 1994 günü Hutu kabilesinden olan devlet başkanının uçağı başkent Kigali'ye inerken düşürülüyor. Bu olaydan bir saat sonra Interahamwe yollara barikatlar kurmaya başlıyor ve aynı zamanda ellerindeki listelere bakarak ilk önce ılımlı Hutuları ve eğitimli Tutsileri öldürmeye başlıyor. Bu sırada ülkede barışı korumak için bulunan beşbin kadar Birleşmiş Milletler askerinin komutanı gizli bir yazıyla o zamanki sorumlu Kofi Annan'a "soykırım başladı, durdurabiliriz, ne zaman müdahaleye başlayayım?" sorusunu yöneltiyor. Kofi Annan, Somali'de yardim görevi sırasında ölen askerlerinin henüz taze hatırasından ötürü Afrika'ya hiç bulaşmak istemeyen Amerikan yönetiminin baskısıyla, komutana " size saldırılmadıkça hareket etmeyin" emri veriyor. Komutan, ısrarla soykırım yaşandığını ve müdahale edilmesi gerektiğini belirtiyor. Bu sırada 10 BM askeri Hutularca öldürülüyor ve BM Ruanda'daki sorunu çözmek yerine ülkeden çekilmeye karar veriyor. Soykırım BM çekildiği andan itibaren hız kazanıyor, dünyanın kendi haline bıraktığı Ruanda'da Hutular ellerine geçirdikleri her aletle Tutsilere saldırıyor. Saldırdıkları insanlar daha düne kadar yan yana yaşadıkları komşuları, arkadaşları. Devlet radyosu sürekli olarak "böcekleri öldürün" anonsu yapıyor. Ölüler caddelerde üst üste yığılmaya başlıyor, parası olan Tutsiler, Hutulara kurşun parası ödeyerek kolay ölümü seçiyorlar, parası olmayanlar en acı verecek şekilde öldürülüyor. Öldürmekten yorulan Hutular, mola verdiklerinde Tutsilerin aşil tendonunu kesip kaçmalarını engelliyor ve biraz dinlenince öldürmeye kaldıkları yerden başlıyorlar. Bu toplumsal cinnet o kadar ileri ki; kiliseye sığınan Tutsileri, rahipler; hastanedeki hastaları, doktorlar; katillerine teslim ediyor. Dünya bu sırada olanlara seyirci kalıyor; 1948'de imzalanan bir anlaşmaya göre soykırım görülen her bölgeye müdahale etmeye söz vermiş Amerika ve Fransa gibi devletler, sorumluluktan kaçmak için BM'de soykırım sözünün kullanılmasını engelliyorlar. Ölü sayısı bu şekilde tam altı yüzbine çıkıyor. Ruanda Yurtseverler Birliği, soykırımı engellemek için Hutu'larla savaşmaya başlıyor. Ülkenin doğusundan ilerleyen RYB bölgelerde soykırımcı Hutuları önüne katarak Kigali'ye giriyor, beklenenlerin tersine soykırıma bulaşmamış Hutu'lara dokunmuyor. O zamana kadar soykırımı durdurmak için parmağını oynatmayan Fransa, "Ruanda'da soykırım var ve durdurmak için müdahale edeceğiz" diyor ve ülkenin tanınmış hükümeti olduğu için soykırımcı Hutu'lara silah yardımı yapmaya başlıyor. Yanlış tarafa, yanlış amaçlarla yardım yağıyor. Bununla yetinmeyen Fransa, askerlerini Ruanda'ya indirip Kigali'nin batısından Kongo'ya kadar olan bölgenin yönetimini ele geçiriyor, bölgeye Turkuvaz ismini veriyor. Fransa, Turkuvaz'a RYB'nin girmesine izin vermiyor, ama bölgenin içinde soykırımı da durduramıyor. Ölü sayısı daha da tırmanıyor, soykırımcılar Fransa'nın koruması altında Hutu katletmeye devam ediyor. RYB kontrolü eline alıp Ruanda sınırları içinde soykırımı sona erdirdiğinde tablo korkunç; 100 günde tam bir milyon Tutsi katledilmiş. İki milyon Hutu, Tutsilerin öç almasından korkarak komşu ülkelere kaçmış. Ülkede sağlam hiçbir altyapı, devlet binası yada araç kalmayacak şekilde her şey yağma edilmiş durumda. Ekili alan ve besi hayvanı kalmamış. Ve en kötüsü insanlar korku içinde komşularına güvenmiyor, çünkü soykırımı yapanlar yine onlara komşu. Ruanda'ya soykırımdan 10 yıl sonra yaptığım gezide aldığım notları aktarmayı gelecek yazıya bırakıyorum. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Malealea Lodge, Lesoto'nun güneybatı ucunda bir iş ve sorumlu turizm vahası. Tesisin sahibi Mick, konaklayanların yerel halkla olabildiğince çok kaynaşmasını sağlamaya çalışıyor, yerel halka iş sağlıyor, gelirinin bir kısmıyla çevre köylerde eğitimi ve yeni iş sahalarını destekliyor. Bu çalışmaları yüzünden almış olduğu 10 kadar irili ufaklı ödül, küçük resepsiyonda sergileniyor. - Aşağı inerken ağırlığınızı geriye verin, yukarı çıkarken öne eğilin. Attan düşmeyin. - Tamam. - Oldu o zaman, şimdi sola donun. - Şaka mı??? Orası uçurum be. Atları bırak, biz yürüyerek inemeyiz çok dik. - Atlar gider, siz düşmeyin. Dehhhh. Diyor ve atımın kıçına vuruyor. At çok isteksizce sola dönüp ilerliyor ama inişe geçmeye yanaşmıyor. Atın yularına asılıp doğru yola sokuyorum, karnına önce hafifçe sonra hızlıca ayağımla vuruyorum. Ihh hareket yok. Rehberimizin ata birkaç kere daha vurması gerekiyor. İnişe başlıyoruz. Aşağıya kısacık bakmak bile insanin başını döndürmeye yetiyor, nehire inen yol ancak bir atın geçebileceği kadar ve el büyüklüğünde taşlarla dolu. Atlarımız her adım attığında birkaç taşı hareket ettiriyor, kenarlardaki taşlar kayıp nehre doğru yuvarlanmaya başlıyor. Dördümüzün birbirinden fazla uzaklaşmadan at sürmesi gerekiyor, çünkü birimiz geride kalırsa yuvarladığı taşlar diğerleri için tehlikeli oluyor. Yol devamlı zigzag yaparak iniyor, dönüş anlarında atım yürümeyi durdurup yavaşça olduğu yerde 180 derece dönüp yola devam ediyor. İnsanların bile yürümekte zorluk çektiği bu dik ve kötü yolda atımın sabırlı, ağır ama kendinden emin inişi beni etkiliyor. Lesoto'nun dik dağ geçitlerine uyum sağlamış bu at Lesoto Midillisi olarak biliniyor, diğer atlara göre biraz kısa boylu, kalın bacaklı dayanıklı bir tür. 350 metrelik bu inişi zigzag yapa yapa 45 dakikada tamamlayabiliyoruz, nehrin kenarında durup atların su içmesini bekliyoruz. Attan inip biraz yürüyorum, ayaklarım uyuşmuş artık ata binmekten mi yoksa gerilmekten mi bilemiyorum. Sonra yine atlarla nehri geçiyoruz, kendimi kovboy filmlerinde oynarken hayal ediyorum ama dekor Afrika. Nehri geçince bu kez aynı diklikteki tepeyi çıkmaya başlıyoruz. Atlar inmekten çok, çıkarken rahatlar. Bütün gün boyunca yol alıyoruz, akşama doğru geceleyeceğimiz köye varıyoruz. Köy dik bir yamaçtaki tek düzlüğe kurulmuş 10-15 çamur-saman kulübeden oluşuyor. Atları kalacağımız kulübeye bağlayıp bu kez yürüyerek çağlayana doğru yola devam ediyoruz. Bütün bir gün ata bindikten sonra o kadar yorgunum ki sanki bacaklarım yok. Bir saat kadar çalılıklar arasında ilerliyoruz, sonra nehrin yatağına inip kayalarda zıplayarak yürüyoruz. Sonunda görmek için bu kadar yol geldiğimiz Ribaneng çağlayanı karşımızda... Biraz oturup dinlenmek istiyoruz, ama havanın kararmasına bir saatten az kaldığını farkına varıyoruz. Karanlıkta aynı yolu