Ömrümüzde gördüğümüz en güzel, en heybetli, en görkemli oluşumlardan biri ile tanışacağımızı tahmin etmeden gidince bizde yarattığı şok hissini bir bilseniz! Öyle aval aval baktık, birbirimizle konuşmayı bile bırakmışız, sonradan fark ettik. Üstelik o sırada o baktığımız noktanın kanyonun sadece küçük bir kısmı olduğunu bile bilmiyorduk. Biraz daha dolandıktan, farklı gözlem noktalarını da ziyaret ettikten sonra buranın neden dünyanın hiçbir yerine benzemediğini, neden burası için "ay Kapadokya gibi aynııı" denilemeyeceğini ve doğanın gelmiş geçmiş en büyük sanatçı olduğunu biliyorduk ve şu noktadan sonra da kimse fikrimizi değiştiremez galiba. Hani Gaia'nın kendisinin arayıp yok şekerim benden büyük Michelangelo var diye haber etmesi gerekir, anca öyle. Demek istediğimiz şu ki; Grand Canyon'ın herhangi bir fotoğrafının oranın muhteşemliğini yansıtması mümkün değil ve şayet Amerika'nın bu taraflarına gidecek olursanız Grand Canyon'ı görmeden dönmek gibi bir düşünceyi aklınızın ucundan bile geçirmeyin. Sevdiğimizden söylüyoruz bunları, blogger sözü dinleyin biraz.......... Başlamadan gelen not: Grand Canyon gezisi yapıyorsanız onlara da ihtiyacınız olabilir, Amerika'da gezdiğimiz diğer şehirlere ilişkin tüm rehberlerimiz şurada. Asıl cevabını almak istediğiniz konuyla girelim, gerisini okumak istemeyen çeksin gitsin. Grand Canyon gezisi için en ideal hava koşullarını yakalamak istiyorsanız Mayıs ya da Eylül & Ekim civarı gitmenizi önereceğiz. Bu dönemlerden birinde gidecek olursanız hava sıcaklığı ne sıcaktan bayıltacak noktada ne de soğuktan parmaklarınızı hissetmeyecek noktada olmayacağından yaldır yaldır yürüyüp doyasıya keşif yapabilirsiniz. Hangi dönemde gidecek olursanız olun havanın akşam saatlerinden itibaren popo donduran bir hal alabildiğini ekleyelim, hazırlıklı gidin. Olur da geziniz kış dönemine denk gelirse mutlaka şurayı kontrol edin, çünkü kanyonun belli noktaları hava koşulları sebebiyle ziyarete kapatılabiliyor, boşu boşuna gitmeyin. Hazır kış döneminden konu açılmışken şunu da ekleyelim, kendi içinde South Rim ve North Rim olarak ikiye ayrılan Grand Canyon'ın kış döneminde South Rim ekstrem bir durum olmadığı sürece ziyarete açık olsa da North Rim diye geçen taraf Kasım ayının sonlarından itibaren belli saat sınırlandırmaları dahilinde gezilebiliyor ya da bazen komple gezilemeyebiliyor, anlayacağınız üzere orası South Rim'e kıyasla bir tık daha zorlu. Grand Canyon gezisi için yaz dönemini tercih ettiyseniz bu dönemin buraların en kalabalık dönemi olduğunu bilmeniz gerekir, çünkü bizim gibi pek insan sevmiyorsanız bu durum bayağı tatsız bir hal alabiliyor. Ulan eşek kadar kanyonda ne kalabalığı demeyin, biz Ekim başı gitmiş olmamıza rağmen onda bile kalabalık sayılırdı. Özellikle aşağıda anlatacağımız gözlem noktalarında fotoğraf çekmek için tepenize binen ve hayata vizörden bakmayı bir yaşam biçime çevirmiş Asyalı turistler ile mahsur kalmak bayağı tatsız oluyor, biz uyarmış olalım. Grand Canyon'a gitmek için önce Amerika'nın Arizona eyaletine ulaşmanız gerekiyor. Nasıl akıllıyız di mi, erdem saçıyoruz adeta. E Arizona'ya ulaşabilmeniz için ise eğer Türkiye harici bir noktadan gitmiyorsanız önce Amerika'nın batı yakasında bir yerlere ulaşacaksınız tabii. Bunun için ülkemizden direkt uçuş olan noktalar içinden en mantıklısı Los Angeles'a ulaşıp oradan Grand Canyon'a gitmek, ki bu bile 7-8 saat kadar süren bir araba yolculuğu demek. Ancak bunu bizim yaptığımız gibi başka noktalar ile birleştirecek olursanız Arizona'ya Las Vegas ya da Joshua Tree tarafından ulaşmak çok daha kolay, çünkü mesafe daha kısa. Eğer vaktinizi ayarlayabilirseniz meşhur Route 66'nın bir kısmını, San Francisco, Los Angeles, Las Vegas, Joshua Tree ve Arizona ile Utah'ın bir kısmını kapsayacak şahane bir road trip planlayabilirsiniz, biz öyle yaptık, onun için ayrı bir yazı yazıyor olacağız. Grand Canyon'a Los Angeles'tan gidecekseniz iç hesaplaşmalarınız önceki geceden halledip yola erken çıkmaya bakın, çünkü zaten yolunuz pek kısa sayılmaz ve Los Angeles'ta sabah saatlerinde trafik ciddi anlamda yoğun olabiliyor, durduk yere trafikte cebelleşip Grand Canyon taraflarındaki gününüzden yemeyin. Derde gel ya oturduk Los Angeles trafiği yeriyoruz. Yine Los Angeles'tan gidecekler için şu yol tarifi işinize yarayabilir, en mantıklı ve Grand Canyon resmi sitesinin de önerdiği güzergah bu. Las Vegas'tan Grand Canyon'a ulaşacaksanız işiniz daha kolay, 4,5 saat gibi bir şey sürüyor, onun yol tarifini de şuraya bırakıyoruz. Grand Canyon'ın zebanullah gibi büyük olduğunu görünce konaklamak için nerenin doğru nokta olabileceği konusunda işler karışabilir, o yüzden hemen yardıma yetişelim. Şu an Batman'i çağırmak için gökyüzüne tuttukları o spotu tutmuşsunuz gibi düşünün, HEMEN GELİYORUZ... Bu noktada çoğu kişinin de tercih ettiği Flagstaff bölgesinde kalmak gayet mantıklı bir seçenek oluyor. Birincisi South Rim tarafına yakın sayılabilecek kasabalardan biri olduğu için, ikincisi izbe bir yerde kalmak yerine mekanların, restoranların, yerleşimin olduğu kasaba tadında bir yerde kalmak hem keyifli hem de daha pratik olduğu için. Flagstaff "ya hakikaten de şu anda Amerika'nın göbeğindeyim" hissini net olarak veren bir yer, turistik Amerikan şehirlerinden çok uzak ama hoşunuza gidecek bir havası var, o yüzden bizce iyi bir tercih. Biz Flagstaff'ta Bates Motel'den hallice, "allahım nolur gece duş perdesinin ardında katil belirmesin" ya da umarım birazdan DEA odamızı basmaz dedirtecek bir yerde kaldık ve inanır mısınız bunu yaptığımız için çok mutluyuz. Resmen özellikle böyle bir otel aradık da kaldık, bu Hollywood bizim beynimizi nasıl yakmış belli değil gerçekten. Otelin adı Super 8 by Wyndham Flagstaff. Eğer burada yer bulamaz ya da daha alternatif bir yerde konaklamak isterseniz şuraya bakabilirsiniz. Eğer Grand Canyon'ın göbeğinde kalmak isterseniz Grand Canyon Village'in içinde kalabileceğiniz daha "cabin" tarzı yerler ve alternatif seçenekler mevcut. Bunlardan birinde kalmak istiyorsanız yerler çabuk doluyor, rezervasyonunuzu önceden yapsanız iyi edersiniz. Bu noktada bilmeniz gereken en önemli şey, Grand Canyon'ın gerçekten de adının hakkını verecek derecede büyük olduğu. Yani aklınıza her ne geliyorsa onu 5'le çarpın, ne bilelim sonra o çıkan sonucu da bir kere daha 5'le çarpın, işte o kadar büyük. İsmini "Gerçekten de Grand Canyon" olarak değiştirmelerini talep etmeyi bile düşündük. Dolayısıyla burayı detaylıca gezmek niyetindeyseniz planlamanızı iyi yapmanız gerek. Özellikle kanyon içinde aktivitelerde bulunacak, ne bilelim hiking yapacak, çeşitli turlara katılacaksanız zaten bu planlamayı yapmadan istediğiniz şeyleri gerçekleştirmeniz mümkün değil gibi. Bir kere baştan anlaşalım, Grand Canyon bir "ulusal park" olarak geçiyor ve buraya giriş yaparken bir ücret ödemeniz gerekiyor. Otel mi bu kardeşim kanyona girerken ne para ödemesi diye düşünmüş olabilirsiniz, yapacak bir şey yok, ödeyeceksiniz, WELCOME TO MEERICA. Aracınızla giriyorsanız farklı bir ücret, araçsızsanız farklı bir ücret söz konusu. Onlara şuradan bakabilirsiniz. Giriş ücretinizi orada da ödeyebilirsiniz, internetten de alabilirsiniz, şu verdiğimiz linkte onlara ilişkin de her türlü bilgi var. Yukarıda bahsetmiştik, onu biraz açalım, Grand Canyon South Rim ve North Rim olarak iki ana alana ayrılıyor. Aslında tabii ki West ve East tarafları da var, aşağıda oralarda kalan 1-2 görmek isteyebileceğiniz noktadan da söz edeceğiz ama, ana ayrım genellikle South ve North şeklinde yapılıyor. Eğer zamanlama konusunda bir sınırınız var ise gezi tarzınıza göre bu iki bölgeden birini seçmeniz gerekecek, çünkü büyük bir alan olduğu için hepsini, misal 2 günlük bir geziye sığdırmanız pek de olası değil. South Rim daha turistik ve daha kolay gezilebilir olanı, North Rim ise biraz daha bakir ve bir seviye daha zorlu olduğu için genellikle South Rim kadar tercih edilmiyor. Biz de burada kısıtlı süremiz olduğu için South Rim tarafını tercih ettik, çünkü aşağıda size bahsedeceğimiz gözlem noktaları, yemek yiyebileceğiniz alanlar, market, bilgi noktaları, hatta konaklayabileceğiniz yerler falan hep South Rim'in kapsamında yer alıyor, özetle işiniz daha kolay oluyor. Kuzey taraf olan North Rim'de ise hava koşulları bile daha farklı, ayrıca dediğimiz gibi bir seviye daha zorlu olduğu için yer yer kapanabiliyor, sezonu daha kısa oluyor. Grand Canyon gezisi planlarken gaza gelip kanyonu helikopter ile tepeden görmeli aktivitede bulunmak isterseniz şuraya güvenebilirsiniz, yine Grand Canyon resmi sitesinin önerdiği bir kuruluş. Bu arada biliyoruz, kulağa çok uçuk bir fikirmiş gibi geliyor ama aslında fiyatlar böyle özel bir aktivite için çok da çılgın sayılmaz, dolayısıyla böyle bir hayaliniz varsa girip bakabilirsiniz. Helikopterle Grand Canyon'ı gezmek burada çok çılgın bir fikir olarak kabul edilmiyor, bayağı bi' insanın yaptığına şahit olduk, olmayacak iş değil yani. Bizim gibi South Rim'i gezme kararı aldıysanız ve araba ile hareket etmek istemiyorsanız Grand Canyon'ın içinde hizmet veren shuttle servislerini kullanabilirsiniz, bu durumun en büyük artısı sizi haritayla uğraşmaktan kurtarıp doğru noktalara bırakıyor olması. Eğer