Evet biz de o insanlardanız. Hani şu "ya ben pek televizyon izlemiyorum, izlersem de hep belgesel..." diyenler var ya, hani şu aslında gizli gizli Survivor izlediklerinden şüphelendikleriniz. İşte onlardan bahsediyoruz. Yazı yazarken, yemek yerken, muhabbet ederken arka planda her daim açık olan bir İZ TV söz konusu bizim evde. İkinci Yeni belgeselini kaç kez izledik, Işıl Bayraktar ile Hindistan'ı kaç kez dolaştık inanın artık biz bile bilemiyoruz. Tabii ki durum Wilco'nun Karavanı için de geçerli. Başlarda "abi adam ne güzel geziyor ya" kıskançlığı ile başlayan tanışıklığımız, zamanla kendisinin samimiyeti ve sempatikliği sayesinde adeta yıllardır tanıdığımız bir arkadaşımıza dönüşmesi ile sonuçlandı. Çünkü evde kahvaltı yaparken, anne babayla salonda otururken, en yakın arkadaş ile Scrabble oynarken arka planda hep o vardı, galiba kendisi resmen bizden biri olmuştu. Wilco van Herpen gerçekten harika bir adam. Yukarıda söz ettiğimiz o "yıllardır arkadaşımızmış hissi" var ya, kendisiyle karşı karşıya gelince o his resmen iki katına çıkıyor. Dünyayı keşfetme, insanları tanıma, üretme, yaratma isteği insanı resmen büyülüyor. Daha ilk 5 dakikadan anlıyorsunuz, karşınızda gerçekten tanımak isteyeceğiniz, saatlerce konuşabileceğiniz bir insan var. Samimiyeti ve güler yüzlülüğü bir yana, bir gününüzü bile beraber geçirseniz onlarca şey öğrenebileceğiniz, ufkunuzu genişletecek birinden bahsediyoruz, bildikleri, gördükleri, düşünceleri sizi öyle etkiliyor ki, vay be diyorsunuz, bu adam bu ülkeyi hakikaten seviyor, hakikaten bir parçası olmuş! Yanlış olmasın, biz Wilco ile röportaj yapmadık. Biz Wilco ile basbayağı muhabbet ettik. Varuna Gezgin'e oturduk, söyledik kahveleri, neyi merak ediyorsak sorduk, o da ne istiyorsa anlattı. Yer yer biz ona anılarımızı anlattık, yer yer o bizi kahkahalara boğdu, gülmekten toparlanamadık. Hiç de öyle tahmin edildiği gibi önümüze kağıt açıp sorulara tik atarak falan ilerlemedik yani. Açıkçası birçok noktada "yabancı" olan bizmişiz de o bize Türkiye'yi tanıtıyormuş gibi hissettik desek yeridir. Hal böyle olunca ortaya çok daha samimi bir söyleşi çıktı, elimizde olsa bi' bu kadar daha yayınlardık galiba. Gelin Wilco van Herpen ile muhabbetimize katılın, buyursunlar. Aslında bu konuda benim kişisel çevremde de işler biraz değişmeye başladı diyebilirim. Daha bu sabah Türkiye'de yaşayan yabancı bir arkadaşımın daha Türk eşi ile birlikte başka bir yerde yaşamaya başlayacağı haberini aldım. Yani yavaş yavaş benim çevremdeki insanlar da buradan uzaklaşmaya başlıyor diyebilirim, ki bence bu hareket daha da yoğunlaşacak... Ben kaçmak ya da gitmek istemiyorum. Çünkü gerçekten bu ülkeyi, burada olmayı çok seviyorum. Ancak biliyorsunuz, benim bir kızım var ve yer yer ona göre düşünmem gerekiyor. Şu ana dek planım onu 18 yaşı civarında Hollanda'ya götürmek ve orada eğitim almasıydı. Zaten yıllardır burada olduğu için buranın kültürünü kavradı, Türk kimliği artık sağlam ve biraz da Hollanda'yı tanısın istiyorum. Ancak son dönemlerde bu kararımı değiştirerek bu süreci kızımın 12 yaşına geldiği döneme çekmeyi düşünüyorum. Eğer mümkün olursa ben Türkiye'de çalışmaya devam ederim, eşim ve kızım Hollanda'da yaşarlar diye düşünüyorum. Tabii ki bu şu an sadece bir düşünce, gerçekleşir mi gerçekleşmez mi henüz ben de bilemiyorum. Umarım böyle bir fırsatım olur. Çünkü Türkiye, yurtdışında benim tanıdığım, gördüğüm halinden çok daha farklı yansıtılıyor. Zaten Türkiye ile ilgili karşınıza çıkan şeylerin çoğu politik içerikli oluyor. Bence Türkiye kesinlikle bunun çok ötesinde bir yer. Buranın tarihini, kültürünü gözden kaçırmamak, özellikle köylerdeki, kırsal kesimdeki insanlarını tanımak, tanıtmak gerekiyor. Benim gezilerim boyunca tanıştığım teyzeler, amcalar, ustalar gerçekten başka yerlerde karşılaşabileceğim türden insanlar değiller. Onlardan o kadar çok şey öğreniyorum ki, özellikle bu usta-çırak ilişkisinin giderek ortadan kaybolmasını, gençlerin bunca zenginliğe ilgi göstermemesini bir türlü anlayamıyorum. Zaten neredeyse her programımda "gençler neredesiniz, gelin bu işleri devam ettirin" şeklinde bir sesleniş halindeyim! Hollanda'da artık buna benzer bir yaşam biçimi kalmadı. Zaten bu kadar fazla alan ve Türkiye'dekine benzer bir usta kültürü pek yok. Varsa bile bu kadar zengin değil. Ama Türkiye hala bu gibi gelenekleri devam ettirebilecek noktada bir ülke. Bu sebeple Türkiye'nin bu yönlerini anlatabilmeyi tabii ki çok isterim. Aslında bu noktada Türkiye'ye ilk gelişinize de değinmek istiyoruz. Çünkü Hollanda hatta Avrupa genelinde Türkiye'nin şahane bir izleniminin olmayışı ancak sizin buna rağmen Türkiye'de yıllarınızı geçirmeye karar vermeniz bizim açımızdan oldukça şaşırtıcı bir durum. Özellikle halen "Türkiye'de develere mi biniyorsunuz" gibi sinir bozucu klişelere maruz kalan insanlar olarak bu izlenime sahip bir ülkeye gelme kararını nasıl aldığınızı merak ediyoruz. Eminim şu cümleyi de çok duyuyorsunuzdur: "Aa, Türk müsünüz? Hiç Türk'e benzemiyorsunuz". Çünkü evet haklısınız, gerçekten Avrupa'da bu izlenime sahip insanlar var. Ancak ben burada uzun süreli kalmaya başlamadan önce zaten 96'dan itibaren fotoğrafçı kimliğimle Türkiye'yi birkaç kez ziyaret etmiş ve aşağı yukarı nasıl bir düzen olduğunu kavramıştım. Turist olarak Bodrum, Kapadokya, İstanbul, Konya gibi yerleri keşfe çıkmıştım. Bunların sonrasında bir karar aldım ve Türkiye'yi, Türk insanını daha iyi tanımak, belki fotoğrafçılık alanında ilerlemek açısından bu ülkede daha fazla zaman geçirmek istedim. Öyle derinlemesine bir araştırma yaparak da gelmedim üstelik. Tamamen bilgisiz ve akışına bırakmış bir haldeydim. Nitekim şu anki programlarımı yaparken bile bu mantıkta ilerliyorum. Kendimi bir sünger gibi düşünüyorum; gezdikçe, gördükçe, insanları tanıyıp öğrendikçe tıpkı bir süngerin suyu emdiği gibi bilgileri biriktiriyor ve bu şekilde önyargılardan uzak bir şekilde kendi sonuçlarıma varıyorum. Çünkü her insanın önyargıları vardır, önyargısız olmak mümkün değil. İşte bunun önüne geçebilmek için gidip bir bölgenin insanlarıyla konuşmak, belki bir süre orada çalışmak, kendi gözünüzle görmek çok önemli. Gerçi Türkiye'ye herhangi bir araştırma içine girmeden gelmiş olmanıza rağmen buradaki birçok konuya hakimmişsiniz. Türkiye'ye geldiğiniz sene olan 1999 yılında Öcalan'ın yakalandığını duyunca atlayıp oraya gittiğinize dair bir şey okumuştuk mesela. Evet öyle bir şey yapmıştım gerçekten. O dönemde gazeteci olarak çalışıyordum zaten. Türkiye'ye geldiğimde böyle bir durum olduğunu öğrenince "benim de orada bulunmam gerekiyor" diye düşündüm. Daha önce benzer bir şeyi Güney Afrika'da yaptıktan sonra bunu yapmak çok da tehlikeli, riskli bir durummuş gibi gelmedi açıkçası, yalnızca böyle bir olaya tanıklık etmek istedim. Güney Afrika'dayken Somali'daki savaşı fotoğraflamak üzere oraya gidebilmek için tek başıma verdiğim çaba çok da ürkütücüydü mesela. Öcalan meselesini gözlemlemek için yola çıktığımda ise tek derdim konaklayacak yer bulabilmekti. Yakın dostum Ahmet Şık bana "Wilco, Radikal orada gazeteciler için bir ev kiraladı, istersen git orada kal dedi", gittim birkaç gece orada koltukta kaldım, o sorunum da öyle çözülmüş oldu. O dönemde, yani 1987 yılında bir otelde çalışıyordum. Orada bir Türk adam çalışıyordu ve sürekli olarak bana Türkiye şöyle güzel, böyle güzel, kesin gitmen lazım Wilco şeklinde öğütler verip dururdu. Adam azimliydi de, resmen her gün bunu konuşuyorduk. İlk etapta "hmm tamam tamam gideceğim" gibi geçiştirme cümlelerimle başlayan bu süreç resmen zamanla Türkiye'yi merak etmeye başlamama dönüştü, komik ama gerçek! O dönemdeki kız arkadaşım da Türk'tü. Sen de gelmek ister misin dedim, ilk etapta pek sıcak bakmasa da sonunda benimle gelmeyi kabul etti ve beraber Türkiye'de gezdik. Ardından fotoğrafçı kimliğimle birkaç farklı olayı fotoğraflamak için daha (1 Mayıs, Metin Göktepe'nin cenazesi gibi) Türkiye'ye geldim ve her seferinde ülkenin biraz daha değişim gösterdiğini fark ettim. Bu durum benim için çok ilginçti, bence burada enteresan bir şeyler olacaktı ve benim de bu süreçte burada olmam, bunu gözlemlemem gerekiyordu. Bu sebeple geldim diyebilirim. İlk başlarda iş bulamadım. Açıkçası birçok noktada da ben istemedim, çünkü başka insanların hakkını yiyormuş gibi hissettim. Benim Türkiye'ye ilk geldiğim yıllarda yabancı fotoğrafçılara karşı acayip bir muamele vardı çünkü! "Aa yabancı mısın? Hem de fotoğrafçısın! O zaman buyur, gel bizimle çalış" gibi bir durumdan bahsediyorum. Sanki her yabancı olan çok başarılı olmak zorundaymış gibi yabancılar özellikle el üstünde tutuluyordu. Ben de böyle bir durumu fark edince Türk fotoğrafçıların elinden iş çalıyormuş gibi hissettim kendimi, istemedim o işlerde çalışmayı. O dönemde kendi ayaklarım üzerinde durabildikten sonra daha fazlasına gerek yoktu benim için... Hollanda kökenli gazeteler, dergiler için çalıştım, radyo ve TV için bazı çalışmalarım oldu. Yavaş yavaş ilerledim yani. Ardından TRT için altı ay kadar "Kaçış Planı" programını yaptım, ardından TV8 ve son olarak İZ TV. Ancak bu işlerin hiçbirini yaparken "bir insanın işini çalıyorum" gibi hissetmedim ve bu benim için çok önemliydi. Ben bir yabancının gözüyle Türkiye'ye bakmaya çalıştım, bu zaten yalnızca benim yapabileceğim bir işti. Zaten Türkiye'de "Avrupa insanı bizi nasıl görüyor acaba" sorusu o kadar merak edilen bir mesele ki. Biraz arada kalmış bir toplum olduğumuzdan olsa gerek... Orta Doğu ülkesi olmak ile Avrupa ülkesi olmak arasında bir yerdeyiz, Müslümanız ama laik bir toplumuz falan gibi konular zamanla bizi bir kimlik karmaşasına sürükledi galiba... Belki de programlarınızın bu kadar sevilmesinin ana sebeplerinden biri de bu. Aslında bir Avrupalı bizim hakkımızda ne düşünüyor onu öğrenmiş oluyoruz. Kesinlikle öyle evet, sanırım bir "yabancı" olarak gezmemin bir getirisi oldu bu durum. Geçen gün Ayhan Sicimoğlu ile de bunu konuştuk. Onun da söylediği gibi, benim güçlü olduğum alan Türkiye. Çünkü bir yabancıyım ve insanların benim yorumlarımı ekstra merak ediyor olmasının sebebi yabancı olmam, yurt dışını geziyor olsam aynı hissi uyandıramam. Aslında artık ben de bu karmaşanın bir parçası olmuş gibiyim, artık yalnızca Sultanahmet'teyken turist gibi hissediyorum kendimi. Türkiye'de o kadar çok gezdim ki, sanırım Hollanda'yı Türkiye kadar iyi bilmiyor olabilirim! Buna rağmen henüz hiçbir şey görmemiş gibi hissetsem de, en azından her ile ayak bastım ve kabaca "Türkiye'nin tamamını gördüm" diyebiliyorum. Zaten programlarımın akışını da genellikle kendim belirlemeye çalıştığım, bir yerle ilgili bilinmeyeni, görülmeyeni aktarmaya uğraştığım için gittiğim bölgeleri çok daha iyi tanımaya başlıyorum. Yani Bodrum'a gittik, hadi kale gösterelim, pazar gösterelim demeyi sevmiyorum, bana böyle bir öneri sunulursa kabul etmiyorum. Oraları zaten herkes görür, bilir! Onun yerine bir yabancı olarak bir bölgeyi keşfederken Türk insanını da daha özgün, daha spesifik şeylerle tanıştırmak istiyorum, beraber