dönmenin kolay olmayacağını bildiğimiz için acele acele birkaç fotoğraf çekip hızlıca yola çıkıyoruz. Kalacağımız köyün etrafı tamamen dağlık ve dağlar gün ışığını erken kesiyor. Hava saat altıda tamamen kararıyor. Bizde diğer köylüler gibi yer ocağında yiyecek bir şeyler hazırlıyoruz, rehberimiz bize bu konuda yardımcı oluyor. Onun kalacağı kulübede ne yatak ne battaniye var. Kuru bir oda, " gece üşümez misin?" diyorum. Rehber: " Hani ata zarar gelmesin diye eğer ile sırtı arasına bir keçe koyuyoruz ya. İşte o çok sıcak tutar, birazdan atın üzerinden alırım" diyor. İyice yorulmuşuz, uyku tulumlarımızı açıp yayıyoruz. Köyde hemen herkes yatmış, uykudaki insanların sesleri dışında hiç ses yok. Saate bakıyorum henüz yedi buçuk. Eh, çok geç olmuş, yatıyoruz. Sabah altı gibi kalkıyoruz. Gece soğuk geçmiş, toprak donmuş durumda. Geldiğimizden farklı bir yoldan Malealea'ya dönüyoruz, bu yol en büyüğü 30 evden oluşan bir çok küçük köyün içinden geçiyor. Yine uçurumlardan inip çıkıyoruz ama bu kez alışmışız, fazla gerilmiyorum. Yalnız iki gün boyunca ata binmek hiç kolay değil, artık her tarafım sızlıyor. Akşam üzeri kalacağımız yere varıyoruz. Geceleyin Malealea yakınında köydeki gençlerin teneke yağ kutularından yaptıkları ilginç aletler ile çaldıkları şarkıları dinliyoruz. Yemeğimizi yedikten sonra koşarak yatağıma uçuyorum, sadece kafamın yastığa değdiğini hatırlıyorum. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


ABD, Turklerden vize istiyor. ABD vizesi ile ilgili ayrintilara ve formlara ulasmak icin http://turkish. turkey. usembassy. gov/consular. html adresine gidebilirsiniz. Daha once yazdigim sirketleri bir bakiverin. Turkiyede http://www. ekobilet. com/, yabanci olarak http://www. kayak. com/ , http://www. edreams. com/ , http://www. expedia. com/ ucuza bilet temin etmenize yarayacak siteler. Turkiye'den THY ile dogrudan ucuslar var ama digerlerine gore daha pahali. ABD'ye Frankfurt, Amsterdam, Londra, Roma ve Madrid aktarmali ucuslar var. Havayollarinin promosonlarina bakarsaniz daha indirimli bilet alabilirsiniz. www. ekobilet. com da promosyonlu biletler bulma olasiliginiz daha yuksek. ABD vizeniz varsa transit vizesi istenmiyor. ABD'den transit gecip baska bir ulkeye gidecekseniz, yine de ABD vizesi almaniz sart. ABD, genis bir ulke. Florida'da sicaktan bunalirken Chicago'da kar firtinasi olabiliyor. Gitmeden once www. weather. com a bakiverin. Fazla seyahat etmez ve ucuz yerlerde kalip, ucuz yerlerde yerseniz, gunluk 50-60 dolara gecinebilirsiniz. Hostellerde gecelik yataklar 25 dolar civari, ayakustu yemek ise ucuz. Sehirlere yakin olmayan turistik bolgelere ulasmak icin tek sansiniz arac kiralamak, genelde arac kirasi degil ama arac sigortasi fazla tutuyor. Bazi kredi kartlarini kullandiginizda arac sigortasini uzerlerine aliyorlar, bu durumda arac kirasi epey dusuyor. ABD genis bir ulke vaktiniz iki haftadan azsa dogu ya da bati kiyisinda dolasarak daha cok yer gorebilirsiniz. Ulkenin bati kismi daha liberal, dogu kismi daha Avrupai ve ic kesimler daha tutucu yerler. Dolayisiyla yenilikleri gormek icin California'ya, dunyaca unlu sehirlerde dolasmak icin doguya, rahatlamak icin guneydoguya, bos alanlar ve col gormeye guneye, George Bush'a kimin oy verdigini merak edenler ic kesimlere tutucu eyaletlere, illada usumek isteyenler Kanada sinirina yakin yerlere ugrayabilirler. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


San Francisco'dan Barbados'a direk ucuslar var, 10 saat falan suruyor. Bu secenek fazlasiyla rahat olacakti, bendeki ucak biletlerinin kisitlamalari sayesinde dogrudan ucmak yerine bedava Amerikan havaalanlari turu yaparak Barbados'a vardim. Ucus rotam soyle oldu: SF-Los Angeles, Los Angeles-Washington, Washington-San Juan, San Juan- St. John's ve son ucus St. John's-Bridgetown. Butun ucuslarda ucak degistirdim, hicbir gecikme yada aksilik olmadi: sansliydim sanirim. Sadece 34 saat yolculuk etmis oldum :) . Ilk is olarak polarimi ve yagmurlugumu sirt cantamin en altina yerlestiriyorum, mayomu ve sapkami cikariyorum. Barbados izlenimleri.... Az zonra. Gunun sarkisi: Rihanna'dan bu kez, ne de olsa eski Barbadoslu. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Koltuklar seffaf naylon kapli, aynaya asili CD sallaniyor, arabanin arkasinda yazili bir "ozlu" soz var, muavin paralari topluyor, sofor yoldan yolcu toplamak icin trafik kurallarini takmiyor, arabada yolcu yokken gir, araba doluyken tam gaz gidiliyor, araba 14 kisilik ama en az 22 kisi olmadan sofor tatmin olmuyor, sonuna kadar acili teypte ayrilik ve ask acisina dair bir sarki caliyor. Butun bunlar bize minibuslerden tanidik manzaralar. Dogrusu minibus kulturunun bu kadar evrensel olacagi aklima gelmemisti. Tabi bizimkilerle farklari da var: calan muzik reggae ve muzik sonuna kadar acik, o kadar acik ki degil sofore inecegini soylemek yaninizdakiyle bagirarak bile konusmak mumkun degil. Inmeniz gerektiginde tavana ya da cama vuruyorsunuz o zaman muavin size bakip "musait bir yerde" indiriyor. Minibuslere ayrilmis duraklar var, tabi isin dogasi geregi sadece etrafta polis varken duraklar kullaniliyor yoksa heryerde duruluyor. Anlayacaginiz reggae-buslar bizim minibuslerin 10-15 sene onceki muavinli, arabeskli halinin Barbados versiyonu. baslarindaki kucuk tezgahlarda heryerde satiliyor. Aksamustune dogru bu kucuk barlar sohbet eden Barbadoslularla doluyor. Kolombiya uzerinden ABD'ye giden uyusturucu trafigi uzerinde ve gorulen o ki uyusturucunun bir kismi ic tuketime gidiyor. Rasta felsefesine inananlar bir ara hukumete " birakin ganja yetistirelim, hem kafamiz daha iyi calisir, hem ekonomi duzelir" teklifi goturmusler. Hukumet oneriyi geri cevirmis. uzerinde ay isigi; muzik; sohbet eden, danseden yuzlerce insan; onlarca mangaldan cikan insanin agzini sulandiran kokular; guzel bir Barbados aksami. one love, could you be loved falan demek artik yok. Gece kulubune giden Barbadoslular belli adap kurallarina mutlaka uyuyorlar: disari cikinca erkekler illaki gunes gozlugunu gece yarisi olsada takmak zorundalar, Barbadoslu hanimlarda Havva anamizdan daha az giyinmek icin yarismak zorundalar. Yeteri kadar dancehall reggae dinledigime karar vererek disari cikiyorum. Sabah 3'te halen caddeler kalabalik, eglence yerleri hareketli. Artik gidip yatsam iyi olacak, sabah 9'da Trinidad'a ucagim var. Trinidad'ta gorusmek uzere.