shuttle kullanma kararı aldıysanız bilmeniz gereken en önemli şey 4 farklı rotaya sahip shuttle servisi olduğu. Bu rotaların neler olduğuna, Grand Canyon içinde hangi noktalara uğradığına, tüm gün shuttle'ın düzenine göre hareket edecek olursanız rotanın ne kadar sürdüğüne falan şuradan bakabilirsiniz. Hangi shuttle'ı kullanacağınıza ve hangi rotada ilerleyeceğinize Grand Canyon'da ne kadar vaktiniz olduğuna göre karar verebilirsiniz. Örneğin "Hermit's Rest Route" en fazla noktaya uğrayan (9) shuttle rotası olduğu için 80 dakika sürüyor. Ama "Kaibab Rim Route" daha hızlandırılmış bir tur olduğu için 50 dakika sürüyor, o verdiğimiz linkten incelersiniz, karar sizin. Grand Canyon'ı dolaşmak için 2 ana seçeneğiniz var gibi düşünün. Ya "view point" adı verilen noktalara gidip farklı farklı açılardan kanyonu görecek ve daha az zorlu bir gezi planı çıkaracaksınız ya da direkt 127 Hours filmi misali direkt kanyonun içine sızıp hiking aktivitelerine girişeceksiniz. Biz hiking'e girişmedik, çünkü bu cidden vakit alan bir aktivite. Onun yerine kanyonu daha çeşitli noktalardan gözlemlemeyi tercih ettik, ama vaktiniz varsa kanyonun içine girmek eminiz harika bir histir, aşağıda bununla ilgili bildiklerimizi de yazmaya çalışacağız. South Rim'in turist merkezi gibi kabul edebileceğiniz Grand Canyon Village kaçırmamanız gereken ilk nokta, çünkü özellikle kendiniz gezecekseniz buradan harita edinebilir, gezmek isteyeceğiniz noktaları daha kolay saptayabilirsiniz. Ayrıca çişiniz mişiniz varsa, ne bilelim yanınıza atıştırmalık falan alacaksanız o işleri burada halledin. Grand Canyon Village'da işinizi çözdükten sonra kanyonu izleyebileceğiniz gözlem noktalarına yönelin. Dediğimiz gibi, kanyon devasa olduğu için ulusal park olarak kabul edilen alanın içinde türlü türlü gözlem noktaları oluşturulmuş ve siz aracınızla parkın içine girip, yer yer yürüyerek, yer yer aracınızla ya da shuttle ile gözlem noktasına kadar ulaşarak buradan kanyonu izleyebiliyor/fotoğraflayabiliyorsunuz. Bizim gittiğimiz ve etkilendiğimiz gözlem noktaları Yavapai Point, Hopi Point ve yukarıda bahsettiğimiz Hermit Road'un başlangıcı olan noktadaki Village Route Transfer noktası. Bunlar dışında Mather Point, Yaki Point, Moran Point ve Grandview Point'e de uğramak isteyebilirsiniz, ne kadar görmek istediğinize kalmış. Yavapai Point'e gittiğiniz takdirde ekstra bir ücret ödemeden gezebileceğiniz ve kanyon hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz Yavapai Geology Museum'ı es geçmeyin. Grand Canyon'a cam bir platform üzerinden bakabileceğiniz Skywalk, South Rim tarafında değil Grand Canyon West'te kalıyor ve bu ikisinin arasında bayağı bir mesafe var. Bayağı bir mesafe var derken 380 KM'DEN BAHSEDİYORUZ. Yani eğer buraya gitmek ve bu deneyimi yaşamak istiyorsanız bayağı oturup buna göre plan yapmanız lazım, öyle "ay hadi gelmişken şuraya da uğrayalım ya" denilecek bir şey değil. Ek olarak buraya çıkmak için ekstra ücret ödemeniz gerekiyor, onun ücretlerine bakmak ve bilet almak için şuraya tık tık. Eğer Grand Canyon'da hiking turlarına katılmak, olaya bir de içinden dahil olmak isterseniz öncelikle sizi öpüyoruz, çok güzel karar, biz yapamadık, yerimize siz yapın. Fakat bu iş şakaya gelmez, oranın yetkilileri de bu konuda bayağı panik, ciddi ciddi 127 Hours filmindeki gibi olursunuz, bu işi çok iyi planlamanız, kafanıza göre hareket etmemeniz lazım. Her yıl ortalama 250'den fazla insanın kurtarılmasının gerekeceği durumlar yaşanıyormuş, öyle yaldır yaldır kendinizi atmayın kanyonun ortasına. Bu iş ciddi bir mesele olduğu için ve biz de deneyimlemediğimiz için size rastgele internet bilgileri vermek istemiyoruz, o yüzden kanyonun resmi sitesindeki şu bölüme girip oradan hiking meselesinde nasıl ilerleyebileceğinizi kontrol etmeniz ve tamamen oranın yönlendirmesiyle hareket etmeniz en doğrusu olacaktır. Abartısız söylüyoruz, Horseshoe Bend hayatımız boyunca kendi gözümüz ile gördüğümüz en güzel şeyler listesinde ilk 5'e girer. Sanki yalnızca filmlerde görebileceğimiz, internette görsek varlığından şüphe edeceğimiz, böyle bir şey nasıl var olabilir diye düşündüren bir doğa harikasından bahsediyoruz, NE YAPIN NE EDİN BURAYA GİDİN! Horseshoe Bend Grand Canyon Village'dan yaklaşık 200km uzaklıkta. Eğer bizim de yaptığımız gibi Grand Canyon tarafına Las Vegas civarından gidiyorsanız burası yolunuzun üstünde kalacak, dolayısıyla ilk buraya uğramak mantıklı olabilir. Buraya herhangi bir tura katılarak gitmeniz gerekmiyor, kendiniz kalkıp gidebilirsiniz. Ama lütfen, lütfen, lütfen fotoğraf çekerken dikkatli olun, gaza gelip hem aşağı, hem de haberlere düşmeyin olur mu? Bu yaşanmamış bir şey değil, daha önce birileri aşağı düşmüş. Antelope Canyon, seni ömrümüzün sonuna kadar unutmayacağımızı daha İstanbul'da salonumuzda oturmuş buranın turu için rezervasyon yaparken biliyorduk. Çok da haklıymışız, bu nasıl güzellik, bu ne güzel deneyim, bu nasıl "ölmeden önce görmeniz gereken yerler" listelerinin baş tacı olabilecek bir aktivite böyle ya. Aslında Windows kullanıyorsanız yıllardır "arka plan olarak karşınıza çıkan o yer" olarak tanıdık gelmiş olabilir, şayet daha önce hiç görmediyseniz de emin olun bayılacaksınız. Antelope Canyon'a tura katılmadan giremiyorsunuz, yasak. Bu sebeple daha Amerika'ya ulaşmadan önce bu tur rezervasyonu işini çözmeniz şart, aksi takdirde yer kalmıyor, çünkü zaten her gün belli sayıda kişi kanyona girebiliyor. Tur araştırmasına girdiğinizde belli seçenekler olduğunu göreceksiniz, arada bazı kandırmaca siteler de çıkabiliyor, dikkatli davranın. Bizim kullandığımız turu da böyle bırakalım, şans eseri onda yer olduğu için onu seçtik bu arada, başka bir sebebi yok. Antelope Canyon gezisi için tur seçerken dikkat etmeniz gereken bir diğer önemli konu: Bu kanyon da ikiye ayrılıyor. Upper Antelope Canyon ve Lower Antelope Canyon. İkisinin turları ayrı ve aralarında bir seçim yapmanız gerekiyor. Biz yoğun bir araştırma süresinin ardından hem daha kolay geziliyor olması hem de güzel fotoğraflar veriyor olması sebebiyle Lower Antelope Canyon'ı seçtik. Yine de tercih sizin tabii. Kanyonu hangi saat aralığında ve nasıl bir günde gezdiğinizin önemi var, çünkü belli saatlerde içerideki ışık çok daha güzel oluyor ve çoook daha güzel fotoğraflar veriyor. Güneş ışınlarının daha dik geldiği ve güneşli bir günü tercih etmeye özen gösterin. Ancak olur da öyle bir güne denk gelmiyorsanız da gitmemezlik etmeyin, o ışıklar olmadan da mükemmel görüntüler oluşuyor. Antelope Canyon'a girerken dikkat etmeniz gereken bazı şeyler var. Çoğu tur yanınıza sadece 3 şey almanıza izin veriyor, bunlar da telefon, su ve bir başka küçük ihtiyacınız daha olabilir. Öyle büyük sırt çantalarıyla, tripodlarla ve gopro'yla falan giremiyorsunuz mesela, yasak. Bel çantası falan boşa zorlamayın, onlar bile olmuyor, çanta meselesi nanay, unutun çantayı. Kanyonda yer yer dar noktalardan geçeceğiniz için risk almak istemiyorlar ve bu konuda gerçekten katılar. Dolayısıyla tura katılırken eşyalarınızın çoğunu arabanızda bırakmanız gerekecek, haberiniz olsun. Değerli bir şeyiniz falan varsa bizce otelde bırakın. Turu satın aldıktan sonra bi' 45 dakika öncesinden size verdikleri adrese gitmeniz gerekiyor, bunu size mail atacaklar. Sonrasında orada bir araya gelip araçlara biniyor ve araçlarla kanyonun girişine götürülüyorsunuz. Bu kısım bayağı komik oluyor çünkü ortam bayağı Mad Max gibi, post apokaliptik filmlerden herhangi bir sahneyi yaşıyorsunuz adeta. Bol bol da sarsılıyorsunuz, çünkü çölde gidiyorsunuz neticede, biz bu kısımda aşırı eğlendik. İçerisi dar dedik diye tribe girmeyin, öyle bunalıp sıkılacağınız kadar dar değil, en azından Lower Antelope Canyon kısmı için bunu söyleyebiliriz. Kanyonun tepesi dar da olsa açıklık olduğu için rüzgarlı günlerde üstünüze manyaklar gibi kum yağıyor. Emin olun otelinize döndüğünüzde saçınızın arasından tutun vücudunuzun derinliklerine kadar her yeriniz kum içinde kalıyor. En azından gözünüzü korumak için güneş gözlüğü ve ağzınızı kapatmak için bir şey uydurun deriz. Antelope Canyon da yukarıda söz ettiğimiz Horseshoe Bend gibi Las Vegas-Grand Canyon rotası üzerinde kalıyor. Biz bu iki aktiviteyi Grand Canyon'a geçmeden aynı gün oldurabilmek adına Las Vegas'tan sabahın köründe yollara düştük, şayet satın aldığınız turun saati çok da erken değilse siz de böyle bir rota izleyebilirsiniz. Sabah çok erken bir saatte tura katılacaksanız Antelope Canyon'a yakın bir nokta olan Page'de konaklayabilirsiniz, Grand Canyon tarafında konaklıyorsanız da aralarında 220km gibi bir mesafe var. Bu civarda The Wave olarak bilinen baya güzel bir diğer doğa harikası var. Bu kadar güzelse bunu niye böyle araya serpiştirdiniz, neden detaylandırmıyorsunuz diyecek olabilirsiniz. Detaylandıramıyoruz çünkü gidemedik. Keyfimizden değil, zamanımızı olduramadığımızdan ya da çok uzak falan kaldığından değil, buraya ayak basabilmek için sizin gibi buraya ayak basmak isteyen binlerce insanla birlikte bir çekilişe katılmanız ve resmi bir izin almanız gerekiyor. Günde yalnızca 20 kişiye izin veriliyor, şansınızı zorlamak isterseniz izinlerin nasıl alındığına dair şurada detaylı bir yazı var, oraya göz atabilirsiniz.


