Güney Avrupa gezimin son ülkesi olan Portekiz'deyim. Madrid'den Porto'ya yolculuğum uçak ile 1 saat sürdü. Öğlen civarı Porto havaalanındayım. Merkeze metro ile rahat bir şekilde geçerek hostele ulaştım. 4 kişilik odada kahvaltı dahil gecelik yatak ücreti 13 euro ödeyerek odaya yerleşiyorum. Alttaki videodan da izleyeceğiniz gibi hostelin dekorasyonu ve konsepti tamamen sinema üzerine. Her oda ayrı bir film için yapılmış. Ortak alanlar da yine aynı şekilde dekore edilmiş. Şimdiye kadar kaldığım en yaratıcı, rahat ve kahvaltısı en güzel olan hostellerin başında artık burası geliyor. Çantamı odaya bırakıp tam hostelden çıkarken ücretsiz walking turun başladığını gördüm ve direk onlara katıldım. Walking tur ney biraz anlatmam gerekiyor. Bir rehber, hostelleri gezerek walking tura katılmak isteyenleri topluyor. Daha sonra hep beraber yürüyerek merkezde gidilecek yerler geziliyor. Tarihi önemi olan yerler hakkında rehber bilgi veriyor, şehri anlatıyor vs. Yani bildiğiniz şehir turu ama yürüyerek yapılanı. Bunun için bir ücret ödemiyorsunuz sadece gezi sonunda rehbere bahşiş veriyorsunuz o kadar. Eğer gittiğiniz hostellerde böyle bir alternatif olursa muhakkak katılın derim, hem diğer katılımcılarla sosyalleşirsiniz hem de şehri kabaca bir tanımış olursunuz. Genelde tüm yazılarımda olduğu gibi şuraya gidin, burayı gezin gibi yazılar yazmamaya çalışıyorum. O sebeple rehber eşliğinde yaptığımız yürüyüşü pek detaylandırmayacağım. Kısaca şunları söyleyeyim, eski tren istasyonunu ve saat kulesi görülebilir. Riveira bölgesine gidip hem köprü üzerinden hem nehir kenarından manzara izlenilebilir. Özellikle renk renk evlerin penceresinden sarkan çamaşırları görmek eğlenceli ve şaşırtıcı. Daha sonra ufacık ara sokaklara dalıp kaybolabilirsiniz. Bir de tabi tarihi kitapçı dükkanına uğranılmalı, etkileyici bir atmosferi var. İnsana sanki raflarda büyücülük ile ilgili binlerce yıl öncesine ait tozlu kitaplar duruyormuş gibi geliyor. Rehber ile yapılan gezi yaklaşık iki saat sürdükten sonra tekrar hostel civarına dönerek bizdeki istiklal caddesi gibi olan birkaç caddesini ve çevresini dolanmaya başladım. Bu Cedofeita ve Santa Caterina caddeleri trafiğe kapalı caddeler. Alışveriş için aradığınız hemen hemen her şeyi buralarda bulabilirsiniz. Yine Avrupa şehirlerinde olduğu gibi buralarda da sokak sanatçıları çok. Onları izleyip mağazaları dolanarak, belki oturup bir iki kahve içerek yarım gününüzü geçirebilirsiniz. Kahve demişken Portekiz'de içtiğim tüm kahveler aşırı güzeldi. Genelde gördüğüm şey, insanlar ayaküstü bir cafeye giriyor, her hangi bir kahve söyleyip yine ayaküstü içip hooop yoluna devam ediyor. Sanki kahve, Portekiz'lilerin olmazsa olmazı gibi. Hem fiyatları makul hem de dediğim gibi çok leziz. Portekiz'lilerin yemekleri ve çay, kahve yanında yenilen poğaça, börek ve tatlı tarzı şeyleri de çok lezzetli. Ne zaman bir tanesini deneyeyim desem peşinden ikincisini de aldım. Gördüğünüz kek, tatlı gibi şeyleri denemekten kaçınmayın. En basitinden ekmekleri bile o kadar lezzetli ki her şeyi ekmekle yemek istiyorsunuz o derece. Porto genel anlamıyla diğer Avrupa şehirlerine göre daha ucuz bir yer. Hem konaklamayı hem yeme içmeyi bütçeyi sarsmadan halledebilirsiniz. İnsanları ise aşırı sıcak. Kime ne sorduysam yardımcı oldu. Hatta kimisi İngilizce bilmediği halde bir şekilde yardım etti, yol gösterdi. Gelemden önce bu kadar cana yakın olacaklarını tahmin etmiyordum. Çok iyi ayakkabı yaptıklarına da değinmem gerek. Çanta ve ayakkabı seven birisi olarak gittiğim her yerde bu tür ürünleri incelemeye ve bütçem elverdikçe almaya çalışıyorum. Cadde üzerlerinde kendi üretimleri olan ayakkabı ve çanta mağazaları var ama fiyatlar maalesef pek makul değil. 300 euroadan aşağıya bahsettiğim kalitede bir ayakkabı göremedim. Bizim için hiç duyulmadık Portekiz markalarıydı ama kalite olarak abartmış olmayayım belki de Gucci ve LV den aşağı değillerdi. Ayakkabı sever ve parası olanlar için Portekiz bence çok iyi bir alternatif. Bir de tabi Portekiz'lilerin meşhur Fado'su var. Fado dinlemeden oradan dönmeniz imkansız çünkü neredeyse her yerde bu canlı müziği icra ediyorlar. Akşam restoranda, gündüz dışarıda, gece barda her yerde fado var. Bunu gördükten sonra insan bizde niye böyle cafeler, mekanlar yok diye kıskanmıyor değil. Birde o kadar iyi söylüyorlar ki anlatılmaz yaşanır. Zaten Lizbon videosunu izleyince ne demek istediğimi anlayacaksınız. Daha sonra 6 Euroya ufak bir restoranda akşam yemeğimi yiyerek hostele doğru gidiyorum. Sabah Lizbon'a otobüsüm var ama bir yandan da Porto'nun gecesini de görmek istiyorum. 1-2 saatliğine de olsa mekanın birinde canlı müzik dinleyerek, şimdiye kadar gittiğim tüm canlı müzik yapan yerleri kafamdan sildiğimi hatırlıyorum. Bu güney Avrupa gezimi yaparken neden Portoya bir gece ayırmışım halen kendime çok kızıyorum ama 20 günde bu kadar şehri gezmenin başka bir yolu yoktu. Nede olsa Porto'ya tekrar gelirim diyerek uyuyorum. Sabah hostelde güzel bir kahvaltı yaptıktan sonra merkezde olan otobüs istasyonuna gidiyorum. Bileti bir gün önceden almıştım. Yol yaklaşık 4 saat sürüyor, Bilet fiyatı 20 euro. Öğleden sonra Lizbon'a varıyorum. Metro yine otogara yakın olduğu için merkeze ve hostele gitmem çok kolay oluyor. Metro bileti 2 euro. Hostele ise 2 gece için 28 euro ödüyorum ve kahvaltı dahil. Bu hostel de, yine kaldığım en iyi yerlerden biriydi. Alttaki videoyu izleyince bana hak vereceksiniz. Çantamı bırakıp biraz dolanmak ve bir şeyler yemek için dışarı çıkıyorum, tabi her zaman olduğu gibi resepsiyondan bir şehir haritası alarak. Lizbon için Bairro Alto bölgesinde konaklamanızı öneririm. Hem gündüz gezmelerine buradan rahatlıkla başlar hem de gece eğlencesinin göbeğinde olursunuz. Zaten bu civarlarda hesaplı ve iyi hosteller mevcut. Ucuz konaklama için sıkıntı yaşamazsınız. Lizbon merkezini ve civarını yürüyerek gezmek mümkün. Birçok meydan, kule, katedral, kilise, eski binalar ve şehir manzarasını izleyeceğiniz güzel tepeleri mevcut. Şehir haritası eşliğinde bir tam gününüzü yürüyerek zevkle geçirebilirsiniz. Yine bizim istiklal ve Bağdat caddelerimiz gibi birkaç meşhur caddesi var. Bir şekilde dönüp dolaşıp buralara tekrar çıkıyorsunuz. Alışveriş ve yeme-içme için buralarda alternatifler çok. Elbet kesenize uygun bir şeyler çıkar. Daha önce söylediğim gibi Portekiz diğer Avrupa ülkelerine kıyasla hesaplı bir yer olduğu için bütçeyi pek sarsmıyor. Ana cadde ve meydanlarda yine sokak sanatçıları meşhur. Her ne kadar bir iki kez gördükten sonra artık sıradan gelse de yine de şehre ayrı bir tat katıyor. Diğer yandan Porto'da yediğim güzel yiyecek ve kahve kültürü aynen burada da devam ediyor. Çok iyi yapılan kahve eşliğinde yine çok iyi yapılan kek ve poğaça tarzı şeyleri muhakkak deneyin, pişman olmazsınız. Yoruldukça bir cafede oturup kahve molası verdim. Kahve ve yanında yiyecek ufak bir şeyler için fiyat 2-3 euroyu geçmiyor. Akşam olunca ise açık hava restoranlarda fado ve benzeri müzikler çalmaya başlıyor. Sakin sakin dinleyerek buralarda takılmak büyük bir zevk. Daha sonra hostele geçip akşam için biraz daha ortama uygun giyinip dışarı çıkıyorum. Bairro Alto bölgesi eğlence için gidilecek en iyi bölge. Tüm mekanlar dar sokaklarda toplanmış ve genelde ufacık barlar. Bir yeri sevmezseniz diğerine geçersiniz. Mekanlar ufak ama eğlence çok büyük. Yine videoyu izleyince ne demek istediğimi anlayacaksınız. Geceye tarihi önemi olan ve çok otantik bir atmosfere sahip Pavilhao Chines bar ile başlıyorum. Yazılarımda pek mekan önermesem de burası kesinlikle gidilmesi gereken bir yer ve Bairro Alto'ya sadece 10 dk yürüme mesafesinde. İçeride binlerce figür ve oyuncaktan yapılmış farklı dekorlara sahip odalar var. Adeta 110 yıllık tarihe sahip bir müze diyebilirim. Fazla anlatmayayım, merak edenler google yazıp görsellere bakabilir. Buradan sonra Bairro Alto sokaklarına dalıyorum. Her mekanda ayrı bir canlı müzik var. Hangisine gitsem, nasıl bu kadar iyi söylüyorlar diye şaşırıyorum. Mekanlara girdiğinizde illaki bir şeyler içmek zorunda değilsiniz. Yan taraftan aldığınız içecek ile başka mekana gidip oturabilir, kafanıza göre takılabilirsiniz. Ya da çoğunlukla diğerlerinin yaptığı gibi sokakta da eğlenebilirsiniz. İçecekler de cep yakmayan cinsten. 1-2 euroya soft içecek ya da bira almak mümkün. Elinden geldiğince dünyayı gezmeye çalışan biri olarak şimdiye kadar bu kadar eğlenceli gece hayatına sahip başka bir yer görmedim. Belki bu kadar etkilenmem, canlı müzik sevmemden kaynaklanıyor olabilir ama adamlar işlerini çok çok iyi yapıyor. Videoda göreceğiniz gibi hem söyleyenler hem çalanlar çok iyi. Portekiz insanı zaten ayrı bir sıcak, sosyalleşmek de çok kolay. Mekan mekan dolaşırken yaklaşık üç saatimi böyle geçiriyorum. Saat 02:00 gibi gençler buralardan çıkıp clublara gitmeye başlıyor. Ama nasıl gitmek, adeta sürü şeklinde. Bu saatten sonra nereye gideceğinizi bilmiyorsanız kalabalık grubu takip edin, doğru yere çıkacaksınız. Clublara giriş 5-10 euroa arasında değişiyor. 10 euroluk yerlerde girişte size bir kart veriyorlar ve bu kart ile 10 euroluk içki alabiliyorsunuz. Daha fazla içecek alırsanız giriş ücretinin üzerine artı olarak ekstra içtiklerinizi ödüyorsunuz. Tüm ödemeler çıkışta yapılıyor. Birde sokakları gezerken elinde eroinle size gelen tipleri görürseniz şaşırmayın. Adamlar ayaküstü eroin ve benzeri şeyleri satıyorlar. Bu kadar ağır uyuşturucuyu, çikolata satıyormuş gibi satan bir yer daha önce görmemiştim. Ama en azından kafa sallayıp hayır dediğinizde kimse size yapışmıyor, rahatsız etmiyor o yönden zararsız tipler diyebilirim. Hiçbir olumsuzlukla karşılaşmadığım Portekiz'de güvenlik ile de ilgili bir sıkıntı yaşamadım. Akşamları genelde merkezde takıldığım için riskli bir durumum hiç olmadı. Ama daha sonra Saray Bosna gezimde tanıştığım Portekiz'li bir arkadaş, şehir dışındaki bölgelerin pek tekin yerler olmadığını, gece olunca ben bile oralara gitsem donuma kadar soyarlar dediğini hatırlatayım. Her ihtimale karşı bu da aklınızda bulunsun. Daha önce hiç Brezilya'ya gitmedim ama Portkiz'de bildiğiniz bir Brezilya havası var. Sokakları, insanları, kıyafetleri bana hep o tarafları çağrıştırdı. Bilmiyorum belki yanılıyor da olabilirim ama Brezilya'ya gidince durumu daha iyi anlayacağım gibi. Sabah hostelden check-out yapıp havaalanına doğru gidiyorum. Ama önce yol üstündeki Vasco Dema köprüsünü de bir göreyim dedim. Köprüyü izleyebileceğiniz yerde büyük bir avm var ve metro durağı hemen bu avmnin altında. Yani ulaşım yine çok kolay. Deniz seviyesinden köprünün sonunu göremiyorsunuz o kadar uzun. Vaktiniz varsa yan taraftan kalkan teleferik ile manzara daha bir güzel olabilir ama benim vaktim olmadığı için teleferiği es geçtim, bir dahaki sefere artık. Portekiz'den çok keyifli bir şekilde ayrılarak güney Avrupa gezimi bitirmiş oldum. Bu gezdiğin yerler arasında hangisine tekrar gitmek istersin deseler hiç düşünmem direk Portekiz derim. Benim sevdiğim kadar sizin de Portekiz'i sevmeniz dileğiyle. Lizbon'daki Lisb'On Hostel, Porto'daki Rivoli Cinema Hostel. Diğer yandan Lizbon'a ikinci kez gittiğimde Yes! Lisbon Hostel'de kaldım. Orası daha bir eğlenceliydi diyebilirim. lisbon ve portoda kaldıgınız hostellerin ismini alabilir miyiz? çok teşekkürler, Tekrar gitmeyi istediğim ve gittiğim nadir ülkelerden. Şimdiden yolunuz açık olsun. Portekiz Porto ve Lizbon dışında önerebileceğim şehirler arasında Algarve bölgesi var. En güneyinde 3 saatlik bir tren yolculuğu ile kolaylıkla gidilebiliyor. Lagos ve Faro çok küçük şehirler olmasına rağmen gerçekten öğrenci şehirleri diyebileceğimiz eğlenceli denizi güzel şehirler. Kesinlikle çok uygun fiyatlara çok kaliteli hosteller bulabilirsiniz. 22 kasım da portekiz gezisinden döndük. En kısa zamanda tekrar gitmeyi düşündügümüz bir ülke lizbon-porto-sıntra-carcais 1 hafta yetti. Carcais cok begendık atlas okyanusu kıyısında gıdersenız 1 gun ayırın. Benim merakım şu mayıs sonu hava koşulları nasıl ne kalınlıkta giysi götürelim sizce.. Geçmiş yılların hava raporlarını veren sitelere bakabilirsiniz. Genelde önümüzdeki 2-4 haftanın hava tahmin raporunu da sunarlar. Aradan o kadar zaman geçmiş ki; Porto'da gece kulübüne gidip, gitmediğimi bile hatırlamıyorum.