öğreniyoruz, beraber gözlemiyoruz. Galiba bu sebeple sizden sonra çıkan "Bilmemkim Jones Türkiye'yi geziyor" temalı programlara rağmen halen en çok sevilen yabancı programcı sizsiniz. Hatırlıyorum seneler önce yine yabancı bir adam TRT'de program yapıyordu. Gitmiş güzel bir kapı bulmuş, kapıyla ilgili aşağı yukarı şöyle bir yorum yapıyor: "Burada bir kapı var. Bu kapıyı çok seviyorum." Abi ne diyorsun? Neden seviyorsun bu kapıyı? Neden güzel bu kapı? Özelliği nedir, neden yapılmış, tarihi nedir? Eyvallah ben de sevdim bence de güzel, ama kendinden bir şey kat! Mesela bir yere gidiyoruz bana diyorlar ki "Hadi Wilco program için bir açılış konuşması çekelim". Daha gezmemişim, görmemişim, bende ne his uyandırdığını bilmiyorum ne konuşacağım ki? O yüzden ben de açılış konuşmasını her seferinde en sonda yapıyorum. Sanırım bu sebeplerden ötürü izleyiciyle aramızda farklı bir samimiyet duygusu oluştu. Bunu pek ayırt edemiyorum. Genelde insanlar inanılmaz misafirperver, nereye gitsem aniden kaynaşıyor, bir anda 40 yıllık dost gibi oluyoruz. Özellikle yemek konusunda zorlandığım bile oluyor. Çünkü sofraya oturuyoruz, tamam diyorum bu kadar dolu bir tabak geldiğine göre yalnızca bu yemeği yiyeceğiz. Sonra bi' bakıyorum bir başka yemek daha geliyor! Doymama rağmen ayıp olmasın diye yemeye çalışıyorum ama öyle olunca da "bu adam bunu beğendi herhalde" diye tabağıma yemek ekliyorlar. Çok nadir olabiliyor. Ama genellikle şöyle bir durum yaşanıyor: Programın bir parçası olarak bir teyzenin evine, onunla beraber lokal bir yemeği hazırlamaya gidiyorum mesela. Teyze yıllardır ya dizi izlemiş ya da televizyondaki profesyonel ortamda yemek yapılan yemek programlarını. Haliyle aşçıyla ilgili edindiği izlenim ve görüntü de belli. E o teyze yanında benim gibi birini gördü mü ilk etapta pek ciddiye almıyor, zaten yabancı, bu nereden bilsin diye düşünüyor herhalde, bir beklentisi olmuyor benden. Ama ben teyze ben de bir işin ucundan tutayım, bir şey keseyim, bir şey pişireyim diyorum ve o noktadan sonra işler değişiyor. Tamam diyor bu adam bir şeyler biliyor, bir şeyler öğrenmiş, boş bir adam değil! Bazen tartışmalar yaşadığım bile oluyor. Mesela Çorum'a gittik, Hattuşa üzerine bir program yapacağız. Hitit mutfağına odaklanmam gerekiyor ve Hitit mutfağı konusunda günümüze gelen bilgiler genellikle tanrılara sunulan yemekler üzerinden oluşuyor. Ama benim kafama şu takıldı; Hitit halkı ne yiyor? Bu koşullarda buranın halkı ne yemiş olabilir, bunun üzerine düşünmeye başladım ve gözlemlerimden yola çıkarak sonuca varmaya çalıştım. Karar verdim, gittim birkaç boynuz aldım, boyunuzu buğday, kurutulmuş incir, keçi eti gibi şeylerle doldurdum. O dönemde bulunma ihtimali olmayan hiçbir şey kullanmadım ve acayip lezzetli bir yemek oldu! Sonradan oteldeki arkeologlarla konuşurken ne yaptığımı anlattım, hemen tepkiler gelmeye başladı: "Bu Hitit yemeği değil!". E nereden biliyorsunuz kardeşim? Çünkü bununla ilgili hiçbir yazı yok! Fikir yürütüp o dönemi anlamaya çalıştığımı, halkın ne gibi yemekleri tüketmiş olabileceğini keşfetmeye çalıştığımı söyledikçe karşı çıktılar. Bence özellikle bir bilim insanı olarak bu kadar kesin olmak çok yanlış... O gün bayağı yoğun bir tartışma vermiştim mesela. Ya tabii ki kesinlikle, Türk mutfağı müthiş bir mutfak. Hatta yalnızca Türk mutfağı dememek gerekiyor bence. Türkiye'deki tüm mutfakları keşfetmeye, deneyimlemeye bayılıyorum. Türkiye tam bir kültürler karması olduğu için daha özele inince yüzlerce şey çıkıyor. Hatay mı, Adana mı, Karadeniz mi Ege mi? Ya da Ermeni mutfağı, Rum mutfağı hatta Hitit, Bizans, Osmanlı şeklinde sonu gelmeyen bir hikayeye dönüşüyor. Bu konuda Türkiye'de inanılmaz bir çeşitlilik ve potansiyel var ama bence maalesef bunu iyi kullanamıyoruz. Kesinlikle! Mesela Avrupa'da Türk mutfağı deyince olay şiş kebap, döner ve baklavadan ibaret. Halbuki öyle kapsamlı bir şeyden bahsediyoruz ki, nasıl oluyor da tüm dünyada sadece bu üçlüyle anılabiliyoruz anlayabilmiş değiliz. Bu bence Türkiye'nin genel problemi. Türkiye kendini olması gerektiği gibi gösteremiyor, yeterince iyi yansıtamıyor. Çok basit bir örnek vereyim, 2006'da İZ TV'de programa başladığımızda öğrendik ki o sene Avrupa genelinde doğru dürüst kar yok. Ama aksine o sene Türkiye'de bayağı kar var! E o zaman ne yapacaksın? Anında çok hızlı bir proje hazırlayacak, bunu duyuracaksın, bu tanıtım için, ülkeye insanları çekmek için süper bir fırsat! Ama yok tabii, kimsenin aklına böyle bir şey yapmak gelmedi. Senelerdir Türkiye'deyim, daha ilk kez bu sene Türkiye'yi gerçekten çok güzel yansıtan, hakikaten çekici kılabilen bir tanıtım filmiyle karşılaştım. Bu işlerde hiç iyi değiliz bence. İstanbul'dayken favori mekanım da mottom da belli: Home Sweet Home. Çalışmıyorsam evde olmayı seviyorum. Bahçemde domates ektim, baharatlar ektim, onlarla ilgilenmeyi seviyorum. Mekan olarak Yakup 2'yi seviyorum mesela. Ama İstanbul'daki çoğu mekanda her gidişinde farklı durumla karşılaşma sorunu olabiliyor. Bir gidişinde çok iyi olan mekan diğer gidişinde hiç de umduğun gibi çıkmıyor. O yüzden genelleme yapmak pek kolay değil benim için. Galiba nerede ne yediğinden çok o yemeğin kimin elinden çıktığını, ne şekilde yapıldığını önemsiyorum ki onlar da genellikle daha az bilinen küçük yerlerden çıkıyor. Bu konu beni çok çok üzüyor. Örneğin Van'da hayatımda yediğim en güzel peynirlerden biri mevcut; Van otlu peyniri. Ben ömrümde böyle bir şey yemedim, en az rokfor kadar iyi. Muhteşem bir tat! Şarabın yanında falan inanılmaz gidecek bir şey. Aynı şekilde İspir'de harika bir isli peynir var, çoğu kişinin haberi bile yoktur. Senede bir defa çıkartıyorlar ve özellikle sayılı olarak ahşap bidonlar içinde üretilen versiyonunun tadını size anlatamam! Zaten anında satılıyor ve bitiyor. Bunlar nasıl duyurulmaz, nasıl daha uluslararası bir üne sahip olmaz bir türlü anlam veremiyorum. Ben Hollanda'daki Michelin yıldızlı restoranı olan arkadaşlarıma bu peynirlerden götürdüğüm zaman ne yapacaklarını şaşırıyorlar, uçuyorlar resmen yerken. Elimde olsa herkese fikir vereceğim, bu ülkede duyurulacak, gösterilecek o kadar çok şey var ki! Bazen insanlara fikirlerimi anlatıyorum, millet bana "aman Wilco anlatma, fikrini çalarlar" diyor. Çalın abi çalın! Burada olanlar Paris'te vb. bir yerde olsa bütün dünya oraya akın etmiş olur, her yerde pazarlamasını yaparlar. Bizde ise işler bambaşka ilerliyor. Bu arada yakınmalarımızı bir kenara bırakacak olursak, yakın bir zamanda yeni bir program, yeni bir proje var mı? Biz bu konuda topluca büyük bir beklenti içindeyiz. Biz Paul Dwyer ile "Soul Foods" adlı bir programa başlama planı içindeyiz. Beraber gezeceğiz, o müziğe odaklanacak ben yemek ve fotoğrafçılığa odaklanacağım. Bir pilot bölüm hazırladık, işin kanallarla ve sponsorlarla anlaşma kısmı kaldı. Beni hakikaten çok heyecanlandırıyor bu proje, ortaya çok güzel şeyler çıkacak diye düşünüyorum. Paul çok yetenekli, özellikli bir adam ve bir arada gerçekten uyumlu bir ekip olduk. O da benim gibi Türkiye'yi çok seviyor ve burada olmaktan memnun. İkimizin de farklı farklı gözlemleri oluyor. Bu sebeple şu an ortaya çıkacak programın bir benzerinin olması mümkün değil. Zaten Türk milleti Paul ve beni bayağı karıştırıyordu, şimdi ikimiz bir arada program yapınca işler iyice karışacak galiba. Paul Dwyer ile böyle bir program yaptınız mi? Bilmiyorum ama mükemmel bir program olmalı. Mr. Wilco nun içten anlatımı harika en azindan bizi öylesine benimsemiş ki kendisini de bizden görüyor. Guzel bir soylesi olmus teşekkürler. Okurken sizinle aynı masada muhabbete katılmış gibi hissettim, çok keyifliydi.


Yalan söyleyecek değiliz, ne Ljubljana ne da Slovenya hakkında oralara ayak basana kadar pek bir bilgimiz yoktu. Elimizdeki bilgiler çoğunlukla harita verilerine dayanıyordu; İtalya, Avusturya, Hırvatistan ve Macaristan arasında bir yerde, küçük bir ülke. Muhtemelen yeşil bir yer. İnsanları sarı, havası Orta Avrupa genellemesine dahil edilebilecek durumda, başkentinin adını okumak ise insanı Tansu Çiller'in halüsinasyon diyebilmek için verdiği çaba ile benzer bir hale sokuyor. Şehrin adı resmen random gülmek gibi. Çok da kayda değer bilgiler değil di mi? Sonra bir şey oldu, bir şekilde Ljubljana Turizm Ofisi, Slovenya Turizm Ofisi ve Türk Hava Yolları ile ortak bir projeye giriştik ve şu anda Slovenya'yı Slovenya halkının bir kısmından daha iyi biliyor bile olabiliriz. Başlamadan önce bize bu geziyi en iyi şekilde planlamamıza yardımcı olan, gezdiren ve bu yazıyı ortaya çıkarmamıza olanak tanıyan sevgili Nika, Brigita, Sasa, Peter ve Karmen'e teşekkür etmek isteriz. Ülke inanılmaz yeşil. Öyle yeşil ki, bazı noktalarda İstanbul gibi bir şehrin ardından bünyemizi şoka uğratan fazla oksijenden başımız döndü, bazı noktalarda kendimizi ağaçlara sarılırken bulduk, herhalde çektiğimiz 1000 küsür fotoğrafın 300'ü orman ve ağaçlık alanlardan oluşuyor. Bize inanmıyorsanız resmi verilerle gelelim, Slovenya Avrupa'nın en yeşil 3. ülkesi olarak biliniyor ve Ljubljana bu sene "Green Capital" unvanını almış. Ne alaka diyeceksiniz ama, bizce Slovenya mutfağı gerçekten çok iyi! Biliyorsunuz, yemek konusu bizim için inanılmaz hassas, öyle beğenmediğimiz şey hakkında atıp tutarak duygularınıza oynamayız, o yüzden bu konuda bize gerçekten güvenebilirsiniz. Birçok farklı kültürün arasında bir yerde olduğu için ülkenin her yerinde farklı tatlarla karşılaşıyorsunuz. Bir yerden Avusturya'ya özgü bir lezzet çıkıyor, bir yerden İtalyan tatları, bir yerden tamamen Slovenya'ya özgü lezzetler, aklınızı kaçırırsınız! Doğru yerlerde yediğiniz takdirde Türkiye'ye dönünce bile özleyebileceğiniz lezzetlerden bahsediyoruz, merak etmeyin, o konuyu detaylandıracağız. Küçük bir şehir olmasına rağmen Ljubljana'nın bir diğer özelliği de içinde onlarca müze ve sanat galerisi barındırması. Üstelik gayet özellikli ve detaylıca gezmek isteyeceğiniz yerlerden bahsediyoruz. Devlet sanatçıları desteklediği için Slovenya'da sanatçı da, sergilenecek eser de çok. Kıskandık, özendik, sevdik. Şayet doğa sporları ile ilgileniyorsanız Slovenya sizin için bir cennet! Hatta özelden genele giderek cümleyi yinelemek isteriz, şayet doğa sporları ile değil, yalnızca sporla ilgileniyorsanız da Slovenya sizin için bir cennet! Bisiklet kullanımı yaygın, hiking, trekking, su sporları allah ne verdiyse hepsi inanılmaz popüler ve ülkenin neresinde olursanız olun bu sporları yapabileceğiniz onlarca alan var. Ayrıca sporla ilgilenmeyen bir Slovenyalı görmedik desek abartmış olmayız, bu konuda alıp yürümüş durumdalar gerçekten. Demek doğanın içinde yetişmek böyle bir şey oluyormuş. Slovenya'da Yaz: Tamamen lokallerden aldığımız bilgilere göre Slovenya'da ve Ljubljana özelinde hava sıcaklığı yazın 35 derecelere kadar çıkabiliyor. Bu dönem aynı zamanda ülkenin en turistik dönemi olduğu için yoğunluk ve dünyayı yalnızca fotoğraf makinası üzerinden algılayan Asyalı turist popülasyonu sizi yer yer sinirlendirebilir. Ancak yine de çok kalabalık bir ülke