Amerika gezisi planlamak gerçekten zor zanaat. Öyle Amerika deyip geçilecek gibi değil, eşek kadar bir ülkeden bahsediyoruz, haritada bakıp "hee tamam ya şuradan şuraya geçsek, orada da 2 gece kalsak yeter işte" diye yaptığınız planları pratiğe dökünce bir bakmışsınız mevzu Kavimler Göçü'ne dönmüş, gittikçe gidiyorsunuz, yollar bitmek bilmiyor. O yüzden eğer bu geziyi iyi planlamazsanız daha baştan ayvayı yediniz, görmeyi umduğunuz yerlerin yarısını görerek, Los Angeles'ta bilmemkimin yerdeki yıldızıyla berbat bir turist fotoğrafı çektirip paşa paşa memlekete döndüğünüzle kalırsınız. E pek tabii şayet Şeyma Subaşı falan değilseniz ve bir süre kısıtlamanız olacağını da göz önünde bulundurursak iyice panik ortamı oluşabilir. DURUN, SAKİNLEŞİN, BİZ BURADA İSKELE BABASI MIYIZ? 2 haftalık West Coast road trip planımızın ardından artık bizler birer batı yakası rapçisi kıvamında, birer Tupac, ne bilelim Snoop Dogg falan sayılırız, bizi de o ekibe alsınlar. Ciddi bir planlama sürecinin ardından bu işin içinden alnımızın akıyla çıkmayı başardığımıza göre, size de yardımcı olabiliriz diye tahmin ediyoruz. Daha önce 2013 yılında buna benzer bir yazı girişiminde bulunup içine "Tripadvisor'a mutlaka bakın........" gibi cümleler yazdığımızı falan görünce biz de bi' şok olduk, ama aşağıdaki yazının o tatta olmayacağının garantisini verebiliriz. Eğer Amerika gezisi planı için Batı Yakası taraflarına heves ettiyseniz neyi nasıl planlayabileceğiniz konusunda bir takım ipuçlarını aşağı yığıyoruz, umarız biraz olsun işinizi kolaylaştırır. Sanırsak önce bundan bir bahsetmekte fayda var, çünkü dediğimiz gibi ülke zebellah gibi büyük olduğu için yalnızca batıya odaklanınca bile yapacak çok çok çok fazla şey var. Bir süre sınırlaması söz konusu olunca haliyle seçmece yapmak gerekiyor, öyle her noktaya uğramanız pek mümkün değil gibi, çünkü tam anlamıyla aylar sürebilir. Biz bilet fiyatları daha uygun olduğundan uçuşumuzu Los Angeles gidiş, San Francisco dönüş şeklinde ayarladık ve rotayı bu sırayla izledik, eğer San Francisco'dan başlamak gibi bir niyetiniz varsa ve vaktinize göre bir takım yerlere daha uğramak isterseniz sırayla San Francisco-Monterey-Sequoia Ulusal Parkı- Death Valley- Las Vegas- Grand Canyon, Joshua Tree veya Palm Springs gibi bir rota izleyip gezinizi Los Angeles'ta sonlandırabilirsiniz. Amerika gezisi planı yapmanın ilk aşaması pek tabii bir Amerika vizesi edinmek. Birçok insanı seyahat etmekten caydırma noktasına getiren bu illet kağıt parçası özellikle söz konusu Amerika olunca gerginlik seviyesini iyice yukarılara taşıyabiliyor. Öncelikle bu kadar gerilecek bir şey olmadığını söyleyelim, hep beraber bi' rahatlayalım. Evet başka bir ülkeye ayak basmak için vize almak zorunda olmak kadar saçma bir şey yok, evet süreç biraz uğraştırıyor ama sonunda unutamayacağınız biz gezi yaşayacaksınız ve bizce bu çileye değer. Amerika vizesi nasıl alınır, neler yapmanız gerekiyor, sizi nasıl bir süreç bekliyor bu konular için baya detaylı ayrı bir yazı hazırlamıştık, linkini buraya bırakıyoruz merak ettiğiniz konular için oraya göz atabilirsiniz. Vize yazısı okundu mu, bu Amerika gezisi planlama işini hep beraber çözüyor muyuz? Ailenizin blogu OitheBlog varken size endişe etmek düşmez, biz sizi anneniz kadar düşünürüz hiç merak etmeyin.......... Seyahat etmekten caydırma noktasına getiren şeyler part 2'de uçak bileti meselesini ele alıyoruz. Öncelikle "AMERİKA ya dünyanın öbür ucunda, ülkenin içinde bi ucundan bi ucuna gitmek bile 6 saat sürüyor çüş uçak biletleri de hayvanullah gibi pahalıdır" izlenimimizi birkaç dakikalığına kenara bırakıyoruz. Evet uygun fiyatlı değil, size yalan söyleyecek değiliz, dost acı söyler. Ama günümüzde Türkiye'den Amerika'ya ulaşmak için birçok farklı havayolu ve yöntem olduğu için bilet fiyatlarını daha uyguna getirmek de mümkün. Yöntem derken zeplin falan kullanacaksınız, bi' kargo gemisinde konteyner içinde gideceksiniz falan da demeyeceğiz korkmayın. Öncelikle -bu herhangi bir destinasyon için de geçerli- seyahat ederken aktarmalı uçuş seçeneklerini değerlendirmeden geçmeyin. Aktarmalı ya da direkt olsun, birçok farklı havayolu ve uçuş seçeneğini kıyaslayın, Skyscanner vb. sitelere bakmayı ihmal etmeyin. Söz konusu Amerika olunca o listeye bir de cheaptickets. com, expedia. com, kayak. com gibi siteleri ekleyin. Bazı sitelerde bazı havayolları seçenekleri çıkmadığı için farklı farklı sitelere bakmakta fayda var. Yukarıda da söz ettiğimiz gibi biz "çoklu destinasyon" seçeneğini kullanarak uçak biletimizi Los Angeles gidiş San Francisco dönüş şeklinde ayarladık. Döneme ve promosyonlara göre tam tersi bir uçuş rotası daha uyguna gelebilir, bunu da kıyaslarak bir tercih yapabilirsiniz. Aktarmalı uçuş yapmayı göz aldıysanız bazı durumlarda biletleri ayrı ayrı satın almak da daha uyguna gelebiliyor. Örneğin Los Angeles'a gitmek istiyorsunuz ama bir New York uçak bileti promosyonuna denk geldiniz, böyle bir durumda promosyon bileti değerlendirerek ayrıca bir New York-Los Angeles iç hat uçuşu satın almanız bütçeyi toplamda daha uyguna getirebilir. Amerika'da uygun uçak bileti yakalayabileceğiniz birçok havayolu var, bunların bazısı low cost havayolu olduğu için daha uygun oluyor. Örneğin birimiz bu geziye Washington D. C.'den eklendiği için Alaska Airways'i kullandı, bu gibi havayollarında bagaj için ek bir ücret ödemeniz gerekiyor ve uçuşta yemek ikramı yok ama bunların haricinde normal bir havayolunun standartlarında ve rahatlığında diyebiliriz, çekinmeden kullanabilirsiniz. Beklenen gün gelecekse çekilen çile kutsaldır arkadaşlar, 4-5 saat uçakta yemek yemeyiverin bi zahmet ya, allah allah. Kiralık Araba Sigorta Meselesi: Aslında arabaya sigorta yapma zorunluluğunuz hem var hem yok denilebilir. Kiralama şirketi sizi zorunlu tutmasa da California gibi bazı eyaletlerde yasal olarak bazı sigortaları yaptırmak zorundasınız. Örneğin California eyaletinde "third party liability insurance" yaptırma zorunluluğu var. Bu da sizin hatanızdan kaynaklanan bir kaza durumunda karşı tarafın aracının masraflarını karşılayacak olan sigorta çeşidi oluyor. Herhangi bir kaza yapmasanız bile bir sebepten polis çevirirse size bu sigortanın olup olmadığını sorabilir ve yoksa ceza kesebilir. Bunu göze alsanız bile kaza durumunda hem kendi aracınızın hem de diğer arabanın masraflarını karşılamak zorunda kalacağınızı bilerek bu riske girin. Zorunlu olmayan ama aslında size sunulan sigortalar arasında paraya kıymanıza en değecek olan sigorta da "CDW-Collision Damage Waiver". Bu da sizin hatanız olsun olmasın kiraladığınız araçta oluşabilecek herhangi bir hasar için sorumlu olmayacağınız anlamına geliyor. Yani kendi hatanız da olsa arabada oluşabilecek herhangi bir çizik, hasar için hiçbir ekstra ücret ödemeniz gerekmiyor. Sigorta çeşitlerini bu kadar detaylı anlatmamızın sebebi arabayı kiralarken bu seçeneklerin önünüze çıkacak olması ve sigortanın hangi web sitesi üzerinden yapıldığının önem taşıyor olması. Expedia. com, rentalcars. com gibi siteler üzerinden yaparsanız; Bazı durumlarda bu gibi web siteleri hem araç kiralama ücreti hem de CDW sigorta seçeneği için daha uygun teklifler verdiği için daha cazip gelebilir. Ancak hem daha önceden deneyimlediğimiz hem de araba kiralama firmalarında çalışan arkadaşlarımızdan edindiğimiz bilgilere dayanarak bu siteler üzerinden yapılan rezervasyonların 1; bazen istediğiniz aracı temin edememeniz 2. Yaptırılan sigortanın beklentilerinizi karşılayamaması gibi bir takım sorunlar yaratabildiğini söylemeden geçmeyelim. Sigorta konusunda ise bu siteler size ilk bakışta makul bir sigorta seçeneği sunuyor gibi gözükse de, 1233423 cümlelik sözleşmenin detayına inildiğinde aslında ucu açık, belirsiz koşullar olabildiğini ve bir hasar durumunda masrafların belli bir kısmından sorumlu tutulacak noktaya gelebileceğinizi fark edebilirsiniz. Böyle bir durumda araba kiralama şirketleri "sen sigortanı aracı bir web sitesi üzerinden almışsın kardeşim kendi sorununu kendin çöz" gibi bir yaklaşımda bulunabildiğinden saçma sapan bir sorunun ortasında kalabilirsiniz. Araba kiralama şirketinden yaparsanız; Bazı durumlarda web sitesi üzerinden verilen teklifle telefonda aldığınız teklifler arasında bile fark olabiliyor öncelikle bunu aklınızda bulundurun. Örneğin web sitesi üzerinden araba kiralama+CDW sigortasını paket halinde satın alarak daha uyguna getirebilirsiniz. Ancak bazen de telefon üzerinden daha uygun bir ücret verilebiliyor, her ikisini de deneyerek kıyaslamakta fayda var. Eğer paket halinde değil de yalnızca araba kiralama için rezervasyon yaparsanız yukarıda söz ettiğimiz sigorta seçeneklerini arabayı teslim alırken de ekletebiliyorsunuz, ama bu internet üzerinden yapmaktan bir tık daha pahalıya gelebilir. Expedia. com gibi sitelerden de yapsanız, direkt araba kiralama firmasından da yapsanız çoğu zaman rezervasyonunuzu ücretsiz olarak iptal edebiliyorsunuz, özellikle direkt firmadan yapınca herhangi bir kredi kartı bilgisi bile istemiyorlar o derece kafaları rahat bu konuda. Biz Alamo'dan direkt rezervasyon yapmıştık ve garip bir şekilde 1 hafta sonra merakımızdan ücretleri kontrol ettiğimizde bize 100 dolar daha uygun bir teklif verdiği için önceki rezervasyonumuzu iptal ettik. Bunun neden olduğuna dair hiçbir fikrimiz yok ama ara ara kontrol etmenizde ve fiyat kıyaslamanızda fayda var, kim bilir belki daha uygun bir şey yakalarsınız. Garip bir şekilde arabayı haftalık olarak kiralamak birkaç günlüğüne kiralamaktan daha uyguna gelebiliyor. Örneğin biz Las Vegas'ta durduğumuz süre boyunca orada arabaya ihtiyaç duymayacağımız için arabayı teslim edip 2 gün sonra tekrar mi kiralasak gibi bir tasarruf yapmaya çalıştık ama bu şekilde çok daha pahalıya geleceği için vazgeçtik. Bu gezi boyunca özellikle internetiniz kısıtlı olacaksa yol bulmak için bir navigasyon cihazına ihtiyaç duyabilirsiniz. Araba kiralarken size ekstra bir ücret karşılığı bu seçenek sunuluyor, ancak birçok aracın hali hazırda kendi navigasyon sistemi olduğu için bu seçeneği önceden satın almaktansa arabayı teslim alırken eğer araçta hali hazırda yoksa ekletmek daha mantıklı. Yeni Türk ehliyetleri ile Amerika'da araba kiralayabiliyorsunuz ve yasal olarak araba kullanabiliyorsunuz. Araba kullanırken pasaportunuzu yanınızda bulundurmanızda fayda