Edirne Selimiye Külliyesi, Osmanlı Klasik Mimari Tarihi'nin bir şaheseri. Sadece bir camiden ibaret değil. Arkasındaki Medrese binaları ve aşağısındaki arastasıyla beraber bir mimari şaheser. Ana Kapı'dan avluya girdiğinizde önce avlunun ortasında yer alan bir Şadırvan karşılayacak sizi. Bir yaptığını bir daha yapmayan bir ustaymış Mimar Sinan. Yani bırakın başkalarını taklit etmesini kendisini bile tekerrür etmezmiş. Yani o avlunun ortasında yeralan o şadırvanın bir ikincisi yok. Onlarca cami şadırvanı yapan Mimar Sinan her seferinde bambaşka bir şadırvan tasarlamış. Selimiye Camisi şadırvanından akan su altta küçük havuzcuklarda toplanıyor ve bu olurken kimsenin üzerine su sıçramıyor. Peki Mimar Sinan'ın Selimiye için bu kadar ihtişamlı bir kubbe yapmasının sebebini biliyor musunuz? Kendi yazdığı bir kitabında bunun nedenini açıklayan Koca Sinan sebep olarak Gayri Müslimlerin Müslümanlar bizim Ayasofyamızdan daha büyük bir kubbeyi ortaya koyamadılar' demesini göstermiş. Bu nasıl bir ustalıktır, bu nasıl bir matematik dehasıdır ki Koca Sinan'ın yaptığı kubbe 32'ye 32 tam yuvarlaktır. Örneğin Ayasofya'nın kubbesi tam yuvarlak değildir. Kubbenin altındaki beşerli pencereler dinin 5 şartını işaret ediyormuş. Koca Sinan İhtişam'ın sadelikte gizlendiğini' düşünen bir ustaymış... Bu nedenle Minber'i altın yerine taştan yapmış. Sultan Selim o kadar güzel bir cami yaptırmak ister ki Osmanlının tüm varlığını bu cami için seferber eder ve bu caminin Minber'inin altından yapılmasını ister. Koca Sinan ise Sultanım, taş yerinde ağırdır. Taştan yapalım. Ama öyle güzel yapalım ki altından bile kıymetli olsun' der... Ki bence altından bile daha değerli. Yekpare mermer Ajur tekniğiyle işlenerek bu muhteşem görsellik ortaya çıkmış... Taşı çok büyük bir incelikte adeta dantel oyasına dönüştürmüşler. Caminin tam ortasında Müezzin Mahfili'ni göreceksiniz. Neden ortaya yapıldığı halen çözülememiş. Bazı kaynaklara göre bu Mahfil sonradan koyulmuş ve bu Koca Sinan'ın eseri olamaz. Çünkü, Koca Sinan tüm hayatı boyunca dev kubbeli cami projesi üzerine çalışmış. Hep dev bir kubbe altında tek bir alan yaratmak istiyormuş. Caminin içinde herkes nerede olursa olsun birbirlerini görebilsin istiyormuş. Tek bir kubbe ile Allah'ın birliğini sembolize etmek istiyormuş. Ve bu rüyasını Selimiye ile gerçekleştirmiş. Bu nedenle de tam ortadaki Müezzin Mahfili'nin Mimar Sinan tarafından oraya konulmadığını düşünenler var. Ancak bir diğer görüşe göre, ki ben Mimar Sinan hakkında okuduklarımdan yola çıkarak buna inanıyorum, bu tam da Mimar Sinan'ın bir eseridir. Mimar Sinan dev kubbeli tek alanlı camisini bitirdikten sonra kendisi bile bu kusursuzluk karşısında büyülenir. Kusursuzluk Allah'a mahsustur, Kul kusurlu olmalıdır der hep. Bu nedenle de Müezzin Mahfili'ni hiçbir camisinde yapmadığı şekilde tam da ortaya yerleştirir ve bu muhteşem eserini bir kusurla tamamlar. Mimar Sinan bu camiyi yaptığında 84 yaşındadır ve çok sevdiği torunu Fatma'yı yanından ayırmak istemez. Onu da yanına aldırtır. Ancak o sırada 8-10 yaş civarında olan Fatma hastalanır ve ölür. Mimar Sinan bu ölümün ardından çok üzülür ve torunu için bir türbe yapar. Türbesi'nin üzerine mermer bir sanduka koyar. Sanduka'nın üzerine de boynu bükük bir lale işletir. Mimar Sinan'ın büyük üzüntüsünü gören öğrencilerinden bir tanesi de Ustanın bu üzüntüsünü Müezzin Mahfili'nin ayaklarından birine boynu bükük lale olarak işler. İşte gerçek hikaye bu. Ayrıca 3 şerefeli minarelerin içinde şerefelere çıkan 3 ayrı merdiven var. Bu 3 merdiven sayesinde şerefelere çıkanlar birbirini görmezler. Birinci merdiven 1. ve 3. şerefeye, 2, merdiven 2. ve 3. şerefeye, 3. merdiven ise direk 3. şerefeye çıkıyormuş. Mimar Sinan bu minareyi anlatırken, 2. Murat zamanında yapılan diğer 3 şerefeli camilere de atıf da bulunur ve derki, O minareler kule gibidir, benim minaremse kalem gibi.' 82 metre uzunluğundaki bu kalem gibi minareler hala dünyada bu incelikte en yüksek olma özelliğini elinde tutuyor. Edirne'ye bu muhteşem eseri görmek için muhakkak gidin derim. Sadece kubbesi değil daha birçok ayrıntı sizi derinden etkileyecek inanın. Caminin 99 penceresi Allah'ın 99 ismini, 32 kapısı Dinin 32 farzını, 4 kürsüsü 4 mezhebi sembolize ediyor örneğin. Minarelerindeki 12 şerefe camiyi yaptıran Sultan Selim'in Osmanlının 12. padişahı olduğunu tekrar hatırlatıyor bize. Daha birçok ayrıntı gizli bu camide. 16. yüzyıl Osmanlı Çinileri'nin en paha biçilmez örnekleri bu camide.... Yukarıda saydıklarım Mimar Sinan'ın nasıl bir deha olduğunu anlatan sadece birkaç ayrıntı. Selimiye'de daha ne sırlar gizli. Örneğin çörtenlerin yapısına, sayısına dikkat edildiğinde Mimar Sinan'ın inandığı felsefeyi eserlerinde yaşatacak kadar büyük bir deha oluğunu anlayacaksınız. Yağan yağmur sularının bir kanalda toplanıp yapıya zarar vermeyecek şekilde atılmasını sağlayan çörtenlerden Selimiye'de de var. Ancak Kıble duvarına baktığınızda sadece büyük bir çörtenin olduğunu göreceksiniz. Büyük, dev kubbe üzerine yağan yağmur suları büyük bir çörtende toplanır ve kıble yönünde tek bir kanaldan akar. Bu da Tek bir Allah'tan gelip yine tek bir Allah'a gidecek olmamız' felsefesine dayanmaktadır. Selimiye'nin muhteşem çinileri olduğunu söylemiştim. Bu çinilerden Padişah Mahfili'ndekilerin bir kısmı ne yazık ki Rus askerleri tarafından sökülüp Rusya'ya kaçırılmış. Çok yazık. Umarım o değerli İznik çinileri ait olduğu yere getirtilir. Ben elimden geldiğince size Selimiye'nin gizli ayrıntılarını anlatmaya çalıştım. Sıra sizde. Gidin ve o ayrıntıları yerinde görün. Hemen yanında şu an müzeye dönüştürülmiş medreseyi, önündeki çarşısı arastayı gezin derim. Evliya Çelebi seyahatnamesinde Edirne notları arasında Eski Cami'ye de yer ayırır ve der ki: Edirne'nin tam ortasında, bilginler topluluğu ve ayanın bulunduğu yerde inşa edilen muazzam bir camidir.' Ben en az Selimiye Cami'den etkilendiğim kadar Eski Cami'den ve onun duvarlarındaki hat yazılarından çok etkilendim. Bu camiyi özel kılan belki de duvarlarında yer alan herbiri bir sanat eseri değerindeki hat yazıları. Bir diğer önemli ayrıntı da Rükn-i Yemani'den gelen kutsal taş. Yani Kabe'den gelen bir taşın caminin duvarında yeralıyor olması. Yıldırım Beyazıt Dönemi'nde Osmanlılar Balkanlarda epey ilerlemiş hatta Niğbolu Kalesi alınmıştır. Bunun üzerine Abbasi Halifesi Yıldırım Beyazıt'a Sultan' Ünvanını verir ve de Rükn-i Yemani'deki kutsal taşın bir parçasını hediye olarak Edirne'ye göndertir. İşte o taş Eski Cami'nin duvarında yeralmaktadır. Eski Cami'ye 5. Makam dendiğini biliyor muydunuz peki? Çünkü Hacı Bayram Veli Hazretleri bir sabah bayram namazı için camiye girdiğinde Peygamberimizi caminin tam ortasında namaz kılarken görür. Bundan dolayı da Eski Cami çok kıymetlidir. Eski Cami'nin yapımına Süleyman Çelebi zamanında yani 1403 yılında başlanır. Cami, Süleyman Çelebi'yi Edirne'ye gelerek yenen kardeşi Musa Çelebi tarafından yükseltilir. Caminin tamamlanması ise Musa Çelebi'yi Edirne'de yenen kardeşi Çelebi Mehmet tarafından 1414 yılında gerçekleşir. Bu da, taht için birbirini öldüren Osmanlı hükümdarlarının, kinlerinin şahsi olmadığının, mimari eserlerin yarım kalmasına izin vermediğini ve eserlerin büyük bir özenle kaldıkları yerden tamamlattıklarının en önemli göstergesi. Ve bu caminin adı aslında Süleyman Çelebi'ye ithaf edildiğinden Süleymaniye'dir. Daha sonra yapılan Üç Şerefeli Cami nedeniyle ismi halk arasında Eski Cami olarak değişmiş. Eski Cami'de caminin sol tarafında bulunan kürsü Hacı Bayram Veli'ye aittir. O dönemde halk tarafından çok sevilen Hacı Bayram Veli Osmanlı hükümdarının kulağına Anadolu'da bir eşkiya var halkı etrafında topladı diye gelir. O da hemen o eşkiyayı derdest edin Edirne'ye getirin der. Karşısında Ankara'dan apar topar getirtilen Hacı Bayram Veli'yi gören hükümdar ne kadar yanlış birşey yaptığını anlar ve af diler. Hacı Bayram Veli'yi Edirne'de bir süre misafir etmek isterler. Hacı Bayram Veli uzun süre Edirne'de yaşamış, Eski Cami'de vaazlar vermiş. Kürsüsü de hala Eski Cami'de. Başka bir ayrıntı da: Hacı Bayram Veli Hazretleri Edirne'de iken Fatih Sultan Mehmet doğmuştur Edirne'de. Eski Cami'ye ait başka bir ayrıntı da Edirne Halkı'nın hergün sabah namazını kıldıktan sonra gün ağırana kadar ibadet etmeye devam ediyor oluşu. Bunun nedenini bir programda Talha Uğurluel'den dinlemiştim. Halk bunun tarihi nedenini bilmeden yapsa da, aslında neden caminin duvarında yazılı olan Hadisi Şerif'te gizli: Kim sabah namazını kıldıktan sonra gün ağırana kadar ibadetle meşgul olur, gün ağırdığında 2 rekat bir kuşluk namazıyla nihayete erdirirse ibadetini, ona bir hac ve umre sevabı verilir. Eski Cami de içinde çok fazla gizi barındıran çok önemli bir eser. Edirne'ye geldiğinizde mutlaka gelin görün derim. Edirne'ye gelmişken meşhur Edirne ciğerini yememek olmazdı. Önce meşhur Aydın'ı bulmaya koyulduk. Buraya dikkat. Edirne'deki ciğercilerin neredeyse yarısı Aydın. Yanlış Aydın'a gitmeyin. Biz gerçek Aydın'ı önünde uzanıp giden müşteri kuyruğundan hemen tanıdık. Tüm mekanlara hemen oturma imkanı varken neden insanlar bu sırada bekler, gerçekten beklemeye değer mi bu ciğer, o kuyruğu görünce hemen sorgulamaya başladıklarımız arasındaydı. Bu sıra beklenmez dedik çıktık sıradan. 5 dakika sonra fikrimizi değiştirip geri döndüğümüzde önümüze yaklaşık 8 kişi eklenmişti bile. Sırada bekleyenlere sorduk. Edirneli olanlar vardı aralarında. El mahkum bekleyeceğiz dedik öyleyse. Sıra yaklaşık 35-40 dakika sonra bize geldi. Sonuç? Tek kelimeyle muhteşem. Beklediğimize fazlasıyla değdi. Ciğer zaten anlatılmaz, sadece yenir. Ancak ben burada başka bir noktaya değinmek istiyorum. Aydın'da çalışanların kibarlığı, ilgisi. Arı gibiler. Servis edilen domates, turşu daha tam bitmeden yenisi geliyor. O kadar kalabalığa rağmen fotoğrafımızı çekmelerini istedik. Ben kalabalıktan dolayı işimiz var derler diye düşünürken 2-3 poz fotoğrafımızı çektiler. Servis edilen herşey çok lezzetli ve tazeydi. Fiyatına gelecek olursak bence gayet uygun. Biz 5 yetişkin 2 çocuk yaklaşık 90 TL ödedik. Bir günlüğüne keşfe çıktığımız Edirne'de daha gezilecek, ayrıntılarında kaybolacak çok eser var. Ben bunlardan birkaçını burada sizlerle paylaşmaya çalıştım. Umarım Edirne gezinizde faydalı olur. Yazımda yer alan bilgiler ünlü Sanat Tarihçisi Talha Uğurluel'in hazırladığı Tarihin İzinde Programı içinde anlatılanlara dayanmaktadır. Muhteşem bir anlatım olmuş. Rehberiniz iyiymiş. Bir ufak bilgi de ben vereyim. Mimar Sinan, yapıyı kim için yapıyorsa; o kişinin özelliğini mutlaka yapıda gösterirmiş. Mihrimah Sultan'ın camisi içi ışıl ışılken eşi Rüstem Paşa'nın camisi karanlık kişiliğinden dolayı koyu mavi renk tonlarını kullanmış. Sevgiler.


