Brezilya'nın Boa Vista şehrinden Venezuela sınırına ufak dolmuş gibi bir taksiyle geldim. Ücreti 10 dolar. Önce pasaportuma Brezilya'dan çıkış damgasını bastırdım. Ama bu sınır; Venezuela'dan Brezilya'ya geçmek isteyenlerle dolu olduğu için yaklaşık 1,5 saat bekledim. Aynı şekilde ülkeden çıkarken de kalabalık vardı ve yine yaklaşık 2 saat kadar bekledim. Bu sınırı kullanacaksanız böyle bir durum var. Ayrıca sınır sadece mesai saatlerinde açık oluyor. Daha sonra Venezuela tarafına yürüyerek geçtim ve pasaportuma ülkeye giriş damgasını bastırdım. 'Nereye gidiyorsun, ne yapacaksın?' gibi hiçbir şey sormadılar. Sonra gördüğüm bir taksi dolmuşla en yakın şehir olan Santa Elena'ya gittim. Dolmuş ücreti 1 dolar. Venezuela'da çok ciddi ekonomik sorunlar olduğu için para bozdurmak da büyük bir dert. Her gün hatta her hafta dolar kuru değişiyor. Eğer hükümetin bankalara verdiği kur ile dolarınızı bozdurursanız ciddi zararınız oluyor. O sebeple döviz bozdurma işini karaborsadan yani sokaktan yapmanız gerekiyor. Sınır şehirlerinde dolar bozdurmak sorun olmasa da ülkenin içine girmeye başladıkça işiniz zorlaşıyor. Ne vahim bir durum olduğunu göstermek için alttaki iki fotoğrafları paylaşıyorum. Biri 150 dolar karşılığında aldığım Venezuela paraları, diğeri ise tek kişilik bir yemek hesabını öderken verdiğim paralar. Aslında bu şehirde yapacak hiçbir şey yok. Ama civardaki gidilebilecek şelale ya da Roraima Dağı gibi yerlere gitmek için burada birçok acente var. Şehirde kalma sebebim de zaten buydu. Günlük 10-20 dolarlık turlarla yakın mesafedeki şelalelere gidebilirsiniz. Öyle çok aman amana yerler olmasa da vaktim varken gideyim dedim. Gece hayatı her Latin Amerika ülkesinde olduğu gibi Venezuela'da da aktif. Santa Elena kasaba tarzında ufak bir şehir olsa da 2 tane gece klubü var. Eğlenmek isterseniz cuma ve cumartesi geceleri aktif oluyor. Fiyatlar Türkiye'ye göre çok ucuz. Santa Elena'da otel alternatifleri çok. Ben ilk gün geceliği 25 dolara bir otelde, daha sonra 6 dolara hostel tarzında bir yerde kaldım. Roraima Dağı'na gitmek için bir acenteyle anlaşarak yola koyuldum. Bu dağ 'Kayıp Dünya' olarak ün salmış. Şekil itibariyle de bir hayli tuhaf. Venezuela'ya gelmemdeki en büyük sebeplerden biri; bu dağın tepesine çıkmaktı. 6, 8 ve 9 günlük seçenekler var. Eğer dağın zirvesindeki her yeri görmek isterseniz en az 9 günlük bir trekkinge katılmanız gerekir. Ben 380 dolara 8 günlük bir trekkinge katıldım. Bu fiyata çadır, günde üç öğün yeme ve içme dahil. Çadırı ve yemekleri siz değil, taşıyıcılar taşıyor. Fiyata dahil olmayan şeyler ise uyku tulumu ve mat. Yola başladığınızın 3. gününde dağın zirvesine varıyorsunuz. Daha sonra grubun isteğine göre zirvedeki farklı yerlere gidiyor ve yine farklı yerlerde kamp yapıyorsunuz. Eğer trekking tecrübeniz varsa Roraima Dağı sizi pek zorlamaz. Ama daha önce benzer bir tecrübe yaşamadıysanız sizin için biraz yorucu ve belki de zor geçebilir. Bu dağa çıkmak istiyorsanız her türlü konfor beklentinizi sıfıra indirin. Hatta her gün sağanak yağmur altında bile kalıyor olabilirsiniz. 8 günlük gezimin neredeyse yarısında yağmur yağıyordu. Bunları göze alarak yola çıkın. Ben defalarca benzer tecrübeler yaşadığım için Roraima Dağı bana kolay bile geldi diyebilirim. Dağın zirvesi bazen gün boyu sis altına olabiliyor. Ve genel olarak görüntüsü de üstte gördüğünüz fotoğraftaki gibi. Güneş açtığında ise bu sefer de kavurucu oluyor. Sürekli güneş kremi kullanmak zorundasınız. Bu tip dağlarda havanın ne zaman açıp ne zaman kapatacağı pek belli olmuyor. Her türlü koşula hazırlıklı olmalısınız. Elimde gördüğünüz hayvan ise dünyanın en küçük kurbağası ve sadece bu dağda yaşadığı söyleniyor. Ayrıca sadece bu dağda bulunan farklı bitki ve ağaçlar da var. Dağın bana göre en güzel yeri ise alttaki uçurum noktasıydı. Dağdaki en güzel yerlerden biri de jakuzi gibi görünen bu ufak göletlerdi. Jakuzi dediğime aldanmayın su aşırı soğuk. Şansınıza güneşli bir havaya denk gelirseniz biraz daha sıcak olma ihtimali var. Kamp süresince taşıyıcılardan biri ahçılık da yapıyor. Öyle sürekli kuru sandviç tarzında şeyler değil baya bildiğiniz sulu yemekler de yiyorsunuz. Yemek konusunda beklediğimden iyiydi. Dağdaki manzara noktalarında gün boyu bulut ya da sis olabiliyor. Birkaç kez uçurumun görüldüğü yerlere gittik ama bulutlar yüzünden hiçbir şey göremedik. Üstteki fotoğrafı ise sabah 6'da çektirmiştim. Çünkü genelde sabah 6 ve akşam 6 da bulut ya da sis olmuyor. Bizden önce çıkan grup hiç böyle bir manzara görememiş ve sürekli yağmur yağmış. Roraima Dağı bazen böylesine acımasız olabiliyor. Roraima Dağı maceramı bitirip Santa Elena şehrine geri döndüm. Buradan Puerto Ordaz şehrine taksi dolmuşlarla geçtim. Fiyatı 30 dolardı. Aslında bu para Venezuela için çok olsa da güvenli diye bu yolu seçtim. Otobüsler aynı yolu 5-6 dolara gidiyor. Ama ülkede şöyle bir problem var; bebek bezi, kadın pedi, pirinç, un, şeker, yağ ve kahve gibi ana ihtiyaç kaynakları bulunmadığı için bazı kişiler iç kesimlerden sınır şehirlerine bu ürünleri almaya ve daha sonra kendi şehirlerinde satmaya çalışıyorlar. Ve geneli de bu otobüsleri kullanıyor. İşte hırsızlık yapacak kişiler de bu otobüslerde üzerinde nakit taşıyan kişiler olduğunu bildiği için otobüsler güvenli olmuyor. Venezuela'yı gezecekseniz otobüs yerine bahsettiğim bu taksi dolmuşları kullanın. Bir şehirden başkent Caracas'a gidecekseniz çok hesaplı fiyatlara uçak bileti bulabilirsiniz. kolombiya üzerinden lyatin amerike'da gezmek istiyorum. bu konuda hiçbir bilgiye sahip değilim. nasıml bilet alacağım, nere üzerinden aktarmalı yapacağım vs. uzun süreli bir gezi düşünüyorum aslında. arkamda ağlayanım yok ve zaman diye bir sorunum da. yanıtlarsan sevinirim. ya da sanal ortam üzerindenbu sorularıma yanıt verecek bir yer adresi de olur. teşekkürler. Tek hayalim yurt dışı seyahatine çıkmak ama maddi imkansızlıklar yüzünden bunu gerçekleştiremiyorum. Eğer imkanı olan biri varsa seyhat arkdaşı olabilirim ingilizcem iyi derecededir.


Burada yerel bir arkadaşın evinde kaldım. O sebeple otel ya da hostel alternatiflerini bilemiyorum. Sıradan bir şehir. Ne küçük ne de büyük. Yabancı olarak burada yapacak pek birşey yok. O sebeple bu şehire uğramanızı tavsiye etmem. Şehirde birkaç tane büyük alışveriş merkezi var. Bulabildiğiniz şeyler kısıtlı olsa da hiç yoktan iyidir. Şehir içi ulaşımda hep taksi kullandım çünkü aşırı ucuz. Neredeyse 1 dolara istediğiniz her yere gidebiliyorsunuz. Gündüzleri güvenlik sıkıntısı görmesem de geceleri işler değişiyor. Akşam 8'den sonra sokaklarda hareketli birşey görmek zor. Bırakın insanı araba bile göremiyorsunuz. Kaldığım ev şehrin tam merkezindeydi. Akşam yemeği için evinde kaldığım arkadaşla beraber bazen sokaktaki büfelerin olduğu yere gidiyorduk. Üstümüze değerli hiçbir şey almıyorduk. Çünkü bazen ellerinde silahlı adamlar büfelerin olduğu sokağa arabayla gelip, kim var kim yoksa silah zoruyla soyuyorlarmış. Böyle sıkıntılı bir yerdi. Venezuela gezim boyunca en turistik yerler dahil hiç polis görmedim. Yani güvenliği sağlayacak herhangi bir personel yok. Karayollarında heryer askerlerle dolu ama şehir içinde güvenlik sıfır. Puerto Ordaz şehrine gelme sebebim dünyanın en büyük şelalesi Angel Şelale'sine gitmek içindi. Ama ülkede artık turist olmadığı için buradan giden turlar da neredeyse yok denecek kadar azdı. Olanlar da maalesef pahalıydı. Ben de yine taksi dolmuşları kullanarak bir saat mesafedeki Ciudad Bolivar şehrine gittim. Buraya farklı zamanlarda 3 kere gidip geldim. Birkaç müzesi olan ve Venezuela tarihi için de önemli bir şehir. Ama güvenlik problemleri bu şehri de sarmış durumda. O sebeple burada pek zaman harcamadım. Angel Şelale'sine gitmek istiyorsanız en hesaplı turu bu şehirde bulabilirsiniz. Dünyanın en yüksek şelalesi Venezuela'daki Canaima Milli Parkı'nda bulunuyor. İspanyolca adı Salto Angel diye geçse de dünyadaki bilinen adı; Angel Falls. Fakat şelaleyi görmek öyle çok da kolay değil. Çünkü Canaima Milli Parkı'na kara yoluyla gidiş yok. Mecburen havayoluyla gitmelisiniz. Ama düzenli uçuş seferleri de yok. Tur satın alarak 4 ya da 6 kişilik uçaklarla bölgeye gidilebilirsiniz. 2 gece 3 gün ya da 3 gece 4 günlük turlardan istediğinizi alabilirsiniz. Ben Ciudad Bolivar Havaalanından 330 dolara 2 gece 3 günlük bir tur satın aldım. Bu fiyata Ciudad Bolivar'dan Canaima Milli Parkı'na gidiş-geliş uçak bileti, 2 gece konaklama, kano yolculuğu, yeme ve içme dahil. Eğer en düşük fiyatlı turu arıyorsanız nasıl yapacağınızı söyleyeyim. Ciudad Bolivar otobüs terminalinde buraya tur satan bir acente var. 2 Gece 3 gün için verdikleri fiyat 300 dolar. Oradan tur satın alıp, milli parkta tanıştığım birkaç kişi olmuştu. Canaima Milli Parkı'na indikten sonra kalacağınız otele geçiyorsunuz. Tabii burada lüks diyebileceğim oteller de var. Eğer 500-600 dolarlık turlardan alırsanız lüks otelde kalıyorsunuz. O günkü plana göre ya direkt Angel Şelalesi'ne ya da çevredeki diğer şelaleleri görmeye gidiyorsunuz. Buralar resmen şelale cenneti. İki gün boyunca şelaleye fazlasıyla doyacaksınız. Sıra geldi kanoyla 4 saat boyunca Angel Şelalesi'ne doğru nehir üzerinden yol almaya. Ama nehrin ters istikametine gittiğiniz için çetin bir yolculuk oluyor, komple ıslanıyorsunuz. Yanınızda panço olursa sudan korunabilirsiniz. Şu ana kadar Foz de Iguaçu dahil birçok şelale görmüştüm ama benim için artık bir numarada kesinlikle Angel Şelalesi var. Büyüleyici bir yer. Suların 980 metreden aşağıya düşmesini izlemek; insana ağır çekim video izlermiş gibi bir his veriyor. Heybetini anlatmaya ne fotoğraf ve de videolar yetmez. Gidip görmek lazım. Angel Şelalesini gördükten sonra isterseniz sularında da keyif yapabilirsiniz. Gece ise şelaleye yakın yerlerde hamakta yatılıyor. Eğer daha önce hamakta uyuma tecrübeniz yoksa biraz sıkıntı çekebilirsiniz. Akşam yemeğinden sonra yorgunluktan direkt uyumuştum. Sabah ise erken saatte kalkıp, yola koyulduk. Kano ile dün yaptığımız yoldan geri döndük. Dönüş yolunda hava güneşli olduğu için böyle güzel manzaralara de şahit olduk. Şimdi sıra civardaki diğer şelalelere geldi. Yine kanoyla ama bu sefer 10-15 dakikalık yolculukla alttaki şelaleleri ziyaret ediyorsunuz. Buralardaki suyun debisi çok yüksek. O yüzden biraz ekstrem dakikalar sizi bekliyor. Angel Şelalesi'nin sütten görüntülerini ise uçaktan çektim. Canaima Milli Parkı'ndayken eğer 2-3 kişi daha bulabilirsiniz kişi başı 100 dolara uçakla şelalenin üstünde birkaç tur atabiliyorsunuz. Eğlenceli bir uçak yolculuğuydu. 3. gün yine uçakla bölgeden Ciudad Bolivar şehrine geçtim. Daha sonra Puerto Ordaz üzerinden sınır şehri olan Santa Elena'ya gittim. Bu kadar kara yolculuğunda defalarca asker kontrolüne takıldım. Yabancı olduğumu anladıklarında beni didik didik arıyorlardı. Birçok kez de rüşvet istediklerini ima ettiler ama hiçbirinde vermedim. Venezuela gezinizde asker görürseniz, bilin ki onlar sizin arkadaşınız değil. Yüzlerine bakmadan, yolunuza devam etmeye çalışın. Aynı şey polisler için de geçerlidir. Gerçi polis görmeniz zaten zor ama yine de aklınızda olsun. Yazının başında da dediğim gibi Venezuela şu an yabancılar için pek cazip bir yer olmasa da Roraima Dağı ve Angel Şelale'si için yine de gidilmeye değer. Eğer ülkeye uçakla gelecekseniz muhtemelen ilk durağınız Caracas olur. Burada fazla oyalanmamaya hatta havaalanından hiç çıkmadan gideceğiniz şehre uçakla gitmeye çalışın. Caracas hakkında duyduğum güvenlik problemleri çok iç açıcı şeyler değildi. Eğer Margarita Adası'na gitmek isterseniz bilin ki şu sıralar orada da yiyecek sıkıntısı var. Öncesinde muhakkak durumu öğrenip, gidin.