San Francisco'nun simgelerinden biri 1937'den beri hizmette olan Golden Gate koprusu. Yapildiginda dunyanin en uzun suspansiyon koprusuymus, simdi halen ilk onda. San Francisco'ya gelipte kopruyu yakindan gormeden turistlik vazifenizi yapmis sayilmiyorsunuz: hemen yaptim. Kopru kirmizi/portakal rengini paslanmaya karsi devamli boyanmasina borclu. Yilda 25-30 kisi Golden Gate'den atlayarak intihar ettigi icin koprude bir cok uyari levhasi var. Levhalarda diyorki bu kopruden atlamak olumcul ve trajik sonuclara neden olabilirmis? Amerikalilar herseyi illaki sonuna dek aciklayacaklar. Birde kopruden herhangi bir cisim yada fuze atmanin yasak oldugunu hatirlatan levhalar var. Fuze atmayla ilgili hatirlatmalarina tesekkur ediyorum. Kopruden yuruyerek gecmek serbest. Bazilari da bisikletle geciyorlar. Fisherman's Wharf tan bisiklet kiralayip kopruyu gectikten sonra bizim Bebek'e benzeyen keyifli bir semte geliyorsunuz: Sausalito. Kucuk dukkanlar, degisik lokantalar ve birkac kitapcinin oldugu hos bir semt. Bu uzun yuruyus turunun sonunda gemiyle Fisherman's Wharf'a donmek icin iskeleye gidiyorum ve gordugum manzara karsisinda butun yorgunlugum gdiyor. Buraya niye "Sis Sehri" dendigini anliyorum. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


yemek hazirlayan dort kisi ile karsilasiyorum. " Merhaba, su karideslerin tadar misin? Iki ayri sos kullandim, ahci, digeri Kanadali ve ormanci, digeri Filipinli ve hemsire, her daim 4-5 cesit balik yemegi ve yemege hazir br kitle var. parsellendigi ve sadece tatil koylerine ait oldugu anlamina gelmiyor. gercekleyebilirsiniz". Yol denize paralel bir sekilde devam ediyor, olmayan barlari kastediyorum. Kaldirim arada daralip birden bitiyor, ile isiniz varsa saat ucten once bitirmeniz gerekiyor. yatanlar, kaldirimlarda yemek yapip satanlar, hizli yemek restoranlari. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


San Francisco yuruyusumuze kaldigimiz yerden devam edelim. Cin mahallesinde bir hostelde kaliyorum. Mahalledekilerin ana dili Cince sonra Ingilizce. Girdigim bazi dukkanlarda Ingilizce bilmeyenlere de rastladim. Cin mahllesinden disari cikmadan hayatlarini devam ettirmeleri mumkun. Buradaki Cinlilerin cogu 1800'lerin sonunda 1900'lerin basinda altin aramak icin gelmisler. Bulan bulmus, bulamayan kalmis. RedKit okuyanlar bilir, Cinliler orada camasirhanecidir. Bugunde durum ayni, Sehrin etrafina dagilmis yuzlerce camasirhanenin sahibi Cinliler. Hemseri olayi yani. Amerika'daki motellerin %80'ide Hintlilere ait ustelik hepsi ayni bolgeden geliyorlar ve soyadlari Patel. Ilk bakista ABD'de motel sahibi olmak icin Patel soyadi gerekiyor gibi geliyor. Neyse yurumeye devam edelim. Cin Mahallesi bitince uc blok otede Union meydanina geliyoruz. Burasi sehrin moda ve marka tutkunlari icin ugrak yeri. Meydanin etrafi Gucci, Armani, L. Voitton vb gibi markalarin magazalari ile cevrili. Dediniz ki ben pahali marka istemem, o zaman ana alisveris caddesi Market caddesine gidecegiz. Market caddesi Union meydanina sadece iki blok otede ve sehrin en hareketli bolgelerinden biri: alisveris merkezleri, is merkezleri, konferans merkeleri, sinema merkezleri, herseyin merkezi orada yani. Market caddesinde sola donup 15 dakika yurursek SF gemi iskelesine ve eski otoyolun oldugu alana, saga donup yurursek Civic Center, Tenderloin, Castro, Mission semtlerine variriz. llk once sola donuyoruz, SF liman binasi daha cok lokanta ve yiyecek satan dukkanlari ile ilgi cekiyor. Bina, ogle vakti cevredeki isyerlerinden yemege gelenlerle tika basa dolu. Bu bolgeden eskiden bizim Mecidiyekoy'deki gibi havadan otoyol geciyormus, uzun suren ugraslardan sonra otoyolu yikip halka acik alan yapmislar. Gercekten hosca vakit gecirilebilinecek guzel bir bolge yaratmislar. Yemek yiyip biraz da dinlendikten sonra Market caddesinin geri kalan kismina gidelim. Cin mahallesinde bir hostelde kaliyorum. Mahalledekilerin ana dili Cince sonra Ingilizce. Girdigim bazi dukkanlarda Ingilizce bilmeyenlere de rastladim. Cin mahllesinden disari cikmadan hayatlarini devam ettirmeleri mumkun. Buradaki Cinlilerin cogu 1800'lerin sonunda 1900'lerin basinda altin aramak icin gelmisler. Bulan bulmus, bulamayan kalmis. RedKit okuyanlar bilir, Cinliler orada camasirhanecidir. Bugunde durum ayni, Sehrin etrafina dagilmis yuzlerce camasirhanenin sahibi Cinliler. Hemseri olayi yani. Amerika'daki motellerin %80'ide Hintlilere ait ustelik hepsi ayni bolgeden geliyorlar ve soyadlari Patel. Ilk bakista ABD'de motel sahibi olmak icin Patel soyadi gerekiyor gibi geliyor. Neyse yurumeye devam edelim. Cin Mahallesi bitince uc blok otede Union meydanina geliyoruz. Burasi sehrin moda ve marka tutkunlari icin ugrak yeri. Meydanin etrafi Gucci, Armani, L. Voitton vb gibi markalarin magazalari ile cevrili. Dediniz ki ben pahali marka istemem, o zaman ana alisveris caddesi Market caddesine gidecegiz. Market caddesi Union meydanina sadece iki blok otede ve sehrin en hareketli bolgelerinden biri: alisveris merkezleri, is merkezleri, konferans merkeleri, sinema merkezleri, herseyin merkezi orada yani. Market caddesinde sola donup 15 dakika yurursek SF gemi iskelesine ve eski otoyolun oldugu alana, saga donup yurursek Civic Center, Tenderloin, Castro, Mission semtlerine variriz. llk once sola donuyoruz, SF liman binasi daha cok lokanta ve yiyecek satan dukkanlari ile ilgi cekiyor. Bina, ogle vakti cevredeki isyerlerinden yemege gelenlerle tika basa dolu. Bu bolgeden eskiden bizim Mecidiyekoy'deki gibi havadan otoyol geciyormus, uzun suren ugraslardan sonra otoyolu yikip halka acik alan yapmislar. Gercekten hosca vakit gecirilebilinecek guzel bir bolge yaratmislar. Yemek yiyip biraz da dinlendikten sonra Market caddesinin geri kalan kismina gidelim. Caddede Westfield alisveris merkezinin gectikten sonra sola girerek SoMa bolgesine girelim. Burasi 1990'larin sonuna kadar pekte iyi olmayan bir bolgeymis, 1990'larin sonunda Silikon vadisine akan yatirimdan nasiplenen muhendisler mahalleye yerlesmeye baslamislar. Simdilerde yine biraz gozden dusse de kafeler ve resim galerilerinin oldugu guzel sokaklari olan bir yer. Market caddesine donup yurumeye devam edersek birden dukkanlarin kepenklerinin gunduz bile yari kapali oldugu, kaldirimlarin evsizler ve uyusturucu kullananlarla dolmaya basladigi Civic Center-Tenderloin bolgesine gelmis oluruz. Amerika'nin ciddi bir evsiz problemi oldugu malum. Sehrin en kalabalik bolgesinde yururken 100 metre icinde sosyal dokunun bu kadar cabuk degisip sokaklarin urkutucu bir hal almasi rahatsiz edici. Gece gelinmemesi gereken semtler listesine bir numaradan giris yapiyorum. Market'in sonlarina yaklasiyoruz, sehrin kuruldugu noktayi gormeden durmak olmaz simdi. 