Oktoberfest yaklaşıyor. Münih biletleri alındı mı? Oktoberfest'e gelmişken Münih'te, şehir içinde neler yapsam, nereleri dolaşsam mı diye düşünüyorsunuz. Aşağıdaki haritanın çıktısını almanız yeterli o zaman. Birkaç günlük Münih seyahatinizde harita üzerindeki noktaları dolaşmak yeterli. En önemli, en dikkat çekici yerleri görmüş olacaksınız. Olympia Park ve BMW müzesini gezebilirsiniz. BMW müzesi arabaya ilgisi olmayan kadınların bile zevkle dolaşacağı bir yer. Bence kaçırmayın. Şöyle son model bir BMW'ye binip Facebook fotoğrafı çektirebilirsiniz. Alışveriş için Marienplatz ve Karlsplatz arasındaki Kaufinger Caddesi'ni, ya da Marienplatz'tan Odeonsplatz'a doğru olan caddeyi gezebilirsiniz. Gelmişken Dachau'ya zaman ayırabilirsiniz. Metro ile ulaşacağınız bu toplanma kampı Hitler döneminde açılan en önemli, en büyük ve tabii ki çok fazla ölümlerin yaşandığı Yahudi toplama kamplarından biri. Şu anda orası bir müze. Oldukça etkileyici bir yer. Ancak gezerken insanı derinden sarstığını söylemeliyim. Ne yeriz ne içeriz Münih'te diyorsanız benim Münih için hazırladığım Yeme İçme Rehberi'ne bir göz atın derim. Eğer yazının başında bahsettiğim Oktoberfest de ne diyorsanız o zaman Oktoberfest yazımı okumalısınız. Eminim bu muhteşem festivali görmek için seneye uçak biletinizi şimdiden ayırtacaksınız. Oktoberfest'te Geri Sayım Başladı / O'zapft is!


Bu sene Eylül Ayı'nda ne kadar çok ismini duyduk Venedik'in. Hollywood yıldızı George Clooney ve Lübnan asıllı avukat nişanlısı Venedik'te evlenince dünyanın gözü bu şehre dönüverdi hemen. Türkiye için, sinemaseverler için de bu sene özeldi. 71. Venedik Film Festivali'nde Sivas' filminin çocuk başrol oyuncusu Doğan İzci en iyi erkek oyuncu ödülüne layık görüldü. Öyle bir şehir düşünün ki 118 küçük ada birbirine köprüler ve su kanallarıyla bağlı olsun. Böyle bir yerde bilindik, herkesin alışkın olduğu gibi arabayla, otobüsle seyahat etmenin imkansız olduğunu tahmin edeceksinizdir. Yağmurun yoğun olduğu dönemde meydanların, sokakların sular altında kaldığını da düşünürsek aslında Venedik'te yaşamak çok keyifli değildir diye düşünüyorum. Ancak tam da bu noktada büyünün yattığını söyleyebilirim. Bu şehir insana bambaşka bir deneyim sunuyor ve yaşattıklarıyla büyülüyor. Geçtiğimiz yıllarda yayınlanan bir haberi hatırlıyorum da Venedik'te su seviyesi 149 santimetreyi bulmuş ve tüm eski şehir sular altında kalmıştı. Şehrin en alçak noktasının olduğu San Marco Meydanı'nda sandalyelere oturmuş mayolu turistlerin fotoğrafları vardı haberde. Kimi elbiseleriyle köprülerden atlamış, kimi mayolarını giyip kanallarda yüzmüştü. Ben her ne kadar kanalda yüzme isteğiyle yanıp tutuşmasam da Eylül Ayı'nda belki yağmur olur ve belki biz de sular altında kalan San Marco Meydanı'nı görebiliriz diyerek de beklemedim değil. Ancak şansımıza muhteşem güneşli bir hava vardı Venedik'te. Ama bilinmez, belki siz ordayken böyle bir olaya denk gelebilirsiniz. Bunun da farklı bir deneyim olduğunu düşünüyorum. Yanınıza su geçirmeyen bot alın yeter. Venedik sokaklarında kaybolduğunuzda inanın çok keyifli dakikalar geçireceksiniz. Geceleri sokaklar olabildiğine sessiz olsa da gündüzleri tam tersine olabildiğine hareketli, eğlenceli ve kalabalık. Aramızda bir tiyatro sanatçısı olunca aşağıdaki kareleri yaşama fırsatımız da oldu. Zeynep Ablam Pandomim yapan bir sokak sanatçısına eşlik ederken biz oldukça keyifli anlara tanıklık etmiş olduk. ve bir de rengarenk, çeşit çeşit maskelerden bahsetmeliyim... Tarihi 800 yıl öncesine dayanan 1979 yılından bu yana gelenekselleşen Venedik Karnavalı'nın aslında köklerinin dine dayandığını biliyor musunuz? Hristiyanların 40 günlük bir perhize girmeden önce gerçekleştirdikleri kutlamalar günümüzde ilk anlamlarını yitirerek bir karnavala, eğlenceye dönüşmüş. Mesela Brezilya'daki Rio Karnavalı ya da Almanya'daki Fasching kutlamaları hepsi aynı dönemde yılın Şubat Ayı'nda aynı amaçla yapılıyor. Hristiyanlar perhiz döneminde et ve yüksek protein içeren besin maddelerini tüketmiyorlar. Karnaval sözcüğü de Latincede etten mahrum kalmak anlamına geliyor. Venedik'te insanlar Şubat Ayı'nda düzenlenen bu karnavala maskeleriyle, kostümleriyle katılıyorlar. Biz eğer olur da tekrardan Venedik'e yolumuzu düşürmek istersek bu sefer kesinlikle Şubat Ayı'nda oraya gitmek istyoruz. Karlar altındaki, maskeli Venedik'i yaşamak ilginç bir deneyim olur kesinlikle. ve tabii ki Gondol turu... Bence kesinlikle yapılmalı. Uzun, kısa ve orta mesafe rotalardan biz orta mesafeli olanı seçtik ve 6 kişi için 120 Euro ededik. Yaklaşık 40 dakika süren gezi inanın çok keyifliydi. Gondol turları aşağı yukarı her yerde aynı. Zaten paranızın karşılığında makbuz alıyorsunuz. Kazıklanır mıyım diye korkmayın. Bir yerde pazarlık yapılabildiğini okumuştum. 120 Euro'nın altına anlaşırsanız ne ala, aksi takdirde fazlasını da sakın vermeyin. Fotoğraf çekmekten hoşlanan kişiler ise eminim gondol gezisi sırasında çok güzel kareler yakalayacaksınız. Venedik'te birçok köprü olduğunu daha önce söylemiştim. Bunlardan en ünlüsü Rialto Köprüsü. Tahmin edeceğiniz gibi üstü turist dolu. Fotoğraf çekmek, çekilmek insan kalabalığı nedeniyle zor olsa da köprünün üzerinden gördüğünüz manzara çok güzel. Venedik'te Osmanlıdan veya Bizanstan izlere rastlamak bu meydanda mümkün. 4. Haçlı Seferleri sırasında Bizans Dönemi'ne ait eserlerden birkaçı Venedik'e taşınmış. Bunlardan en önemlisi de 4 bronz at. Ünlü San Marco Meydanı'ndaki Bazilika önünde bu atların bir kopyasını göreceksiniz. Orjinal bronz atlar ise müze bölümünde sergileniyor. Eğer San Marco Bazilikası'nı görme şansına sahip olursanız, ki önünde uzanan ve hiç bitmeyecek gibi görünen turist kuyruğu nedeniyle herkese nasip olmayabilir, bazilikanın içindeki altın sunak da Bizans dönemine ait ve yine İstanbul'dan getirtilmiş. Biz San Marco Bazilika'sın önünde uzanan, Bazilika'yı görmek için yanıp tutuşan! turistlerin oluşturduğu sırayı görünce bu işe hiç kalkışmadık. Venedik'e 2 kez gittik. İkisinde de bu Bazilika'nın içine giremedik, daha doğrusu zamanımızı o kuyrukta öldürmek istemedik. Bu meydanda yapabileceğiniz başka bir turistik aktivite de meydandaki kuleye çıkıp Venedik'i kuş bakışı seyretmek olabilir. Biz ilk Venedik tatilimizde bu aktiviteyi gerçekleştirmiştik. Bence yapılmasa da olabilir. Size kalmış. Tabii ki bu güzel meydanı gündüz gözüyle de görmelisiniz. Biz meydanda fotoğraf çektirirken çok keyifli dakikalar geçirdik. En keyifli olanı da sabah kalktığımızda kanallardaki haraketli trafiği seyretmek oldu. Sabah saatlerinde kanalların çok hareketli olduğunu söylemeliyim. Sebze-meyve taşıyanlar, çöp toplayanlar... Çok ilginç bir görüntü çıkyor ortaya... Bu evi Booking. com internet adresinden bulduk. Venedik bu kadar turistik olunca lokal mekanlar bulmak da bir o kadar zor oluyor. İlk gün akşam saatlarinde Venedik'e ulaştık. Otele yerleşme faslı bitince internetten başladık araştırmaya. Trip Advisor'da bir numara olan ve İtalyan makarnası yapan bir mekan gözümüze çarptı. Yemeğe çok fazla para vermek istemeyince bu mekan bize çok cazip geldi. Gittik, bulduk, ve makarnalarını denedik. Kimimiz beğendi, kimimiz ortalama buldu. Ama eğer ayak üstü birşeyler atıştırmak istiyorsanız, bizim gibi yemeğe çok fazla para ayırmak yerine yemek sonrası bar tarzı mekanlarda zaman geçirmek fikrindeyseniz bu mekan size göre. Makarnanın çeşidini ve sosunu seçiyorsunuz, onlar hemen önününüzde hazırlıyor. İsmi Alfredo. Mekanda fotoğraf çekilmesi yasak olsa da biz sizin için izinle bir fotoğraf çekmeyi başardık. Zaten Türk olduğumuzu öğrenince epey ilgi odağı olduk. 6 kişi makarna yedik ve toplam 40 Euro ödedik. Makarnaları kendileri yapıyorlar ve oldukça taze. Bence denenebilir. 