var, polis çevirirse ülkeye ne zaman giriş yaptığınız bakmak isteyebilir. Amerika'da araba kiralama meselesini nasıl daha uyguna getirebileceğimiz konusuna parmak bastığımıza göre şimdi Amerika gezisinde muhtemelen en çok bütçe ayırmanızı gerektirecek konuya gelebiliriz; Amerika'da konaklama. Merak etmeyin, bu meseleyi de biraz olsun daha uyguna getirmek için türlü türlü sinsilik önerilerimiz olacak. Bitti mi sanıyorsunuz, ASLA. Booking. com gibi sitelerde fiyat kıyasladıktan sonra yapmanız gereken diğer bir şey de otellerin direkt sitesine bakmanız, hatta oteli direkt arayarak annenize babanıza davrandığınızdan bile daha sempatik davranarak fiyat sormanız. Oteller her zaman aracı bir site kullanmadan rezervasyon almaktan yana oldukları için kendi sitelerinde kampanyalar, indirimler duyurabiliyorlar. Eğer aynı fiyata geliyorsa da hemen pes etmeyin ve oteli arayıp "ya biz booking. com'dan baktık ama size de bir soralım istedik, direkt sizden yapsak daha kolay olmaz mı" şeklinde sanki onlara aşırı bir iyilik yapıyormuşsunuzcasına sorarsanız daha uygun bir fiyat kapabilmeniz olası, daha uygun bi' fiyat olmasa bile jest olarak daha iyi bir oda önerebilirler. Biz bu şekilde San Francisco'daki otelimizi 200 dolar, BAKIN İKİ YÜZ DOLAR, daha uyguna getirdik ve odamızı upgrade ettiler. OHA. Buradan kalkmışsınız taa Amerika'ya gitmişsiniz, Los Angeles'ta bir sokak sanatı önünde ne bilelim Las Vegas tabelasının önünde fotoğraf paylaşıp Instagram'daki arkadaşlarınızı kıskandırmayacak mısınız canım, en doğal hakkınız. Benim gördüklerim bana kalsın, ben teknolojiye isyan eden bir babaanne gibiyim diyorsanız bile Amerika geziniz boyunca internete ve genel olarak iletişim kurmaya ihtiyaç duyacağınız durumlar yaşamanız olası. Bunlar bir çölün ortasında civarda hiç benzinci yokken benzininizin bitmek üzere olduğu bir anda panik yaşamak, gitmek istediğiniz bir restorana rezervasyon yapmak, arabanızdaki navigasyon cihazının sizi yarı yolda bırakması gibi bir takım senaryolar olabilir. Özetle yanınızda Amerika'da çalışan bir hattın olması bizce gerekli. Bunun için Türkiye'de kullandığınız operatöre bel bağlarsanız yurtdışı kullanım ücretlerinin yüksekliği sebebiyle "yolda kalırım çölde yatarım daha iyi" noktasına gelebilirsiniz. Özellikle bizim gibi 2-3 haftalık bir gezi yapmayı düşünüyorsanız oradan bir "prepaid" hat almak en mantıklısı. Bunun için kapsamlı bir araştırma sonucu en mantıklı seçeneğin Simple Mobile'ın şu hattı olduğuna karar verdik, 30 gün boyunca geçerli ve sınırsız internet seçeneği sunuyor. Kıyasladığımız diğer seçenekler daha uygun fiyatlı olsa da yalnızca 3-5gb internet ile sınırlandırdığı için en makul olanı bu gibi gözüküyordu. Best Buy, Walmart gibi birçok mağazadan alabilirsiniz. Söz konusu Amerika gibi birçok konuda dünyanın geri kalanından ayrışan bir ülke olduğu için orada işinize yarayacak bir takım şeyleri hatırlatmadan geçmek istemedik. Araba için şarj aleti: Road trip konseptli bir gezi yapacaksanız arabanın çakmak kısmına takabileceğiniz çoklu usb şarj aleti hayat ve arkadaşlık kurtarır. Biz araba kullandığımız hiçbir gezide eksik etmiyoruz, belki aklınıza gelmez diye hatırlatmak istedik. Seyahat sağlık sigortası: Bunu özellikle Amerika gibi, kibar olmayan bir biçimde söyleyecek olursak, aksi bir durum yaşandığında "donunuza kadar alma" prensibini sonuna kadar benimsemiş bir ülkede ihmal etmemenizi öneririz. Yanınızda her zaman bir kimlik/pasaport bulundurun: Orduya katılabilme, evlenebilme, silah edinebilme yaşının 18 ama içki içebilme yaşının 21 olduğu bi' tuhaf ülkedesiniz. Restoranlarda, barlarda içki siparişi verirken mutlaka kimlik soruyorlar, hani Muazzez İlmiye Çığ gitse ona bile sorarlar, dolayısıyla yanınızda kimliğinizi, hatta pasaportunuzu bulundurmanızda fayda var. Pasaportunuzu yanınızda taşımak istemediğiniz anlar için de en azından bir fotokopisini ya da telefonunuzda fotoğrafını bulundurun. Sigara: Buraya aklınıza ilk gelen kamu spotu mesajını ekleyerek okumaya başlayın, geldi mi, bırakmaya karar verdiniz mi? Cevabınız hayırsa ve bu gezide tasarruf etmek istiyorsanız Amerika'da birçok eyalette sigaranın, özellikle de kurun bugün geldiği noktayı göz önünde bulundurduğumuzda, Türkiye'ye göre çok daha pahalı olduğunu bilin ve gitmeden stok yapın. Amerika'daki gümrük kurallarına göre ülkeye kişi başı 1 karton sokulabiliyor (bir yerlerde 2 olduğunu da okuduk ama emin değiliz), daha fazlasına ihtiyaç duyacağınızı düşünüyorsanız sigara içmeyen bir arkadaşınızın hakkını kullanırsınız belki. Bize gümrükte buna dair herhangi bir şey sorulmadı ama riske atmaya gerek yok, ciddi cezalar söz konusu. Vize, uçak bileti, konaklama, araba gibi konuları halletiyseniz şimdi işin asıl eğlenceli kısmına geçiş yapmaya hazırsınız demektir; nerelere gideceksiniz, nereleri göreceksiniz? Belki de gezinize daha çok var ve şimdiden düşünmek istemiyor olabilirsiniz ama düşünmelisiniz, çünkü dünyanın dört bir yanından binlerce insanla aynı tarihlerde bir Amerika gezisi yapıyor olacaksınız ve muhtemelen onların da planladığı bir takım turistik aktivitelere dahil olacaksınız. Dolayısıyla gitme ihtimalinizin yüksek olduğu bir takım müze ve doğa odaklı aktiviteler için önceden rezervasyon yapmanız çok çok önemli, yoksa görememe ihtimaliniz var. Doğa odaklı aktiviteler için ne rezervasyonu diye düşünecek olabilirsiniz, ama örneğin Grand Canyon yazımızda bahsettiğimiz Antelope Canyon'ı tursuz göremiyorsunuz ve yerler çok önceden dolabiliyor. San Francisco'da Alcatraz'ı görmek gibi bir niyetiniz varsa günde yalnızca sınırlı sayıda insan girebiliyor ve orada bulunacağınız gün için biletlerin önceden tükenmesi çok olası. Dolayısıyla bu gibi aktiviteleri ne kadar erken planlarsanız ve biletleri ne kadar önce kaparsanız o kadar çok şey deneyimleme şansınız olacak demektir, aklınızda bulunsun. Uber & Lyft: Özellikle Los Angeles, Las Vegas, San Francisco gibi şehirlerde Uber ve Lfty kullanmak çok büyük kolaylık, hatta yer yer kullandığınız tek ulaşım aracı olarak bile benimsemek isteyeceksiniz. . Dolayısıyla Uber ve Amerika genelinde Uber kadar popüler olan Lfty uygulamalarını telefonunuzda hazır edin. Lfty'i ilk kez kullanacaksanız bir takım promosyon ve indirimlerden faydalanabiliyorsunuz bunları da kertmeyi unutmayın. Ulmon CityMaps2Go: Biz bu offline harita uygulamalarına o kadar bağımlı olduk ki kullanmadığımız seyahatlerde resmen hayatımızda bir eksiklik hissediyoruz. Özellikle bu uygulamayı kullanmasanız da Google Maps gibi offline harita seçeneği sunan birçok uygulama var, bunlara gitmeden göz atıp alışmanız Amerika gezinizde işleri çok kolaylaştıracaktır. Yelp: Amerikalıların bağımlı olduğu, üşenmeyip yılmayıp gittikleri restoranlara ilişkin sayfalarca yorum yazdığı restoran/mekan yorum uygulaması. Bu yorumları baz alarak gidin/gitmeyin şeklinde bir öneri getirmeyeceğiz asla ama en azından gitmeyi düşündüğünüz yere dair genel bir fikir sahibi olmak isterseniz, ya da "yakınımdaki en iyi İtalyan restoranı" gibi spesifik aramalar yapmak isterseniz faydalı olabilir. XE Currency: Bu dünyadaki tüm kurların güncel durumunu kontrol edebileceğiniz bir uygulama. Özellikle pek sık kullanmadığımız, alışık olmadığımız para birimlerinin geçerli olduğu ülkelerde faydalı buluyoruz, Amerika gibi çarpı 5 şeklinde sinir bozucu bir matematik hesabı yapmayı gerektiren bir yer için pek gerekli bulmayabilirsiniz, hatta belki de yüklemeseniz daha da iyi olur ruh sağlığınız açısından. Yine de faydalı bulabilirsiniz diye düşünerek önermeden geçmek istemedik. Amerika'da araba kullanacaklar için söz etmeden geçmeyelim. 1. Trafik kuralları konusunda baya katılar, birçok yerde radar ve hız tespit eden kameralar var hiç acımaları yok. 2. Park kuralları konusunda da çok katı bir tutum sergiliyorlar, yol kenarlarına arabanızı park ederken tabelalarda "2 saatlik park yeri, yalnızca 10-17:00 arası park edilir" gibi uyarıları çok dikkate alın. Sırf park cezası kesmeye adanan polisler var ve sürekli kontrol ediyorlar, laps diye ceza yersiniz. Hazır park etme konusu açılmışken, bu yol kenarına park edeceğiniz alanların çoğunda para ödemeniz gereken makineler var ve yalnızca bozuk para veya kredi kartıyla çalışıyor. Örneğin 2 saat park etmeye müsade eden bir noktadaysanız 2 saatlik ücret ödeyebiliyorsunuz, daha fazla kalacaksanız da geri dönüp tekrar para eklemeniz gerekiyor, böyle saçma bir sistemleri var. Benzin fiyatları eyaletten eyalete, hatta benzinciden benzinciye değişebiliyor. Bir sokak ötede karşılaşacağınız benzincide 5 dolar kar edebilirsiniz, öyle fark edebiliyor. (5 dolar kaç TL farkında mısınız siz?) Bu sebeple eğer çölün ortasında tek bir benzincinin olduğu bir bölgede değilseniz, benzincilerdeki fiyatları kıyaslayıp öyle almak isteyebilirsiniz. Google Maps'te benzinci diye aratınca civarınızdaki hangi benzincide ne kadar olduğunu görebiliyorsunuz, biz kendimiz tespit etmiş bulunduğumuz için kullanmadık ve verdiği bilgileri doğrulayamadık ama yine de bi' göz atabilirsiniz. Tekrar etmek istiyoruz, özellikle şehir dışına daha doğa odaklı bölgelere geçtikçe benzinci sayısı git gide azalabiliyor, öyle bir durumda tasarruf etmek için "başka bir tane çıkar illa ki ya" diye düşünüp geçmeyin, çıkmayabiliyormuş, biz zor yolu seçtik ve neredeyse çölün ortasında yolda kalıyorduk. Amerika'daki bahşiş sistemi de dünyanın geri kalanından farklı, restoranlarda/mekanlarda %20 gibi bir bahşiş verilmesi bekleniyor. Manyak mıyım ben niye bu kadar para veriyorum diye düşünebilirsiniz ama garsonlar herhangi bir maaş almadıkları için yalnızca bahşiş üzerinden para kazanıyorlar. Yine harika bir yazı olmuş dilinize sağlık 😝 minik bir ekleme yapmak istedim belki bir dahaki Amerika gezinizde sizin de işinize yarar. Ben orda yaşayan bir arkadaşımdan öğrenip seyehat süresince sıkça kullanmıştım. Araç kiralama ücretine yakın park ücreti ödememek için harika bir uygulama spothero. Park edeceğiniz noktaya yakın otoparkları kıyaslamalı olarak gösterip, bir de üstüne indirim yapıyor. Gitmeden önce rezervasyon yapıp kredi kartı üzerinden ya da çıkışta direk vezneye ödeme yapabiliyorsunuz. Son olarak L. A de ve NYC de aracı sokağa park ettiğinizde -bazı sokaklarda- aracın yönü sokakti diğer araçlarla aynı yöne bakmalı! gibi saçma bir uygulama var buna dikkat etmenizi naçizane tavsiye ederim.