16. inci cadde ile Mission caddesinin kosesindeki kilise binasi "Mission Dolores" sehrin mayasini calan yer. Butun yerlesim bu misyonun etrafinda olmus. Mission bolgesi ayni zamanda geceleri hareketli barlari ile biliniyor. Caddeye donup biraz daha devam ediyoruz, Castro'dayiz. Burasi ABD'nin gay baskenti, ara sokaklar, pencereler gokkusagi bayraklarla dolu. Karsidan kol kola gelen kadin kiligindaki iki erkege kimse donup bakmiyor bile. Tamam ben bakiyorum, alismamisiz napim? Market caddesi bitti. Bayagi da iyi yuruduk ama bitmedi. UCSF kampusunun oraya eski hippilerin baskenti Haight-Ashbury'a cikalim. Cikalim diyorum cunku dik bir yokus var. SF haritalari sizi aldatmasin, sehir kucuk ama cok yokuslu. Bazen kisa gorunen mesafeler yuru babam yuru bitmiyor. Haight-Ashbury'de bizi kafeler, eski plak evleri, tutunculer, vitrininde kenevir isareti olan "duman dukkanlari ", halen sadece batik elbise satmakta direnen magazalar ve eski kitapcilar karsiliyor. Cok yuruduk di mi? Gelin su kafede biraz oturalim, adi " coffee to the people", gecen zaman "power" i "coffee" ye cevirivermis. Oturmak iyi geldi degil mi? Ama biz oturmaya mi geldik buraya, Golden Gate Park iki adim otede, biraz da orada dolasalim. Haftaici olmasina ragmen park insanlarla dolu: mangal yapanlar, kriket oynayanlar, frizbi atanlar, kosanlar, cocuklarini dolastiranlar, skate kayanlar, ha bi de benim gibi yavas yuruyup tembellik edenler. Parkin icinde Japon Cay Bahcesine gidiyorum, 1800 ortalarindan bir Japon-Amerikali aile burayi baslatmis. Ikinci Dunya Savasinda ABD butun Japon kokenli vatandaslarini casusluk yaparlar korkusuyla toplama kamplarina koyup, mallarini da ellerinde n alinca cay bahcesi bir ara sahipsiz kalmis. Sonra Amerikali baska bir aile bakimini uzerine almis. Kafa dinlemek icin ideal bir yer: bonzailer, ozenle duzenlenmis japon baligi havuzlari, degisik budanmis agaclar, zen bahcesi ve tabi cay icilecek bir dukkan. Iyice yorulduk, geriye yurumek yerine troleybus'e atlayalim diyorum. Kaldigim yere varinca lobide bir Japonla karsilasiyorum. Gezi kitabi yazari, Turkiye'de Guneydogu'yu dolasmis. " Hasankeyf'e yazik olacak" diyor, yerin tam ismini hatirlamasina sasiriyorum. " Bak burada" diyor ve bilgisarinda Japonca bir sayfayi gosteriyor. Henuz Japonca sokebilecek hale gelemedim, ustelik bayagi yorulmusum, ama sohbet koyu biraz ABD'de dolastigi yerleri anlatiyor: yakinda kitabini basacakmis, onun icin herseyi not etmis. " Turkiye kitabin ne zaman cikacak o zaman ?" diyorum. " 3-4 senesi daha var" diyor, " aceleye gerek yok". Yarin erken kalkacagim icin erken yatiyorum: Barbados ucusu bayagi uzun olacak. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Paskalya, Antigua da cok coskulu bir sekilde kutlaniyor. Ustteki ve asagidaki resimlerde gordugunuz desenler talastozu, cicek ve boya kullanilarak sadece bir gecede hazirlaniyor. Bu hazirlanan halilara alfombra adi veriliyor. Peki neden bir gecede hazirlaniyor? Cunku sehrin hemen hemen butun cadde ve sokaklari kapatilarak tam 120 blok boyunca ( bir blok 100m, yani tam 12 kilometrelik yol boyunca) cesitli alfombralar hazirlaniyor. Antigua da hayat duruyir, herkes elinde ya cicek, ya talas tozu aceleyle kendi ailesinin yapmasi gereken alfombrayi zamaninda bitirmeye calisiyor. Sonra.... Sonra alfombralarin uzerinden torene katilanlar geciyor. Yani onca emekle uaratilan bu yapboz en fazla 2 saat icinde yokoluyor. Gelin torenlere biraz daha yakindan bakalim. Aileler onceden hazirladiklari desenleri caddelerde yapmaya basliyorlar. Bunun icin butun mahalle beraber calisiyor. Desenler yere islenince is bitmiyor, aslinda biraz daha zor olani basliyor: toren yuruyusu yapilana kadar alfombranin ruzgardan ucmadan korunmasini saglamak. Bunun icin devamli olarak alformbrayi suluyorlar. Daha cok suluyorlar... . Ve daha da cok suluyorlar, ta ki kortej gelene dek... Kortejin sehirde yuruyusu sabah 6 da baslayip gece 11 de sona eriyor. Arada kortejin gectigi yerlere bir daha alfombra yapilip baska gruplar tarafindan yine yap-bozlaniyor. Ana korteji, kadinlarin yuruyusu takip ediyor. Kadinlarin kortejinden sonra sirada butun yuruyus sirasinda muzik saglayan muzisyenler var. Torene katilanlarin onemli bir kismi aileleri ile geldigi icin ozellikle cocuklar tam bayram yapiyorlar. Her taraf rengarenk ve bu sefer buyukler bile bozmaya calisiyorlar. Belediye iscileri kortejin en sonunda yer aliyorlar. Kortejin gecmesinin uzerinden 3-4 dakika gecmeden sokak temizlenmis oluyor. Antigua dan simdilik bu kadar. Haftaya Honduras ta goruselim...


Havaalanindan aldigim brosure gore Antigua-Barbuda'da yilin her gunu icin bir kumsal var: toplam 365 tane. Onumdeki haritaya gore 40-50 tane var: reklamin gucu mu, yoksa kucuk kumsallari haritada gostermiyorlar mi bilemem. Antigua, onceden gezdigim uc adadan daha fazla turizm altyapisina sahip. Kiyilarinda iyi bilinen bir cok tatil koyu var, bolgede kitle turizmini en iyi uygulayan yerlerden biri. Boyle olunca onerilen aktiviteler cok cesitlenmis: yagmur ormani turu, dalis, katamaranla ada turu, alti cam tekneyle mercan kayaliklarinda gezi, ada tarihi vs vs. Adanin en fazla ziyaret edilen yerlerinden biri olan English Harbour guneyde. Sehir merkezinden bindigim minibus tam Amiral Nelson'un Tersanesinde beni indiriyor. Ada Ingilizlerin elinde iken unlu Amiralleri Nelson henuz bu rutbeye varmadan once Antigua'daki bu tersaneyi uc sene boyunca yonetmis. Binalar cok iyi korunmus, zaten karargah merkezindeki iki bina otele cevrilmis. Deniz, English Harbour'da bizim halic gibi iceriye girdigi icin dogal bir korunak olusturmus. Bugunde yatcilar yogun olarak limandaki yerlerini aliyorlar. Yat kulubunden gunluk 120-150 dolara 9-12 metrelik yelkenli kiralamak mumkun. Duvarlarda tayfa olarak calisma karsiliginda bedava yeme-icme ve gezme oneren teknelerin duyurulari var: 6 haftada butun Karayip'i gezerek Venezuella'ya inen tekne, Florida Keys'e giden biri, Panama kanalindan gecip Kaliforniya'ya donen devasa yelkenli. Aslinda su alti haftalik Karayip gezisi ilgimi cekiyor ama teknenin ugrayacagi limanlara bakinca vize isteyen ulkelere rastliyorum, mecburen bosveriyorum. Birkac lokantaya girip menuye bakiyoruim, musterilerin neredeyse tamami Ingiliz. Bir Kuba lokantasina giriyorum, garsonlar ve lokantanin sahibi de Ingiliz cikiyor. Hakli olarak gunesli havayi goren Ingilizler Antigua'dan ayrilmakta gucluk cekiyorlar. Antigua'da pansiyon fazla yok, kucuk otellerden birinde kaliyorum. Otel bakimsiz ama bahcesi cok guzel. Odalarin hepsine bir kus ismi verilmis. otelin sahibi Gregory'e sebebini soruyorum. " Terasta birkac saat beklersen butun o kuslarin bahceye geldigini goreceksin" diyor. Biz konusurken buyuklugu iri bir ari kadar olan hummingbird'lerden biri onumuzdeki ciceklerden nektar toplamaya geliyor. Otel sahibi Gregory uc sene once otel isletme isine girdigini anlatiyor. Daha once doga turlari yapiyormus, yorulmus. Simdi ailesiyle beraber otelde hem yasiyor, hem calisiyor. Otelimin bulundugu koy Five Island kucuk ve yeni yerlesime acilan bir yer. Koyun altyapisini bizim Turkiye ile karsilastirinca Antigua daha iyi durumda, gittigim diger koylerde planli yapilasmanin urunu. Antigua yarikurak bir iklime sahip, bu yuzden evlerin su depolari var. Genelde yagmur suyu catidaki oluklardan toplanip iki-uc tonluk plastik tanklarda depolaniyor. Ozellikle Antigua ve Barbados'ta icki gunluk hayatin tam icinde. Gunun her saati sokaklarda bira yada rom icen insanlari gorebilirsiniz. Aksamustu kalabalik caddelerde cok sik olarak isportacilar bira cesitleri satiyorlar. Sarhoslukta normal karsilaniyor, oyleki insanlar ellerinde bira siseleri ile ayakta durmakta gucluk cekerek minibuse binseler bile kimse donup bakmiyor. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Ucagim Bahamalar uzerinde alcaliyor: durgun denizde yelkenliler doganin nimetlerinin zevkini suruyorlar; mavinin binbir tonu altimizdan akip gidiyor; mercan kayaliklari sanki butun sirlarini dokmek istiyorlar gibi guneste parildiyorlar; su o kadar berrak ki inanilmasi guc bir sekilde bu yukseklikten kumsala yakin yuzen stingrayler gozukuyor; karanin uzerinde ucmaya baslayinca buyuk malikanelerin bakimli bahceleri maviye alismis gozlerimi birden yesilleriyle aliveriyorlar; adanin ortasindaki golun uzerinden inise geciyoruz. Bahamalar, ABD den sadece 100 mil kadar uzaklikta yuzlerce adadan olusan kucuk bir devlet. Bugun baskent Nassu'dayim. Bahamalarin en buyuk gelir kaynaklari turizm. Karayiplerde su ana kadar dolastigim 5 ulke icinde en iyi turizm altyapisini bu ulkede buldum. Nassau limani Karayip turuna cikan yolcu gemilerinin olmazsa olmaz limani. Boyle olunca liman bolgesi cok canli. Limanin hemen onunde yolculara yonelik duty-free magazalar siralanmis: gumruk binasi ayni zamanda Festival Place adinda bir alisveris merkezi. Festival Place'in onunde taksi soforleri ve faytoncular beklesiyorlar. Musterilerin saclarini oren kadinlar ellerinde resimlerle mevzi almis durumdalar. Gemiden cikan ilk yolcuyla beraber bizim semt pazarlarini aratmayan bir karmasa ve kosturmaca basliyor. Taksiciler birbirlerinin neredeyse uzerine cikarak musteri kapmaya calisiyor. yolcular magazalar kalabaliklasmadan once varmak icin hizli adimlarla birbirlerine carparak ilerliyorlar. Bu kalabaligin icinde onlerinde dizustu bilgisayarlari ile duvar dibinde kucuk masalarda sakin sakin oturan 8-9 kisi dikkatimi cekiyor. Birden aklima bizim arzuhalciler geliyor, burada da mi diyerek yaklasiyorum: hepsi kablosuz internete baglanmislar, kimisi sohbette kimisi emaillerine bakmakta. Iclerinden birine kablosuz internete nasil baglanabilecegimi soruyorum. Diyor ki "Kablosuz internete baglanti Nassau'da bedava, butun sehir kaplama alani icinde". Darisi bizim basimiza. Daha sonra sokakta yururken banklarda ya da yere comelmis onunde bilgisayari ile calisan bir cok kisi daha goruyorum. Aksamustu ben de aralarina katiliyorum. Festival place'in saginda yerel hediyelik esya satilan Straw Market var. Straw Market'a varmak icin ya dumduz yuruyerek Starbuck'in onunden gecerek variyorsunuz, ya da ana caddeye cikip Burger King, Wendy's, Subway onunden gecerek Mc. Donalds oncesi sokaktan once denize dogru yuruyorsunuz. Gordugunuz gibi Amerika'nin taninan butun zincir restaronlari Bahamalar'da. Zaten adalari biraz daha dolasinca Bahamalar'a kucuk Amerika demenin dogru oldugunu goruyorum. Meydanin biraz ilerisinden minibuslere binerek adanin her tarafina bir dolara gitmek mumkun. Yakindaki Paradise adasinin koprusune kadar minibusle gidiyorum. Paradise Island kiyiya iki kopruyle bagli, ada tamamiyla turizme ayrilmis, ciddi bir yatirimla Amerikan halki icin yeryuzunde cennet yaratilmis: pahali markalarin vergisiz satildigi magazalar, yat limani, sokakta muzik yapan gruplar, lokantalar, kumarhane, buyuk oteller ve kumsallar. Bu kadar yatirim sonrasi dogal olarak Amerikan siveli Ingilizce her yerde duyuluyor. Adayi karaya baglayan koprulerin kara tarafinda taze deniz mahsullerini hazirlayip satan onlarca kucuk lokanta var. Yerel bir lezzet olan kabuklu deniz canlisi "conch" cok populer, ben de deniyorum. Sonuc; ikinci tabak lutfen. Sehir icinde yurumekten sikilip nereye gittigine aldirmadan ilk gelen minibuse biniyorum, sehrin kenar mahallelerinden birine gidiyorum. Tatil bolgelerinden uzaklastikca bakimsiz cadde ve evlerle karsilasma oranim artiyor. Yerel halkin bir kismi icin hayat pek kolay gozukmuyor; dokuk kaldirimlar, kucuk dukkanlar, bakimsiz evler cevrenin ekonomik durumu hakkinda ipucu veriyor. Biraz daha gidince karsima yeni acilan alisveris merkezi cikiyor, malum Amerikan markalari burada da var. Jamaika Montego Bay'e ogleden sonra variyorum. Sonrasi bir dahaki yazida, gorusmek uzere.


Aslinda pazarin bu kadar renkli olmasina sasirmamak lazim: mezarliklar bile renkli. Asagidaki sehir mezarligi. Pazarcilarin cogu Mayalarin torunlari: Guatemala nufusunun yaklasik %60 i yerli. Insanin renkten gozleri kamasiyor degil mi? Peki size bunun daha da renklisi var desem: Dunyanin en buyuk, en uzun, en renkli yapbozu da Guatemala da. Tam tamina 12 kilometrelik bu yap-boz ciceklerden, sebzelerden, meyvalarden ve bol renkli tahta talasintan yapiliyor. Sonra 2 saat icinde yokediliyor. Nasil mi? Bir sonraki gezimiz Semana Santa haftasinda Antigua ya. Simdilik hoscakalin. Insanin renkten gozleri kamasiyor degil mi? Peki size bunun daha da renklisi var desem: Dunyanin en buyuk, en uzun, en renkli yapbozu da Guatemala da. Tam tamina 12 kilometrelik bu yap-boz ciceklerden, sebzelerden, meyvalarden ve bol renkli tahta talasintan yapiliyor. Sonra 2 saat icinde yokediliyor. Nasil mi? Bir sonraki gezimiz Semana Santa haftasinda Antigua ya. Simdilik hoscakalin. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Orta boy, lav puskurten bir volkan. Sosis izgaranin yapilacagi ortam onemli oldugu icin, yemegi hazirlamaya volkan seciminden baslayalim: once Antigua, Guatemala'ya gidilir. Sehrin gobeginden etrafa bakilinca bir suru dag gorulur. Yakindaki birine isimleri sorulur, o da su volkan, bu vokan, o da volkan seklinde cevaplar gelir. O an anlamsiz bir sekilde sunlarin birinin tepesine cikma istegi icinizi doldurur. Siz daglara bakarken biri lav puskurtmeye baslar, sehrin yerlisi bakmaz bile. Sizin ise volkanda sosis izgaraniz gelmistir. Yemege baslamak icin onceden haber vermeden heyecanla zirt pirt lav puskurtup sosisi erkenden kizartmayacak bir volkan aranir. Volkan ne buyuk olmalidir ( Ayni bolgedeki Agua volkanina yurruyus 3 gun suruyor, manzarasi cok iyiymis ama sis icin degmez gecelim), ne de cok tozlu ( Fuego volkani gunde 3-4 kez kul ve lav puskurtmekte, simdi sosisleri tozlu tozlu mu yiyecegiz gecelim, ha bi de birinci derece yaniklar da cabasi). Orta buyuklukte lav puskurten ama Fuego kadar heyecanli olmayan Volkan Pacaya secilir. Volkan Pacaya bolgesinde yakin zamana kadar yol kesip adam soyma vakalari olmustur. Polis destekli ve rehberli bir yuruyuse kapak olunur. Evet, simdiye kadar takip ettiyseniz yemegimin 3 te bir kisi hazirlandi bile. Devam edelim, nefis olacak bak. Yuruyuse cikmadan once dagitilan bilgi kagidinda ruzgar tutan giysiler ve saglam ayakkabilar istenmektedir. Ikinci kisim okunur, birinci kisim atlanir. Simdi yemegin bu kisminda iki farkli malzeme secenegimiz var: ya iyi giysiler kullanilacaktir ya da akilsiz bas. Her iki malzemede sonucta ayni sonucu vermektedir, akilsiz bas bilincsiz bir sekide secilir, hem daha ucuza gelir. 