- Rusya'ya giriş yapacağınız günden itibaren en az 6 ay geçerli bir pasaport - 35x45mm ölçülerinde biyometrik fotoğraf - Nüfus cüzdanı fotokopisi - Rusya Vize Bilgi formu Rusya, bize vize uygulamaya başladığında vize ücretleri ortalama 30-50 dolar arasıydı. Gün gün bu fiyat yukarıya doğru tırmandı. Ben Rusya vizem için yaklaşık 160 dolar verdim.


Her ülke için aşı gerekliliği olmasa da bazı bölgeler ya da ülkeler için aşı yaptırmanız faydanıza olabilir. En çok sorulan Tayland için aşı yaptırmanıza gerek yok. Ya da Kamboçya için de illaki aşı olmanız gerekmez. Ama Amazonlar gibi bazı bölgeler vardır ki sarı humma aşısı olmadan o bölgeye giriş yapamazsınız. Hava alanından girerken aşı cüzdanınızı görmek isterler. Kara ya da deniz yolunu kullansanız da aşı kontrolü yine yapılmaktadır. İngilizce adı yellow fever diye geçer. Sıcak bölgelerde sivri sinekler aracılığıyla bulaşan bir hastalıktır. Hepsi değil, sadece bir kaç tür sivri sinek bu virüsü taşıyabilir. Genelde Afrika ve Amazonlar bölgesi gibi yerlere gidecekseniz sarı humma aşısını yaptırmanız zorunludur. %100 Koruma sağlamasa da büyük ölçüde önleminizi almış olursunuz. Aşıyı yaptırdıktan sonra 10 yıl boyunca geçerliliği var. Aşı cüzdanınıza yaptırdığınız bu sarı humma aşısını işletmeyi unutmayın. Cüzdan üzerine etiket yapıştırıp, tarih yazıyorlar ve gerekli kontrollerde bu cüzdanı gösteriyorsunuz. Bu aşının zorunlu olduğu bir bölgeye giriş yaptıysanız ve daha sonra da X bir ülkeye gidecekseniz aşınızın olup, olmadığını kontrol edebilirler. O sebeple böyle bir bölgeye girdikten sonra artık aşı cüzdanınız her daim pasaportunuzun içinde olmalıdır. Yoksa Türkiye dahil birçok ülke girişinde sorun yaşayabilirsiniz. Sarı humma aşısı Türkiye'de ücretsiz yapılabiliyor. Ben Kolombiya'da ücreti karşılığında oldum. Aşı olduktan sonra hiçbir acı ya da ağrı hissetmedim. Gecesinde ya da ertesi günlerde de en ufak bir ağrım olmadı. Tek bir aşı içinde hem hepatit a hem hepatit b aşısını içeriyor. Hepatit a virüsü içecek ve yiyeceklerden bulaşıyor. Hepatit B virüsü ise ise genelde kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşıyor. Bunun yanında dövme ve piercing yaptırmak ya da yeteri şekilde sterilize edilmemiş teknik ekipmanla diş operasyonu geçirmek gibi durumlarda da bulaşma ihtimali var. Aşıyı ilk vurulduktan 1 ay sonra ikinci aşıyı yaptırıyorsunuz. İkinci aşıdan sonra 6 ay içinde üçüncü aşıyı da yaptırırsanız kendinizi bu virüse karşı 5 yıl korumuş oluyorsunuz. Türkiye'de bebeklere ve risk grubundakilere direkt olarak ücretsiz yapılabiliyor. Aile hekimlerine başvurarak yetişkinler de ücretsiz olarak yaptırabilirler. Aşıyı olduktan sonra herhangi bir acı ya da ağrı hissetmedim. Gecesinde ya da ertesi günlerde de en ufak bir ağrım olmadı. Aşı karnenize bunu da işletmeyi unutmayın. Not: Ben bu aşıyı Latin Amerika'da yaptırdım ve yaptırdığım aşı hem A, hem B'yi içeriyordu. Türkiye'den bir takipçim ise aynı aşıda ikisinin olamayacağını söyledi. Aşı karnemde tek aşıda her ikisi de var. Sağlıkçı olmadığım için kesin bir şey söyleyemiyorum. Konuyu değerlendirirken bu durumu da dikkate alınız. İngilizce adı typhoid fever diye geçiyor. Virüs yiyecek ve içeceklerden bulaşıyor. %100 Koruma sağlamasa da büyük ölçüde önleminizi almış olursunuz. Türkiye'de ücretsiz yapıldığını okudum. Doğruluğunu bilmiyorum. Aşıyı yaptırdıktan sonra 3 yıl geçerliliği var. Şuana kadar bana ağrı veren tek aşı buydu. Aşıyı vurulduktan sonra o gece kolum ciddi ciddi ağrıdı ve hafif ateşlendim. Ertesi gün ise ağrı azalarak kayboldu. Aşı cüzdanınıza işletmeyi unutmayın. İngilizce adı malaria diye geçer. Birkaç çeşidinin olduğu bilinmektedir. Dünya üzerinde milyonlarca kişi sıtma yüzünden hala ölmektedir. Bu hastalığın maalesef koruyucu bir aşısı yok. Piyasadaki aşılar ya da haplar bu virüsün bulaşmasını çok ufak bir oranda engelleyebiliyor. İlaçlarla kesin ya da büyük ölçüde korunmak mümkün değil. Genelde bataklık tarzı yerlerdeki sivri sineklerden bulaşıyor. Başta Afrika olmak üzere Güney Amerika'da da sıklıkla görülen bir hastalıktır. Korunmak için sivri sinekleri vücudunuzdan uzak tutmalısınız. Deet oranı yüksek losyonlar kullanarak kendinizi koruyabilirsiniz. Piyasadaki standart sivri sinek ilaçlarında bu oran genelde %15 dir. %30 ve üzeri deet içeren losyonlar sıtma riski taşıyan yerlerde daha iyi bir koruma sağlar. Bunun yanında uzun kollu giyinmek de bir nebze olsun korunmanızı arttırır. Tüm bunları yaptıktan sonra eğer gideceğiniz yer Afrika ya ada Amazon gibi yüksek risk taşıyan bölgelerse sürekli B vitamini kullanarak da koruma sağlayabilirsiniz. İçeriğinde "tiamina" bulunan B vitaminini kullanmaya başladıktan bir hafta sonra vücudunuz insanların algılayamayacağı bir koku salıyor. Ve sivri sinekler bu kokuya gelmiyor. Yapmanız gereken şey; tok karnına her 8 saatte bir b vitamini almak. Henüz bunu tecrübe etmemiş olsam da daha önce Amazon'a gidip, bu yöntemi kullananlardan çok olumlu şeyler duydum. Aynı zamanda Amazon'a yakın bölgelerdeki eczanelere de bu durumu sorduğumda hepsi olmasa da bazıları evet doğru, b vitamini kullandığında vücudun koku salıyor ve sivri sinekler artık sana gelmiyor tarzında şeyler söyledi. Durumu tecrübe ettikten sonra bu yazıyı güncelleyeceğim. Güncelleme: Bu yöntem Amazon'da işe yaramıyor. Kesinlikle tavsiye etmiyorum. Not: Aşılar hakkında araştırma yaparken ve aşı olurken öğrendiklerimi anlatmaya çalıştım. Tıbbi bir bilgim yoktur. Verdiğim aşı geçerlilik süreleri vurulduğunuz aşıya göre değişebilir. Bu tip virüslerle bulaşan hastalıkların Türkiye'de ücretesiz yapıldığını birçok kişiden duydum. O sebeple riskli bölgelere geziye çıkmadan önce Türkiye'deyken bu aşıları olmakta fayda var. Gelelim son zamanların en çok haber yapılan virüsü zikaya. 1,5 yıldır Latin Amerika'dayım. Bu virüs öncelikle Brezilya üzerinden yayıldı ve daha sonra Kolombiya ve Arjantin başta olmak üzere diğer Latin Amerika ülkelerinde de bolca görüldü. Bilinen etkisi yeni doğan çocukların kafalarında şekil bozukluğu olması. Yani benim araştırmalarımdan anladığım sadece kadınlar üzerinde etkisi var ve hamile olursanız çocuk sıkıntılı doğuyor. E tabi erkekte bu virüs varsa kadına bulaşması da muhtemeldir. Zika virüsüne karşı henüz bir aşı geliştirilmedi. Uzmanlar da önleyici aşı üretmenin yıllar alabileceğini söylüyor. Peki durum haberlerdeki kadar vahim mi? İşte orası biraz muamma. Son 1,5 yıldır sürekli yerel halkla iç içeyim ve insanların zika virüsünü pek de umursadığını söyleyemem. Kolombiya'da o kadar zika virüsü vakası yaşandı ama TV kanallarında Türk TV'lerindeki kadar haber yapıldığını görmedim. Hatta yine Kolombiya'da yeni evlenmiş bir çiftle konuşurken zika virüsünü atlattıklarını öğrendim. Grip olduklarını zannedip hastaneye gitmişler. Doktor size virüs bulaşmış demiş. Aynı soğuk algınlığı geçirir gibi bir, iki ilaç vermiş ve bir hafta sonra düzelmişler. Çocuk yapmak istediğimizde gidip tekrar muayene olup, işi garantiye alacağız diyorlar. Yani her şey bundan ibaret. Hatta tanıdığım bir gezgin de benzer şekilde grip olduğunu sanırken zika virüsü bulaşmış ve 1-2 haftada gripi atlatır gibi onu da atlatmıştı. Bu virüs yine biraz önce bahsettiğim çoğu virüs gibi sivri sinekler aracılığıyla bulaşıyor. Deet oranı yüksek losyon alıp, Latin Amerika'ya gelmeden 1 hafta önce de B vitamini kullanmaya başlarsanız kendinizi büyük ölçüde sivrilere karşı korumuş olursunuz. Şimdiye kadar hiçbir gezi planımı bu tarz hastalıklar yüzünden değiştirmedim. Naçizane tavsiyem siz de önleminizi alın ve boş yere planınızı değiştirmeyin. Hepimize sağlıklı, sıhhatli ve sivri sineksiz geziler. Abi bir yazım hatası olmuş herhalde "yellof fever" yazmışsın, yellow olacak değil mi? yardımcı olayım dedim :) Kendine iyi bak bilgiler süper. Ben de bir ekleme yapmak istiyorum. Senelerdir Afrika ve Asya'nın çeşitli ülkelerinde çalıştım, çalışıyorum. Tedbir amaçlı ben ve tanıdıgım birçok kişi de bu aşıları vuruldu. Gereklidir de, ancak hasta olacagım endişesi hiçbir zaman taşımadım. Bu sebeple de planlarımı hiç değiştirmedim. Afrika'ya ilk gittiğim dönemde farklı zamanlarda iki defa Malaria'ya yakalandım. O zamanlar Malaria nın aşısı yoktu. Bu yazıyı okuyana kadar da çıktığını bilmiyordum. Hutut ve sahiller saglık kurulundan aldığım malaria tabletleri çok kısa sürede iyileştirdi. Genel olarak benim gözlemlediğim özellikle sarı humma ve tifo için, bizler gibi iyi beslenen bünyelere daha zor bulaştıklarıdır. Evet hala sıtmanın bir aşısı yok. Proguanil vb. ilaçları uygun şekilde kullanarak veya bildiğimiz sinek kovar spray lerden kullanarak, sineklerin yoğun olduğu bölgelerde ağız-burun ve yüzünüzün diğer bölgelerini kapatarak korunabilirsiniz. Mesleğim icabı bu bölgelere oldukça seyahat ediyoruz. Şu ana kadar ben gemide çalışanlarda buna yakalanana kendim şahit olmadım. Ama yine de iyi önlem almanın elzem olduğunu düşünüyorum. El Salvador'dayken Guatemala'dan gelen bir gezginin malaria virusune kapildigini gordum. Ayni hosteldeydik. Cok sıkıntılı bir süreç. Ve ciddi ciddi olum tehlikesi var. Üst üste olacak belki ama, gideceğiniz ülke için ne gibi önlemler almanız gerektiğini WHO, CDC ve gündelik dilde Sahil Sıhhiye olarak bilinen Hudutlar ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü'nden öğrenebilir, yine burada aşılarınızı yaptırabilirsiniz. Seyahat Sağlığı Danışma Hattı: 4447734. İlgili kurumun baş tabipliği Tele Sağlık'tır. info@telesaglik. gov. tr 'den ve 0212 4448353 nolu telefondan ulaşabilirsiniz. Çok aktif çalışırlar ve gerçekten yardımcı olmak için tüm çabalarını gösterirler. Biz denizcilerin kötü gün dostlarıdır. Detayli bilgiler icin tesekkurler. Elbet birilerinin isine yarayacaktir.