olmadığı için idare edilemez bir duruma dönüşmeyeceği kesin. Buralara yazın gitmenin en iyi tarafı Bled ve Bohinj gibi doğa harikası göllerde yüzebilme şansınızın olması. Özetle sıcağa dayanıklıysanız yazın da gidilir. Zaten bu dönemde bile Ljubljana dışındaki daha yüksek ya da dağlık kesimlere gidecekseniz üstünüze kalın bir şeyler almanız gerekebilir. Slovenya'da Kış: Önce gözünüzü korkutup sonra içinizi rahatlatacağız. Slovenya'da kışın hava sıcaklığı eksi bilmemkaç derecelere kadar düşebiliyor. DIN DIN DIN. Fakat bu kış arkadaşlar, ne bekliyorsunuz, takunya mı giyecektiniz? Bu noktada sizin için artı olan konular daha az turist, daha sakin bir şehir, daha uygun fiyatlar. Eksiler? Nezle, grip ihtimali, Türkiye'de giydiklerinizin orada sizi sıcak tutmaya yeterli olmaması durumu ve niceleri. Fakat özellikle kayak yapmak niyetindeyseniz kışın gitmek tabii ki en mantıklısı. Slovenya'da Bahar Ayları: Geldik bizim favorimiz olan bahar aylarına. Bize kalırsa Slovanya'ya gitmek için en ideal dönem kesinlikle bahar ayları. Çünkü hem turist yoğunluğunun çok artmadığı, hem havaların orta halli olduğu, hem de doğa sporlarını doyasıya yapabileceğiniz bir dönemde gitmiş oluyorsunuz. Tabii ki istisnai durumlar da olabiliyor. Örneğin biz Mayıs'ın ortasında gidip Velika Plenina bölgesine tırmanmaya çalışırken bayağı ciddi bir karla boğuştuk. Dağlık bir alandan bahsettiğimiz için kar olmasını normal karşılayabilirsiniz ama, lokaller bile kar olmasını bayağı yadırgamıştı, demek normalde olmuyor... Bahar ayları aynı zamanda bayağı çılgın yağmurlu ve akşamları oldukça serin olabiliyor, aklınızda bulunsun. Slovenya'ya gidene kadar oraya gitmenin bu kadar kolay olduğundan da haberdar değildik. Türk Hava Yolları'nın ülkeye sabah ve akşam olmak üzere günde iki seferi olduğu ve yolculuk 1,5 2 saat kadar sürdüğü için bize kalırsa yalnızca Ljubljana'yı görmeye bir hafta sonu gezisi için bile gidilebilir. Haziran 2016'dan itibaren İstanbul'dan Ljubljana'ya her gün uçuş olacağı için şöyle Cuma akşamı gidip Pazar akşamı dönmek için acayip müsait bir şehir. Ljubljana içinde ulaşım için herhangi bir kafa karışıklığı yaşama ihtimaliniz sıfır. Çünkü bir turist olarak ziyaret edeceğiniz noktalar birbirine son derece yakın olacak ve çok yüksek ihtimalle çoğuna yürüyeceksiniz. Şayet yürüyerek gezmekten hoşlanmıyorsanız son derece düz ayak bir şehir olduğu için bisiklet kiralayıp o şekilde de gezebilirsiniz. Bisiklet kiralamak için BicikelJ System adında bir sistemleri mevcut. Verdiğimiz link üzerinden sisteme kayıt olursanız şehrin birçok noktasında yer alan bisiklet istasyonlarından bisikletinizi alıp sonra size en yakın olan noktaya bırakabilirsiniz. Linkte konuyla ilgili daha detaylı bilgi mevcut. Ljubljana'dan Slovenya'nın başka bölgelerine geçmek isterseniz yapabileceğiniz en mantıklı şey kesinlikle araba kiralamak. Bunun için başka alternatif yollar var mı diye sorduğumuzda herkesten araba kiralamanın en mantıklı yöntem olduğu önerisini alınca biz de bu düşüncemizde emin olduk. Slovenya'da trafik yok denilecek kadar az, yollar son derece düzgün ve araba kiralamak çok pahalı bir olay değil. Öneri isterseniz biz aracımızı tren istasyonunda yer alan Sixt'ten kiraladık ve sonrasında havaalanı şubelerine teslim ettik. Böylece havaalanına ulaşım için de ekstra bir ücret ödememiz gerekmedi. Şayet araba kiralarsanız ve Slovenya'nın başka bölgelerine geçecek olursanız arada ücretli geçişlere denk geleceksiniz. Bu noktada araba kiraladığınız şirket size sticker benzer bir şey veriyor olmalı. Hani şu bizim OGS HGS muhabbeti gibi düşünün. Bu şekilde ücretli geçiş sizin açınızdan sorun olmayacaktır. Ancak yine de siz kiralarken mutlaka konusunu açın ki sonradan saçma bir sorunla boğuşmak zorunda kalmayın. Ljubljana Havaalanı'ndan merkeze ulaşmak yaklaşık 20 dakika kadar sürüyor. Şayet taksi ile gitme kararı alırsanız ücret 50 Euro civarı bir şey tutuyor, yani pek de uygun olduğu söylenemez. Eğer taksi ücretini bölüşecek kişi sayısına sahip değilseniz çare otobüs. Onun saatlerine de şuradan ulaşabilirsiniz. Ljubljana'nın küçük olmasının faydaları başlıklı bir liste hazırlayıp içine 10 madde koyacak olsak ilk sıraya yerleşecek şey şu olurdu: Nerede kalırsanız kalın fark etmez, her zaman görmek istediğiniz yerlere yakınsınız! Oh ya, yaşasın her yere rahat rahat yürümek, yaşasın en uzak mesafenin 1,5 km'yi aşmaması. Sonuç olarak biz yine şehrin göbeğinde kalmadık mı? Tabii ki kaldık. Uygun fiyatlı konaklama sunan ve pislik gibi olmayan hijyenik ve havalı hostel peşindeyseniz Hostel Tresor'u kesinlikle önerebiliriz. Eski bir bankanın hostele çevrilmesiyle bu hale gelmiş olan Tresor şu gece yapacak hiçbir şey bulamazsanız bile gidip kendi otelinizde çılgınca gülüp eğlenebileceğiniz hostellerden. Kitlesi genç, çalışanları çok eğlenceli ve Benetton kataloğu gibi çeşit çeşit, lokasyonu hakikaten şahane ve isterseniz iki kişilik odaları da mevcut. Kokteyl: 4 7 Euro arası. Benzin: Litresi 1,08 euro Dizel bir araç ile ortalama 400 km gibi bir yol yaparsanız benzin yaklaşık 19 Euro tutuyor. Musluk suyu içiliyor ve tadı hiç de kötü değil, su masrafından kurtardık, hadi yine iyisiniz. Şimdi biz size şehir küçük, her yer yakın, vay efendim bir gördüğünüzü bir daha görüyorsunuz dedik diye siz Ljubljana'da gezecek görecek az yer var sanmış olabilirsiniz. Sizi kınıyoruz ve size laflar hazırladık... Ljubljana'da onlarca müze, birçok meydan, bol bol sevimli kafe & restoran ve sizi bayağı şaşırtacak bölgeler var. Yani bir hafta sonunuzu bu şehre ayırıp öyle sakin sakin duracağınızı sanmayın, günleriz bayağı dolu dolu geçecek hatta gece hayatına da kapılacak olursanız bir şeyler yetiştirmek için çaba vermeniz bile gerekecektir. Ljubuljana'da gezilecek yerler listemize girişmeden önce gelen not: Bütçenizi biraz daha uyguna getirmek adına Ljubljana Card'ı satın almayı değerlendirebilirsiniz. 24 saatliği 20, 48 saatliği 27 Euro ve şehirde gezmek isteyeceğiniz birçok yeri kapsıyor. Verdiğimiz link üzerinden bilet de satın alabilirsiniz, kartın kapsadığı yerlere de bakabilirsiniz. Her şehrin bir ana meydanı olduğun varsayacak olursak Ljubljana'nınki de Preseren Meydanı oluyor. Meydan ismini Slovenya'nın en ünlü şairlerinden biri olan France Preseren'den alıyor. Şehrin tam anlamıyla göbeğinde yer alan ve yalnızca yayalara açık olan meydanda Preseren'in heykelini ve pembe rengiyle dikkatinizi çekecek Franciscan Kilisesi'ni de görebilirsiniz. Tüm bunlara rağmen meydanın ana atraksiyonu kesinlikle Triple Bridge, ondan aşağıda bahsedeceğiz. İşte Ljubljana'nın en ilgi çekici yerlerinden biri, Türkçeleştirilmiş adıyla Üçlü Köprü. Adını gayet mantıklı koymuşlar, zira hakikaten üç tane köprünün birleşiminden oluşan enteresan bir mimariye sahip. Şehrin ortasından geçen Ljubljanica Nehri'nin üzerindeki birkaç köprüden en popüleri olan Triple Bridge'in tarihi aslında 1280 yılına kadar dayanıyor. Yangın ve deprem gibi bir takım felaketler atlatmasının ardından bu cefakar köprü Ljubljana'nın Gaudi'si sayılabilecek Jose Plecnik'in ellerine teslim ediliyor ve böyle günümüzdeki halini alıyor. Plecnik'in köprüyü böyle enteresan bir şekilde tasarlamış olmasının sebebi, ortadaki alanı tramvay ve araçların geçebileceği şekilde, sağında ve soluna kalan kısımları ise yayaların kullanabileceği şekilde bırakmakmış. Akıllı adammış, helal olsun Plecnik Baba. Köprüyü o enteresan görüntüsünü bir karenin içine sığdırabilecek şekilde fotoğraflamak pek kolay değil. Bunun için civardaki binalardan birinin üst katlarına çıkmayı deneyebilirsiniz. Köprünün üzerinde bulunduğu Ljubljanica Nehri'nin civarı gündüz ya da akşam fark etmeksizin her daim eğlenceli ve hareketli, oraları mutlaka dolanın. Hazır konu köprülerden açılmışken şehrin bir diğer ünlü köprüsünü de es geçmeyelim; Dragon Bridge. Neden Dragon? 2013 yılında Khaleesi şehri ziyaret edip bu köprüden geçtiği için mi? Yoksa Skyrim'in yaratıcısı Slovenyalı olduğu için mi? Hepsine cevabımız hayır, bunları biz uydurduk, inanmayın. Sebebi Ljubljana şehrinin simgesi dragon olması ve bu köprünün dört köşesinde dragon figürlerinin yer alıyor olması. Bizce köprü de, şehir simgesi de çok havalı, gidip görmeden dönmeyiniz efenim. Bir turist olarak ejderhaların ağzına yüzüne saçma hareketlerde bulunarak fotoğraf çektirmek adettendir, ihmal etmeyin lütfen, bizi orada bol bol utandırın. Kongresni trg adıyla da karşılaşabileceğiniz bu meydan şehrin ana meydanlarından bir diğeri. Geniş, yeşil, canlı ve yer yer etkinliklerin, hatta festivallerin yapıldığı hareketli bir meydan olmasının yanı sıra Ljubljana Üniversitesi'nin "ulan bu üniversite binasıysa biz nerede okuduk" dedirten binası da bu meydanda yer alıyor. Meydanda şöyle bir dolanıp şahane binaları fotoğraflayabilir, ardından kafelerden birine çökerek turist olmanın tadını çıkarabilirsiniz. Zaten Ljubljana'nın en turistik noktasında bile kendiniz herhangi bir "turist tuzağına" düşüyormuş gibi hissetmeyeceksiniz, çünkü burası o bildiğiniz şehirlerden değil efenim. -Meydan gezmelere doyamadıysanız yakınlarınızda eski adıyla Devrim Meydanı, yeni adıyla Cumhuriyet Meydanı olan Republic Square de var. Burası Slovenya Yugoslavya'dan ayrıldığında kutlamaların yapıldığı, günümüzde ise protesto edilecek bir mesele varsa halkın toplandığı meydan. Bize kalırsa şehrin en gri ve Ljubljana'dan beklenmedik derecede kasvetli yerlerinden biri, ama geçerken görebilirsiniz tabii. Bir İstanbullu en çok neye özlem duyar? Evden çıkıp trafik olmadan bir yere ulaşabilme ihtimaline, temiz havaya ve tabii ki yeşil alana. Hal böyle olunca Avrupa'da gördüğümüz her şehir parkının önünde ağıtlar yakasımız, her yeşil alanın önünde pankart açasımız falan geliyor. İşte Ljubljana'nın Tivoli Park'ı da size bu hissi yaşatacak fazla güzel şehir parklarından birisi. Aslına bakarsanız Slovenya'nın her yerine bu hisse kapılabilirsiniz ama, Tivoli'nin içinde çimlere bayılıp küçük bir piknik yapmanın keyfi bi' başka. Ya da bisiklete binmenin. Ya da yürüyüş yapmanın. Ya da sırf keyfinizden yolunuzu buraya düşürmenin. Kıskandık. Biz de isteriz. -Eğer ilgi duyuyorsanız International Centre of Graphic Arts Tivoli Park'ın içinde yer alıyor. Gitmişken uğrayıp sonrasında bahçesindeki kafede bir kahve patlatabilirsiniz. Gözlemlerimize göre Ljubljana Kalesi Slovenya halkının en önemsediği tarihi yapılardan ve en çok turist çeken noktalardan biri. Ancak burayı yalnızca eski bir tarihi yapı olarak düşünmemek lazım, zira daha kompleks bir düzenden bahsediyoruz, ziyaret edince anlayacaksınız. Kalenin kapsamında yaz aylarında düğünlerin yapıldığı, hatta açık hava sineması etkinliklerinin düzenlendiği geniş bir avlu, bir restoran hatta Kukla Müzesi bile yer alıyor. Ayrıca size şahanesinden bir panoramik Ljulbjana manzarası da sunuyor ki tadından yenmez. Kale tarih boyunca pek çok farklı amaç için kullanılmış. Temel olarak bakıldığında şehre tepeden bakan bir noktada yer aldığı için hep bir gözlem alanı niteliğindeymiş, ancak hapishane olarak kullanıldığı bile