Vegas'ı şöyle düşünün; Bir yere bir tabela mı koyulacak? En büyüğünü koymuşlar. Bir yere yeni bir otel mi açılacak, 3000 odalı olsun, içine de 4 tane Starbucks, 15 tane restoran, 3 tane club koyulsun. Restoran mı açıldı? Yemeklerin bir porsiyonu 1 aileyi doyuracak ebatlarda olsun, çünkü niye olmasın ki? Bir yerde parti mi gerçekleşiyor? SAPITIN SAPITABİLDİĞİNİZ KADAR. Ciddi söylüyoruz, hayatımızda bu kadar aşırı, bu kadar abartılı bir yer görmemiştik. Sanki dünyanın tüm elektriğini burası tüketiyor, tüm yemeğini burası yiyor, tüm enerjiyi burası harcıyor, sırf yılda 2 gün elektiriği kesseler dünya daha iyi bir yer haline gelirmiş gibi falan hissediyorsunuz. İşte sırf bu sebeple bile, yani biz evde oturmuş Netflix izlerken dünyanın bir yerinde böyle bir şeyin vuku bulduğunu kendi gözlerinizle görmek adına bile Vegas'a gidilir. Belki bizler gibi en büyük hayranı olmazsınız, belki de eğlence anlayışınıza çok uygun olduğuna karar verir ve tekrar gelme kararları alırsnız ama her halükarda bir gördünüz mi bir daha unutmayacağınız kesin. Pahalılık Durumuna Göre: Öncelikli bilmeniz gereken şey, eğer bütçenizi daha uyguna getirmeye çalışıyorsanız Vegas gezinizi hafta içi günlerine denk getirmeye çalışın, çünkü hafta sonu otel fiyatları çoğunlukla daha yüksek oluyor. Vegas her daim hareketli bir şehir olsa da en büyük etkinlik ve partiler genellikle hafta sonlarına koyulduğu için fiyatlar özellikle Cuma & Cumartesi için daha yüksek oluyor. İkinci bilmeniz gereken şey, eğer Kasım Şubat arası gidecek olursanız büyük ihtimalle oteller de daha uygun fiyatlı olacaktır, çünkü burası Vegas'ın daha az kalabalık olduğu bir dönem. Hava Durumuna Göre: Bilmeniz gereken bir diğer önemli şey: Vegas'ın çölün orta yerine kurulmuş olması buranın hep sıcak olduğu anlamına gelmiyor. Yani Kasım Şubat arası Vegas'a gidecek olursanız basbayağı serin bir havayla karşılaşabilirsiniz, dolayısıyla eğer yüzeyim güneşleneyim, havuz partilerine katılayım gibi bir isteğiniz varsa o dönemleri es geçin. Fakat eğer sıcaklarla başa çıkamayan, sıcakta sinir krizi geçiren bir insana dönüşüyorsanız Haziran Temmuz Ağustos triosu da sizi bozabilir, artık karar sizin. Bunca detaylandırmanın üzerine kişisel olarak Vegas'a gitmek için en iyi dönem bizce nedir onu da söyleyelim: Ya Eylül Ekim ya da Mart sonları ve Nisan. Artık zevklerinize göre kendiniz karar vereceksiniz. Las Vegas'ta ne kadar süre kalacağınız aslında tamamen buradan ne denli keyif alacağınızı düşündüğünüze ve planladığınız aktivitelere bağlı. Mesela biz 2 gün partilemek bize yeter, hem deneyim olarak hem eğlence olarak bu kadarla sınırlı kalalım dedik ve kararımızdan gayet memnunuz. Öyle aklımızın kaldığı, ay keşke biraz daha kalsaydık dediğimiz bir durum olmadı. Ancak özellikle eğlence niyetiyle gidiyorsanız geç saatlere kadar ayakta kalma ihtimalinizi, bu sebeple sabahları geç kalkacağınızı, özetle gezi boyunca bir düzensizliğim hakim olacağını hatırlatalım. Buna bir takım turistik aktiviteler gerçekleştirme isteğinizi de ekleyecek olursak belki 1 gün daha eklenebilir. Geldik işin kabus gibi bir kısmına. Kabus gibi diyoruz, çünkü o kalabalıkta bir yerden bir yere ulaşmak hakikaten büyük bir çile. Hele bir de moda girip topuklu ayakkabı falan giydiyseniz bir noktada anneanneye bağlıyor ve kendinizi elinde ayakkabıları, çıplak ayakla sağa sola yürüyen pes etmiş kadınlar topluluğuna dahil olmuş bir halde bulabiliyorsunuz. Tamam, panik yok, bu işi çözmenin, çözmek olmasa da daha pratik bir hale getirmenin yolu var; Uber ya da Lyft kullanmak. Burada Uber ve Lyft gerçekten insanların eli ayağı haline gelmiş durumda. Otellerin içinde Uber ve Lyft kullanıcılarının inip binmesi için ayrı alanlar oluşturulmuş ve yüzlerce insan elinde telefonu, aracını bulmaya çalıştığını göreceksiniz, dolayısıyla siz de hemen olaya adapte olsanız iyi edersiniz. Taksi kullanmak konusunda ısrarcıysanız ve belli bir saatte bir yerde olmanız gerekiyorsa şunu bilmeniz gerek: The Strip üzerinde yoldan taksi çevirmek diye bir şey yok, dolayısıyla o gördüğünüz taksi kuyruklarına girmek zorundasınız. Özellikle akşam saatlerinde inanılmaz çılgın uzunlukta taksi kuyrukları olabiliyor. Yani gideceğiniz yer nasıl olsa yakın diye 10 dakika öncesinde aşağı inmek gibi bir hatada bulunmayın, taksi kuyruğunu ve karşılaşacağınız trafiği de göz önünde bulundurarak plan yapın. Farkındaysanız bir yerlere yürüyerek gitmekten hiç söz etmiyoruz bile, çünkü Las Vegas kesinlikle yürüyerek gezmeye elverişli bir şehir değil. Herhangi bir otelin bir ucundan diğer ucuna yürümeniz bile 20 dakika sürebiliyorken, karşınızdaki otele yürüyerek gitmek inanın bazı durumlarda imkansız bir şeye dönüşüyor. O yüzden biz bile bunu söylediğimize şaşkınız ama 2 gün de yürümeden geziverin, biz size yürünecek bir yer varsa söyleriz zaten. Eğer bizim gibi Vegas'a arabanız ile gittiyseniz orada bulunduğunuz süre boyunca arabayı unutsanız iyi edersiniz. Zaten çok yüksek ihtimalle Vegas'ta bulunacağınız herhangi bir aktivite alkol almayı da kapsayacağı için araba kullanamayacaksınız. Ancak şayet öyle olmasa bile ciddi bir trafik karmaşası olduğu ve park yerlerine gereksiz paralar ödemeniz gerekeceği için arabanızı otoparktan çıkarmak yerine Uber ve Lyft'e abanmanız önerimizdir. Otelinizi mümkünse The Strip üzerinde, yok o olmaz onlar bana pahalı geldi diyorsanız da The Strip yakınlarında bir yerde seçmeye çalışın, çünkü çoğu mevzu bu cadde üzerinde dönüyor, işinizi kolaylaştıracağı kesin. Las Vegas'ta otelinizi seçerken otelinizin içinde ne gibi etkinlikler, atraksiyonlar, şovlar, restoranlar olduğuna dikkat edin. Bunu söylüyoruz çünkü Vegas gezinizin büyük bir kısmı zaten otellerin içinde geçecek, burada eğlence anlayışı bunun üzerine kurulu, clublar, barlar, restoranlar, kumarhaneler her şey otellerin içine dağılmış durumda. Her sene o otel ile anlaşan sanatçılar, gruplar, DJ'ler oluyor ve belli bir süre boyunca orada sahne alıyorlar. David Cooperfield, Criss Angel gibi isimler gösteriler yapıyor falan, aklınıza ne gelirse hepsi otellere dağılmış durumda. Dolayısıyla eğlence ve gece hayatı açısından kafanıza uyan, içindeki atraksiyonlara dahil olmak isteyeceğiniz bir otel seçecek olursanız hayatınız daha kolay olur. Otel seçerken girip sitelerinden hangi otelde ne olduğuna, bunların hangilerinin ilginizi çektiğine göre seçmek işinizi kolaylaştırabilir. İnsan böyle bir durumda "bu ne abi 5 yıldızlı tatil köyüne mi geldik otelimizde takılalım manyak mıyız" hissine kapılabiliyor ama, gidip görünce anlayacaksınız, Vegas'ta otellerde vakit geçirmek gayet normal bir şey ve o şekilde hissettirmiyor. Biz MGM Grand'de konakladık ve gayet memnun kaldık. Otel zaten gayet düzgün ama, bunun dışında otelin içindeki etkinlikler, konserler, clublar vs. aklımıza yattığı için de burayı tercih ettik. Wet Republic denilen tuhaf ötesi tuhaf havuz partisi bizim otelde gerçekleşiyordu ve birçok popüler DJ yine MGM kapsamında Hakkasan'da çıkıyordu mesela. Yine de bir tık daha diğer popüler otellere yakın olayım, biraz daha yürüyerek sağa sola gitme imkanım olsun diye düşünürseniz, MGM Grand The Strip'in daha başında bir noktada kaldığı için Caesars, Cosmopolitan ve Bellagio gibi seçenekleri de değerlendirebilirsiniz. En başından söyleyelim, biz bu kumar ve kumarhane meselelerine pek heves eden insanlar olmadığımız için bu konuda pek yetkili kişiler sayılmayız. Yani Vegas'tayız abi, bu da bir deneyim diyerek 2-3 bir şeyler oynamış olsak da burada "şu kumarhaneye gidip orada oynayın, en çok orada para kazandık" ya da "VARINIZI YOĞUNUZU KIRMIZIYA BASIN ABİ DUACIMIZ OLURSUNUZ" falan gibi taktikler vermemizi bekliyorsanız çok yanlış yere geldiniz. Vegas'ta neredeyse her otele girdiğinizde kumarhane bölümleriyle karşılaşacaksınız. Şahsen ben gitmeden önce sanıyordum ki kumarhaneye gitmek isteyen insanın kumarhane bölümüne gitmesi gerekir, bunun için ayrı bir nokta vardır ve oraya girer. Ama yoo, basbayağı girdiğiniz gibi laps diye karşınıza makineler, masalar, kumar çılgınlığına kapılmış insanlar çıkıveriyor, öyle özellikle bir alana gitmeniz gerekmiyor yani. Dolayısıyla kimlik kontrolü vb. bir şey gerçekleştirilmediği için siz kumar oynarken aniden adamın teki gelip kimliğinizi kontrol etmek isteyebilir, bunu yadırgamayın, orası için sıradan bir durum, bize 2 günde 8 kere falan sormuşlardır herhalde. Las Vegas genelinde herhangi bir yerde, herhangi bir yerde derken havaalanında tutun bir outlete kadar ya da tuvalete giderken falan bile slot makineleri ile karşılaşabilirsiniz. Zaten bir noktada sıradanlaşıyor, yüzüne bile bakmıyorsunuz, hee hee tamam kumar evet şeklinde geçip gidiveriyorsunuz. Kumarhane bölümlerinde masada oturuyorsanız, yani daha direkt bir şekilde söyleyecek olursak, para harcıyorsanız alkol bedava. Gelip siparişinizi soran kişileri yadırgamayın, söyleyin gitsin. Zaten kumarhanelerde saat olmadığı, içeri sürekli oksijen basıldığı ve tüm ortam "daha fazla kumar oynasınlar" üzerine kurulu olduğu için kendinizi farkına varmadan saatlerdir kumar oynayan bir ayyaş formuna dönüşmüş halde bulabilirsiniz, dikkat. Sonra gece 2'de çocuğunu uyandırıp gofret veren pişman baba gibi odanıza dönmeyin. Daha düşük bahis oranları için MGM, Bellaggio, Caesars vb. büyük oteller yerine biraz daha az bilinen yerleri deneyebilirsiniz, orada oranlar daha düşük oluyor. Biz gidip görmedik ama, Bally's bunun için en uygun yerlerden biri dediler, bi' denersiniz. Yine aklınızda bulunsun, şayet kumara meraklıysanız ama çok da para harcamak istemeyen bir kumar meraklısıysanız otellerde bazı saat aralıklarında bazı masalarda daha düşük oranlar oluyor. Aynı şekilde bazı bölümlerde minimum 25 dolar koyarak oturabileceğiniz masalar, bazı bölümlerde ise 15 dolara oturabilecekleriniz oluyor, onları tespit etmeye bakın deriz. Son olarak okuyunca saçma gelebilecek, ama aslında cidden işe yarar bir bilgi vermek istiyoruz. Kumarhanelerin ve otellerin içi ÇOK SOĞUK. Ama yani böyle bir soğuk olamaz, bildiğiniz morg seviye. O sebeple yanınıza buna yönelik bir şeyler almak isteyebilirsiniz. Bize babaanne muamelesi yapanlar orada titreye titreye kumar oynarken düşünsün.......... Şimdiii, evet tamam partileyip eğlenme odaklı gelmiş olabiliriz ama, elbet Vegas'ta da gezip görecek bir takım yerler söz konusu. Eğer gerçekten Vegas'ın eğlence dünyasına kapılacak olursanız bunların ne kadarını gerçekleştirebilirsiniz bilmiyoruz, çünkü çok yüksek ihtimalle darmadağın olacak, yalnızca 2 gecede bile "abi bugün kimse bana dokunmasın olur mu, nefes almak için bile çaba sarf etmem lazım çünkü" noktasına geleceksiniz ama, yine de kaçırmak istemeyeceğiniz bir takım yerleri aşağıda sıralamak istiyoruz. İnanın biz de Amerika gezimizin Las Vegas ayağında gezi anlamında tam performans gösterebilmiş değiliz, ancak halimiz kaldığı kadar şöööyle bir keşfe çıktık, onları Las Vegas Gezi Rehberi kapsamında sizden esirgeyecek değiliz tabii. Bir klasikle başlayalım, filmlerden tanıdığınız, evinizin sokağındaki marketin tabelası kadar tanıdık gelecek ikonik "Welcome To Fabulous Las Vegas" tabelası. Buraya gidecek olursanız tabela haricinde herhangi bir şey olmamasına ve bu tabela herhangi bir tabelanın ötesinde olmamasına rağmen önünde fotoğraf kuyruğuna girmiş insanlarla karşılaşacaksınız. Çok yüksek ihtimalle "bu Amerika istediği her şeyi popüler hale getirebiliyor, ANBILİVİBIL" diye düşünecek ve belki yine de tabelanın önünde fotoğrafınız olması için o sıraya da gireceksiniz. Biz girmedik, pişman değiliz, ama sıra beklemeyi göze alırsanız da anlarız. Arabasız ulaşmak biraz zorlu olabilir, dolayısıyla şayet "Vegas'ta arabanızı otoparka bırakıp sonra bir