2. günün akşamı Venedik'in adalarındaydık ve yemeğimizi orada yedik. Adalar kısmını ayrıca yazacağım. Bence Venedik'ten çok daha güzel ve keyifliydi. Ancak öncesinde size Venedik'te Rialto Köprüsü yakınlarında süper bir mekan tavsiye edeceğim. Kaldığımız evin bir artısı da bu mekanı keşfetmemize ön ayak olmasıydı. Direk kaldığımız sokakta yer alan bu mekanda 2. akşamımızda canlı müzik vardı ve tek kelimeyle muhteşemdi. Garsonlarının bir yandan şarap içip bir yandan servis yaptığı bu mekan olabildiğine lokal, olabildiğine keyifli. Burada yemek yiyebilir ya da bizim gibi akşam kapanışlarını burada yapabilirsiniz. İsmi Bacarando. Adres: Corte de l'orso. Kesinlikle deneyin. Kahvaltı için de bir öneride bulunabilirim. Bizim ekip henüz sabahın erken saatlerinde uyurken ekibimizin en genç ruhlu kişisi Engin Abi sabah saatlerinde şehri keşfe çıkmış, sessiz Venedik sokaklarında güzel bir gezinti yapmış. Bu gezi sırasında da birkaç güzel cafe keşfetmiş. Biz de başka bir araştırma yapma gereksinimi duymadan 2 sabah burada sandiviç ve coppucino eşliğinde kahvaltı yaptık. İsmi Molinari Cafe. Adres: Campiello S. Stefano. 6 kişi yaklaşık 40 Euro ödeyerek lezzetli sandiviçlerinden yedik ve coppucino içtik. Bir de çok tatlı Amerikalı bir teyzeyle tanıştık. Her sabah burada kahvesini içen ve sokağın başında yaşayan teyzeyle 2 sabah sohbet etme fırsatımız oldu. Bir İtalyan ile evlenen kızının peşinden İtalya'ya yerleşen bu yaşlı teyze oldukça konuşkandı. Bizim kalacağımız yer Rialto Köprüsü yakınında olduğu için biz tekrardan bir deniz otobüsüne bindik. Bunun için de kişi başı tek gidiş için 7 Euro ödedik. Günlük biletler de var. Eğer gün içinde birden fazla deniz otobüsüne binmeniz gerekiyorsa günlük bilet alabilirsiniz. Kişi başı 20 Euro. Bu biletle Venedik'in adalarına da gidip gelebilirsiniz. Eğer Venedik'e uçakla gelecekseniz Marco Polo Havalima'nından kalkan otobüslerle Venedik'e ulaşabilirsiniz. Biz ilk Venedik seyahatimizde Mestre'de yani anakarada bir otel seçmiş ve her gün Mestre'den trenle Venedik'e gidip gelmiştik. Ben bunu kesinlike tavsiye etmiyorum. Venedik kanallarının yanında bir Venedik Evi'nde kalmak, sabahları kalkar kalkmaz Venedik sokaklarına çıkmak, akşam yürüyerek eve ulaşmak bence çok daha keyifli. Zaten Mestre'de kaldığınızda hergün vereceğiniz yol parasını hesapladığınızda biraz daha fazla para vererek Venedik'te kalmanın aslında o kadar da maliyetli olmadığını göreceksiniz. Biz Venedik'te 2 gece 2 gün kaldık. Venedik kadar Venedik'in adaları Murano ve Burano'da görülmeye değer yerler. Bu nedenle tam bir günümüzü Venedik'e, diğer günümüzü de Murano ve Burano Adaları'na ayırdık. Biz Venedik tatilimizi İtalya'nın bir diğer romantik şehri, Romeo ve Juliet'le ünlü Verona ve yine İtalya'nın ünlü Garda Gölü'yle birleştirdik. Bu tur için de 4 gün ayırdık. 2 gece Venedik'te kaldık. Bir gün Venedik'e, bir gün Venedik'in adalarına ayırdık. 3. günün sabahı yola çıktık ve Venedik'e çok yakın olan Verona'ya gittik. Bu şehirde yaklaşık 3-4 saat geçirdik. Romeo'nun Juliet'inin yaşadığı evi ziyaret ettik, aşklarımızı duvara yazmayı ihmal etmedik ve şehrin o güzel meydanında bir mola verdik. Ardından aynı günün öğleden sonrasında Garda Gölü'ne geçtik. Garda Gölü'nde güzeller güzeli Sirmione'de kaldık. Akşam üstü Sirmione'ye, Garda Gölü'nün en güney noktasına ulaşmıştık. O akşam ve ertesi sabah Sirmione'yi keşfettik sonrasında ise Garda Gölü'nün haritaya baktığınızda sol kıyısını takip ederek gölü güneyden kuzeye keşfettik. Garda Gölü şaraplarıyla, zeytin bahçeleriyle ünlü bir bölge. Yolda ara ara mola verdik. Şarap bağlarına gittik. Şarap tattık, şarap ve zeytinyağ satın aldık. Muhteşem bir deneyimdi. Öyle güzel bir yere gittik ki tepeden Garda Gölü'nün tüm güzelliğini görme fırsatımız oldu. Aynı günün gecesinde 4 günü arkamızda bırakmış ve Münih'e, evimize ulaşmıştık. Bence sadece Venedik'e uçup orada birkaç gün geçirmek yerine bizim yaptığımız gibi şehir ve doğayı birleştirebilir çok güzel bir deneyim yaşayabilirsiniz. Bunun için aşağıda linklerini vereceğim yazılarıma muhakkak göz atın.


Tatil öncesi hazırlığımıza Endülüs Bölgesi'ni anlatan bir gezi kitabı alarak başladık ve gezi rotamızı planladık. Bu rotayı arabayla tamamlamayı planladığımızdan, ADAC firması aracılığıyla bir araba kiraladık (Malaga alış Malaga teslim 10 gün 216 ) ve sadece ilk gecemiz için Malaga'da bir otel bulduk (Hotel Goartin 48 /gecelik ve 9 otopark). Sonraki tüm otelleri gittiğimizde ayarlamak bizim daha çok hoşumuza gidiyor. Böylece gezi boyunca esnekliğimizi hiç kaybetmeden, canımız ne isterse onu yapabiliyor, planları biranda alt üst edebiliyoruz:) Tabiki tüm uyarıları dikkate alarak El Hamra Sarayı'na giriş biletini tatil öncesinde aldık. Bu sarayı hakkıyla gezmek istediğimizden rehberli bir tura 3-4 gün öncesinden rezervasyon yaptırmayı da atlamadık (El Hamra Sarayı rehberli tur ve giriş bileti içinde iki kişi 98 ). Sonrasıysa, artık o anda ne çıkarsa bahtımıza moduyla yaşanacaktı. Münih'ten başlayan ve Brüksel üzerinden aktarmayla devam eden uzun yolculuğumuz sonrasında Malaga'daki otelimize 21:30 sularında vardık ve ilk şok: Resepsiyondaki bayan tek kelime ingilizce konuşamıyor. Hem tatil hem ispanyolca kursu birarada olacak anlaşılan. İspanyolca öğrenmeyi epeydir düşünsem de böyle bir hızlı girişi planlamamıştım:) Ama biz halimizden memnunuz. Mesela, ben bu satırları yazarken Fatih yanına aldığı İspanyolca klavuzunu çıkartmış kendi kendine ispanyolca kelimeler tekrarlamaya başladı bile:) İlk gece için amacımız lokal bir yerde İspanya'ya ait lokal tatları tatmak. Bu nedenle otelimizin bulundugu caddedeki Rest. Astorga'yı seçtik. Resepsiyondaki tatlı bayan bize ispanyolca güzel mekanları kendince anlatmayı denedi, en sonunda da buranın ismini yazdı bize. Burası turistik olmayan bir mekan. Biz vakit geç olduğu için aperatif olarak salata, kalamar ve Malaga'ya özel bir balık seçtik. Yemekler gayet lezzetliydi. Ayrıca, servisi yapan kişi hızlı ve güler yüzlü olduğu için de güzel bir akşam geçirdik (Akşam yemeği 24,5 ). Başta ikram olarak verdikleri zeytin ve zeytinyağı süperdi. Ah Ege seni özlemişim ben! Malaga, Malaga Bölgesi'nin başkenti olan güzel bir liman şehri. Bu şehirde 1-2 gün zaman geçirebilir ve önemli tarihi yerlerini gezebilirsiniz. Biz ilk geldiğimiz akşam bu şehrin sokaklarını, caddelerini dolaşma fırsatı bulduk. Tatil programımızın yoğunluğu nedeniyle daha fazla zaman ayıramadık ve ertesi gün bir günlük deniz kaçamağı için Nerja'ya doğru yola çıktık. Yoğun bir tarih turu bizi beklediği için bir günlüğüne deniz kaçamağı yapmak istedik ve bunun için de Malaga ile Granada arasındaki Nerja'yı seçtik. Burası beyaz evler cenneti olan güzel, şirin bir tatil yeri. Costa de Sol üzerinde bulunan Nerja'nın tarihi şehir merkezi oldukça düzenli, gezmesi zevkli ve aradığınız herşeyi birarada bulabileceğiniz şekilde planlanmış. "Avrupa'nın Balkonu" adı verilen seyir terasında çok güzel manzara fotoğrafları çekebilirsiniz. Biz burada bol bol fotoğraf çektikten ve tarihi merkezde dolaştıktan sonra deniz için Nerja'dan 1-2 km uzaklıktaki "Burriana" plajını seçtik ve tüm günümüzü burada geçirdik (2 şezlong ve bir şemsiye 8 ). Burası İspanya'da otopark parası ödemediğimiz birkaç yerden biriydi. İspanya'da otopark ücretlerinin çok pahalı olduğunu söylemeliyim. Otoban için neredeyse hiç para ödemedik, ama otoparka ödediğimiz paranın haddi hesabı yok (Fikir oluşması icin 10 günlük tatilde ödediğimiz otopark ücretini paylaşmak istiyorum: 136 ). Turist bilgi bürosundaki görevlinin bize tavsiye ettiği yeri ben de size tavsiye etmek istiyorum. Nerja'nın kuzeyinde dağlara kurulu Frigiliana adındaki bölgede kireç taşı mağaralarını gezebilirsiniz. Aklınızda bulunsun. Biz Nerja'yı çok beğenince geceyi burada geçirmeye karar verdik. Sezonun henüz açılmamış olmasına rağmen, hemen hemen tüm oteller doluydu. Tüm umutlarımızı kaybettiğimiz anda bir hostel bulduk (Hostel El Hamra, 40 gecelik, otopark yeri yok, yola park edebilirsiniz). Nerja'da şehrin tarihi merkezinde güzel bir "tapas bar turu" yaptık o gece. İspanya'da tapas yemek isterseniz içki söylemeniz yeterli. Yanında bir tapas bedava. Bunun için bara oturmanız gerekiyor. Çünkü masaya tapas servisi yok. Aynı yemekleri masaya porsiyon olarak servis ediyorlar, ama bu sefer fiyatı oldukça yükseliyor. Açıkçası barda oturmak ve değişik tapaslar denemek bizim hoşumuza gitti (2 içki ve yanında 2 tapas ortalama 3 ). Ama bu şekilde her gece tapas bar turu yapılmaz. İnsan alkolik olur:). İspanya'da insanların çok fazla içki tükettiğini söylememe gerek yok sanırım. Sevgili Gokce, guzel yazilarin icin cok tesekkurler.