olmuş. Şayet kaleyi gezecek olursanız hapishane olduğu dönemde hücre olarak kullanılan alanları da görebiliyorsunuz. Kalenin içinde rehberli bir tur gerçekleştirmeseniz bile kale tarihi ile ilgili bilgi edinebileceğiniz 5 dakikalık bir sunum izleyebiliyorsunuz. Öyle tahmin ettiğiniz gibi sıkıcı bir şey değil, gayet eğlenceli bir şekilde anlatmışlar, bizce onu es geçmeyin. Örneğin Osmanlı'nın şu meşhur Viyana kapılarına dayanmalı döneminde saldığı korkunun kalenin günümüzdeki halini almasında önemli bir etkisi olduğunu bu sunumu izlerken öğrenmiş bulunduk. Füniküler + Kale Gezisi + Kukla Müzesi'ni gezmenin ücreti 10 Euro. Öğrenciyseniz 7. Öğrenci değilseniz ve öğrenci gibi yapıyorsanız yemiyorlar, üzgünüz. Füniküler kullanmadan kaleye çıkmak gibi bir çılgınlık yapacak olursanız sizi ayakta alkışlıyoruz, çünkü bi' 10 dakika kadar yokuş çıkacaksınız. Ertesi gün pilates yaptıktan sonraki sabaha uyanmış gibi hissederseniz sorumlusu biz değiliz. Evet Ljubljana'da birçok müze var. Ama tabii ki her şehirde olduğu gibi burada da bir favorimiz oldu; Modern Sanat Müzesi. Zaten genel olarak modern sanata ilgisi olan kimseler olduğumuz için bu çok da şaşırtıcı bir durum olmayabilir tabii orası ayrı. Çok şükür bazı modern sanat müzelerinde olduğu gibi duvara dal asıp onu sanat kabul etmiyorlardı, belki o yüzden beğenmişizdir, neyse.. Modern Sanat Müzesi çok büyük bir müze değil, ancak tıpkı Ljubljana gibi, kendisi küçük işlevi büyük diyebiliriz. Yugoslavya dönemi de dahil olmak üzere Slovenyalı sanatçıların 20. yy'dan itibaren ortaya koyduğu eserleri kapsıyor ve gerçekten harika çalışmalarla karşılaşma şansı tanıyor. Slovenya'da sanatın gelişimini, tarih ile paralel olarak gözlemleyebilmenizi sağladığı için bu müzeyi ayrıca sevdik. Konuya ilgisi olanlar kesinlikle uğrasın deriz. Empresyonist sanatçılar Rihard Jakopic, Ivan Grohar ve Matej Sternen'in eserlerini gözden kaçırmayın, biz kendilerine aşık olduk. Evet, Monet'yi hatırlatmaları normal, yalnız değilsiniz. Yine müzede eserlerini görebileceğiniz Bozidar Jakac'a ayrıca dikkatinizi çekeriz, eminiz size de kendisinden bayağı etkileneceksiniz. -Pazartesi hariç her gün 10:00 18:00 arası açık. Ücret 5 Euro, öğrenciler için 2,5. -Adres: Cankarjeva 15 -Müzenin bayağı tatlı bir kafesi var. Slovenyalı hipsterlar burayı çalışma alanı olarak da kullanıyor, bi' kahvelik uğrayabilirsiniz. Metelkova'da yer alan ve daha alternatif sergilere/sanatçılara yer veren Museum of Contemporary Art şayet bol vaktiniz varsa uğrayabileceğiniz müzelerden. Genellikle 1960 ve sonrasına odaklanıyor. Müzede aynı zamanda devletin Slovenyalı sanatçılara verdiği destek ile ilgili bir bölüm de var ki, bizce Türkiye dahil birçok ülkeye örnek olabilecek nitelikte, oraya da göz atmayı unutmayın. Yine de şehirde kısıtlı süreniz varsa ve bir tercihte bulunmak durumunda kalırsanız bizce oyunuzu Ljubljana Modern Sanat Müzesi'nden yana kullanın. -Giriş 5 Euro, öğrenci 2,5. -Adres: Maistrova 3 Siz de bizim gibi bir ülkeyi tanımanın yollarından birinin de sanatını ve tarihini kavramak olduğunu düşünüyorsanız National Gallery'i gezmeden dönmek olmaz. Ana sergi alanı 13. yy'dan 20. yy'a kadarki dönemi kapsayan Slovenyalı sanatçıların eserlerini kapsıyor. Bir kısmı ise diğer Avrupa ülkelerinden eserleri barındırıyor, özellikle Avusturya. Müze binası büyük bir tadilattan geçerek bu sene Ocak ayında tekrar açılmış ve şu anda Slovenya halkının gurur duyduğu müzelerden biri haline gelmiş, herkes Ulusal Galeri övüyor. Büyük bir müze değil, ancak hem binanın içi çok güzel, hem de ülkeyi daha iyi tanımak açısından bizce gezmesi çok keyifli. -Pazartesi hariç her gün 10:00 18:00 arası açık. Perşembeleri 20:00'ye kadar açık. -Giriş 7 Euro, indirimli 3 Euro. -Adres: Presernova 24. Ljubljana'nın en çok fotoğraflanan binalarından biri olan Cooperative Bank Binası'nın önünden geçecek olursanız ilginizi çekmemesi imkansız. Art Nouveau akımının özelliklerini taşıyan bina mimar Ivan Vurnik tarafından tasarlanmış ve içini de eşi Helena Vurnik'e paslamış, ortaya şahane bir şey çıkmış. Binanın ön cephesindeki geometrik şekiller, Slovenya bayrağından esinlenerek renklendirilmiş. İçi ise Slovenya ile özdeşleşmiş çam ağaçları ve buğday tarlaları gibi doğa şekillerinden yola çıkarak tasarlanmış. Zaten çok merkezi bir noktada olduğu için şöyle bir önünden geçin. Bizim için Ljubljana'nın, hatta komple Slovenya'nın en ilginç yerlerinden biri tartışmasız bir şekilde Metelkova. Buraya uğramalısınız, bi' görseniz iyi olur falan demeyeceğiz, çünkü gitmek zorundasınız! Ne varmış ulan bu kadar dediğinizi tahmin ediyoruz, onun için biraz Metelkova'nın tarihine girmemiz gerekecek, ama sıkıcı değil, merak etmeyin. 1900'lü yılların başlarında Avusturya Macaristan İmparatorluğu'nun ordusu tarafından bir kışla olarak yaptırılan Metelkova, bu sürecin ardından da aynı amaçla 1941 yılına kadar Yugoslavya ordusu tarafından kullanılıyor. 2. Dünya Savaşı döneminde bir süreliğine İtalyan faşistleri ve Naziler tarafından işgal ediliyor ve son olarak 1945'ten 1991'deki döneme kadar Sosyalist Yugoslavya ordusunun elinde kalıyor. Buraya kadar her şey normal, belli ki askeri amaçlar için kullanılmaya uygun bir alan. Fakat buradan sonrası önemli, çünkü Slovenya'nın Yugoslavya'dan ayrılmasının ardından burada işler değişmeye başlıyor. Yugoslavya ordusunun bu alandan çekilmesi ile 200 kişilik bir ekipten oluşan "Network of Metelkova" adlı bir topluluk bir araya geliyor. Bu ekip Metelkova'yı kültürel bir merkeze dönüştürebilmek adına burayı işgal ederek, burayı özerk bir bölgeye çevirme kararı aldıklarını duyuruyorlar. Aslında ilk etapta Slovenya Devleti ile iletişime geçerek burayı daha kullanışlı bir alana çevirmek istediklerini dile getiriyorlar ancak uzun bir süre devletten geri dönüş alamayınca kendi işlerini kendileri halletmeye karar veriyorlar de diyebiliriz. Bu olay şu an gidip görebileceğiniz Metelkova'nın temellerini atmış oluyor ve Metelkova şehrin isyankar/öteki kesimlerinin sembolü haline geliyor. Günümüzde 12.500 m2'ye yayılmış olan Metelkova'da birçok gece kulübü, sanat stüdyosu ve mekan yer alıyor, birçok etkinlik ve konser gerçekleştiriliyor. Ancak öyle pop müzik çalan mekanlardan, topuklu ayakkabıyla gidilen yerlerden falan bahsetmiyoruz. Daha çok elektronik ve ya punk müziğin öne çıktığı kulüplerin olduğu, gay barların yer aldığı, metal/hard rock konserlerinin gerçekleştiği ve daha alternatif sanat performanslarının yapıldığı alanlar olarak düşünebilirsiniz. Slovenyalı gençlerin büyük bir kısmı hafta sonlarını burada geçiriyor, buraya bir bağlılık hissediyor ve aslında Metelkova kesinlikle şehrin isyankar tarafını yansıtıyor. Ancak buranın yasal varlığının söz konusu olup olmadığı meselesi aslında biraz karmaşık. Burada yer alan mekanlara devlet tarafından herhangi bir ruhsat verilmiş durumda değil ve vergi ödeyip ödemedikleri bile muallakta. Konuyla ilgili bilgi edinmeye çalışıp birçok kişiye sorduğumuzda "artık legal bir oluşuma dönüştü, burada devlete vergi ödemek zorundalar" ya da "bildiğim kadarıyla vergi ödemiyorlar" gibi birbiriyle taban tabana zıt cevaplar aldık, yani kimse durumun akıbetini bilmiyor desek yeridir. Sanırsak Ljubljana Belediyesi şimdilik bu olayı akışına bırakmış durumda ve konuyla ilgili herhangi bir aksiyon almıyor. Sonuç olarak gece hayatı için bizce Ljubljana'nın en iyi noktası Metelkova. Özellikle hafta sonu bir partiye falan denk gelirseniz bayağı eğlenebilir ve acayip deneyimler yaşayabilirsiniz, bizce kesinlikle uğrayın! Ayrıca gündüz de buradaki sokak sanatı ve mural çalışmalarını görmek üzere ayrıca zaman ayırabilirsiniz. -Şehirde herkes İngilizce konuşuyor. Bakın abartıyoruz sanıyorsunuz, bu OitheBlog yine bir şeyleri aşırı övme hastalığına mı yakalandı diye düşünüyorsunuz ama hakikaten abartmıyoruz. O yüzden bu şehirde sırtınız yere gelmez, kime ne istiyorsanız sorabilirsiniz. Zaten Slovenya halkı aşırı sempatik, dil bariyeri de olmadı mı konuştukça konuşasınız geliyor. -Eğer akşam için Metelkova ya da kanal kenarı dışında bir alternatif ararsanız Trubarjeva Caddesi'ne bir göz atabilirsiniz, birçok bar var. Ancak öyle milletin sağda solda yazdığı kadar hareketli olmuyor, aklınızda bulunsun. -Ülke genelinde Türk kahvesinin aşırı popüler olması hakkında ne düşünüyorsunuz? Kiminle konuşsak "ah sabah Türk kahvesi içmeden ayılamıyorum şekerim, 1 kupa içerim mutlaka" gibi şeyler söyledi. ADAM KUPAYLA TÜRK KAHVESİ İÇİYOR, öyle bir sevgi. Kafelerde, restoranlarda mutlaka dikkatinizi çekecektir, bir de oralarınkini deneyebilirsiniz. -Ljubljana Üniversitesi'nin kütüphane binası güzel ve ilginç, belki civarında dolanırken oraya da bir uğrayabilirsiniz, Kongresni Meydanı'na çok yakın. -Şayet ben aradığımı bu sitede bulamadım, ne biçim yazmışsınız diyorsanız öncelikle kalbimizi kırdınız... Ama bir alternatif olarak Slovenya Turizm Ofisi'nin ve Ljubljana Turizm Ofisi'nin resmi sitelerine göz atabilirsiniz, gerçekten çok detaylı bilgi veriyorlar, eminiz bir noktada işinize yarar. -Açık hava etkinliklerine hasta olan Ljubljana halkının Mart Ekim arası Cuma günlerine özel bir etkinliği oluyor: Open Kitchen. Ana pazarları olan "Central Market"ın hemen yakınında kurulan bu alanda standlar kuruluyor ve uygun fiyata hem Slovenya mutfağı hem de dünya mutfağından birçok lezzet deneme şansınız oluyor. Bayağı eğlenceli bir etkinlik, ayrıca lokaller arasında da bayağı büyük bir heyecan kaynağı, bizce denk gelirseniz kesin uğramalık. Hava kötü olursa iptal olabiliyor, aklınızda bulunsun. -Çarşı pazar gezmeyi sevdiyseniz Pazar günleri 8:00 ile 14:00 arası bit pazarı kuruluyor. Geçen yıl THY kampayasıyla içinde aşk barındıran sLOVEnya ya gittik soğuk bir şubat ayıydı ama biz resmen bu minik sıcak ülkeye aşık olduk kültür günü kutlalnan tek ülke ünvanını almasının sebebi de boşuna değildi minnacık otel odamızda sayısız kitap müzik ve film bizi bekliyordu bu kadar öğrencide erasmus için burayı bir bildikleri olduğu için seçiyorlardı yemek içmeye gelecek olursak sabah ları güzel kahveleri ve lezzetli bürekleri ile damaklarımızı şenlendirdi akşamları ise bana Eskişehirde Porsuk kenarındaymışız izlenimi veren mekanlarda ev yapımı sıcak şarap soğuk şubat ayını ısıtıyordu. Her yıl yapılan 14 Şubat kostümlü karnaval çok eğlenceliydi. Şehrin simgesi Dragon kıyafetine bürünmüş 7den 70 e insanlar vardı. Bled gölü ise küçük bir masal dünyasıydı. Tüm Slovenya gezimizi sizin sayenizde şekillendirdik.. hahaha çok teşekkür ederiiiz, süper bir gezi olur umarım! öpücükler! beğenmenize sevindik. şehir genel anlamda sakin olduğu için çok da fark edeceğini sanmıyoruz 🙂 umarız harika bir gezi olur! Merhaba;yazınız çok bilgilendirici ve eylenceli olmuş. "Ljubljana'da pek bir şey yok biz Bled'de kalalım, dağ tepe göl gezer ordan Venedik'e geçeriz" derken sizin sayenizde not almaktan helak oldum. 🙂 Hem detaylı hem güzel hem komik hem işlevsel anlatınca bizimde planlar değişti :))Pek bi faydalandım, teşekkürler. Umarım anlattığınız çoğu yeri görme şansımız olur.