daha çıkarmayın" önerimizi dikkate alacaksanız burayı Vegas'a giriş yaptığınız zaman, yani altınızda arabanız varken ziyaret etmenizde fayda var. Merak etmeyin, yolun ortasında gibi görünse de arabanızı park edebileceğiniz bir alan mevcut. Bu kısım gerçekten ne kadar anlatılırsa anlatılsın Las Vegas'a ayak basmadan anlaşılabilecek bir durum değil. Yani neden otel geziyorum, ne halt etmeye otelden otele geçiş yapıyorum, otel dediğiniz gezilen bir yer değildir ki gibi düşüncelere kapılmanız çok normal. Fakat bu yazı boyunca sizi alıştırmaya çalıştığımız "Las Vegas'ta mevzu otellerin içinde dönüyor" muhabbetini bir kez daha vurgulamak isteriz, çünkü birazdan size aşağıda gidip görmek isteyebileceğiniz bir takım otellerden bahsedeceğiz. Bu otellere zaten bir etkinlik, aktivite, konser, şov ya da restoran sebebiyle yolunuz düşecek olabilir, ancak hepsi belli bir özelliği ile ön plana çıktığı için bu acayiplikleri kaçırmanızı istemeyiz. Bellagio: Ocean's Eleven'ın çekildiği, Vegas'ın en ünlü otellerinden. İçine girmeseniz bile önündeki "Fountains of Bellaggio" olarak geçen fıskiyemsi şeylere odaklı su şovunu izlemeyi unutmayın. Şovun zamanlamasına şuradan bakabilirsiniz, değişkenlik gösterdiği için baksanız iyi edersiniz. Venetian: Venedik konseptli, içinde gondollarla gezebileceğiniz ve Venedik benzeri bir ortamın oluşturulduğu bir diğer temalı otel. NY NY Hotel: Bu sefer temamız New York, dışarıdan baktığınız zaman Özgürlük Anıtı ve New York'un ikonik yapılarını da bir arada görebileceğiniz bir otel. Cosmopolitan: Vegas'ın en ünlü otellerinden bir diğeri, en popüler olaylarından biri "The Chandelier" adlı barı. Adının bu olmasının bir sebebi var tabii. İçinde çok yüksek ihtimalle hayatınızda göreceğiniz en büyük avizeyi göreceksiniz, bu sebeple uğranabilir, ama giyim kuşama dikkat etmeyi gerektiriyor, aklınızda bulunsun. Caesars Hotel: Temamız Roma, ortalıkta sütunlar, heykeller, Roma terk görüntüler. Zaten dışarıdan bakınca sırf binanın büyüklüğü karşısında bile şok olacağınız için mutlaka dikkatinizi çekecektir. Luxor Hotel: Piramidi ve önündeki Sphinx'i ile ünlü, Antik Mısır temalı otel. Gitmeden önce adını bile duymamıştık ama görünce insanın dikkatini çekiyor tabii. Paris Hotel: Bilin bakalım bu otelin teması nedir? DİNG DİNG DİNG, doğru cevap, 1 dolar kazandınız. Evet eşek gibi bir Eiffel Kulesi var. Evet Zafer Takı bile var. Artık şu otellerden bi' çıkalım di mi? İlginç milginç, bir insan nereye kadar otel gezebilir sevgili Las Vegas, gerçekten kendimizi Otelciler Birliği Heyeti gibi hissetmeye başladık artık ya. Şu oteller tarafından biraz sıyrılacak olursanız Downtown Las Vegas'a ulaşacaksınız. Tabii ki burada da neon tebala çılgınlığı, aşırılık üzerine kurulu bir düzen, restoran yığılması ve bir takım oteller devamlılık gösteriyor, ancak biraz daha farklı bir konseptte. Yani The Strip tarafı ile Downtown Las Vegas tarafı bazı açılardan benzerlik gösterseler de ayrı dünyalar diyebiliriz. Fremont Street ise Downtown Las Vegas'ın en popüler ve turistik caddesi diyebiliriz. Burada bir aşağı bir yukarı dolaşırsanız zaten onlarca ilgi çekici atraksiyon ve anormallik ile karşılaşacaksınız, zira ismen tanıdık gelmese bile son derece turistik bir nokta olduğu için buraya da çeşit çeşit atraksiyonu yığmışlar. İlla ki müze gezecekseniz bari Las Vegas'a özgü bir müzeyi gezin de tam olsun. Üstelik fotoğraf çekmeye heves edenler için bayağı uygun bir mekan. Girişine Instagramlık fotoğraf çekilir yazsalar yeridir. Neon Müzesi, Vegas'ta eskiden kullanılmış, ama artık emekliye ayrılmış neon tabelaların sergilendiği bir acayip müze. Haftaiçi 23:00'e, haftasonu 00:00'ye kadar ziyaret edebilirsiniz. Caesars Palace'ın tam karşısında yer alan LINQ Promenade 2014 yılında açılmış ve üzerinde çeşitli restoranların, kafelerin, mağazaların ve bir takım eğlencelik atraksiyonların bulunduğu bir başka nokta. Popüler olmasının en büyük sebebi, gerçekten de "büyük" bir sebep olan "High Roller" adlı dönmedolap. Bu dönmedolap her gün saat 11:30'dan gece 2:00'ye kadar açık. Gündüz ayrı ücreti, gece ayrı ücreti var. Gece binerseniz çok yüksek ihtimalle aşağı kusacağınız için pek önermiyoruz. Unutmadan, In-N-Out Burger'i deneme fırsatınız olmadıysa burada mevcut. Ayrıca Gordon Ramsay'nin Fish n Chips restoranını da deneyebilirsiniz. İsviçreli sanatçı Ugo Rondinone tarafından yapılmış bir enstelasyon çalışması olan Seven Magic Mountains en sığ şekilde tasvir edecek olursak, hiçliğin ortasında üst üste dizilmiş devasa ve rengarenk kayalardan oluşuyor. Konumu itibariyle çölün ortasında yer aldığı için görsel anlamda ve fotografik olarak oldukça etkileyici bir çalışma olmuş, dolayısıyla buraya uğramak isteyebilirsiniz. Anlayacağınız üzere burası tam olarak Las Vegas merkezinde değil, merkeze 16 km gibi bir uzaklıkta, Las Vegas Boulevard ve St. Rose Parkway kesişiminde bulunuyor. Zaten renkleri ve büyüklüğü sebebiyle dikkat çekici olduğu için gözden kaçırmazsınız diye tahmin ediyoruz. Las Vegas'ta geçen günlerimiz eğlence, perişanlık, kan ter içinde kalma ve 8 kilo kalana kadar dans etme üzerine kurulu olduğu için normal koşullarda en çok üzerine düştüğümüz konulardan biri olan yeme içme meselesine o kadar da odaklanamadık. Yani diğer gezilerimizdeki öneri performansını burada bizden beklemeyin, ama deneyebildiklerimizi tabii ki paylaşacağız. Peggy Sue's Diner: LA'den Vegas'a giderken yol üzerinde kalan bir mekan. Yemekleri gerçekten rezalet, ama tipi çok güzel olduğu için burada duraksamak isteyebilirsiniz. Yeter ki yemek yemeyin. Heart Attack Grill: Fremont Street üzerinde bulunan, 160 kilo üzeri kişilerin bedava yemek yiyebildiği, garip bir şekilde obeziteye teşvik eden ve yemeğinizi bitirmediğinizde sizi dövmeye kalkıştıkları mekan. Bunların hiçbiri şaka değil. Afiyet olsun. Hershey's Chocolate World: M&M Store'dan haberdarsanız onun Hershey's versiyonu gibi düşünebileceğiniz mekan. Reese's da bunun kapsamında bulunuyor. Özetle çikolata krizi geçirmek isterseniz birebir. Gordon Ramsay'nin Restoranları: Vegas genelinde çok ünlü şeflerin restoranları ile karşılaşabilirsiniz, bunlardan biri de bir aşağılama uzmanı olan değerli üstadımız Gordon Ramsay. Biz hamburgercisini denedik ve gayet memnun kaldık, öyle efsane bir durumu olmamakla birlikte bizce denenir. Planet Hollywood içinde deneyebilirsiniz. Açık Büfe Çılgınlığı: Vegas genelinde bir açık büfe çılgınlığı söz konusu. Böyle deyince yine bir "bu ne be tatil köyüne mi geldik" hissi olabilir, ama Vegas'ta işler öyle değil. Bizim bu çılgınlığa kapılma fırsatımız olmadı, ama denemek isterseniz Cosmopolitan içindeki Wicked Spoon bu alanda en iyilerden kabul ediliyor, direkt oraya yönelebilirsiniz. Gideceğiniz bazı restoran, bar ve etkinliklerde "dress code" var, yani öyle şıpıdık terlik ve yıkanmaktan rengi atmış Metallica tişörtünüzle girmenize sıkıntı çıkarabilirler. O yüzden bu tip yerlere gitmek gibi bir niyetiniz varsa yanınıza "beni içeri almazsan sen kaybedersin canım" kıyafetinizi de almayı unutmayın. Eğer şans eseri sizi etkinliklere sokmaya çalışan biriyle tanışırsanız ondan şüphelenmek ve çantayla dövmek yerine ona tutunun ve asla bırakmayın. Vegas genelinde böyle tipler dolaşıyor, bunlar onu bunu tanıyan, etkinliklere insan toplayan kişiler, işleri bu yani. Mesela biz sevgili Isaac reis ile tanıştık ve cidden tek bir partiye ve etkinliğe bile para ödemediğimiz gibi, saçma sapan VIP alanlara alındığımız için ne sıra bekledik, ne alkola para verdik, ÇOK YAŞA ISAAC REİS. Sanki şu an bir derdim olsa ve Isaac'i arasam onu da çözermiş gibi hissediyorum..........


Tabii işin geyik kısmı bir yana, San Francisco'nun California sınırları içine dahil olmasını bir türlü kabullenememizin altında başka sebepler yatıyor. Şehri sevdik sevmesine ama, o California etkisini bir türlü alamadık. Bu durum Hollywood'un bilinçaltımıza yerleştirdiği bir şey falan mı yoksa California'nın geri kalan noktalarında aldığımız his daha farklı olduğu için mi bilemiyoruz ama, San Francisco hakikaten de tam olarak California'daymışsınız gibi hissettirmiyor. California deyince hava hep güzel olsun, sağınız solunuz palmiye olsun, plajda paten kayanlardı, vay efendim bronz teniyle etrafta cirit atanlardı, öyle bir şey bekliyorsunuz, öyle yerleşmiş kafalara. Ama San Francisco tam olarak öyle bir şehir değil. Özellikle Los Angeles'la kıyaslayacak olursak daha bir büyük şehir havası, daha bir "sabah 7'de kahvemi aldım ve bir gökdelenin 54. katındaki ofisime gidiyorum" havası var. Eh tabii öyle olmayan bölgeleri var, ancak bir şehrin ilk izlenimi kafanızda nasıl yer ettiği üzerinde çok büyük etki eder ya, belki bizde de öyle bir şey oldu. Neticede San Francisco ile anlaştık anlaşmasına da, daha çok aslında çok sevdiğimiz, ama üniversite bittikten sonra sadece özel günlerde haberleştiğimiz tatlı bir dostumuz gibi yer etti hayatımızda, öyle sık sık görüşmesek de olur ama bir şekilde bir gün tekrar karşılaşırsak da mutlu oluruz. Başlamadan gelen not: Amerika'ya ilişkin tüm rehberlerimize ulaşmak için buraya tık tık. San Francisco gezimizi izlemek ve başka ipuçları da isterseniz Instagram'daki sabit San Francisco hikayelerimize de göz atmanızı öneririz. İşte burada bizi biraz daha iyi anlayacaksınız, çünkü yok öyle "keğlıfornya'ya gidiyorum ya hava hep güzel, ne zaman istersem giderim" demeler. Eğer San Francisco gezinizi hava durumunu göz önünde bulundurarak planlayacaksanız California dediğin hep sıcak olur izleniminizi bir kenara bırakmanız lazım. Kış aylarında San Francisco'da gayet de soğuk olabiliyor ve hava sıcaklığı 6-7 derecelere kadar düşebiliyor. Dolayısıyla eğer daha güzel havalar peşindeyseniz bu dönemleri es geçmek iyi bir fikir olabilir. Bize kalırsa San Francisco'ya gitmek için en iyi dönem Eylül Ekim ayları. Biz de tam olarak bu dönemde ziyaret ettik ve hava durumu Los Angeles'taki kadar ılık olmasa da gezmek için oldukça elverişliydi. Gündüz 20 derece suları, akşam ise üste mont giymelik 13-14 derece gibi düşünün. San Francisco turistik aktivite açısından çok çok yoğun bir şehir değil. Yani pek tabii yapacak çok fazla şey bulabilirsiniz, ancak San Francisco'ya ilk kez gidecek birinin "turist görevleri" anlamında düşünecek olursak aslında 3 tam gün bu aktiviteleri gerçekleştirmek için yeterli olacaktır. Tabii bizim mantığımızla yaklaşacak olursak, bölge keşiflerini de göz önünde bulundurunca ve gastronomi merkezi kabul edilebilecek bir mekan çeşitliliğini de barındırmasından mütevellit ona 2 gün daha ekleyebilseniz ne güzel olur, tadını çıkarırsınız. Keşfetmek isteyebileceğiniz bölgelerden aşağıda bahsedeceğiz, belki ona göre karar verirsiniz. Eğer otelden çıktığım gibi turistik aktivitelerin ortasına düşeyim, biraz yürüdüm mü Alcatraz'ı göreyim, San Francisco'nun ikonik bir noktasında kalayım derseniz Fisherman's Wharf tarafında kalabilirsiniz. Ancak şunu bilmenizde fayda var, burası şehrin turistik anlamda en popüler noktalarından biri olsa da, diğer bulunacağınız aktivitelere ve mekanlara göre düşününce biraz uzakta kalabiliyor. Kişisel görüşümüzü soracak olursanız burası şehrin en hoşumuza gitmeyen bölgesiydi, galiba biraz fazla turist akını yaşandığı için o şekilde hissettik. "Şehir şehir" bir noktada, gökdelenlerin, dev binaların, alışveriş caddelerinin arasında konaklamak isterseniz adresiniz Union Square. Ancak burada kalırsanız biraz fazla trafiğe maruz kalabilirsiniz, çünkü çok hareketli bir nokta ve şehrin kesinlikle genel bir trafik problemi var. Eğer daha hipster takılmak isterseniz, yani turistik nokta yerine yerleşim bölgesi olan noktaları tercih ederim, gece hayatı ve mekan odaklı bir noktada kalmak istiyorum