1.5 saatlik bir minibus yolculugu ve 2 saatlik bir yuruyus sonunda asiri ruzgar yuzunden donmadan az once- volkan agzinin muhtesem goruntusu sizi karsilar. Saglam ayakkabilar esas buradan sonra lazimdir, cunku donan lavlar jilet kadar keskin olabilmektedir. Akilsiz basinizin ayaklariniza sirayet etmedigine iste tam bu kisimda dua edilir. Donmus lavlarin uzerinde yuruyerek halen akmakta olan magmanin yanina gelirsiniz. "Ooohh be sonunda isindim" derken icinizden "magmaya yolculuk bu mudur simdi" diye dusunursunuz. O sirada rehber elindeki demiri ayaklarinizin arasinda yariga sokup yer ayrilincaya kadar uzerine abanir : aaaaa ayaklarinizin ortasindan 500 derecelik sicak lavlar akmaktadir da... sizin orada ne isiniz vardir?. Siz rehbere bos bos bakarken, o size gulup " El Turco Shish Kebab" der. Yapacaginiz yemegin adini karistirmistir, bosverirsiniz ama ayaklarinizin altinin neden cehennem gibi sicak oldugunu sonunda anlayip sevinirsiniz. Lavlar yerustune cikmadan belli bir sure ayaginizin altindan akmaktadir. " Aha dogru yerdeyim" deyip yemege katilan arkadaslarinizla birlikte piknik ortusunu acip, sosisleri sise gecirirsiniz. Volkandan akan ana magma koluna uzatilan sosis 3 saniye sonra linyit komuru olarak geri gelir. Bir kez daha magmaya dusmediginiz ve karamelize olmadiginiz icin sukran duygulari icinde yuzersiniz. Ama bu kadar duygu kar etmez, acsiniz, acccc. Midenin emri uzerine hemen baska bir care aranir. Ayaginizin altindan melul melul akan magmaya uzanan baska bir catlak bulunur, sise gecirilen sosisler catlaga daldirilarak 450 derecede 48 saniye beklenir. Piknik ortusune geri getirilen sosisler hardal ve ketcap ile servis edlir, dalinir. Asagidaki koyden beri sizi israrla takip etmekte olan kopek iste tam bu anda yatiriminin faydasini gorur: kopek sosisini linyit kivaminda sevmektedir, o bicim hastasidir zati, o da ilk parti beceriksizligime gelen yanik sosislere dalar. Herkes dalgin dalgin " Guatemala usulu volkanda sosis izgara"'sina gomulur, afiyet olur. Karanlik bastirirken asagi inilmeye baslanir. Gun batarken agaclarin arasindan bolgenin en buyuk volkani Agua'ya cukkadanak ortaya cikar, uzun uzun bakilip ic gecirilir " ne bicim kuzu sis olur orada ama beeee" denir. Sonra Agua'ya cikmak icin uc gunluk yuruyus gerektigi akla gelir, bir yandan kuzu kuzu asagi inilirken bir yandan da "yarin Jose Sanchez amcanin yerinde kuzu sis yemeyen o bicim olsun" denilir. Yenir. Sonraki gezimizde rengarenk, renk renk, cok renkli ha bi de renk dolu bir yere gidecegiz. Chichi'de gorusmek uzere..... Orta boy, lav puskurten bir volkan. Sosis izgaranin yapilacagi ortam onemli oldugu icin, yemegi hazirlamaya volkan seciminden baslayalim: once Antigua, Guatemala'ya gidilir. Sehrin gobeginden etrafa bakilinca bir suru dag gorulur. Yakindaki birine isimleri sorulur, o da su volkan, bu vokan, o da volkan seklinde cevaplar gelir. O an anlamsiz bir sekilde sunlarin birinin tepesine cikma istegi icinizi doldurur. Siz daglara bakarken biri lav puskurtmeye baslar, sehrin yerlisi bakmaz bile. Sizin ise volkanda sosis izgaraniz gelmistir. Yemege baslamak icin onceden haber vermeden heyecanla zirt pirt lav puskurtup sosisi erkenden kizartmayacak bir volkan aranir. Volkan ne buyuk olmalidir ( Ayni bolgedeki Agua volkanina yurruyus 3 gun suruyor, manzarasi cok iyiymis ama sis icin degmez gecelim), ne de cok tozlu ( Fuego volkani gunde 3-4 kez kul ve lav puskurtmekte, simdi sosisleri tozlu tozlu mu yiyecegiz gecelim, ha bi de birinci derece yaniklar da cabasi). Orta buyuklukte lav puskurten ama Fuego kadar heyecanli olmayan Volkan Pacaya secilir. Volkan Pacaya bolgesinde yakin zamana kadar yol kesip adam soyma vakalari olmustur. Polis destekli ve rehberli bir yuruyuse kapak olunur. Evet, simdiye kadar takip ettiyseniz yemegimin 3 te bir kisi hazirlandi bile. Devam edelim, nefis olacak bak. Yuruyuse cikmadan once dagitilan bilgi kagidinda ruzgar tutan giysiler ve saglam ayakkabilar istenmektedir. Ikinci kisim okunur, birinci kisim atlanir. Simdi yemegin bu kisminda iki farkli malzeme secenegimiz var: ya iyi giysiler kullanilacaktir ya da akilsiz bas. Her iki malzemede sonucta ayni sonucu vermektedir, akilsiz bas bilincsiz bir sekide secilir, hem daha ucuza gelir. 1.5 saatlik bir minibus yolculugu ve 2 saatlik bir yuruyus sonunda asiri ruzgar yuzunden donmadan az once- volkan agzinin muhtesem goruntusu sizi karsilar. Saglam ayakkabilar esas buradan sonra lazimdir, cunku donan lavlar jilet kadar keskin olabilmektedir. Akilsiz basinizin ayaklariniza sirayet etmedigine iste tam bu kisimda dua edilir. Donmus lavlarin uzerinde yuruyerek halen akmakta olan magmanin yanina gelirsiniz. "Ooohh be sonunda isindim" derken icinizden "magmaya yolculuk bu mudur simdi" diye dusunursunuz. O sirada rehber elindeki demiri ayaklarinizin arasinda yariga sokup yer ayrilincaya kadar uzerine abanir : aaaaa ayaklarinizin ortasindan 500 derecelik sicak lavlar akmaktadir da... sizin orada ne isiniz vardir?. Siz rehbere bos bos bakarken, o size gulup " El Turco Shish Kebab" der. Yapacaginiz yemegin adini karistirmistir, bosverirsiniz ama ayaklarinizin altinin neden cehennem gibi sicak oldugunu sonunda anlayip sevinirsiniz. Lavlar yerustune cikmadan belli bir sure ayaginizin altindan akmaktadir. " Aha dogru yerdeyim" deyip yemege katilan arkadaslarinizla birlikte piknik ortusunu acip, sosisleri sise gecirirsiniz. Volkandan akan ana magma koluna uzatilan sosis 3 saniye sonra linyit komuru olarak geri gelir. Bir kez daha magmaya dusmediginiz ve karamelize olmadiginiz icin sukran duygulari icinde yuzersiniz. Ama bu kadar duygu kar etmez, acsiniz, acccc. Midenin emri uzerine hemen baska bir care aranir. Ayaginizin altindan melul melul akan magmaya uzanan baska bir catlak bulunur, sise gecirilen sosisler catlaga daldirilarak 450 derecede 48 saniye beklenir. Piknik ortusune geri getirilen sosisler hardal ve ketcap ile servis edlir, dalinir. Asagidaki koyden beri sizi israrla takip etmekte olan kopek iste tam bu anda yatiriminin faydasini gorur: kopek sosisini linyit kivaminda sevmektedir, o bicim hastasidir zati, o da ilk parti beceriksizligime gelen yanik sosislere dalar. Herkes dalgin dalgin " Guatemala usulu volkanda sosis izgara"'sina gomulur, afiyet olur. Karanlik bastirirken asagi inilmeye baslanir. Gun batarken agaclarin arasindan bolgenin en buyuk volkani Agua'ya cukkadanak ortaya cikar, uzun uzun bakilip ic gecirilir " ne bicim kuzu sis olur orada ama beeee" denir. Sonra Agua'ya cikmak icin uc gunluk yuruyus gerektigi akla gelir, bir yandan kuzu kuzu asagi inilirken bir yandan da "yarin Jose Sanchez amcanin yerinde kuzu sis yemeyen o bicim olsun" denilir. Yenir. Sonraki gezimizde rengarenk, renk renk, cok renkli ha bi de renk dolu bir yere gidecegiz. Chichi'de gorusmek uzere.....