Geziye başlarken hiç planımda olmayan Şili'deyim. Artık nasıl bir rüzgara kapıldıysam buralara kadar geldim. Not: Eğer bu gezim için paylaştığım ön yazıyı okumadıysanız öncelikle ona göz atmanızı öneririm. 60 günlük rotamı, yanıma aldığım eşyaları ve gezinin toplam maliyetini görmeniz açısından faydalı olabilir. Peru Tacna'dan dan Arica'ya gelişim yaklaşık 2 saat sürdü. Burada kalmayı planlamıyorum, gece otobüsü ile Antofagastaya geçeceğim ama 8-9 saat zamanım var, gidip şehri biraz gezeyim dedim. Pazar günü ve bir de öğlen saatlerine denk geldiğim için her yer kapalıydı ve dışarıda insan yoktu desem yeridir. İnterneti olan bir yer bulup hem karnımı doyurdum hem de biraz vakit geçirdim. Tabi bu arada couchsurfing üzerinden birkaç kişiyle yazışıyorum ki başkent Santiago'da kalacak bir ev bulayım. Şehirde denize doğru uzanan çok büyük bir tepe var. Eğer orayı gördüyseniz buranın başka görülecek bir yeri yok. Yine sokak sokak gezdim, yürüdüm ama kayda değer pek bir şey bulamadım. Akşam saatlerine doğru insanlar dışarı çıkmaya başladığı için şehir biraz hareketlendi. 8-9 a kadar merkezde vakit geçirip terminale geri döndüm. Yol yaklaşık 10 saat sürüyor, bilet fiyatı 45 TL. Gece otobüslerinde yolda uyumaya alıştığım için otobüs yolculukları zor gelmemeye başladı. Varacağımız yere bozulmadan gitsin yeter, tek derdim buydu. Sabah terminale indiğimde yakında bir hostel baktım ama maalesef bulamadım. Belediye otobüsüyle merkeze gittim. Bilet 60 kuruş, şoföre nakit verebiliyorsunuz. Sıcak havada sırt çantası ile hostel aramayı sevmesem de bazen yapacak başka bir şey kalmıyor. Bu bölgede hostel anlayışı pek yaygın değil. Hatta hiç yaygın değil. Yaklaşık 1-2 saatlik arayıştan sonra merkezde bir misafirhane buldum. 8 kişilik odada gecelik yatak ücreti 45 tl. Ama koca yerde benden başka kalan yok. Zaten turistik bir şehir değil. Benden başka ne bir sırt çantalı gördüm ne de bir turist. Eşyaları bırakıp şehri gezmeye başladım. Deniz kenarda, ikinci el ve antika eşyalar satan bir pazar var. Önce buraya gittim, sonra hemen yanındaki central markette öğle yemeğini yedim. Bu bölgede fiyatlar gayet makul ve yemekler düzgün. Birkaç kişiye daha sorduktan sonra şehirde pek görülecek bir yer olmadığını anladım. Bir iki tane alış-veriş merkezi ve parkı var oraları gezdim. Fiyatlar bizim ülkeden ucuz değil. Yani alış-veriş pek avantajlı olmuyor. Yaklaşık 40 gündür full tempo devam ettiğim geziye artık bir gün de hostele erkenden gidip yatayım, dinleneyim dedim. Öyle de yaptım. Çünkü ertesi gün başkent Santiago'ya gideceğim ve yol pek kısa değil. Şimdi bu couchsurfing nedir derseniz bununla ilgili ayrı bir yazı yazacağım ama kabaca şunları söyleyeyim; facebookun gezginler için olan versiyonu gibi düşünün. Gideceğiniz yerdeki profillere ya da panoya şu tarihte geleceğim, bana evini açacak olan var mı diyorsunuz. Onlarda sizin profilinize bakıp, duruma göre buyur gel kardeşim ya da müsait değilim diyor. Tabi kimisi hiç cevap da vermeyebilir. Sizin için bir host bulduğunuzda bu işin gizli kuralları vardır, onları yapmanızı öneririm. Eve gelen adam mutfağa bir şeyler alır ve evde yemek yendiğinde bulaşığı o yıkar. Yani biraz alt devre muamelesi görebilir (: Ama gittiğiniz yerin gerçek kültürünü görmek istiyorsanız en iyi yol bence bu. Rosario beni eve bıraktıktan sonra işe döndü. Haftalar sonra gerçek bir evde duş alıp dışarı çıktım ve şehri gezmeye başladım. Santiago baya kalabalık ve modern bir şehir. Metro ağı gelişmiş, toplu taşıma iyi. Her ne kadar binalarla çevrilmiş olsa da yeşilliği de korumayı bilmişler. Ev şehir merkezinin göbeğinde olduğu için her yere yürüme mesafesindeydi. Merkez bölgede birbirini kesen o kadar çok işlek cadde var ki neredeyse hepsi bizim istiklal caddesi gibi diyebilirim. Ve çok iyi sokak sanatçıları var. Canınız sıkılıyor ve yapacak bir şey bulamadıysanız oturup onları izleyin yarım günü öyle geçirirsiniz. Şili insanı da diğer Güney Amerika ülkeleri gibi sıcakkanlı ve cana yakın. Tabi bir Brezilya değil ama yine de iyiydi. Ne zaman birine bir şey sorsam dil bilmesek bile bir şekilde yardımcı oldular, yol gösterdiler. Evde kaldığım için şehir haritam yoktu ama merkezde gördüğüm bir hostele gidip hem harita istedim hem de nereye nasıl gidilir biraz öğrendim. Genelde yürüme mesafesinde yerlerdi. Tabi büyük şehir olunca gece hayatı da ona göre büyük oluyor. Yan yana iki tane büyük caddesi var. Birinde pahalı mekanların bulunduğu ve muhtemelen sosyetenin takıldı yerler diğerinde ise gençlerin takıldığı daha hesaplı mekanlar mevcut. Her ikisini de gidip güzel vakit geçirilebilir. Çok iyi canlı müzik yapan yerler var. Her ne kadar sosyete dediysem de fiyatlar yine İstanbul'dan daha ucuz diyebilirim. Salıdan pazar gününe kadar dolu ve eğlenceli bir gece hayatı var. Öğlen şehre iniyorum. Muhtemelen deniz kenarı olduğu için Santiago'ya göre baya soğuk. Allahtan Rosario, üstüne sağlam bir şeyler al dediği için montum yanımda. Yoksa muhtemelen soğutan hasta olabilirdim. Fazla vaktim olmadığı için terminaldeki informationa, buralarda free walking tour var mı diyor sordum ve bir harita aldım. 45 dakika sonra merkezde bir parkta buluşma noktası varmış. Geze geze oraya gittim. Bu walking tourda nedir derseniz. Genelde hostelde kalanlar bilir. Merkezde bir noktada toplanılır ya da adamın biri hostelden herkesi toplar. Daha sonra yürüyerek gidilebilecek mekanlara, tarihi bölgelere sizi götürür ve oralar hakkında bilgi verir. Gezi sonrasında muhtemelen daha önce anlaşmalı olduğu bir restorana götürür, isterseniz burada yemek yiyebilir, isterseniz de gezi bitti ayrılabiliriz der. Ayrılırken de 3-5 bahşiş verirsiniz o mutlu siz mutlu geçip gider. Zaman sıkıntım olduğu için bu walking tour işimi baya gördü. Videoda izlediğiniz gibi şehir cıvıl cıvıl. Güney Amerika'da grafiti sanatı baya yaygın ama buradakiler gerçekten de bir başka güzel. Özellikle evlerin çatısına yapılmış, kurgulu grafitiler beni benden aldı. Şehir çok ciddi deprem bölgesi olduğu için evlerin yapısında beton yada tuğla pek kullanılmıyor. Ahşap dışını bildiğiniz tenekeler ile kaplayıp ev yapmışlar. Sebebi de hem depreme dayanıklı olsun, yıkılırsa göçük altında kalınmasın hem de hesaplı olsun diye. Yaklaşık 4 saat gezdikten sonra turu bitirdik ve Santiago'ya geri döndüm. Hazır gelmişken gecesini de görmek isterdim ama Santiago'ya gitmem gerekiyordu. Mecburen tur bitimi terminale döndüm. Gerçi bazı sırt çantalılar günübirlik buranın yeterli olacağını, illaki gece kalmaya gerek olmadığını söylediler ama vaktiniz varsa yine de bir gece kalın derim. Valparaiso'dan döndükten sonra burada iki gün daha kaldım. Normalde Şili'ye gelmeden önceki planım, Santiago'da en fazla iki gün kalmaktı ama toplamda 5 gün kaldım. Hem ev güzeldi, hem şehir güzeldi bir de sağa sola gidecek arkadaş çok olunca bu 5 gün çok eğlenceli geçti. Santiago'yu beklediğimden daha çok sevdim. Şehre ayak basmadan önce ora hakkında hiçbir şey bilmiyorken, şimdi ise İstanbul tadında eğlenceli bir yer olarak aklımda kaldı. Buradan Arjantin Mendoza'ya geçeceğim. Otobüs bileti 70 TL, yol 6 saat sürüyor. şilide santiagoda 4 gün 3 gece olacağız. sizce valparaısoda kalmak gerek var mı? deniz kum günes vs.


Bu yazıyı okumadan önce lütfen linkteki "Gezi Yazarlığı Nasıl Yapılır?" yazımı okuyunuz. Şimdi işin en zor kısmındayız. Türkiye'de bu şekilde gezip, gezi masraflarını sponsor aracılığıyla karşılamak neredeyse imkansıza yakındır. Genelde insanların düşüncesi "ohh adam ne güzel geziyor, biz ona para gönderiyoruz" modunda olduğu için bu zorluk bir türlü kırılamıyor. Ama elbet işinizde iyi olursanız, gezilerinizin ana teması da güzelse uzun vadede sponsor bulma ihtimaliniz var. Var ama önce kabaca sosyal medya hesaplarınızda minimum gerçek 75.000 takipçi ve web sitenizde de günlük minimum 600-750 tekil ziyaretçi olmalıdır. Olmalı ki; sponsor firma vereceği desteğin bir karşılığı olduğunu bilsin. Burada temel kaynakların facebook, instagram ve web sitesi olduğunu söyleyebilirim. Elbet ki twitter ve youtube da dahil edilecektir ama paylaşım şekli kısıtlı olduğu için bence ilk üçe giremiyorlar. Facebookdaki takipçilerinizin çoğu 20 yaş altıysa ya da 40-50 yaş üstüyse bu pek iyi bir durum değildir. Olası sponsorların hedef kitlesi 20-40 yaş arasıdır diye düşünüyorum. Ya da en azından benim tecrübe ettiklerim hep bu yöndeydi. Sonra firmayla görüşmelerde bu gibi teknik raporları da sunarsanız hem işi ne derece ciddiye aldığınızı gösterir hem de takipçilerinizle ilgili güzel bir istatistiki bilgi vermiş olursunuz. Yukarıda bahsettiğim koşulları sağladığınızda sponsor bulmak bir tık daha kolay olabilir. Ama bilin ki hala çok zor bir iş. Bu durum sponsordan beklentinizin ne olduğuyla da doğru orantılıdır. Sadece ekipman istiyorsanız sponsor bulmak daha kolay olabilir. Ama gezilerinizi yapmak için maddi destek de istiyorsanız işte o zaman işler zorlaşıyor. Çok iyi bir projeniz vardır. Firmalarla görüşürken kendinizi iyi ifade edip, sizi anlayabilecek kişilerle de iletişim kurduysanız elbet ki olma ihtimali vardır. Vardır ama bana sorarsınız aşırı düşük bir ihtimal. İnternet hayatımıza öyle bir girdi ki, artık parfüm alacak olsak bile internete girip, kullanıcı yorumlarını bakıyoruz. Ya da araba alırken ya da bilgisayar ve telefon alırken de. Aynı durum gezginlerin kullandığı ekipmanlar için de geçerli. Web sitemde en çok okunan