Nordik ülkelerde yaşam, Finlandiya, Norveç ya da İsveç gibi bir ülkede yaşamak, böyle bir deneyimin nasıl olabileceği, nasıl da "olmayabileceği"... Ne yönüyle yaklaşırsanız yaklaşın fark etmez, son yıllarda hepimizin aklını buna benzer konular kurcaladı di mi? Özellikle bizim nesle özgü bir durum mu bilmiyoruz ama, dünyanın diğer ülkelerinde bir yerlerde, özellikle gezegenin kuzeyinde bir noktalarda bizimkinden çok daha farklı yaşam koşullarının var olduğunu bir şekilde hepimiz görüyoruz. Biliyoruz çünkü, sırf "acaba oralarda yaşanır mı" diye düşündürten havası değil farklı olan, taksiye bindiğinde yaşadığın his de farklı, gece vakti sokakta yürürken hissettiğin şey de ya da yağmurlu bir Salı günü okulun kapısından içeri girdiğindeki beklentilerin de öyle. Yeri geliyor eğitim sistemlerini övüyoruz, yeri geliyor refah seviyesinden dem vuruyoruz, yeri geliyor yaşam biçimlerini ve hayat kalitelerini kıskanıyoruz. Bu sebeple hem Finlandiya'da eğitim görme şansı yakalamış, hem de Finlandiya'ya yerleşip oranın kültürüne iyice adapte olmuş sevgili Deniz ile Finlandiya'da yaşamak üzerine bir röportaj yapmaya acayip heves ettik. O da bize her şeyi o kadar güzel anlattı ki, şimdi gönül rahatlığıyla oralarda yaşamaya daha çok heves edebiliriz. Bu röportaj bizim açımızdan iyi mi oldu kötü mü karar veremedik.......... Başlamadan gelen not: Önce bi' havasını soluyalım diyenler için Finlandiya'ya ilişkin rehberlerimizi şöyle bıraktık. Ben şu an Orta Finlandiya'daki Jyvaskyla şehrinde yaşıyorum. Joonas'ın yüksek lisansı ve işi devam ettiği için buraya taşındım. Bu kadar çabuk adapte olacağımı ben de düşünmemiştim! Gelir gelmez bir sürü uğraş buldum kendime. Örneğin geldiğimin ertesi günü şehrin konservatuar korosunun seçmelerine katıldım, 1,5 senedir devam ediyorum, Fince konusunda inanılmaz yardımcı oldu. Üniversiteden işletme ve sosyoloji dersleri almaya başladım. Burada biraz fırsatları kovalamanız ve sürekli araştırma içinde olmanız gerekiyor. Çünkü Jyvaskyla gibi orta büyüklükteki şehirlerde, örneğin Helsinki'deki kadar imkan ve olanak bulunmuyor. Biraz uyanık olmak gerekiyor özetle haha. Ama özellikle bir kadın olarak artık rahat bir nefes almış durumdayım, çünkü İstanbul'daki son zamanlarımda artık aklımı kaçırmak üzereydim. Evden dışarı çıkmak dahi bir külfetti benim için, zihnim yoruluyordu sokakta yürürken, 'kim baktı, kim dokundu' diye. O yüzden iyi bir zamanlamayla taşındım. Finlandiya'nın her şehri benim için "yaşanılabilir şehir" kategorisinde. Örneğin, en basitinden, Finlandiya'da bir taksiye bindiniz, şoför yanlış yola girdi diyelim, taksimetreyi durdurur, kendi hatası yüzünden sizden para almayı doğru bulmaz çünkü. Böyle küçük şeyler zaten o yeri yaşanır kılıyor benim için. Ama şunu da eklemekte fayda var ki, Finlandiya'da mutlu bir hayat sürebilmek için evden ve evde vakit geçirmekten keyif alabilmek gerekiyor. Çünkü burada, dışarıda yeme-içme, alışveriş merkezinde turlamak, Türkiye'deki gibi günlük bir hadise değil. Mesela aynı şekilde, gece dışarı çıkılacaksa, gece mutlaka evde başlar, bara gidilecekse de o zamana kadar herkes sarhoş olmuştur zaten 🙂 O yüzden ev hayatından keyif alabiliyor olmak, uzun vadede Finlandiya'da mutlu olabilmek için önemli bir faktör. Burada şehirler genel olarak birbirlerine çok benziyor. Ama imkan olarak en ideali Helsinki. İş imkanı daha yüksek, etkinlik ve sosyal aktivite imkanlarının neredeyse hepsi Helsinki'de. Ancak kiralar ciddi derecede pahalı. Finlandiya vatandaşı olmak, bulunduğunuz duruma göre 4 ila 7 sene arası sürebiliyor. Örneğin; Fin vatandaşıyla evliyseniz, burada 4 sene yaşadıktan sonra vatandaşlık alabiliyorsunuz. Ama tabii dil de bilmek gerekiyor. Fince veya İsveççeden biri için dil sınavına girip, dil becerinizi kanıtlamanız gerekiyor. Bunun dışında ödenmemiş hastane masrafı, para cezası veya vergi de olmaması gerekiyor. Vergi konusunda zaten çok hassaslar. Vergi kaçıranın da gözünün yaşına bakmıyorlar, ciddi yaptırımları oluyor. Şu anda bir yandan dil kursuna gidip bir yandan yarı zamanlı olarak posta dağıtımı yapıyorum 🙂 Eylül ayında da yüksek lisansa başlamış olacağım. Yani kendi alanımda bir işte çalışmadım hiç Finlandiya'dayken, daha doğrusu çalışamadım. Burada kendi mesleğimi yapabilmeme en az bi 2-3 sene var gibi görünüyor. Çünkü hukukçuysanız denklik alıp, master yapıp, üstüne de Fince hatta biraz da İsveççe bilmek gerekiyor. Yabancıların burada karşılaştığı en büyük engel de bu. Sözel bir bölümden mezunsanız, burada çalışabilmek için mutlaka Fince bilmeniz gerekiyor. 'İngilizce biliyorum, yeterli' gibi bir durum yok. Burada işveren-işçi arasında Türkiye'de olduğu gibi 'gizli' bir statü farkı yok. Yok izin günüm yatmamış, yok kıdem tazminatımı vermiyorlar gibi olaylar da kolay kolay yaşanmaz. Yalnız şunu da belirteyim ki, her ne kadar Finlandiya'da ırkçılık, Avrupa'nın geneline göre çok minimal düzeyde olsa da, yabancıların iş bulması pek de kolay olmuyor. Hatta geçen Fin ekonomistin biri 'yabancılar Finlere göre daha az maaş alsın, böylece iş bulabilsinler' şeklinde bir söylemde bulundu, bir deli kuyuya taş atmış şeklinde.. Tabii böyle bir talebin Finlandiya gibi bir ülkede kabul görmesi mümkün değil ama bu krin tartışılabiliyor olması bile durumu açıklıyor aslında. Valla abartmamışlar! Talin-Helsinki arasındaki feribotlardan inerken, çekçeklerle kasa kasa içki taşıyan Finleri rahatça görebilirsiniz. Örneğin Noel öncesi veya 'mid summer' öncesi daha bile çok oluyor. Çünkü içki gerçekten pahalı. Barlarda falan satılan içkinin yatına girmeyeyim zaten. Genel olarak market alışverişi, dışarıda yeme-içme olayları da pahalı. Ama şunu da söyleyeyim ki, Türkiye şu anda market yatları konusunda Finlandiya'yla yarışıyor. Elektronik konusuna gelirsek, net olarak şunu söyleyebilirim ki Finlandiya çok daha ucuz Türkiye'ye göre. Hatta şu anda baktım ki, 64gb'lik iphone XS Max Finlandiya'da 7.800 liraya denk geliyorken, Türkiye'de 10.800 TL.. Quick math. Örneğin Jyvaskyla'da 600 euroya 2+1'lik bir ev kiralayabilecekken, Helsinki'de en az 1000 Euro'yu gözden çıkarmak gerekiyor. Ama öğrenciyseniz, 'yurt-ev'lere başvurup çok daha az ödeyebiliyorsunuz. Bu bahsettiğim evler de bir odada 10 kişinin kaldığı yurtlar değil, öğrencilerin kendi çocuklarıyla bile kalabildiği normal evler, sadece yatı daha düşük olan, genelde apartmanda ortak saunası, çamaşırhanesi olan evler. Bazı sebzeler Finlandiya'da çok pahalı olabiliyor. 250 gramı 5 Euro olan bamya da var burada, gelip de onu yemeyin mesela. 🙂 Ulaşım konusunda ise, genelde insanlar bisiklet kullanıyorlar, otobüsler oldukça pahalı, en azından benim yaşadığım şehirde. Örneğin aylık otobüs kartının yatı 60 euro. Ben ise kışın bisiklet sürmeye tırstığım için otobüs kullanıyorum, çünkü yerler çok kaygan oluyor. EVET önem veriliyor! Finleri sevmeme en çok sebep olan özellikleri! Ben bile şu an otobüs durağının içinde bekliyor olsam ve içeri biri daha girse 'noluyor lan' derim. Ama otobüse bindiğinizde de şoföre 'merhaba' diyerek giriyorsunuz, otobüs kartını bastığınızda da 'teşekkürler' diyerek devam ediyorsunuz. Ya da bir markete girdiniz diyelim, çalışan görünce 'merhaba' demelisiniz. En azından Jyvaskyla'daki adet bu şekilde. Yani aslında düşünüldüğü gibi bir asosyallik mevcut değil. Finler genel itibariyle kibar insanlar. Mesela Joonas'ın bankamatik önünde sıra bekleyiş şekli beni o kadar gururlandırıyor ki. Önündeki kişiyle arasında 3 metre kadar boş mesafe bırakıyor neredeyse. Başlarda bu şekilde hareket etmeye kendilerini zorladıklarını düşünürdüm ama hayır, bu yerleşmiş ve kültürlerinin bir parçası haline gelmiş bir tavır. Bir de sauna hadisesi var, benim en çok aldığım soru 'herkes saunaya çıplak mi giriyor?!'. Bazen evet, bazen hayır. Ortama, yakınlık derecesine göre de değişebiliyor. 7 senelik arkadaş grubumuzda kadın-erkek çıplak girmeyi kimse problem etmezken, koroda sauna gecesi olduğu zaman kadın erkek diye mutlaka ayrılıp sırayla giriliyor. Biraz sıkıcı bir cevap olacak ama kış olduğu zaman daha çok evde zaman geçiriliyor. Belki bi' yemeğe ya da içmeye falan çıkılıyor tabii ama kışın günün tamamını dışarda geçirmek bence mümkün değil. Hava çok karanlık oluyor ve dışarısı -20 derece olduğu zaman demin bahsettiğim 'evde vakit geçirmeyi sevme' mevzusu devreye giriyor. Örneğin geçen haftasonu, arkadaşlarımız bizdeydi, herkes kendi içkisini getirdi, saunaya girdik, ben Türkiye'den okey getirmiştim onu oynadık. Ama yaz oldu mu tüm parklar doluyor, açık pazarlar oluyor, sosyal aktivite imkanları artıyor, mayolu insanlar da görebiliyorsunuz güneşlenen, piknik yapan. Başlarda çok olmuştu. Çok resmi bir ortamda bile saunaya girilebilmesi, geğirme ve tükürmenin çok da ayıp karşılanmaması, içki kültürü.. Ama hiçbir zaman beni rahatsız eden, huzursuz eden bir durumla karşılaşmadım, onu söyleyeyim. Aksine, kendimden çok fazla şey buldum Fin kültüründe. Ama en net şekilde beni şok eden olay, 'ayaklardan üşütmek' kavramına burada kimseyi inandıramadım, aksine gülüyorlar, 'ayaklardan soğuk mu sdfsd' şeklinde.. Bu konuyla ilgili düzgün İngilizce kaynak da bulamadım internetten, asla inanmıyorlar! Bir de, mutlak şekilde gerekmedikçe, doktora gitmemeleri.. Örneğin Joonas geçen hafta saunada ciddi şekilde elini yaktı ve 1 tam gün boyunca, canı yanmasına rağmen doktora gitmeyi reddetti. Ertesi gün zorla ikna ettim de gittik. Zaten hastaneye gittiğinizde genelde bomboş oluyor. Evet yansıtıldığı kadar farklı. Burada hem lisede, hem de üniversitede birer sene geçirdiğim için bu konuyla ilgili deneyimlediğim bazı şeyler var. Finlandiya'daki eğitim sistemini farklı kılan sebeplerin en başında, aile yapısı ve kültür geliyor. 1. sınıfa başlayan bir çocuk düşünün, okula herkesin giymek zorunda olduğu okul üniformasıyla gidip her sabah andımız okuyan, yağmur yağdığında tenefüste dışarı çıkıp oynaması yasak olan çocuk mu daha mutludur, yoksa okula girdiğinde ayakkabılarını çıkarıp çoraplarıyla dolaşabilen, öğretmenine ismiyle seslenebilen, ders arasında hava -20 derece olsa bile parkta oynayabilen çocuk mu? Finlandiya'daki eğitim sisteminin farkı bu aslında. Ben liseyi Finlandiya'da okuduğum sene, okulun müdürü beni ortaokul kısmındaki 'ev ekonomisi' dersine yazdırmıştı. İçinde 4 tane mutfağı olan kocaman bir sınıf, bu mutfakların içinde de fırın, bulaşık makinesi, tencere-tava, her şey var. Öğrenciler 4-5 kişiden oluşan 4 gruba ayrılıyor, öğretmen yemek tari ni ve malzemeleri dağıtıyor, her grup kendi mutfağında bu tari yapmaya başlıyor. Gruptaki bazı kişiler ana yemeği hazırlıyor, bazıları masayı kuruyor. Yemekler yapıldıktan sonra herkes oturup grupça yaptığı yemekleri yiyor. Sonunda da her takım kendi mutfağını temizleyip, bulaşıkları yerleştiriyor ve ders bitiyor. Ders bu.. Lisenin ortamından da biraz bahsedeyim, benim lisemde, girişte büyük ceket askılığı vardı ve millet ayakkabısını çıkarıp yün çoraplarını giyer, ceketini oraya bırakır, okulda öyle dolaşırdı. Her ders için ayrıydı sını ar ama okulun içinde öğrencilerin zaman geçirebildiği koltuklu alanlar, bilgisayar alanları vardı. Öğrenciler müdüre bile ismiyle seslenebilirdi. Ast-üst ilişkisi kesinlikle hissedilmiyor. Öğretmenler de çorapla, crocslarla dolaşıyordu okulun içinde. Yani demek istediğim şu ki, buranın eğitim sisteminin bu kadar iyi olmasının arkasında, ödev vermemenin ötesinde, kültürel sebepler var. Ahlak ve terbiye anlayışı da farklı. Öğretmene saygınızı göstermek için, öğretmen her sınıfa gelişinde robot gibi ayağa kalmak zorunda değilsiniz. Kendiniz olabildiğiniz bir ortamdan bahsediyorum. Buradaki eğitim sisteminin özelliği bu. Bence Finlandiya'daki üniversite giriş sınavlarındaki Türkiye'ye göre en farklı olan şey, bölüme yönelik çalışıyorsunuz, yani mesela Helsinki Üniversitesi hukuk fakültesi istiyorsunuz diyelim, bunun için fakültenin yaptığı kendi sınavına girmeniz gerekiyor, mesela başka bir üniversitenin hukuk fakültesine de başvurmak istiyorsanız, ayrıca ona da hazırlanmanız gerekiyor. Yani 'tek sınava girdim, 20 bölüm yazdım, bi tıp bi mühendislik ooh ortaya döktür '' diye bir durum söz konusu değil. Bu şekilde üniversiteye girmeden önce materyallere çalışırken de bölümle ilgili aşağı yukarı bir fikre sahip olmuş oluyorsunuz. Bunun yanında, birçok bölümün sınav sonrası sözlü mülakatları da oluyor. Ama mesela benim eşim sadece sözlü mülakatla fakülteye girmişti çünkü lise bitirme sınavında derece yapmıştı ve genel ortalaması da çok yüksekti. Böyle durumlar da olabiliyor. Her ülkede olduğu gibi maalesef bazen cinsel istismar, bıçaklanma ya da neonazi gruplarının yürüyüşleriyle alakalı haberler oluyor ama çok nadir. Son zamanların en bomba haberi, polis teşkilatının başındaki adamın aynı zamanda uyuşturucu mafyasının başındaki kişi çıkmış olmasıydı, hatta dizisi bile çekildi. Onun dışında, mesela öğrenciler, devlet tarafından verilen öğrenci aylığının düşük olmasından şikayetçi. Ama cidden aşırı tırt haberler oluyor bazen. - Kuzey ülkelerinin klasik yemeği, lohikeitto, yani somon çorbası ve pirinçle yapılan, geleneksel bir Fin yemeği olan Riisipiirakka - Saunaya mutlaka girin, otelde kalsanız dahi orada da mutlaka ortak bir sauna vardır. - Sauna taşlarına dökdüğünüz suya biraz bira karıştırıp öyle dökün, buharlaştığında güzel bir aroma katıyor. - Arabanız varsa, mutlaka milli parklardan birini ziyaret edin. - Bir gece kulübünü ziyaret edin, bir Finle sohbet edilebilecek en uygun zaman olabilir sizin için. - Bir Fin'e Türkiye'den hediye getirmek istiyorsanız, peştamal getirin. - Helsinki'ye giderseniz Temppeliaukio kilisesini ziyaret edin. Çok keyifli bir röportaj olmuş. Hayranı olduğum kuzey ülkelerinin birini bizim ağzımızdan detaylı öğrenmiş olduk. Röportaj için teşekkürler biizm kızlar Öykü, İdil, Deniz. çok güzel düzenlenmiş röportaj. bunun gibi daha çok olsa ne güzel olurdu. Çok keyifli bir röportaj olmuş. 1989 ve 1990 yıllarında Dünya Liselerarası futbol turnuvası için gitmiştim Helsinki'ye. Röportajınızı okurken o yıllar geldi aklıma, çok güzel günlerdi. O yıllarda da bize göre çok gelişmiş bir ülkeydi zaten. Keşke imkan olsa da tekrar görebilsem.