Slovenya gezisi ardından aklımızda yer eden ana görüntünün rengi belli: Yeşil. O civarda bol bol dolandıktan sonra emin olduğumuz şey ülkenin neredeyse her yerinin yeşil alanlar, ormanlar, ağaçlar, dağlar, bayırlar, çayırlar ile olduğu. Bir nevi cennet simulasyonu! Bu sonuca varmak için Slovenya'nın tamamını gezmeye falan da gerek yok bu arada. Nüfusun en yoğun olduğu Ljubljana şehrinde bile yeşil alanlar yerleşim alanlarına kıyasla daha fazla. Doğa ile iç içe yaşamanın gayet sıradan olduğu, doğa sporlarının günün sıradan bir aktivitesi olarak görüldüğü Slovenya'da, biz de kısa süreliğine de olsa lokal yaşama adapte olduk ve İstanbul'un şehir kaosuna ve hava kirliliğine alışık olan bünyelerimizin bizi götürdüğü yere kadar türlü türlü aktivitelerde bulunduk. Bu aktiviteler boyunca ayakkabılarımıza bulaşan çamurdan, üstümüze konan böceklerden rahatsız olduğumuzu belirten ultra uyuz yüz ifadeleriyle tam bir şehir insanı olduğumuzu ve doğa içine hiç ait olmadığımızı ele vermiş olabiliriz tabii, orası ayrı. Ama diğer Avrupa ülkelerine kıyasla çok daha sakin, çok daha bakir olan Slovenya'da, doğa odaklı bir keşif yapmak gerçekten çok keyifli bir deneyimdi. Keşfimizin en ilgi çekici yerlerden biri de, Slovenya seyahatimizin kapanışını yaptığımız Postojna Mağarası ve Predjama Şatosu oldu. Her ikisini de rehberle gezme şansımız olduğu için birçok bilgi edindik ve size hakkında ufak çaplı bir rehber oluşturalım istedik. Buyrunuz efenim. Başlamadan gelen not: Postojna ve Predjama'yı keşfetmemizi sağlayan, bize harika bir tur düzenleyen ve destek olan Slovenya Turizm Ofisi ve Türk Hava Yolları'na buradan teşekkürlerimizi sunarız. Ljubljana Gezi Rehberi'nde de ulaşım konusundan detaylı bir şekilde bahsetmiştik. Türk Hava Yolları'nın Ljubljana'ya her gün 2 kez direkt uçuşu olması sebebiyle İstanbul'dan Slovenya'ya ulaşım oldukça kolay. Ljubljana'ya ulaştıktan sonra Slovenya'yı gezme kısmı daha da kolay. Çünkü diğer yazılarımızda da bahsettiğimiz gibi ülke çok küçük ve gezmek isteyeceğiniz her yer birbirine çok kısa mesafede. Bu sebeple Slovenya'yı gezebilmeniz için 2 önemli şey yapmanız gerekiyor. 1. Bir adet Schengen vizesi almanız, 2. Araba kiralamanız. Evet bizce bu iki şey Slovenya gezisi için neredeyse eşit derecede önemli. Çünkü toplu taşımanın yaygın olmadığı yerler olduğu gibi, olan yerlerde de ulaşım gereğinden uzun sürebiliyor. Bu yalnızca bizim fikrimiz değil, tüm lokallerin bize orada bulunduğumuz süre boyunca önermekten yılmadığı bir konu, ona da dikkatinizi çekeriz. Yine de eğer araba kiralamak gibi bir şansınız yoksa Ljubljana'dan Postojna bölgesine otobüs, tren veya günübirlik turlar ile ulaşabilirsiniz. Ancak bu konuyu önceden araştırmakta fayda var, çünkü bazı otobüsler ve turlar özellikle kışın ve yoğun olmayan dönemlerde ulaşım sağlamayabiliyor. Araba ile ulaşacaksanız işiniz çok kolay ve sözümüzü dinlediğiniz için sizi öpüyoruz. Postojna Ljubljana'dan yaklaşık 50km uzaklıkta ve hız sınırının 130km olduğu bir otoban üzerinden gidildiği için kısa sürede ulaşılabiliyor. Predjama ise Postojna'dan yaklaşık 10km mesafede ancak ormanın içinden, dar bir yoldan gidildiği için dikkatli olmakta fayda var. İzninizle önce Slovenya'da bulunan yaklaşık 11.000 mağaradan en popüleri olan Postojna hakkında size bir takım jeolojik bilgiler vermek istiyoruz. Eminiz ki siz de bizim gibi jeolojinin en kralını biliyorsunuz ve mağara oluşumu süreci hakkında engin bir bilgiye sahipsiniz ama olsun, biz yine de hatırlatma amaçlı bir özet geçelim. (Slovenya gibi küçük bir ülkede 11.000 mağara olmasına mı, yoksa şu blogun içindeki bir paragrafta 2 kez jeoloji kelimesini geçirdiğimize mı şaşıralım biz de bilemiyoruz). Postojna, hem yeraltı hem de yer üstünde bulunan 27km uzunluğundaki Pivka Nehri'nin kayaları aşındırması sonucu oluşan, Avrupa'nın en uzun karst mağarası olarak bilinen bir mağara sistemi. Gördüğünüz gibi ilkokulda "bu benim ileride ne işime yarayacak" deyip durduğumuz bilgiler sayesinde bu cümlede karst kelimesini geçirdiğimize dikkatinizi çekmek isteriz. O bilgiler gerçekten işinize yarıyormuş arkadaşlar. En azından bir şeyleri anlıyormuş gibi yapmak için hiç bilmediğiniz coğrafi terimlerin arasında tanıdık sayılabilecek bir kelime duyunca baya seviniyormuşsunuz. Neyse konumuza dönelim. Pivka Nehri pek de bizim bildiğimiz nehirlerden değil. Başka herhangi bir suya dökülmeyen, aktıkça suyu azalan, bir noktada yer altında kaybolup giden cinsten bir nehir. Saçmalamayın diyor olabilirsiniz ama hakikaten durum böyle. Sayesinde bölgede birkaç farklı mağara oluşmuş. Ancak Postojna bunlardan en büyüğü ve gezmeye en elverişlisi olması sebebiyle en popüler mağara haline gelmiş. Evet artık hızlandırılmış coğrafya dersimizi burada sonlandırarak muhtemelen daha çok ilginizi çekecek, mağaranın nasıl gezildiği konusuna geri dönebiliriz. Postojna mağarasını en ilginç kılan yönlerinden biri mağaranın belli bir kısmını tren ile gezebiliyor olmanız. Çünkü biz 2016'da hala İstanbul'a metro çalışmaları yapmaya çabalarken, adamlar 1872 yılında mağaranın kolay gezilebilmesi adına tren yolu yapmışlar. Mağarayı gezebilmek için birkaç seçeneğiniz var. En kolay, en kısa süren ve en uygun fiyatlı olan seçenek 1 buçuk saat süren turlardan birine katılmak. Bu turda mağaranın içinde trenle yaklaşık 10 dakika gittikten sonra 2km kadar yürüyerek geziyorsunuz ve sonrasında mağaradan tekrar trenle çıkıyorsunuz. Tur rehberi eşliğinde gezdiğiniz için hem mağara hakkında birçok bilgi sahibi oluyorsunuz, hem de kaybolma riskini ortadan kaldırmış oluyorsunuz. Ayrıca tur rehberinin istemeye istemeye ziyaretçileri eğlendirmek için espriyi yapmaya çalışmasını ve gittikçe dibe vurmasını izleyerek biraz da hüzünleniyorsunuz... Zaten yürüyeceğiniz yol patika haline dönüştürülmüş ve düz bir zemin. Dolayısıyla abuk subuk bir yere sapmaya çalışmazsanız gayet kolay bir şekilde, başınıza bir şey gelmeden gezebilirsiniz. Tek zorlanacağınız nokta mağaraya kalabalık bir grup halinde girildiği için istediğiniz tempoda ilerleyemiyor olmanız. Özellikle de o turistler Asyalıysa. Neyse, ırkçılığın alemi yok, kendine gel OitheBlog. Sonuç olarak böyle bir durum da mağara geniş olduğu için bunaltıcı olmuyor. Yine de bu durum sizi rahatsız ediyorsa, biraz daha yüksek bir ücret ödeyerek özel bir tur yapabilirsiniz. Yok ben adrenalin tutkunuyum, hayatımı tehlikeye atacağım aktiviteler benim bir numaralı hombimdir, "ölüm mü? onu sabah kahvaltısında yedim canım" diyorsanız, mağarada "macera turları" olarak adlandırdıkları, zorluk seviyesine göre değişen bir takım aktiviteler de var. Eğer bu durum sizi heyecanlandırıyorsa web sitelerine bir göz atın, orada aradığınız her detay mevcut. -Mağara turunun ücreti 23.90. Eğer Predjama'yı gezecekseniz hem mağara hem de şato girişini kapsayan bilet ücreti 31.90. Eğer aşağıda bahsedeceğimiz EXPO müzesini ve Proteus Vivaryumu'nu da gezmek istiyorsanız, bu dört yere giriş sağlayan topluca bir bilet almak daha mantıklı olabilir. Bu biletin ücreti de 37.90. Mağara yıl boyu açık ancak tur saatleri döneme göre değişkenlik gösteriyor. Mayıs-Eylül aylarında sabah 09:00'dan akşam 18:00'e kadar saat başı tur düzenleniyor ancak diğer aylarda günde yalnızca 3 veya 4 tur oluyor. Dolayısıyla gideceğiniz döneme göre şuradaki siteden hangi saatler tur olduğuna bakmayı unutmayın. -Mağaranın içi yaz kış sabit 10 derece ve %95'in üzerinde bir nem oranı oluyor, dolayısıyla yazın gidiyorsanız bile yanınızda uygun kıyafetler götürün. Ayrıca mağaranın içinde yer yer sular damlıyor, yani yağmurluk ya da kapşonlu bir şey götürmekte fayda var. Yukarı da da bahsettiğimiz gibi içeride bir süre yürümeniz gerekiyor, dolayısıyla ayakkabı seçimini de buna göre yapın. Son olarak içeride yaklaşık bir buçuk saat geçireceğinizi hatırlatalım, çok tetikleyecek kadar bunaltıcı olmasa da, ileri seviyede klostrofobiniz varsa biraz rahatsız edici olabilir. -Eğer bu mağara size yeterince büyük gelmediyse ya da bir şekilde tatmin etmediyse civarında bulunan Pivka ya da Black mağaralarını Haziran ve Temmuz aylarında ziyaret edebilirsiniz. Bu mağaralarda yukarıda da söz ettiğimiz Pivka nehrinin yer altını kısmını görebiliyorsunuz. Buraları gezmek biraz daha meşakkatli ve bir tık daha heyecan verici olabilir. Bu mağaralar ile ilgili şuradan daha detaylı bilgiye erişebilirsiniz. Postojna mağarasının bulunduğu alanda mağara dışında restoran/cafeler, hediyelik eşya satan dükkanlar ve sergi alanları mevcut. Bunlardan biri Postojna mağarasının oluşumu, tarihi ve içindeki doğal yaşam hakkında birçok bilgi edinebileceğiniz Expo Postojna Müzesi. Müze çok büyük değil ve interaktif bir müze olduğundan gezmesi oldukça keyifli. Eğer mağaralara karşı özel bir ilginiz varsa burayı kaçırmayın deriz, çünkü burası dünyadaki mağara ve karstlarla ilgili olan en büyük müze. Zaten başka nerede mağara ile ilgili bir müze ile karşılaşırsınız biz de bilemiyoruz. Müze, mağara turları için bilet satışı yapılan yerin hemen yanındaki siyah binanın içinde. -Eğer yukarıda bahsettiğimiz şekilde toplu bir bilet almazsanız, buranın normal giriş ücreti 8.90, indirimli ücreti ise 7.10 Euro. -Açılış ve kapanış saatleri her ay değişiklik gösteriyor, detaylara şuradan ulaşabilirsiniz. Postojna mağarasını diğer mağaralardan ilginç kılan diğer yanlarından biri de içindeki doğal yaşam ve ekosistem. Mağaranın koşulları yaşama çok elverişli olmasa da içinde bazı canlı türleri tutunmayı başarmış. Bunlardan en değişik olanı da, Slovenya dahil yalnızca birkaç Avrupa ülkesinde rastlanan ve mağaralarda yaşamını sürdüren Mağara Semenderi. Başka dillerde Olm, Proteus anguinus, human fish olarak da bilinen bu hayvana biz kısaca Dragon demeye karar verdik. Hiç gözü olmayan, karanlıkta yaşamaya tamamen adapte olmuş bu enteresan canlının ortalama ömrü yaklaşık 100 yıl ve hiç beslenmeden yıllarca yaşayabiliyor. Çok acayip! Slovenyalılar bu canlıya kutsal hayvan gözüyle bakıyor desek yeridir. Keşfinden beri ilgiyle inceledikleri bu canlı bu sene uzun bir zamandan sonra ilk kez yumurta bırakmış ve Postojna'yı inceleyen uzmanlar için tarihi bir olay haline gelmiş. Proteus'u Postojna mağara turu sonunda küçük bir akvaryumda görme şansını yakalayabilirsiniz. Ancak bu garip canlı sizin de bizim kadar ilginizi çektiyse, biraz daha zaman ayırarak mağaranın hemen yakınlarında bulunan Proteus Vivaryumu'nu da ziyaret edebilirsiniz. -Eğer yukarıda bahsettiğimiz şekilde toplu bir bilet almazsanız, buranın da normal giriş ücreti 8.90, indirimli ücreti ise 7.10 Euro. -Buranın da aynı şekilde açılış ve kapanış saatleri her ay değişiklik gösteriyor, detaylara şuradan ulaşabilirsiniz. Predjama Şatosu, tam olarak "Dünyanın En İlginç Şatoları" listesine ait olabilecek cinsten bir yer. 123 metrelik bir kayalığın ve bir mağaranın üstüne yapılan bu şatoyu daha uzaktan gördüğünüzde güzelliğini mi övseniz, biraz ürkütücü olmasını mı garipseseniz tam karar veremiyorsunuz. Biz de bu karmaşık hisleri yaşadıktan sonra tabii ki herkesin yapacağı gibi türlü türlü Game of Thrones esprileri yaptık ve kafamızda bu acayip yerde ne gibi olağanüstü hikayeler olabileceğini canlandırmaya başladık. Sonuçta kayalığın ve mağaranın içine yapılmış, gizli geçitleri olan tuhaf bir şatodan bahsediyoruz, tabii ki burayla ilgili gizemli bir şey söz konusu olacak. İçine girdikten sonra öğrendiğimiz bilgiler sayesinde konuyla ilgili çok da kafa yormamıza gerek kalmadı. Çünkü Discovery Channel'ın bu şatoyla ilgili çektiği bir belgeselde pek açıklanamayacak, tuhaf görüntüler ve sesler kaydedilmiş. Böyle bir yere "perili" ünvanını yapıştırmayacaklar da nereye yapıştıracaklar? Burayla ilgili öğrendiğimiz bir başka enteresan bilgi de, burada 1986'da çekilen bir filmde Jackie Chan'in tepeden düşüp yaralandığı. Bu saçma bilgiye niye sahipsiniz diyebilirsiniz, şatonun guide'ında anlatılıyordu, bayağı önemsemişler galiba durumu. Evet bu tuhaf bilgileri de paylaştığımıza göre artık şatoyla ilgili daha önemli konulara geçebiliriz. Şato 12. yüzyıl civarı inşa edildikten sonra birçok soylu ailenin yaşadığı bir yer haline gelmiş. Starklar, Lannisterlar, Boltonlar, Greyjoylar falan hepsi buralarda yaşamış... Gizli geçitleri ve erişilebilirliği zor olması sebebiyle saldırılara karşı korunaklı olan bu şatonun en önemli kiracılarından biri Slovenya'nın Robin Hood'u olarak bilinen efsanevi baron Erazem Lueger. Günümüzdeki haliyle içerisinin dışarısı kadar gizemli göründüğü söylenemez, ancak sergilen odalar ve Orta Çağ döneminden kalan eşyalar sayesinde insanların şatoda nasıl bir hayat sürdürdüklerini kafanızda canlandırabilirsiniz. -Eğer yukarıda bahsettiğimiz şekilde toplu bir bilet almazsanız, buranın normal giriş ücreti 8.90, indirimli ücreti ise 7.10 Euro. -Açılış ve kapanış saatleri her ay değişiklik gösteriyor, detaylara şuradan ulaşabilirsiniz. Audio Guide almayı unutmayın, herhangi bir ücreti yok. -Dilerseniz şatonun altında bulunan Predjama Mağarası'nı Mayıs-Eylül aylarında gezebiliyorsunuz. Mağara yaklaşık 14km uzunlukta ancak normal turlarda yalnızca 700m kadar ilerleyebiliyorsunuz. Yok canım bana yetmez 700m derseniz, yukarıda da bahsettiğimiz macera turları burada da düzenleniyor. -Yukarıdaki yazının tamamını okuduysanız bu bölgede gezebileceğiniz birçok yer, yapabileceğiniz birçok aktivite olduğunun farkına varmışsınızdır. Dolayısıyla burada gününüzün büyük bir kısmını, hatta duruma göre tamamını geçireceğinizi düşünerek plan yapmalısınız. Tabii ki her normal insan gibi siz de günün bir noktasında acıkacaksınız. Bu noktada da Postojna mağarasının giriş noktasının yanındaki Jamski Dvorec Köşkü'nde bulunan restoranı önerebiliriz, yediğimiz her şey gayet lezzetliydi.