Endülüs Bölgesi Afrika'yı aşıp Avrupa'ya ulaşan insanların ilk yaşam yeri olmuş. Bu bölgede yeralan Gırnata'da ise ilk insanlığa dair izler burada yaşamın başlangıcının 1 milyon yıldan fazla olduğunu kanıtlıyor. Gırnata Albaicin ve El Hamra olmak üzere iki tepeye kurulu ve bu tepelerin arasından Darro Nehri'nin geçtiği bir şehir. Tarihinde Romalıların izlerine de rastlanan Gırnata, İslam Medeniyeti'nin son kalesi aslında. Halifenin yaşadığı Kurtuba'nın ve diğer şehirlerin İspanyollar tarafından alınmasına rağmen, Gırnata Emiri, Ebu Abdullah Bin Yusuf Bin Nasr El Ahmar, Kastilya Kralı III. Fernando'ya vergi ödemeyi kabul ederek Gırnata'nın 250 yıl daha müslüman şehri olarak kalmasını sağlamış. Bu süre zarfında askeri gücü olmayan müslüman şehir daha çok sosyal aktivitelere zaman ayırmış. Bunun en önemli örneği, Nasiriler soyu tarafından kızıl tepenin üzerine 1232 yılında temeli atılan ve kızıl/kırmızı saray anlamına gelen El Hamra Sarayı. Katolik Monarklar, İsabel ve Ferdinand, farklı krallıklar tarafından yönetilen İspanya'yı tek çatı altında toplamak için harekete geçince ilk iş olarak Gırnata'yı işgal ederler. İşte, 1492 yılında Katolik Monark'lara savaşmadan teslim olan Endülüs'teki son Müslüman Emirlik'de bu şekilde bölgeden silinmiş olur. İlk başlarda insanların özgürce dinini yaşamalarına izin verilse de, sonrasında insanların zorla hristiyan olmaları istenmiş. İnsanlar dinlerini değiştirseler de müslüman gibi yaşamaya devam ettikleri için, çok kıyım olmuş. Dinlerini değiştirmek istemeyen müslümanlarsa buradan sürülmüş. Sabah saat 10:00'da tur rehberiyle buluşmamızla başlayan El Hamra Saray turu bizce ödediğimiz parayı son kuruşuna kadar haketti (98 iki kişi). Yaklaşık 3 saat süren turda sarayda ayak basılmadık yer bırakmadık. Saray hakkında önceden okuduklarım, sarayın 1001 gece masallarındaki rüya sarayların gerçek alemdeki izdüşümü olduğu yönündeydi. Ayrıca, İslam medeniyetinin insanlığı ulaştırabileceği en yüksek nokta olarak tasvir ediliyordu. Birbirine bağlı sayısız oda ve salonlar, bu mekanların arasında yer alan avlular, yeşil alanlar, fıskiyeli havuzlar, akar çeşmeler ve bahçeler belli bir düzen ve ahenk içinde olduğu için El Hamra Sarayı'nın haklı bir üne sahip olduğu söyleniyordu. Ben bu noktada sarayla ilgili kendi duygularımı paylaşmak istiyorum. El Hamra Sarayı'nın detaylarından geriye pek birşey kalmamış aslında. Bahçenin tam ortasına İspanya Kralı 5. Charles tarafından yaptırılan ve hiç gitmedikleri için bitmemiş olan saray tüm büyüyü bozuyor. Bu sarayın yapımı için El Hamra Sarayı'nın bir bölümü yıkılmış ve bugün hala yıkılan bölümlerin ne olduğuna dair net bir bilgi yok. Zamanında unutulmaya yüz tutmuş bu sarayın mozaikleri çingeneler tarafından çalınmış ve satılmış. Bir ara evsizlerin, çingenelerin barınağı olmuş. İslamın izleri resmen silinmiş. Kısacası İspanyollar bu saraya hakkıyla bakamamışlar. Bu nedenle bu sarayı gezerken bendeki en baskın duygu üzüntüydü. Ama her ne olursa olsun El Hamra Sarayı tüm heybeti, büyüsü ve duvarlarında taşıdığı kederle Gırnata şehir turumuza damgasını vurmayı başardı. Ortaçağın en ünlü, Endülüs'teki 780 yıllık İslam hakimiyetinin en önemli sarayını ilk haliyle görebilmeyi çok isterdim. El Hamra Sarayı'nı gezmek için yarım gün ayırmak gerekiyor. Sonrasında ise yorulan ayaklarınızı dinlendirmek için ayrıca 2 saate ihtiyacınız var:) Biz bu süreyi belki de şehrin en hareketli caddesi olan Navas'ta geçirdik. Buraya El Hamra Sarayı'ndan yürüyerek ulaştık. Ancak saray ile şehrin merkezi arasında sürekli otobüsler olduğu için kişi başı 1,20 ödeyerek şehre otobüsle de ulaşmanız mümkün (30 No'lu otobüs). Navas Caddesi barların, restaurantların olduğu, caddede sürekli sokak sanatçılarının şarkı söyleyip performanslarını sergilediği hareketli bir yer. Burada gözümüze güzel gelen bir mekan seçip İspanya'nın güzel balıklarını tattık ve dinlendik (Balık tabağı ve sangria 31 ). El Hamra Sarayı'nı gezdikten sonra bir de sarayı tam karşı tepeden seyretmek gerek. Bunun içinde otobüse atlayın (31 No'lu otobüs) ve çingenelerin yaşadığı bölgeye, Albaicin'e gidin. Sizi çok güzel bir manzara bekliyor orada. Biz gece karanlığı basmadan tekrar şehre inerek, şehirdeki flamenko gösterilerine yetişmek istediğimizden gece orada kalamadık. Ancak gece ışıklandırmalarıyla sarayı izlemeden oradan inmeyin derim. Biz geldiğimiz yolu yürüye yürüye geri indik ve şehirde çok güzel bir manzarayla karşılaştık. Şehir festivali nedeniyle heryerde flamenko gösterileri vardı. Hatta önümüzden ilerleyen kırmızılar içindeki yaklaşık 60-65 yaşlarındaki bayanı takip edince O'nun da dans etmeye gittiğini öğrenmiş olduk:) Meydanlarda dans eden insanları seyretmek çok keyifliydi. İspanyollar gerçekten keyifli insanlar. Tabii ki bize bu danslar yeterli gelmedi. Daha profesyonel bir performans için oldukça heyecanlıyız. Ama bunu Sevilla şehir turumuza saklıyoruz. Gırnata'da ki ikinci günümüzün sabahında saat 9:00 gibi otelden dışarı çıktığımızda sokaklar hemen hemen bomboştu. Gecenin geç saatlerine kadar tapas yiyip içki içen İspanyol halkı demek ki geç saatte güne başlıyor. Kahvaltı yapabileceğimiz yer bulamayacağız diye bir ara korkuya kapılsak da, Bib-Rambla Meydanı'nda açık cafe bulmak mümkün. Biz Gran Cafe'yi seçip açık havaya oturduk. Tabi ki bulduklarımız tam bir hayal kırıklığı. Sandiviçlere Münih'te yediklerimizden sonra sandiviç dersek biraz ayıp etmiş oluruz:) . Ayrıca İspanyol'ların sağlıklı yaşam felsefesinden pek nasiplerini aldıklarını söyleyemem. Bir millet sürekli yağda kızartılmış şeyler yiyebilir mi? Sabah kahvaltısında "Churroz" adında bizim pişi diye tabir ettiğimiz yağda kızartılmış hamur yiyorlar. Hem de çikolataya batırarak. Yanında da kahve! Fatih'in bu konudaki açıklaması ise tam anlamıyla inanılmaz! Sırf ben bloğumda yazabileyim diye kendini feda edip, yemek zorunda kalmış:) Çok inandırıcı:) (2 küçük sandiviç, 1/2 porsiyon churroz, kahve, nane cayi 10,20 ). Saat 11:00'de açılan Kraliyet Şapeli'ni görmeden edemezdik. İspanya tarihinde önemli bir yere sahip olan, Katolik Kral ve Kraliçe'nin, Aragon 'lu Fernando ile Kastilya'lı İsabel'in, mezarının bulunduğu yer olması nedeniyle bu Şapel ayrı bir öneme sahip (Buraya giriş kişi başı 4 ). Granada'dan ayrılmadan önce tüm kararsızlığımıza rağmen bir insanlık ayıbına tanıklık etmekten kendimizi alıkoyamadık ve bir boğa güreşi seyretmeye gittik. Saat 12:00'de tüm sıcağa rağmen bu ayıba ortak olmaya gelmiş insanların huzuruna müzikler eşliğinde çıktı matadorlar önce. İlk başlarda cesur gibi görünseler de bu fikrimin değişmesi için 5 dakika süre yeterliydi. Arenada şov yapan matadorlar ta ki boğa alana girene kadar kasım kasım kasılırken, boğanın çıkışıyla alanda özel yapılmış tahta korunakların arkasına sığınıverdiler. Boğanın her hareketinde korkakça oraya saklandılar. Yani cesaretin esamesi yoktu orada. Tam tersine hainlik, alçaklık dolu o arena. Boğayı pelerinle güya sinirlendirmeye çalışan matadorların yardımına 5. dakika itibariyle eli bıçaklı at üstünde insanlar yetişti. Boğa bu atlıların bıçak darbeleriyle yaralanınca, can acısıyla uğraşırken matadorlar o saklandıkları yerden çıkabildiler. Ben sadece 10 dakika dayanabildim bu insanlık ayıbına. Bu 10 dakikayı hayatım boyunca bir utançla anacağım. Ağlamaktan gözlerim kan çanağına dönen ben, insanların orada bir seferde 4-5 boğanın hunharca öldürülmesini nasıl seyrettiklerini anlayabilmiş değilim. Avrupa'nın ortasında hala bir insanlık ayıbı yaşanıyor, yaşatılıyor.


Ve yaklaşık 3 asır Endülüs Emevi Devleti'nin başkenti olan, Halife'nin yaşadığı şehir Kurtuba'dayız. O zamanların İstanbul'u ve Bağdat'ı kadar önemli olan bu şehir, Kurtuba Camisi'nin yanısıra varolan 300 camisiyle, şehir ışıklandırmalarıyla, kanalizasyon sistemiyle, halka açık hamamlarıyla, ücretsiz verilen eğitim imkanlarıyla ve hastaneleriyle tarihte ileri medeniyet örneklerinden biri olarak yerini almış. Zengin bir kütüphaneye sahip üniversitesinde farklı kültürlerin ve dinlerin beraber çalışarak bilime katkı sağladığı şehir önemini uzun yıllar korumayı başarmış. Kurtuba'yı günümüzde hala önemli kılan ise Endülüs Emevi Devleti zamanında inşa edilen büyüleyici Kurtuba Camisi. Ve sıra geldi o büyüleyici Kurtuba Camisi'nin ayrıntılarını sizinle paylaşmaya. İslam mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan bu cami 1984 yılından itibaren UNESCO Kültür Mirasları listesinde. Bugün Cami-Katedral olarak anılmasının sebebi ise 16. yüzyılda Kral 5. Karl tarafından caminin tam ortasına bir kilisenin inşa edilmesi. Caminin temelleri 785 yılında Emir 1. Abdurrahman tarafından atılmış. Caminin ortasında yerde camla kaplı bir alan göreceksiniz. Burada 6. yüzyılda Romalılar tarafından yapılmış kilisenin kalıntıları var. Yani bu alan yüzyıllardır çeşitli dinlerin ibadet yeri olmuş. Önce kilise iken, camiye dönüştürülmüş, sonra ise yeniden kiliseye. Başka bir açıdan bakıldığında, aslında burası bir tür güç kavgasının simgesi. Kare şeklinde bir mimariye sahip olan cami 11 bölmeden oluşuyor. Bugünkü halini alması için farklı zamanlarda üç defa genişletilmiş. İlk genişletme 2. Abdurrahman, ikinci genişletme 2. Hakem ve üçüncü yani son genişletme ise El Mansur tarafından aslına sadık kalınarak gerçekleştirilmiş. Şu anda 22.400 metrekarelik alana kurulu caminin genişletilmesinin birinci sebebi artan müslüman nüfusa cevap verebilmek iken, ikinci sebep Endülüs Emevi Devleti'nin ününü ve şanını arttırma ihtiyacı. Caminin ön bahçesi abdest alınan ve Kur'an derslerinin verildiği yer iken, bu bahçede yeralan minare kilisenin inşasıyla birlikte çan kulesine çevrilmiş. Bu camiyi bu kadar özel kılan ise 800'den fazla sütundan oluşan ve sonsuz bir görüntü çizen mimarisi. Birbirini tekrarlayan motivler sonsuzluğu ve Allah'ın heryerde olmasını simgeliyor. İslam mimarisinde aynı motifin sürekli tekrarlanmasının nedeni bu. Eğer camiyi gezmeye kuzey-batı yönünden başlarsanız camideki en güzel sütunları burada göreceksiniz. Burada bazı sütunların yaşının 2000'den fazla olduğu tahmin ediliyor. Bu sütunların çoğu çevredeki farklı şehirlerden toplatılmış. Bu nedenle çeşidi ve boyları farklı farklı. Güneye doğru ilerlediğinizde ise karşınıza o muhteşem görüntüsüyle Mihrab çıkacak. Mihrab'ın kubbesi islam mimarisinin baş yapıtlarından. Caminin tam ortasına yapılan kilise ne yazık ki caminin 1001 gece masallarını hatırlatan mimarisini bozuyor. Kilisenin yapılabilmesi için yaklaşık 63 sütun çıkartılmış ve sütunların verdiği sonsuzluk duygusu bu nedenle zarar görmüş. Ama buna rağmen, cami hala insanları etkileyebilecek güzellikte. Gezdiğimiz tarihi mekanlar içinde burası benim favorim. Gündüz gezdiğiniz yerleri gece ayrıca gezmenizi tavsiye ederim. Çünkü ışıklandırılmış şehir ayrı bir güzel. Roma zamanından kalma tarihi köprünün öbür tarafına geçtiğinizde çok güzel fotoğraflar çekebilirsiniz. Avrupa şehirlerinden alıştığımız meydanlar Kurtuba Şehri'nde yok mu acaba diye düşünürken, zor uğraşlar sonucunda Corredera Meyda'nını bulduk. Burası bana Venedik'teki San Marco Meydanı'nı hatırlattı. Kare şekinde olan bu meydan cafe ve restaurantların bulunduğu yer olması itibariyle halkın buluşma noktası. Ve tabiki Fas'lı kahvehaneler. Sokak aralarında yaptığımız yürüyüş sırasında "Salondete" adında bir yer keşfettik ve ikinci günümüzde gidip orada çay keyfi yaptık. Fatih ayrıca nargile içmeden kendini alıkoyamadı. Endülüs Bölgesi'nde baklava ve ona benzer tatlıları bulmak ayrıca mümkün. Baklavanın çıkış noktası Arap Medeniyeti olmasın sakın! Tatil sonrasında yaptığım araştırmalarda ne yazık ki elle tutulur bir bilgi bulamadım. Baklavanın tarihçesine dair net bir bilgi yok. Ancak Endülüs Bölgesi'ndeki bu kültürün Araplardan miras kaldığıda çok açık.