Koh Samui dendi mi önünüzde iki seçenek var. Ya burası hakkında hiçbir şey bilmiyorsunuz ve size Koh Samui'den bahseden kişiye rezil olmamak adına "he evet ya duymuştum çok süpermiş" ayağı yapacaksınız ya da hakikaten de daha önce bu "balayı işi bizden sorulur, gelin havludan kuğu yapılmış ve gül yapraklarıyla bezenmiş odanızda ne istiyorsanız yapın" adasını duydunuz ve biraz balayı anısı dinleyeceksiniz. Şu balayı adası muhabbeti Koh Samui'nin üstüne yapışmış bir kere, bizim Havuç gibi düşünün, Çocuklar Duymasın illeti çocukcağızın üstüne nasıl yapıştıysa bu da öyle, sanki evlenmeyen adaya giremezmiş, arkadaşlar grupları havaalanından geri çevriliyormuş, çift halinde gelmeyenler 10 kırbaç cezasına çarptırılıyormuş gibi bir muamele söz konusu. Fakat biz bu oyunu gördük ve bozduk mu? OHOOO HEM DE NE BOZMAK. Koh Samui gibi tropik bir adaya arkadaş grubu halinde gidip DEV eğlenen insanlar olarak izninizle adayı yalnızca bir balayı adası olarak değil, bambaşka yönleri ile de anlatmak ve sizi en yakın zamanda oralara doğru gitmeye itmek adına elimizden geleni yapacağız. Buyursunlar, karşınızda Koh Samui Gezi Rehberi! En basit şekilde anlatacak olursak Koh Samui Tayland'ın güneyinde, kendisi küçük, işlevi büyük, tropik bir ada. Binaların palmiyelerin boyunu geçmediği, milli içeceğin hindistan cevizi suyu olduğu, mayonuzun kendi tercihinizle giydiğiniz bir üniformaya dönüştüğü ve birkaç gün geçirdikten sonra kıyafet giymeyi unutmaya başladığınız, hiçbir telaşa yer olmayan, en büyük paniğinizin "aniden bastırıp 3 dakika içinde yerini güneşe bırakan yağmur" olduğu cennet simülasyonu gibi bir yer. Turisti bol, Benetton kataloğu gibi ırklar karması, ayrı telden çalan bir sürü insanı bir arada görebileceğiniz ve yerlisinden misafirine herkesin üzerine "ada rahatlığı" çöktürmüş bol gülücüklü, bol huzurlu bir adadan bahsediyoruz. Adadan ne alacağınız, bu adayı nasıl hatırlayacağınız, ne gibi anılarınızın olacağı tamamen size kalmış. Dilerseniz gerçekten de inanılmaz bir balayı geçirebilirsiniz, çünkü hem harika balayı otelleri var, hem de dünyanın en dertlerden arındırılmış yerindeymiş gibi hissediyorsunuz. Yok kardeşim biz arkadaş grubumuzla partilemek, eğlenmek istiyoruz derseniz tam yerindesiniz, çünkü ada gündüz plajda bayılıp, akşam partilemeye çok müsait, dünyanın dört bir yanından eğlenmeye odaklı arkadaş grupları ile tanışıp duruyorsunuz. Eğer yalnız gezginseniz tam yerine düştünüz, çünkü o kadar çok tek başına gezen ve burada 3-4 günlüğüne gelip adadan aldığı gazla 1. ayını deviren insana denk geldik ki, burası sosyalleşmek ve yeni insanlarla tanışmak için bayağı ideal bir ortam sağlıyor. Özetle şu "Koh Samui bir balayı adasıdır" muhabbetini bir kenara bırakmamız gerekiyor, her ne arıyorsanız bu adanın beklentinizi karşılayacağına emin olabilirsiniz. Aralık Mart Arası: Bu dönem adanın "yüksek ve kuru sezonu". Çünkü en az yağış alan, daha tahammül edebilir sıcaklıkların olduğu, daha az rüzgarlı bir dönem olduğu için en çok bu dönemde ziyaret ediliyor. Bu sebeple adanın daha kalabalık olması, sağa sola rezervasyon yapma zorunluluğu, otellerde yer bulma problemi gibi konular ortaya çıkabilir. Ancak bu büyük bir soruna falan dönüşmüyor, biz Ocak ayında gittik ve herhangi bir sorun yaşamadık, dolayısıyla adayı ziyaret etmek için en ideal dönem olarak bu aralığı baz alabilirsiniz. Bizim orada bulunduğumuz süre boyunca sıcaklık gündüz 29 30 derece, akşam ise 24 25 derece civarlarındaydı. Tabii hissedilen daha farklı, hissedilen İsmail Türüt'ün gömleği, hissedilen konser sonrası Beyonce'si, hissedilen yanıyorum söndürelim mi.... Yağmurun ise en kralı yağdı, sakin sakin otururken bir anda sucuk gibi olduk falan ama, bu da sevdaya dahil be sayın okuyucu, biz bu acayip hava durumu deneyimini yaşamaktan ve "oha hakikaten de dünyanın bambaşka bir yerindeyiz şu an" düşüncesinden resmen keyif aldık. Eylül Kasım Arası: Koh Samui'ye en gitmek istemeyebileceğiniz, en "fırtınalar koparsa kopsun, -gerçek anlamda- sürüklesin ikimizi" dönem bu aralık. Çünkü yağmurun sapıttığı, ortalığı sellerin götürdüğü dönem tam olarak bu zamana denk geliyor. Bu sebeple özellikle yüzmek, güneşlenmek, ne bilelim dalış yapmak falan istiyorsanız bu dönemde gitmeseniz iyi edersiniz. Genel olarak Koh Samui ile ilgili kendinizi alıştırmanız gereken ve moral bozucu bir faktör olarak görmemeniz gereken mesele yağışlar. Adaya hangi dönemde gidecek olursanız olun aniden yağmur bastırabilir ve bu son derece beklenen, normal bir durum olur. Salın gitsin, buranın olayı bu, bavulunuza bir yağmurluk atıverin yeter. Eğer ülkemizde yaza denk gelen dönemde Koh Samui'ye gitmek niyetindeyseniz Haziran ve Temmuz ayları da burayı ziyaret etmek için fena sayılmaz. Sadece biraz daha fazla sıcak ve Avrupa'nın geri kalanının da yaz tatilinde buralara ilgi göstermesi sebebiyle biraz daha fazla kalabalık olabilir, aklınızda bulunsun. Koh Samui pek çok farklı türden gezgine hitap eden bir ada olduğu için adada konaklama açısından her bütçeye ve her türden insana hitap edecek seçenek mevcut. Canım benim ya, resmen daha gitmeden sarıp sarmalıyor bizi...... Biz bol bol eğlenelim, çok da kasıntı olmasın, ama aşırı salaş da olmasın gibi bir beklentiye girerek Lub D Koh Samui'yi tercih ettik ve bir gün bu adaya yine gidecek olursak yine burada kalırız. Burası iki konsepti bir arada bulabileceğiniz bir hostel/otel karışımı diyebiliriz. Yani isterseniz hostel mantığında çok kişi bir arada kalabiliyorsunuz, isterseniz özel banyolu gayet güzelinden krallar gibi odanız oluyor, tamamen size kalmış. Neticede hangi oda tipini seçerseniz seçin hem adanın en popüler noktası olan Chaweng Beach'te olması, hem şahane havuzu, hem eğlencelik alanları, hem partileri ile bayağı eğlenebileceğiniz bir otel. Öyle ki, buranın partileri için bilet falan satılıyor, akşam millet buraya doluşuyor, gerisini siz düşünün. Eğer Koh Samui'ye gerçekten balayı niyetiyle gidiyorsanız değerlendirmek istersiniz diye düşünerek görüp çok beğendiğimiz, ama arkadaş grubu olarak gitmenin müthiş saçma olduğunu bildiğimiz için gitmediğimiz birkaç otel önerisini de şöyle bırakalım, artık gidip kalırsanız bizi hatırlarsınız. The Library Hotel, Six Senses Samui ve Anantara Hotel. Bunların hepsi pahalı kabul edilebilecek oteller, hani balayı diye paraya kıyıyoruz kardeş gibi bir yaklaşımınız varsa o zaman göz atabilirsiniz. Eğer Koh Samui'de nerede kalınacağı konusunda otel önerisi değil de bölgesel bir öneri istiyorsanız üzgünüz ama sizi kategorize etmek zorunda kalacağız... Eğer daha hareketli, kalabalık, canlı bir bölgede kalmak isteyen iflah olamaz bir çılgınsanız, partilemek istiyor, gürültüden rahatsız olmuyorsanız Chaweng Beach tarafı sizin olayınız. Yok ben biraz daha sakin bir bölge istiyorum diyorsanız o zaman Lamai Beach taraflarına bi' bakın deriz, oralar bir tık daha sakin. Lamai tarafını öyle ölüm sessizliğinde aşırı izole bir bölge gibi de düşünmeyin bu arada, sadece Chaweng'den daha sakin, yoksa oralarda da bir sürü mekan var tabii ki. Bir alternatif olarak Bophut tarafını da değerlendirebilirsiniz, orası da turistik bir nokta, bir seviye daha ailelerin kalmasına uygun denilebilir, Chaweng ile Lamai arası bir kategoride işte. Bu konaklama meselelerini de çözdüysek şimdi ulaşım kısmına girelim. E tabii önce işin Koh Samui'ye ulaşma kısmı var. Sahi, Tayland'ın güneyindeki adını ve haritadaki yerini bile yeni öğrendiğiniz ama ziyaret etmeyi kafaya koyduğunuz bir adaya Türkiye'den nasıl ulaşılıyor? Tahmin ettiğiniz kadar zor değil, hatta hiç zor değil, çünkü yalnızca 1 aktarma ile bu işi çözebiliyorsunuz. Biz Koh Samui'ye Singapur Havayolları'nı kullanarak gayet de rahat bir biçimde ulaştık. İstanbul'dan biniyorsunuz, Singapur'da 1 aktarma yapıyor ve ardından Koh Samui'ye ulaşıyorsunuz. İki uçuş satın almaktan bahsetmiyoruz yani, İstanbul Koh Samui bileti satın alıyorsunuz, gerisi kendiliğinden çözülüyor. Koh Samui içinde ulaşım için gitmeden önce düşündük taşındık ve en iyi seçeneğin araba kiralamak olduğuna karar verdik, gezinin ardından da bu kararın arkasındayız. Üstelik bu kararı Tayland'da trafiğin bize göre tersten akıyor olmasına rağmen verdik, BABAYİĞİTLİK LEVEL: 9000..... Şayet arabamız olmasaydı adayı kesinlikle bu kadar detaylı şekilde keşfedemez, bu kadar yerini göremezdik, o yüzden şayet trafik meselesi çok gözünüzü korkutmadıysa araba kiralamanızda ısrarcıyız. Aracımızı Sixt'ten kiraladık, havaalanından teslim aldık ve dönüşte de havaalanına teslim ettik, her şey gayet sorunsuzdu. Önemli not: Tam kapsamlı sigorta yaptırın, o ters trafik işine alışmak biraz zor oluyor, hani yanlışlıkla sağa sola çakacak olursanız, ne bilelim bizim gibi her şey terste olduğu için sinyal vermek yerine silecek çalıştıracak olursanız falan bi' garantiniz olsun, bizden size dost önerisi..... Pek çok kişi Koh Samui'de motor kiralamamız konusunda öneride bulundu ve şimdi bi' dönüp de bakınca anlıyoruz ki bu kişiler bizi ortadan kaldırmak isteyen vicdansız ve insafsız insanlardan başka bir şey değillermiş sdfsd. Zira Taylandlı olmayıp da Tayland'da motor kullanabilecek tek kişi Chuck Norris falandır herhalde. Ülkede o kadar yoğun bir şekilde motor kullanılıyor ve doğruyu söylemek gerekirse