sayfalardan biri kullandığım ekipmanları yazdığım sayfadır. En basitiyile markaların ürünlerini burada göstermek ve tanıtmak bile firmaları size çekmek için başlı başına bir sebep olabilir. Ya da takipçi sayınız çoksa bazen paylaştığınız çok iyi bir fotoğraf 2 milyon kişiye erişebilir. O fotoğrafda markanın logosunu gösterdiğinizi düşünün. Dünyada 2 milyon nüfuslu ülkeler varken sizin tek bir gönderiniz bu kadar insana erişebiliyor. Neredeyse TV gibi. İnternet ve sosyal medyanın bu denli güçlü olduğunu gören firmalar zaten sosyal medya çalışmalarını yapıyor. Yapıyor ama bu olay Türkiye'de henüz pek yaygın değil. Eninde sonunda Türkiye'deki firmalar da profesyonel olarak blog yazarlığı yapan kişilerin değerini anlayacaktır. Markalar TV'ye istediği kadar reklam versin, blog yazarı o ürün için "Çok da memnun kalmadım. Parasını hak etmiyor" derse onun takipçileri o ürüne yönelmez. Olayı sadece gezi blogları için düşünmeyin. Profesyonel olarak blog işiyle uğraşan hemen hemen herkes bu çerçeveye dahil edilebilir. Not: Burada bir ekleme yapmam gerekiyor. Sponsorların ürününü tanıtırken gerekesiz yere abartılı kelimelerden kaçınmak gerek. Beğenmediğiniz bir ürünü sırf size sponsor oldular diye övmek de pek gerçekçi olmayabilir ve ileriye dönük insanların gözündeki itibarınızı da zedeler. Ama zaten bir gezgine sponsor olabilecek markaları düşündüğümüzde, ürünlerin belki de %95'inde böyle bir sıkıntı yaşayacağınızı sanmıyorum. Yani ben en azından şimdiye kadar beğenmediğim hiçbir ürünü tanıtmadım. Diğer yandan 7 aydır aşırı beğenerek giydiğim bu ayakkabıyı da düzgün bir şekilde överek anlattım. Son gezime çıkmadan önce sosyal medyada 15-20 bin takipçim ancak vardı. Projemi hazırladım ve potansiyel sponsor olabilecek firmalarla görüşmeye çalıştım. Kimine mail gönderdim, kimine telefon açtım kimiyle de yüz yüze görüştüm. En az 100 firmayla kontak kurmuşumdur ama bir tanesi hariç hiçbirinden olumlu cevap alamadım. Biz sana destek veririz diyen tek firma Katar Hava Yolları Türkiye ofisi oldu. Ve gerçektende son gezimde kullandığım İstanbul-Miami uçuşunu onlar sağladı. Genel olarak da İstanbul çıkışlı ve varışlı biletlerde desteğimiz devam edecek dediler. Onlarca firmadan olumlu bir cevap alamazken dünya devi bir firmadan böylesine destek görmek beni çok mutlu etmişti. Bunları niye anlattım. Yani yeri gelecek yüz tane firmaya başvuracaksınız ama hiçbirinden olumlu cevap alamayacaksınız. Siz yine de ümidinizi yitirmeyin ve işinizi düzgün yapmaya devam edin. Daha sonra anladım ki siz firmalara gidince hiçbir değeriniz yok. Ama sosyal medyadaki takipçi sayınız ve web sitenizin hiti arttıkça firmalar sizi bulmaya başlıyor. Çizginizi bozmayın, işinizi düzgün yapmaya devam edin, firmalarla görüşmelerinizi de aynı ciddiyetle yaparsanız sponsor ya da destek bulmanız olasıdır. Ama bilin ki yine de çok zor. Kamera markalarından sponsorluk ya da ekipman desteği almak isterseniz öncelikle fotoğrafçı olmalısınız. Ya da hobi olarak da olsa fotoğraftan iyi anlamalısınız. Aksi taktirde firmanın ürününü kötü tanıtıyor olabilirsiniz. Düşünün yeni çıkmış, pahalı bir kamera, fotoğraftan pek de anlamayan bir gezginin elinde. Gezgin arkadaşımız fotoğraf paylaşıyor ama çok da kaliteli kareler değil. Muhtemelen takipçilerin diyeceği ilk şey "bu makine böyle mi çekiyormuş" olacak. Yani size destek veren firmaya faydadan çok zararınız olabilir. O sebeple kamera desteği almak için fotoğrafda kesinlikle iyi olmalısınız. Kameranın dışında potansiyel sektörler giyim ve outdoor ekipman markaları, turizm firmaları ve havayolu şirketleri olabilir. Bunların yanında dergiler de size gelip, yazı ve görsel isteyebilir. İsteyebilir ama şimdiye kadar bana gelen 13-14 tane dergi de, en ufak bir maddi destek veremeyeceğini söylemişti. Tek dertleri senin ürettiğin içerikleri kullanarak patronlarını biraz daha zengin etmek. Sponsor firma size destek verecekse siz de bir şekilde bunun karşılığını vermelisiniz. Kimse size tamam, sen kafana göre gez, biz senden birşey istemiyoruz demez. Yani inşallah diyen birini bulursunuz ama bence demez. O sebeple alacağınız desteğin karşılığını ya web sitenizde ya da sosyal medya paylaşımlarınızda göstermelisiniz. Bu bazen fotoğrafta marka logosunu göstererek bazen marka ismini yazarak bazen de direkt markanın promosyonunu paylaşarak olabilir. Bu paylaşımlardan rahatsız olan takipçiniz varsa hiçbirini ciddiye almayın. Hatta direkt engelleyin derim. TV'de reklam görür birşey demez, facebookta dolanırken ekranın yarısı reklamdır gıkı çıkmaz, instagramda her beş gönderiden biri yine reklamdır ve yine gıkı çıkmaz ama sen, hayallerine ortak olan firmayla ilgili bir gönderi paylaşırsın o saçma sapan konuşur, niye reklam yapıyorsun der. Hep bana hep bana diyen bu zihniyet varsın sizinle olmasın. Geziye başlamadan önce yüzün üzerinde firmayla irtibat kurdum dedim ya. Gezerken de en az bir yüz tane daha firmayla görüştüm. Belki de daha fazlasıyla. Sonuç olarak oradan da ana sponsorum Columbia Sportswear Türkiye, Canon Türkiye ve Dore Sigorta ile anlaşarak sponsorluk çalışmalarına başladık. Sağ olsun Özdağ Ferforje'de her daim desteklerini esirgememiştir. Ama zannetmeyin ki bu sponsorlar sadece 15 aylık bir çalışmanın ürünü. 2011 Yılından beri dünyayı gezmeye çalışıyorum ve ilk 3 yıl yaptığım gezileri hiç paylaşmamıştım. O 3 yılın birikimi ve tecrübesiyle bu son 15 ayımı dolu dolu geçirdim. O sebeple bir yıl uğraşıp ben sponsor bulamadım diye pes etmeyin. Arayışınız aylarca, yıllarca sürebilir. Güzel benzetme :) Rica ederim, selamlar. Gerçekçi, cesaret verici bir yazı olmuş, teşekkürler Rotasız Seyyah. Sizin yolunuzda gitmek isteyenlere rehberlik yapabilecek kadar doğru bilgileri aktarmanızı takdir ettim. Sanıyorum bu tür bilgileri kendilerine saklayanların dönemi de uzun süre devam etmez. Yolunuzda işinizde başarılar dilerim. 1976 1992 Yılları arasında Türkiye'nin tüm illerini, ilçe bazında da %75 ini işi gereği gezen bir ağabeyden.. Elimden geldiğince bildiğim ne varsa anlatmaya, gezmek isteyenlere faydalı birşeyler sunmaya çalışıyorum. Teşekkürler, selamlar. Sponsor olayı kesinlikle çok uzakta duran bir ihtimal. Ve eskisi kadar bloglara ilgi kalmadığını rahaltlıkla söyleyebilirim. İnsanlar sosyal medyadan başlarını kaldıramıyorlar. Ne yazık ki araştırma çağı çoktan gerierde kaldı. Dönem sosyala medyada paylaşım dönemi. Bloglara genelde google vesilesiyle ulaşılıyor. Sosyal medya ön planda olsa da bence uzun soluklu olması için web sitesi bunlardan en önemlisi. Yazıda da belirttiğim ve sizin de düşündüğünüz gibi eninde sonunda firmalar bu işin farkına varacaktır. Böylece gezginler daha rahat gezecek, gidemeyecekleri yerlere de gidebilecekler. Kolay ve hemen olmayacak ama uzun vadede olacaktır. Gezmeyi, yeni kulturler ogrenmeyi hayat felsefesi edinmis biri olarak, bu gibi bir tecrubeyi cogu kisi kendine saklarken sizin herkese paylasmaniz, boyle bir yola cikmak isteyen baskalarina yol gostermeniz beni cok etkiledi. Bence gonlunuzun guzelligini gosterdi. Basarilarinizin devamini dilerim. Hocam merhaba, benim size bu işlerden anlayan birisi olarak birkaç tavsiyem olacak. Öncelikle, senin 'reklam' aldığını sanan arkadaşlara ufak bir çift lafım var. Benim 16 yaşında arkadaşım 'twitch' adlı platformda oynadığı oyunun yayının yaparak günde 600$ para kazanıyor. Evet bildiğimiz cash 600$ NAKİT PARAYI HER GÜN, SADECE OYUN OYNAYARAK kazanıyor. Ekranın yarısı reklam ve sponsor. Sen tabiri caizse kendini yırtmışsın sponsor bulacağım diye, ona da anca bir bilet firması dönmüş. Yazdığın tüm sponsorlara baktım verdikleri paralara da baktım, bu sektörde bulunan biri olarak şu kadarını söyleyeyim ki orada bulunan sponsorlardan ve reklamını yapan kurumlardan hiçbirinin verdiği para para değil. Komik sayılar hepsi, onları reklam olarak görüp tabiri caizse 'hep reklam alıyosun yeeeağ, bırak bunları artık' tarzı konuşan kişileri takmadan engellediğin için eline sağlık. Öncelikle Youtube olayını hemen aradan çıkartıcam. Abi Youtube'dan çok temiz para kazanırsın, fakat çok zor. Uruguay'da gir bir part-time işe daha iyi yani. Sana bu konuda tek tavsiyem, eğer bir videon ivmeli şekilde sağlam izlenmeye başlarsa, ona hemen reklam al. Hesabını Google-adsense ile ilişkilendir ve örneğin bir videon 2 haftada 100k izlenmeye ulaştı ve ivmeli şekilde artıyorsa direkt o videoya reklam al acıma bile. Hatrı sayılır bir miktar kazanırsın, onun dışında ki videolar sana 20-30$ anca kazandırır uğraştığına değmez. Bu şu demek, gönderilerini düzenli olarak kaç kişi beğeniyor, paylaşıyor, re-tweet yapıyor? Asıl önemli olan bu. Mesela benim 500k takipçim olsun, fakat gönderilimi ortalama 5k kişi beğensin. Senin 70k takipçin olsun ve gönderilini ortalama 15k kişi beğensin. Sen benim en 5 katım reklam alırsın. Ama sakın takipçilerini 'beğenelim-paylaşalım' cümlelerine boğma. Sadece arada izah et, de ki böyle böyle arkadaşlar, siz beğenirseniz paylaşırsanız benim sponsor bulma reklam alma ihtimalim artar, e o artarsa gezilerim daha rahat geçer vs. Özellikle Twitter ve Instagram, reklam için bu mecralara önem ver hocam. Reklam verenler en çok oraya bakıyor artık, zira facebook kullanıcı kitlesi 'ölü kitle' olarak görülüyor. Bir de özel işler için barınaklara veya yardım kuruluşlarına para bağışı istemen hayatımda gördüğüm en yakışıklı olay. Tebrik ederim, naçizane tavsiyelerim umarım yardımcı olur.