3 Haftalık Vietnam gezim sonrasında bugüne kadar gezdiğim en güzel yerlerden biri Vietnam'dı diyebilirim. Tabii bu güzellik kavramı görecelidir ama Vietnam'a gidip de pişman olan bir gezgin henüz görmedim. Şimdi ülkeye girdiğim günden itibaren izlediğim rotayı ve gördüklerimi anlatacağım. Vietnam maalesef birçok ülkeden istediği gibi bizden de vize istiyor. Vietnam vizesiyle ilgili internette karmakarışık bilgiler var. Vizeyle ilgili tüm detayları bu yazımda anlattım. Bir göz atın derim. Vizeyi aldığımıza göre artık ülkeyi gezebiliriz. İstanbul'dan önce Doha'ya oradan da Ho Chi Minh şehrine giderek gezime başladım. Katar Havayolları ile yaptığım yolculuk fazlasıyla rahattı. Hatta bugüne kadar bindiğim en rahat ekonomi sınıfıydı diyebilirim. Daha önce koltuk diz mesafesi böylesine geniş bir ekonomi uçuşum inanın olmamıştı. Ayrıca Doha aktarmasında da hiç beklemediğim için sıkıntısız bir yolculukla Saigon olarak da bilinen Ho Chi Minh şehrine indim. Vietnam'a iner inmez havalimanından bir sim kart ve internet paketi aldım. Bir sürü gsm şirketi var. İlk başta hangisini ve hangi paketi alacağınızı şaşırıyorsunuz. Ben bildiğim halde yanlış paket aldım. Nasıl olduğunu anlatayım. Vietnam'daki en iyi şebeke hizmetini Viettel veriyormuş. Yabancı forumlarda hep bu şirketin ismini görüyordum. Doğruymuş da. Neredeyse Vietnam gezim boyunca her yerde çekiyor ve data hizmeti veriyordu. Hatta çoğu zaman 4G çok iyi çalışıyordu. Paketi alırken sim kart dahil 10 USD verdim. Sınırsız internet var dediler. Tabii sınırsızı duyunca diğer detaylara bakmadım. Ama 10 gb sonrasında internet hızı 2G'ye düşüyor ve artık interneti kullanmanız imkansız hale geliyor. Mecburen yeniden para yükleyip, paket almanız gerekiyor. Velhasıl siz sim kart alırken paketin detaylarına iyice bakın. Sadece ülkeye giriş ve çıkış şehrim belliydi. Alttaki rota tamamen spontane olarak ortaya çıktı. Vietnam'da şehirlerarası yolculukları tren, otobüs ve uçakla yapmak mümkün. Tren ve uçak bileti fiyatları neredeyse aynı olduğu hatta bazen uçak biletleri daha ucuz olduğu ve zamandan da tasarruf etmek için Ho Chi Minh'den Da Nang'a daha sonra oradan da Hanoi'ye uçakla geçtim. Daha otantik bir gezi olsun derseniz treni kullanabilirsiniz. Uçak bileti alırken eğer valiziniz kabin içine sığmaz ya da 9-10 kilodan daha ağırsa mecburen uçak altına vermeniz gerekir ve ekstra ücret ödeyebilirsiniz. Bilginiz olsun. Ho Chi Minh'de daha önce irtibat kurduğum Caravelle Saigon otelinde kaldım. 5 yıldızlı bu otel şehirde bulabileceğiniz en iyi otellerin başında geliyor. Odası ayrı güzel, kahvaltısı çok çok iyi, konumu zaten şehirde olabilecek en iyi yerde. Gerçekten otelin özelliklerini saysam bir sayfa yetmez. Sağ olsunlar beni 3 gün misafir ettiler. Eğer bütçeniz elveriyorsa hiç düşünmeden Caravelle Saigon'da kalabilirsiniz. Daha hesaplı alternatifler için bu otel civarına bakabilirsiniz. En azından konum olarak iyi bir yerde kalmış olursunuz. Bence bu şehire gelince gidilecek en önemli yer Cu Chi Tünelleri'dir. ABD ile yaptıkları savaşta Vietnamlılar hayatta kalmak ve savaşabilmek için bu tünelleri yapmışlar. Ama tabii oraları böyle yazarak anlatmak pek mümkün değil. YouTube kanalımda burayla ilgili paylaştığım videoyu bulabilirsiniz. Şehir merkezindeki savaş müzesine de gittim. Giriş ücretini tam hatırlamıyorum ama 1-2 dolar arası bir şeydi. Bu müzede de savaş zamanında neler yaşandığını, ABD'nin kullandığı portakal gazının nasıl Vietnam'daki 4 nesili etkilediğini iliklerinize kadar hissederek görüyorusunuz. Eğer bu tip şeylerden kolay etkileniyorsanız bu müzeye hiç gitmeyin derim. Keyfiniz kaçacak, orada gördüğünüz fotoğraflar muhtemelen birkaç hafta aklınızdan çıkmayacak. Yazıya başlar başlamaz böyle can sıkıcı konulara girdim ama Vietnam denilince insanın aklına ilk savaş geliyor. Bunları da anlatmak gerekli. Şehirde alışveriş yapılabilecek en büyük lokal yerlerden biri Ben Tanh Market. Ama burası o kadar turistik olmuş ki; bir dükkana gittiğinizde ürünün gerçek eder fiyatı ne, öğrenemiyorsunuz. Herkes önce yüksek fiyat söylüyor, sizin pazarlık gücünüze göre fiyatı aşağıya çekiyorlar. Ama bu durum bir yerden sonra can sıkıcı oluyor ve sizi yoruyor. Alışveriş yapmak istemiyorsunuz. O sebeple bu pazara bakın, gezin ama alışveriş işini başka yerden yapın derim. Yine bu pazara yakın güzel bir yemek yenecek alan da var. Adı Street Food Market. Vietnam'a has birçok yemeği kısmen hijyenik olarak burada bulabilirsiniz. Aslında yine de çok hijyenik değil ama Vietnam'da 3 hafta gezdikten sonra buranın hijyenik olduğunu söyleyebilirim :) Vietnam yemeklerini sevmediyseniz burada hamburger, pizza ve makarna yapan yerler de var. Velhasıl bir şekilde karnınızı doyurur, aç kalmazsınız. Fiyatlar Vietnam ortalamasına göre yüksek. Şehir merkezinde bir opera binası da var. Gezi yazılarına bakınca orayı da paylaşmışlar hep ama bence pek bir esprisi yok. Sıradan bir opera binası işte. Kaldığım otel bu binanın yanında olduğu için her gün önünden geçiyordum :) Pazar günü sabah toplanıp binanın önünde etkinlik yapmışlardı. Belki ilgisini çekenler olabilir diye paylaşıyorum. Şehirde gidilebilecek bir diğer yer de yine merkezdeki postane. İçinde aynı zamanda hediyelik eşya satan küçük dükkanlar da var. Buraya kadar gelmişken postaneyi de göreyim dedim. Vaktiniz varsa görün, yoksa hiç zorlamayın. Bu postanenin hemen yanında altta göreceğiniz katedral de var. Benim gittiğimde tadilatta olduğu için içeri almamışlardı. Sağdaki fotoğraf ise postanenin içinden. Ho Chi Minh şehri Vietnam'ın belki de en düzgün, temiz, gezmesi rahat şehirlerinin başında geliyor. Gitmeden önce kapkaç ve benzeri olayların olabileceğini duymuştum. Motosikletle yanınızdan geçerken cep telefonunuzu çalabilirler diyorlardı. Ben gece gündüz şehri gezdim. Burası tehlikeli diyemem. Elbet ki siz kendi güvenliğinizi ve tedbirinizi yine de alın. Ülkede neredeyse her yerde kredi ya da banka kartınızı kullanabilirsiniz. Döviz bozdurmayı ise hem bankalarda hem otelinizde hem de birçok turizm acentesinde yapabilirsiniz. Tabii bu saydığım yerler arasında kur farkı olabiliyor. Öncesinde birkaç yere bakıp, parayı öyle bozdurmak daha mantıklı olur. Zaman probleminiz varsa bu şehirde bir tek Cu Chi Tünellerine gidip, yolunuza devam edebilirsiniz. İyi plan yaparsanız iki günde şehirdeki görülecek birçok yeri görürsünüz. Ama ülkeye uzun uçuş yaparak bu şehirden girerseniz yol yorgunluğunu da hesaba katmanız gerekir. Buradan direkt uçakla Da Nang'a geçtim. Havalimanına gidiş ve gelişlerde taksi kullanabilirsiniz. Tabii öncesinde pazarlık etmeyi unutmayın. Ama size tavsiyem taksiye hiç bulaşmayın. Onun yerine uzak doğuda pek yaygın olan Grab'i kullanmanızdır. Bu uygulama Über'in benzer bir versiyonu ve Vietnam'da da gayet güzel çalışıyor. Vietnam'da gidilecek o kadar çok yer var ki; sakın öyle 2-3 haftada her yerini gezerim diye düşünmeyin. Benim dönüş biletim belli olduğu için bu gezimi mecburen 3 haftaya sıkıştırmak zorunda kaldım. O sebeple arada bazı şehirleri es geçtim. Bu şehirin son zamanlarda bu kadar popüler olması o meşhur iki el üzerinde duran köprüdür. Adına Golden Bridge diyorlar. Yalnız zannetmeyin ki orada sadece köprü var. Devasa boyutta, teleferiklerle ulaşılabilen bir park yapmışlar. Bir tarafı şato görünümlü otellerle dolu, bir tarafı dağlık alan, başka bir tarafı da işte bu köprü. Buraya kendi imkanlarınızla gelebilirsiniz. İlla ki tur almanıza gerek yok. Da Nang merkezden taksi tutsanız hele bir de 2-3 kişiyseniz ücreti bölüşürsünüz, hesaplı olur. Yalnız bu köprünün olduğu alana girmek Vietnam ortalamasına göre bir hayli pahalı. Yaklaşık 30 USD civarı. Ama dediğim gibi bu parayı sadece köprü için değil, oraya giden teleferikler ve civardaki diğer atraksiyonlar için veriyorsunuz. Eğer Da Nang'a ya da civarına gelirseniz buraya da muhakkak uğrayın derim. Da Nang şehir merkezinde görülecek pek bir yer yok aslında. Bir tek yerel bir pazara gitmiştim. Orası da ufak ve ağır kokulu bir yerdi :) Zaten şehir merkezinde kalacağınızı düşünürsek siz de o pazara bir şekilde uğrarsınız. Adı Han Market. Bir de bildiğim kadarıyla deniz ürünleriyle ilgili bir pazar alanı da varmış ama ben oraya gitmedim. Asıl güzel olan yer bu şehire yarım saat uzaklıktaki Hoi An şehri. Oraya kaldığım hostelden ayarladığımız bir taksiyle geçtik. Yanıma birini daha buldum ve ücreti bölüştük. Aslında ufak otobüsler de gidiyor ama dediğim gibi takside 2-3 kişi olursanız hem daha hızlı hem de daha hesaplıya geliyor. Burası sanırım Vietnam'ın en turistik yeri. Bu eski şehirde yerel halktan çok turist görüyorsunuz desem abartmış olmam. Buraya ulaşım Vietnam'ın kuzeyine göre daha kolay olduğu için genç yaşlı turistler akın ediyor. Özellikle de Çinli turistleri gruplar halinde burada görebiliyorsunuz. Kimisi buraya günübirlik geliyor kimisi daha fazla kalıyor. Her ne kadar çok turistik olsa da böyle eski şehirleri sevdiğim için burada iki gece kaldım. Eğer fotoğraf çekmeyi de seviyorsanız en az bir gece hatta zaman varsa iki gece kalın derim. Kısmen Vietnam'ın diğer yerlerine göre yeme ve içme bir tık pahalı olsa da yine de kabul edilebilir seviyelerdeydi. Burada maalesef satıcılar yakanızdan düşmüyor. Sürekli size bir şey satmaya çalışıyorlar. Kadınlar ise sürekli para karşılığı fotoğraf çektirtmek istiyor. Siz hiç ilgilenmeseniz