derseniz o zaman Mission ya da Height Ashbury bölgelerini değerlendirebilirsiniz. San Francisco gezimiz boyunca, aslına bakarsanız tüm Amerika gezimiz boyunca ulaşım için Uber ve Lyft harici bir şey kullanmadık desek abartmış olmayız. Amerika'ya ilişkin diğer yazılarımızda da söz etmiştik, bu iki uygulama Amerika'da o kadar hayatın içine dahil olmuş durumda ki, gerçekten orada yaşayanları çoğu da ulaşım için bu iki uygulamayı kullanıyor. Dolayısıyla burası için de size aynı öneride bulunacağız, zaten fiyatlar ekstrem olmadığı için direkt bu uygulamalara dadanabilirsiniz, işinizi kolaylaştırır. Genel olarak bu şehrin yürümeye elverişli bir şehir olmadığını en baştan söyleyelim, çünkü YARABBİM ONLAR NASIL YOKUŞLAR? Biz Lizbon'u beter sanıyorduk, ta ki San Francisco'yu gezene kadar. Bu sebeple geziniz boyunca alacağınız "abi şuradan yürüyüveririz aslında" kararlarınız pek çok kez köşeyi dönüp hayvancıl bir yokuş ile karşı karşıya kalmanız sonucu pişmanlığa dönüşebilir, burada bu duruma alışmanız lazım. San Francisco'nun meşhur cable car'ına binmek isteyebilirsiniz, ama bunu öyle her noktaya ulaşacağınız bir araç gibi düşünmeyin. Buradaki "cable car'ın" ünlü olmasının temel sebebi bu aracın 1870'lerin başlarında ilk kez bu şehirde icat edilip kullanıma geçirilmiş olması. Ancak öyle şehrin her noktasına giderken kullanılan, çok yaygın bir ağ şeklinde ilerlememiş, yani temel ulaşım aracınız olarak bunu kullanamazsınız, çünkü yalnızca 3 hattı var. Bunun dışında otobüs, tramvay vb. toplu taşıma araçlarını da kullanabilirsiniz. Bunun için çok pratik bir şey yapmışlar, siteye girip bulunduğunuz noktayı ve gideceğiniz noktayı yazarsanız size kullanmanız gereken toplu taşıma aracını/numarasını söylüyor, sizin bulmaya çalışmanıza gerek yok yani, linkini şöyle bıraktık. Konuya bildiğiniz yerden girelim; şehrin simgesi haline gelmiş meşhuuur Golden Gate Köprüsü. Neden bu kadar meşhur olduğuna ilişkin bir türlü farklı açıklama var ama, en azından turistler açısından düşünecek olursak çok yüksek ihtimalle renginin ve tabii ki Amerikan filmlerinin dayatmasının etkisi büyük. Köprünün yapıldığı dönemde, yani 1930'lu yıllarda "abi siz manyak mısınız buraya köprü yapılamaz, bu hava koşullarında mümkün değil" gibi söylemler sebebiyle yapılsın mı yapılmasın mı tartışmaları vuku bulsa da, Golden Gate'in yapımı 5 sene gibi bir sürede tamamlanmış. Yapım aşamasında tam 11 işçi hayatını kaybetmiş. San Francisco'nun turistik merkezi kabul edebileceğimiz, şehre gelen her turisti esrarengiz bir biçimde kendine çeken Fisherman's Wharf, eğer turistik aktivitelere ve kalabalığa tahammül etmek konusunda güçlük çekiyorsanız sinir katsayınızı bile arttırabilir. Öyle ki, biz şehre ulaştığımız gibi yolumuz ilk buraya düştüğü için"acaba bu şehri o kadar da sevmeyecek miyiz şüphelerine bile kapılmıştık, merak etmeyin, sonradan o hissimiz geçti. Fisherman's Wharf tam olarak deniz kenarında kalıyor ve şayet "SF İstanbul'u hatırlatıyor" duygusunu yaşama ihtimaliniz varsa bu hisse en çok yaklaşacağınız yer burası. Civardaki tartışmasız en popüler aktivite Pier 39'u dolaşmak. Pier 39'da da kafeler, restoranlar, dükkanlar, hediyelik eşya mağazaları, aklınıza ne geliyorsa bulabilirisiniz, ama hiçbirini "lokal" olarak değerlendirmemeniz gerektiğini hatırlatalım, tammmamen turistlere yönelik. Buna rağmen Pier 39'u şöyle bir dolaşıp yönünüzü deniz aslanlarının hep beraber danalar gibi bağırdığı ve hep beraber takıldığı noktaya doğru çevirmenizi öneriyoruz, bizim buradaki favori aktivitemiz buydu. Pier 39 üzerinden K-Dock diye adlandırdıkları tarafa doğru ilerleyecek olursanız, gürültüyü de takip ederseniz deniz aslanları gözlemleyebildiğiniz alana doğru ulaşacaksınız, bayağı keyifli aktivite, bu kadar da yakından görebilmeyi beklemiyorduk doğrusu. Bunun dışında Exploratorium ve Aquarium of the Bay de burada yer alıyor, her ikisine de gitmediğimiz için detaylarına giremiyoruz maalesef. Fisherman's Wharf'a geçmeden önce aralarındaki mesafe çok da uzak sayılmayacağı için Lombard Street'e uğrayabilirsiniz. Burası daha önce de fotoğraflarını görmüş olabileceğiniz o zigzaglı, tuhaf ve "neden böyle burası şimdi" dedirten bir biçime sahip yol/yokuş. Aslında burası uzun bir cadde, bizim söz ettiğimiz ve fotoğraflamak isteyeceğiniz noktası Hyde Street ve Leavenworth Street arasında kalan noktada. Union Square'i ismen bilmiyorsanız da bu meydanı da size bir şekilde hatırlatabiliriz bizce. Hani şu Amerikan filmlerinde Noel döneminde orta yerine ışıklı bir yılbaşı ağacının dikildiği, yanına da buz pateni pistinin kondurulduğu meydanlar vardır ya, işte bu da onlardan biri. Yani şehrin en göbek noktalarından, San Francisco gezi rehberi yazan biri için bahsetmemenin imkansız olduğu bir yer diyebiliriz.... Türlü türlü markanın yan yana sıralandığı alışveriş caddeleri, kafeler, restoranlar ve dev binalar ile çevrelenmiş, San Francisco'nun en "şehir şehir" noktası. Biz bu tip noktalarda vakit geçirmekten hoşlanıyoruz, çünkü doğruyu söylemek gerekirse Amerika deyince aklımızda böyle bir şeyler canlanıyor ve tam anlamıyla bu tarz bir bölge görme isteğimizi tatmin etmiş oluyoruz. Zaten civarda ziyaret etmek isteyebileceğiniz birkaç yerden aşağıda bahsedeceğimiz için hepsini gezinizin aynı gününe denk getirerek burayı da şöyle bi' dolanabilirsiniz. E biraz da müze gezmez miyiz? Zaten San Francisco'da size çok fazla müze yüklemesi yapmayacağız, o yüzden burayı rahat rahat zaman ayırarak dolaşabilirsiniz. Normal koşulllarda MoMA deyince aklınıza ilk etapta New York geliyordur ama, şanslısınız ki San Francisco'da da SFMOMA var; yani San Francisco Museum of Modern Art. İçeride Jackson Pollock, Frida Kahlo, Andy Warhol, Gerhard Richter gibi pek çok ünlü sanatçının eserleri ile karşılaşacak olmanızın yanı sıra, gittiğiniz döneme göre çok başarılı dönemsel sergilere de denk gelebilirsiniz. -Müze Çarşamba günleri kapalı. Giriş 25 Dolar. Yakın olmaları sebebiyle Union Square ile SFMOMA keşfinizi aynı güne denk getirmeniz önerimizdir. -Müzelerden konu açılmışken bizim zaman sınırlamamız nedeniyle gidemediğimiz ama sizin gitmek isteyebileceğiniz iki müzeyi daha şöyle bırakalım: Legion of Honor ve de Young Museum. Geldik en çok ilginizi çekeceğini tahmin ettiğimiz aktivitelerden birine. Neden tüm insanlık olarak böyle aktivitelerden haz alıyoruz, neden bir hapishaneyi görmek bir turist etkinliği haline gelmiş o da tuhaf ya, bu kısmı başka bir yazının konusu olsun. Efenim duyup bilmeyenler için Alcatraz Hapishanesi'nden şöyle bir bahsedelim. Burası San Francisco'ya 2 km uzaklıkta bir ada üzerine kurulu. 1934-1963 yılları arasında federal hapishane olarak hizmet vermiş ve en tehlikeli olarak kabul edilen suçlular burada hapis yatmışlar. Konumu itibariyle, yani karayla herhangi bir bağlantısı olmadığı için buradan kaçmak neredeyse imkansızmış. Farklı farklı dönemlerde 14 farklı kaçma girişimi gerçekleşmiş ancak bunların çoğu ya vurulmuş, ya boğulmuş ya da yakalanıp tekrar hücreye atılmış. Yalnızca 3 mahkumun kaçtığına ilişkin komplo teorileri olsa da bu kişilerin nerede olduğuna dair de net bir sonuca varılamamış. Günümüzde Alcatraz Hapishanesi müze olarak kullanılıyor ve gidip gezebiliyorsunuz. Alcatraz Hapishanesi'ne gitmek için biletinizi şu siteden almanız gerekiyor. İnternette karşınıza pek çok farklı seçenek çıkabilir ama bunların birçoğu kandırmaca, bazıları da tur mantığında şeyler olduğu için genellikle daha pahalı, dolayısıyla bu siteden şaşmamanız önerimizdir. Buraya gitmesi, gelmesi (gidiş-dönüş yarım saat gibi hesap edin, 15'er dakika sürüyor) adayı gezmesi falan derken en az 2 2,5 saatiniz buraya gider diye tahmin ediyoruz, planlamanızı ona göre yapın. Adaya ayak bastığınızda oryantasyon benzeri bir şeye katılmanız gerekiyor. Burada ada hakkında küçük çaplı bir bilgilendirme yapıldıktan sonra nereleri gezebileceğinize ilişkin de bilgi veriyorlar. Bu kısmı geçtikten sonra biraz yokuş tırmanarak tepeye, audio guide'larınızı alacağınız noktaya doğru ilerleyin ve gezmeye de oradan başlayın, çünkü dinleyerek gezmezseniz pek de anlamlı bir gezi olduğu söylenemez. San Francisco ile asıl kaynaşmamız, yani "aa pek bizlik değil burası galiba" aşamasından, "ya aslında tanıyınca sevdik" noktasına gelişimiz bölge keşiflerine geçiş yapmamız ile oldu. Bu bölgelerden birisi Chinatown-idi ki, tüm Amerika genelinde mutlaka görmeniz gereken bir Chinatown varsa, orası da San Francisco'daki olsa gerek. Kuzey Amerika'daki en eski Chinatown olması sebebiyle şanı yürümüş bu bölge, eğer daha önce Amerika'nın başka bir şehrinde bir Chinatown ziyaretinde bulumadıysanız ekstra ilginizi çekecektir diye tahmin ediyoruz, çünkü gerçekten bir anda San Francisco'dan çıkıp Çin'e ışınlanmış kadar oluyorsunuz. Ortamın otantikliği yeterli olmadıysa birileriyle konuşmayı deneyin, Çince cevap alınca siz de bizim geldiğimiz "hala Amerika'da mıyız bi kontrol mu etsek haritadan" noktasına gelirsiniz zaten. Chinatown'u keşfetmeye efendi gibi kapısından giriş yaparak başlayın, yani Dragon Gate girişinden. Zaten bu kapıyı gördüğünüz anda Chinatown'a giriyor olduğunuzu da fark edeceksiniz. Ardından buradan dümdüz devam ederseniz zaten Chinatown'un ana caddelerinden biri olan Grant Avenue'da ilerliyor olacaksınız. Bu cadde üzerinde satın alırsanız muhtemelen 3 dakika sonra bozulacak ya da teninize değdirirseniz türlü hastalıklara bir adım daha yaklaşacağınız ürünler satan bir sürü dükkan göreceksiniz. Tabii şaka bir yana, bu sokak özellikle akşam saatlerinde gidecek olursanız fotoğraf açısından da sizi acayip tatmin edecektir, o yüzden esprilerimizi bir kenara bırakıp burada yürümeyi ihmal etmeyin. Grant Avenue ile California Street kesişimine geldiğinizde solunuzda karşılıklı yükseldiğini göreceğiniz iki bina mutlaka mimarileri sebebiyle dikkatinizi çekecektir. Bunlar Sing Chang ve Sing Fat, onlara da şöyle bi' bakmayı ihmal etmeyin. Son olarak gözden kaçırmamanız için şiddetle ısrar edeceğimiz nokta: House of Nanking. Bu restoranda Çin mutfağının kralını yiyeceksiniz, mutttlaka uğrayın! Yer bulamazsanız Obama buradan evine paket yemek alırken görüntülendiği için meşhur olmuş Great Eastern Restaurant'a da bakabilirsiniz. Çin Mahallesi'nden çıktık, bu sefer San Francisco gezi rehberi için Meksika kültürünün hakim olduğu, bir acayip başka bölgeye geçiyoruz; Mission Bölgesi. Zaten biz hiçbir şey söylemeseydik de ortamdaki İspanyolca mekan adı çoğunluğundan ve taco/burrito yoğunluğundan ötürü içinizde bir şüphe oluşacaktı, şimdi konuya hakim olarak gezersiniz. Aslına bakarsanız Mission District şehirden öyle Chinatown kadar kesin çizgilerle ayrılmıyor. Yani Chinatown'a girdiğiniz anda nerede olduğunu anlıyorsunuz, ama Mission'a girince "aha tamam geldik Mission'dayız" gibi bir durum yok, burası daha şehrin dokusuna uygun. Evet Meksika kültürü hakim dedik ama, Chinatown'da olduğu gibi bölgeyi ele geçirmemiş yani. Bu noktada kafanızın karışmaması için başlangıç noktası olarak ya da en azından Mission Bölgesi'nde olduğunuzu ayırt edebilmek adına Valencia Street ya da Dolores Park'ı baz alabilirsiniz. Zaten Valencia Street üzerinde ve civarında dolandığınız zaman aslında bölgeyi keşfetmek konusunda iyi bir adım atmış olacaksınız. Ancak hazır buralardayken Women's Building'i ve üzerindeki mural çalışmalarını görmeyi, Clarion Alley'deki sokak sanatı çalışmalarına göz atmayı ve tabii ki burrito ve taco yemeyi unutmayın. The Little Chiuhuahua ya da La Taqueria iyi seçenekler. Çok sevdiğimiz pek sevdiğimiz bir diğer bölge, Castro. Üstelik şehrin en ünlü bölgelerinden biri olabilir, çünkü tarihi anlamda da önemi var, dolayısıyla biraz o konuya