Surinam Latin Amerika'daki ufak bir ülke. Bizdeki bir şehir kadar ancak diyebilirim. Yıllarca Hollanda sömürgesi altında kaldıktan sonra 1975 yılında bağımsızlığını ilan etmiş. Her ne kadar bağımsız olsalar da ülkedeki siyasi kadronun ve yüksek hacimli şirketlerin halen dış devletler tarafından yönetildiği biliniyor. Nüfusun %15'i Müslüman. O sebeple kilise ya da sinagog yanında bir camii görmek çok normal. Aşırı kozmopolit bir ülke. En az Surinamlılar kadar Hintli, Çinli ya da Hollandalı görüyorsunuz. İngilizce bilenlerin oranı gördüğüm kadarıyla yüksekti. Ama genel konuşulan dil Felemenkçe. Pahalı olmasa da ucuz bir ülke diyemem. Gezilip görülecek pek bir yeri yok. Buraya gelmemin sebebi; ülkenin Amazon bölgesine yakın yerlerde yaşayan yerlilerini ziyaret etmekti ama evdeki hesap çarşıya uymadı. Surinam Türk vatandaşlarından vize istiyor. Vizemi Guyana'daki Surinam konsolosluğundan 35 dolar karşılığında, bir günde aldım. İki fotoğraf haricinde başka birşey istemiyor ve sormuyorlar. Guyana'nın George Town şehrinden Surinam'ın Paramaribo şehrine ufak bir minibüsle geçtim. Bilet fiyatı 35 dolar. İki ülke arasındaki nehri ise günde bir sefer olan feribot ile geçebiliyorsunuz. Onun ücreti ise 20 dolar. Feribottan sonra başka bir minibüse biniyorsunuz ama ona ücret vermiyorsunuz çünkü ilk ödediğiniz 35 doların içinde şimdiki aracın ücreti de dahil. Tüm bu yolculuklar aşırı konforsuz ve uçak haricinde başka bir alternatif de maalesef yok. Ama uçak aşırı pahalı. Surinam'ın kendi para birimi olsa da her yerde USD kullanabilirsiniz. Ülkede hostel kültürü yok. En düşük 20 dolara bir pansiyon ya da otel odası bulabilirsiniz. Ama yazının başında da dediğim gibi ülkede yapacak birşey yok. Benim amacım Brezilya sınırındaki Amazon bölgesine gidip, yerlileri ziyaret etmekti. O bölgelerde ufak köyler var ama maalesef oralara kara yoluyla ulaşım yok. Sadece 6 kişilik uçaklarla özel olarak gidilebiliyor. Birkaç gün bölgeye gitmek için uğraştım ama uçağın tek yön gidişi için 1.500 dolar istediler. Bir de bunun geri dönüşü olacaktı. O kadar büyük bir bütçeyi ayıramayacağım için bir hafta kaldıktan sonra geldiğim gibi geri döndüm. Eğer yerliler ile ilgilenmiyorsanız ve dünyadaki tüm ülkelere ayak basmak gibi bir amacınız yoksa; Surinam'a kesinlikle uğramayın. Harcadığınız paraya ve ayırdığınız zamana yazık. İş yapmak için ülkeye gelmek isteyenler bile ulaşım probleminden yakınıyorlar. Ülkede öyle ciddi bir güvenlik problemi yok. İstisnai sokaklara girmemek kaydıyla kamerayı boynunuza asıp, gezebilirsiniz. Her yerde kumarhaneler var. Havası genelde sıcak ve nemli. Zaten ülkede kış ayı diye birşey yok. Olur ya buralara kadar gelmişken Guyana ve Fransız Guyana'sına da gitmek isteyebilirsiniz. Fransız Guyanası için Schengen vizesi gerekiyor. Guyana içinse yine vize almalısınız ama kısmen Schengen'e göre daha kolay. Yazılarını merak ve ilgiyle izliyorum, bu da çok iyi olmuş. Başarılar dilerim. Her ne kadar sıkıntılı geçsede sizin için güzel bir deneyim olmuş. Mehmet yazigi hic begenmedim Bir seyyaha yakismayacak bir yazi. Yazinzi begenelerinde hoic gezmeyen ve gezmeyecek arkadaslar olduguna eminim. Şimdi burada ben bir iş yeri açsam değmez mi? Kafam karıştı. Brezil yaya kara yolu yok. Yol ancak pomigron denen bir yerleşimden sonra kanolar ile sağlanıyor. Burada Amazon un en büyük kolu olan surinam river var. Bu nehir boyunca bir sürü köyler var ulaşım sadece kanolar ile sağlanıyor. Kendilerine amariller denen buranın yerli insanları var bir kısmı hala ilkel yasam sürüyor. Buradan brezilyaya nehir yolu. sonrasında da yaya olarak 6 haftada gidiliyor insanlar buralara altın aramak için Brezilyadan bu şartlarda geliyor. Ben bu rada mühendis olarak bulunuyorum hafta sonu kano ayarladim( ocak 2021) bu nehir boyunca bu insanlara ulaşmak için yola çıkacağım. Suriname'dan, Fransiz Guyanasi'ndan ve Guyana'dan Brezilya'ya karayolu ile ulasilabilir. Suriname'in guneyinden yaya olarak mumkun ancak. Guyana'dan ise, baskent George Town-Lethem arasi calisan minibus benzeri araclar ile Brezilya sinirina ulasilir. Bu yol tehlikeli olabiliyor dikkatli olmak gerek. Lethem'den Bonfim'e gecip Boa-Vista yol ayrimi olarak kullanilabilir. Chavezin ulkesi Venezuela'ya devam etmek isteyenler Boa Vista'dan, Pacaraima sinir kapisina ulasip kendilerini Santa Elena de Uairen'e atabilirler. Paramaribo Albina minibus ya da taksi dolmuslari Albina'ya gidin. Albina Saint-Laurent-du-Maroni bot ile. Sizi goturen soforun tanidigi bir bot vardir mutlaka. Bot surucusune pasaport ile cikis yapacaginizi soyleyin ki sizi pasaport polisinin oldugu yere goturup isleminiz bitinceye kadar beklesin. Suriname cikisinizi pasaportunuz ile yapin. Bot surucusune Saint-Laurent-du-Maroni'de de pasaport polisinde islem yaptiracaginizi soyleyin ki sizi orada da polis noktasinda beklesin. Saint-Laurent-du-Maroni'den kalkan minibusler ile Cayenne'e gidin. Cayenne'de minibusun sizi biraktigi yerde St Georges Oiapoque araclarini sorun. Fransiz Guyanasi'ndaki St Georges Oiapoque da, Fransiz polisinden Fransiz Guyanasi cikisinizi yaptirin. Sofor sizi Oyapok River kenarindaki botlara birakacaktir. Buradan bir bot ile Brezilya'daki Oiapoque 'a gecin. Ucret yaklasik 4 Euro civarinda olacaktir. Bot surucusu sizi Brezilya Oiapoque taki ana caddenin nehirle birlestigi yere bikacaktir sizi. Yokus yukari ana caddeden cikin, tepede sagda polis karakolunda Brezilya girisinizi yaptirin. Size bir kagit/belge verecekler. Bunu kaybetmeyin, cikista soracaklar. Kaybederseniz cikista ceza odemek durumunda kalirsiniz. Brezilya Oiapoque kucuk bir yer. Amazon yerlilerini goreceksiniz. Otel bulabilirsiniz. Sabahlari sokakta kahvalti veren kucuk seyyarlar vardir. Eger daha ileriye devam etmek istiyorsaniz dolmus usulu calisip ordek arayan pikap lar gorebilirsiniz, genelde sabah saatlerinde. Bunlar BR-156 yolunu kullanarak Amapa eyaletinde, Amazon'un okyanusa acildigi agizdaki Macapa sehrine goturecektir. Yol Amazon'un icinde 12 saatten uzundur. Genelde toprak yoldur ve yagmur donemlerinde yolda kalma, araci camurda itme riski vardir. Macapa dan Brezilya'nin guneyine edevam edebilir ya da Macapa-Manaus arasinda bir hafta suren bir bot yolculugu ile Guyana uzerinden Suriname'a donebilir ya da Venezuela'ya devam edebilirsiniz. Eger Paramaribo / Suriname'dan sabah erken saatlerde cikabilirseniz aksamina buyuk bir ihtimal ile Brezilya Oiapoque 'ta bir otele kapagi atabilirsiniz. Ben kendi hesabima bir gece Cayenne'de otelde kaldim (Minibusun sizi biraktigi civarda 40 Euro geceligi) ve sabah devam ettim. Fransiz Guyanasi'na gitmek icin Schengen vizesi gerekmez! Suriname'daki Fransiz konsoloslugundan bir hotel rezervasyonu, saglik sigortasi v. s belgeleyerek vize alabilirsiniz. Eger Fransiz Guyanasi'ni kullanarak baska bir ulkeye gitmeyi dusunmuyorsaniz Paramaribo'dan Albina'ya giden taksi dolmuslar ile Albina'ya gidebilirsiniz. Guney Amerika'da genelde ulkelerin sinirlarini nehirler belirledigi icin 4 Euro odeyerek Fransiz Guyanasi'ndaki karsi sehir Saint-Laurent-du-Maroni'ye otantik kayiklar ile gecebilirsiniz. Ne yaparsiniz orada?Eger Carsamba ya da Cumartesi gunu ise lokal pazar/market ilginizi cekebilir. Bunun disinda supermarket Super U yu ziyaret edip ucuz Fransiz saraplari ve envai cesit Fransiz peynirlerini bulabilirsiniz. Pasaportsuz, vizesiz Cayenne ya da uzaya fuze gonderen merkez Kouru'ya gitmenizi tavsiye etmem. Yolda cok ciddi polis kontrolleri var. Bir kullanici Brezilya'ya karayolu yok demis. Ona da yanit veriyorum birazdan.


Eğer otel ve hostellerde çok konaklıyorsunuz tahta kurusu ya da İngilizce adıyla bed bug denilen böceklerle karşılaşmanız muhtemeldir. Bu tür böceklerin sadece hostellerde olduğunu sanmayın, otellerde de görebilirsiniz. Bu böcekler ışık varken kolay kolay ortaya çıkmazlar. Ne zaman ki siz yatakta yatmaya başlarsınız, artık insan kokusunu mu alıyorlar, ne yapıyorlarsa yavaş yavaş gün yüzüne çıkarlar. Üstünüzde gezinse bile hissetmezsiniz, o kadar berbat bir durumdur. Pire kadar çok ufak olanlarını görmüş olsam da genelde alttaki fotoğraf ve videoda da göreceğiniz gibi çıplak gözle de baya baya görünürler. Odadaki yer, tavan, yatak ve benzeri şeyler ne kadar tahtadan yapılmaysa bu böceklerin bulunma ihtimali de aynı oranda artar. Klasik olarak ilk bakacağınız yer yatağın altıdır. Altı derken zemini kastetmiyorum. Yatağı elinizle kaldırın, bazanın içine bakın. Sonra da yatağın altına. Genelde yatak ve yastığın dikiş birleşim yerlerinde gezinirler. Eğer böcekleri 3-5 saat sonra ya da ertesi gün farkettiyseniz en temizi; bütün çantanızı başka bir odaya götürüp, tek tek eşyaları kontrol etmektir. Farkına varmadan böcekleri çantanızda taşıyor olabilirsiniz. Başınıza gelecek en kötü şeylerden biri de budur, çünkü uyduğunuz her yere böcek götürmüş olabilirsiniz. Yine böyle bir durumda eşyaları yüksek dereceli suyla yıkamakta da fayda vardır. Eğer bu tip böceklere karşı ortamdan şüpheliyseniz vücudunuza böcek ilacı sürüp o şekilde yatın. Ama uzun bir geziye çıkıyorsanız ne yaparsanız yapın eninde sonunda bu hayvanlar sizi bir şekilde buluyor. Olur ya tahta kuruları tarafından ısırıldığınızı anlarsanız başka bir problem daha ortaya çıkıyor. Oteli ya da hosteli değiştirmiş, banyo etmiş bile olsanız psikolojik olarak kaşınıyor ya da sürekli sağı solu, eşyalarınızı kontrol ediyorsunuz. Bu durum psikolojinize göre birkaç gün sürebilir. Guatemala'da Volcan De Acetenango'ya çıkıp bir gece kamp yaptığımızda ABD'li bir kızla tanıştım. Boynundan aşağısı ayaklarına kadar böcek ısırıklarıyla doluydu. Daha önce böcekler tarafından bu denli yenmiş birini görmemiştim. Hepsi bir gecede olmuş. Kızın her tarafı benek benekti. İlaç almış ama yine de tatlı tatlı kaşınıyor diyordu. İşin kötü tarafı ise dediğim gibi psikolojik sorun büyük sıkıntı. 3.600 Metrede, çadır içinde uyurken bile kalkıp sağı, solu kontrol ediyor, tahta kurusu var mı diye bakınıyordu. Şimdiye kadar farklı zamanlarda 4-5 kere bu tip böceklerin ısırıklarına maruz kaldım. Çok abartı şekilde yenmediyseniz yani atıyorum sadece bir kolunuzu yedilerse bence olayı çok büyütmeye gerek yok. Kaşımamaya çalışın, bir haftaya geçer. Ama biraz daha fazla ısırıldıysanız kaşıntılar bir ay bile sürebilir. Onun için böyle bir durumda direkt ilaç tedavisine başlayın ya da doktorda gidin. Şimdiye kadar bir kere ilaç kullandım. Panama'da Embera yerlileriyle kalırken ne tür bir böceğin istilasına uğradıysam belden aşağım komple yenmişti. Öncesinde ve sonrasında defalarca sağı, solu kontrol ettiysem de böcekleri göremedim. Neyse şehir hayatına döndüğümde direkt eczaneye gidip APO-CETIRIZINA 10mg lık haptan aldım. 