dahi maalesef çok fazla ısrar ediyorlar. Bir yerden sonra artık bunalıyorsunuz. Tabii şehrin turistik yerlerinden uzaklaştıkça bu durum azalıyor. Aslında şehir dediğime de bakmayın, burası ancak bir mahalle kadar diyebilirim. Konaklama içinse ister hostel ister otel, her bütçeye uygun alternatifler var. Birçok uzak doğu şehrinde olduğu gibi burada da bir gece pazarı var. Akşamları yürüyüp, vakit geçirmek için ideal. Hoi An her ne kadar turistik olsa da bence görülmeyi hak ediyor. Vietnam planı yapıyorsanız burayı da listeye dahil etmeye çalışın. Bu şehirden sonraki amacım Vietnam'ın orta bölgelerine doğru gitmekti. Çünkü oralarda dünyanın en büyük mağaraları var. Hatta biri çok meşhur, belki bilenleriniz vardır. Adı Son Doong mağarası. Ama buraya senenin her ayı gidilemiyor. Sadece Ocak-Ağustos arasında turlar düzenleniyor. Ben de Kasım ayında Vietnam'a geldiğim için gidebilmem mümkün değildi. Diğer bir problem bu mağaraya sadece 4 günlük bir tura katılıp gidebiliyorsunuz. Ve o turun ücreti 3.000 USD. Evet yanlış duymadınız tam üç bin dolar! Buranın civarında başka büyük mağaralar da var. Oralara da 3-4 günlük seferler düzenleniyor. Onların fiyatları ise ortalama 400-500 USD civarı. Kısmen daha hesaplı. Ama maalesef aynı sezon sorunu o mağaralarda da olabiliyor. Velhasıl amacınız bu mağaraların olduğu bölgeye gitmekse; öncesinde muhakkak sefer tarihlerini araştırın. Sonuç olarak daha fazla vakit kaybetmeyeyim diyerek direkt uçakla Vietnam'ın kuzeyine geçtim. Hoi An'dan anlaştığım bir taksiyle direkt Da Nang havalimanına geçtim. Oradan da başkent Hanoi'ye. Hanoi'de Old Quarter denilen eski şehir merkezinin olduğu bir bölge var. Bu civarda konaklamanızı ayarlarsanız neredeyse her yere yürüyerek gidip gelebilirsiniz. Zaten şehirdeki otel ve hostellerin çoğu Old Quarter'da toplanmış durumda. Tabii ki Hanoi'de de gece pazarları var. En bilineni Old Quarter'ın göbeğinde olanı. Akşamları yine yürüyüp vakit geçirmek için eğlenceli yerlerden. Doğruyu söylemek gerekirse Hanoi şehrinde de öyle aman aman kesin görün diyeceğim bir yer yok. Sadece Ho Chi Minh şehrine göre biraz daha otantik ve Vietnam kültürünü daha iyi yansıtıyor. Asıl görülecek yerler hep bu büyük şehirlerin civarında ya da Vietnam'ın kuzeyinde oluyor. Hanoi'ye gelmişken muhakkak kısmen yakın sayılabilecek Ha Long Bay'e kesin gitmelisiniz. Buraya genelde Hanoi'den tur alarak geliniyor. Aslında kendi başınıza motor kiralayarak ya da toplu taşımayı kullanarak da gelebilirsiniz ama bana sorarsanız en mantıklısı tur alıp gelmek. Çünkü Ha Long Bay'ı hakkını vererek gezmek için en az 1 gece 2 günlük bir cruise turuna katılmak gerekiyor. Bu tip bir tura katıldığınızda sizi Hanoi'deki otelinizden gelip alıyorlar, Ha Long koyuna götürüyorlar, oradan gemiye geçiyorsunuz, bir iki gün gezip sizi geri otelinize kadar bırakıyorlar. Yalnız bu turların o kadar çok çeşidi var ki; kimisi kişi başı 80 dolar kimisi 400-500 dolar. Karar vermek çok zor. Acentelerdeki kataloglara bakıp aldanmayın sakın. 2 yıldızlı gemi de var 5 yıldızlısı da var. Ben işin içinden çıkamayınca 3 yıldızlı olan bir turdan satın almıştım. 1 gece 2 gün için her şey dahil bir tura kişi başı 85 dolar verdim. Hanoi'den bir acenteye giderek Ha Giang'e geçmek için bilet aldım. İsterseniz yataklı otobüsle isterseniz limüzin denilen kısmen daha konforlu olan 7-8 kişilik minibüslerle gidebiliyorsunuz. Fiyatların arasında sadece 3-5 dolar olduğu için ben konforlu ve daha hızlı olan limüzin alternatifini seçtim. Hanoi'den buraya yaklaşık 7 saatte geldim. Direkt bir hostele yerleşip civarı tanımaya çalıştım. Ha Giang merkezde pek görülecek bir yer yok. Genelde gezginler buraya geliyor, motosiklet kiralayıp "Ha Giang loop" denilen rotayı 3-4 günde yapıp, geri dönüyor. Ben de bunun bir benzerini yaptım. Yalnız tabii burada bazı detayları açıklamam gerekiyor. Öncelikle motosiklet tecrübeniz yoksa çok çok dikkatli olmalısınız. Ben 4 günlük motor maceramda 2-3 tane kaza gördüm. Yollar kısmen düzgün olsa da bazı yerleri bir hayli riskli. Çünkü karşıdan gelen araçlar senin iyi bir sürücü olduğunu düşünüyor ve yanından teğet geçiyorlar. Gerçi benim de pek motor tecrübem yoktu ama yavaş yavaş giderim deyip, yola öyle çıktım. Şükür ki 4 günlük gezimde hiç düşmedim, kaza yapmadım. Ben tek gezemem derseniz hostellerde 8-10 kişilik tur da yapılıyor, onlara da dahil olabilirsiniz. Yine motosikleti kendiniz kullanıyorsunuz ama grup halinde geziyorsunuz. Diğer bir alternatif de motosikleti sürücüsüyle beraber kiralamak. O şekilde gezenler de vardı. Araba kiralamayı unutun, çünkü burada sürücüsüz araba kiralamıyorlar. Zaten doğruyu söylemek gerekirse burayı arabayla gezmek de bence iyi bir düşünce değil. En iyisi motosiklet kiralamaktır. Vietnam'ın diğer meşhur bir yeri ise Sa Pa bölgesi. Burası da Vietnam'ın en kuzey batısı oluyor. Genelde Hanoi'ye gelenler Sa Pa ya da Ha Giang arasında kararsız kalır. Benim size tavsiyem şöyle; eğer Vietnam'ın daha bakir yerlerini görmek ve biraz da maceralı bir gezi yapmak isterseniz Ha Giang'a gidip motosiklet kiralayın ve öyle gezin. Ama ben öyle zora gelemem, motosiklet de süremem derseniz Sa Pa sizin için daha iyi bir alternatif olur. Şunu da ekleyeyim; hangisine giderseniz gidin pişman olmazsınız. Ha Giang'da kaldığım hostel aracılığıya Sa Pa'ya yataklı otobüs için bilet aldım ve akşam 20.00'de yola çıktık. Maalesef bu otobüs gece 4'te Sa Pa'ya indi. Başka alternatif de pek yoktu. Tabii o saatte şehre inince ne yapacağınız biraz sıkıntı oluyor. Benim otel rezervasyonum vardı. Otele gittim ama odalar sabah boşalacağı için lobide yatmak zorunda kaldım. Olur ya siz de bu saatlerde gelecekseniz planlamanızı tekrar gözden geçirin derim. Vietnam denilince aklınıza o yamaçlardaki pirinç tarlaları geliyorsa işte o tarlaları Sa Pa civarında görebiliyorsunuz. Ama tabii bunun da bir sezonu var. Benim gibi Kasım ayında giderseniz muhtemelen göremeyebilirsiniz :) Tek tük yine oluyor ama doğruyu söylemek gerekirse o kadar da etkileyici değil. Ayrıca Kasım aylarında Sa Pa ve Ha Giang bölgesi daha doğrusu Vietnam'ın kuzeyi soğuk oluyor. Geceleri sıcaklık 10 derecenin bile altına düşebiliyor. Aynı dönemde ise Hanoi ya da Ho Chi Minh'de hava sıcaklığı 30 dereceleri bulabiliyor. Vietnam gezinizi planlarken, çantanızı yaparken bu gibi detayları atlamayın derim. Hele kuzeyde motosiklet kiralayacaksanız muhakkak yanınıza ona göre giysiler alın. Şehir merkezinden yürüyerek Cat Cat köyüne gidebilirsiniz. Taksi ile de Lao Chai ve Ta Van köylerine gidilebilir. Ben bu üç köye de yazdığım şekilde gittim. Cat Cat baya bi' turistik olsa da yürüme mesafesinde olduğu için gidilir. Diğerleri de kısmen turistik ama yine de gidilir :) Alttaki videodan bu üç köyü de izleyebilirsiniz. Sa Pa'da şehir merkezindeki tren istasyonundan teleferikle 3.147mt rakımlı Fansipan Dağı'na çıkabilirsiniz. Ben vaktimi köylere gitmeye ayırdığım için buraya çıkmamıştım. Hangi ay geleceğiniz Vietnam'ın hangi bölgesine gideceğinize göre değişir. Kuzeyine gidecekseniz Temmuz ve Ağustos aylarının ideal olduğunu duydum. Ama o aylarda da güney tarafı sıcak olacaktır. O sebeple bence hava koşullarını pek dert etmeyin. Vietnam'ı gezecekseniz uçak biletini ayarlayın ve gezin. Bence hangi ay olduğunun pek önemi yok. Sonuçta ülkede kar yağmıyor, öyle çetin kış şartları olmayacak. Ho Chi Minh: Vakit probleminiz varsa burada bir tek Cu Chi tünellerine gidin, sonra sıradaki durağınıza geçin. Vakit varsa burası için 2-3 gün idealdir. Da Nang: Şehir merkezinde hiçbir şey yok. Golden Bridge'e gitmek için burada en az bir gece konaklamak gerekir. Ya da vakit sıkıntınız varsa çok iyi bir planlama yapıp direkt Golden Birdge'e oradan dönüşte de Hoi An'a geçebilirsiniz. Hoi An: Ben deli gibi fotoğraf çekerim derseniz burada en az 2 gece kalın. Yok sadece görüp geçeyim derseniz bir gece kalın. Hanoi: Şehir merkezinde illa ki görün diyeceğim bir yer yok. Ama Ha Long Bay ve civardaki yerleri görmek için bu şehirde en az bir gece konaklamanız gerekir ki tur satın almak ve planlama yapmak için zamanınız olsun. Vaktiniz varsa 3 gece kalınır, aylak aylak gezilir. Ha Long Bay: 1 gece 2 günlük bir cruise turu yeterli olur. Günübirlik tur yorucu olur ve tadını tam alamazsınız. 2 gece 3 günlük curise turu da bence fazla. Ha Giang: Şehir merkezinde yapacak ya da görülecek bir yer yok. Motosiklet kiralayıp Ha Giang Loop rotasını yapacaksanız en az 3-4 gecenizi bu bölgeye ayırın. Motosikletle ben gez mem diyorsanız Ha Giang'a hiç gelmeyin. Vakit kaybı olur. Sa Pa: Burayı bence aceleye getirmeyin. Çünkü manzaraya karşı oturup bir kahve içececeğiniz, yemek yiyebileceğiniz çok güzel mekanlar var. Civarda da dediğim gibi gidilecek köyler, güzel manzara izleme noktaları var. O sebeple en az 3 gecenizi buraya ayırın derim. Vietnam bence güvenli yerdir. Siz tedbirinizi aldığınız sürece başınıza bir şey gelme ihtimali birçok ülkeye göre daha düşüktür. Güvenlik sebebiyle Vietnam gezinizden sakın vazgeçeyim demeyin. Elbet bir Avrupa ülkesi kadar olmasa da Vietnam ailecek gezilebilir. Türkiye'yi referans alırsak Vietnam'ı gezmek hesaplıdır. Bir seyahat acentası işletmecisi olarak yazılarınızı çok seviyor ve gönülden takip ediyorum. Özellikle Youtube kanalınızdaki videolarınız gerçekten çok güzel. İnşallah çok daha iyi ve güzel yerlere gelirsiniz.