gireceğiz, ama merak etmeyin, zaten ilginizi çekecek. Öncelikle bilmeniz gereken bilgi, Castro, San Francisco'nun "Gay Mahallesi". Hatta Amerika'nın gelmiş geçmiş en popüler eşcinsel mahallesi bile olabilir, çünkü dediğimiz gibi tarihi anlamda ikonik bir hale gelmiş. Bu durum aslında 50'li ve 60'lı yılları kapsayan süreçte Castro'ya gay nüfusunun yoğun bir biçimde yerleşmeye başlamasına dayanıyor ve bu anlamda öncelikle Amerika'da, ardından dünya genelinde en ikonik mahalellerden birine dönüşüyor. Ününün zirve yaptığı nokta ise Harvey Milk'in Castro'ya yerleşerek burada bir eşcinsel hareketi başlatmasına dayanıyor. Filmi izleyenler bilir, izlemeyenler için Harvey Milk'ten de bir söz etmek gerekir. Kendisi California eyaletinde cinsel yönelimini açıklayarak belediye meclisine seçilen ilk politikacı ve aynı zamanda bir LGBT aktivisti. Zaten bölgede gökkuşağı bayrakları, renk renk sokaklar ve cıvıl cıvıl bir ortam içinde dolanırken, kendisinin fotoğrafları ile de karşılaşacaksınız. Castro bölgesini keşfe çok da yaratıcı bir adı olmaya Castro Street'ten başlayın. Zaten burası aslında mahallenin ana caddesi sayılabilir, pek çok görmek isteyeceğiniz şey burada yer alıyor. Cadde boyunca Castro Theatre ve Harvey Milk'in burada yaşadığı dönemde açtığı fotoğraf makinesi dükkanını da (No: 575) görmeyi unutmayın. Bunun dışında zaten civarda dikkatinizi çekecek dükkanlar, restoranlar ve bir şeyler satın almasanız bile "HAYDAAA BU NE ŞİMDİ" reaksiyonları göstermek isteyeceğiniz mağazalar var, kurcalarsınız artık. Geldik en "ah ulan burada ne güzel yaşanır" ile "bu yokuşlarda nasıl yaşanır" arasındaki ince çizgide cirit attıran Haight Ashbury bölgesine. İddia ediyoruz, San Francisco'da göreceğiniz en tatlı, en güzel, en filmlerden fırlamış evleri bu bölgede görecek, sapık gibi hepsinin fotoğrafını çekmemek için kendinizi çok zor tutacaksınız. Ayrıca gece hayatı, eğlence ve sosyalleşme açısından değerlendirince de sanırım burası bizim San Francisco'da en çok kaynaştığımız bölge oldu, o yüzden buraya özellikle dikkatinizi çekmek isteriz. Biliyorsunuz, bilenler de bilmeyenlerde anlatsın, San Francisco hippi kültürünün en yaygın olduğu, bu alanda en baba şehirlerden biri. 1967 yılında gerçekleşen "if you're gooiing to Saaan Fraaanciscooo" şarkısının hüküm sürdüğü "Summer of Love" döneminde bu bölge hippie hareketinin başkentine dönüşmüş ve hippiler akın akın Haight Ashbury bölgesine gelmişler. Bir noktada hippiler burayı sahiplenmekten büyük ölçüde vazgeçmişler ve büyük ölçüde değişim göstermiş ama, yine de tarihi anlamda bu dönem ile anılmaya devam ediyor. Bölgeyi keşfe tam olarak Haight Ashbury bölgesi dahilinde sayılmayan, ama buraya çok yakın olan Alamo Sqaure Park'tan başlayabilirsiniz. Burası yaşı tutanlar için "Full House'un jeneriğindeki evlerin olduğu yer" olarak da tarif edilebilir. Hani şu San Francisco deyince akla gelen o renkli evler var ya, onlardan bahsediyoruz. Bu evler "Painted Ladies" adıyla da biliniyor ve parktan bu evleri fotoğraflayabilirsiniz. Ardından civardaki sokaklarda dolana dolana, ki burası biraz yokuşa maruz kalacağınız kısım oluyor, evlerin güzelliğini de inceleyerek Haight Street'e doğru ilerlerseniz buranın ana caddelerinden birine ulaşmış olacaksınız. Masonic ve Delmar adlı sokakları kaçırmamanız tavsiyemizdir, mimari açıdan pek tatlı, çok tatlı evler burada. Haight üzerinden devam edecek olursanız zaten şehrin meşhur parkı Golden Gate Park'a kadar uzanacaksınız, gitmeden Ritual Coffee'den kahvenizi kapmayı unutmayın deriz. Geldik San Francisco Gezi Rehberi yazımızın sonuna. Silikon Vadisi'nden bahsetmeden geçemezdik, çünkü bir şekilde hepimizin haberdar olduğu bir yeri nasıl yazmayabiliriz? Aslında burası "hadi bi' Silikon Vadisi'ni gezeyim ya" deyip plansızca gidebileceğiniz bir alan değil. Bir gayeniz, gezeceğiniz bir nokta olması ve bunu planlamanız gerekiyor, çünkü kapsamında bir sürü şirket/kuruluş var ve hem devasa, hem de şehrin dışında kalan bir alandan bahsediyoruz. Yani hadi bugün bi' Facebook'a gideyim ya canımı çekti deseniz bile Facebook size nah yapar, kalırsınız kapıda. Silikon Vadisi'nin kapsamında Google, Facebook, Apple, HP, Netflix, Electronic Arts, Tesla gibi baba şirketler var. Bunlar arasında ziyaret amaçlı en çok ilgi çeken iki yer ise Google ve Facebook. Yukarıda gayet kibar bir biçimde belirttiğimiz üzere, Facebook'a öyle laps diye giremiyorsunuz, orada çalışan bir tanıdığınız olması gerektiği gibi, onunla da önceden iletişime geçerek içeri isimlerinizi bildirmeniz ve onun gelip sizi kapıdan alması gerekiyor. Google ise bu konuda biraz daha "az katı" diyebiliriz, Google'ı tanıdığınız olmadan da ziyaret edebilir ve Google kampüsünü gezebilirsiniz.


Başlamadan gelen not: Yurtdışına göç edenlerle yaptığımız röportaj serimizin tamamına şuradan bakabilirsiniz. Bizim Panama maceramız eşimin aldığı bir iş teklifi ile başladı aslında. Oooo Panama mı, Panama kanalı var, Survivor bir ara orada çekilmişti, e biraz da Latin kafası vs. diye diye başladık araştırmaya. Sonra atladık 1 haftalığına Panama'ya geldik. Aktarmalı uçuşla yaklaşık 19 saatte falan geldik Panama'ya, Efe o zamanlar 2,5 yaşında, ailelerimiz bari çocuğu sürüklemeyin peşinizden falan dedi ama anca beraber kanca beraber dedik. Panama'da 1 hafta gezdik, buralarda yaşanır mı, yaşarsak mutlu olur muyuz, yerel halk nasıl falan diye baktık, inceledik. Sonra oturduk düşündük, ne kaybederiz ki dedik ve gelen teklifi kabul ettik. Eğer buraya bizim de yaptığımız gibi bir şirketin bünyesinde geliyorsanız tüm süreç onların sorumluluğunda ilerliyor. Kritik nokta iyi bir avukat ile çalışılması, bu tip durumlarda prosedür biraz daha hızlı işliyor çünkü. Bunun dışında süreç maalesef hızlı ilerlemiyor. Latin kanı rahatlığından sanırım, Panama'da daha doğrusu bu coğrafyada tüm işler ağır ilerliyor ve kimse buna sesini çıkarmıyor, gayet normal karşılıyor. Bizim izin süreçlerimizi eşimin çalıştığı şirket takip etti, ilk 6 ayda geçici sonrasında da 5 yıllık iznimizi aldık. Panama'ya vize yok ve 6 ay kadar uzun bir süre turistik izin var. Ama ben Panama'ya yerleşmek istiyorum derseniz belli şartlar doğrultusunda ülkede yatırım yapmanız, Panama'da iş kurmanız, gayrimenkul almanız vb. gereklilikler var. Panama ve Türkiye arasında sıcak bağlantılar var, bu tip süreçler hükümetler tarafından da destekleniyor. Başka bir alternatif olarak; Panama'daki vergi avantajları sebebiyle birçok büyük şirketin Orta ve Güney Amerika merkezleri bu ülkede, dilerseniz onlar aracılığıyla da ülkede çalışma ve oturma izni elde edebilirsiniz. Bu şirketlerden bazıları İspanyolca konuşulmasını zorunlu tutsa da bunu şart koşmayan şirketler de var. Yasal olarak burada kadrolu çalışıyorsanız oturma hakkını direkt olarak elde ediyorsunuz. İlk 6 ayda geçici sonrasında da 1-5 yıl arası oturma belgesini alıyorsunuz. Ülkede 5 yıllık oturma izninizi tamamladığınızda belli şartlar doğrultusunda vatandaşlık için başvuru yapabiliyorsunuz. Panama vatandaşları Avrupa Birliği üyesi ülkelere vizesiz giriş yapabiliyorlar. Sanırım bizden en büyük farkları bu. Panamalılar dünyada seyahat özgürlüğü sıralamasında 36. sırada, Türkiye ise 49. sırada yer alıyor 🙁 Yani biz birkaç saat uzağımızdaki ülkeler için vize alırken Panamalıların 15 saat uzaktaki Avrupa ülkeleri için vizeye ihtiyacı yok. Panama küçük bir ülke, neredeyse Marmara bölgesi kadar. Ülkenin nüfusu 3-3,5 milyon civarında, bunun 3'te 1'i de Panama City'de yaşıyor zaten. Panama City ülkenin diğer şehirlerine göre daha modern, gelişmiş ve güvenli. Birçok büyük şirketin Orta ve Güney Amerika merkezlerinin burada olmasının bunda büyük bir payı var tabii ki. Ülkede yaşayan expat aileler ile gelir seviyesi farklılıkları var tabii ama bu durum hayatın akışında sıkıntı yaratmıyor. Bu konuyla ilgili bugüne kadar hiç rahatsız olacağımız bir deneyim yaşamadık. Panama yemyeşil bir ülke, tropik yağmur ormanları ile çevrili. Atlantik ve Pasifik denizlerine kıyısı var. Dilerseniz hafta sonu 2 saatlik sürüş mesafesi ile Karayipler'de yüzebiliyorsunuz, dilerseniz Pasifik'te sörf yapıyorsunuz. Biz Panama City'i çok sevdik. Şehrin gelişmiş bir kısmı olduğu gibi nispeten daha geriden gelen, daha salaş, yerel halkın ağırlıklı yaşadığı mahalleleri de var. Eski şehir Casco turistlerin uğrak noktası, İstanbul'un Galata'sı gibi düşünün, oldukça keyifli bir yer. Şehrin sahil şeridinde uzanan geniş bir caddesi var Cinta Costera, şu meşhur gökdelenlerin olduğu cadde. Ama yeşil de, çevre peyzajı çok güzel yapılmış, yürüyüş ve bisiklet yolları, parklar... Sabah ve akşam saatlerinde burada spor yapan birçok insan görüyorsunuz, manzara muhteşem. Haftasonları bu geniş caddenin bir tarafı trafiğe kapatılıyor bisikletliler için. Her Pazar çoluğunu çocuğunu alan bisikletiyle yollara düşüyor, bütün şehir spor yapıyor. Öyle kargaşa, itiş kakış hiçbir şey olmuyor, herkes saygılı, tahammüllü. Şehrin yanı başında birçok milli park var, bizim Belgrad gibi. Gidin yürüyüşünüzü yapın, garip garip hayvanları görün, her hafta sonu birine gitseniz 6 ayda zor bitirirsiniz zaten. Yerel halk fakir ama mutlu. Çünkü nasıl yaşamaları gerektiğini biliyorlar. Panama'da Cumartesi iş günü, yerel halk sadece Pazar günü izinli. Pazar günlerini genelde deniz kenarında geçiriyorlar, sabahtan akşama kadar yiyip, içip, dans edip günün hakkını veriyorlar. Ama çok dans ediyorlar, çığlık çığlığa şarkı söylüyorlar. Oldukça sık yapılan festivallere eksiksiz katılıyorlar, yine dans ediyorlar, yine şarkı söylüyorlar. İstanbul'la veya Türkiye'yle kıyas yapmak zor. Çünkü mevsim olarak, coğrafya olarak Türkiye çok ayrı, çok güzel... Fakat maalesef ülkemin insanlarında artık eskisi gibi kibarlık, sakinlik, yardımseverlik yok, güven hissi ise hiç yok. Ama eğlenme isteği kafa kafaya kapışır, biz de severiz içmeyi, oynamayı... Bir de her seferinde mum yakıp aradığım ülkem insanının iş bitiriciliği ve pratikliği var. Buradaki insanlar o kadar çok kurallara ve sınırlara alışmışlar ki inisiyatif kullanıp tek bir iş yapmıyorlar. O iş isterse olmasın, kuralın dışına çıkamazlar. Panama'ya gelmeden önce özel bir şirkette İnsan Kaynakları Müdürü olarak çalışıyordum. Yine bir blogum vardı fakat sıkıştırılmış zamanlarda yazabiliyordum. Yaklaşık 10 sene aktif olarak çalışıp sonunda tam da hedeflediğim noktadayken çat diye kestim her şeyi. Bir tercih yapmamız gerekiyordu, denemesek içimizde kalacaktı, bıraktım özel sektörü, eminim beni çok özlüyordur 🙂 İspanyolcam yeterli seviyeye gelirse burada yine çalışabilirim. Benim bölümüm için İspanyolca konuşabilmem şart. Ama inanın şu an bunun hiç istemiyorum, o kadar bunalmış ve sıkılmışım ki. Panama'da yerel halk Cumartesi günleri de çalışıyor. Ülkede bayram, kutlama, özel gün vs. çok fazla, özellikle Kasım ayında neredeyse çalışmıyorlar. Çalışma hayatı kısmına gelirsek; vurguladığım gibi Latin kanı etkisi büyük 🙂 Deadlinelara genelde uyulmuyor, bizde 2 günde halledersin denilen konular onlarda genelde 2 haftada çözülüyor. Her şey prosedür ve kural odaklı, inisiyatif az, duygusal değerlendirme az. Çalışma arkadaşı olarak oldukça sıcakkanlı ve yardımseverler, sohbeti muhabbeti pek seviyorlar, sık sık iş arkadaşlarıyla organizasyonlar yapıyorlar. Ve kritik bir nokta; zarar verici hırsları yok, herkes kendi işini yapıyor, ayak kaydırma çalışmaları, entrikalar dönmüyor ortalıkta. Ve net şekilde söyleyebilirim ki Türkler daha çalışkan, daha pratik ve iş bitirici. Bence pahalı. Bu sebeple bana bir şekilde ulaşıp 'Panama'ya gelip orada iş bulup çalışmak istiyorum' diyen kişilere 2 kere düşünün diyorum. Panama'nın vize istememesi ve 6 aya kadar turistik seyahate izin vermesi gibi sebeplerle