Su saticisi yuzu asik musterisine boyle diyordu Montego Bay otobus duraginda. Herhalde tipik bir Jamaika'linin hayata yaklasimini daha iyi ve daha hizli aciklayacak bir durum olamazdi. Bunun yaninda Jamaika'da herkes bu ornekteki sakin ve iyi niyetli degil. Jamaika, diger Karayip ulkelerindeki gibi, tatil koylerinde kalanlarin pek goremeyecegi bir cok sorunu olan bir devlet. Montego Bay'de kaldigim otel sehrin gece hayati ve magazalariyla unlu bolgesi "Hip Strip"'in dogu ucundan 500 metre kada uzakta. Ilk geldigim aksam Hip Strip'te yemek yiyip aksam 9 gibi otelime yurumeye basliyorum. Yol kenarinda arkadaslariyla konusmakta olan celik yelekli turizm polisi ben gecerken kafasini sohbetten kaldiriyor. 500 metre icin taksiye bindikten sonra tabi "nedir Jamaika'nin suc sorunu?" sorusu aklima takildi. Internette kucuk bir arama sonucu sasirtici bilgiler edindim. Ilk bilgi: Dunya'da kisi basina en fazla cinayet islenen ulke Jamaika... Ha? Ya Jamaika reggae'nin ciktigi ve pasifizm hareketinin en cok tutuldugu yerlerden biri degi miydi? Karayip cenneti? Bir yanlislik mi var? Karayiplerdeki kisi basi cinayet orani ABD'nin tam dort kati ( yuzbinde 30 kisi). Hani su tehlikeli bildigimiz ABD'nin. Cennet'te sorunlar var. Jamaika'daki cinayet orani ABD'nin tam isekiz kati ( yuzbinde 59 kisi). Jamaika'yi cinayet liginde El Salvador, Guatemala ve Venezuella yakinen takip ediyorlar. Benim sakin sandigim St. Vincent adasi Jamaika'dan sonra en yuksek Karayip cinayet oranina sahip (yuzbinde 36). Parali devletlerden Bahamalar bile ABD'nin oranini uce katlamis. Nasil olur? Tek cevap var: uyusturucu ticareti. Guney Amerika'dan ABD'ye giden uyusturucu gectigi ulkelerde cok cesitli sorunlara yok aciyor, bunlardan biri de yukselen suc oranlari. Ulkenin ekonomisinin duzelmesi falan da para etmiyor; Trinidad ve Tobago'da issizlik son 15 senede %20'den %5'e dusmus, ayni zaman icinde suc orani dorde katlanmis. Deniz, gunes, reggae ve biraz da cinayet... Montego Bay, Jamaika'da turizmi baslatan kasaba olmus. 1900'lerin basinda bir doktorun " hastalari iyilestiriyor" diye reklamini yaptigi ve gelen hastalardan suya girme ucreti aldigi Doctor's Cave kumsali bugunde populer. Bu kumsalda baslayan turizm bugunlerde adanin kuzey bati kiyisinda uc merkez civarinda yogunlasmis: Montego Bay, Negril ve Ocho Rios. Montego Bay sehri kalabalik ve pis sokaklariyla pek cekici degil ama bolgenin ulasim merkezi. Sehrin disinda dunyaca unlu sirketlerin "hepsi dahil" tatil koyleri basliyor. Bu koylerde kalanlar yerli halkla hicbir iliskiye girmeden, nerede olduklarini dahi bilmeden deniz, gunes, kum uclusuyle tatillerini gecirip ulkelerine donuyorlar. Montego Bay'in en fazla turist ceken kismi Hip Strip. Sehrin bu kesiminde turist olarak rahat yurumeniz mumkun degil, size satis yapmak isteyen bir hanutcu illaki pesinize takiliyor. Birini atlatinca digeri size yaklasiyor; hediyelik esya satisindan girip tutturamayinca uyusturucuya oradan kadin ticaretine uzanan monologlari can sikici. Bunun yaninda sadece merakindan dolayi size yaklasip konusan Jamaika'lilarda oluyor, ilk bes dakika icinde size bir sey satmaya kalkmadiysa sohbete devam: genel olarak sakin ve hayati hizli yasamayi tercih etmeyen karakterleri var. Jamaika'da hosuma giden yiyeceklerden biri Patty. Bir nevi borek; icinde pure haline getirilmis et, tavuk ya da sebze oluyor. Jamaika'lilar bu boregi hindistan cevizi ekmeginin icine koyup yemegi seviyorlar, ekmek ici ekmek gibi bir sey. Iyi de oluyor namussuz. Montego Bay'in batisinda Negril dogunda Ocho Rios sehirleri var. Ikisine de Montego Bay otobus duragindan gidebilirsiniz, 1.5- 2 saat suruyor. Minibusun kalkmasini beklerken pazar ayaginiza geliyor, saticilar gelip mallarini sergileyip siparisinizi aliyorlar. Minibus icinde beklerken bira icebilir, kizarmis balik yiyebilir, dondurmanizi bitirebilir, mangalda misir goturebilir, corap, ciklet, patates, portakal, kola, su, sapka alabilirsiniz. Negril, kuzey batida 11 kmlik uzun sahiliyle unlu bir kent. Montego Bay'e gore daha duzenli ve otel cesitleri cok daha fazla. Reggae dinlemek isteyenler burada daha sansli cunku daha fazla gece kulubu reggae gruplarini agirliyor. Deniz, gunes, kum ve reggae asiklari buraya. Ocho Rios, gelismislik olarak Negril ve Montego Bay arasinda bir yerde. Sehir buradan Kingston, Blue Mountains, 9 mIles'a gitmek isteyenler icin ideal. Ayni zamanda unlu Dunn's selaleleri de burada; 200 metre boyunda bizim Pamukkale gibi asagi inen bir selale ve yuzlerce turisti gozunuzun onune getiriverin. Jamaika ile ilgili tanitim briosurlerinde buranin resmi olmazsa olmaz. Blue Mountain kahvemizi ictik, Jamaika'li gruptan reggae dinledik, Dunn's Falls'ta dolastik, Negril'de deniz girdik; Jamaika'ya eyvallah demenin zamani geldi demektir. Buradan gezimin ikinci etabina Orta Amerika'ya geciyorum. Guatemala'da nasil desem biraz sicak bir karsilama oldu, gorusmek uzere. Gunun sarkisi: Elbette Bob Marley den bir seyler dinleyecegiz. Get up stand up..... Yorumlarla ilgili not: Siteye yorum biraktiginizda email adresinizi goremiyorum, dolayisiyla eger cevap vermem gereken bir soru soracaksiniz lutfen dogrudan email yaziniz.


"Villa" koyune yollaniyorum. St. Vincent adasinin fazla turistik bir yer olmadigini soylemistim, adanin belki de en turistik bolgesi simdi ugrayacagim Villa ve civari. Villa'nin merkezi kiyiya neredeyse degecek kadar yakin bir ada ve kayaliklarla korunan dogal bir liman. Adanin guneybati kisminda en uzun plajlar ve. St. Vincent'taki dalis ve yelken firmalarinin hepsinin merkezi de burada. Kumsal biraz dar olsa da kalabalik. St. Vincent'taki en buyuk tatil koyu (ki sadece 32 bungalow'dn olusuyor) Villa'daki Young adasinda. Adaya ulasim sadece kayikla mumkun, ya da kisa bir yuzme mesafesinde. Adadan kiyiya bakinca yuksek daglar ve kayaliklarla sinirlanan koy gercekten etkileyici. Doga St. Vincent'a comert davranmis. Ogleden sonra Wallibou koyunu gormeye gidiyorum. Minibusten inince uzaktan digerlerinden farksiz kucuk bir kumsala benziyor. Yaklasinca korsanlar ortaya cikyor... Cidden. Burasi Karayip Korsanlari filminin seti olarak kullanilmis. Setin parcalari cogu halen saglam ve ayakta: kopru, eski han, daragaci, iskele, nalbur, konaklar. Etrafima bakip hangi parcanin fillmin neresinde kullanildigini hatirlamaya calisiyorum. Koydaki kucuk otelin yarisini film icin disaridan eski bir han sekli vermisler, binanin sol tarafi halen eski halinde. Duvarda film esnasinda cekilen fotograflar benim gibi filmin sahnelerin hatirlamaya calisanlar yardimci oluyor. Su akvaryum gibi: uzaktan gecen balik suruleri tum ayrintilariyla gozukuyor. Kiyida hediyelik esya satan yasli Vincy, kiyiya 40-50 metre mesafede mercan kayaliklari oldugunu soyluyor. Biz konusurken iki yelkenli suzulerek kiyiya yaklasiyorlar. Kiyiya ip bagladiktan sonra yelkenllilerden birinden ana-babalariyla uc cocuk iniyor, Jack Sparrow'u ziyarete gelmisler. Wallibou koyuna cok yakinda Wallibou selalesi var. Gelmisken goreyim diyorum. Yol kenarindaki kucuk bir kulubede oturan dort kisi var, gectigimi gorunce soru yagmuruna tutuyorlar, neredensin, Turkiye nerede, neden geldin, nasil geldin gibi. Yanlarina gidip oturuyorum, iclerinden ikisi yari turist: 20 sene once Ingiltere'ye gocmusler, simdi iki haftaligina tatile gelmisler. Onlarda selaleyi gormek istiyorlar. O ana kadar St. Vincent bana son derece guvenli gelmistir oysa. Selaleye variyoruz, kucuk bir sey. Yeniden yola inip minibus beklemeye basliyorum. Sessizligi yirtarak sonuna kadar acik muzigiyle minibuslerden biri geliyor. Minibuslerin buradaki adi basit, sadece van. Her vanin uzerinde ilginc bir isim yaziyor: Baby Sitter, Challenger, Cliff Runner, Moby Tick, Fat Sheriff, Leftovers, Blackout... Kisa mesafeler 40 kuruz, 10-15 km'lik yolculuklar 1 YTL. Yolculuk ucreti binerken degil inerken veriliyor. Aksam terastan denize bakarak yemegimi yiyorum. Onum deniz, arkam yesillik. Yildizlar, etrafta fazla isik olmadigindan, daha iyi gozukuyorlar. Adada endustri neredeyse olmadigi icin hava cok temiz. St. Vincent, ulasilmasi kolay olmadigi icin, henuz bakir kalabilmis. Yarin daha turistik bir yere, Antigua ve Barbuda'ya gidecegim. Ama gitmeden once bu guzel aksami iyice icime cekmeliyim. Antigua'da gorusmek uzere.... Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Pazartesi sabahi yavas bir kahvaltidan sonra haftasonu dolastigim yerlerde bir tur daha atiyorum. Ilk fark arabalar, arabalar, arabalar, arabalar. Ne kadar coklar. 56,000 kisilik bir sehir cok fazla trafik sikisikligi var. Park etmekte buyuk sorun, caddelerde cok cik buraya parkedilmez yazilari ve altinda park eden arabalar dolu. Bir gun once sadece evsizlerin oldugu Frederick caddesi bu kez hincahinc dolu, dukkanlarin hepsi acik, onceki gun farkina varmadigim bircok pasaj ici dukkan musteri cekmek icin ilanlarini caddeye tasimislar. Frederick caddesinin ortasina dogru Woodford meydaninda biraz soluklaniyorum, meydanin bir kisminda bir grup hararetli bir sekilde aralarinda tartisiyorlar. Yaklasiyorum. Konu pirinc fiyatlari. Meydanin bu kosesinde bir tabelada Woodford Universitesi yaziyor. Londradaki Hyde Park orneginde oldugu gibi burasi bir serbest konusma mekani. Isteyenler meydanin bu kosesinde her konuda tartisiyorlar. Independence meydaninda evsizler yine varlar, ancak bu kez isine kosusturan kalabalik karsisinda sayica cok azinliktalar. Meydanin kenarlarinda meyva satanlar, isportacilar ve kacak CD satanlar var. Bu CD ciler bizimkilerden farkli; bir CD calari, akuleri ve belime gelen iki hoporleri bir tahta arabaya monte edip dolasiyorlar. Alanda 25-30 kadar CD saticisi var ve hepside birbirini bastirmaya calisiyor. Birseyler yemek icin meydana bakan bir lokantaya giriyorum, camlar zangirdiyor. Dayanilacak gibi degil. Maxi-taxilerin kalktigi alan cok daha kalabalik, orada da CD ciler var; gunes, nem, sicak, kalabalik, toz, eksoz, gurultu, el arabalarinda kizarmis tavuk satanlardan gelen yemek kokulari, yerde yatan evsizler, acikta akan kanalizasyon; Karayipler B yuzu. Bu karmasadan kacmak icin merkez bankasinin yanindan kuzeye cikmaya basliyorum. Yeni restore olmus polis binasinin ve duzenli ofis binalarinin arasindan milli kutuphanenin sokagina giriyorum. Cevredeki en iyi bina burasi olabilir, bakimli ve onem verildigi belli. Queen's Park'a vardigimda saat dort civari olmus, trafik alabildine kotu: POS'te ozel sirketler sat dort gibi kapanmaya basliyorda. Biraz sonra parkin etrafi kosu yapanlar ve kriket takimlarini kapip gelenlerle dolmaya basliyor. Parkin hemen karsisindaki kilisenin bahcesinde uc kisi celik davul calisiyorlar. Celik davul, kalipso ve soca gibi Trinidad dogumlu. Ikinci dunya savasinda ABD askerlerinin getirdigi petrol varillerinden Trinidad'lilar bu yumusak sesli muzik aletini yaratmislar. Guney yarimkurenin en buyuk ikinci karnavali da Trinidad'ta. Karnaval Subat basinda bitmis ama bir sonraki senenin hazirliklari hemen baslamis. Sokaklarda 2009 karnavali icin calisan gruplarin ytakimlarin yeni katilimcilari cagiran afisleri dolu. Ee hani bugun ada turu yapacaktik? Tembel tembel butun gunu yedik iyi mi? O zaman yarina kesin gezelim. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.


Trinidad-St, Vincent seferini yapan kucuk ucaktayim. St. Vincent'in havalaani kucuk oldugu icin buyuk ucaklar inemiyor. 40-50 kisilik pirpir ucakla gidiyoruz. Ucak dolmus mantigina gore hareket ediyor, yolda Martnique adasina inip yolcu alip bosaltiyor, devam ediyoruz. Asagida deniz olabildigince mavi, dalgasiz, gokyuzunde tek bir bulut bile yok. Ucagin ufak penceresinden bakarken ufuk cizgisinde deniz ile gokyuzunu ayirmak zor zenaat. Bir ara yanimdaki yolcu ile konusmaya daliyorum. Pilot'u Grenadinler uzerine geldigimizi ve ucmayi bu tur manzaralar yuzunden sevdigini soyluyor. Asagiya bakiyorum: mavinin ve yesilin tum tonlari sanki yarismaya karar vermisler, hepsi burada en guzel yanlarini gosteriyorlar. mavilerin ysillerin aralarinda mercan kayaliklariinin oldugu yerlerde kahverengilerde buradayim diyor. Gercekten tek kelimeye muhtesem. Asagida degisik boylarda belki yuze yakin yelkenli var, hepsi bu doga harikasini gormeye dunyanin bu ucra kosesine gelmisler. Pilotun dediklerini icimden tekrarliyorum; "bende iste bu yuzden gemeyi seviyorum". Uzerinden gectigimiz Tobago Cays, Grenadinlerin en guney ucunda yer aliyor. Tobago Cays, mercan kayaliklarindan meydana gelen 5 adalik bir alani kapliyor ve yakin bir zamanda milli park ilan edilmis. Diger adalar da guney-kuzey dogrultusunda tipki bir gerdanliga dizilen inciler gibi dizilmisler. Pilot, adalarin uzerinden gecerken ilgi cekici yerlerini anlatiyor. " Su yanimizdaki ada Mystique, ileride kumsallarinin gozunuzu alan Bequaqe, su gordugunuz kucuk ada Palms Island ve ozel mulk. Onumuzdeki heybetli, yesil ada ise St. Vincent". Ne uzun isimli ulke, degil mi? Toplam 32 adadan olusuyor. En buyuk ada St. Vincent, diger 31 ada da Grenadinler. Nufus dagilimi da ilginc. St. Vincent'ta 110 bin kisi yasarken diger 31 adanin nufusu toplam 9 bin. St. Vincent'ta insanlar tarimla geciniyorlar ve turizm gelismis degil. Geri kalan adalarda ise sadece turizmden gelir elde ediliyor. St. Vincent volkanik bir ada, en son 1979'da volkan harekete gecmis ve adanin kuzey kismini lavla kaplamis. Bugun tam bir ada turu yapmaniz mumkun degil ; adanin kuzey batisindan kuzey dogusuna yol yanardag patlamasindan bu yana kapali. Yanardag patlamasinin tek avantajinin patlama sirasinda puskuren minerallerden dolayi topragin cok verimli hale gelmesi oldugu soyleniyor. Cevre bunu kanitlarcasina cilgin bir yesillik icinde. Binalar ve yollar disindaki her yer her sey yesil. Inanin bu toprak uzerinde iki saatten fazla beklemeye gelmez, bakarsiniz cidden kokleriniz falan cikar, o kadar verimli. Bu volkanik yapisindan dolayi ada cok inisli cikisli. Kaldigim pansiyon harita uzerinde sehir merkezine sadece 2 km, ancak yuruyerek bir saatten once varmaniz mumkun degil: surekli inis-cikis-inis-cikis. Yine volkanik yapidan oturu sahildeki kumlar siyah ve gri. Ilk bakista insana garip geliyor, hatta icinden "amma da kirli ya" derken kendimi yakaladim. Rengi disinda bildigimiz kumdan farki yok. St. Vincent kumsallari son derece dar ve birden derinlesiyor. St. Vincent'in baskenti Kingstown, denizle arkadaki siradaglar arasina sikismis dort paralel caddeden ibaret kucuk bir sehir. Eski binalar kemerli yapildigi icin "kemerlerin sehri" olarakta aniliyor. Sehrin en mesgul noktasi minibus terminali ve terminalin onundeki kapali sebze meyva pazari. Bu alanlarda kaldirimlar isporta tezgahlari ile kaplandigi icin yayalar caddelere tasiyorlar. Insanlar cana yakin ve yardima hazir. Bir minibus muavinine yol soruyorum, dort-bes kisi cevreme toplanip anlatmaya basliyorlar. Karayiplerde adet oldugu uzere en iyi mekanda KFC olmadan olmuyor, St. Vincent'tada oyle. Ogle vakti geldiginde okuldan cikan ogrenciler biranda butun yemek mekanlarina hucum ediyor. Musterisi ozellikle fazla olan bir lokantanin onunden gecerken ne satiyor diye bakiyorum: bir cesit borek, hamur ve icinde etli sebzeli bir karisim. Seyyar yemek arabalari da Karayiplerin tanidik yuzlerinden, onlar da caddede yerlerini almislar. Sadece oglenleri caddenin kenarina vanlarini cekip hazirladiklari ev yemegini bagaja koyduklari tencerelerden servis eden saticilarin hemen hepsi bayan. Yemek yerken masada oturan iki kisiyle tanisiyorum,: Liverpool Foundation ve Prince Small. Isimleri alisilmadik oldugu icin bir kez daha soruyorum, cikarip kartvizitlerini veriyorlar. Ikisi de elektrik teknisyeni, kartlarini verirken " buradayken elektrikle isin olursa bizi ara" diyorlar. Ohhh rahatladim, St. Vincent'ta Liverpool Cesme ve Kucuk Prens sayesinde artik elektrik sorunum olmayacak. Bana gormem icin iki mekan tavsiye ediyorlar, sonra haritada isaretleyip nasil gidecegimi anlatiyorlar. Garanti ediyorlar mekanlardan birinde karayip korsanlari var, ciddi. Daha ne isterim? Yarin gorusuruz, Jack Sparrow. Not: Yalnızca bu blogun üyesi yorum gönderebilir.