8 Saatte bir kullanmak gerekiyor. Kaşıntı hissini %100 kesmese de %85'e indirmişti. Bir de bunun yanında ısırıkların üzerine sürmek için merhem de aldım. Maksat o bölgeler enfeksiyon kapmasın diye. Ne kadar ilaç kullansam da ilk bir haftam çok zor geçti. Abartmıyorum yürürken bile bacaklarım kaşındığı için hareket etmek istemiyordum. Neyse ilaçları bir hafta ya da 10 gün kadar kullandım. Sonrası kaşıntılar dindi ama 1 ay sonra bile halen bazı ısırıklar kaşınıyordu. Bu ilacın iyi olup, olmadığını bilmiyorum. İlacı alın diye yazmadım, sadece kullandığımı belirtmek istedim. Muhtemelen daha etkili ilaçlar vardır. İşin daha kötü tarafıysa aradan neredeyse 6 ay geçmesine rağmen hala bazı yerlerde ısırık izleri var. Kırmızı benekler, yerini çok ufak morluk ya da yeşil lekelere bıraktı. Ama öyle büyük değil, çok dikkatli bakılınca anlaşılıyor. Muhtemelen 1-2 aya tamamen giderler. Not: Eğer bildiğiniz etkili ilaçlar varsa lütfen yorum kısmına yanızın, hepimiz için kaynak olabilir. Gelelim diğer bir sıkıntı kenelere. Eğer orman, dağ tepe gezmeyi seviyorsanız keneler de başınıza bela olabilir. Kolombiya'nın Sierra Nevada dağlık bölgesinde Kogui yerlilerini ararken çok büyük acemilik yaptım ve paçalarımı, çorabın içine sokmadan ormana girdim. O dönem de tam kenelerin dönemiymiş. Yani yılın her ayı bu hayvanlar olmuyor. Bildiğim sadece yaz aylarında çıkıyorlar. Neyse onları farkettiğimde aynı anda bacaklarımda yaklaşık 10 tane kene vardı. Hemen soyunup, hepsini tek tek çıkardık. İlk kene deneyimim olduğu için bacaklarını koparmadan çıkartmaya çalışıyordum ama sonra gördümki bu hayvanın yapısı öylesine tuhafki bacağını koparmak istesen bile kopmuyor. Yani gördüğünüzde çok dert etmeden çıkartın derim. Kimi yerlerde döndüre, döndüre çıkartın diyolar ama ben öyle uğraşmadım. Neyse o gün vücudumdan yaklaşık 16-17 tane kene çıktı. Bir tanesi çok büyüktü ve baya içeri girmişti. Onu da çıkarttım ama 2 gün sonra o bölge bozuk para büyüklüğüne kızarıp, morardı ve hafif de ağrıyordu. Sonra yavaş yavaş geçti. Kenelerin hepsi öyle iri zannetmeyin. Bazısı o kadar ufakki neredeyse gözle bile görünmüyor. Ormanda yürürken üstüne nasıl çıkıyor ki diyenler için şöyle anlatayım; bildiğiniz ufak bir otu düşünün. İşte o otun üstünde 100 tane kene olabilir. Bu hayvanlar hareketsizken örümcek gibi kapanıyorlar ve hiç göremiyorsun. Ota ayağın sürttündüğünde üstüne atlayıp harekete geçiyorlar. Korunmanın en temiz yöntemi paçalarınızı çorabın içine geçirmektir. Yola çıkmadan önce ayakkabı ve pantolonunuza böcek ilacı da sürerseniz en temizi olur. Ama ben bunları yaptığım halde bile bir tanesi bacağıma yine girmişti. Nasıl oluyor anlamadım. Meksika, Panama ve Kolombiya'da yerlileri ararken toplam 4 kere yılanla karşılaştım. 3'ü boyum kadardı. Hepsinde de güneşleniyorlardı ve onlara 1-2 metre kala ancak farkedebildim. Beni/bizi görür görmez kaçtılar. New York, San Diego, Kolombiya, Panama ve Meksika'da kaldığım hostel ve otellerde yatak böcekleri tarafından defalarca ısırıldım. 1-2 Hafta kaşındım, ısırık izleriyse bir ay içinde geçti. Panama'da Embera yerlileriyle beraber onların köylerinde kalırken gece boyunca belden aşağım komple tahta kuruları ve benzer böcekler tarafından hunharca yendi. İç çamaşırımın içine kadar nasıl girdiler ve farketmedim hala anlamış değilim. İlaç kullandığım halde kaşıntılar 1 ay sürdü ve ilk bir hafta kaşıntıdan yürüyemiyordum. O sıralar ne çektiğimi bir ben bir de Allah bilir. Aradan 6 ay geçti ama halen bazı bölgelerde az da olsa ısırık izleri var. Kolombiya'da Wayuu yerlilerini ziyaret ettiğimde ilk gece tek odalı bir yerde kaldım. Oda hepi topu 5 metrekare ancaydı. Gece uyandığımda farkettim ki tuvalette fare var ve odanın içine girip, çıkıyor. Tuvalette kapı yok, perdeyle kapalı. Ayağa kalktım ve dış kapıyı açtım. Elektrik olmadığı için telefonun ışığını kullanıyorum. Işığı ona tutunca nefes alıp vermesinden, karnının şişip, inmesinden çok korktuğunu anlıyorum. Halbuki ben ondan daha fazla korkuyorum, haberi yok. Neyse sağa sola kovalayarak o benden, ben ondan korka korka fareyi dışarı çıkarttım. Hazır kapıyı açmışken bir, iki dakika içeri hava girsin dedim. Der demez dışarı kovaladığım fare elini kolunu sallaya sallaya ayaklarımın yanından tekrar içeri girdi. Ne yaptıysam geri çıkartamadım. "Burası benim yerim" dercesine inat yaptı ve mecburen ben dışarı çıktım. Dışarıdaki hamakların birinde uyukladım. Sabah kalkıp odadaki çantamı almaya gittiğimde yatağın üstü fare pisliğiyle doluydu. Panama'nın Bastimentos adasında hosteldeyim. Hostelin her tarafı açık ve tahtadan olduğu için bu kadar çok hayvan ve böcek çeşitliliğini daha önce hiçbir yerde görmemiştim. Gece mutfağa girip, ışığı yaktığımda hamam böcekleri papatyanın açılması gibi etrafa kaçışıyordu. Yine gece olunca tuvalete gitmeye çalışırsam, koridordan yürüyüp, neredeyse bir kedi büyüklüğündeki ölmüş farelerin üzerinden atlamam gerekiyordu. Çünkü sokak köpekleri gece hostele girip, fareleri öldürüyordu. Tuvalete girmekle de iş bitmiyor. Bu sefer de kurbağa ya da kurbağaları dışarı çıkartmak gerekiyordu. 5 gecemi geçirdiğim hostel bana hayatımda gördüğüm en büyük fareleri göstermişti. Kolombiya'nın Palomino kasabasında hosteldeki odama girdim. Akşam yorgunluğu olduğu için yatağın üzerindeki pijamamı giyip direkt yattım. Uzanır uzanmaz anladım ki pijamamın içinde birşeyler kıpırdıyor. Anında yataktan fırlayıp ayağa kalktım. İç çamaşırımın oralardan başlayıp, bacaklarımı otoban gibi kullanarak paçamdan dışarı çıktı. Neredeyse parmağım kadar büyüktü. Daha önce bir hamam böceğiyle hiç bu kadar yakın temas kurmamıştım. Yine aynı hosteldeyken başka şehire gitmek için eşyalarımı hazırladım. Büyük çantamı sırtıma attım ve odadan çıkmak üzereyim. Aklıma odada birşey unuttuğum geldi. Çantayı geri yere bıraktım. Tam o sırada çantanın içinden simsiyah bir akrep çıktı. Boyu çok büyük değildi ama daha sonra Gürkan Genç'le konuşurken akrepin kuyruğundaki boğumlardan bir hayli zehirli olabileceğini anladım. Çünkü kuyruğu neredeyse hayvanın başına değiyordu. Kolombiya'nın Seyviaka köyünde Kogui yerlilerinin evinde kalırken, herkes gibi ben de gece olunca hamakta uyudum. Tahta evdeki tavandan üstümüze doğru pisleyen fareler eşliğinde. Kolombiya'da Arhuaco yerlilerini aramak için ormanda yürürken bir gün içinde toplamda 16-17 tane kene bacaklarıma girdi ve hepsini tek tek çıkardım. Genelinde hiçbir sorun olmadı ama sadece bir ısırık iki gün içinde bozuk para büyüklüğünde morardı ve ağrı yaptı. Bir hafta sonra o da geçti. O bölgede kaldığım bir hafta süresince neredeyse her gün bacaklarıma girmeye çalışan bir, iki keneyi çıkardım. Ekvador'un Otavalo şehrinde yeni geçtiğim hostel odasında yatakta uzanıyorum. Öğlen saatleri. Sol kolumun arkası tatlı tatlı kaşınmaya başladı. 10 Dakika sonra kafama dank etti ki bu kaşıntı normal değil. Yatağın kıyısını, köşesini kontrol ettiğimde yastığın içine varana kadar her tarafın ufak böceklerle dolu olduğunu gördüm. Odayı değiştirdim. Kolumun arka tarafı ise yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz gibi ufak ufak şişmişti. 2-3 Saat kaşıntı devam etti. Daha sonra geceye kadar sanki kolumdan aşı olmuşum gibi ağrı yaptı. Ertesi gün uyandığımda herşey normale dönmüştü. Yola çıkmadan önce bunlardan daha fazlasını göze aldığım için hiçbirinden şikayet etmedim. lavanta konulan yerden uzaklaşır bed bug ve keneler. çarşafları örtüleri lavanta suyuyla yıkayıp yatağın köşe kısımlarına kuru lavanta keseleri konulduğunda giderler. çantanızda lavanta keseleri bulundurursanız kaldığınız yerde tedbir amaçlı hemen köşelere yastık çevresine koyarak 20 dk kadar bekleyip yatabilirsiniz. yine lavanta yağı ile tütsülenebilir yatak. Abi okurken bile kaşıntı hissi geldi ya. Nasil dayandin bu kadar bocege helal. Kızım geçen yıl Floransa'da kaldığı bir hostelde tahtakurusu saldırısına uğramış, iki günde berbat olmuş ve Roma'ya adım atar atmaz dört gün sonraki uçağı iptal edip anında dönmüştü. Havaalanından aldığım gibi acile götürdüm, serum takıldı, sonrasında da alerji gelişti. Halini görseydiniz ağlardınız :( Kızımı direk üstüyle başıyla banyoya soktum, sırt çantasını bir poşetin içinde aldım eve, banyo küvetinde açtım ve yıkanabilecek her şey makinada kaynama derecesinde yıkandı. Atmaya kıyamadığı yıkanamayacak şeyleri de poşetlerle derin dondurucuya koyup bir hafta beklettim. Yatağı yorganı özellikle dikiş yerlerinden epeyce bir takip ettik. Şu an yurt dışında ve hostelde kalıyor ama artık ayrılmaz bir parçası gibi olan Arveles'i hep yanında taşıyor. Sürerek kullandığı bir ilaç daha var, gelsin, öğrenip yazacağım. Tedbiren ahşap başlıklı yatakları olan hostelleri tercih etmiyor korkudan. İyi dayanmışsınız o saldırıya. Resmen işgal edilmişsiniz ya. Benim tahta kurusu ısırıklarım maalesef başıma iş açtı, vücudum ciddi alerjik tepki verdi. Kollarım, boynum, bacaklarım ve yüzümdeki ısırıkların çoğu şişti, kollarım ve ayaklarımdakilerde su keseleri oluştu. Tedavi başlanması gerektiği için İstanbul'a döndüm, tedavinin onuncu günü bittiğinde su keseleri yeni yeni kayboluyordu. Ayrıca bu alerji bağışıklık sistemimde sıkıntı yarattı. Sonraki aylarda sivrisinek ısırıklarına bile alerjik tepki vermeye başladı ve lenf yolu iltihabı olan lenfanjite dönüştü. Uzun süre en ufak ısırıkta bile eklem şişmesi, kızarma, parmağı bükemeyecek derecede sertleşme yaşadım. Isırılmamı takip eden 4 ay içinde yaklaşık 4 kere lenfanjit geçirdim. Lenfanjite varmayan ama kaşıntı ve şişme ile seyreden alerjik reaksiyonları saymıyorum bile. Psikolojik anlamda çok yıprattığına kesinlikle katılıyorum, bu durumu kabullenene kadar en ufak kızarıklıkta "yine şişeceğim, yine kabaracak, yine alerjiye dönecek" panikleri yaşıyordum. Geçtiğimiz günlerde tatile gittiğimde böcek ilacıyla banyo yaptım resmen, uykudan uyanıp ilaç sıkar vaziyetteydim. Böcek ısırıklarına verdiğim tepkinin yayılmasını engellemek ve söndürmek için doktorum Dermovate verdi, ancak kortizonlu bir ilaç olduğu ve bazı yan etkileri olabildiği için doktor kontrolünde kullanmak gerekli. Ayrıca üç kremin karışımından oluşan bir ilaç da kullandım. Alerjilerim lenfanjite dönüştüğü için, lenfanjiti önlemek için Arveles ve solüsyon kullanıyorum. haşerelerden kurtulmak için bir firmanın reklamı da düşünülebilir.. Çok eksik ve yanlis bilgi verilmis. Doğruları yazarsanız ben ve okuyucuları bilgilendirmiş olursunuz. bacağınızı gösterdiğiniz fotoğrafta kıl kökü iltihabı görülmüş. Hepsi ısırık değil. Muhtemelen sürdüğünüz bir şey kıl köklerini yakmış ve kızarıklık oluşmuş.


Tarahumara Yerlileri merkez bölgelerden çok uzak, gitmesi gelmesi zor, Meksika'nın Chihuahua eyaletindeki Copper Kanyon civarında yaşıyorlar. Bu kanyon genel boyutuyla ABD'deki Grand Kanyon'dan 4 kat daha büyük. Bazı ufak köyler ya da bazı evler kanyonun içlerine doğru yayılmışken diğer köyler ise kanyonun çevresinde bulunuyor. Copper Kanyon turistik bir yer olduğu için ulaşım sorunu pek yok ama yerlilerinin yaşadığı bölgelere gitmek çok çok çetrefilli. Ya özel cipiniz olacak ya da Alman arkadaşımla yaptığımız gibi sürekli otostop çekeceksiniz. Çünkü planlı programlı bir otobüs ya da minibüs yok. Diğer bir problem; Chihuahua eyaletinin bu bölgeleri Meksika'daki uyuşturucu trafiğinin en yoğun ve en tehlikeli olduğu yerler. Hatta bu anlamda dünyadaki en tehlikeyi yer olduğu da söyleniyor. Uyuşturucuyla ilgilenmiyorsanız sorun yaşamanıza pek ihtimal vermesem de bölgedeki tuhaf cipler ve ellerindeki ağır silahlarla dolanan maskeli adamlar biraz insanı ürkütüyor. Tarahumara Yerlilerini bulmak için kanyon civarında 3 haftamızı geçirdik. Bulunduğumuz yer ve bölgeler genel itibariyle şöyleydi; Batopilas ve Satevo köyü, Divisadero kasabası, Urique köyü ve Creel şehri. Bu bölgelerde tuhaf bir iklim var. Çoğu çöl iklimi gibi olsa da Creel şehrinde bir gün önce hava aşırı güneşliyken ertesi gün lapa lapa kar yağıyordu. Tabi çöl iklimi diyorum ama o da biraz tuhaf. Gündüzleri aşırı sıcak oluyor akşamları ise serin ya da soğuk diyebilirim. Yani bu yerlileri bulmak her koşulda insanı zorluyor. Belki de şuana kadar yerlileri ararken en çok efor ve zamanı Tarahumara Yerlileri için harcamışımdır. Bazı günler sırtta çantayla 15 km yürüdüğümü biliyorum. Zaten bu yürüyüşlerde aşırı zorlamaktan iki ayak tırnağım da kopmuştu. Yaklaşık 15-20 tane Tarahuma Yerlisinin yaşadığı evleri ziyaret ettik. Kimi aileler yavaş yavaş dünya düzenine uyup, kültürlerini ve yaşam şekillerini değiştirmiş olsa da hiç değişmeden kalabilen bir kaç aileyle de tanışıp, yemekelerini yedik, sularını içtik. Bu birkaç aile halen para kullanmıyor. Evlerinde elektrik ya da su yok. Tarlalarında yetiştirdikleri fasulye ve mısır gibi mahsülleri takas için kullanıp hayatlarına devam ediyorlar. Avrupa'yı, Amerika'yı bilmiyorlar. Meksika haricinde hiçbir yeri bilmiyorlar. Kendi aralarında Tarahumara dilini kullansalar da içlerinden ispanyolca bilenler de bir hayli fazla. O sebeple onlarla anlaşmak için ispanyolca bilmek genelde yeterli oluyor. Aileleri ziyaret ettik dedim ya. Zannetmeyin ki evler yan yana. Biri bir dağda, diğeri öbür dağda. Niye evleriniz yan yana değil diye sorduğumuzda "herkesin evi tarlasına yakın, o sebeple arada mesafe var" dediler. Bir evden çıkıp diğerine gitmek ortalama bir saat sürüyordu. Ama bu kadar uğraşa değdi ve istediğimiz fotoğrafları alarak Tarahumara Yerlilerini tam anlamıyla tanıdık diyebilirim. Yerlilerinin evlerinde herhangi bir eşya yok. Ufak kilim gibi bir şeyler var. Gece yatacakları zaman onu yere seriyorlar, üstlerine de battaniye tarzı birşey alıyorlar, herşey bundan ibaret. Mutfak yok. Yemekleri dışarıdaki ateşte yapıyorlar. Evde su yok. En yakındaki dereyi kullanıyorlar. 