cazip gözükse de bu şehirde yaşamak o kadar kolay değil. Bu değerlendirmeyi Türkiye'de ortalama şartlarda yaşayan, bir firmada çalışan, evi kirada olan bir aile için söylüyorum. Hele ki dolar bu durumdayken verdiğim rakamlar daha da yüksek gelecek maalesef. Biz bütün evi taşıdık, çöp bırakmadık Türkiye'de. İyi ki de getirmişiz çünkü burada öyle Mudo, Ikea tarzı yerler çok fazla yok, olanlar da oldukça pahalı. Eşyalar gemiyle taşınıyor, bunu profesyonel şekilde yapan firmalar var. Onlar Türkiye'den paketliyorlar gemiye veriyorlar, bu bölgede anlaşmalı oldukları firma süreci devralıyor, gümrük, eve nakliyat ve montaj işleriyle ilgileniyorlar. Offf böyle anlatınca sorunsuzmuş gibi gözüküyor ama bu noktada içimi dökmem lazım ben yandım siz yanmayın! Panama'da tüm süreçler o kadar kural ve prosedürler ile ilerliyor ki, Türk insanın iş bitiriciliği ve pratikliğinin yüzde 1'i burada yok maalesef. Örnek veriyorum gardrobun arka paneli yanlışlıkla depoya taşınmış, depo dediğim otoparktaki odadan bahsediyorum, yani asansörle inip çıkarılacak o kadar. Biz de olsa hopp 2 genç el atar o parça eve getirilir ve dolap miss gibi yapılır. Biz o parça için 1 gün taşıma ekibinin gelmesini, 2 gün de montaj ekibinin gelmesini bekledik. Taşımadılar abi, ellerini sürmediler. Benzer bir durumda ben taşıdım depodan nispeten daha minik bir parçayı, yalvar yakar monte ettiler. Taşınma sonrasında boşa çıkan 225 boş koliyi apartmanın çöp bölümü kabul etmedi, 3 gün evde kolilerle oturduk 3. günde bir ekip geldi kutuları aldı, bana da koca bir sözleşme imzalattı da gitti. Biz de olsa ez, ver kartoncu gençlere, onlar mutlu sen mutlu. Evet bence yaşanılacak bir yer. Hele ki iyi bir emekli maaşları varsa neden olmasın 🙂 Biz burada yapacak çok fazla şey buluyoruz, eğleniyoruz, dolu dolu yaşıyoruz. Ama konu yine dönüp dolaşıp aynı noktaya geliyor, beklentiler ve bakış açısı. İlk olarak Panama çok sıcak ve nemi yüksek bir ülke, bizim tontonlar yaşlılıkta bu kadar sıcak istemez bence. Bir de Panama'da yapılacak çoğu şey atraksiyon içeriyor. Yani aklınızda deniz manzaralı evinizde oturup sahilde yürüyüşe çıkmak ve bunu 12 ay sıcak olan bir iklimde yapmak varsa emeklilik için olabilir. Ama biraz da gezerim, görürüm diyorsan eğer Panama ve civarında gezmek için biraz atraksiyonlu rotalar yapmak gerekiyor, yaşlıyken volkanik dağa tırmanmak veya dalışa gitmek ne kadar mantıklı olur bilemedim. Panama Kanalı döneminde Amerikalılar Panama City'e ciddi şekilde yerleştiği ve sahiplendiği için bence o yorumlar, akılları hala burada. Panam City'den şehir olarak bahsettim, insanlarına gelirsek aslında özümüz benziyor, onlar da sıcakkanlı biz de. Fakat onlar bize göre daha pozitif, sanırım bu bizim ülkemizin son dönemlerdeki sıkıntılı süreçlerinden de kaynaklanıyor olabilir. Olaylara olumsuz değil genelde olumlu yaklaşıyorlar. Ülkede polisin ciddi bir otoritesi var, özellikle yerel halk bu konuda oldukça dikkatli. Olay çıkartmıyorlar, belirtilen kurallara uyuyorlar. Aileleriyle vakit geçirmeyi seviyorlar, onlara değer veriyorlar, cümbür cemaat gezmek, eğlenmek onları işi 🙂 Bence bu anlamda bizimle oldukça benzerler. Yemek alışkanlıkları bol yağlı, bol soslu o sebeple de biraz dobişkolar, popolar hep büyük. Ama zaten büyük olsun istiyorlar, bunun için estetik yaptıranlar bile var. Mağazalarda dolgu popolu pantolonlar satılıyor! Yemek konusundan yaklaşacak olursam, Türkiye'de son dönemde oldukça yayılan sağlıklı beslenme hareketi maalesef Panama'ya çok uzak. Şöyle ızgara bir et yiyeyim, kızartma olmasın şeklindeki menüler çok az yerde var, daha doğrusu expat ailelerin tercih edeceği yerlerde var. Eğer yerel bölgede takılacaksan o soslu, aşırı ağır kokan kızartmayı yiyeceksin mecbur! Ah ahh ben o okuduğum 'İspanyolca şart' yorumlarını çok hafife almışım! Sorun olmaz mı, yaşadıklarım resmen komediydi. İnsanlar sadece İspanyolca konuşuyor, suyun bile İngilizcesini bilmiyorlar. Türkiye'deki gibi anlamaya, yardım etmeye de çalışmıyorlar. Siz İngilizce soruyorsunuz, ya cevap vermiyorlar ya da kafalarına göre İspanyolca bir şeyler anlatıyorlar. Benim şansıma eşyalarımızın Türkiye'den geldiği ve yeni evimize taşınacağımız dönemde eşim bir iş seyahatindeydi. Eren öncesinde Portekizce bildiği için ve 2 dil birbirine benzediğinden benden dava avantajlıydı başlarda. Olmayan İspanyolcamla, yalnız başıma taşınma kısmını Tarzanca hallettim desem yeridir. Tam her şey yoluna girdi derken akşam Efe'yle yatmaya hazırlandığımız saatlerde evin çeşmelerinden birisi patladı. Apartman sistemleri farklı, kapınızın dışında kapatabileceğiniz bir vana yok, oluk oluk su akıyor her yere! Biz tabii mecburen sırılsıklam bir şekilde pijamalarımızla güvenliğe gidip yardım istemek durumunda kaldık. E yardımı nasıl isteyeceğim, internet olsa hadi bir şekilde Google candır diyeceğim ama o da yok, yeni taşınmışız hiçbir şey bağlanmamış daha. Suyun İspanyolcasını biliyordum; 'agua'. Resepsiyondaki adama panikle 'agua agua boommm' dediğimi hatırlıyorum! Adam artık ne hayal ettiyse öyle bir panik yaşadı ki bütün apartmanı alarma geçirdi. Çok severler zaten böyle olaylı işleri, eve bir geldiler yağmur çizmeleri, yağmurluklar, bir sürü alet, kova falan. Şimdi aynı adam beni her gördüğünde 'Lady lady agua boomm' diyip gülüyor 🙂 Sonuç olarak bir şekilde atlattık hiç İspanyolca bilmediğimiz o günleri, şimdi gülümsüyorum başımıza gelenlere ama inanın yaşamak o kadar da komik değildi. O sebeple benden bir tavsiye bilmediğiniz bir dili konuşmak zorunda kalacağınız bir ülkeye yerleşiyorsanız gitmeden mutlaka bir göz atın, bir şeyler öğrenin. Hahahah aynen öyle, bacım sen önce bir git stajını yap öyle gel demek istiyorum. Neymiş efendim kaldırımın kenarı kırıkmış bebek arabasıyla çıkamıyormuş. Ben İstanbul'da bebek arabasını sırtıma alıp taşıdığımı hatırlıyorum bunlar bizi yıldırır mı? Veya yaya geçidinde bilmem kaç metre kala hızını yeterince düşürmemiş. Adam geçitte durmuş, ama takıldıkları nokta çat diye durmasıymış. Şımarıklık demek istemiyorum tabii ki ama öyle alışmışlar, alışılan dışındaki şeyleri dehşetle karşılıyorlar. Sonuç olarak bence burası güvenli bir yer. Tabii ki zaman zaman yaşanan sıkıntılar oluyor duyuyoruz ama biz hiç tatsız bir olay yaşamadık. Gece çıktık, kız kıza fotoğraf çekmek için yerel halkın çarşısına pazarına gittik, en sakin yerlerde kaldık vs... Çocukla da çok rahat ediyoruz, insanlar çocukları seviyor zaten herkeste minimum 3 çocuk var, çılgınca çoğalıyorlar. Öyle çocuk ses yaptı, hanım hanım çocuğuna sahip çık durumları yok. Birçok restoranda çocuk alanları var, onlar rahat ve güvende, sonuç olarak biz rahat ve keyifli. Panama hep sıcak. Ülkede mevsimler 2 şekilde tanımlanıyor, yağışlı ve yağışsız dönem. Ocak- Nisan arası yağışsız dönem, Mayıs- Aralık arası ise yağışlı dönem. Ortalama sıcaklık hep 28-30 derece, diyorum ya sıcak ülke, tropikal iklim. Yağışsız dönemde nem az, hafif esinti var ve yağmur yok denecek derecede. Yağışlı dönemdeyse genelde her gün, 2 günde 1 yağmur yağıyor ama 2 saat de olabilir, yarım saat de. Nem var, hava sıcak yani biraz yapış yapış. Fakat bunlar denize, plaja gitmeye engel değil. Yağmur yağsa da yüzüyoruz, bizim planlarımızı pek engellemiyor. Off en güzel bölüm. Panama'da yapılacak o kadar çok şey var ki civardaki ülkeleri karış karış gezmişken Panama'yı es geçen gezginleri anlayamıyorum. İşte buradayken gitmeye bayıldığımız ve yolunuz buraya düşerse kesinlikle gitmenizi tavsiye ettiğimiz yerler. Casco: Her ülkenin bir Old City'si vardır ya işte Panama'da orası Casco Viejo. Benim en çok keyif aldığım yerlerden birisi. Casco'da eski Fransız ve İspanyol mimarisiyle yapılmış kısa katlı evlerin arasında yürüyüşünüzü yaparken karşı sahilde karşınıza aniden yüksek binalar çıkıyor orası da yeni şehir zaten. Yüksek binalar, gökdelenler falan... Casco'nun çıkışı biraz önce bahsettiğim büyük sahil şeridine bağlanıyor, Cinta Costera'ya... Birçok meydan, kilise, cafe, restaurant bulabileceğiniz Casco şehir turlarının olmazsa olmazı. Panama Kanalı: İnanılmaz bir mühendislik harikası. Görmeden önce okumuştum ama ne dediklerini kanalı, kanalı yapabilmek için oluşturulan nehir ve gölleri gezerken daha iyi anladım. O alanlarda her gün çalışmalar devam ediyor, çok ciddi bir organizasyon durmadan işliyor. Kanaldan gün 14-15 adet gemi geçiş yapıyor. Dilerseniz siz de geminin bir okyanustan diğer okyanusa geçişini, kanal ve okyanuslar arasındaki 28 metre olan yükseklik farkının doldurulan havuzlar ile hizalanmasını belirli noktalardaki tesislerden izleyebiliyorsunuz. İzleyebileceğiniz ve şehre en yakın olan kanal kapağı Mira Flores. Gatun Gölü: Kanalın göz bebeği, kanaldan geçen gemiler bu gölün içerisinde geçip kanal kapaklarına ulaşıyor. Panama Terzisi filmini izlediyseniz bol bol bu gölü görmüşsünüzdür zaten. Bu göl milli park içerisinde yer alıyor, bu parkta göl kenarında yürüyüş yapabilirsiniz, gölde tur yapıp farklı tür maymunların olduğu minik adacıkları ziyaret edebilirsiniz, şanslıysanız timsahlarla karşılaşabilirsiniz ve binbir tür meşhur Panama kuşlarını görebilirsiniz. San Blas Adaları: Panama'da şaşırdığım, büyülendiğim yerlerden birisi de San Blas. Ülkenin Atlantik kıyılarındaki Karayip Adaları. Ortalama 360 adet irili, ufaklı adacık. Bazılarında yaşam var, bazılarında ise yok. Adaların yönetimi Kuna Yala denilen yerlilerin elinde. Bu adaların yönetimi kendi içlerinde bağımsız, dış işlerde Panama hükümetine bağlı. Adalara gitmek isterseniz farklı bir ülkeye geçiş yapıyormuş gibi pasaport göstermeniz gerekiyor. Biz defalarca gittik, deniz, kum, su sakinse görebileceğiniz deniz yıldızları gerçekten etkileyici. Panama'da Karayip Denizi kıyılarını ziyaret etmek istiyorsanız hizmet&tesis vs. konularında beklentiniz yüksek olmamalı, çünkü bu adalara gidiyorsanız tam bir survivor hayatı yaşıyorsunuz. Devlet bu kıyılara tesis yapılmasına izin vermiyor. Adalara gidiyorsanız eğer içeceklerinizi, buzluğunuzu ve yemeğinizi yanınızda götürmeniz gerekiyor. Biz bu piknik konseptine çok alıştık. İlk geldiğimizde çok zor gelmişti, anlamsız bulmuştuk fakat doğanın o el değmemiş, betonlaşmamış halini gördüğünüzde ve alıştığınızda buzluğunuzu daha çok sever hale geliyorsunuz. Emberra Yerlileri: Uzun yıllar önce Kolombiya ve Darien bölgesinden Panama'ya göç eden Kızılderililer. Panama'da hükümetin izniyle, kendi yaşam tarzlarıyla Chagres Milli Parkı içerisinde yaşıyorlar. Elektrikleri yok, suları yok, doğru düzgün kıyafetleri yok. Kendi yaşam tarzlarından, doğayla birlikte yaşamaktan gayet mutlular. Fakat, her ne kadar tercih etmeselerde, bazı noktalarda temasları da oluyor şehir hayatıyla. Çocuklarını okula gönderiyorlar, acil durumlarda sağlık hizmetlerinden faydalanıyorlar. Bu temaslar için ihtiyaçları olan maddi kazançlarını el emeği yaptıkları ürünleri satarak kazanıyorlar. Panama'ya taşındığımız ilk dönemden beri onlarla bir şekilde iletişime geçebilmek için çok uğraştım. Farklı kabilelere düzenlenen turlar var fakat benim beklentim onlardan farklıydı ve sonunda bir gruba ulaşabildim. Arada onları ziyarete gidiyoruz, artık bizi tanıyorlar, Efe'yle oyun oynuyorlar, giderken çocuklara balon götürüyoruz vs. Bunlar dışında Panama City'e 6-7 saat uzaklıktaki Bocas Del Toro, 6 saat uzaklıktaki Boquete, 2 saat mesafedeki El Valle de Anton, karayip kıyılarındaki adalar özellikle Isla Grande ve Isla Mamey Panama ülkesinde ziyaret edilecek diğer adresler. Merhaba yazınızı okudum çok içten samimi geldi ben izmirliyim benimde Panama'ya taşınma gibi bir planım var.. Kızlar selam, harika bir röportaj olmuş. Benim de kanıma girdiniz. Güney Amerika taraflarına yerleşme fikri iyice perçinlendi.