Evet hepinizle aynı düşüncedeyim; gitmek istediğiniz ülke bizden vize istiyorsa canımız biraz sıkılıyor. O vize alma süreciyle uğraşmak istemiyoruz. Kimi ülkeler onlarca evrak isterken kimi ülkeler kapıda direkt ücreti karşılığında vize verebiliyor. Vietnam vizesi ise bu iki durumdan da biraz farklı. İnternette dolanırken Vietnam vizesiyle ilgili karmakarışık bilgiler görüyorsunuz. Şimdi size Vietnam vizesini almak için en zahmetsiz yollardan birini anlatacağım. Vietnam vizesi için öncelikle 'Vietnam vize onay mektubu' gerekiyor. Zaten bu mektubu aldığınızda aslında vizenizi de almış oluyorsunuz. Peki vize onay mektubunu nasıl alacaksınız? Bunun için yerli yabancı birçok aracı kurum var. Ama benim size önerim; Vietnam'da yerleşik olarak vize ve seyahat danışmanlığı yapan tek Türk firması olan Vietnam Rehberi'dir. Onlar aracılığıya birkaç gün içinde vize onay mektubunuzu sorunsuzca alabilirsiniz. Süreci kısaca anlatayım. Önce uçak bileti rezervasyonunuzu yapın. Bu aşamada uçak bileti satın almanıza gerek yok. THY'nin sitesine girip, Vietnam'a gidiş-dönüş uçak bileti rezervasyonu yapın ve rezervasyon örneğini bilgisayarınıza kaydedin. Pasaportta bilgilerinizin olduğu ilk sayfanın güzelce bir fotoğrafını çekin. Sonra Vietnam Rehberi şirketinin resmi sayfası vietnamrehberi. com adresine girip, vize başvurusu bölümünden gerekli alanları doldurun. Site Türkçe olduğu için hiçbir zorluk çekmeyeceksiniz. Uçak bileti rezervasyonu ve pasaportunuzun fotoğrafını başvuru sayfasındaki dosya yükleme bölümünden yükleyin. Başvuru sayfasında size Vietnam'a hangi havalimanından gireceğiniz soruluyor. Uluslararası bir havalimanı seçmelisiniz. Zaten merak etmeyin Türkiye'den uçacaksanız uluslararası bir havalimanına ineceksiniz demektir. Sonra "Başvur" ikonuna tıklayarak ilk işlemi yapmış oluyorsunuz. Gördüğünüz gibi bu aşamaya kadar hiçbir ücret ödemediniz. Zaten vizeniz çıkana kadar da sizden ücret talep edilmiyor. Başvuru sonrasında 4-5 iş günü içinde vize onay mektubunuz mail olarak tarafınıza gönderiliyor. Ondan sonra bu işlemler için 80 USD ödeme yapmanız gerekiyor. İsterseniz banka havale/eft yöntemiyle isterseniz kredi kartınızla ödeme yapabiliyorsunuz. Vietnam vizeniz çıktı ama vizeyi pasaportunuza yapıştırtmanız gerekli. Bu işlemi de en hesaplı; Vietnam'a girerken havalimanında yaptırabilirsiniz. Türkiye'den uçağa binmeden önce vize onay mektubu, uçak bileti ve ilk birkaç günlük otel rezervasyonunuzun çıktısını yanınıza alın. Tabii bir adet fotoğrafınızı da unutmayın. Vietnam'daki Ho Chi Minh City, Hanoi, Danang ya da Nha Trang havalimanlarından herhangi birine indiğinizde vize gişelerinden birine gidip pasaport, bir adet fotoğraf, vize onay mektubu, vize başvuru formu ve 25 USD vereceksiniz. 25 USD'yi mühür ücreti olarak alıyorlar. Vietnam vize başvuru formunu ise gitmeden önce Vietnam Rehberi size gönderecek. Aslında bu form havalimanında da var ama orada form doldurmayla uğraşmak yerine hazırlayıp gitmek işleri hızlandırır. Havalimanında bu işlemler için bekleyeceğiniz süre yoğunluğa göre değişse de ortalama 20 30 dakikadır. Başka bir yöntem de vize onay mektubunuzu aldıktan sonra vizenizi isterseniz bir Vietnam konsolosluğuna gidip pasaportunuza yapıştırtabilirsiniz. O zaman Vietnam'a girerken 20-30 dakika uğraşmamış olursunuz. Yalnız bu işlemin de bir ücreti oluyor tabii. Ben vize onay mektubunu aldıktan sonra Ankara'daki Vietnam konsolosluğunu aradım ve benden bu işlem için 125 USD talep ettiler. Halbuki aynı işlemi havalimanında sadece 25 USD'ye yaptırabiliyordunuz. Ben de öyle yaptım. Ho Chi Minh City'e indiğimde pasaport görevlisine gerekli evrakları ve 25 USD'yi verdim. 30 dakika içinde vizemi, pasaportuma yapıştırılmış bir şekilde aldım. Ben Vietnam'da 21 gün kalmıştım. Vizeyi de tam uçak biletimin gidiş ve dönüş tarihine göre vermişlerdi. Tabii bu 80 USD'lik ücret tek girişli vize ücreti. Eğer çok girişli isterseniz fiyat 100 USD'ye çıkıyor. Acil tek girişli vize isterseniz 3 iş gününde alabilirsiniz ve o zaman da fiyat 140 USD oluyor. Firmanın belirlediği Vietnam vizesi 2020 yılı ücret tablosu bu şekilde, 2021 yılı ve daha sonrası için firma ile görüşüp net bilgi alabilirsiniz. Sonuç olarak Vietnam vizesi için toplam 105 USD harcıyorsunuz. Ama ülkeyi gezince vize ücretine de değiyor, kalkıp Türkiye'den taa oralara kadar gitmeye de :) Bugüne kadar gezerken en keyif aldığım ülkelerden biri Vietnam'dı. Bu arada şu an Vietnam vizesi başvurusu yapan herkes günübirlik düzenlenen Cu Chi tünelleri turuna ücretsiz olarak katılabiliyor. Normalde bu turun diğer firmalarda satış fiyatı 25USD civarı. Ayrıca Vietnam turu hizmeti de verdikleri için eğer Ha Long Bay, Ninh Binh, Mekong Delta gibi turlara da katılmak isterseniz online olarak direkt internet siteleri üzerinden rezervasyon yapabiliyorsunuz. Evet. İşlemler zaten on-line yapılıyor. Vietnam'a uluslararası bir havalimanından girecekseniz hiçbir sorun yok, dünyanın neresinde olursanız olun Vietnam Rehberi aracılığı ile Vietnam'a vize başvurusunu on-line yapabiliyorsunuz. Vize onay mektubunuzu aynı yöntemle alabilirsiniz. Ama karayoluyla ülkeye girişte vizenizin pasaportunuzda yapıştırılmış olması gerekiyor. Onu da Vietnam'a komşu hangi ülkeden girecekseniz o ülkedeki Vietnam konsolosluğuna 'Vize onay mektubu' ile giderek yapıştırtabilirsiniz. Ayrıca Vietnam Rehberi şirketi vize onay mektubunuzun bir kopyasını konsolosluğa fakslıyor. Oradaki konsolosluk bu işlem için ne kadar ücret alır ben de bilmiyorum. Ben bugüne kadar Vietnam vizesi çıkmamış birini görmedim, duymadım. Benim gördüğüm Vietnam sadece bizden değil Avrupa ve Amerika ülkelerinden de vize istiyor. O sebeple bu vize konusu sadece bize has sanmayın. Aynı işlemleri Avrupa ve Amerika vatandaşları da yapıyor. Eğer vizenizin tarihi dolmadan ülkeden çıkarsanız bir sorun yaşamazsınız. Bir cok soru işareti aklımdan silindi, teşekkürler aydınlattıgınız icin.


Genellikle Kolombiya'nın La Guajira eyaletinde yaşayan Wayuu Yerlilerini Venezuella'nın batısında da görmek mümkün. Ama asıl merkezleri Kolombiya'da diyebilirim. Bu yerlilerin yaşadığı bölgeler ya çöl ya da yarı çöl iklimine sahip. Buralarda yaşamak normal şehir hayatına alışmış kişiler için bir hayli zor. Çünkü her daim elektrik ve su problemi var. Elektriği hadi güneş enerjisiyle kısmen çözüyorlar ama su biraz sıkıntı. 2 Günümü geçirdiğim Cabo De Le Vella kasabasına 4 yıldır tek bir damla yağmur yağmamış. Aynı şekilde Nazareth köyünde yılda bir yağan yağmur için de yerleri bile ıslatmadı diyorlar. Aslında neredeyse her bölgede topraktan su çekiliyor ama denize yakın olduğu için yerin altında tuzlu suyla, tatlı su karışıyor, o sebeple bazen su içilmiyor diyorlar. Toplamda bir haftamı geçirdiğim bu bölgede o sebeple duş almak hep bir sorundu. Hadi içecek suyu bakkaldan parayla alıyorsun ama tuzlu suyla duş almak biraz sıkıntı. Neyseki 3 gün kaldığım Nazareth köyünde kuyudan çekip yıkandığım su, tuzlu değildi. Kuyu suyunda sinek ve ufak böcekler olsa da en azından tatlı su olduğu için bu durum sineye çekilebiliyor. Wayuu yerlileri hem Kolombiya hem Venezuella'da yaşadıkları için bu iki ülke arasında pasaportsuz gidiş-geliş yapabiliyorlar. Erkekleri normal modern şekilde giyinse de kadınları halen rengarenk geleneksel kıyafetleri içinde görmek mümkün. Zaten wayuu yerlilerinin en büyük özelliği aşırı renkli giyinmeleri ve aynı şekilde rengarenk el örgüsü çantalarıdır. Kadınlar başka işle uğraşmayıp, sadece çanta örerse bir çantayı bir haftada bitirebiliyor. Çantaların fiyatları ise kalitesine göre 15 ile 60 USD arasında değişiyor. Diğer çoğu yerlilerde olduğu gibi bu tarz el örgüsü işlerle geçimlerini sağlıyorlar. Bunun yanı sıra erkekler balıkçılık ve hayvancılık yapıyor. Hayvancılık dedim ama iklim şartları çok zor olduğu için bölgede genel olarak bir tek keçi yetişiyor. O sebeple heryerde keçi görmek mümkün. Çöl iklimi ise toprakta birşey yetiştirmeye pek müsade etmiyor. Bir haftamı geçirdiğim Wayuu yerlileriyle olumsuz en ufak bir anım yok. Hatta şimdiye kadar gittiğim yerliler arasında sürekli olarak "Tekrar ne zaman geleceksin" diyen sadece bu yerlilerdi. O anlamda aşırı sıcakkanlı olduklarını da söyleyebilirim. Wayuu yerlilerinde en çok dikkatimi çeken şey yaşlı insanların çok olmasıydı. Ortalama ölüm yaşını sorduğumda 85-90 diyorlar. Köylerdeki evleri gezerken 100 ve 104 yaşlarındaki iki kardeşle tanıştım. Alttaki videodan izleyebilirsiniz. Çok sağlıklı göründükleri için ilk başta inanamamış olsam da köylerdeki diğer insanlarla konuştuğumda gerçek olduğunu söylediler. Hatta köyün yukarısındaki evlerde 120 yaşında, gayet sağlıklı olan başka bir kadın daha var dediler. Ziyaret etmek istedim ama 1-2 haftalığına Venezuella'ya gittiği için göremedim. Diğer yerlilerde olduğu gibi Wayuu yerlilerinde de enteresan gelenekler var. Mesela kızlar ilk regl döneminde 4 tarafı da kapalı tek oda bir eve konuluyor ve regl dönemi bitene kadar burada tek başına kalıyor. Yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını sadece annesi getirebiliyor ve yine bu dönemde sadece annesiyle görüşebiliyor. Tabi yiyecek derken yiyebileceği şeyler de bir hayli kısıtlı. Et, şekerli ve tuzlu hiçbir şey yiyemiyor. Odada kaldığı sürece yulaf ve kaplumbağa eti ana besin kaynağı oluyor. Su ve mısırdan yapılma çiça içeceğini de içebiliyorlar. Saçları erkek saçı gibi kısa kesiliyor. Regl dönemi bitip evine geri döndüğünde o güne kadar ki giydiği tüm eşyaları atılıp yerlerine yenisi alınıyor. Uzun süre pek bir şey yiyemediği için evine geri geldiğinde de bir dediği iki edilmiyor, ne isterse yapılıyor. + Kaplumbağalar çok uzun yıllar yaşar ve bu dönemde kaplumbağa eti yiyen kızlar da yaşlılıklarında kendilerini genç hissederler. 50'yse 30, 80'se 60 yaşında gibi. Bu gibi şeylere inanmak zor olsa da köyde tanıştığım bazı kadınlar bu durumu doğrular nitelikteydi. Mesela altta, çocuklarıyla beraber fotoğrafını gördüğünüz Mariana 55 yaşında ve 7 çocuğu var. En küçükleriyse bir yaşında. 54 Yaşındayken doğum yapmak normal mi diye soruyorum ve "bize göre normal" diyor. Bu konularda bilgim olmadığı için birşey diyemiyorum ama bazı takipçilerim uzun ömürlü kadınların 60 yaşında bile doğum yapabileceğini söyledi. Bu anlamda şuana kadar ziyaret ettiğim yerliler arasında en yaşlı ve sağlıklı insanlar Wayuu yerlilerindendi. Özel yaptığınız birşey var mı, ne yiyor, ne içiyorsunuz dedim ama ekstra yaptıkları hiçbir şey yok. Sadece doğal besleniyoruz diyorlar. Doğaldan anladığım genel olarak keçi ve balık eti. Çöl iklimi demiştim ya. Gündüzleri hava aşırı sıcak oluyor. Güneşin altında durmanızın imkanı yok. Kadınlar da bu güneşten yüzlerini korumak için migoraja bitkisinden bir maske yapıyor. Altta fotoğrafta gördüğünüz gibi siyah bir maske. Birçok kadında bunu görmek mümkün. Evlilik olayları ise biraz karışık. Erkek tarafı kız almak için en az 200 keçi, yaklaşık 1.000 USD karşılığı nakit para ve kadının annesine de altından bir kolye vermeli. Bu adet modern hayata geçmiş ailelerde pek olmasa da köylerde halen görülüyor. İşin başka tuhaf bir boyutuysa parası olan kişilerin bu istekleri yerine getirip onlarca kadınla evlenebiliyor olması. Urubia kasabasında 100'ün üzerinde çocuğu ve yaklaşık 20 tane eşi olan bir adam bile var dediler. Dediler ama benim genel gördüğüm herkes tek eşliydi. Genel anlamda evangelizm, katolik ve ya hristiyanlığa inanıyorlar ve köylerde kilise görmek de mümkün. Ama anladığım kadarıyla öyle çok koyu dindar olduklarını da söyleyemem. Çocukların eğitimi içinse köylerde okullar var. Üniversite eğitimi içinse kimi gençler Venezuella'ya gidiyor kimisiyse en yakın şehir merkezinde okuyor. Yerlilerin merkezi olarak bilinen Nazareth köyüne ulaşım çok çetrefilli. Yolun yarısından çoğu çöl olduğu için jip ya da pick-upla gitmeniz gerekiyor. Arabanın ne zaman, hangi gün, saat kaçta kalkacağı pek belli değil. Tamamen şansınıza bağlı. En yakın şehir merkezinden köye gidiş ortalama 8-9 saat sürüyor. Köye gittiniz, istediğiniz gün geri dönemiyorsunuz. Çünkü araba hangi gün dönecekse onlara uymak zorundasınız. Olur ya içinizden biri buralara gelmek isterse en az 1 haftasını ayırmak zorundadır. Ya da jipi olan bir rehber bulacaksınız ve kafanıza göre gezeceksiniz. Maliyeti ortalama 800 USD'dir. Ben ise sadece Nazareth köyündeyken evleri gezmek ve çöl bölgesine gitmek için rehber aldım. Çünkü rehbersiz gidişe izin vermiyorlardı. Ondan sonraki heryerde kendi imkanlarımla, yerlilerin arasına karışarak gittim. Alttaki videodan nerede kaldım, nasıl yolculuk yaptım, ne yedim, ne içtim gibi tüm detayları görebilirsiniz. Öyle pek de ilkel şartlarda yaşamayan Wayuu yerlileri sıcak kanlı olmalarıyla beni cezbetti. Olur ya La Guajira eyaletine gelirseniz bu köyleri de ziyaret edin derim. Tabi bu iş için ayıracağınız bir haftanız varsa.