3 Bölüm halinde altta paylaştığım videolarda bunların hepsini görebilirsiniz. Tanıdığım diğer yerliler gibi Tarahumara Yerlilerinde de aile planlaması diye bir şey pek yok. 15 yaşlarında evli çiftleri çocuklarıyla beraber görmek pek bi' mümkün. Ya da fakirlik içinde yaşarken bir evde 8-9 çocuğun olması da onlar için normal şeyler. Yaşam şartları da bizlere göre bir hayli ağır ve zor. Tarahumara Yerlileriyle ilk tanıştığınızda size soğuk gibi görünseler de biraz konuştuktan sonra çok sıcak insanlar olduklarını anlıyorsunuz. Hatta şuana kadar ki tanıdığım yerliler içinde en sıcakları onlardı diyebilirim. Tabi bu durum köyden şehire gelmiş ya da gelip giden yerliler için pek geçerli değil. 2015 Yılının başlarında bu yerlileri ziyaret ettim. Onlarla ya da civardaki insanlarla konuşurken üzücü şeyler öğrendiğimiz de oldu. Yakın zamanda bazı ailelerin kuraklıktan dolayı yiyecek bulamadıklarını ve intihar ettiklerini duyduk. Kimisi toplu intihar edildiğini bile söylese de bu konu hakkında kesin bilgiye ulaşamadım ama insanların açlıktan ve ailesine bakamamaktan intihar ettiği bilgisi doğru. Çöl iklimi gibi demiştim ya. Bu bölgede yaşıyor olmanın acı sonuçlarından biri de bu olsa gerek. Tarahumara Yerlilerini dünyada ünlü yapan en büyük etkenlerden biri de erkeklerinin çok iyi koşucu olmaları. Zaten bölgede onlara Tarahumara değil Raramuri deniyor. Kendi dillerinde Raramuri "koşucu" anlamına geliyormuş. Çok iyi koşucu diyorum ya, yaptıkları koşular adeta insanüstü. Katıldıkları her ultra maraton (80 kmlik koşular) koşularında onlardan biri birinci gelirmiş. Yaşadıkları evler dağlarda olduğu ve sürekli bu dağları inip çıktıkları için en profesyonel sporculardan bile daha iyi idmanlılar. İyi koşucu olmalarının bir sebebi bu. Diğer sebebiyse yılda bir kez festival şeklinde kutladıkları bir etkinlik var. Bu etkinlikte tahtadan yapılma bir topun peşinden hiç durmadan saatlerce koşuyorlar. Bu koşma için kimisi 200 km den bahsediyor kimisi ise daha çok km lerden. İşin daha da ilginç tarafı bu adamlar koşularda ayakkabı kullanmıyor. Ya yalınayak ya da el yapımı sandalet tarzı bir terlikle koşuyorlar. Aynı şekilde bahsettiğim tahtadan yapılma topla oynanan oyunda da ayakkabı kullanmıyorlar. Gördüğüm fotoğraflarda bazı oyuncuların ayakları kan revan içindeydi. Tabi bu gibi durumlara anlam veremesek de saygı duymaktan başka yapabileceğimiz birşey yok. Ultra maraton koşularında birinci geldiği için daha önce ünlü spor dergilerine kapak olmuş bir Tarahumara yerlisinin Urique köyünde yaşadığını öğrendik. Alman arkadaşım Lars'la birlikte dedik gidip bu adamı bulalım. Haritadan kuşbakışı bakınca yakın gibi görünse de ulaşım sorunu yüzünden köye gitmek yaklaşık 2 günümüzü aldı. Ya yerel bir rehber tutup kanyonun içinden geçecektik ya da karayoluyla yavaş yavaş gidecektik. İşte parasızlığın gözü kör olsun ki o zaman bir rehber tutup kanyonu kamp yaparak 3 günde geçme fırsatını ve tecrübesini kaçırdık. Ayrıca kanyon geçisi sırasında muhtemelen çok çok zor bulunabilecek ve orada yaşayan Tarahumara Yerlilerini de görme şansımız olacaktı ama artık sineye çekip yolumuza devam ettik. Bir ara kanyonu kendimiz geçelim dedik ama kiminle konuştuysak rehberiniz yoksa kanyona iner ve çıkamazsınız, %99 ölürsünüz dediler. Kara yoluyla otostop yapa yapa Urique köyüne gittik. Dergiye kapak olmuş bu Tarahumara koşucusunun izini de bulduk. Bulduk ama adam civardaki en yüksek dağların birinde yaşıyor. Gideyim desen sadece gidiş yürüyerek 3-4 saat sürüyor. E bunun bir de geri dönmesi var. Neyse, dedik geldik buraya kadar gideceğiz bir şekilde. Kime sorduysak o dağlar çok tehlikeli, rehbersiz sakın gitmeyin dedi. Biz yine gözümüzü karartmıştık ama henüz iki gün önce uyuşturucu kartelleri o dağlarda çatıştığı ve sürekli ölü haberleri geldiği için adamın yanına gitmekten vazgeçtik. 3-4 Günümüz heba olsa da, bile bile bu kadar riske girmeyelim dedik ve mecburen geri döndük. Tarahumara erkeklerinin diğer bir özelliği de etek giymeleri. Tabi hepsi değil. Yazının başında da bahsettiğim gibi kültürü bozulanlar kıyafetleri de değiştirmiş ve normal kot pantolon giyiyor. Ama dağın tepesinde yaşayanların bazıları halen etek giyiyor. Zor da olsa yaklaşık 6-7 tane etek giyen erkekle tanışmıştık. Tarahumara kadınlarıysa aşırı renkli kıyafetleri seviyor. Aynı zamanda çok da fotoğrafikler. Benim gibi fotoğrafa ilgiliyseniz bu yerliler sizi fazlasıyla etkileyecektir. Şu anımı da anlatamdan geçmeyeyim. Satevo köyünde yoldan 700-800 metre içerideki bazı yerli aileleri ziyaret ettik. Bizi çok iyi karşıladıklarını görünce civardaki diğer evlere de uğradık. Fotoğraf ve video çektik. Çocuklara çikolatalar verdik, güldük eğlendik. Artık geri dönme zamanı gelmişti. Hepsine teşekkür edip, evlerden ayrıldık. Yola doğru iniyoruz. O sırada arkamı dönüp bir de uzaktan evlerin fotoğraflarını çekeyim dedim. Bir baktım ki aralarından birkaçı evlerinden çıkmış, yolu baya yarılayıp bir kayanın üzerinden bize el sallıyor. El salıyor ama biz hiç arkamızı dönmedik. Tesadüf eseri öylesine bir fotoğraf çekeyim diye dönmüştüm. Hemen arkadaşım Lars'a dedim baksana bize el sallıyorlar diye. O da çok şaşırdı. Şaşırmayı bırak bu olay bizi gerçekten çok etkiledi. Geri dönüş yolunda hiç konuşmadık gibi birşey. Arasıra tekrarlayarak şaşkınlığımızı dile getirdik o kadar. O bahsettiğim anın fotoğrafını da alttan görebilirsiniz. Meksika hükümeti bu yerliler için tren ulaşımında indirim sağlıyor olsa da onun haricinde pek bir desteği yok. Halbu ki kültür kaybolmak üzere. Bölgeye ulaşım çetrefilli olduğu için turistik bir yer haline gelmesi de pek kolay değil. 15-20 Yıl sonra Tarahumara Yerlilerinden kültürünü bozmadan yaşayan kalır mı? Pek sanmıyorum. Çünkü çoğu ailenin çocukları okula gitmeye başlamış. Okula giden çocuklardaki değişimi zaten direk görüyorsunuz. Aileler de çocukları okutmak için merkez bölgelere çalışmaya gidiyor. Hatta bazı tanıştığımız kişiler köyü bırakıp komple merkeze taşınmışlar. Son olarak şunu da ekleyeyim. Tarahamura yerlilerinin ilk çıkış yeri ve nasıl oluştuğunu kesin öğrenemesem de insanların yüzleri ve vücutları o eski western filmlerinde gördüğümüz kızılderililere çok benziyor. Hele bazılarının yüzleri ve bakışları birebir aynı. Muhtemelen kızılderililerden geldiklerini düşünüyorum. Ayrıca kızılderililer hakkında daha önce duyduğum o naiflik ve insancıl tavırların hepsini bu yerlilerde de gördüm. 200 km koştuklarına inanasım gelmedi. Bünye kaldırmaz. Hiç durmadan 24 saat koşabildiklerini söyleyenler de var.


Lütfen tüm ön yargılarınızı bir kenara bırakıp yazıya öyle başlayın. Aklınızda orada sadece sex var, onlar böcek yiyor gibi alışılagelmiş şeyler olmasın. Farklı zamanlarda 7-8 kere Tayland'da bulundum. Bazen Kamboçya'ya giderken, bazen Filipinler'e geçerken bazen de sadece burayı gezmek için geldim. Benim gibi düşük bütçeli gezenler için Tayland on numara memlekettir. İnsanı yabancıyı sever, kibardır, hayat ucuzdur, doğa güzelliği süper, eğlencesi bol bir ülkedir. Tabi bizden vize istemediği için de ayrı bir güzeldir. Şimdi gelelim en çok sorulanlardan biri "hangi sezonda gidelim?". Tayland'ın sıcağı maalesef kötüdür. Hem sıcak hem de nem birleşince benim gibi aşırı sıcağı sevmeyenlere çok bunaltıcı gelebilir ama kapalı mekanlar hep klimalıdır. İçeri girdiğinizde ferahlarsınız. Hava durumunu aylara bölersek haziran ve ekim arası yağmurlu, mart ve mayıs arası aşırı sıcak, kasım ve şubat arası ise ideal sezon diyebilirim. Şimdiye kadar hava kötü olacak ya da sıcak olacak diye hiçbir gezi planımı değiştirmedim. Siz de hava şartları yüzünden planınızı değiştirmeyin derim. Nasıl ki İstanbul'un her mevsimi ayrı bir güzelse Tayland'ın da her mevsimi farklı güzeldir. Yağmur yağar diye dert etmeyin. Tamam yağıyor ama yarım saat sonra geçip gidiyor. Bence çok problem değil. En sevdiğim şehri galiba burası. Eğlenceyi de alışverişi de sanatı da burada bulabilirsiniz. Şehirde taksi ücretleri çok ucuz olduğu için otel seçiminizi illaki şehrin göbeğinden yapmak zorunda değilsiniz. Biraz şehir dışında, iki kişilik odayı günlük 30 TL ye tutabilirsiniz. Yani kişi başı 15 TL ye gelir. Eğer hostel tercih ederseniz Khao San Road bölgesinde çok ucuz alternatifler bulunabilir. Taksiler neredeyse metro ile aynı fiyata gelir. Hele iki kişiyseniz kesinlikle taksiyi tercih edin. Ama bir problem var, o da taksicilerin taksimetreyi pek açmak istememesi. Bangkok'taysanız bu detay çok önemli; taksimetre açılsa 2 usd ye gideceğiniz yere ısrarla sizi 5 usd götürmek isteyebilirler. Taksimetreyi aç dediğinizde de genelde olumsuz cevap verirler. Bunun için şu yöntemleri yapabilirsiniz; kaldığınız otele, taksi istediğinizi ama taksimetreyi açma şartıyla kabul edeceğinizi söyleyin. Olumsuz cevap gelirse dışarı çıkın. Tek tek taksicilere taksimetreyi açma şartıyla gidebileceğinizi söyleyin. 5-6 taneden bir tanesi kabul edecektir. Eğer işlek caddelerde bu işi yapacaksanız 30-40 metre ileri ya da geri yürüyün. Yani kalabalıktan biraz uzaklaşın ve taksileri durdurup sormaya başlayın. Elbet taksimetreyi açmayı biri kabul eder. Ama bazı durumlarda metroyu kullanmak daha iyidir. Çünkü buranın trafiği yeri geldiğinde İstanbul'u aratır. Eğer yolunuzun üstünde metro ya da sky train durağı varsa buradaki metro haritasından bakıp ona göre bir plan yapabilirsiniz. Meşhur tuktukları da es geçmeyelim. Bu aletler motosikletin 3 tekerli olanı. Genelde taksilerden daha pahalıya götürür. Ve pek güvenli oldukları söylenemez. Her tarafı açık olduğu ve şoförlerin çılgınca aracı sürdükleri için olası bir kazada ciddi kötü sonuçları olabilir. Eğlence olsun diye bir, iki kere binin ama fazla abartmayın derim. Şehrin en merkezi yeri Siam bölgesidir. 4-5 tane alışveriş merkezi, bir tane kültür binası ve benzeri atraksiyonları burada bulabilirsiniz. Bangkok'ta kaldığınız sürece muhtemelen 2-3 kere buraya uğrarsınız. En lüks markaları yine buralardaki alışveriş merkezlerinde bulabilirsiniz. Khaso San Road bölgesi özellikle genç turistlerin takıldığı bölgedir. Gündüz sakin olur, akşam 8 den sonra hareketlenmeye başlar. Bizim istiklal caddesi gibi düşünebilirsiniz. Sağlı sollu tezgahlar, gece pazarları, restoranlar, bar ve clublar vardır. Bangkok'a gelip yapacak bir şey bulamadığınızda atlayıp gelin buraya bir şekilde vakit geçer. Ülke geneli Budist olduğu için birçok Budist tapınağı görebilirsiniz. Kısaca bir iki tanesini anlatacağım. Tarihi detaylara vs. ye girmiyorum. Öncelikle şunu söyleyeyim. Şehrin içindeki bu tapınaklara günlük tur alıp gidebilirsiniz. Ama bence kendi imkanlarınızla gidin. Bulması kolaydır. Hem bu şekilde daha ucuza gezmeyi öğrenirsiniz hem de toplu taşıma sayesinde insanların içine karışarak alışılagelmiş gezi kültüründen biraz sıyrılırsınız. Tapınaklara giriş ya ücretsiz ya da 1-2 usd oluyor. Giriş ücretini dert etmeyin. Yok hala biz kendimiz gidemeyiz derseniz buyurun buradaki haritayı indirin. 