Endülüs Bölgesi'nin başkenti, Flamenko'nun beşiği Sevilla'dayız. Sevilla sahip olduğu güzelliğiyle birçok sanatçıya ilham kaynağı olmuş bir şehir. Cervantes Don Kişot'u Sevilla Hapishanesi'nde yazmış. Carmen, Sevilla Berberi, İspanyolca adı Don Juan olan Don Giovanni ve Fidelio bu şehirde geçen operaların en bilinenleri. Yaklaşık 3,5 yıl önce Prag tatilimiz sırasında Mozart'ın bu ünlü eseri Don Giovanni'yi kukla tiyotrasında seyretme imkanımız olmuştu. Şimdiyse eserin geçtiği şehrin kendisini görmeye geldik. Sevilla şehrinin kuruluşu M. Ö 2.800 yıllarına dayanmakta. O zamanlardaki adı Tartessus olan Sevilla bir liman şehri olması nedeniyle tarih boyunca önemini korumuş. M. Ö 207 yılında Roma Generali Scipio Africanus bölgeyi ele geçirdikten sonra halkı için bugünkü İtalica'da küçük bir şehir kurar. Roma iç savaşları döneminde bölge Roma İmparatoru Julius Caesar tarafından Roma'nın kolonisi haline getirilir ve adı Hispalis olarak değiştirilir. Şehrin Müslümanlar tarafından fethi ise M. S. 711 yılına karşılık geliyor. Bu tarih, Kuzey Afrika'daki Berberi soyundan gelen Tarik Bin Ziyad'ın donanmasıyla Cebelitarık Boğazı'nı geçerek Endülüs Bölgesi'ne ulaştığı tarih aslında. Abbasilerin saldırılarından kaçıp Endülüs Bölgesi'ne ulaşan Emevi Emiri kendisi için başkent olarak Kurtuba şehrini seçince, Sevilla 300 yıl boyunca önemini yitirmiş ve Kurtuba şehrinin gölgesinde kalmış. Ancak bu şehir Amerika'nın keşif seferlerinin başlangıç yeri olması itibariyle tarihteki önemini tekrar kazanmayı başarmış. Sevilla, bu dönemde Latin Amerika'dan kaçırılan tüm ganimetlerin getirildiği şehir olması itibariyle oldukça zengin bir şehir. Sevilla'daki ilk durağımız Barrio de Santa Cruz. Burası eskiden bir Yahudi yerleşkesiymiş. Dar sokaklar arasında tapas barların ve restoranların olduğu güzel bir bölge. 1391 yılına kadar Yahudiler burada barış içinde yaşarken, bu yıldan itibaren Antisemitizm etkisiyle Yahudilere karşı saldıralar başlamış. 1391 yılında, yani İspanya'da Yahudi varlığının tamamiyle sona ermesinden 100 yıl önce, Sevilla'da Yahudilik kötü bir şekilde sonlandırılmış. Yahudiler burayı terk etmek zorunda kalmış. O tarihlerde Sevilla şehrinin korkunç Engizisyon mahkemelerinin merkezi olduğunu belirtmek zorundayım. Bu şehirde Müslüman ve Yahudi halk çok acı çekmiş. Flamenko öncesi açlığımızı bastırmak ayrı bir olaydı. Tatilimizin başından itibaren İspanyolların İngilizce konuşamadıklarını/konuşmadıklarını öğrenmiştik ama en azından ingilizce menüleri oluyordu. Biz ingilizce soruyorduk, onlar ispanyolca cevap verseler de bir şekilde anlaşmayı becerebildik. Ama Sevilla'da beğendiğimiz yer tam turistik bölgede ingilizce menüsü bile olmayan bir yer çıktı. 2. denemede ingilizce menüsü olan bir tapas bar bulduk ve İspanya'nın ulusal yemeği "tortilla" ve çok beğendiğimiz "gazpacho" sipariş edip açık hava keyfi yaptik (2 su ile beraber 17 ). Ben bir gün arkadaşlarımız için evde tortilla yapmıştım ve aldığım tepki aynen şuydu: A patatesli yumurta mı pişirdin! Doğruya doğru! Annemin yıllarca bize "akıtma" pişirdikten sonra, şimdi modaya uyup size "krep" pişirdim demesi gibi birşey. Yılların "akıtması" oldu "krep". Bizim patatesli yumurtamızı da Avrupalılar bayıla bayıla tortilla olarak yiyorlar. 15. yüzyılda zamanın büyük camisi üzerine inşa edilen dünyanın en büyük 3. Katedralinde hala camiye ait yapıları görmek mümkün. Örneğin, portakal ağaçlarının olduğu bahçe ve şu anda saat kulesine çevrilmiş minare, yani Giralda, Müslümanlardan miras. 1248 yılında Sevilla kentinin İspanyollar tarafından Müslümanların elinden alınmasından sonra zamanın eski camisi 153 yıl boyunca Hristiyanlar tarafından kullanılmış. Sonrasında ise caminin üzerine kilise inşa edilmiş ve yapımı 100 yıldan fazla sürmüş. Bu nedenle genel olarak gotik tarzda olsa da katedralin daha sonra yapılan kısımlarında Rönesans akımından etkilenerek barok tarzı kullanılmış. Kristof Kolomb'un mezarı Katedralin sol tarafında yer alıyor. Mezar, 1899 yılında İspanya'nın Amerika Kıtası'ndaki kolonilerini kaybetmesinden sonra Küba'dan Sevilla şehrine taşınmış. Giralda ise ilk minare olarak inşa edildiğinde 70 metre yüksekliğindeymiş. Sonra Hristiyanlar tarafından yapılan eklemelerle 94 metre yüksekliğine ulaşmış. Giralda'nın tepesinde inancı simgeleyen aynı zamanda şehrin de sembolü haline gelmiş bir rüzgar gülü var. Giralda'ya tırmanmak için öncesinde biraz enerji toplamanız gerekiyor. Ancak yukarıda sizi çok güzel bir şehir manzarası bekliyor. Sevilla Katedrali giriş biletinizle "Iglesia del Salvador" Kilisesi'ni de gezebilirsiniz. Bu kilise için ayrıca giriş ücreti ödemenize gerek yok. İçi muhteşem. Sanırım Viyana'da gezdiğimiz Kilise'yle beraber gördüğümüz en güzel Barok Kilise. Sırada Alcazar Kraliyet Sarayı var. Alcazar'ın tarihi 10. yüzyıla dayanmakta. Temelleri o zaman ki Halife'nin Sarayı'na dayanan Alcazar, yapılan modifiyelerle günümüze kadar ulaşmış. Sarayın asıl inşası Sevilla şehrini ele geçiren III. Ferdinand'ın oğlu X. Alfonso tarafından başlatılmış. Saray, gotik sanatının arap motifleriyle birleşmesiyle ortaya çıkan müdeccer tarza sadık kalınarak inşa edilmiş. Saraya dair anlatılacak çok ayrıntı var aslında. Ancak ben bu güzel sarayı kelimeler yerine fotograflarla anlatmak istiyorum (Alcazar giris 21 bir audio guide ile birlikte / 2 kişi). Ve Guadalquivir Nehri kıyısında yer alan Altın Kule... 1220-1221 yılları arasında inşa edilen ve adını duvarlarındaki altın renkli seramiklerden alan Altın Kule, sömürgelerden getirilen ganimetlerin gemilerden boşaltılma noktasıyken, günümüzde denizcilik müzesi olarak kullanılıyor. Zamanında şehrin duvarlarının dibine inşa edilen bu savunma kulesi aynı zamanda şehre su sağlama görevini de üstlenmiş. Zamanınız varsa şehrin merkezinde yer alan Maria Luisa Parkı'nı da gezebilirsiniz. San Telmo Sarayı'na ait bahçenin bir bölümü halkın kullanımı için bağışlanmış ve Maria Luisa Parkı ismini almış. Şehrin tarihinde 1929 ve 1992 yıllarında yapılan iki önemli Expo var. 1929 yılındaki etkinlik için ve turizmi arttırmak amacıyla Maria Luisa Parkı'nın ortasına dönemin izlerini taşıyan binalar yapılmış. İspanya ve Amerika Meydanları olarak bilinen bu bölgeye ulaşmak için biraz yürümeniz gerekiyor. Hava çok sıcak olduğundan biz bu gezimiz sırasında biraz yorulduk. Bu nedenle meydanda biraz mola vermeyi ihmal etmedik. Nehrin diğer yakasına geçtiğinizde nehir kıyısına dizilmiş tapas bar ve restoranlarıyla Triana bölgesine ulaşacaksınız. Akşam yemeğinizi burada yiyebilirsiniz. Gece ışıklandırmalarıyla şehir tüm güzelliğiyle size eşlik edecektir. Biz bu bölgeyi gündüz gezdik ve yemek yemek için tekrar karşı tarafa geçtik. Daha önceden gözümüze kestirdiğimiz restoranlardan birini bulalım derken kaybolduk. İyi ki de kaybolmuşuz. Kendimizi küçük bir çarşının içinde bulduk ve orada yer alan "esnaf lokantasında" yemek yedik :) Tatil sırasında yediğim en lezzetli tapaslardı. İsmi Alacena San Eloy, adresi Gomez Pando SL C/San Eloy 31. Bulmak için uğraşmayın derim. Çünkü turistik bölge içinde yer almıyor. Bulalım derken kaybolmanız çok muhtemel. Neler yedik, saymak gerekirse: Kalamarlı köfte, ahtapot salatası, balık, kırmızı biber ve enginar (Su ile beraber 19 ). Sevilla şehrinde kaldığımız otel hakkında biraz bilgi vermem gerekirse ismi Otel Simon. Direk Katedral'in karşısında olduğu için çok merkezi. Burada belirtmek istediğim bir nokta var. Biz tatil sırasında otellerimizi hep bir gün önceden booking. com adresinden ayarlamıştık. Bu oteli ise HRS adlı internet sitesinden bulduk. Açıkçası bu siteyi tavsiye etmiyoruz. İlk başta otel yönetimiyle oda konusunda bir anlaşmazlık yaşadık ve bu şirketi arayıp ücret farkı ödemeden oda değişikliği yapmak istediğimizi belirttik. Ancak müşteri hizmetleri bize yardımcı olamadı. Haklı olduğumuz halde fazla ücret ödemek zorunda kaldık. Booking. com adresinden vazgeçmeyin derim (Simon Otel gecelik 65 ve otopark günlük 15 ).