genel olarak o kadar psikopatça kullanıyorlar ki, o iş bir de tersten akan trafik ile birleşince gerçek bir çılgınlığa dönüşüyor. Biz uyarmış olalım da, karar sizin. Araç kiralayacaksanız aklınızda bulunsun, Türk ehliyeti geçerli, ancak yeni ehliyetlerden olması gerekiyor, çünkü eski ehliyetimizin uluslararası geçerliliği yok. Ulan araba kullanmıyorum belki ben, ne tutturdunuz araba araba, şimdi çıkıp giderim sitenizden diyenler, ya siz ne biçim insanlarsınız abi şurada bi' çift laf edeceğiz onu da ağzımıza tıktınız. Neyse şimdi gerilmeyelim tamam, oturun çay koyduk hadi. Arkadaşlar, eğer araba kiralamayacaksanız size tüm Tayland genelinde kullanabileceğiniz çok şahane bir öneride bulunacağız: Grab kullanmak. Nedir bu Grab? Tayland'ın, hatta tüm bu civardaki ülkelerin Uber'idir. Uber neydi, Uber iyilikti, Uber dostluktu, Uber Selvi Boylum Al Yazmalım'dı.... Buradaki psikopat taksicilerle uğraşmak, sürekli kazıklandım mı endişesi yaşamak yerine huzur içinde her yere gidebileceğiniz, tüm Tayland gezinizin ulaşım işini sırtlayacak şahane bir uygulamadır. İndirin, duacımız olun. Hadi iyi tatiller. Tamam tropik bir adada olabilirsiniz, elbet poponuzu devirip plajda içinde şemsiye olan saçma sapan renkte kokteyller içerken yanınızdakine güneş kremi uzatıp "ya sırtıma sürsene" falan demeye bol bol vakit ayıracaksınız ama, bir yandan da tuzlu suya maruz kalarak form değiştirmiş ıslak saçlarınız ile birkaç yer gezmeyecek misiniz? Koh Samui'de gezip görebileceğiniz pek çok yer var ve biz bunları kaçırmamanız konusunda ısrarcıyız, gelin hep beraber ne var ne yok bi' bakalım. Wat Phra Yai adıyla da karşınıza çıkabilecek Big Buddha Temple, adından da anlayabileceğiniz üzere üzerinde kocaman bir Budhha heykelinin bulunduğu, adanın en turistik tapınağı. Metrelerce öteden görebileceğiniz koskoca bir Buddha'nın üstünde yükseldiği ve çevresinde hediyelik eşya satan yerlerin, kafelerin, restoranların olduğu bu tapınağa giriş ücretsiz. -Aklınızda bulunması gereken en önemli şey tapınağa öyle CISCIBILDAK giremiyor olduğunuz. Omuzlarınızdan dizlerinize kadar kapalı olacak şekilde girmeniz gerekiyor, bu Tayland'daki tüm tapınaklar için geçerli bir bilgi. Bu sıcakta boğazlı kazakla yün pantolon mu giyeyim sevgili OitheBlog, manyadınız iyice demeyin, çözümümüz var. Çantanıza şal vb. Bir şey atmayacak kadar üşengeçseniz bu tapınak da dahil çoğunun girişinde ücretsiz olarak üstünüze örtünecek bir şeyler alabiliyorsunuz. Hiç tanımadığınız 72 milletten insanın vücuduna değmiş kıyafeti bir de siz üstünüze değdirmek ister misiniz bilemeyiz, karar sizin, hoşçakal hijyen kuralları.... Koh Samui'de ayak bastığımıza en mutlu olduğumuz, en hoşumuza giden turistik atraksiyon kesinlikle Secret Buddha Garden'idi. O kadar mistik, o kadar gizemli ve "welcome to Uzak Doğu BEYBİ" bir havası vardı ki, iyi ki uğraşmış da gitmişiz. Uğraşmak diyoruz, çünkü aslına bakarsanız şayet buranın varlığından haberdar değilseniz öyle denk gelebileceğiniz bir noktada falan değil, orman yollarından gitmeniz, bozuk yollardan geçmeniz, emek vermeniz gerekiyor. Çok da çileli bir şey gibi düşünmeyin, yalnızca Big Buddha kadar kolay bir noktada ve o seviyede turistik değil. Secret Buddha Garden'ı yapan kişi Taylandlı bir çiftçi. Hatta şu Tayland'ın ve civarının ünlü kötü kokulu meyvesi Durian var ya onu yetiştiriyormuş. Sonradan, 77 yaşına geldiğinde çiftçiliği bırakıp yeşilliklerin arasında, minik bir şelalenin yanındaki bu rüya gibi noktaya çeşit çeşit Buddha heykelleri yapmaya başlamış ve 91 yaşında hayatını kaybedene kadar da yapmaya devam etmiş. Sırf gidiş yolunun güzelliği bile buraya gitmeye sebep sayılırken, bir de gidip o heykellerin ve kullanılmayan yapıların arasında dolaşınca emin olun Koh Samui'yle başka bir bağ kuracaksınız. -Buraya araba olmadan nasıl gidildiği konusunda inanın hiçbir fikrimiz yok. Şayet araba ile ulaşacak olursanız yol tarifi ile hareket ettiğinizde "ulan sanki yanlış gidiyoruz, bu Oitheblog Thai mafyası ile anlaştı ve böbreklerimizi çalacak galiba" gibi bir düşünceye kapılabilirsiniz. İşte o düşünceye kapılırsanız doğru yoldasınız. Arada bir duraksayıp fotoğraf çekmeyi unutmayın, şahane manzaralar veriyor. -Giriş ücretli, 80 Baht. Hemen bilet aldığınız yerin yanında bir kafe var, hani ormanın ortasında çişiniz falan gelirse panik olup sağa sola yapmaya çalışmayın, rezil etmeyin bizi..... Chaweng Beach Koh Samui'nin en en en turistik noktası, bu böyle bilinsin. Gece hayatı, yeme içme, plajlar, aklınıza ne gelirse hepsi Chaweng civarında sıralanmış durumda. En iyileri burada demiyoruz, ama en çok çeşit burada anlamında söylüyoruz. Yukarıda da söz ettiğimiz gibi otelinizi bu civarda seçtiğiniz takdirde araba ya da herhangi bir toplu taşıma aracı kullanmadan pek çok noktaya yürüyerek ulaşabilir, gündüz otelinizin plajından denize girip akşam kalabalığın arasına karışabilirsiniz. Bu arada "beach" olarak adlandırdığımız için kafanızda direkt olarak plaj canlamış olabilir ama, Chaweng'i aslında bir bölge gibi düşünmelisiniz. Yani evet tabii ki plajı da kapsıyor, ama aynı zamanda plajın paralelindeki ana cadde ve sokakları da burası kapsamında sayıyorlar. Lamai Beach yukarıda söz ettiğimiz Chaweng'in daha sakin alternatifi. Chaweng'i sürekli işi gücü batırıp aileden para isteyen hayta dayı, Lamai'yi ise okulunu bitirip büyük adam olmuş diğer dayı gibi düşünün sdfs. Burası adada Chaweng'ten sonraki en büyük ikinci turistik alan ancak Chaweng kadar kaotik ve kalabalık değil. Fakat bu Lamai'nin Chaweng'den daha kötü olduğu anlamına falan gelmiyor, burada da çok güzel oteller ve restoranlar mevcut. -Koh Samui'nin en iyi plajlarından biri olarak bilinen Silver Beach Lamai tarafında, yüzmek için burayı tercih edebilirsiniz, aklınızda bulunsun. Son derece turistik bir nokta olmasına rağmen Koh Samui'de vakit geçirmekten en keyif aldığımız bölgelerden birisi Bophut tarafındaki Fisherman's Village oldu. Aslına bakarsanız öyle çok da büyük bir olayı yok, hediyelik eşyalar satan dükkanlar, masajcılar, ne bilelim restoranlar, kafelerin falan sıralandığı, bir paraleline geçtiğinizde aniden plaja kavuştuğunuz tatlı bir yürüyüş yolu işte. Ama bir şekilde ortam olarak pek keyifli olduğu için burada dolanmak, aylaklık etmek hoşumuza gitti, bizce siz de seversiniz. -Bu civarda bir ara sokakta bulabileceğiniz "Samui Coconut Soap & Aroma" adlı dükkandan bir takım doğal yağlar alabilirsiniz. Hindistan cevizi yağı almak istiyorsanız da tam yerindesiniz, aklınızda bulunsun. Thai masajı yaptırmak isterseniz, ki istemezseniz kafayı yemiş olmalısınız, Fisherman's Village'ın ana caddesi üzerinde Sakura adlı yerde fiyatlar çok uygun, masaj da şahane, direkt burayı deneyebilirsiniz. -Eğer şu son dönemlerde akıma dönüşmüş ve ülkemizde manyakça fiyatlara satılan hasır çantalara tutulduysanız bu civarda çok daha ucuza bulabilirsiniz. Ama pazarlık yapın, ilk etapta turist olduğunuz için abuk fiyat çekiyorlar. O fiyat size ucuz gelebilir, ama aslında ondan çoook daha ucuza alabileceğinizi bilerek yaşayın ve pazarlığınızı ona göre yapın sdfs Geldik bir başka tapınağa. Bizce Koh Samui'de gezeceğiniz tapınaklar arasında en çok burayı beğeneceksiniz, çünkü tek bir yapıdan oluşmadığı ve daha çok bir kompleks gibi olduğu için burada ilginizi çekebilecek pek çok farklı yapıyı bir arada göreceksiniz. Hemen baştan merakınızı giderelim, o 18 kolu olan dev tanrıça figürünün adı Guanyin. Kendisi merhamet ve şefkat tanrıçası. Diğer figürler ile ilgili bilgi bulmayı başaramadık, özellikle şu gülen dev Buddha'yı biz de bayağı merak etmiştik, eğer bilgi edinirseniz bize de haber verin. -Buranın net bir açılış kapanış saati yok, ama mantıklı olan gündüz gitmeniz, geç saate bırakmayın. Kızlar içimiz dışımız tapınak oldu, bi' dursanız mı artık demeden önce sizi durdurmak istiyoruz, çünkü bu sefer bayağı acayip bir şeyden bahsedeceğiz. Evet tamam yine ortada bir tapınak söz konusu, ancak onun hemen yanında muhtemelen hayatınızda hiç karşılaşmadığınız bir şey göreceksiniz. Efenim Luong Pordeang isimli Budist rahip 1973 yılında hayatını kaybediyor. Ancak beklediğiniz gibi gömülmesi yerine kendi isteğinin bu olması sebebiyle öldüğü günden beri meditasyon pozisyonunda, bir camın içinde, tam olarak bu tapınağın parçası olan bir alanda sergileniyor. Ölmeden önce çevresindekilere "eğer öldükten sonra vücudum çürüyerek olursa beni yakın, ancak eğer çürümezse o zaman Buddha'nın öğretilerini anımsatması adına bedenimi bu şekilde sergileyin" gibi bir talepte bulunduğu için halen sergilenmeye devam ediyor. Evet çoğumuz için garip, ama yine de gidip görebilirsiniz. Merak etmeyin, öyle kulağa geldiği kadar ürkütücü bir deneyim değil. Hava durumu koşullarının sapıtması sebebiyle gerçekleştiremediğimiz, bu yüzden nasıl bir deneyim olduğunu bilmediğimiz ama internet araştırması sonucu çok güzel olduğundan şüphelendiğimiz Ang Thong National Park'tan söz etmeden geçmek istemiyoruz. Biz deneyemedik ama siz gider, dönüşte de bize anlatırsınız işte fena mı? Bu ulusal park diye geçen yer aslında 42 adet adadan oluşan ve ormanları, denizi, plajları, gölleri, şelaleleri kapsayan kocaman bir alan. İsteğinize göre doğa yürüyüşlerine de çıkabilir, şahane manzaralara da şahit olabilir, dalış