Yaklaşık 3 yıldır bir şekilde dünyayı gezmeye çalışıyorum. Haliyle de bir çok gezginle tanışma ve onları gözlemleme fırsatım oluyor. Genelde gördüğüm tek başına gezen kadınların erkeklerden daha çok olduğu. Erkekler ya sevgilileriyle ya da bir, iki arkadaşıyla beraber geziyor. Diğer bir konu da tanıştığım çoğu gezgin herhangi bir dine mahsus değil. Kimisi yukarıda birisinin olduğuna inanıyor ama hiç bir dine yakın değil. Ateist de değil. Hristiyan olan da genelde dininin gerektirdiği hiç bir şeyi yapmıyor, sadece aileden geldiği için hristiyanım diyor. Şimdi aklımda yer eden gezginlerin belli başlı tavırlarını paylaşacağım. Almanlar kadar çok gezenini görmedim. Hiç ummadığınız yerde 19-20 yaşındaki bir Alman gezginle karşılaşabilirsiniz. Uzun süre gezip, para bitince Almanya'ya geri dönüyor, 3-4 ay çalışıp tekrar uzun süreli geziye çıkabiliyorlar. Su içme konusunda aşırı titizler. Her daim yanlarında 2 litre su vardır. En az 2-3 dil bilir ve aşırı tutumludurlar. Restoranda yedikleri yemek artarsa direkt paket yaptırıp çantaya atarlar. Elektronik müziği severler. Erkekleri biraya bayılır. Kadınları ise tek başına gezip, harbiden nasıl gezileceğini çok iyi bilirler. Yanınızda Alman bir gezgin varsa kafanız rahat olsun. Tek kötü yanları onları Alman usulü mantığından çıkarmanız biraz zaman alıyor. İletişim kurulacak en kolay milletlerden biri olan Amerikalılar da biraz tuhaf. Gelir senle tanışır, muhabbet eder hemen kanka olur ama 5 dakika sonra seni tanımaz. Mimik ve sesleriyle Amerikalı kadınlar olaylara aşırı tepki verir. Zannedersin ki film setinden fırlamış gibidirler. Amazing lafını uzata uzata çok kullanırlar. Mesela giydiğin normal bir ayakkabı ya da t-shirt için aauuuvvv inanılmaz, harika, efsane güzel gibi şeyler söyler. Halbu ki üstündekiler gayet sıradan şeylerdir. Bu şekilde abartarak tepki vermeye bayılırlar. Restoranda yada cafede her daim bahşiş bırakırlar. Hollandalı erkekler futbola aşırı düşkündür. Alkolü sever ve işsizlik maaşıyla dünyayı gezenleri vardır. Tek gezenine rastlamadım. Kanadalı erkek gezginde marijuana, lds ya da benzeri şeyler hep vardır. Yoksa da bulur. Alkolü sever. Kadın gezginler ise nerede bir sıcak kum, deniz var oraya gideyim der. Fransız gezginlerde genelde düzenli, planlı gezen tiplerdir. Her daim yanlarında bir gezi kitapı ya da harita vardır. Gördüğüm kadarıyla Türkleri severler. Erkekleri hostelde ortalık yerde donla gezmeye bayılır. İtalyalı erkek iyi sigara içer. Derbi maçı varsa ne yapar eder izler o maçı. Türklere benzer yanları vardır ve tahminimce beraber kısa süreli geziler yapılabilir. Avustralyalı erkek marijuanaya düşkündür. Elinde hep bira vardır. Relax, kafa rahat gezmeyi sever. Sörf yapar. Japon gezgin hostelde pek konaklamaz. Konaklasa da gece hayatına falan takılmaz. Akşam 8 dedimi hostele gelir, erkenden yatar. İletişim kurmak kolay değildir. Harbiden fotoğraf manyağıdır. Daha iyi fotoğrafı olsun diye gittiği turistik yere 7 gün üst üste tekrar gidenini gördüm. Çinli gezginlerle de aslında baya tanıştım ama ne bileyim biraz farklılar, çözemedim. Sabah 8 de kış soğuğunda üstünde sadece bir donla ortalıkta gezip, kahvaltı yerine bira içenini de gördüm, günlerce yan taraftaki ranzada yatıp tek kelime konuşmayanını da. Sessiz, sakin, zararsızlar. İsrailli gezgin Türklere biraz çekinerek yaklaşır. Genelde yemeğini kendi yapıp yer. Grup halinde gezer. Gittiği yerde kendi ülkesinden gezginleri bulup grubu daha da büyütürler. Böyle bir grup görünce ortamdan uzaklaşın. Türk kadın gezgin, genelde senin Türk olduğunu görünce senden kaçar. Erkek gezgin ise tam tersi. Arjantinli kadın gezgin rahattır. Otostop yapar, gece hayatına akar, şuraya gidelim dersin gelir, ortama uyar, kafa dengidir. Erkekleriyle pek karşılaşmadım ama tanıştıklarım da benzer özellikleri taşıyordu. Brezilyalı erkek gezgin sporcudur, eşofman yada şortla gezmeyi sever. Erkeği, kadını aşırı sıcak ve canayakındır. İsviçreli gezgin. Çok net söylüyorum eğer sabah 7 de kalkıp, bir yere gidilecekse, isterse gece 5 de yatmış olsun sabah 7 de üstünü başını giymiş, çantasını hazırlamış seni bekler vaziyettedir. Bu kadar dakik başka bir millet görmedim. İşsizlik maaşıyla dünyayı gezenleri vardır. Rus gezginler çok fazla olmasa da gördüğüm kadarıyla erkekleri macera manyağı, gözü karadır. Kadınları ise anlam veremediğim bir şekilde suşi çılgınıdır. Ve hangi şartlarda olursa olsun bu kadın gezginlerin sırt çantasında her daim bir topuklu ayakkabı vardır. Gördüğüm gezginlerin %99'u zararsız, çevreci, dışarıya saygılı, kafası çalışan, aklı başında tiplerdi. Eğer dünya gezginlerin elinde olsaydı inanın bambaşka bir dünya olurdu. ilginç. bende bunca yıllık gezgin olarak en rahat ingilizlerle iletişim kurdum şimdiye kadar. artı adamlar hiçte altta falan kalmıyor senin jestlerine bir şekilde onlarda karşılık veriyor. Güzel bir yazı olmuş. Özellikle Çinliler ile ilgili olan analize bir şeyler katmak istiyorum. Milyar nüfuslu insanları bir kaç cümlede açıklamak zaten mümkün olamazdı. :) Gürcü gezginleri de sevdim. Sıcak kanlılar. Yazılarınızda hiç tarih yok. Ya da ben göremedim. Yazınızı okurken ne zamanmış diye merak ediyorum. İspanyollarla ilgili yazmamışsınız. Onu da ben yazayım müsadenizle :) Benim karşılaştığım İspanyollar bizlere çok benziyordu hem fiziksel olarak hem de beden dilini kullanmak anlamında. Sıcak kanlılar ve iletişime açıklar. En sevdiğim yanları yabancı olmanıza rağmen yardımcı olmak noktasında tereddüt etmiyorlar. Portekizliler ise çok soğuk ve mesafeli izlenimi veriyor.


Edvard Kolombiya'nın Sierra Nevada dağlık bölgesinde yaşıyor. Bu bölgede elektrik, telefon sinyali ya da internet yok. Okula gitmek içinse dağ yolunda ortalama 1,5 saat yürümesi gerekiyor. Eğer yağmur yoksa akşam eve geri dönüyor, yağmur varsa okulun ordaki evlerde kalıyor. Edvard her daim ailesine yardım ediyor. Ormandan odun topluyor, babasının kestiği odunları eve getiriyor. 1 ve 4 yaşındaki kardeşlerini dereye götürüp, onlara göz kulak oluyor ve bazen de yıkıyor. Anne, babası evde yokken yine kardeşlerine o bakıyor, karınlarını doyuruyor. Annesine yardım için kirli çamaşırları yıkıyor. Atları dereye götürüp su içirtiyor, onlarla ilgileniyor. Ormandan yiyecek toplamaya gittiği de oluyor. Evlerinin civarında yılan olursa boyu kadar bile olsa onu öldürebiliyor. Çanta örmeyi de biliyor ama erkekler çanta örmediği için yapmıyor. Otlamaları için inekleri sağa, sola götürüyor. Evin su ihtiyacı dereden karşılandığı için her dereye gitmeye içi dolu ufak bir bidonla geri dönüyor. Boş vakitlerinde de yine kardeşleriyle oynuyor, dereye gidip yüzüyor. Yorulmak nedir bilmiyor. Onun lugatında "yorulmak" ya da "ben yapamam" yok. Edvard Arhuacos yerlisi. Edvard 7 yaşında. Yukarıdaki fotoğraflarda Edvard'ın evini görebilirsiniz. Çantası da her daim omzundadır, çalışırken bile. Sizi bir süredir instagram aracılığı takip ediyordum. Blogunuz da güzelmiş. Edvard ile ilgili söyleyecek bir şey bulamıyorum. Hayata karşı bu yaşta, bu şartlarda dimdik durması takdir edilesi bir şey. Böylesine kıyıda köşede kalmış hayat hikayelerine şahit olmanız müthiş bir deneyim ve onları bizlere ulaştırdığınız için teşekkürler. Herşey bir yana günde bir buçuk saat yürüyüp okula gitmesi takdire şayan peki aldığı eğitimle hayatına nasıl devam edeceğini merak ettim açıkçası iyi bir yerde eğitim mi görmek ister yoksa hala o topraklarda yaşamayı mı ya da düzen onu oraya mı hapseder herkesin ilginç bir hikayesi olduğuna inanıyorum ama sanırım bu çocuğunki fazlasıyla ilginç ve anlamlı umarım o saf ve temiz dünyasında dünyaya yararlı bir insan olur. Bizde olsa bir erkek çocuğuna bu kadar iş yaptırmazlar. Obez, bilgisayarda oyun duskunu, maalesef asosyal sehir cocuklarindan sonra bu gercek bir cocuk gibime geldi. bizim cocuklugumuzda biraz bu turdendi. sabah cikar aksam donerdik. hey gidi gunler hey... bahti acik olsun yuzu hep boyle gulsun... belki birgun dinimizide tanima şansi da olur inşallah. kalben temiz cocuk oldugu icin bu din ona agir gelmez.


Ekvador'un başkenti Quito şehrine geldim ve çatkapı bir hostele girip, resepsiyona çıktım. Bir de ne göreyim, resepsiyonda çalışan arkadaş İzmir'den bir Türk gezgin. Dedim hele şu çantamı falan bi' bırakayım, odaya yerleşeyim, sonra konuşuruz. Akşam Barbaros'la sohbet etmeye başladık. İzmirli olan Barbaros Uçar 23 yaşında ve tıp bölümü 5. sınıfta okuyor. Okuyor ama hep hayalini kurduğu geziye çıkmak için 5. sınıfta okulunu dondurup, bu bir yıllık geziye çıkıyor. Hem de ne çıkış! + Bizde son sınıftan sonra 4-5 yıl boş vaktin olmuyor. Çok istiyordum böyle bir geziye çıkmayı ve karar verip yola koyuldum. Ailem sadece 1-2 aylığına git, daha fazlası için izin vermiyoruz gibi şeyler söylese de benim kararlılığımı görünce onlar da desteklerini esirgemedi. + 5 aydır yoldayım. İspanya'nın Kanarya Adalarından başladım. + Yelkenli otostopu yaparak geldim. Atlantik okyanusunu yelkenliyle geçtik. Barbados'ta yelkenliden ayrıldım. + Kanarya Adalarında limanda bekleyen bir sürü yelkenli oluyor. Neredeyse hepsiyle gidip konuştum. Biri beni kabul etti. Bu tip otostopa teknestop deniliyor. Yanımdaki Fransız arkadaşla beraber o tekneyle 1 ay boyunca Atlantik okyanusunu geçtik. Arada bir tek Capo Verde ülkesinde mola verdik, sonra direkt Barbados'a geldik. Barbados'tan da Kolombiya'ya uçakla geldim. 2 Ay Kolombiya'yı gezdim. Oradan 3 haftalığına Küba'ya geçtim. Sonra tekrar Kolombiya'ya dönüp Ekvador'a geldim. + Evet ücretsiz. Sadece yola çıkmadan önce ortak para koyup yiyecek aldık. Ama tabi yan gelip yatmıyorsun. Dönüşümlü herkes yemek yapıyor, bulaşık yıkıyor ve yine her gece 3 saat dönüşümlü tekne nöbeti tutuyor. + Hayır bilmiyordum. Sadece ingilizcem vardı. Şimdi bu hostelde gönüllü çalışmaya başlayınca 3 haftadır ispanyolca kursuna da gidiyorum. Gezecek, tüm işlerimi görecek kadar İspanyolcayı da öğrendim. + Resepsiyonda duruyorum. Günde 5 saat çalışıyorum, sonra serbestsin. + Net olmasa da 10 bin TL civarı harcadım. + Herşey dahil, bir tek bu başladığım ispanyolca kursu için 200 USD dahil değil. + Aylık ortalama bin TL'den 5 bin TL harcardım. + 1 Hafta daha bu hostelde çalışıp, sonra Peru'ya geçeceğim. Oradan da Amazonlar'a gitme planım var. Yıl sonu da Türkiye'ye döneceğim. Gezme şeklin nasıl peki? Çünkü harcamaların düşük. + Bu 5 ay içinde yaklaşık 15 kere otostopla yolculuk yaptım. Konaklama için de yine yaklaşık 15 kere couchsurfing aracılığıyla yerel insanların evinde kaldım. Önceden sadece yumurta kırabilirken özellikle bu 1 aylık tekne maceramda yemek yapmayı da öğrendim. Şimdi çeşit çeşit yemek yapabiliyorum. Bu gibi sebeplerle gezi maliyetim bir hayli düşük oldu. Barbados'tan Kolombiya'ya geçiş ve Küba'ya gidip-gelme için uçak biletleri olmasaydı harcamalarım daha da düşerdi. + Herkes okul bitsin ondan sonra giderim ya da önce bir çalışayım sonra giderim gibi şeyler söylüyor. İmkan ve böyle bir istek varsa ertelemesinler derim. Birkaç gündür Barbaros'la uzun sohbetler ettik. Adamın 23 yaşında bu denli maceralı bir gezide olması gerçekten kıskanılacak hem de övgüyle bahsedilecek cinsten. Okyanus geçişindeki maceralarını, nezarete düşmesini, couchsurfing ve otostop tecrübelerini anlatsa orataya ufak bir kitap çıkar. Hep derdik 18-20 yaşlarındaki avrupalı gençler dünyayı geziyor diye. İşte Türk'le de karşılaştık. Daha da karşılacağız inşallah. Umuyorum ki Türkiye'ye döndükten sonra okuluna kaldığı yerden devam edip, iyi bir doktor olacak. Ayrıca ailesini de bu denli ileri görüşlü olduğu için tebrik ediyorum. Biliyorum aranızda başka Barbaros'lar da var! Yolda nice Barbaros'larla karşılaşmak ümidiyle. bu yaz türkiye turu ve seneye interrail için sırt çantası ve ayakkabı konusunda ikilemdeyim.. çanta için, minimum eşya almayı düşünüyorum.. 35litre yeterli olur mu acaba? tek mevsimlik olacağı için, yazın tişört şort ya da kışın pantolon mont şeklinde gezmeyi düşünüyorum.. kamp için sadece ufak bi çadır ve tulum, önceliğim hosteller.. Bunlar için yeterliyse eğer 35 litre alacağım.. Yetmezse, senin tavsiyelerini bekliyorum.. Otostop belli başına sıkıntı olan bir konu zaten, özellikle senin bir tecrübende adamın arabayı durdurup sizden para istemesi ve sornasında yaşananlar biraz ironikti :) Denizde tek bir teknede ufak alanda bir yabancı ile yol almak biraz daha sıkıntılı bir durum sanki :) Umarım arkadışımız kazasız belasız yoluna devam eder.