İspanya'nın en eski şehirlerinden birini, Ronda'yı görmeden edemezdik. Bu nedenle sabahın erken saatinde yola koyulup rotamızı bu güzel şehre çevirdik. Gudalevin Nehri'nin ikiye ayırdığı şehrin asıl özelliği iki yakanın birbirinden 120 metre derinlikte bir uçurum ile ayrılması ve bu yakaları birleştiren köprü. Puento Nuevo adı verilen bu köprü 1751 yılında inşa edilmiş. Yıl boyunca ortalama sıcaklığın 15 derece olduğu Ronda'da ortalama 2.700 saat güneş var. Ah ah, bizim Münih'de en çok özlemini çektiğimiz şey de tam olarak bu: Güneş! Ve Ronda bu istatistiksel bilgiyi doğrular biçimde sıcakken biz de gölge bir yer bulup sabah kahvesi keyfi yaptık. Ronda için biz birkaç saat ayırmıştık. Bu zaman zarfında da köprüyü en iyi fotoğraflayabileceğimiz yeri turist bilgi bürosundan öğrenip oraya gittik. Şu meşhur, her gezi kitabında bulabileceğiniz fotoğrafı çekmek için vadiye inmeniz gerekiyor. Vadiye arabayla gidebileceğiniz gibi yürüyerek de ulaşabilirsiniz. Yürümeyi planlayanların sağlam ayakkabılara ve sıcak havaya uygun kıyafetlere ihtiyacı var. Çok kolay bir parkur değil çünkü. Bu bölge, tatilini trekking ile birleştirmek isteyenler için ideal olabilir. Aklınızda bulunsun. Ronda'da o büyülü köprünün fotoğraflarını sineklerle adeta boğurşurcasına hızlı bir şekilde çektikten sonra tatilimizin ikinci kısmı resmen başlamış oldu. Yönümüz artık deniz! Kumsalda güneşlenmeye, yüzmeye ihtiyacımız var. Deniz tatilimiz için biz Akdeniz tarafında "Costa del Sol" üzerindeki "Fuengirola'yı" seçtik. Okyanus tarafı çok rüzgarlı olduğu için daha çok rüzgar sörfü yapanlar için ideal. Fuengirola ayrıca bizim görmek istediğimiz Marbella ve Mijas'a yakınlığıyla da avantajlı. Burada kalmayı planladığımız oteli booking. com adresinden ayarladık yine. Denize yürüyerek 100-150 metre mesafede, temiz ve terası olan bir otel (Hostal İtalia, 45 /gecelik, otopark 9 /günlük). Otel bar ve restaurantların bulunduğu caddede! Bizim beklentilerimizi tam anlamıyla karşılıyor. Yalnız bu cadde sabaha kadar hareketli. Gürültü kaçınılmaz. Fuengirola, Nerja'dan biraz farklı bir yer: Dar sokaklar, beyaz evler burda yok! Kumsalı çok güzel. Ancak denizi çok soğuk. Plaja ilk geldiğimizde denizde acaba neden kimse yok diye birbirimize sorduk. Ancak daha sonra kendimiz denize girmeyi deneyince nedenini çok net anladik:) Bu denizde yüzmek yürek ister:) Ama aylardan Haziran olduğunu unutmamak gerek. Şehir dikkat çekici bir biçimde İngiliz turistlerle dolu. Bu nedenle herkes ingilizce konuşabiliyor. Garsonlar genelde İngiliz. Bir balıkçı köyü olduğunu okumuştum bir yerde. Ancak artık öyle balıkçı köyü durumları kalmamış. Oldukça kalabalık ve gelişmiş. Yemek yemek için ya da birşeyler içmek için çok seçenek var. Yalnız ispanyol restaurantı bulmak kolay değil. Cadde çin, hint, tayland, italyan restaurantlarıyla dolu. Bizse günlerdir güzel bir et yeme hayali kurarken karşımıza çıkan gerçek Arjantin restaurantına karşı koyamadık. Lezzetli Arjantin steak yemek istiyorsanız burası doğru adres. İsmi Estilo Campo (Adres: Calle Moncayo, 7; bar ve restaurantların olduğu cadde üzerinde). Garsonlar harikaydı. Etler ve wok'ta sebze muhteşemdi. Yemek sonrası Arjantin'e özel bir tatlı yedik. İsmi Alfajor Negro. Önemli nokta: Bu tatlının elle yenmesi gerekiyormuş. Garson elle yemem konusunda oldukça ısrarcıydı:) Tatlı benim hoşuma gitti. Fatih sürekli olarak tatlıyı bir Türk tatlısına benzetme çabası içindeydi. Önce halleye benziyor dedi, sonra bu bildiğin mozaik pasta dedi. Bana göreyse hiçbiri:) (Karışık salata, 2 porsiyon steak ki porsiyonları oldukça büyük, wok'ta sebze 1/2 porsiyon, su, tatlı "Alfajor Negro" ve yemek sonrası içki "sambuca" 59,50 ). Fuengirola & MarbellaBizim her yaz tatilimiz bir şampiyonaya denk geliyor. Bu sefer de Avrupa Futbol Şampiyonası olduğu için bir yandan da maçları takip ediyoruz. Yemek sırasında Almanya-Hollanda maçını takip edince, yemek sonrasında da başka bir mekana gidip maçı seyretmeye devam ettik. Bu mekandaki garson da İngiliz! Burası gezdiğimiz diğer Endülüs şehirlerinden kafamızda oluşan klişeleri yıkacak derecede çok farklı. Marbella'yı anlatmaya başlamadan önce biraz günümüzü nasıl geçirdiğimizi anlatmam gerekirse: Bugün güne terasımızda güzel bir kahvaltıyla başladık. Çarşıdaki marketten peynir, zeytin, domates, salatalık, biber, ekmek ve meyve alıp otele geldik. Marketten közlenmiş biber aldığımızı da eklemeliyim. Direk orada közleyip sıcak sıcak satıyorlar:) Münih'te hava o kadar az güneşli oluyor ki insanın aklına karpuz yemek gelmiyor. Deniz tatillerimizde teraslarda yaptığımız kahvaltılar bu nedenle bizim için çok değerli. Sıcak havada kavun, karpuz, peynir yemek ve sıcağın tadını çıkartmak. Fatih'in bugün kendisini iyi hissetmemesi nedeniyle günümüzü kumsalda ve otel odasında yatmaca şeklinde tamamlayıp akşamsa ünlü Marbella'yı keşfe çıktık. Marbella, Costa del Sol sahillerindeki belki de en ünlü tatil yeri. Bunda 28 kumsaldan oluşan 24 kilometrelik plajlarının etkisi olsa da, asıl ünü jet sosyetenin tatil yeri olarak burayı seçiyor olması gösterilebilir. İspanya tarihinde önemli bir isim olan "Katolik İsabella" burayı görünce "Que mar bella!" demiş. Yani ne güzel bir deniz! İsminin burdan geldiğini düşünüyoruz. Prens Alfonso ise Marbella Club'ı kurarak Marbella'yı jet sosyetenin parti mekanına dönüştürmüş. 1970'li yıllardan sonra ise Arap Şeyhleri burayı keşfedince savaşla kaybettikleri yeri bu sefer parayla satın almışlar ve tatil için buraya gelmeye başlamışlar:) Golf severler için ayrıca güzel bir seçenek. Fuengirola'ya 30 dakika uzaklıkta bir mesafede olduğu için biz bir akşamımızı buraya ayırdık. Çiçeklerle süslenmiş beyaz evler, dar sokaklar ve bu sokaklardaki bar-restaurant çeşitliliğiyle burası bizim hoşumuza gitti. Gece hayatıysa oldukça hareketli. Şu dakikaya kadar henüz jet sosyeteyi göremesekte, şehir çok güzel:) Genel olarak çok pahalı değil. Burada 2-3 gün deniz keyfi yapılabilir! Sonuçta biz Monte Carlo'yu, St. Tropez'i gördükten sonra burayı jet sosyete yeri olarak sınıflandırırsak biraz oralara ayıp olur. Mesela biz her gittiğimiz yerden buzdolabı magneti almayı alışkanlık haline getirdik. Magnet fiyatlarında rekor hala Monte Carlo'ya ait:) Aaa bir de her gittiğimiz yerde Fatih öncelikle satılık ve kiralık ev fiyatlarını incelemeden yapamaz. Bu bir şehrin gelir seviyesi hakkında insana en iyi fikri veren bir gösterge. Monte Carlo'ya hiçbir yer yaklaşamadı henüz! Marbella'yı beğenerek ama "en güzel deniz yine bizim ülkemizde" düşünceleriyle buradan ayrıldık. Dünya jet sosyetesi nereyi seçerse seçsin bizim gönlümüz hep Ege'de! Tatilimizin son 2 günü. 10 günlük bir tatil olmasına karşı biz sanki daha uzun zamandır tatilde gibiyiz. Dolu dolu geçen, bedenen yorucu ama bir o kadar beynimizi dinlendirebildiğimiz bir tatil oldu. Endülüs tarih ve deniz tatilini birleştirmek isteyenler için ideal bir bölge. Bugüne sabah rituelimiz olan terasta kahvaltıyla başladık. Sonrasında ise plajda güneşlenerek iyice dinlendik. Bugün biraz ayaklarımı suya sokayım dedim neredeyse bir süreliğine ayaklarımı hissedemez duruma geldim. Burada deniz sanıyorum ki ancak Eylül ayında ısınır. Deniz tatili planlayanların bu noktayı dikkate almasında fayda var. Günümüzün en güzel aktivitesi ise Mijas. Fuengirola'ya yaklaşık 9 km uzaklıkta olan ve dağın yükseklerindeki beyaz evler cenneti Mijas tipik bir İspanyol kasabası. Ulaşımda eşeklerin kullanıldığı Mijas'da eşek taksiler artık bölgenin simgesi olmuş. Eşek taksilerle dolaşmak kişi bası 10 . Ben o güzelim eşeklere binmeye kıyamadığım için biz sadece fotoğraf çekmekle yetindik. Bölge dağın yükseklerine kurulu olduğu için en tepede deniz manzarasını fotoğraflayabilmeniz için bir alan var. İspanyol arkadaşım benim beyaz evlerden oluşan İspanyol kasabalarını görmek istediğimi öğrendiğinde bana Mijas'ı ve Casares'i tavsiye etmişti. Biz Casares'i gezi planımız içine alamadık ama Mijas'a mutlaka günlük bir tur düzenlemeye karar verdik. İyi ki de gelmişiz buraya. Mijas'ı gezenler tripadvisor'de çok değişik bir aktiviteyi önermişlerdi: Mayan Monkey Chocolate Factory. Dünya'nın en küçük çikolata fabrikası. Çok tatlı bir karı-kocanın işlettiği bu küçücük yerde çikolata workshoplarına katılabilir ve kendi çikolatanızı yapabilirsiniz. Biz vaktimiz olmadığı için sadece özel tarifli çikolatardan tattık ve kendimiz için çikolata satın aldık. Ben bu tatile paella yeme hayalleri ile gelmeme rağmen geçtiğimiz sürede ona sıra gelememişti. Mijas'ta bu akşam artık paella yemek için güzel bir yer bulduk. Harika bir paella yedik (20 /2 kisilik). Mijas tek kelimeyle MUHTEŞEMDI! Tatilin son gününü ise denizin ve güneşin tadını çıkararak geçirdik ve geldik bir tatilin daha sonuna. Her tatil tabi ki güzeldir. Ancak eğer tatiller insana ayrıca kültürel açıdan birşeyler katabilirse bence daha güzeldir ve daha değerlidir. Bu açıdan bakıldığında Endülüs Bölgesi içinde barındırdığı tarihiyle, doğal güzellikleriyle, sahip olduğu kültürüyle, zengin mutfağıyla tatil severlerin zevk alarak tatil yapabileceği ideal bir yer. Keşke biraz daha zamanımız olsaydı da biraz daha doğal güzelliklerin tadını çıkarabilseydik. Bu bölge trekking yapmak isteyenler ya da bisiklet tutkunları için de ideal. Yeşil köylerini bisikletle dolaşmak da zevkli olacaktır diye düşünüyorum. Bir sonraki sefere inşallah! İslam'ın izlerinin peşindeyken, matadorlar eşliğinde, çingenelerin asi ruhlarını keşfederken bulduk kendimizi. O güzel tapaslarını, paella'sını, sangria'sını tatmadan olmazdı. Güneşi insanlarıyla beraber içimizi ısıttı, denizi serinletti. Burası Endülüs'tü, her dakikasıyla güzeldi, çok özeldi.