Slovenya mutfağı konusu aslında biraz karmaşık. Neden? Çünkü Avusturya, Macaristan, İtalya ve Hırvatistan arasında kalan bir ülkeden bahsediyoruz. Durum böyle olunca ülkenin kuzeyi, güneyi, doğusu, batısı, her neresine giderseniz gidin hepsi ayrı telden çalıyor. Kuzeye çıkıyorsunuz ortalıkta şinitzeller, patates salataları kol geziyor. Batıya gidiyorsunuz bir İtalya havası hüküm sürüyor. Bizce bu bayağı şahane bir çeşitlilik sağlamış ve Slovenya'nın ortaya karışık mutfağını sevmek için büyük bir sebep. Çorba konusunda tıpkı bizim gibiler, ana yemekten önce olmazsa olmaz! Üstelik bizim gibi çeşit çeşit çorbaları var, etlisi, sebzelisi artık ne ararsanız. Nereye gitsek mutlaka öncesinde çorba isteyip istemediğimizi sordular ve tabii ki bizden olumlu yanıt aldılar. Slovenya'da içip de hastası olduğumuz çorbayı soracak olursanız, oraya özgü karışık mantar çorbaları. Çeşit çeşit mantarı bir arada kullanarak hazırladıkları mantar çorbalarını nerede içsek bayıldık bizce kaçırmayın. Bir de unutmadan, çorbaların içinde sosis, sucuk benzeri şeyler kullanmayı bayağı seviyorlar, aklınıza yatmıyor olabilir, ama inanın güzel oluyor, denemeye değer. Slovenya genelinde geleneksel yemek yapan yerlere "Gostilna" adı veriliyor. Burada hazırlanan yemekler genellikle geleneksel, eski Slovenya tariflerine göre hazırlanıyor ve aslında "Slovenya mutfağı" diyebileceğimiz ana yemekler Gostilnalarda bulunabiliyor. Bu mekanların en güzel yanı ürünlerin çoğunlukla taze ve lokal ürünler olması. Çünkü büyük restoranlar bile ürünlerini yerel çiftçilerden alıyor. Seveceğiniz garanti diyebiliriz. Söz konusu Cacao olunca Ljubljana halkının net bir tutumu var. Kime nereye gidelim, nerede takılalım diye sorsanız herkes Cacao'nun tatlılarını övüyor arkadaş. E hal böyle olunca tabii ki koştur koştur kendimizi Cacao'ya attık. Sonuç? Bu insanların bir bildiği varmış, çünkü tatlılar efsane! Özellikle çilekli pastasının İstanbul'da herhangi bir yerde var olmadığına çok mutluyuz. Zira çok yüksek ihtimalle sürekli bunu tüketecek olmamız nedeniyle az 38 kilo falan fazlamız olurdu. Bunun dışında kahvelerinin de gayet lezzetli olduğunu söyleyebiliriz. Kanal kenarında sakin sakin oturmak isterseniz öncelikli tercihiniz burası olsun. Ljubljana'da iyi bir kahvaltı mı yapmak istiyorsunuz? Size başka mekan öneren biri olursa karşısında bizi bulur. Çünkü şehirde yaptığımız en iyi kahvaltı kesinlikle Le Petit Cafe'deydi. Adına bakınca "ulan her şehirde de le petit cafe, bunlar kesin kruvasanı dayıyorlardır Fransız kafesi ayağına" demiş olabilirsiniz, ayıp ediyorsunuz. Çünkü yumurtalar, keçi peynirleri, omletler, eggs benedictler havada uçuşuyor, yani mutlu bir sabah için ideal ortam. Korkmayın, buraya kahvaltının mutlulukla bir ilgisi olmalı bla bla bla cümlesini kurarak Cemal Süreya'yı ele ayağa düşürmeyeceğiz. Le Petit Cafe kahvaltı için garanti önerimizdir, daha fazla övmeden bunu söyleyelim yeter. Biz İtalya'dan alıştık, aperativo yapmadan duramıyoruz şekerim... O yüzden TOZD bizim için şahane bir akşam üstü kafesi oldu. Ev yapımı şarap, lokal bira, TOZD'a özgü bir takım kokteyller, ne ararsanız mevcut. Ayrıca içkinin yanında şahane giden atıştırmalıklar, tostlar vb. sizi akşam yemeği öncesi çok tıkamayacak, onun yerine muhabbete ve ortama eşlik edecek yiyecekler de mevcut. Şayet dışarıda oturacak olursanız içinize göz atmayı unutmayın, güzel bir dekorasyonu ve geniş bir kitaplıkları mevcut. Özellikle yalnız gezenlerdenseniz içeriden bir kitap kapıp gün ortası keyfi yapabilirsiniz. Sevgili burger seven yoldaşlarımız, Ljulbjana size bunca şeyi sundu da bir kaliteli burger sunamayacak mı? Tabii ki sunacak. Pop's Burger Ljubljana genelinde en sevilen mekanlardan birisi. Sebebini gidince anladık, çünkü burger konusunda hakikaten çok başarılılar. Menülerinde çok fazla seçenek sunmuyorlar, ancak yaptıkları her burgeri gerçekten inanılmaz bir özenle hazırlıyorlar ve bu da ortaya harika sonuçlar çıkmasını sağlıyor. Bu arada craft bira konusunda da başarılılar ve birçok seçenekleri var. Ayrıca enteresan bir şekilde içecek açısından bira odaklı bir mekan olmalarına rağmen kokteylleri de çok başarılı. Buradan barmenlerini öpücüklere boğuyoruz. Gidiniz, övünüz, dönünce bi' teşekkürünüzü alırız sevgili burger severler. Çay odaklı mekanlar bizde yeni yeni popülerleşmiş olabilir ama, Ljubljana bu konuda geç kalmamış şehirlerden. Cajna Hisa'da onlarca çeşit çay mevcut ve bu konuda şehrin en bilinen mekanlarından birisi. Ayrıca demlikleri o kadar güzel ki birini kapıp hızla götürmemek için kendinizi bayağı zor tutuyorsunuz. Yemek konusunda değil ama, kahvaltı konusunda da kefil olabileceğimiz bir mekan. Öyle kallavi bir sofradan bahsetmiyoruz ama, şehir turuna çıkmadan önce hızlıdan bir şeyler atıştırıp değişik bir çay deneyebilirsiniz. Centralna Postaja bizim neslin saçma tabiriyle tam bir "pre parti mekanı". Yani Ljubljana gece hayatına kapılmadan önce uğrayabileceğiniz eğlenceli mekanlardan. Aynı zamanda bir radyo olarak hizmet verdiği için içeride bir yayına bile denk gelebilirsiniz, aslında bayağı enteresan oluyor. Genellikle öğrencilerin takıldığı mekanda ayrıca sigara içenler için ayrı bir bölme de var, dolayısıyla Ljubljana gezinizi soğuk günlerde gerçekleştirecek olursanız ya da bizim gibi "oh hava mis gibi olur şimdi" döneminde gidip donma tehlikesiyle karşılaşırsanız bu mekanı kesinlikle tercih edebilirsiniz. Akşam yemeği için daha klasik bir yerde, daha özellikli yemekler yemek isterseniz ödüllü bir restoran olan Manna bizim bu konudaki favorimiz oldu. Yine lokal tavsiyesiyle ziyaret ettiğimiz Manna'da gerçekten şahane yemekler yedik ve bizce Michelin yıldızının kralını hak ediyorlar. Eğer ne yiyeceğinize karar vermediyseniz önerimizi kendinizi çalışanlardan birinin ellerine bırakmanız ya da tadım menüsünü tercih etmeniz, çünkü biz bu tekniği seçmemiş olmamıza rağmen yan masanın yediklerinde bir gözümüz kaldı ki, hala aramızda onu konuşup duruyoruz. Kişisel tercihlerimizi soracak olursanız başlangıç olarak karides carpaccio ve marine edilmiş ahtapot, ara sıcak olarak yengeçli ravioli, ana yemek olarak ise John Dorry ve risottolarına kesinlikle kefiliz. Şarap konusunda ne gibi tatlardan hoşlandığınızı tarif ederseniz garsonlar gerçekten çok yardımcı oluyor ve tam anlamıyla nokta atışı yapıyorlar, o konuda da kendinizi çalışanların ellerine bırakmakta fayda var. Şayet yukarıda söz ettiğimiz Bled'e özgü Kremna Rezina'yı gidip de yerinde deneyecek kadar vaktiniz olmayacaksa üzülmenin alemi yok. Çünkü aynısını Ljubljana'da da, Bled'de yiyeceğiniz ayarda bulabilirsiniz. Bunun için biz Bled'e gidecek olmamıza rağmen öküzullah gibi sabırsız davranıp sevgili Karmen'in önerisi ile Zvezda'ya gittik ve tatlı konusunda zirvenin doruklarına ulaştık. Mekanın büyük bir özelliği olmayabilir, ama Kremna Rezina konusunda çok iyiler! Başka tatlıları da vardı ama, biz lokal olana odaklanınca onları deneyemedik, siz affetmeyin, afiyet olsun. Le Petit Cafe tam kaldigimiz evin altindaydi. 2 sabah kahvalti yapma sansimiz oldu, ilk sabah yedigimiz tostlar gercekten efsaneydi, ikinci sabah le petit breakfast soyledik, acikcasi Turkiye'deki serpme kahvaltilardan sonra tabak cok yavan geldi:) Ayrica mekan aksam 00:00'a kadar acik ve geceyi bu mekanda bira ile kapatmakta cok guzel. Cacao'nun cilekli pastasi gercekten muhtesem, fazla soze gerek yok. Pop's Burger'in hamburgerleri gayet basarili ama mekan gercekten cok kalabalik. Bircok cesit bira ve sarap var.


Bazı anlar vardır. Hani şu internette görüp durduğumuz, "ölmeden önce görmeniz gereken x yer" tadında listelere baktığımızda "ulan dünyada görülecek ne kadar çok yer var" dediğimiz ve dünyada ne kadar ufak bir yer kapladığımız konusunda aydınlandığımız anlardan bahsediyoruz. Biz o anları Slovenya gezisi boyunca birçok kez yaşadık. Ama en net şekilde yaşadığımız yerlerden biri, turistlerin Slovenya gezisinde en az rağbet gösterdiği yerlerden biriydi; Kamnik ve Velika Planina. Slovenya ile ilgili ufak çaplı bir araştırma sürecine girdiğinizde Slovenya gezilecek yerler listesinde mutlaka görmeniz gereken yerlerin Ljubljana, Piran, Bled, Skocjan ve Postojna Mağaraları, Soca Nehri gibi yerler olduğuna dair önerilerle karşılaşabilirsiniz. Evet, bu yerler kesinlikle o listede olmayı hak ediyor. Ancak bu Kamnik gibi bölgelerin es geçilmesi gerektiği anlamına da gelmiyor. Çünkü dünyadaki birçok ülkede de benzer şekilde olduğu gibi, Kamnik gibi küçük bir kasaba, aslında Slovenya'nın kültürünün özgünlüğünü ve doğasının harikalığını en doğru yansıtan yerlerden biri. Gelin şimdi size biraz Kamnik'i ve Velika Planina'yı övelim. Slovenya Gezilecek Yerler notlarımıza başlamadan gelen faydalı öneri: Bu bölgeyi keşfetmemizi sağlayan ve bize harika bir rota çizen Ljubljana Turizm Ofisi'ne, gezimize destek olan Türk Hava Yolları'na, tam 2 gün boyunca tüm sorularımıza, türlü türlü esprilerimize tahammül eden, yılmadan sıkılmadan bize rehberlik yapan yeni arkadaşımız Peter'a buradan teşekkürlerimizi sunarız. Öncelikle kafanızın karışmaması adına bu iki yerin konumundan biraz bahsedelim. Kamnik, Ljubljana'ya 23km uzaklıkta bulunan, toplamda 30.000 civarında nüfusu olan, Kamnik-Savinja Alpleri ile çevrelenmiş bir kasaba. Civarındaki bölgelerin de Kamnik'e bağlı olması sebebiyle daha büyük bir alanı kapsıyor olsa da, aslında merkezinin yalnızca 10.000 civarı bir nüfusu var ve aşağıda detaylandıracağımız gezilecek yerler birbirine oldukça yakın mesafelerde. Eğer Ljubljana'dan gelecekseniz buraya ulaşmanın en kolay yolu önceki yazılarımızı okuduysanız tahmin edebileceğiniz gibi- araba. Çünkü merkezine tren ile ulaşma şansınız olsa da, civarda gezeceğiniz yerlere, özellikle ara dönemlerde toplu taşıma ile ulaşmanız zorlu olabilir. Söz ettiğimiz Velika Planina ise Kamnik'e bağlı, bölgede en çok ziyaret edilen yerlerden biri olan, dağın ortasında, yaklaşık 1600m yükseklikte bulunan bir çoban köyü. Evet çoban köyü deyince pek bir anlam ifade etmiyor olabilir, ama o kısmını da aşağıda detaylıca açıklıyor olacağız. Bu tepeye ulaşmak için öncelikli olarak Kamnik merkezine yaklaşık 10km uzaklıkta bulunan bir fünikülere binmeniz, sonrasında ise ya yarım saatlik bir tırmanış yapmanız ya da teleferiğe binmeniz gerekiyor. Fünikülerin bulunduğu noktaya gitmek Kamnik'ten arabayla yaklaşık 15 dakika sürüyor, ama eğer hala araba kiralamamak konusunda ısrarcıysanız, buraya yaz aylarında Kamnik'ten otobüs ile de ulaşabiliyorsunuz. Konu ile ilgili detay için şu siteyi inceleyebilirsiniz. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi Kamnik aslında yaklaşık 10.000 nüfusu olan küçük bir kasaba. Bölgede genel olarak Ljubljana'daki şehir hayatından kaçmak isteyenler yaşamayı tercih ediyor. Evet Ljubljana kadar küçük bir şehirde bile bunalanlar olabiliyormuş, allah başka dert vermesin. Kamnik, orta çağ döneminde bölgenin önemli ticaret noktalarından biri olmasının yanı sıra, Avrupa'nın bir takım aristokrat ailelerine de ev sahipliği yapan ve orta çağ döneminde Bavyeralı kontların yerleştiği bir yer olmasıyla tanınıyor. Biz öyle tanımıyor olabiliriz, hatta hiç tanımıyor olabiliriz, demek bu Bavyeralı abiler orada popüler. Neyse. Bu bölgede keşif yapmaya başlamak için en ideal nokta bir çok şehirde olduğu gibi tabii ki "Old Town" Bölgesi. Burada fazla vaktiniz yoksa hızlandırılmış turunuzda kaçırmamanız gereken birkaç yer var. Oraların Gaudi'si olarak tanınan Plecnik tarafından yapılan ana meydan Glavni Trg ve civarındaki sokaklar önceliğiniz olabilir. Ana meydan dedik diye gözünüzde büyük bir şey canlandırmayın tabii, buranın ebatlarına göre değerlendirin. Ardından, yine bizim bu Bavyeralı kontların o dönemde yerleştiği, 11. yüzyılda inşa edilen ve günümüzde Kamnik'in ve civarındaki dağların en güzel manzarasını yakalayabileceğiniz yerlerden biri olan Mali Grad Kalesi'nin kalıntılarını görmeye gidebilirsiniz. Sonrasında ise, orta çağ mimarisinin örneklerini görebileceğiniz ve Kamnik'in en güzel sokaklarından biri olan Sutna'ya uğrayın. Bu sokakta en çok dikkat çeken yapılardan biri de "Church of Mary Immaculate Kilisesi". Burası ilk olarak 1200'lü yıllarda yapılan ancak daha sonra zarar görmesi sebebiyle birkaç kez tekrar inşa edilen ve içinde Slovenya'nın önemli ressamlarının eserlerinin sergilendiği bir kilise. -Civarda kahve ve tatlı molası için Glavni Trg üzerinden bulunan Kavarna Veronika'yı önerebiliriz. -Ayrıca bölgenin yerel ürünlerinden birçok seçenek bulabileceğiniz, sizi Slovenya'ya özgü bir şeyler getirmeye zorlayan arkadaş veya ailenize hediye alma derdinden kurtarabilecek, Sutna üzerinden bulunan Zlata Pticka mağazasına bi' uğrayın deriz. -Bu bölgede yerel yemeklerin tadına bakabileceğiniz en iyi restoranlardan biri kesinlike Gostilna Mili Vrh. Kamnik'in biraz dışında, 2-3 km uzaklıkta bulunan bu restoran Slovenya mutfağını tanımak için tam bir nokta atışı. Önerimiz, çalışanlardan birine farklı şeylerin tadına bakmak istediğinizi söylemeniz ve ortaya karışık bir tabak yaptırmanız. Biraz Türk işi oldu ama onlar anlıyor merak etmeyin. Çünkü yerel sucuklarından tutun, peynir dolgulu karabuğday kreplerine, etten tavuğa, patatesten kuşkonmaza, her şey inanılmaz lezzetli! Arada bir "bu ne arkadaş, bu bildiğimiz şnitzel, ne alaka şimdi" benzeri tepkiler verebilirsiniz. Onun sebebi ise Slovenya'nın çevre mutfaklardan çok etkinlenmiş olması. Yemek konusuna bizim kadar ilgi gösteriyorsanız, Ljubljana Yeme İçme Rehberimize de göz atabilirsiniz. Restoranın adresi: Zale 10a. Kamnik'in sokaklarında biraz dolandıktan sonra yukarıda da övüp durduğumuz doğasını keşfetme kısmına geçmek istiyorsanız, ilk durağınızı Kamniska Bistrica Vadisi olarak belirleyebilirsiniz. Bölgedeki en pöpüler hiking yollarından biri olan ve Kamnik Alpleri'ne kadar uzanan bu vadide dilerseniz saatlerinizi geçirerek kendinizi doğanın içine salabilirsiniz, dilerseniz de daha kısa bir vakit ayırarak Kamnik'in içinden de akan 33km uzunluğundaki Kamnik Bistrica Nehri'nin kaynaklarını görebileceğiniz noktalara gidebilirsiniz. Eğer doğa sporlarına özel bir ilginiz varsa, outdoor ayakkabı ve kıyafetlerinizi başucunuzdan ayırmıyorsanız, bu vadide hakikaten çok uzuun bir vakit geçirebilirsiniz. Eğer "biz bi' arkadaşa bakıp çıkacağız"cılık yapmak niyetindeyseniz, sizi direkt şuraya alalım; Dom v Kamniski Bistrici Mountain Hut. Burası hem nehrin kaynağını görebileceğiniz en güzel noktalardan biri, hem de hiking rotasına başlanılan nokta. Buraya Kamnik'ten yola çıkarsanız Kamniska Bistrica tabelalarını yolun sonuna kadar takip ederek ulaşabilirsiniz. Bu noktada arabanızı park ederek, nehri görebilmek için birazcık yürümeniz gerekiyor. Karşınıza ilk çıkacak olan görüntü küçük bir göl olacak. Evet burası çok güzel görünüyor ancak birazcık daha içerilere doğru yol kat ederseniz, karşınıza başka güzel görüntüler de çıkacak, hemen pes etmeyin. -Eğer bu patikada çok ilerlemeyi düşünmüyorsanız nehri görebileceğiniz noktaya erişmek için gideceğiniz yol çok meşakkatli değil. Ancak özellikle yağmur yağdıktan sonra yol çamura dönüşebiliyor. dolayısıyla yanınıza uygun bir ayakkabı almayı unutmayın. Yoksa gezinizin geri kalanında girdiğiniz her mekanı çamura bulayıp bizi el güne rezil edebilirsiniz. Sonra bu Türkler ne pismiş arkadaş demesinler, komplekslerden komplekslere koşmayalım. Çok zorlu değil dedik ama bazı noktalarda ağaçların altından, kayalıkların üstünden falan geçmeniz gerekiyor, siz yine de dikkatli olun. Sanki hayatınızın her günü hiking yapıyormuşsunuz gibi davranmanın alemi yok. -Bahar ve yaz aylarında dağdaki karlar eridikçe nehrin su seviyesi yükseliyor ve dolayısıyla bazı noktalara erişemeyebiliyorsunuz. Eğer arkadaş grubunuzda "gideriz yeaeaaa" diyerek sulara atlamaya çalışan cengaver biri çıkarsa, bu bilgiye değinerek onlara engel olmaya çalışın. Çünkü normal şartlarda suyun yürümenize engel olmaması gereken bir seviyede olması gerekiyor. -Lokallerden aldığımız bir bilgiye göre, yukarıda söz ettiğimiz Trnic peynirinin oldukça enteresan ve inceden erotik içerikli bir hikayesi var. Eskiden peynir yapmak için köye gelen çiftçiler, eşlerinden uzak kaldıkları için onlara olan sadakat, tutku ve hayranlıklarını gösterebilmek adına peyniri göğüs şeklinde yapıyorlarmış. Hmmm sadakat ok cnm... Hmm hayranlık göstergesi evet.... Yerseniz... Sonuçta bu durum günümüze kadar devam eden bir gelenek haline gelmiş ve bu sebeple peynir birçok yerde 2'şer adet halinde servis ediliyor. -Eğer burasıyla ilgili biraz daha detay öğrenmek niyetindeyseniz, yaz aylarında açık olan Preskar Müzesi'ne göz atabilirsiniz. -Bölgede en çok ilgi gören yerlerden biri, Noel gecesi yüzlerce insanın ayin için tırmandığı Mary of the Snows Şapeli. Bu civarda yemek veya içecek molası vermek niyetindeyseniz, Zeleni Rob restoranını önerebiliriz. İsmi yalnızca 18 kişi tarafından bilinen Sırp metal grubu adı gibi olabilir ama bizce tanısanız seversiniz. Zaten teleferikten indikten sonra burayı görecek ve dağın tepesinde başka nerede restoran bulabiliriz ki düşüncesiyle direkt oturmak isteyecek olabilirsiniz ama biz yine de bir seçeneğiniz varmış gibi hissetmenizi sağlamaya çalışıyoruz. Burası bölgenin tipik yemeklerini denemek için çok iyi bir seçim. Slovenya'da bir süre vakit geçirdikten sonra buraya uğrama kararı aldıysanız artık bu noktada "yeter artık yerel yemek, bize İtalyan önerin" falan diyor olabilirsiniz. Ama fark etmişsinizdir, Slovenya mutfağı öyle sağda solda at eti ya da domuz bağırsağı gibi mide sarsan yemekler sunan bir ülke değil. Yerel yemekleri birçok insanın damak tadına uyabilecek tatta. Karnınızı bunlarla tıka basa doyurmak ister misiniz bilemiyoruz ama buraya özgü birkaç şey denemek niyetindeyseniz peynir dolgulu tatlı Sirovi Struklji, turşuya benzeyen Sauerkraut yahnisi Jota, kızarmış jambonlu karabuğday yemeği Zganci Zocvirki'yi buranın spesiyallerinden. Yaz aylarında 08:00-18:00, diğer aylarda 16:00'ya kadar açık. Eğer hava çok sisli veya yağışlı olursa füniküler ve teleferik çalışmayabiliyor. Bu durumda tepeye ulaşmanız, pes etmenize sebep olacak kadar ciddi bir yürüyüş ve tırmanma gerektiriyor. Eğer fünikülerin çalışıp, teleferiğin çalışmadığı bir durum olursa, fünikülerden indiğiniz noktadan Velika Planina'ya yaklaşık 30-40 dakika yürüyerek ulaşabilirsiniz. Sabredin yoldaşlar, beklenen an gelecekse çekilen çile kutsaldır.. Kamnik'ten fünikülerin olduğu noktaya ulaşmak için Kamniska Bistrica tabelalarını takip edin. Bulunduğu nokta ana yolun üzerinde, yukarıda söz ettiğimiz Dom v Kamniski Bistrici Mountain Hut'tan yaklaşık 3km önce. Füniküler+teleferiğin ücreti gidiş dönüş 15 Euro. -Burası dağın tepesinde bir yerde olduğu için hava durumu belirsiz olabiliyor. Örneğin biz Mayıs ayında çıktığımızda kar yağıyordu ve hava 0 dereceye yakındı. Bizi kimiz de embesil olduğumuz için dağa çıkacağımızı bile bile üstümüzde ince kıyafetlerle gidince Shining'deki Jack Nicholson'a döndük, biz yaptık, siz etmeyin. Burada yanınıza ne olur ne olmaz kıyafetlerinizden birini almayı unutmayın. Ayrıca yukarıda bahsettiğimiz çamur durumu burası için de geçerli, ayakkabı seçimini de buna göre yapın. Sonra beyaz spor ayakkabılarım kirlendi, Air Max'im olmadan asla, hipsterlığıma LAF ETTİRMEM ISLAK MENDİL VERİN diye dolaşmayın lütfen. Küçük bir kasaba dedik ama fark etmişsinizdir. Bu bölgede göründüğünden çok daha fazla gezilecek yer, yapacak çok daha fazla aktivite var. Doğaseverler için adeta bir cennet simülasyonu tadında olan Kamnik'e 2 tipte gezi düzenlenebilir; 1. Günübirlik bir gezi ile hızlandırılmış bir keşif yapmak, 2. Bölgede konaklayarak doğasının, sakinliğinin tadını çıkarmak. Biz oyumuzu 2. Seçenekten yana kullanarak nokta atışı yapmış olduğumuzu düşünüyoruz. Çünkü Ljubljana'ya yalnızca 20km uzaklıkta olsa da, burası şehirden bambaşka bir ortam ve kesinlikle biraz daha vakit ayırmaya değer. Eminiz siz de Kamnik'e ayak bastığınızda, kendinizi bir anda Slovenya'nın orta bir yerinde bir kasabada lokallerin arasına karışmış gibi hissettiğinizde ne demek istediğimizi anlayacaksınız. Hayatta iki insana çok imrendim okuyan ve dünyayı gezen gerisi teferruattır benim için. Bu hafta sonu ljubljana biletim var 2 tam günün ilk gününü araba kiralayıp Bled Bohinjsko jezero Velika Planina rotasını yapacağım. İkinci gün şehir merkezini gezerim. Bu mevsim buralara gidilir mi acaba biliyor musunuz ? Araçta kar lastiği var bu ülkelerde bizim gibi değil hazırlıklıdır hava şartlarına diye düşünüyorum. Bu arada malesef postojna mağarası ve predjama şatosu yazınızı biletlemeden sonra okumuş oldum bileydim bir gün uzatırdım gezimi.