Yurtdışında kredi kartı ve bankamatik kartı nasıl kullanılır? Avantajı ve dezavantajları nedir? Nelere dikkat edilmeli? Kart bilgileriniz çalınıp, sizden habersiz harcama yapılırsa ne olur? Biraz bu konulara değinelim. Yurtdışında bankamatik kartı kullanarak hiç alışveriş yapmadım. Takipçilerim yaptığı yorumlarda alışveriş yapılabildiğini de yazmış. Ben tecrübe etmedim. Bankamatik kartımı sadece bankamatikten para çekmek için kullanıyorum. Eğer çalıştığınız bankanın dünya çapında şubeleri varsa gittiğiniz ülkeden o şubeleri bulup genelde hiçbir komisyon ödemeden para çekebilirsiniz. O bankanın şubesi yoksa ve bankanız uluslararası geçerliliği olan bilindik bir bankaysa yine bazı bankamatikleriden komisyonsuz para çekiyor olabilirsiniz. Peki bunu nasıl anlayacaksınız? Şöyle; bankamatikten para çekerken son aşamaya gelindiğinde şu kadar komisyon ödeyeceksiniz gibi bir bilgi veriliyor. Bu komisyon genelde tek çekim için 1-5 USD arasında değişir. Ama ben yeni bir ülkeye gittiğimde ne yaptığımı ve genelde nasıl komisyon vermediğimi anlatayım. AVM gibi ya da bankamatiklerin çok olduğu bir bölgeye gidiyorum. Bankamatikleri tek tek deneyip hangisinin ne kadar komisyon aldığına bakıp, hangisi işime geliyorsa sonra da hep o bankayı kullanıyorum. Çalıştığım banka uluslararası geçerliliği olan bir banka olduğu için bankamatikleri kullandığım ülkelerin %90'ında hiç komisyon vermedim. Benim gibi uzun vadeli geziye çıkanlar için bu detay çok önemlidir. 1-2 USD komisyon bir şey değil gibi düşünmeyin bunu aya, hatta yıla vurursanız 400-500 USD para yapar. Bankadaki statünüz üst seviyelerdeyse yurt dışında x bir bankamatiği kullanırken para çekme ücreti vermezsiniz. Ama normal statüdeyseniz aynı Türkiye'de başka bir bankamatiği kullanıyormuş gibi yurt dışında da kullandığınız her bankamatikte 5-10 TL arası bir kullanım ücreti kesilir. Diğer bir detay; yurt dışında para çekerken sadece Türkiye'deki TL hesabınızdaki parayı çekebilirsiniz. Yani sizin euro ya da usd hesabınız olsa bile yurt dışında direkt o hesapları kullanıp o cinsten para çekemezsiniz. TL hesabınızı kullanıp bulunduğunuz ülkenin para birimini ya da bir ihtimal usd çekebilirsiniz. İngilizce bilmeyenler için yurtdışındaki bir bankamatikten, Türkiye'deki bankaya bağlı bankamatik kartınızı kullanarak nasıl para çekilir kademe kademe, alttaki görsellerle birlikte anlatıyorum. Yani şimdi Türkiye'deki hesabımızdan para çekme noktasına kadar geldik. Devam ediyoruz. Şimdiki ekranda hangi para işlemini yapacağımızı soruyor. Biz nakit çekmek istediğimiz için "Cash Withdrawal"ı seçiyoruz. Devamında kaç lira çekmek istediğinizi soracak. Bazı ülkelerde lokal para mı yoksa USD mi diye bir seçenek de çıkıyor. Hangisini isterseniz onu seçip devam edersiniz. Benim gösterdiğimde sadece lokal para seçiyoruz. Ayrıca "$" işareti sizi yanıltmasın. Bir çok Amerika ülkesinde para birimi "$" simgesi ile gösterilir. Neyse, devam ediyoruz. İstediğimiz para miktarını seçiyoruz. Sonraki ekranda yine yurtdışında çok yaygın olan bir menü geliyor. "Bağış yapmak ister misin?" diyor. "No" yu seçip devam ediyoruz. Ve nakit paramızı alıyoruz. Yine bu bahsettiğim 3 kademeyi de alttaki fotoğraflardan görebilirsiniz. Böylece Kolombiya'dayken, Kolombiya bankasını kullanarak, Türkiye'deki hesabımından tek kuruş komisyon ödemeden nakit para çektim. Bir kaç gün sonra hesap bilgilerimde çektiğim paranın TL karşılığı ne, görebileceğim. Kredi kartı kullanımına oranla bu tip para çekimlerinde kur farkı hep daha iyi oluyor. Peki komisyon vermemiz gerekirse onu nasıl göreceğiz? Para çekme aşamasından bir önceki adımda ekrana "Transaction can be charged" yazısı gelir. Linkteki görüntü gibi. Sol alttaki "Check" ikonuna basıp ne kadar komisyon istediğini görebilirsiniz. Komisyon yüksek gelirse ya da yukarıda dediğim gibi diğer bankamatikleri kontrol etmek isterseniz bu aşamadan sonra direkt "No" ya basıp işlemleri iptal edebilirsiniz. Herhangi bir ücret ya da komisyon kesmez. Dünyanın neresinde olursanız olun bankamatiği kullanırken ingilizceyi seçtiğinizde yukarıda bahsettiğim seçenek ve menüler gelir. Sıraları ve biçimleri farklı olsa da ingilizce açıklamaları %99 aynıdır. Böylece yurtdışında bankamatik kartı nasıl kullanılır öğrendik. Gelelim kredi kartı konusuna. Şu ana kadar gittiğim her ülkede kredi kartı kullanarak alışveriş yapabildim. Master ya da Visa farketmez ikisi de dünyada çok yaygın kartlar. Sadece American Express kartınız varsa o biraz sıkıntı, çünkü onun post cihazı her mağazada olmayabiliyor. O sebeple American Express kartına güvenip yola çıkmayın. Eğer kredi katınızın ekstresi sadece TL olarak geliyorsa dünyanın neresinden alışveriş yaparsanız yapın harcamanız kartınıza TL olarak yansır. Mesela ABD'ye gittiniz. Aldığınız ürün 100 USD idi. Bunu ekstrenizde TL olarak göreceksiniz. Ama tabi burada döviz çevrimi yapılırken banka hep kendine yontacağı için kurdan zararınız olacak. Bu zarar %1-10 arasında değişebilir ve bankadan bankaya farklılık gösterir. Eğer kredi kartı ekstrenizi USD olarak alıyorsanız yurtdışı harcamalarınız ekstrenize USD olarak yansır. Mesela ABD'den 100 USD lik bir ürün aldınız, ekstrenizde aynı şekilde 100 USD görürsünüz ve USD hesabınızdan kart ödemenizi de yine bu rakam üzerinden yaparsınız. Gördüğünüz gibi kurdan dolayı hiçbir zararınız olmadı. Eğer İtalya'dan 100 Euroluk bir alışveriş yaparsanız bu harcamayı USD ekstrenizde göreceksiniz. Aynı TL'ye çevrilirken uğradığınız kur farkı zararı burada da geçerlidir. Banka 100 Euroyu, kendine yarayan kurdan USD'ye çevirerek size yansıtacaktır. Burada da zararınız %3 ila %10 arasında gidip, gelebilir. Tamamen çalıştığınız bankaya bağlı. Diğer bir alternatif de ekstrenizi Euro almak. Zaten bildiğim kadarıyla yabancı para birimi olarak sadece USD ve Euro cinsinden ekstrenizi alabiliyorsunuz. İtalya'da yaptığınız 100 Euroluk harcama ekstrenize aynen 100 Euro olarak yansır. ABD'de yaptığınız 100 USD lik harcama bankanızın belirleyeceği kura göre ekstrenize Euro olarak yansır. Yine kurdan zararınız olur. Ayrıca kredi kartını kullanarak yurtdışındaki bankamatiklerden nakit para da çekebilirsiniz. Genelde çekeceğiniz para o ülkenin yerel para birimi olur. Çok nadir bazı ülkelerde USD de çekebilirsiniz. Burada kurdan dolayı yine zararınız olacak. Aynı şekilde bankamatik kartı değil de kredi kartı kullandığınız için ayrıca bankanız da her çekim başına sizden komisyon kesecek. Parayı çektiğiniz bankamatiğe ait banka da sizden her çekim başına komisyon kesebilir. Bu durum çalıştığınız bankanın uluslarası bankalarla ilişkisine göre değişir. Daha detaylı olarak bankamatik kartı kullanımında anlattığım gibi. Kredi kartınızı yurtdışında olur olmadık yerlerde kullanmayın. Restoranda hesap öderken kredi kartınızı garsona verip göndermeyin. Hiç farkında olmadan iki saniye içinde cep telefonuyla arkalı önlü bir fotoğrafı çekilip, tüm bilgilerinizi çaldırıyor olabilirsiniz. Bazı ülkelerde pos cihazları biraz tuhaf olabiliyor. Sizin kart bilgilerinizi önlü arkalı bir fişe yazıp, kartınızdan parayı öyle çekiyorlar. Ve o fiş mağazada kalıyor. Fiş üzerinde ise kartınızın önlü arkalı tüm bilgileri var. Kötü niyetli bir çalışan yine kart bilgilerinizi bu şekilde çalabilir. Bu tip ödeme şeklinden kesinlikle kaçının. Niye derseniz başıma geleni anlatayım. ABD gezime çıkmadan önce özellikle Las Vegas'da kredi kartı bilgilerini çaldıran bir çok kişin internette yazdıklarını okumuştum. O sebeple Las Vegas'da hiç kredi kartımı kullanmadım. Ta ki kaldığım hostelde konaklama ücretimi ödeyene kadar. Hostelde bildiğimiz tarzda bir pos cihazı yoktu ve biraz önce anlattığım fişe yazma yöntemiyle kredi kartımdan ödemeyi çektiler. Sorun yok, herşey yolunda. Gezim bitti ve Türkiye'ye döndüm. 2 Ay sonra kartımın güncel detaylarına bakarken önce 1 USD, sonra 400 USD sonra da 800 USD lik harcama yapıldığını farkettim. Harcamayı benim yapmadığıma eminim. Açıklama kısmındaki kısa yazıyı google'a yazınca Las Vegas civarlarında bir firmaya ait olduğunu gördüm. Firmanın ne olduğunu bilmiyorum. Durumu ABD'deki arkadaşıma anlattım. O anında bakıp dedi ki bu bir enerji-elektrik firması. O an kafama dank etti. Muhtemelen kaldığım hostel elektrik faturasını benim kartımdan ödemişti. Las Vegas aşırı sıcak olduğu için hostelde her taraf klima doluydu. O denli yüksek elektrik faturası gelmesi çok normal. Neyse vakit kaybetmeden hemen bankamı aradım. Dedim böyle böyle, bu harcama bana ait değil. Araştırdığım ve anladığım kadarıyla 2 ay önce Las Vegas'dayken kart bilgilerimi çalmışlar. Önce hemen kartı kullanıma kapattılar. Daha sonra görevli beni başka bir birime aktardı. İlettiği sorularla alışverişi benim yapıp, yapmadığımı anlamaya çalışıyordu. Düzgünce durumu anlattım. En önemlisi alışverişte bir imza, şifre ya da 3D güvenlikli bir giriş yapılmadığına emindim. Ve durum böyle olunca her zaman siz haklı oluyorsunuz. Görevli ödemeyi askıya aldığını, ekstre için bu tutarı ödemem gerekmediğini ama durumu ABD'de ki konu ile ilgili birime iletip, sonrasında olumsuz bir şey çıkarsa bana haber vereceğini söyledi. Velhasıl alışverişte bir imzam, şifre girişim yada 3D güvenliği de olmadığı için haklı bulundum ve bu durum için 1 USD bile ödemedim. Gördüğünüz gibi ne kadar dikkat ettiysem de kart bilgilerim bir şekilde çalınmış. Siz de benzer durumlar için dikkatli olun derim. - Maksimum 3-4 haftalık bir geziye çıkıyorsanız yanınıza ya Euro ya da USD olarak nakit alın. Bankamatik kullanarak komisyon vermekten ya da kur zararından kaçınmış olursunuz. İlla ki alışveriş yapacaksanız bahsettiğim şekilde kredi kartı kullanırsınız. - Gezileriniz ABD'ye sık oluyorsa muhakkak USD ekstresi verebilen bir banka ile çalışın. Yaptığınız hiçbir harcama için ekstra komisyon vermemiş olursunuz ve tabi ki kur farkı ile de işiniz olmaz. - Yurtdışına sık geziler yapıyorsanız yerel bankalar yerine yukarıda da dediğim gibi dünya çapında şubeleri olan bankalarla çalışmayı deneyin. Nakit çekimlerinde komisyon vermez ya da verseniz bile az bir oranla kurtulursunuz. - Olur ya yurtdışında tüm kartlarınızı çaldırdınız. İlk iş bankanızla görüşüp tüm kartları iptal ettirin. Türkiye'ye dönmeniz yakın değilse ve çalıştığınız banka da uluslararası bir bankaysa sizi mağdur etmemek için bulunduğunuz adrese 3-4 gün içinde kredi kartı ya da bankamatik kartınızı gönderebilir. Hem de hiçbir ücret almadan. Eğer adres vermekte sıkıntınız varsa bulunduğunuz bölgedeki Türk konsolosluğuna durumu anlatın. Daha sonra bankaya konsolosluğun adresini verirsiniz ve kartınız gelince gidip alırsınız. Eğer bankanız bu gönderimi yapmıyorsa ailenizden birine kartı göndertin, daha sonra aileniz konsolosluğa kargoyu yapar. - Arjantin ve Venezuella gibi ülkelerde bankaların kullandığı kur ile sokaktaki kur arasında %30 ya da daha ciddi seviyelerde kur farkı vardır. Bu gibi ülkelerde kredi kartı ve bankamatik kartı kesinlikle kullanmayın. İlla ki kullanacaksanız bilin ki her kullanımda en az %30 zarar edeceksiniz. Yapılacak en iyi şey; o ülkeye geçmeden önce yanınıza nakit almaktır. - Tüm bankamatik kartlarınızı tek bir cüzdana ya da tek bir çantaya koymayın. Yani tüm yumurtalar tek bir sepette olmasın. - Oldu ya kartlarınız çalındı, paranız da yok. Telaşlanmayın, başka bir çözüm daha var. Türkiye ya da başka bir ülkedeki tanıdığınız Western Union aracılığıyla bulunduğunuz ülkeye sizin adınıza para gönderebilir. Parayı göndermek için gönderici Western Union şubesine gidecek. . Bulunduğunuz ülkenin adı, isminiz ve pasaport numaranızı vererek parayı gönderecek. Tutara göre %10-15 arasında komisyon kesilir. Kur farkından da bi' %5 zararınız olur. İşlem yapıldığı an bulunduğunuz ülkeden parayı çekebilirsiniz. Yani herşey 10-15 dakika içinde halloluyor. Western Union şubeleri neredeyse dünyanın heryerinde var. Hizmetleri pahalı olsa da zor durumlarda hayat kurtarır. Benzer hizmetleri veren başka firmalar olsa da hepsi tam anlamıyla dünya çapında yaygın olmadığı için detaylarına girmiyorum. - Zor durumlar için her zaman cüzdanınızın bir köşesinde 100 USD bulundurun. Yurtdışı gezileri yapan biriyseniz o para hiç ummadık yerde işinize yarayacaktır. Kullandıktan sonra tekrar yerine koymayı da ihmal etmeyin. Yurtdışından bankamatik kartıyla alışveriş yapılabiliyor. Otomatik olarak bankanın döviz kuru Türk lirasına çevirilerek hesabınızdan düşüyor. Yaşadığım bir sıkıntıyı anlatayım. Belki başka arkadaşlara yardımcı olmuş olurum. 