Marrekeş'in o ünlü Fnaa Meydanı'nda kalabalığın içine karışmak adeta Binbir Gece Masalları'nı yaşamak gibiydi. Yemek satıcıları, yılan oynatıcıları, köçekler, hikaye anlatıcıları, dilenciler, şarkı söyleyenler, dans edenler... Marrekeş'in o kalabalığında başımızın döndüğünü hem de çok fena döndüğünü söylemem gerek. Böyle bir atmosferi başka hiçbir yerde yaşamadık, yaşayacağımızı da tahmin etmiyorum. Fnaa Meydanı Marrakeş'in adeta kalbi. Gece gündüz kalabalık. İşte o kalabalıktan bir kaç kare. Bir de ticaretin döndüğü dar sokaklar var ki keşfetmek için kaybolmak şart diyebilirim. Bunların dışında eğer ilginiz varsa zamanın medreselerini gezebilirsiniz. Marrakeş'te bir de bahçeler ünlü. Bizi çok cezbetmediği için zaman ayırmadık ama sizin ilginiz varsa çiçek bahçelerini gezebilirsiniz. Ayrıca derilerin temizlendiği, işlendiği tabakhaneler kesinlikle görülmeli bence. Marrakeş için biz 2 gece ve tam 1 gün ayırdık ki sanırım bu şehir için yeterli bir süre. Bir süre sonra kalabalıktan bunalıyor insan. Marrekeş'te eski şehir Medina'da kaldık. Kaldığımız Riad'ın ismi: Riad Al Wafaa. İki gece için kahvaltı dahil 63 Euro ödedik. Kaldığımız Riad oldukça düzgün, temiz ve düzenliydi. Kahvaltısı Fas'ta yaptıklarımızı göz önünde tutarsak oldukça iyiydi. Tüm Fas seyahatimiz boyunca bol bol taze sıkılmış portakal suyu içtik. Fas'ta portakal ve hurma oldukça bol. Deri tabakhanelerini gezmek içinse oranın sahibine 30 Dirhem ödedik. Tavsiyem, öncesinde ne kadar istediklerini sorup bunu netleştirmeniz. Aksi takdirde gönlünüzden ne geçerse deyip, sonrasında verdiğiniz parayı beğenmiyorlar. Marakeş'te yeme içme konusunda tavsiyem Fnaa Meydanı'na gidin ve oradaki tezgahlarda satılanları deneyin. Hem oldukça uygun örneğin bir kase çorba 3 Dirhem hem de bir sürü çeşit var. Masaya oturduğunuzda sanki ikramlıkmış gibi masaya salata veya meze tarzı şeyleri sormadan servis ediyorlar. Ancak onlar müesseseden değil, onların da parasını alıyorlar. Bu da aklınızda bulunsun. Marakeş'te en çok keyif aldığımız yer Cafe Epices oldu. Fnaa Meydanı'ndan daha küçük bir meydan ama oldukça renkli ve hareketli. Cafe Epices'in terasında oturup meydandaki koşuşturmayı seyre dalmak büyük bir zevkti. Burada fiyatlar oldukça uygun. Yemekleri de gayet güzel görünüyordu. Tavsiye ederim. Marrakeş hakkında birkaç küçük uyarı: Marrakeş havalimanından kiraladığımız araçla eski şehir Medina'ya gittik. Ancak bir çalışma nedeniyle sokaklar kapalı olduğundan bir başka sokağa girmek zorunda kaldık ve kaybolduk. Sokaklar o kadar dar ve labirent gibi ki navigasyon ve biz adeta çaresizdik. Bir de bisiklet ve motorsiklet kullanan insanların trafik canavarlığını da eklersek tam bir kaos. Marrakeş içinde araba kullanmak gibi bir fikre kapılmayın derim. Ayrıca yaya olarak da çok dikkatli olun. O dar sokaklardan bir anda bir motorsikletli çıkabiliyor. Oldukça tehlikeliler. Bir de kısa bir dipnot: Fas'ta siz yol bulmaya çalışırken motorsikletli Faslılar bunu fırsat bilip size yol göstermek isteyebilir. Sakın ama sakın onlara güvenmeyin. Off the Road on the Track Marrekeş'i keşfe çıktı.


Fas dağ tırmanışlarını, yürüyüşlerini severler için de güzel bir durak. Bunun sebebi ülkenin güneyinde uzanan ATLAS Dağları. Atlas Dağları'nın en yüksek noktası Diebel Toubkal'a 2 tam günlük bir yürüyüşle tırmanmak mümkün. Zirve çıkışlarına başlanılan köy ise İmlil. Birinci gecenin sonunda dağda basit bir konaklama yerinde geceleyebilirsiniz. Ancak tırmanış için seçilen ay oldukça önemli. Mart-Nisan aylarında dağların tepesinde yoğun kar olabiliyor. İlla ki zirve yürüyüşü yapmak zorunda değilsiniz tabii ki. Bizim gibi İmlil'de bir gece konaklayabilir, günlük bir rota seçebilir ve böylece dağ kokusu alabilirsiniz. Konaklamak için seçtiğimiz İmlil oldukça küçük bir köy. Köyün yukarısında dağ manzaralı birçok güzel Riad var. Bizim seçtiğimiz Riad Atlas Prestige idi. Gecelik konaklama için 2 kişi kahvaltı dahil 30 Euro ödedik. Dağların arasında, geniş bir vadiye bakan bu Riad'daki manzara herşeye değerdi ve gezimizin en güzel anları arasına girdi. Akşam yemeğini ise Riad'da yedik. Kişi başı 80 Dirhem ödeyerek adeta bir ziyafete misafir olduk. Yaklaşık 24 saat geçirdiğimiz İmlil'i Fas tatili planlayan herkese öneririm. Marrakeş'ten çok fazla uzak olmayan bu güzel köyde dağ havası almak, doğanın tadını çıkartmak sizin elinizde. 28 Mart günü İmlil'deydik ve öğle üzeri güneş oldukça yakıcıydı. Dağlarda her ne kadar kar olsa da gündüz çok sıcak olabiliyor. Akşam ise İmlil oldukça serin, soğuktu. Gündüz yürüyüşünde sizi güneşten koruyacak ve gece soğuğunda sizi sıcak tutacak kıyafetlere ihtiyacınız olacak. Diğer bir nokta ise güvenlik. Alman bir arkadaştan hiç de hoş olmayan bir hikaye dinledim tam da Fas'a uçmamızdan bir gün önce. Bu hikaye sonrası dağda tek başımıza yürüyeceğimiz için biraz tedirgin olmadım değil hani. Ancak biz çok şükür ki hiçbir sorun yaşamadık. Yürüyüş sırasında birçok turist grubuyla ve yerli insanlarla, çobanlarla karşılaştık. Bizi tedirgin edecek bir durum söz konusu değildi. Eğer 2-3 günlük bir doğa yürüyüşü planlıyorsanız bu turu rehberle yapmanızı tavsiye edebilirim. Ancak günübirlik bir yürüyüşü gönül rahatlığıyla tek başınıza yapabilirsiniz. Fas'ta ilk durağımız Marrakeş'te 2 gece kaldıktan sonra, 2. durak olan İmlil'de Atlas Dağları'nı görmüş ve orada da bir gece konaklamıştık. Bundan sonraki 2 gün ise uzun yollar aldık. Çünkü FAS'ta gidilen yer kadar gittiğiniz yolun kendisi de bir o kadar görülmeye değer. Bu yol Quarzazate üzerinden ilerliyor. Quarzazate dünyaca ünlü Hollywood film stüdyolarının olduğu yer. Burada kısa bir mola verilebilir. Film çekimi olmayan zamanlarda stüdyolar gezilebiliyor diye okumuştuk. Ayrıca yol üzerinde Arabistanlı Lawrence filminin çekildiği Ait Ben Haddou Kasbah'ı var. Bu Kasbah da ilgisi olanlar için güzel bir mola yeri. Bir de Boumalne Dades Köyü'ne varmadan gül vadisi bölgesi var. Eğer bunlardan bir ya da birkaçını gezmek isterseniz yola çok erken çıkmanızı tavsiye ederim. Aksi takdirde Baumalne Dades'a gece çok geç vakit varırsınız. Biz bunların hepsini pas geçip öğle yemeği ve fotoğraflar dışında mola vermeden yolumuza devam ettik ve akşam hava kararmadan Dades Geçiti'ni görmeyi başardık. Dades Geçiti'ne geçmeden öğle yemeği için mola verdiğimiz yerin ismini paylaşmak istiyorum. Taddert Köyü'nde hemen yolun üzerinde Le Jardin Chez Ahmed'de mola verdik. Mangalda köfte, et ve sebzeli tajine yedik. Açık havada, bahçede hoş bir mola vermiş olduk. Yol üzerinde böyle bir yere bir daha rastlamadık. O yüzden burası bence güzel bir mola yeri. Dades Geçiti: Dades Geçiti iki dağın arasında kıvrıla kıvrıla yukarı çıkan yolların olduğu bölge. Buraya arabayla çıkabilirsiniz. Ya da arabanızı geçitin başında bırakıp yürüyebilirsiniz. Geçit kadar geçite kadar yol boyunca eşlik eden manzara tek kelimeyle harikaydı. O günkü konaklama için tercihimizi Dades Geçit yolunda yer alan bir Riad'dan yana kullandık. İsmi Auberge Des Jardin du Dades ve gecelik kahvaltı dahil 24 Euro ödedik. Hoş, güzel bir balkonu ve dağ manzarası var. Ancak şunu da belirtmeliyim ki bölgede dağ manzaralı jakuzili oteller de yok değil. Eğer daha lüks bir yerde jakuzi, hamam keyfi yapmak isterseniz booking. com'dan bu seçenekleri araştırabilirsiniz. Ertesi gün yine erken saatte yola koyulduk. Bu sefer hedefte bir başka geçit olan Todra Geçiti vardı. Bence Todra Geçiti o kadar da vaww etkisi yaratmıyor, tabii ki bunda bizim geçen sene Petra gibi bir yeri görmüş olmamızın çok büyük bir etkisi var. Todra iki dağın birbirine epey bir yaklaşarak dar bir geçit oluşturduğu bir bölge. Ancak geçite araba ile girilebilsin diyerek beton yol yapmış olmaları bence büyüsünü kaçırmış. Beni, Todra'dan çok Todra'ya giden yollar etkiledi. Bol bol mola verip fotoğraf çektim. Todra sonrası ise yönümüzü Erfoud'a çevirdik. Orada öğle yemeği molası verip asıl hedef olan Merzoug'a ulaştık. Merzoug'a doğru yol alırken artık bölgenin çölleştiğini fark ediyor insan. Bence Todra sonrası yol inanılmaz farklı. Çöle doğru ilerlerken insan arada aniden palmiye ağaçları arasında bulabiliyor kendini. Bir anda nasıl yani diyorsunuz? Bu kadar çorak topraklarda böyle bir yeşillik nasıl olur diyorsunuz. Dediğim gibi varılan yerler kadar gidilen yollar da çok güzel bu ülkede. Baumalne Dades'ten çöl için yola çıkacağımız Merzoug'a yaklaşık 5 saatte ulaştık. Bundan sonra 36 saat kum çölünde zaman geçirecektik ve heyecanda adeta kalbimiz duracaktı. Çöl notlarımı bir sonraki yazımda sizlerle paylaşacağım. Şimdilik hoşçakalın.


Evet itiraf ediyorum: FAS tatilimizin en güzel, en özel anları Erg Chebbi'de çölde geçirdiğimiz anlar oldu. Erg Chebbi'yi tanımlamakta oldukça zorlanıyorum. Adeta bambaşka bir gezegendi orası. Sessiz, ıssız, sanki terk edilmiş ama bir o kadar gizemli, özel ve güzel. Erg Chebbi, Wadi Rum'dan tamamen farklı. Göz alabildiğine kum. Başka hiçbir şey yok. Bir de develer :) İrili, ufaklı kum tepeleri güneşle beraber sürekli renk değiştirirken ortaya inanılmaz bir manzara çıkıyor. Eğer Fas'a kadar gelmişken Erg Chebbi'yi yaşamak istiyorsanız bizim izlediğimiz yolu gönül rahatlığıyla tavsiye ederim. Erg Chebbi'de 2 gece çölün ortasında bir çadır kampında kaldık. İsmi Marhaba Camp. booking. com üzerinden bulduğumuz bu çadır kampa 10 üzerinden 10 verdik. Zaten booking. com sitesinde de notları 9,6 civarında. 30 Mart günü öğleden sonra çöl turuna başlayacağımız köye ulaştık. Yaklaşık 1 saatlik deve üzerinde geçen yolculuk sonrası kampa ulaştık. Gün batımı, çay keyfi, ardından Tajineli akşam ziyafeti derken canlı Berberi müzikleri eşliğinde şarkı söyleye söyleye geceyi tamamladık. Ertesi gün ise sabah çok erken saatlerde güneşin doğuşu ile başladı. Sonra tüm gün çöldeydik. Bizi deve ile gezdirdiler. Bir başka kampa gittik. Orada öğle yemeği yedikten ve çay keyfi yaptıktan sonra muhteşem bir gün batımı için başladık kum tepelerini tırmanmaya. Hayatımızda ilk defa kum yürüyüşü yaptık. Hiç de kolay değilmiş. Varılmaz denilen o tepelere vardığımızda bizi şoke eden o muhteşem manzara ile karşılaştık. Ayaklarımızın altında uzanan uçsuz bucaksız bir kum denizi. Orada saatlerce hiç konuşmadan öylece oturduk, sessizliğin, sonsuzluğun tadını çıkarttık. Marhaba Camp herşeyi bizim için çok güzel planlamış, organize etmişti. Yemekler FAS seyahatimizde yediğimiz en iyi Tajine ödülünü aldı diyebilirim. Bu 36 saat için ödediğimiz ücret ise 2 kişi için toplam 104 Euro.