1 numaradan başlayıp 9 a kadar giderek, hemen hemen bütün görülmesi gereken tapınakları görmüş olursunuz. Wat Pho altın buda heykelini duymuşsunuzdur. Bangkok'daki en turistik tapınakların belki de başında geliyor. Muhtemelen bu kadar büyük altın parçası daha önce görmemişsinizdir. Burada sadece yatan buda değil yanındaki ufak tapınak gibi yerlerde de görülecek şeyler var. Wat Arun da Bangkok'daki en önemli tapınaklardan biri. Bu yapı komple Kamboçya'dan getirilmiş. Eğer Kamboçya Angkor Wat'a gittiyseniz benzerliği hemen fark edebilirsiniz. Dik merdivenleri kullanarak tapınağın en üstüne çıkabilirsiniz. Hafif yorucu olsa da yukarıya kadar çıkın derim. Diğer tapınaklara değinmeyeceğim. Dediğim gibi haritadan bakıp hepsine sırayla gidebilirsiniz. Hangisine gideceğinize karar veremiyorsanız birçoğunda video çekmiştim, işinize yarayabilir. Yemek konusu ise hiç de sandığınız kadar kötü değil. Eğer ön yargıları bir kenara bırakırsanız thai yemeklerini sevebilirsiniz. Elbet hepsinden bahsetmiyorum ama bizim damak tadımıza uygun güzel yemekleri var. Hiç biri olmazsa tavuklu nodul çorbası deneyin. Papaya salatı deneyin. Kızarmış tavuklarını deneyin. Deniz ürünlerini deneyin. Yok aman kalsın derseniz KFC, McDonalds ve Burger King gibi tüm fastfood zincirleri fazlasıyla var. Bir şekilde karnınızı doyurursunuz. Tüm Tayland genelinde tropikal meyveleri görebilirsiniz. Bazen sokakta satarlar bazen pazarlarda. Ne gördüyseniz deneyin derim. Bir daha o tür meyveleri bulma şansınız olmayabilir. Bir de hormonlu şeyler buraya pek uğramadığı için ne yerseniz genellikle acayip lezzetlidir. Gelelim şu meşhur böcek yeme konusuna. Gece pazarlarında özellikle de Khaso San Road'da tezgahta pişmiş böcek, akrep ve çekirge satanları görebilirsiniz. Bir tanesine sordum bunu nasıl yiyeceğiz diye. Adamın dediği, bilmiyorum ki biz bunları yemiyoruz, gelen turistler yiyor. Gerisini siz düşünün. Ama gerçekçi olayım. Böcek yemiyorlar mı, yiyorlar. Tanıştığım Tayland'lı bir kız, yanımda bir kase böcek alıp arkadaşlarıyla beraber yedi. Ama aldığı böcek ufak, çekirge gibi tuhaf bir türdü. Neden o büyük böceklerden, çekirgeden, akrepten ya da hamam böceklerinden almadın dediğimde onlar pis, yenmez cevabını verdi. Artık yorumu size bırakıyorum. Gelelim burada en çok sevdiğim şey alışveriş konusuna. Bangkok alışveriş için hem kadınlara hem erkeklere hitap eder. Sokak ve gece pazarlarında özellikle kadınlar için şal, çanta ve giysileri gerçekten Türkiye'ye göre çok ucuza alabilirsiniz. Bu pazarlarda pazarlık şarttır. Satıcı size 100 baht derse ben 30 bahtlık bir şey bakıyorum deyin. En son tezgahtan ayrılırken arkanızdan ineceği son rakamı size söyleyecektir. Hesabınıza geliyorsa alırsınız. Yine deri ürünlerini de buralarda çok hesaplı bulabilirsiniz. Hem erkek hem kadın için cüzdan ve çanta alternatifleri fazlasıyla var. Bu alışveriş konusu önemli olduğu için biraz detaylı anlatayım. Sadece Bangkok değil Tayland'ın neredeyse her yerinde gece pazarlarını görmek mümkün. Pazardan kastım yol kenarlarında sağlı sollu açılan tezgahlar. Çok kaliteli şeyler olmasa da arada enteresan şeyler bulabilir, hediyelik eşya işini buralardan halledebilirsiniz. Daha önce dediğim gibi pazarlık olayını sakın es geçmeyin. Gece pazarı için bana göre en iyi 3 tanesini söyleyeceğim. - Khaso San Road: Daha önce dediğim gibi burası zaten akşamları hareketlenen bir yer. Gece alışverişini burada yapabilir, sonrasında bir ayak masajı ve daha sonra da hesaplı bir yemek yiyebilirsiniz. Gece pazarı orta kalitedir. - Patpong Night Market: Burası kopya saat ve çantaları bulabileceğiniz en ideal yer. En pahalı markaların nerdeyse birebir benzerlerini bulabilirsiniz. - Asiatique Market: Burası da gündüz sakin, akşam ise hareketlenen yerlerden. Bence en kaliteli ve düzgün pazar burasıdır. Hem açık hem kapalı alanı olduğu için kötü hava koşullarından etkilenmez. Fiyatlar diğer gece pazarlarına göre azıcık yüksek olsa da buraya bayılacaksınız. Ayrıca devasa büyüklükteki dönme dolapta ilginiz çekebilir. Chatuchak Weekend Market: Burası bildiğim kadarıyla dünyanın en büyük pazarı. Sadece hafta sonları gündüz açık oluyor. İçerisi o kadar büyük ki bir tam gününüzü ayırsanız yine de hepsini gezemezsiniz. Onun için girişteki danışma bölümünden pazarın bir haritasını alın. Yok biz gitmeden haritayı görelim derseniz buradan indirin. İçeride outdoor ürünlerinden, çiçek pazarına, ikinci el ayakkabıcıdan enfes yağlı boya tablolara varana kadar her şeyi bulabilirsiniz. Alışveriş için vakit varsa bir tam gün burada geçirilir. Terminal 21: Eğer tarz kıyafetler istiyorsanız ve marka takıntınız yoksa bu alışveriş merkezi tam size göre. Envai çeşit t-shirt, ayakkabı ve deri çantaları burada bulabilirsiniz. Pek pazarlık olayı yoktur ama yine de ufaktan bir zorlarsınız. Ayrıca alışveriş merkezinin bir katı İstanbul konseptiyle dizayn edilmiştir. O da ayrı bir güzellik. Siam Paragon: Burası büyük bir alışveriş merkezi ama özelliği içinde kocaman bir departman store var. Bizdeki YKM gibi düşünebilirsiniz. Zaman zaman kendine has indirimler yapabiliyor ve bünyesinde en lüks markalar bile var. Zaten merkezde bir yer olduğu için buraya da bir uğrayın derim. MBK Center: Gece pazarlarında bulabileceğiniz birçok şeyi alışveriş merkezi konseptinde istiyorsanız geleceğiniz yer burası. Büyük bir yer. Gezmek çok zaman alır. Yüksek kalite beklemeyin. En üst katta elektronik ve fotoğraf makinesi için neredeyse her marka var. Amarin Plaza: İşte en sevdiğim alışveriş merkezlerinden biri de bu. Sebebi en geniş outdoor ürünlerini burada bulabilirsiniz. 2. katta sadece outdoor ürünleriyle ilgili bir departman store var ve içeride ne ararsan bulursun. Ayrıca Helly Hensen, Marmot gibi markaların defolu, outlet ürünleri de var. Şanslıysanız çok düşük fiyatlara bu markaların ürünlerini de alabilirsiniz. Labrador Factory: Deri ürünlerini aşırı sevdiğim için bu mağazaya bayılıyorum. Orijinal bir şeyler istiyorum derseniz kesinlikle burayı es geçmeyin. Terminal 21 ve Siam Complex'in içinde şubesi var. Pantip Plaza: Computer center diye geçiyor. Elektronik, bilgisayar ve fotoğraf ekipmanları için hepsini tek çatı altında bulabilirsiniz. Çok turistik bir yer olduğu için ürün alırken dikkatli olun. Kesinlikle kutu içerisindeki aksesuarlar tam mı, orijinal mi bakmadan almayın. Özellikle fiyat sorduğunuzda size tax free düşmüş halini söyleyebilirler. Çok ucuzmuş diye hemen aldanmayın. Fiyatlar Türkiye'ye göre ucuzdur ama %50 fark beklemeyin. Floating Market: Burası fotoğraf sevdalıları için çok ideal bir yer. Enteresan kareler yakalayabilirsiniz. Pazar olarak beni çeken pek bir özelliği olmasa da fotoğraf için bu yüzen marketlerin birine uğrayın derim. Alışverişte eğer yüksek meblağlı bir şey alacaksanız tax free olan yerden yapmayı unutmayın. Çünkü ülke dışına çıkarken hava alanında %6 vergi iadesi alabilirsiniz. Alışveriş konusunu da haletlikten sonra gelelim dillere pelesenk olmuş gece hayatına. Tayland insanı kadın-erkek ilişkilerinde hatta eşcinsel ilişkilerde çok geniş olduğu için bu durum gece hayatına da yansıyor. Hatta ülkedeki transseksüellik o kadar sıradan bir durum ki bankada, markette ya da alışveriş merkezlerinde çalışan birçok eşcinsel var. Anket ya da başvuru formlarının cinsiyet bölümünde kadın/erkek yanında eşcinsel seçeneğini de görebilirsiniz. Bizim için tuhaf bir durum olsa da görüşlerine saygı duyup devam ediyoruz. Nana Plaza: Hayatımda en nefret ettiğim yerler listesinde ilk üçe girer. Burasını normal bir alışveriş merkezi gibi düşünün ama içeride mağaza yok sadece bar ve gece kulüpleri var. Aynı şekilde bu nana plazanın çevresinde de benzer mekanlar mevcut. Paralı sex istiyorsanız burası bu işin merkezi. Ama kadınlar kadar eşcinseller de var, dikkatli olun. Burası genelde Avrupa ve Amerika'dan gelmiş orta yaş ve üstü insanlarla doludur. Patpong: Nana plazaya göre daha düzgün bir bölgedir. Go go barlar ve yine paralı sexten başka pek bir şey bulamazsınız. Soi Cowboy: Üstte sıraladığım iki mekana göre en düzgünü burasıdır. Ama yine buralarda da normal bir eğlence olmaz. Aradığınız şey bu tarz bir eğlenceyse nokta atışı yaptınız. Bu saydığım 3 yer belli başlı en bilindik yerlerdir. Parayla eğlenceyi satın almak isteyenler buraya gelir. Kimseye buraları tavsiye etmiyorum ama illaki gelip ben burada eğleneceğim, paralı sex yapacağım derseniz bilin ki tüm dünya bu iş için buraya geliyor. Her türlü hastalıkla karşı karşıyasınız. Alkol kullanmayın ve gerekli tüm önleminizi alın. Kardeşim Bangkok'da bildiğimiz normal gece eğlencesi yok mu derseniz elbet ki var. Khaso San Road bölgesi zaten yabancı gençlerin mekanı demiştim. Gelin buraya. Burada hem barlar hem gece kulüpleri var. Dilediğiniz gibi eğlenin. Nana civarında bir yer arıyorsanız Club Level'i öneririm ama orası ilk açıldığı zamanlar çok daha iyiydi. Şimdi günden güne turistik bir yer olduğu için güzelliği kaybolsa da, Bangkok'da gidilebilir iyi clublardan biridir. İçeride 3 farklı konsept var. Biri tekno, diğer ikisi pop ve r&b tarzında. Ayrıca açık terası olduğu için de ayrı bir güzel. Şimdi videoyla kısa bir Bangkok turu yapıp konumuzu bitirelim. Vaktiniz varsa Bangkok'a kadar gelmişken burayı da ziyaret edin derim. Şehir merkezine araç ile 2-3 saat mesafede bir yer. Ben gittiğim zaman yanımda iki arkadaşım daha vardı. Kişi başı 100 usd ye her şey dahil bir tur aldık. Sabah 7 de otelinizden alıp akşam otele geri bırakıyor. Önce savaştan kalma büyük bir mezarlığa uğruyorsunuz ama buranın pek bir esprisi yok. Daha sonra Tiger Temple'a gidiliyor. Tura dahil olduğu için giriş ücreti vermiyorsunuz. 20 şer kişilik gruplar halinde kaplanlarla beraber yürüyerek asıl yere gidiliyor. Burada sırayla fotoğraf çekiliyorsunuz. Eğer kaplanlarla birlikte alttaki gibi daha özel fotoğraf çekinmek isterseniz ekstra 4-5 USD ekstra vermeniz gerekir. Burada işiniz bittikten sonra fil safarisi yapmaya geçiliyor. Orayı da bitirip, otele gitmek için yola koyuluyorsunuz. Herkesin aklına bu kaplanlar uyuyor mu ya da ilaç mı almışlar sorusu gelebilir. Benim gördüğüm kaplanlar uyumuyor. Zaten tasmasından sırayla tutup beraber yürüyerek geliyorsunuz. Sonrasında ise sıcaktan hayvanlar mayıştığı için hepsi uykulu bir halde yerde yatıyor. Tahminim buraya gelmeden önce hepsinin karnı bir güzel doyurulduğu için kaplanlar relax bir şekilde takılıyor. Bilemiyorum belki yanlış düşünüyorum ama umarım herhangi bir uyuşturucu ya da benzeri şey vermiyorlardır. Bu turu almadan önce başka alternatiflere de bakın derim. Eğer yavru kaplanları elinizle beslemek isterseniz fiyat artacaktır. Daha hesaplı turlarla da buraya gelebilirsiniz. Onlar büyük otobüs tutup geliyorlar. Khaso San Road bölgesinde birçok turizm acentesi var. Oraları gezerek detaylı fiyatları öğrenebilirsiniz. Gitmek isterseniz bir tam gününüz burada geçer. Sabah gidip öğlen gelirim gibi bir düşünceye kapılmayın. Kamboçya'ya giderken buraya da bir uğrayayım, duruma göre 3-4 gün kalırım diyordum. Ama o hiç bana uymayan gece hayatını gördükten sonra ve burada başka da bir şey olmadığını anladığımda sadece bir gün kalıp yoluma devam ettim. Göbekli 50-60 yaşlarındaki Avrupa ve Amerikalı tiplerin kucağında belki de reşit olmayan o kızları görmek beni utandırdı. Şimdiye kadar gördüğüm en berbat yerler listesinde burası başı çeker. Tabi bu işler görecelidir. Gelip burayı sevebilir, belki de güzel bir 10 gün bile geçirebilirsiniz. Dediğim gibi şehir bana hitap etmediği için 1 gün kalıp yoluma devam ettim. Teşekkürler, eksik olmayınız. Elimden geldiğince düz ve sıkmadan anlatmaya çalışıyorum. Bilgiler işinize yarayacaktır. Şimdiden iyi yolculuklar.