Giriş cümlemiz ile hemen yüzünüze bir gülücük konduralım, San Francisco yeme içme anlamında bizi gerçekten mutlu etti. Burada geçirdiğimiz günlerde şehrin aşağıda yuvarlanmadan çıkabildiğimize şükrettiren yokuşlarından şikayet etmekten tutun, "abi burası nasıl California ya neden donuyorum şu an" noktasına gelmelere kadar pek çok konuda söylenmiş olabiliriz. Ama söz konusu yeme içme olunca herkesin keyfi gayet yerinde, yoğun tüketim sebebiyle de göbeği 3 adım öndeydi, şehir bu anlamda size çok iyi seçenekler sunuyor. Üstelik bunun için "şehrin en iyi restoranı" diye kabul edilen yerlere gitmeniz, çılgın fiyatlarla cebelleşmeniz gerekmiyor, şehir standartlarını göz önünde bulundurunca uygun fiyatlı kabul edilebilecek yerlerde de güzel seçeneklerle karşılaşabiliyorsunuz. Başlamadan Gelen Not: San Francisco Gezi Rehberimiz için buraya, tüm Amerika rehberlerimiz için buraya tık tık. Türkçe katliamı yapmayalım diye fırın yazdık gitti ama, içimize sinmeyen bir durum var. Gönül istiyor ki şu yukarıdaki cümlede fırın yerine "bakery" sözcüğünü kullanalım. Fırın deyince sanki içeri girip 3 ekmek alıp Coca Colalı ramazan sofrasına oturacakmışız gibi geliyor ya, tam istediğimiz karşılığı vermiyor o sözcük. Neyse, konuyu anladınız, bedenimize karbonhidrat alacağız arkadaşlar, karbonhidrat overdose olacak ve pişmanlık duymayacağız. San Francisco'da pek çok fırın ile karşılaşacak, bazılarının şanını daha gitmeden duyacaksınız, bu işi sevmişler belli ki. Biz denediğimiz birkaç tanesini aşağı bırakalım. Tartine Bakery: Bu alanda şehrin en ünlü mekanı, bizim ilk duyuşumuz ise Cafe Fernando Cenk Sönmezsoy sayesinde. Kruvasan konusunda efsaneler, ancak ekşi mayalı ekmeklerini de mutlaka denemenizi isteyeceğimiz için siz iyisi mi bi' sandviç, bi kruvana patlatın, çünkü cidden bunları denemeden dönemezsiniz! Hangi saatte gidecek olursanız olun genelde kalabalık, ama sıra hızlı ilerliyor, yine de birazcık beklemeye hazırlıklı gidin, tadınız kaçmasın. The Mill: Burayı yalnızca bakery kategorisine sokmak pek doğru olmayabilir, ancak biz özellikle ekmeklerinin şanını duyduğumuz ve beğendiğimiz için bu maddenin altına koyduk. Buraya kahvaltı için ya da "acıktım ama o kadar da yemek istemiyorum" saatlerinde gidip hem ekmeklerini deneyin, hem de Four Barrel Coffee'nin kahvelerini servis ettikleri için onu tatmış olursunuz, bir taşla iki kuş. Haftasonu çok kalabalık olduğunu ekleyelim. Mr. Holmes Bakehouse: Burayı yazacağız, çünkü özellikle internette araştırmaya giriştiğinizde mutlaka karşınıza çıkacak. İçindeki "I Got Baked In San Francisco" neon tabelası instagram bağımlılarını kontrolsüzce kendine çekiyor, önünü alamıyorlar belli ki, millet bir şey yemek için gelmekten çok fotoğraf çektirmeye gelmişti. Fakat bu instagram-dostu yönünü bir yana bırakacak olursak kruvasanları ve tatlıları için de yolunuzu düşürebilirsiniz. Cruffin dedikleri hamur işi ürünleri de ünlü, belki ona da bi' şans verebilirsiniz, biz bayılmadık, ama kötü de değildi. Kahveseverleri mutlu kere mutlu edecek bir şehirde olduğumuzu daha giderken anlamıştık, keşke yalnız bunun için sevseydik seni San Francisco... Şehrin hangi noktasında olursanız olun ulaşılabilir bir noktada kaliteli kahve bulunması şahane bir his. Bu Amerikalıların "sabah kahvesiz ayılamıyorum bebeğim..." tavrı sağ olsun, San Francisco'nun da dört bir yanında üçüncü dalga kahveciler cirit atıyor, e tabii bu da bizim gibilere yarıyor. Amerika'nın başka şehirlerinde de karşılaşabileceğiniz en baba kahveciler ne yapmış ne etmiş San Francisco'ya da şube açmış, o yetmemiş gayet başarılı lokal kahveciler de şehri sarmış. Özetle kahvesever dostu bir şehir diyebiliriz, aslında aşağıda yazacaklarımızdan çok daha fazla seçenekle karşılaşacaksınız ama, biz sadece denediklerimizi yazmak istedik. Deneyebileceğiniz çok fazla seçenek olduğu için hepsini tek tek anlatmanın bir alemi yok diye düşünerek San Francisco'nun en iyi kahvecilerini şöyle liste şeklinde bırakalım: Four Barrel Coffee, Ritual Coffee, Sightglass Coffee, Saint Frank Coffee, Paramo Coffee, Blue Bottle Coffee ve Mazarine Coffee. Bu kadar kahveciyi ne ara deneyeceğiz kardeşim diyecek olursanız, zaten San Francisco gezi rehberimizde size anlattığımız noktaları dolanacak olursanız bu kahvecilerin o bölgelere yayıldığını göreceksiniz. Meksika mutfağı ile haşır neşir olun. Neden Amerika'da başka bir ülkenin mutfağını denemenizi öneriyoruz? Çünkü burası Amerika, this is 'meerica man, ırklar karması gibi ülke, neredeyse her ülkenin mutfağından iyi bir şeyler bulabilirsiniz ve biz böyle olmasına ba-yı-lı-yo-ruz. Meksika mutfağının derinliklerine inmek ya da olayı "gece eğlencesi sonrası bi' tantuni atma" kafası tadında bir noktaya taşımak isteyerek taco peşinde koşma kararı alırsanız sizi öncelikle Mission District'e alacağız. Mission, bazı noktalarıyla Meksika dışındaki bir başka Meksika gibi bir yer, belki görüntü olarak çok öyle hissettirmeyecek ama, Amerika'da yaşayan Meksika kökenli halk bu bölgede yoğunlaştığı için bu bölge yeme içme anlamında da bu mutfağa kaymış. Sadece bu bölge ile sınırlı kalmaya gerek yok, ancak önceliğinizi burası tutabilirsiniz. Peki taco'ydu, burrito'ydu, bunları nerede yiyelim diye soracak olursanız aslında bunun için 23423 maddelik bir liste bile çıkabilir, çünkü çok seçenek var. Biz La Taqueria ve The Little Chihuahua'yı denedik. Burrito'ya çok ısınamadık, çünkü dürümün arasında pilav olmasını bizim mideler bir türlü kabul edemedi, ama merakınızı gidermek adına bizce denemelisiniz. Bunun dışında "taco truck" konsepti şehir genelinde çok popüler olduğu için gecenin körüne kadar açık, hakikaten de oraların "gece tantunisi yemeye gidilen yer" geleneğine dönüşmüş tacoculara da gidebilirsiniz. Bu taco truckların bazıları bir yere sabitliyor, bazıları yer değiştiriyor, en popülerlerinden biri ise El Tonayense Taco Truck. Yukarıdaki "Amerika'da her mutfağın kralını bulabilirsiniz" tezimizi size kanıtlamalara doyamadık, o yüzden Çin mutfağının iyi örneklerini de şehirde bulabileceğinizi göstererek kendimizi garantiye almak istiyoruz. Amerika'nın en eski Chinatown'u San Francisco'daki Chinatown. Üstelik bir noktasından içeri sızdınız mı İngilizce konuşmayı bilmeyen kişilerle bile karşılaşacaksınız, ortalık o denli Çin'e dönüşüyor bir anda, kendinizi şaşıyorsunuz. Bu sebeple söz konusu Çin mutfağı olunca iyi seçenekler de bu bölgeye toplanmış, çünkü aslında adamlar aslında kendi ülkelerini ve kültürlerini buraya taşıdıkları için kendi yemek istedikleri şeyleri yapıyorlar gibi de düşünebilirsiniz. Tabii ki bu durum Chinatown'daki her restoran için geçerli değil, çünkü burası aynı zamanda turistik de bir bölge. O yüzden kendinizi garantiye alıp House of Nanking'e gidin deriz. Çalışanlarına inanılmaz gıcık olmamıza rağmen burada yediğimiz yemekleri o kadar beğendik ki, mutlaka denemenizi isteriz. Ancak burası ciddi anlamda ilgi gördüğü için çılgın bir sıra ile karşılaşabilirsiniz, böyle bir durumda alternatif olarak Great Eastern Restaurant'a da bakabilirsiniz. Bu mekan Obama buradan evine yemek alırken görüntülendiği için ekstra popülerleşmiş, biz denemedik, ama şanını duyduk, belki o da bizim Nankin kadar iyidir kim bilir. San Francisco yeme içme notlarının garanti aktivitesi deniz ürünlerine dadanmak. Bu şehir bu alanda sizi en çok tatmin edecek yerlerden biri olarak kişisel tarihinize geçeceği için şayet deniz ürünlerini sevmeyen bir arkadaşınız yanınızdaysa bile onu bir kez daha denemeye zorlamak için şahane bir şehirdesiniz. Burada yediklerini sevmezse bu kişi deniz ürünlerini sevmez, öyle diyelim. Bu alanda mutlaka mutlaka mutlaka MUUUUTLAKA denemeniz gereken ilk yer aslında bir mekan değil, yukarıda bahsettiğimiz taco trucklar gibi dışarıda, bir aracın içinde servis veriyor; Lobsta Truck. Yeri günlük olarak değiştiği için şuradan girip kontrol etmeniz lazım ve rica ediyoruz nerede olursa olsun gidip deneyin, çünkü burada yediğimiz ıstakozlu ve yengeçli sandviçleri gerçekten unutamıyoruz. Onun dışında Anthony Bourdain'in de sevdiği Swan Oyster Depot ve Woodhouse Fish Company de çok iyi alternatifler. Son olarak eğer klasik bir şey denemek isterseniz San Francisco'da da Forrest Gump'tan hatırlayacağınız ve Amerika'da acayip turistik bir aktiviteye dönüşmüş olan Bubba Gump'ın bir şubesi var, ancak bizce çok da iyi değildi, bunun yerine diğer söylediklerimize şans verseniz daha iyi olur gibi. Anina: Bayağı popüler bir mekan ve dış alanı olduğu için burada vakit geçirmek oldukça keyifli. Ancak geç saatte gidecek olursanız o dış mekanı belli bir saatte kapatmaları gerektiği için içeri yığılmak durumunda kalıyorsunuz, haberiniz olsun. Zeitgeist: Oldukça salaş, ilk etapta bize lise yıllarımızı hatırlatan, fonda HĞOOOĞĞĞ HAAAAAĞĞĞĞ tarzı, Cradle of Filth terk müziklerin çaldığı bir mekan. Ama sevdik mi? Sevdik yahu? Özlem mi duyduk o kargaşaya anlamadık, ama eğlendik. Ayrıca içkiler çok pahalı da sayılmaz, o da bir artıydı sanırsak. Böyle düşününce çok dip köşe bir yer bulduk sandıysanız yanılıyorsunuz bu arada, bayağı popüler bir mekan, yer bile bulamayabilirsiniz. Smuggler's Cove: Özellikle rom bazlı kokteylleri ile ünlü, tatlı mekan. Öyle çılgın bir eğlence peşindeyseniz yeriniz burası değil, ama içkimizi içelim, muhabbet edelim diyorsanız burası size uyar.