da yapabilirsiniz, bulunabileceğiniz çeşit çeşit aktivite mevcut. Bu aktiviteyi gerçekleştirmek için bilmeniz gereken en önemli şey burayı yalnızca devlet tarafından onaylı turlar ile gezebilme imkanınız olduğu. Yani öyle kafanıza estiği gibi gidemiyorsunuz, bir turun parçası olmak durumundasınız. Bireysel turlar da ayarlayabilirsiniz, daha bütçe dostu olsun isterseniz bir ekip ile de yola çıkabilirsiniz, o kısmı tamamen size kalmış. İsterseniz konaklama/kamp seçeneği sunan turlar da mevcut, onları da bi' araştırabilirsiniz. Normal koşullarda buraya tur önerisi yazmış olurduk ama dediğimiz gibi hava koşulları sebebiyle bu deneyimi yaşayamadığımız için tahmini bilgi vermek istemiyoruz. -"Ulan açık havaya para mı alınır, YETİŞ ORHAN VELİ HAVA VE BULUT BEDAVA DEĞİLMİŞ" diyerek kazıklandığınızı düşünmemeniz için ekleyelim, park olarak kabul edilen bu bölgeye giriş ücretli; 200 Baht. Muhtemelen katılacağınız tur bu ücreti de paketin içine dahil ediyordur. -Hava durumu elverişli olmadığı takdirde turunuz gerçekleşmeyebilir, bu ihtimale kendinizi şimdiden hazırlayın da moraliniz bozulmasın. Yukarıda size bahsettiğimiz havanın sıkıntılı olduğu dönemde gelecek olursanız parkın kapandığı da oluyormuş, burayı mutlaka görmek niyetindeyseniz seyahatinizi ona göre planlamak daha doğru olacaktır. Bilmiyoruz, açıklayamıyoruz, gerekirse İsviçreli bilim adamlarına danışacak, Amerikan başkanına kadar ulaşacağız. Biz bu seyahatten nasıl 300 kilo olmadan döndük? Tüm Tayland gezisi boyunca yediğimiz yemeğin, tükettiğimiz karbonhidratın, alınan alkolün haddi hesabı yok. Evet, bu sizin açınızdan da sevindirici bir haber olarak da kabul edilebilir, çünkü bu kadar yenilip içildiğine göre bir uygun fiyatlıklık durumu söz konusudur herhalde di mi? VALLA DA ÖYLE. Yani tabii ki çok baba ve gayet de fiyatlı restoranlar da mevcut ama, bir yandan da Thai mutfağının şahane örneklerini deneyebileceğiniz acayip uygun fiyatlı yerlere denk geleceksiniz. Şayet Thai mutfağına bizim kadar bayılıyorsanız şu an mutluluktan uçtuğunuzu tahmin ediyoruz. Şayet Thai mutfağı ile henüz o kadar da haşır neşir olma fırsatınız olmadıysa işte fırsatınız. Şayet Thai mutfağı sevmiyorsanız hemen kendinize gelin, burada bu işi düzelteceğiz. Gelin Koh Samui'deki birkaç favori mekanımızdan bahsedelim. Khaw Glong Thai: Özellikle ülkenin dünya çapında en popüler yemeklerinden biri olan Pad Thai'yi gerçekten harika yapan mekan. Bunun dışında eğer curry'lerden söyleyecek olursanız insanlık dışı bir acılıkta geldiğini söyleyelim, ona göre dikkatli sipariş verin. Kob Thai: Yine Thai mutfağı konusunda gayet başarılı, yeşilliklerin arasında, özellikle akşam gitmenizi önerebileceğimiz bir mekan. Öyle çok hareketli, kalabalık bir yer değil, gayet kendi halinde. Aslında sahibi de buraya yıllar önce taşınmış bir Fransız, ama "valla ben yemeklere hiç karışmıyorum" yeminleri edince kendisine güvendik sdfd. Burası biraz merkez dışı bir noktada, arabayla ya da Grab ile ulaşabilirsiniz. Coco Tam's: Fisherman's Village'in sonlarına doğru bir noktada, akşamüstü saatlerinden itibaren takılmanın inanılmaz keyifli olduğu, kendi plajı da olan mekan. Tam olarak Tayland'dan ve tropik bir adadan beklediğiniz görüntüyü veriyor. Akşam gidecek olursanız plajda çeşitli etkinlikler ve partilemeler de vuku buluyor, o yüzden özellikle akşama zorladık. Bar Baguette: Hemen Coco Tams'ın karşısında yer alan ve çoğunlukla lokal olmayanların tercih ettiği bir kafe. Sanıyoruz bunun sebebi yerel kahvaltı yerine daha uluslararası, daha bi' alışkın olduğumuzu kahvaltılar sunuyor olmaları. Özetle canınız "batılı" bir kahvaltı çektiyse buraya uğrayabilirsiniz. 4 Monkeys: Herhangi bir şeyi için "en iyi" diyemeyeceğimiz, ama lokasyonunun kölesi olduğumuz mekan. Gidin kapın içkinizi/kahvenizi, günü burada batırın. ÖZ LEN DİN. Boy's Organic Coffee: Tayland'ın kuzeyinde, Chiang Mai tarafında kahve yetiştiğini biliyor muydunuz? İşte Boys Organic Coffee'nin kahveleri de o bölgeden geliyor. Kendilerini "adanın en iyi kahvecisi" diye nitelendirdiklerinde abartıyorlar sanmıştık, ama çok haklılarmış, gerçekten çok kaliteli kahveleri var. Ayrıca buranın lokasyonu, allahııım buranın plajında yudumladığımız o kahveler...... Deliriyoruz. Think&Retro Cafe: Bakın buranın kahveleri rezalet, hiç öyle yok yere övemeyiz. Ama mekan çok tatlı, konum çok tatlı, plajı çok güzel.... O yüzden ne yapıyoruz, risk almayıp birer hindistan cevizi söyleyip önce suyunu içiyor, sonra kestirip içini yiyor, keyfimize bakıyoruz. Mutluluk garantili. About Cafe: Adayı turlayacak olursanız ve kahvaltı için değişik bir yerde duraklamak isterseniz bir kahvaltı hakkınızı da About Cafe'de kullanabilirsiniz. Hem mekan sevimli, hem de köpekleri..... Denemediğimiz ama size alternatif sunmak adına isimleriyle çok sık karşılaştığımız için buraya yazmak istediğimiz iki mekan: Chez Francois ve Tree Tops. Koh Samui'de, hatta tüm Tayland genelinde geçerli önemli bir öneri: Burada acı/baharatsız yemek diye bir şey bulmak neredeyse ihtimalsiz gibi bir şey. Az acı istediğinizi zannedip öyle sipariş verirseniz önünüze gelen o "az acılı" yemek bile adamı perişan edebilir. Dolayısıyla bu konuda bir hassasiyetiniz var ise iyisi mi komple acısız isteyin, valla perişan olursunuz. Koh Samui Gezi Rehberi kapsamında yazdığımız tüm bilgiler içinde sizi en çok alakadar edecek şeylerden biri ile girelim, böylece nasıl hunharca internet kullanıp yarın yokmuşçasına story paylaşabildiğimizi de açıklamış olalım. Efenim biz Tayland gezimizin tamamı için Tayland'dan hat satın aldık, böylece interneti de doyasıya kullanabildik. Dünyanın en şirin havalimanı olduğunu düşündüğümüz Koh Samui Havaalanı'na indiğinizde karşınıza bu alanda birkaç farklı seçenek çıkacak. Biz hangisinin iyi olduğunu tespit etmek adına iki farklı hat satın alıp ikisini de sizin için denedik, ikisi de gayet sorunsuzdu, artık kafanıza göre bütçenize uygun olanları alırsınız. İsimlerini de şöyle bırakayım; Dtac ve Ais. Bunların hepsi yan yana sıralanmış durumda zaten, bavulunuzu aldıktan sonra direkt karşınıza çıkacaklar. Koh Samui'nin tek olumsuz yanı: Sivrisinek popülasyonu. Dost acı söyler arkadaşlar, buradaki sivrisineklerin soyu Kont Dracula'ya, kökenleri Transilvanya'ya dayanıyor galiba, sizi rakı sofrasındaki paçana böreği gibi götürüyorlar, ruhunuz duymuyor, o yüzden önlem almak şart. İşin kötüsü yalnızca akşam değil gündüz de taarruzdalar, kendinizi ona göre şimdiden hazırlayın, BU İNSANLAR VE SİNEKLER ARASINDA BİR SAVAŞ. Bunun için Türkiye'den götürdüğümüz hiçbir şey yeterli olmayınca lokallerin kullandığı şeylere başvurduk, size de söz etmeden geçmeyelim. Citronella yağı Koh Samui'de eczanelerde ve pek çok dükkanda bulabileceğiniz ilk çözümünüz. Bunun kokusu o kadar yoğun ki insan bile yaklaşmayabilir, o sebeple sivriler de pek tercih etmiyor herhalde. Yine de çok etkili bir çözüm müdür tartışılır, eğer sivrisineklerin gözdesi değilseniz işe yarayabilir, ama öncelikli tercihleriyseniz pek önüne geçmiyor. -Doğal çözümü geç kardeş, bana daha kesin bir şeyle gel diyorsanız yine eczanelerde ve marketlerde kolaylıkla bulabileceğiniz daha kimyasal, bizdeki OFF benzeri şeylere dadanacaksınız. Bunların içinde "deet" denilen şeyin olması gerekiyor, çünkü buranın sineklerini anca o idare ediyor. Ama mümkünse oranı %40-50 bandının üstünde olanları kullanmayın, çünkü gerçekten sağlığa zararlı bir şey. Başlarım sağlığına diyecek olursanız başka türlü korkutalım, kıyafetlerinize değerse beyazlamalarına sebep oluyormuş, kıyafete bunu yapan vücuda neler yapmaz. -Oldu da sineklerden bir türlü korunmadınız, kolunuzu bacağınızı daladı, o zaman ne olacak? Hemeeen bir adet Tiger Balm edineceğiz. Bu Tiger Balm oraların Vicks'i gibi bir şey, başın mı ağrıdı, bacağın mı koptu, kafan mı düştü, TIGER BALM imdadına yetişir dediler. Hakikaten öyle bir etkisi var mı? Yoo. Ama şöyle bir etkisi var, bu denli mentollü bir şeyi sürünce o kadar yanma hissi yaratıyor ki, kaşıntıyı unutup yanma hissine odaklanıyorsunuz, kafanız karışıyor. E bu da bir çeşit kaşıntı geçirme tekniği sayılır, hakkını yiyemeyiz. Alın gitsin ya, çok ucuz zaten, belki size işe yarar. Tüm tapınaklar için ana kural: Omuzlarınızdan dizinizin altına kadar örtünmüş olmanız gerekiyor. Öyle bikiniyle şorta tapınağa girmek yok yani. Bunun için ya yanınıza şal gibi bir şey alın ya da başka bir çözüm üretin. Bazı tapınaklarda örtünmeniz için ücretsiz olarak üst baş veriyorlar ama bazen herkes bu yönteme başvurduğu için kalmayabiliyor, aklınızda bulunsun. Koh Samui Gezi Rehberi için olmazsa olmaz bir bilgi daha geliyor. Biliyorsunuz Tayland'ın para birimi Baht. Dolayısıyla yanınızda götürdüğünüz parayı baht'a çevirmeniz gerekecek. Bu noktada kafanız karışabilir çünkü paranızı çevirmek için en güvenilir yerin neresi olduğunu tespit etmek biraz zor. Biz de "ulan kazıklanıyor muyuz DE Lİ RE CE ĞİM" hissi ile dolaşmaktan çıldırıp sağa sola sorarak biraz araştırınca para bozdurmak için en mantıklı yerin bankalar olduğunu öğrendik ve paramızı bankada bozdurduk. Chaweng tarafındaki Central Festival adlı alışveriş merkezinin içinde birkaç farklı banka var, onlardan birinde bozdurabilirsiniz. Süper olmuş, bir de Bangkok yazsanız tadından yenmez!