2014 Macaristan F1 yarışını izlemeye gittiğimde takımımın standından bir kaç giysi almıştım. Ödemeyi bankamatik kartımla yaptım fakat şifresiz çekim gerçekleştirmişlerdi. Aynı günün akşamı otelin atm'sinden para çekmek istediğimde işlem onayı vermiyordu. Günlük limiti doldurduğumu düşünüp sabah tekrar denedim yine aynı durumla karşılaşınca hizmet aldığım bankayı aradım. Şifresiz işlem yapıldığından güvenlik sebebiyle kartıma bloke koymuşlardı. Neyseki telefon görüşmemde blokeyi kaldırdım. Kısaca bankamatikle para çekimi ve alışveriş yapabilirsiniz. Tek gereken Türkiye'deki bankanızın müşteri hizmetlerini arayabileceğiniz bir telefon. Türk Dil Kurumunun internet sitesinde ATM diye bir kelime maalesef yok. Bankamatik var ve açıklaması da şöyle; bankaların para işlemlerini günün her saatinde otomatik olarak yapan makine. Türkçe kelime kullanmaya o kadar dikkat ediyorsan neden "lokal" kelimesini aşırı bir şekilde kullanıyorsun? Fransızcadan geçme bir kelime tamamen. Türkçesi ise yöresel, yerli kelimeleridir. Türkçemizi korumak önemliyse, TDK kurallarına dikkat ediyorsak buna da dikkat edelim. ATM kelimesinin kullanılmasını çok daha doğru buluyorum. Yurtdışına gidince aletlerin üzerinde ATM yazar, bankamatik yazmaz. Ülkemizde ise bankamatik kelimesini İşBankası kullanır. Her banka olmamakla birlikte bankaların çoğu da ATM kelimesini kullanır. TDK'nın sitesinde "bankamatik" kelimesini yazınca İngilizce karşılığı olarak ATM olarak yazıyor. İnanmıyorsan girip bakabilirsin tekrardan. Kaldı ki, TDK'nın yazdığı her şeyin doğruluğuna inanmamanı tavsiye ederim. İlköğretimde alınan Türkçe derslerinden bakarsan "bankamatik" diye bir kelimenin büyük ünlü uyumuna bile uymadığını dolayısıyla başka dilden devşirilmiş bir kelime olduğunun bariz olduğunu görürsün. TDK'ya güvenme dememin sebebi ise, örneğin "Rus" kelimesini Büyük Türkçe Sözlük'te arat. "Rus" kelimesinin tanımı olarak "Moskof gavuru" yazan bir siteden kelimelerin Türkçeliğini ölçmek ne kadar doğru bilemiyorum. Elimden geldiğince TDK'ya göre yazmaya çalışıyorum. Hangimiz acaba günlük konuşmamızı TDK ya göre yapıyoruz.. sen gayet net ve anlaşılır anlatmışssın.. saçma teferruatlara takılanlara aldırma.. salla böyle adamları ya.. sanki herkes roman yazıcak.. kendini ifade etmişmi.. ha bankamatik ha atm.. Serhat sen ne uniq bir adamsın kardeşim. İnsan bir eline emeğine sağlık der. Gerçi bunu yazdıktan sonra bir daha girip okuduğundan şüpheliyim ama. Ne kadar gereksiz bi yorum olmus dikkat cekmeye mi calisiyosun?begenmiyosan burda gevelemene gerek yok adam Tdk baskani degil sanane! Western Union ertesi gün ödeme seçeneği ile çok ucuz a uluslararası para transferi hizmeti veriyor. Işlemi yaptırırken sadece ertesi gün ödeme ek hizmeti olacak demeniz yeterli. Bazı ülkeler dışında birçok ülke bu ek hizmeti kullanıyor. Bunu bilmiyordum. İşe yarayacak bir bilgi. Teşekkürler. Teşekkürler Mehmet, verdiğin bilgiler kafamdaki soru işaretlerini giderdi. Bir de yurtdışında sigorta, hasta olma, hastaneye gitme olaylarına da tecrübelerinden anektodlar aktararak bir yazı ayırsan harika olur. Yazacak çok yazı var da vakit buldukça artık ekleyeceğim. slm. arkadaslar, bu yorumu aslinda face'de yazmistim. ama rotasız seyyah burayada yazmami istedigi icin tekrar ediyorum.. bir cok yerde cek paradan daha yuksek kurdan islem görür..... çekler sigortalidir çalınma kaybetme vs. gibi durumlarda zarar gormezsiniz.... ama isi kolaylastirmak icin cek numaralarini ve kac paralik cekler oldugunu bir kenara not etnek gerekir.... Facebookta da dediğim gibi bunu bilmiyordum. Elbet birilerinin işine yarar. Teşekkürler. WU ile para gönderirken gönderilecek kişinin sadece adı soyadı ve bulunduğu ülke yeterli. Sonra para gönderen tutarı ve mtcn kodunu alıcıya bildirmesi gerekiyor, alıcı da bj bilgilerle ve geçerli bir kimlikle parayı çekiyor. Evet aynen öyle. Diğer bir takipçim ertesi gün parayı çekilecek gibi gönderirsen daha az komisyon verirsin dedi. Bunu bilmiyordum, güzel oldu.


Medyanın ne kadar etkili olduğunun bence en güzel örneği bu Uruguay meselesi. Ciddi ciddi Uruguay'a gidip çalışmak istiyorum, orada yaşamak istiyorum, ne önerirsin gibi mesajlar geliyor. Diyorum ispanyolca biliyor musun? yok bilmiyor. Peki ülke hakkında bir şey biliyor musun? yok onu da bilmiyor. Ama gel görki medyadan duyup, okuduklarıyla Türkiye'den çıkıp Uruguay'a yerleşmek istiyor. Tamam ülkenin cumhurbaşkanı çok sempatik, yaptıklarını ben de taktir ediyorum ama kazın ayağı maalesef öyle Türkiye'den göründüğü gibi değil. Uruguay'ın işsizlik oranı 2015 itibariyle %8 civarında. Sokaklarında boş boş gezen bir sürü genç görüyorsun. Toplu taşıma aşırı ucuz ama gel gör ki mcdonalds menü 20 TL den başlıyor. Markete gidiyorsun ucuz bir şey yok. Yani bize göre pahalı bir ülke. Ve kimse Türkiye'den biri gelse de işe alsak diye beklemiyor. Ha gidip yaşanmaz mı? Elbet yaşanır. İmkanın vardır, seni ilk 1 yıl geçindirecek paran da vardır, o sırada ispanyolca öğrenirsin, gerekli prosedürleri yerine getirip çalışma izni alırsın ve iş bulup başlarsın. Hay hay ne güzel. Ama bilin ki bu işler öyle kolay değil. İllaki başka ülkede yaşamak istiyor ve imkanlarınız da kısıtlıysa Uruguay'ı direk es geçin. Öncelikle gitmek istediğiniz ülkenin dilini bilmelisiniz. Dil bilmiyorsanız o ülkeye giderek bir kursa yazılmalı ve dilini öğrenmelisiniz. İstediğiniz üke İngiltere gibi pahalı bir ülkeyse cebinizde hatrı sayılır bir para olmalı. Ayrıca buna karar vermek aşırı ciddi bir iştir. Öncesinde muhakkak o ülkeye gidip biraz zaman geçirmenizi öneririm. Medyadan, sağdan soldan duyduklarınızla hayatınıza yön vermeyin. Anlayacağınız üzere en büyük etken dil. Düşünün Portekiz'den biri Türkiye'ye çalışmaya geliyor ama bildiği tek dil Portekizce. Türkiye'de bu arkadaşa kim, niye işe versin? Türkiye'de bir Portekiz firması bulacak da oraya başvuracak da... Yani zor işler. Yabancı diliniz varsa işler biraz daha kolaylaşıyor ama zannetmeyin ki sadece dil yeterli. Mesleğinizde iyi değilseniz, ustası olduğunuz bir işiniz yoksa gideceğiniz ülkede de iş bulmanız tabiki kolay olmayacaktır. Derseniz ki ben servis elemanı olurum, basit işlerde çalışıp kendimi geçindirecek parayı alayım yeter, o zaman eyvallah. Burada kimsenin cesaretini kırmak istemem. Belki ilk başta bir pizzacıda çalışıp şartları ve ülkeyi öğrendikten sonra daha iyi işler bulup, daha iyi yerlere gelebilirsiniz, neden olmasın. Ama şunu da söylemeden geçmeyeyim; yurtdışında tanıştığım Türklerin en az yarısından çoğu işsiz kalsa kenarda 2 ay geçinecekleri paraları yoktu. Toparlayacak olursak dil bilmeli ve işinizde iyi olmalısınız. Bunlar ne kadar iyiyse işler o kadar kolay olur. Maksimum 27-28 yaşına kadar şansınızı deneyin. Sonrası için tavsiye etmem. Kesinlikle öncesinde gidip ülkeyi görmelisiniz. Maalesef o toz pembe hayaller, Türkiye sınırını geçtiğinizde yok olacak. Gideceğiniz ülkede tanıdığınız biri yoksa, işiniz orada hazır değilse ya da konaklamayı da ücretsiz yapamıyorsanız bilinki imkansızı zorlayacaksınız. Dünyada 200 küsür ülke var. Ben %20 sini ancak gördüm. Gördüklerimden de bu para ile bir ay boyunca Peru, Bolivya, Paraguay, Tayland, Filipinler, Kamboçya ve Moldova'da yaşanabilir. Lüks bir yaşam olmaz ama sefalette çekmezsiniz. Paraguay, Bolivya ve Moldova'yı es geçin, uzun vadede sıkılırsınız. Hep tatil modunda deniz, kum olsun derseniz Filipinler ve Tayland'ı, yok ben 1.940 larda yaşamak istiyorum derseniz kesinlikle Peru'nun Cusco şehrini öneririm. Bu konuda uzman değilim ama gördüğüm ve genelde de yerel insanların evinde kaldığım için kabaca bir kaç şey söyleyebilirim. Grafikerseniz Amerika'da ya da gelişmiş ülkelerde iş bulma ihtimaliniz olabilir. Tesadüf mü bilmiyorum ama Amerika'da bir çok grafikerle tanıştım ve aldıkları maaşlar çok iyiydi. Aşçı ya da şefseniz iş bulma potansiyeliniz yine yüksektir. İngilizceniz iyiyse bir çok asya ülkesinde yabancı dil öğretmenliği yapabilirsiniz. Özellikle Tayland'da öğretmenlik yapan bir çok Türkle tanıştım. Turizm sektöründen geliyorsanız otellerde iş bulabilirsiniz. Daha önce tanıştıklarım, maaşlar iyi değil ama bahşişler iyi diyordu. İyi bir müzisyenseniz ve farkındalık yaratabiliyorsanız sokak sanatçılığı yaparak bırakın başka ülkede yaşamayı, dünyayı bile gezebilirsiniz. En güzeli ve kolay olanı bu. İngiltere gibi ülkelere gidip bebek bakıcılığı yapan bir çok arkadaşım oldu. Hem dil öğrendiler hem güzel tecrübelerle geri döndüler. Amaç dil öğrenmekse ve yaşınızda 26-27 yi geçmediyse hangi işi bulursanız bulun hiç düşünmeden gidin derim. Klasik olacak ama dil, en güzel yerinde öğreniliyor. Böyle bir şeyi yapmak için en basit yöntem daha önce giden bir arkadaşı bulup onun izinden gitmektir. Genelde 6 ay ve ya 1 yıl oturum izni almak için resmi olarak dil kursuna ya da bir okula yazılmalısınız. Kimi fimalar siz Türkiye'deyken dil kursunu ve işinizi bile ayarlayabiliyor. Hatta resmi evrak işlerinizi bile hallediyorlar. Ama maalesef bu konuda firma bilgim yok. Araştırması artık size kalıyor. Gerçekçi ve gördüklerimi direk söyleyen birisiyim. Hatrı sayılır ülke görmüşümdür ama uzun süreli "ben burada yaşarım" dediğim bir ülke henüz olmadı. En büyük sebebi bütün ailenin, eş ve dostun Türkiye'de olması. Ee gittiğin yerde de arkadaş bulursun diyebilirsiniz. Elbet bulunur ama yurtdışında tanıştığım Türklerin arkadaşlarıyla, onların çevresiyle de tanıştım. Ve neredeyse hepsi yine Türktü. Henüz yurtdışında yaşayıpta yabancı bir dostu olan kimseyi gördüğümü hatırlamıyorum. Velhasıl ikinci bir diliniz varsa ve mesleğinizde iyiyseniz işler tıkırında gidebilir. Onun haricinde elbet yine iş bulabilirsiniz ama ancak kendinize bakarsınız. Kenara bir şey koymanız zor olur. Bu yazdığım tüm olumsuz şeyleri düşünüp yok arkadaş ben yine de gideceğim, yaparım derseniz bence hiç durmayın. Bu kadar olumsuzluğa rağmen istekli olan biri her şeyi başarabilir. Not: Yorum kısmında bazı arkadaşların soru soran kişiler için yazdığı bilgiler benim bu yazımdan daha değerli. O sebeple gitmek istediğiniz ülke için ya da aklınızdaki soru için yorum kısmına detaylıca yazarsanız o ülkeden biri size cevap veriyor olabilir. Sonunda biri çıkıp gerçekleri yazmış, ellerinize sağlık. Bu "hadi gidip Uruguay'da yaşayalım" modasına ben sadece çok gülüyorum. Bu konudaki çoğu haber insanlara anlamsız yere ümit vermek dışında bir işe yaramıyor.