Biz sokakta yürürken çeşit çeşit dili bir arada duyduğumuz, "size ne kardeşim biz hep beraber misler gibi yaşayıp gidiyoruz" cümlesini yüzümüze güm diye çarpan, görsel olarak ise gerçekten kendine özgü şehirlere bayılıyoruz. İşte Mardin de tam olarak öyle bir şehir. Türkçe'nin bile türlü türlü versiyonunu duyduğunuz, Kürtçe'nin, Arapça'nın hatta kaybolmakta olan dillerden biri olan Süryanice'nin bile karşınıza çıktığı bir yer burası ve herkes birbirini o kadar kabul etmiş, tüm bu kültürler, diller, dinler o kadar güzel iç içe geçmiş ki, büyülenmemek, etkilenmemek elde değil. Burayı görüp de "burası x şehrine benziyor" demezsiniz mesela, "X şehri Mardin'e benziyor" cümlesine döner o iş, çünkü Mardin'in uyandırdığı hisler, görüntüler kafanıza yerleşir ve bunları başka bir şehirde yaşamanız pek de ihtimalli değildir. O çarşının kaosunda dolaşırken, buranın insanıyla memleket kritiği yaparken ya da sisli bir Mardin akşamında sessizlik içinde yürürken gelen o duygular tamamen buraya özgü, başka bir yerde benzerini hissetmek mümkün değil. Düşünsenize, taa ilkokul yıllarından beri duyduğunuz o kalıplaşmış "Dicle ve Fırat arasında kalan medeniyetler beşiği Mezopotamya" cümlesinde bahsedilen yerin göbeğindesiniz, o cümlenin ağırlığı bile Mardin'i diğer şehirlerden ayırmaya yetiyor. Ülkenin batı taraflarında bir yerlerden oralara bakıp da "ayy çok istiyorum oraları görmeyi yaaa" demek başka bir şey, gidip orada dolaşıp da o havayı solumak ve gözlem yapmak bambaşka bir şey gerçekten. Bir dakika ya, biz burada bu kadar şeyi anlatırken aklınıza "Mardin Kapı Şen Olur" şarkısı mı takıldı, bize mi öyle geliyor? Takıldıysa onu bir zahmet yollayıverin, çünkü o Diyarbakır yöresine ait bir türküymüş....... Ayrıca Berdan Mardini de Diyarbakır'da doğmuş.... Şok üstüne şok, tüm doğrularımızın yanlışa döndüğü bu karanlık günü unutmayacağız..... Pek çok yere olduğu gibi Mardin'e de bahar aylarında gitmek aslında en güzeli. Yazın giderseniz kavrulursunuz, kışın giderseniz donarsınız, net. Yazın bir diğer eksi yanı da turist sayısının artacak olması. Bu durum size restoranlarda yer bulamama, gezilecek yerleri halay ekibi gibi milletle bir arada gezme vb. şekillerde dönebilir ve tadınızı kaçırabilir. Biz Mardin'e Kasım ayında gittik ve kararımızdan büyük ölçüde memnun olduğumuzu söyleyebiliriz. Bu mevsimsel bir durum mudur bilemiyoruz ama, bir noktada inanılmaz fazla sis vardı ve görüş mesafesi burnumuzun ucunu göremeyecek kadar düştü. Gerçi biz bu duruma da bayıldık ve çok güzel fotoğraflar yakaladık, siz ne düşünürsünüz bilemiyoruz. Genel olarak gündüz hava gezmeye son derece elverişliydi, akşamları ise oldukça soğuktu, ama bunu pek de dert etmedik. Kış döneminde gidecek olursanız, hatta Kasım itibariyle hava 5 gibi kararıyor ve müze, ören yeri, manastır gibi yerler erken saatlerde kapanabiliyor, bu sebeple gününüzü planlamak biraz zorlu olabiliyor ve kendinizi Usain Bolt hızında gezerken bulabiliyorsunuz, haberiniz olsun. Şu "abi orası 1 günde gezilir ya" diyen arkadaşları asla dinlememenizi öneriyor ve Mardin gibi bir şehri hakkını vererek gezmek için şöyle bi' 3 gün ayırmanızı öneriyoruz. En azından 2 tam gün garanti. Bir gününüzde Eski Mardin'i, bir günde Midyat ve civarını, 1 gününüzde ise müzeleri ve alışverişli meselelerinizi halledebilirsiniz. Yani eğer panik içinde geçmeyen, her şeyi özümseyerek, yerlisiyle muhabbetinizi ederek, yemeğinizi doya doya yediğiniz bir gezi geçirmek istiyorsanız mantıklısı bu. Ama biraz daha kompakt ve hızlı bir geziye hazırsanız 2 güne sığdırmayı da deneyebilirsiniz. Haftasonu gezginleri üzülmesin, 2 günde de çok şey görebilirsiniz. Mardin'de ulaşım meselesi aslında Eski Mardin tarafındayken pek de soruna dönüşmeyecektir, çünkü burada her yer birbirine yürüme mesafesinde olmakla birlikte zaten isteseniz de araçla gezemezsiniz. Hem şehir labirent gibi, hem sokaklar çok dar, hem de arabayla oraya buraya gidecek olursanız bir sürü şeyi kaçırırsınız, buranın en büyük olaylarından biri şans eseri daldığınız sokaklar ya da kafanızı aniden bir ara sokağa, bir dükkana ya da bir evin avlusundan içeri uzatınca karşınıza çıkanlar. Dolayısıyla Eski Mardin kısmında aracı unutun gitsin. Mardin Havaalanı'nda Budget, Avis ve Enterprise gibi firmaların şubeleri var. Hertz'ün şubesi ise havaalanının hemen yanındaki alışveriş merkezinin içinde. Biz o dönemde en uygun fiyatı veren Hertz olduğu için aracımızı oradan kiraladık. Öyle daha düşünürken üşendiğimiz gibi de ilerlemedi, gelip bizi havaalanının kapısından alıp aracımıza götürdüler, dönüşte de aracı havaalanının kapısından teslim aldılar. Mardin'de otel seçimi konusunda tam anlamıyla bir nokta atışı yaptığımızı düşünüyoruz, çünkü hem otel güzel ve temizdi, hem de lokasyon olarak çok iyi bir noktadaydı. Ayrıca hemen yanında arabanızı park edebileceğiniz bir alan olduğu için Eski Mardin gibi kaotik sayılabilecek bir yerde yer arama problemiyle de uğraşmıyorsunuz. Son olarak çalışanlar da oldukça güleryüzlü ve sempatik insanlar olduğu için biz galiba resmen bu otel ile bağ kurduk, akşam otele dönüp "ay bi kahve yapsanıza ya içelim hep beraber" noktasına geldik desek abartmış olmayız. SÖYLE ULAN ARTIK ŞU OTELİN ADINI dediğinizi duyar gibiyim, kırıcı oluyorsunuz. İzala Boutique Hotel'de kaldık, buyrun doya doya konaklayın. Mardin genelinde gezeceğiniz yerlerin büyük bir kısmı Eski Mardin tarafında yer alıyor. Burayı Avrupa'da çoğu şehirde karşınıza çıkan "Old Town" bölgesi gibi düşünün. Şehir tabii ki burası dışında bölgelere de yayılıyor ancak onlar daha çok yerleşim yeri gibi ve Türkiye'nin geri kalan şehirlerindeki duruma benzer şekilde görsel açıdan pek de bir şeye benzemiyor, o yüzden siz iyisi mi Mardin'i "Eski Mardin" tarafı ile hatırlayın. Bu bölge dışında gezeceğiniz yerlerden ayrıca bahsedeceğiz, daha bu işin Midyat tarafı var. Mardin gezinize başlangıç yapmak için en iyi nokta aslında bu cadde, çünkü aşağıda söz edeceğimiz bir sürü yer bir şekilde bu caddeye bağlanıyor, buranın aşağı veya yukarı kısmında kalıyor. Aşağıda alışveriş için önereceğimiz yerler, hediyelik eşya, gümüş, sabun ve Mardin'e özgü aklınıza ne geliyorsa hepsini bulabileceğiniz, restoranların bulunduğu, Eski Mardin'in kalbi diyebileceğimiz bir cadde olduğu için buraya yolunuz defalarca kez düşecek zaten, o yüzden şimdiden kendisine alışın deriz. Zinciriye Medresesi'nin tarihi çook eskilere, ta 1385 yılına dayanıyor. Burada hüküm süren son Artuklu sultanı tarafından yaptırılmış. Hatta ilginç bir bilgi olarak, zamanında Timur buralara kadar ulaştığında medreseyi yaptırmış olan sultanı bir süre bu medresinin içine hapsetmiş. Medrese'nin kendisi zaten mimari olarak çok güzel ve bizce kesinlikle görmelisiniz. Bu yeterli gelmediyse lokasyonu sebebiyle, yani bayağı tepelerde olduğu için Mardin genelinde görebileceğiniz en iyi manzaralardan birini bu tepeden göreceğinizi de ekleyelim, belki sizi o merdivenleri çıkmaya şimdiden ikna etmiş oluruz. Medreseye doğru çıkan merdivenlerde ilerlerken hemen solunuzda Mardin Olgunlaşma Enstitüsü'nün kapısını göreceksiniz, oraya girmeyi ihmal etmeyin, çünkü içinde hem enstitü, hem de çok güzel bir ilkokul binası var, ikisini de kaçırmak istemezsiniz. Buradan da güzel bir manzara var ama medrese daha tepede olduğu için oradan daha güzel açılar yakalayabilirsiniz. Ulu Camii Mardin'in tartışmasız simgesi. Google'a Mardin yazdınız mı, bir gazetede/dergide Mardin'den bahsedildi mi o görsellerden birinin içinde Ulu Camii'yi görmezseniz bizim adımız da OitheBlog değil. Doğruya doğru, şu Zinciriye Medresesi'nin oradan karşıya doğru baktınız mı önünüzde uçsuz bucaksız gibi görünen Mezopotamya toprakları ile birlikte hakikaten de çok güzel görüntü veriyor, keşke yalnız bunun için sevseydik seni Ulu Camii. Buraya yalnızca uzaktan bakmakla kalmayın, mutlaka avlusuna da bi' uğrayın deriz. Zaten Mardin'i dolaşırken bir şekilde hayat sizi caminin yanındaki labirent gibi çarşıya sürükleyecek, oradan dolana dolana buraya kadar bağlanırsınız. Revaklı Çarşı bizim Mardin genelinde en sevdiğimiz yerlerden biri olabilir. Bu orada yaşadığımız an ile mi ilgili, yoksa hakikaten güzelliğinden mi kaynaklı bilmiyoruz ama, orada tanışıp konuştuğumuz insanlar, atmosferi, tam bizim dolaştığımız esnada giren şarkı ve o otantik havadan acayip haz aldık, umut ediyoruz ki siz de öyle bir ana denk gelirsiniz. Burası aslında çok büyük değil, zaten dümdüz devam ettiniz mi de çarşının diğer kısımlarına bağlanıyorsunuz, ancak hem fotografik olarak hem de içinde yer alan Revaklı Kafe'nin tatlı ortamı için bizce buraya yolunuzu düşürün. Sonra buradan Ulu Camii tarafında doğru yürüyebilirsiniz, geze geze gitmiş oluyorsunuz, mantıklı bir rota oluyor. Revaklı Kafe'yi arkanıza alıp dümdüz yürüdüğünüzde sağınızda kalan atölyenin duvarlarında, tavanlarında çeşitli notların yazılı olduğunu göreceksiniz. Bunlar bölgede yaşayan insanların kısa, birkaç cümlelik hikayeleri. Küçük bir yerde yaşadıkları için kimliklerini belli etmek istememişler, hikayeler numaralandırılmış, hangisi kimin hikayesi bilmiyorsunuz. Bizim fikir olarak acayip hoşumuza gitti, orada dikilip birçoğunu okuduk, göz atmayı unutmayın. Sonrasında o atölyeye girmenizi de öneririz bu arada, Şahmeran'ın hikayesini bizim yerimizde onlardan dinlemeniz daha keyifli olur. Şu revak sözcüğünü 20 senedir biliyormuş gibi kullanıp durduğumuza bakmayın, biz de yeni öğrendik. Gittiğinizde daha iyi anlayacaksınız, o kemerli, geçit gibi bir görüntü veren kısıma revak deniyor-imiş, o yüzden Revaklı Çarşı. Bizim kaldığımız otel olan İzala'nın hemen yanında, 1. Cadde üzerinde PTT binası bulunuyor. Artık iyice kafayı yediniz kızlar PTT mi gezeceğiz diyenler, sizi bulur ve pişman ederiz....... Sirkeci'deki Büyük Postane'nün güzelliğini düşünün, işte bu da o tatta bir şey. 1800'lü yılların sonunda ünlü bir aile tarafından Ermeni bir mimara yaptırılmış, 1950 yılından itibaren de postane binası olarak kullanılmaya başlanmış. Biz gittiğimizde bir kısmım Uygulama Oteli olarak kullanılıyordu, bir kısmı halen postaneydi. Her halükarda içine girip bakabilir, fotoğraf çekebilirsiniz, sorun etmiyorlar. Yine 1. Cadde'nin üzerinde, buranın başlangıcı gibi sayılacak noktada yer alan Cumhuriyet Meydanı'nda dikkatinizi çekmeme ihtimali olmayan Mardin Müzesi, şehrin en önemli müzesi olarak kabul edilebilir. Mardin'de medeniyet üzerine medeniyet kurulduğu, şehir adeta bir medeniyetception olduğu için Asur, Pers, Urartu, Artuklu, Büyük Selçuklu, Roma falan derken artık aklınıza ilkokulda öğrendiğiniz hangi uygarlık geliyorsa hepsine ilişkin eserler görebilirsiniz, eğer konuya ilginiz varsa bizce uğrayın. İçerikten bağımsız olarak bu tarafta Süryani evleri arasında yer alan müze binası çok güzel fotoğraf veriyor, bu civarda güzel kareler yakalayabilirsiniz. Buraya giderken açılış kapanış saatlerinde internette yazan bilgilerle realitenin uyuşmadığını ekleyelim, açık olması gereken saatte sanki kuryemişçiymiş gibi "kapatıyoruz abla" dedikleri için biz ilk girişimimizde bu müzeyi gezemedik. Mardin Müzesi yetmediyse civarda gidebileceğiniz bir müze daha var, Sabancı Kent Müzesi. Buranın konsepti Mardin Müzesi'ne kıyasla daha farklı, çünkü daha çok Mardin'de yaşamı, şehrin çok kültürlü yapısını, burada yaşamış/yaşamakta olan toplumlara ilişkin bilgileri toparlamaya çalışmış bir müze. Eğer tek bir müze gezme hakkınız varsa Mardin Müzesi daha çok ilginizi çekecektir diye tahmin ediyoruz, yine de seçenekleriniz arasında bulunması adına söz etmeden geçmek istemedik. Son olarak gidemediğimiz ve aklımızda kalan iki yeri buraya bırakarak onları size emanet ediyoruz: Mor Behnam Kilisesi ve Kasımiye Medresesi. Tamam, bu kadar Eski Mardin yeter, hadi dışarı çıkıyoruz. Koskoca Mardin tabii ki Eski Mardin'i gezmekle bitecek yer değil, biraz merkez dışına çıkmanız lazım, o sebeple araba kiralamanız konusunda ısrarcı davrandık zaten. Aşağıda gezeceğiniz yerlerin sıralamasını yakınlardan başlayıp yavaş yavaş merkezden uzaklaşarak yapıyoruz, ona göre. Eski Mardin taraflarına en yakın olandan başlayalım. (4-5 km kadar) Aynı zamanda Mardin'de gezdiğimiz manastırlar içinde en etkileyici olanlardan birisi. Tahmin edeceğiniz üzere bir Süryani Manastırı olan Deyrulzafaran, adını manastır çevresinde yetişen safran bitkilerinden alıyor, bakmayın öyle garip durduğuna, Safran Manastırı anlamına geliyor yani. Milattan önce Güneş Tapınağı olarak kullanılmış, sonra Roma döneminde kaleye çevrilmiş falan derken son olarak manastıra