Slovenya'da koca bir hafta kalıp o haftanın tamamını Ljubljana'da geçirmeye çalışmak manyaklık olurdu. Bu yüzden "Slovenya'da bir hafta ne yapacaksınız abi, başka yere geçsenize" diyenlere inat aldık arabamızı, düştük yollara. İstikamet Bled Gölü! Buralara ayak basmadan önce okuduklarımıza göre Slovenya'nın en turistik noktalarından biri kesinlikle burası. Özellikle Slovenya'yı çevreleyen ülkelerden turistler atlayıp atlayıp buraya geliyor. Hal böyle olunca biz de merakımıza yeniliyoruz ve burayı resmen gönlümüze yazıyoruz. Tabii Bled'i gezmekle kalmayacağız, aynı zamanda biraz civarı keşfetmek niyetindeyiz. Özellikle Bohinj Gölü'nün Bled'den çok daha güzel görseller sunduğu cümlesini birkaç lokalden üst üste duyduğumuzdan beri hedefimiz Bled Gölü'nü görmeyi de aştı, Bohinj'e kilitlenmiş durumdayız. Bled Gölü aslında bir buzul gölü. Öyle söyleyince aklınıza İzlanda terk bir yer falan geliyor olabilir ama tabii ki şu an o düşündüğünüz görüntüde değil. Daha çok birbirine yapışmış çiftlerin bir bütün halinde etrafında dolaştığı, çift olmayanın hor görüldüğü, bizim de İdil ile çiftmiş gibi davranarak zar zor tutunduğumuz bir durumda. Hani bu aralar evlenme teklifi edesiniz varsa tam yerine düştünüz diyebiliriz. Gölün etrafında onlarca tesis, kafe ve otel yer alıyor. Hem çılgın romantikler, hem de doğa ve hiking tutkunları sayesinde son derece popüler bir destinasyon olduğu için pek de bakir kalmış bir yer olduğu söylenemez. Bu sebeple gölün tamamını çevreleyen bir yürüyüş yolu da mevcut ve yaklaşık 5 km sürecek bir yuvarlak çizdiğinizde Bled Gölü'nü her açıdan görmüş oluyorsunuz. Şayet bol gezen biri değilseniz 5 km gözünüzde büyümüş olabilir ama bizce kesinlikle öyle düşünmeyin, o kadar huzurlu ve görsel açıdan o kadar güzel bir yerden bahsediyoruz ki, sağa sola baka baka, iki dakikada bir fotoğraf çeke çeke bir bakmışsınız başladığınız yere geri dönmüşsünüz. Üşenmek yok, gezgin adam üşenmez! Bled Gölü'ne ulaşabilmeniz için haliyle öncelikle civarına ulaşmanız gerekiyor. Bu noktada izninizle sizi biraz kategorize edeceğiz. Şayet Slovenya gibi kendisi küçük ama işlevi büyük bir ülkeyi gezmek üzere, yalnızca Slovenya odaklı bir geziye çıktıysanız öncelikle sizi tebrik ediyoruz, alternatif yerleri keşfetme isteğinizi takdir ettik. Bu noktada yapmanız gereken Ljubljana'ya ulaşmak. THY'nın her gün, günde iki kez Ljubljana seferi olduğu için buraya ulaşmakta herhangi bir sıkıntı çekmeyeceğiniz aşikar. Sonrasında ise bizim yaptığımız gibi araç kiralayarak Ljubljana'ya yaklaşık 50 km uzaklıkta olan Bled'e kolaylıkla ulaşabilirsiniz. Bizce araba kiralamak dışında bir alternatifi değerlendirmenize gerek yok, çünkü hem yollar son derece düzgün, hem de özellikle Bohinj'i de görmek isterseniz aradaki ulaşımı sağlamanın en kolay yolu araba. Biz aracımızı tren istasyonunun içinde yer alan Sixt'ten kiraladık, siz de orayı değerlendirebilirsiniz. Yol boyunca tabelalar gayet düzgün ama, siz yine de navigasyon ekletmeyi unutmayın. Arabasız hareket etmek niyetindeyseniz, Ljubljana'dan trene binebilirsiniz, yolculuk yaklaşık 1.5 saat sürüyor ve gölün yakınındaki Bled Jezero istasyonunda duruyor. İstasyon Bled'in merkezi sayılabilecek noktanın tam zıttında, dolayısıyla ne kadar yürümek istediğinize bağlı olarak bir karar vermeniz mantıklı olabilir. Tren alternatifleri için şu siteye göz atabilirsiniz. Bled'e günübirlik gelip gördükten sonra Bled'in güzelliğinin size verdiği gaza dayanarak civarda konaklamaya karar verdiyseniz bayağı tatlı seçenekleriniz var. Biz göl kenarında yer alan ve iki sap için gereksiz derecede romantik olan Vila Preseren'de kaldık ve otelimizden gayet memnunduk. Vila Preseren bir butik otel tadında olduğu için insanlarla iletişim içinde olabildiğiniz, son derece sempatik çalışanların olduğu, küçük, şirin ve tertemiz odaları olan bir oteldi. Şayet buralara arabayla ulaştıysanız otoparkı da var. Ayrıca otelin ön tarafında yer alan kafesi göle çok güzel bir noktadan baktığı için bayağı popülerdi ki burası aynı zamanda sizin otel sakini olarak kahvaltınızı yapacağınız yer de oluyor. Biraz daha yüksek bir bütçeye sahipseniz tarihi bir bina olan ve zamanında Tito'nun yazlık evi olarak kullandığı Vila Bled'de de konaklayabilirsiniz. Biz bir akşam yemeğimizi Vila Bled'de yediğimiz için binasını gezme ve aşırı sempatik çalışanlarından binanın tarihini dinleme fırsatımız da oldu, gerçekten harika, dolayısıyla kesinlikle önerebiliriz. Bled ucuz değil gibi tatlı bir kelime oyunu yaparak içinizi rahatlatalım mı? Tamam yapmıyoruz, gerçeklere dönelim. Aslında Bled Gölü ve civarı, benzer nitelikte değerlendirilebilecek Como Gölü vb. bölgeleri düşündüğünüzde pek de pahalı sayılmaz. Evet Slovenya'nın bazı noktalarına kıyasla bir tık daha "lüks" bir bölge kabul edildiği için yer yer pahalı olabiliyor, ancak bu da Slovenya standartlarında bir pahalılık. Bled gezinizi uygun fiyata getirmek aslında büyük ölçüde sizin elinizde. Pahalı aktivitelerden kaçınarak doğa odaklı bir gezi yaptığınız takdirde, göreceğiniz tüm güzellikler "bedava" olduğu için, burada az para harcayarak da çok mutlu olabilirsiniz. Yaşasın doğa diye bağırasımız geliyor. Herhangi bir Bled fotoğrafına bakacak olursanız karşınıza çıkma ihtimali %99 olan Bled Adası, aslında Bled Gölü'nün bu denli popüler olmasının ana sebebi, çünkü zaten müthiş görünen göle ekstra bir güzellik, ekstra bir mistik hava katıyor. Bu sebeple konuyla ilgili hiçbir fikriniz olmasa bile zaten Bled Gölü'ne gittiğinizde kesinlikle ilginizi çekecek olan bu küçük adaya gitme fikri sizi heyecanlandırabilir. Bizi adaya gitme fikrinden çok adaya nasıl gidildiği fikri heyecanlandırdı, çünkü 8 yaşında olduğumuz için kürek çekmek istiyorduk, neyse, o kısmından aşağıda bahsedeceğiz. Bled Adası'nın üzerinde yer alan yapı bir kilise. Efsaneye göre önceden burada tanrıça Ziva'nın tapınağı bulunuyormuş, ancak Paganizme inananlar ile Hıristiyanların savaşmaya başladığı dönemde tapınak ortadan kaybolmuş ve yerine Hıristiyanlar yeni bir kilise yapmışlar. Günümüzde adaya ulaşarak kiliseyi ziyaret edebiliyor, hatta size şans getirmesi için kilisenin çanını bile çalabiliyorsunuz. Kiliseyi ziyaret ücreti 6 euro. Öğrenciler için 4. Kaleden bol bir şey bulamayacağınız Slovenya'da Bled'i kalesin bırakmak tabii ki çok ayıp olurdu. Zaten Slovenya genelinde gezerken bir noktada adamların "abi buraya kale yapmadık bir tane yapıversek mi hemen" falan gibi diyaloglar yaşadıklarından bile şüphelenmeye başlayabilirsiniz. Giriş 10 Euro. Öğrenci 7 Euro. Bled küçük bir yer olabilir, ancak yeme içme konusunda sırtınızın yere geleceği bir yer olmadığı kesin. Biz Bled ve civarında bulunduğumuz süre boyunca Slovenya Turizm Ofisi'nin de katkılarıyla bayağı lezzetli yemekler yedik ve bazılarını hala canımız çekiyor desek abartmış olmayız. O yüzden bu civarda ne yiyeceğiniz konusunda bize gözünüz kapalı güvenebilirsiniz, tamamen lokal tavsiyesi! Vila Bled: Yukarıda Tito'nun bir zamanlar yazlık evi olarak kullandığı Vila Bled'den biraz söz etmiştik. Şayet burada konaklamayacaksanız bile yemek için mutlaka değerlendirmeniz gereken bir yer. Yemeklerini mi, manzarasını mı, çalışanlarını mı, şaraplarını mı övsek biz de bilemiyoruz. Övemeyeceğimiz tek kısım restoranın dekorasyonu. Çünkü ortam biraz 90'lar, hatta belki 80'ler kokuyor. Ama eğer şanslıysanız ve güzel bir havaya denk gelirseniz dış kısmında oturarak gölün en iyi manzaralarından biri eşliğinde yemek yiyebilirsiniz. Biz kendimizi burada ete verdik ve başlangıç olarak carpaccio, ana yemek olarak da dana ve kuzu et denemiş bulunduk ve hepsine kefiliz, gerçekten inanılmaz lezzetliydi. Slovenya'nın birçok yerinde bulabileceğiniz ama Bled'e özgü olan en meşhur tatlı Kremna Rezina. Bled'e özgü olduğunu biliyorduk bilmesine de, bu oraya gidene kadar bu tatlıyı yemeden bekleyeceğimiz anlamına gelmiyordu. Ana malzemesi krema ve milföy olan bir tatlıyı affeder miydik? Tabii ki hayır. Affetmemekle kalmadık, utanmadan henüz Bled'e varamadan 3 gün içinde birkaç farklı yerde denedik. Bu OitheBlog kızlarında hiç utanma yok, PES! Doğruyu söylemek gerekirse Bled'de yediğimizin diğerlerinden çok da bir farkı olduğunu söyleyemeyeceğiz. Bu tatlının kötü yapılması pek mümkün değil gibi. Ama yerinde denemek ayrı tabii. Bunun için de istikamet tatlının çıkış noktası olan ve Bled'in en iyi manzaralarından birine sahip olan Park Cafe. Yalan söyleyecek değiliz, Art Cafe'nin şöyle güzel, böyle harika diye övebileceğimiz bir yanı yok. "E ne diye öneriyorsunuz o zaman" diyecek olabilirsiniz, bir durun hele. Tahmin edebileceğiniz üzere Bled gece hayatı konusunda pek de aktif bir yer değil. Özellikle ara sezonlarda mekanlar erken kapanıyor, akşam içki içecek yer seçeneğiniz baya azalıyor. Art Cafe de özellikli bir mekan olmasa da, içecek menüsü geniş, kokteyl, bira, şarap gibi birçok seçenek barındıran, ara sezonlarda bile gün içinde canlı olan bir cafe. Zaten çok yüksek ihtimalle civarda dolanırken buranın diğer yerlere göre daha kalabalık olduğunu fark edecek ve gözünüze burayı kestireceksiniz. Slovenya genelinde yediğimiz en özellikli yemeklerden biri Vila Podvin'de oldu. Hatta Avrupa'da yediğimiz en başarılı restoranlar listesine bile alabileceğimiz kadar beğendik desek yeridir. NE LAN BU KADAR? dediniz mi. Dediniz tabii. Bizi az çok biliyorsanız yemekle kafamızı bozmuş bir ikili olduğumuzu biliyorsunuzdur. Güzel yemek için dağları, denizleri aşarız. Burası da Bled'in biraz dışında kalan ama kesinlike gitmeye değer bir yer. Slovenya'ya özgü lezzetleri daha gastronomik ve kendilerine özgü bir tarzla sunuyorlar. Biz burada seçimimizi tadım menüsünden yana kullandık ve pek de güzel oldu. Çünkü normalde menüde görüp söylemeye korkacağımız enteresan lezzetler denemiş bulunduk. O güne özel bir menü denemiş bulunduğumuzdan size özellikle bir yemek tavsiyesinde bulunmayacağız. Tavsiyemiz şefe güvenip tadım menüsü söylemeniz. Gereksiz derecede romantik ve sakin olan Bled'e arkadaş grubunuzla gitmiş bulunduysanız veya bir noktadan sonra sevgilinizle yapacak bir aktivite, konuşacak bir şey bulamıyorsanız öncelikle çok iyi olmuş. Bizim sevgilimiz yok, o yüzden sevgililer sıkılınca çok seviniyoruz... Neyse. Sonuç olarak bu ve benzeri durumlardan ötürü alternatif bir aktivite arayışı içine girmiş olabilirsiniz. Bu noktada, -sizi heyecanlandırır mı heyecanlandırmaz mı bilemiyoruz ama- belki burada bir casino olduğunu bilmek istersiniz. Sakinlikten sıkılan ve kaos isteyen bünyeniz için değişiklik arıyorsanız veya kumar oynamaya ba-yı-lı-yo-rum diyorsanız çare Casino Bled olabilir. Slovenya'ya gidip de kumar oynamayı yapmanız gereken bir aktivite olarak sunmuyoruz tabii ki, biz sadece bilgisini vermiş bulunalım. Sonra OitheBlog niye bize bunu söylemedi, kahrolsunlar demeyin. Biz içkisi, kumarı olmayan bir blog'uz, efendi gibi insanlarız, böyle şeyler önermeyiz....... Bohinj'de sakin sakin göl kenarına bayılmak dışında bir aktivite arıyorsanız hiking konusunda çığır açabilir ya da su sporlarına yönelebilirsiniz. Bölgede görülebilecek en popüler noktalardan biri Savica Şelalesi. Buraya ulaşmak için, gölü sağınıza alarak ana yolu sonuna kadar takip etmeniz gerekiyor. Gölün bitiminden sonra ormanlık bir alanın içinden dar bir yoldan geçiyor olacaksanız, dikkatli olun. Yolun sonunda arabayı bırakıp şelaleye ulaşmak için yaklaşık 20 dakikacık kadar hiking yapmanız gerekiyor. 20 dakika az geldiyse bu noktadan 3.4-4 saat kadar süren başka hiking rotaları da var, nasıl isterseniz. Biz oradayken birçok aile kanolarını kapmış hep beraber göl üzerinde çılgın eğlencelere kapılıyorlardı, biz "görev olarak" gezdiğimiz için baktığımızla yetindik, ama özenmedik desek yalan olur. Ayrıca yaz aylarında su sıcaklığı 25 derecelere kadar yükseldiği için gölde yüzebilme şansınız da var. Şayet kışın gittiyseniz gölün üstü buz oluyor, o da ayrı bir güzellik, o da ayrı bir kıskançlıktan çatlama sebebi! -Araba ile ulaşım: Bled'den route 209'u yaklaşık 30km dümdüz takip edin. Bu rota üzerinde birçok Bohinj tabelası var, kaybolmanız mümkün değil. -Otobüs ile ulaşım: Bled'den Bohinj Gölü'ne kadar günün birçok farklı saatinde kalkan otobüs otobüs var. Yolculuk yaklaşık 30-40 dakika sürüyor. Detaylar için şu siteye göz atabilirsiniz. -Tren ile ulaşım: Bled'den tren Bohinj Gölü'nün yaklaşık 9km uzaklığında olan Bohinj Bistrica istasyonuna kadar gidiyor. Bu noktadan göle taksi ya da otobüs ile ulaşabiliyorsunuz. Dolayısıyla toplu taşıma kullanmak istiyorsanız Bled'den direkt otobüs ile gitmek daha mantıklı olabilir. Bu civarda yemek veya bir şeyler içmek için en iyi restoran alternatiflerinden biri kesinlikle Danica. Buranın hem manzarası hem de yemekleri gerçekten çok başarılıydı. Bilgisayarınıza arka plan olabilecek, Bill Gates' gösterseniz adama "aha bunu Windows'a yaslayalım" dedirtecek güzellikte bir manzaradan söz ediyoruz. Biz burada mantar çorbası, ızgara balık ve krema soslu tavuk denedik ve hepsine kefiliz. Özellikle bölgede yetişen mantarlardan yaptıkları mantar çorbası, Türkiye'ye döndükten sonra bile canımızın çekeceği kadar lezzetliydi. Restoran Bled ve Bohinj arasında tam yolunuzun üstünde bir noktada kalıyor dolayısıyla Bohinj'e giderken ya da dönerken uğramak için ideal. Yazım diliniz süper, gezdiğiniz yerlerde. Bir gün seyahat etmeye karar verdiğimde rehber olarak sizin bloğunuzu kullanacağım. Güzel ve detaylı bir yazı olmuş ellerinize sağlık. Bu yazıyı da bir göz atabilirsiniz. Slovenya, her yanı ile muhteşem bir gezi destinasyonudur. Çok tanınmamış olması kötü olduğu anlamına gelmez. Aksine daha bakir daha doğal bir ülkedir. Tatlıya gelince, Kremne Rezine tatlısı 2002 Yılından bu yana İzmir Bornova'daki Cafe Rezine'de yapılmaktadır. Nereden mi biliyorum? Cafe bana ait! Hepinizi beklerim. Slovenya'ya mutlaka gitmeyi unutmayın. Selamlar. Suat Göksu. Uzun zamandir blogunuzu takipteyiz. Bu sayede gecen hafta Ljubjlana gezimizi gerceklestirdik. Birkac not birakmak herhalde bizden sonrakilere de yardimci olacaktir. Eger Bled ve Bohinj golune gidecekseniz en uygun cozum araba kiralamak gibi duruyor. Bled golunde hava cok degisken. Oglen civari hava gole girecek kadar sicakti, 1 saat sonra saganak basladi ve resmen usuduk, ve sonra tekrar bunaltici bir hava. Ayrica lutfen bizim gibi golun cevresinde bir tur atacagim diye inat etmeyin:) Yaklasik 6.5 7 km civari ve eger gol kenarinda cok vakit gecirirseniz Bohinj icin vakit kalmiyor, bizde kalmadi:) Bir de bu aksiyonlari 14 aylik bir bebekle hic yapmayin:) Yuruyus parkuru gercekten ruya gibi, biz pizzamizi ve biramizi cadir ve kamp yerine ait olan restaurantta yedik, fiyatlar gayet makul ve pizzalar lezzetli. Son olarak sevgili Oyku ve Idil'e sizlere cok tesekkurler ederiz.