Bu sorulara net cevap verebilmek için uzman olmak gerekir ama gelen sorulara istinaden gözlemlerimi paylaşayım dedim. Bulunduğum ülkelerin geleneksel yemekleri neyse hepsini denemeye çalışıyorum. Yiyecek ve içecek konusunda ilk aklıma gelen yer Meksika. Biz de acı sosları seven bir millet olduğumuz için damak tadlarımız birbirine çok yakın. Bu konuda ilk önerebileceğim şey Meksika'nın linkteki Rusa içeceği. İster alkollü, ister alkolsüz yapılabiliyor. Tam bir yaz içeceği. Bence yurtdışından getirilip Türkiye'de tutacak en mantıklı şeylerin başında geliyor. Listenize ekleyin derim. Bunun haricinde şu yemek ya da şu içecek Türkiye'de tutar diyemiyorum. Dışarıdan getirip ne satabiliriz? Dünyanın neresine gidersem gideyim her yer Çin malı ürünlerle dolu. Hani şöyle yöresel bir şeyler alıp Türkiye'de ne satılır diye düşündüğümde aklıma ilk Meksika ve Guatemala bölgesinde Maya yerlilerinin yaptığı el işi çantalar, cüzdanlar, otantik kıyafetler, kazaklar geliyor. Aynı şekilde benzeri şeyleri Peru ve Bolivya'da da bulmak mümkün. Ürünler çok kaliteli ve bir o kadar da ucuz. Ve bu bahsettiğim ürünlerin Türkiye'de tek bir eşi, benzeri yok. Öngörüm şöyle; butik bir mağaza açacaksınız. Herşeyi prosedürüne uydurduktan sonra bu saydığım ülkelerden otantik el yapımı çanta, kıyafet, şal, hediyelik eşyaları toplayıp Türkiye'ye getireceksiniz. Toplayıp getireceksiniz derken valize koyup getirmekten bahsetmiyorum, baya baya ticaretini yapacaksınız. Abartmıyorum bire alıp beşe satarsınız. Sanatla ilgili biri olarak Tayland'da öyle efsane kara kalem ve yağlı boya çalışmaları gördüm ki baktığınızda yuh, çok iyi diyorsunuz. Aynı şekilde benzeri şeyleri Kamboçya'da da görmek mümkün. Bunların yanında ağaç oyması, çok incelikle yapılmış figürler de bulmanız olası. Bu bahsettiğim eserler Avrupa'da olsa fiyatları abartmıyorum 10 katı daha fazla olurdu. Sanat galeriniz varsa ya da bu tip eserlere yönelik bir yer açmak istiyorsanız Tayland ve Kamboçya'da size yıllarca yetecek malzeme var. Hele yukarıda bahsettiğim butik mağaza açma niyetiniz varsa kesinlikle bu tip sanat eserlerini de ürün listenize ekleyin. Aynı şekilde bire beş kazanma ihtimaliniz var. Ağır bir soru olsa da görüşlerimi paylaşayım. Neredeyse her ülkede bir İstanbul Kebap görmek mümkün. Hatta bazı restoran sahipleri Türk bile değil sadece ismi ve bizim yemeğimizi kullanıp para kazanıyorlar. Yani kebap restoranı yüksek ihtimalle tutar. Gezilerimde tanıştığım yabancılara Türkiye hakkında ne biliyorsun diye sorduğumda neredeyse hepsi Turkish Kebapı biliyor. Nereden biliyorsun dediğimde bizim orada restoranı var diyor. Yeni Zelandalısı da bunu diyor Perulusu da. Yurtdışına götürülebilecek diğer bir şey de maraş dondurması. Neredeyse her yerde dondurma yemişimdir ama inanın bizim maraş dondurmasının tadı bir başka. Özellikle sıcak asya ülkelerinde bu dondurmanın acayip tutacağına inanıyorum. Maraş dondurmasını şimdiye kadar bir tek Tayvan'nın ufak bir adasında gördüm. Abimiz zamanında Türkiye'den oraya gidip ufak bir dükkan açmış. Tek başına çalışıyor. Tezgahın önünde abartmıyorum 30-40 kişi sıra bekliyor ve bu durum neredeyse her gün böyleymiş. Maraş dondurma işi aklınıza yattıysa bunun yanına meyveli yoğurt olayını da ekleyin. Yine bu asya ülkelerinde özellikle kadınlar çılgınlar gibi meyveli yoğurt yiyor. Dükkanı uygun bir yerde "kahve dükkanı" formatında açtığınızda tutmamasına ihtimal vermiyorum. Hele birde hani dondurmayı verirken turistleri şekilden şekilde sokan pala bıyıklı, tombik dayılardan birini de götürürseniz, dondurmacılar kralı olmanız olasıdır. Bizdeki altın ve gümüş işçiliğini yurtdışında hiç bir yerde görmedim. Bu konuda gerçekten çok iyiyiz. Kıymetli eşya ticareti nasıl yapılır bilemiyorum ama bu sektördeyseniz sanatçılarımızın eserleri yurtdışında kesinlikle tutabilir, değerlendirilmeli. Rusya, Moldova ve Ukrayna gibi ülkelere Türkiye'den tekstil götüren çok kişi var. Anladığım kadarıyla bu işi yapan o kadar çok var ki 5-6 farklı kişiyle uçakta ya da o ülkelerde tanıştığım oldu. Yani tekstil işi tutabilir ama çok yapan olduğu için riskli görüyorum. Tayland, Filipinler, Moldova, Ukrayna ve Rusya'da daire satın alıp günlük ya da aylık olarak ülkeye gelecek yabancılara kiralayabilirsiniz. Her ülkenin yabancıya mülk satış prosedürü farklı olsa da bu işi yapan bir çok Türkle tanıştım. İlk başta bir daireyle başlayıp daha sonra 4-5 daire alan hatta villa alıp, kiralayını da gördüm. Ayrıca Ukrayna ve Moldova'da kendimde ev kiralamıştım. Bu işte hiç ummadığınız kadar güzel para var. Ev fiyatları da hiç Türkiye'deki gibi yüksek rakamlar değil. Peki evi aldık, nasıl kiraya vereceğiz derseniz en kolay yolu airbnb. com sitesinden evinizi kiralamaya başlamak. Bu şekilde sadece Türklere değil dünyanın her yerinden o ülkeye gelecek yabancılara ulaşmış oluyorsunuz. Devamında bir web sayfası açıp evi tanıtabilir, detaylıca bilgiler verebilirsiniz. Bunlara ek olarak sahibinden. com da bile kiralık ilan açabilirsiniz. Bu gibi pazarlama örneklerini çoğaltmak mümkün. Ağır bir konu. Yurtdışında iş yapmanın ucu çok açık. Konuşulsa konu sabaha kadar uzar gider. Diğer yandan yurtdışında çalışmak isteyenler için bu yazım da ilginizi çekebilir. Not: Yorum kısmındaki herhangi biriyle iletişim kurmanız tamamen sizin sorumluluğunuzdadır. Hocam tam bir gönül insanısınız. Bu bilgileri derleyip toparlayarak, muhakemesini yapmak ve paylaşmak oldukça zahmetli bir iş. Emeklerinize sağlık. Her ne kadar ticaret yapma kısmı ile ilgilenmesemde, yapmayı düşünenler için çok önemli bilgiler. Teşekkürler. Rica ederim. Konuyla ilgili sorular geliyordu ben de bildiklerimi yazayım dedim.


Meksika'nın en tehlikeli bölgelerinden olan Chiuhahua eyaletinde Creel şehrindeyim. Tehlikeli diyorum çünkü uyuşturucu trafiği bu bölgedeki kanyon ve cevresinde geçiyor. Neyse şehire indim. Şehir dediğime bakmayın kasabadan hallice. Merkezini boydan boya yürüyerek 5 dakikada bitirirsin. Kalacak ucuz yer arıyorum ama henüz bulamadım. Pek turist olmadığı için de yabancılar hemen sırıtıyor. Sokakta yürürken Lars'ı gördüm. Baktım sırtçantalı bir tipi var "merhaba, ucuz kalacak yer biliyor musun?" dedim. "Benim kaldığım yer güzel hem de ucuz 100 peso(7 usd)" dedi. Beraber bulduğu yere gittik ve ben de odaya yerleştim. Lars Almanyalı bir gezgin. Benim gibi fotoğraf ve macera peşinde gezmeye bayılıyor. Baktık kafalar da uyuştu yaklaşık 17 gün beraber gezdik. Dağ, tepe, bayır kilometrelerce yürüyüşü, onlarca otostop tecrübesini ve en güzeli de Tarahumara köy ziyaretlerini hep beraber yaptık. Adam bildiğin üstün Alman teknolojisi. Kaçta yatarsa yatsın sabah 7-8 de kalkar, sobayı yakar, yemek pişirir, çay yapar, çantasında her daim yiyecek bir şeyler vardır, yanında aç kalmanın imkanı yok. Survivora katılsa birinci olur, o derece. Önceki gezilerimde de sürekli birileriyle tanışıyordum ama son bir yıldaki gezilerimde uç noktadaki insanlarla çok tanıştım ve kısa süreli de olsa gezilere beraber devam ettik. Öncekilerde olduğu gibi Lars'dan da hem gezi hem hayat adına bir çok şey öğrendim. Bu fotoğraf ise Batopilas kasabasında insanların o dağlara gitmeyin, tehlikeli dediği yerlerde köy bulmak için saatlerce dağ, tepe yürüyüp sonunda Tarahumara evlerini bulup, onların fotoğraflarını çekip, çocuklarıyla oynayıp, kaldığımız yere geri dönmek için otostop çeker halimiz. Yürümekten ayaklar şişmiş, sıcaktan amele yanığı olmuşuz ve saatlerce tek bir aracın gelmesini bekliyor olsak da yüzümüzde, istediğimiz fotoğrafları almamızın tebessümü var.