dönüştürülmüş. Manastır halen aktif olarak kullanılıyor ve öyle kafanıza göre girip gezebilmeniz mümkün değil, rehberli tura dahil olmak durumundasınız. Ancak öyle ek ücret ödemenizi gerektiren bir rehberli turdan falan bahsetmiyoruz, bilet ücretinize bu da dahil zaten. Biliyoruz, öyle toplu halde gezmek kulağa pek keyifli gelmiyor, sanki okul gezisine gitmiş gibi dolanmak pek hoş değil, ama en azından gezdiğiniz yerlere ilişkin bir şeyler dinleyince emin olun her şey daha anlamlı oluyor. Firdevs Köşkü'nden Nusaybin yoluna doğru devam edin, Mardin Cezaevi'ni geçtikten 100 m sonra sola dönüp 4 km daha devam edin. Zaten tüm bu yol boyunca tabelalarını göreceksiniz. Mardin gezisine giden çoğu kişinin gözden kaçırdığı Dara Antik Kenti'nde kazılar, aslında 1986 yılından beri süregeliyor. Yer yer devlet bütçe ayıramadığı için durdurulsa da sanıyoruz ki 2018 itibariyle devam ediyor. Özellikle ilginizi çekebileceğini düşündüğümüz nekropol kısmının ortaya çıkarılışı ise çok daha yeni, yaklaşık 8 sene kadar önce ve daha geçen sene ziyarete açılmış. İlginizi çekecek bölümden bahsedince sizi psikopat yerine koymuşuz gibi hissedebilirsiniz, çünkü günümüz itibariyle Dara Antik Kenti'nde "yeniden diriliş" ayinlerinin yapıldığı nekropol alanından söz ediyoruz. Bu alan, kentte bulunan kayaların yontulması ve oyulması ile oluşturulmuş koca bir mezarlık; hatta yüzlerce kişinin bulunduğu bir toplu mezar. Burada bir dönem yeniden diriliş inancı olduğu için bu tip ayinler gerçekleştiriliyormuş ve galeri mezarın girişinde de ölüleri dirilten peygamber olarak bilinen Ezekiel'in işlendiğini görebiliyorsunuz. Sonrasında cam üzerinde yürüdüğünüz mezar alanına girerek toplu mezarı da inceleyebilirsiniz, işte o kısmı biraz ürkütücü oluyor. Mardin'in turistik anlamda en ünlü ilçelerinden biri Midyat. Eski Mardin'e bi 60 65 km uzaklıkta kalıyor, dolayısıyla burayı ve civarını gezmek istiyorsanız araba bir gereklilik diyebiliriz. Bizi Eski Mardin kadar etkilemese de zaten Mor Gabriel Manastırı'nı görmeyi kafaya koyduğumuz için Midyat'ın içini de çok detaylı olmamakla birlikte şöyle bir dolandık. Her yeri görüntü olarak o şekilde olmamakla birlikte bazı noktalardaki eski taş evler gerçekten de etkileyici, Game of Thrones film lokasyonu olabilecek görüntüler veriyor. Midyat'ta şöyle bir yerlerde oturayım, vakit geçireyim ama öyle rastgele bir yer olsun da istemiyorum derseniz Gelüşke Han'a gidebilirsiniz, otantik ve görsel olarak güzel bir mekandı. Bunun dışında en ünlü yer Midyat Konuk Evi. Sıla mıdır nedir bir dizi vardı ya, böyle sağda solda SILA TOKASI GELDİ falan yazıyordu dükkanlarda, işte onun çekildiği yer burasıymış, o sebeple ünlü sanıyoruz. Ama o Sıla meselesini bir kenara bırakıp önyargısız gidecek olursanız yapı olarak da güzel. Girişte 2 lira ücret alıyorlar, aklınızda bulunsun. Midyat'a gitme sebebimizi sayılabilecek Mor Gabriel Manastırı da gerçekten "buraya kadar geldik ama buna değdi" dedirtecek güzellikte. Dünyanın en eski faal Hristiyan manastırlarından biri olarak biliniyor. Zamanında Timur buraya gelip sağda solda altın ne varsa alıp götürmüş ama, bizce yine de manastırın insanı çok etkileyen bir havası var, mesele altın işlemelere falan değilmiş. Burayı da yukarıda anlattığımız diğer manastır gibi rehber eşliğinde gezmeniz gerekiyor. Bizce bu zorunluluğun iyi bir şey olduğunu içeride boş boş duvarlara bakıp Instagramlık fotoğraf çekmek yerine bir sürü şey öğrenirken fark edeceksiniz, o yüzden hiç surat asmayın deriz. Kafro Köyü pek çok kaynakta karşınıza çıkmıyor. Aslına bakarsanız açık açık söyleyecek olursak öyle gidip gezip görebileceğiniz çok da bir yeri yok zaten. Tipik bir köy havasından çok bir siteye benziyor, etrafında pek bir şey mevcut değil, öyle 15 evden taş evden falan oluşan minicik bir yer. E ne halt etmeye gittiniz peki buraya diyecek olursanız tamamen burada bulunan ve namı yürümüş pizzacıyı merak ettiğimiz için. Ne alaka şimdi Mardin'in bir köyünde bir pizzacı dedik ve üşenmeyip hazır Midyat tarafına gitmişken oradan da uzakta kalan Kafro Köyü'ne yolumuzu düşürdük. Elbeğendi Köyü olarak da geçen köyün hikayesine gelecek olursak, burası aslında seneler önce terör sebebiyle boşaltılmış bir Süryani köyü. Buradan ayrılan aileler yıllar sonra köye geri dönüp burada yeni modern ve taş evler inşa ediyorlar, sürekli olarak burada yaşamlarını sürdürüyorlar mı bilmiyoruz ama, en azından yılın belli dönemlerini burada geçiriyorlar. Köyün Avrupa'ya göç etmiş yerlilerinden birisi de pizza yapmayı öğrendiği için köyde böyle ilginç bir yer açıyor. Buraya giderken yol uzadıkça "abi kim buraya kadar geliyor acaba pizza için" diye düşünsek de gidince mekanda neredeyse hiç boş masa olmadığını görünce anladık ki herkes gidiyormuş. Pizzalar nasıl diye soracak olursanız, gaza gelip Napoli ile falan kıyaslamaya çalışmaz ve bulunduğu bölgeye göre değerlendirirseniz bizce gayet iyiydi. İlginç deneyim, deneyin deriz. Sabun: Evet, buraların sabunu da ünlüymüş, özellikle "bıttım sabunu". Ama sadece onunla sınırlı kalmanız gerekmiyor, cilt ya da saç problemleriniz varsa menengiç sabunu ya da ardıç sabunu gibi şeylere de bakabilirsiniz. Biz fiyatları 2,5 lira gibi bir şey olduğu için allah ne verdiyse aldık, çantamızda sabunlarla dolaştık manyak gibi. Yine öneri isterseniz biz sabunların hepsini 1. Cadde üzerindeki "Tek Sabuncu"dan aldık. Kullanıp hoşunuza giderse internetten sipariş de verebiliyorsunuz, sahibi de dünya tatlısı bir insandı, orada derdiniz neyse anlatıp ona göre doğru sabunu alabilirsiniz. Badem Şekeri: Hadi bakalııım, başınıza bir dert daha çıkardık, alıyor muyuz badem şekeri? Hem de MAVİ. Mardin'in badem şekerinin ünlü olduğunu bilmiyorduk, hele mavi badem şekeri olduğunu hiç bilmiyorduk. Merak etmeyin, eğer orijinalini alacak olursanız gıda boyası ile falan da renklendirilmiyor, çünkü bu renk "lahor" ağacının kökünden elde ediliyor. Ortalıkta bundan bol bol göreceksiniz, çok koyu renk olanlara güvenmeyin, onlar gıda boyası, YEMEYİZ. Biraz daha açık bir mavi olması gerekiyor. İsmi "hayalet" diye de geçiyor, aklınızda bulunsun. Sanat Atölyesi: Sanat Atölyesi 1. Cadde'nin sonunda, PTT binasını biraz geçtikten sonra solunuzda kalacak, zaten tabelasından göreceksiniz. İçeride el oyması ürünler başta olmak üzere müthiş şeyler var, tabii ki hepsini kendileri yapıyorlar. Doğruya doğru, fiyatlar biraz yüksek, ancak onca emeğe ve detaylı çalışmaya daha uygununu beklemek de biraz mantıksız olurdu galiba. Evinize herhangi bir obje almak, Mardin'den böyle bir anıyla dönmek isterseniz mutlaka bakmanız lazım, biz hayran olduk. Bir dakika! Öncesinde genel olarak Mardin'e özgü, denemek isteyebileceğiniz lezzetleri şöyle bir sıralayabilir miyiz? Öncelikle kaburga dolması. Bunun dışında Sembusek, İkbebet, Dobo, Hayalet ve Lebeniye çorbası da denemeden geçmeyin. Bu arada şimdi "hayır o Urfa'nın yemeği, vay efendim bu Lübnan'a özgü, buna Mardin yemeği diyenin ağzını yüzünü dağıtırım " savaşına hiç girmeyelim olur mu, bu yemekler bu coğrafyanın yemekleri işte, çok şey yapmamak lazım. Kebap için 2 baba mekan var; Kebapçı Rıdo ve Yusuf. Biz Yusuf'u Rıdo'dan daha çok beğendik, ama ikisinin de hastası olduğumuzu söylersek abartmış oluruz. Kebap bu, gidiyor mu gidiyor, bi bakmışsın tüm gurunu bir kenara bırakıp kebabın üstüne soğan, onun üstüne salata kat kat çıkmış ağzına sığdırmaya çalışıp çirkinleşmişsin falan ama, "ah bi Yusuf'ta olsak da kebap yesek bee" hissini tüm bu insanlık dışı halimize rağmen almadık. Her ikisinde de kebap söylediğinizde yanında salata, gavurdağı benzeri bir başka salata ve sumaklı soğan yemeğinize eşlik etmek üzere direkt masaya geliyor, şaşırmayın. Açık ayran da söylediniz mi misssler gibi gider, sadece beklentinizi arşa çıkarmayın deriz. Son olarak her ikisi de bizce öğlen aktivitesi, akşam yemeklerinizi buralara ayırmayın. Mardin'e özgü her ne deneyecekseniz bizce Cercis Murat Konağı'nda deneyin. İlk etapta Instagram'dan gelen "ay çok turistik, aman gitmeyin" yorumları sebebiyle az daha buraya gitmemek gibi bir hatada bulunacaktık, allahtan onlara kulak asmamışız dsdfs. Buranın özellikle meze tabağını kesinlikle denemeniz lazım. Onun dışında yöreye özgü birkaç lezzet de denedik, hepsi gerçekten başarılıydı ve diğer yerlerde yediklerimizin çok üstündeydi. Her turistik yeri kötüleme timi, YİNE KAYBETTİNİZ. PS. Prens Charles da burada yemiş, ona göre tavrınızı takının da gidin....... En baba manzaralardan biri için Seyr-i Mardin adlı kafenin terasına gidebilirsiniz. Onun dışında Mezopotamya Çay Bahçesi ya da Mezopotamya Otantik Cafe de manzara açısından güzel, ama biraz daha akşam üstü saatlerinde gitmeye dikkat edin, aksi takdirde özellikle güneşli bir günse fotoğraf yakalamak zorlu oluyor. Bize bol bol önerilen, ama yemeklerinin bir olayını göremediğimiz mekan, Bağdadi Restoran. Bizim damak tadımıza mı hitap etmedi, yoksa hakikaten iyi değil miydi bilemiyoruz ama, pek tutmadık. Mardin'de ne yiyelim araştırması yaparken karşınıza sık sık çıkacağı için söz etmeden geçmek istemedik. Akşam vakit geçirmek, şarap içmek için İzla Art Cafe garanti. Hem mekan güzel, hem kitlesi güzel, bayağı hoş bir ortamı vardı. Kardeşler Odunlu Ekmek Fırını adlı mekanı da tahinli çöreği sebebiyle bol bol duyacaksınız. İtiraf ediyoruz, biz burayı da pek tutmadık. O tahinli çörekler dışarıda, açıkta, yol kenarında bekliyordu ve haliyle kurumuş, kaya gibi olmuştu, belki de o sebepten, bilemiyoruz. Sadık Künefe'nin beğeneni de var beğenmeyeni de, biz tarafımızı seçemedik, çünkü tatlıya karşı koyamıyoruz, hepsi bir şekilde biraz olsun güzelmiş gibi geliyor, o bizim ayılığımız... Canınız künefe çekerse aklınızda bulunsun. Şu Marangozlar Kahvesi'ne gitmek isteyip de bir türlü gidemedik, belki siz gidersiniz diye yazıyoruz, güzel ve otantik görünüyordu. Şimdii, cehaletimizi buradan binlerce kişiye ilan etmeye çekinmeyerek itiraf edelim; Mardin'e gitmeden önce defalarca kez duyduğumuz Süryanilik üzerine gerçekten inanılmaz az bilgimiz vardı, fakat bizce Mardin'e gidecek olursanız bu konuda az da olsa bilgi sahibi olmanız iyi olabilir, çünkü Süryanilere ait çok fazla yer görecek ve tanıyacaksınız. Bu konuda her kafadan bir ses çıksa da kiliseyi gezerken Süryani rehberimizin dediğini aktaracak olursak; Süryanilik öncelikle bir dini değil, bir etnik kökeni, bir halkı temsil eden bir sözcük ve bu toplumun Mardin'i de kapsayan Mezopotamya bölgesinde 4000 yılı aşkın bir geçmişi var. Günümüzde kaybolmakta olan diller arasında kabul edilen Süryanice'nin kökeni ise aslında Aramice'ye dayanıyor ki, bu dil aynı zamanda İsa'nın konuştuğu dil olarak bilindiği için oldukça önemli kabul ediliyor ve halen bu dilin eğitimini alan, okumayı bilen insanlar mevcut. Orada gezeceğiniz manastırlarda göreceğiniz ve okuyamayacağınız, görüntü olarak Arapça ya da İbranice'yi andıran o yazılar Süryanice. Zamanla Mezopotamya bölgesinde yaşayan Süryaniler hem Türkiye'nin hem de dünyanın dört bir yanına dağılıyorlar, ancak halen Mardin'de ve civar şehirlerinde yaşayanlar da var tabii. Mardin'e gittiğiniz takdirde özellikle bahsettiğimiz manastırları gezecek olursanız zaten buraları rehber ile gezmek durumunda olduğunuz için bu alanda çok daha fazla detay öğreneceksiniz. Şu "abi Anadolu insanı çok sıcakkanlıı, ay bizi evlerine davet ettiler çok müthişşş" muhabbeti vardır ya, biz bunun birçok şehir için uygulanamaz bir genelleme olduğunu düşünüyorduk, Mardin ezberimizi bozdu. Son zamanlarda bu kadar dostcanlısı, bu kadar sohbet etmeye, öğretmeye, aktarmaya açık bir yere gitmemiştik, gerçekten harika insanlara denk geliyorsunuz. Şunu demeye çalışıyoruz; Mardin'de bir dükkana mı girdiniz, aklınızda ne varsa sorun, bir şeyi mi merak ettiniz, yolda bir dayıyı durdurup bile sorabilirsiniz, bizce bu şehrin tadı en çok bu şekilde çıkıyor. Hakkaten yillardir en cok gitmek istedigim yer. Artik istemekle kalmayim dedim, hatta daha dün otelimi rezerve ettim ve bunun ustune yazinizi gormek cok sahane oldu, ne de guzel yazi.. çok güzel bir gezi yazısı olmuş. mardinli olarak teşekkür ederim. Tarihe ve etnik kültürlere merakımdan dolayı Mardin, yıllardır en çok görmek istediğim yer oldu. En sonunda 4-5 gün önce, sabaha karşı sarhoş bir halde artık ertelememe kararı verdim. Bugün-yarın derken yaşım 47 olmuş. Planımı yaptım, otelimi ayırttım ve 19 Şubat'ta gidiyorum kısmetse. Mevsim kış gerçi ama Turizm sektöründe çalışınca kış tatilinden başka seçeneğim yok. Tavsiyelerinizi değerlendireceğim. şimdiden teşekkür ediyorum.