Erg Chebbi'de 36 saat çöl deneyimini yaşadıktan sonra sırada FES vardı. Yani labirent sokakları, dapdaracık caddeleri, sanki her yer pazar alanıymış, her yerde ticaret dönüyormuş hissi yaratan FES... FAS keşfimizde görmezsek aklımın kalacağı şehir. Uzun bir araba yolculuğu sonrası FES'e akşam üstüne doğru ulaştık. Yolda Ifran şehrinde mola verdik. Burada çok kısa bir parantez açmak istiyorum. Ifran daha Avrupai bir şehir. Fes'e İfran üzerinden gitmenizi tavsiye ederim. İfran bir kahve molasını hak ediyor. Fes'e ulaştık ulaşmasına da her zamanki problem ile karşı karşıyaydık. Kalacağımız oteli nasıl bulacaktık. FES'in daracık sokaklarında başladık dönmeye. Fark ettik ki kendi etrafımızda dönüp duruyoruz. Elimizdeki navigasyon çaresiz. Biz çaresiz. Turist olduğumuzu anlayan ve biraz ingilizce bilen herkes bize yol gösterme ve paramızı alma derdinde. Otelin sahibi İngiliz ve o anda İngiltere'de. Telefonla ulaşıyoruz ama oteli bulmak gerçekten çok zor oldu. Bu da FAS'ın bir cilvesi. Buna hazırlıklı olun. Dar Houdou adlı içinde avlusu olan güzel eski bir Fas evinde konakladık. (Adresi: 42 Taryana Sghira, Fes 30701) Booking. com sitesinden rezervasyonumuzu gerçekleştirdik ve 2 gece için 90 Euro ödedik. Otelin yeri çok merkeziydi. Temiz bir oteldi. Kahvaltısı da gayet iyiydi. Fes'e akşam üzeri ulaştık. Oteli bulmamız, arabayı güvenli bir yere park etmemiz, şehre ilk adaptasyon derken gece oldu zaten. İlk gece şehri şöyle bir kısaca turlayıp yemek yedik. Şehri keşfetmek için 1 tam gün ayırmıştık ki bence yeterli. 2. Gecenin sabahında da erken saatte Fes'ten ayrıldık. Bence bu kadar süre Fes için ideal. Zaten o kalabalığı, karmaşayı insanın kafası 3 gün kaldırmaz. Bence, FES'i önce bir rehber aracılığıyla gezin. 2-3 saat rehberle yapılan gezi sırasında insan önemli yerleri keşfedebiliyor. Genelde biz rehberle gezen gezginler değiliz. Ancak Fes gibi bir şehri kendimiz keşfetmeye kalksaydık bir gün içinde tüm yerleri görme imkanımız olmazdı. Çünkü harita üzerinde gördüğünüz bir yeri o kalabalık sokaklarda bulmak imkansız. Rehberle gittiğimiz bazı yerleri sonradan kendi başımıza da gitmek istedik ve bulmakta epey zorlandık. Fes oryantasyonu için bence rehberli tur şart. Rehbere, 2 kişi için biz 100 Dirhem ödedik. Kaldığımız otel üzerinden ayarladık ve otel bize biraz indirim yaptırdı. Fes'teki medreseler gerçekten görmeye değer. Ayrıca zanaatkarları çalışırken seyretmek ayrı bir keyif. Baharatçılarında alış-veriş yapmak, sohbet etmek çok keyifli. Rehberli gezi sonrası sokaklarına dalın ve kaybolun. Bir de Fes'te gezerken dergilere, kitaplara çıkmış, sempatikliğiyle bizi bizden alan baharatçı amcaya muhakkak uğrayın derim. Orada alış-veriş yapıp o amcayı tanımak gerek. Fes'te yeme içme konusunda hiç sorun çekmedik diyebilirim. Sokaklarında sandviçler yapan, yemek satan bir sürü dükkan var. Tabii ki sokak ürünleri. Eğer çok hassas değilseniz denemenizi tavsiye ederim. Biz sağlık açısından hiç sıkıntı yaşamadık. Her şeyi gönül rahatlığıyla denedik diyebilirim. Bunun dışında Fes'teki Clock Cafe'yi çok beğendik. Avrupai tarzda ama artık belli bir zamandan sonra insan böyle bir ortamı da özlüyor. Orada terasta uzun uzun oturup keyif yapmadan edemedik. Bir de sokak arasında bildiğimiz bir kahveye geçtik oturduk. İçeride benden başka kadın yoktu. Ama çok sıcak karşıladılar. Fas çayı içtik orda. Naneli. Çoook güzeldi. İşin en ilginç yanı Fes'teki o kahvehanede sanırım 1 saat oturduk ve herkes gözünü kırpmadan National Geography'de Serengeti belgeseli seyrediyordu. Biz de onlarla beraber seyrettik. Böyle yaşlı amcalar, dedeler filan. Hani bizim millet de hep belgesel seyreder ya. Ama onlar gerçekten seyrediyorlardı. Hayatımın en ilginç anlarından birini yaşadım diyebilirim. Onlar televizyona bakıyor biz onlara. Garipti. Fes'te yeme-içme, otopark, medrese giriş parası, rehber parası toplam 517 Dirhem ödemişiz. Yani yaklaşık 50 Euro. Otele 2 gece için 90 Euro ödedik. Fas ucuz ucuz olmasına da Fas devleti turisti soyacağı yeri biliyor. Trafik cezaları. Ergchebbi-Fes yolunda sebebsiz yere trafik polisleri bizi yine durdurdu ve tam tamına 500 Dirhem trafik cezası kesti. Yani yaklaşık 100 Euro. 3. dünya ülkelerinde araba ile seyahat etmenin en büyük sakıncalarından biridir bu. Polis yasa, kural tanımaz, canı istediği gibi keser cezayı. Sizin de yapabilecek hiçbir şeyiniz yoktur. Ürdün'de mesafeler birbirine yakın olduğu için her yere taksi ile gitmiştik. Ancak FAS'ta bu mümkün değil. Şehirler arası mesafeler çok uzak. Toplu taşım belki çözüm olabilir. Ancak o da esnekliğinizi çok kısıtlayacaktır. Fas tatilimiz boyunca yanımızda hiç para taşımamaya özen gösterdik. Kredi kartımızla bankadan Dirhem çekmeyi uygun bulduk. Ancak Fes'te başımıza neredeyse çok kötü bir şey geliyordu. Gün içinde banka kartımızı 2 defa yuttu ve geri vermedi uzun sure. 1. Seferde gündüzdü, bankamatiği açtırdık. 2. Sefer geceydi ve yapabileceğimiz hiçbir şey yoktu. Çok korktuk diyebilirim. Bankamatiğin önünden hiç ayrılmadık. Eğer kartı vermeseydi bir süre sonra birimiz bankamatiğin başında bekleyip diğerimiz polis çağıracaktı. Siz siz olun gece çok fazla bankamatikten para çekmeyin. FES'e gittiğinizde FES tarihi hakkında eminim bilgi sahibi olacaksınız. Ben sadece bizim deneyimlerimize odaklanmayı tercih ettim bu yazımda. Çünkü bu tavsiyeler inanın FES tarihinden daha çok işinize yarayacak. Off the Road on the Track FES'teydi.


Chefchaouene şehrini uzun bir süre önce oraya giden arkadaşlarımız aracılığıyla ilk defa tanımış, fotoğrafları görünce burayı muhakkak görmeliyiz diye düşünmüştüm. Bir şehir düşünün ki her yer masmavi. Mavinin her tonu... Kalabalık Marakeş ve Fes'ten bambaşka. İnsana huzur veren cinsten. Chefchaouene ülkenin kuzeyinde olduğu için Fes sonrası yönümüzü kuzeye çevirdik. Aslında Chefchaouene rotamızın içinde olmasaydı epey bir yoldan kar etmiş olacaktık. Ancak bence bu şehir rotaya girmeyi sonuna kadar hak ediyor. Keşmekeş Casablanca'dansa bu güzel huzurlu şehirde zaman geçirdiğimiz için çok mutluyum. Fes'ten Chefchaouene şehrine gitmek de ayrı bir keyif. Dağ yollarından ilerliyorsunuz ve her yer yemyeşil, yer yer sapsarı çiçeklerle bezeli. Keyifli bir yolculuktu diyebilirim. Kaldığımız otelin ismi Dar Elrio. (Adres: Avenue Sidi Ahmed Elouafi, Sebanin, 23, Chefchaouene 91000). Chefchaouene şehrindeki her ev gibi oda masmavi ve çoook güzel bir terası var. Otelin yeri gayet merkezi ve temiz bir otel. Booking. com sitesinden reserve ettiğimiz bu otele bir gece için 49 Euro ödedik. Chefchaouene şehrine Fes'ten çıktıktan sonra öğleye doğru vardık. O gün zaten küçük olan şehir merkezini gezmek için epey vaktiğimiz vardı. Ertesi gün de şehirden ayrılmak için acele etmedik. Kahvaltı öncesi şehir henüz uyanmadan sessiz sokaklarını tekrardan arşınladık. Bu kadar süre bence bu güzel şehir için yeterliydi. Chefchaouene çok büyük olmayan şirin, güzel bir şehir. Yürüyerek bu şehri keşfetmek çok rahat. Sokaklara dalın ve sadece yürüyün. Benim gibi fotoğraf çeken bir kişiyseniz zaten her köşe başında durup orayı fotoğraflamak isteyeceksiniz. Fotoğrafçılar için burası bir cennet adeta. Chefchaouene şehrinde turistik olup olmadığına çok aldırmadan küçük meydanı en güzel yerden gören ve terası çok güzel olan bir restoran seçtik ve yemeğimizi orada yedik. Yediğimiz tajineler tabii ki bir İmlil'de ya da Erg Chebbi'de yediğimiz tajinenin yanından geçemezdi. Ancak zaten böyle yerlerde yüksek kalite beklememek gerek. 2 kişi tajine için 125 Dirhem ödedik. Çay içmek içinse yine meydana bakan kahvehaneyi tercih ettik. Şehrin yaşlı dedeleriyle beraber oturduk.


Venedik'e kadar gelip de cam işçiliğiyle ünlü Murano ve dantelleriyle ünlü Burano adalarını görmemezlik etmeyin derim. Bu adalar o kadar renkli, o kadar huzur dolu ki; Venedik'teki turist kalabalığının tersine burada sakin bir gün geçirebilirsiniz. Benden söylemesi. Venedik'ten kalkan feribotlarla yaklaşık 1-1:15 saatte Murano Adası'na oradan da Burano Adası'na ulaşabilirsiniz. Bunun için kişi başı 20 Euro olan günlük feribot bileti almanız yeterli. Bu biletle 24 saat boyunca seyahat edebilirsiniz. Tek yön feribot biletleri 7 Euro. Eğer 2 adaya da gidecekseniz günlük bilet almak daha karlı. Murano ve Burano Adaları da Venedik gibi dar sokaklardan ve kanallardan oluşuyor. Kanallar boyunca renkli renkli, alçak evlerin sıralı olduğu bu adalarda oldukça rahat, koşturmasız bir gün geçirdik. Murano'da adanın tamamını dolaşmak zaten max. 1 saat. O da vitrinlere bakarak, rahat bir gezmeyle. Hal böyle olunca kanal boyunda bir mola verip adanın keyfini çıkartmak için bol bol vakit oluyor. Biz kanal boylarında dolaştıktan ve kanal boyunda yeralan bir cafede mola verdikten sonra şöyle bir adanın arka sokaklarına da göz atıp yönümüzü Burano Adası'na çevirdik. Ve sırada '5.000 kişilik Murano'dan' daha küçük olan Burano Adası var. Sanırım ben Burano Adası'nı daha fazla sevdim. Burano'daki dar kanallar boyunca sıralanmış pastel renkli evler gözlere muhteşem bir şenlik sunuyor. Burano Adası'nda şöyle bir turlayıp dükkanları gezdikten sonra akşam yemeği için gözümüze bir restoran kestirdik önce. Akşam yemeğine daha vakit olduğu için de öncesinde Trattoria da Primo adlı restoran/cafede mola verdik. Mola sonrası ise akşam yemeğinde gerçek İtalyan pizzası yemenin mutluluğuyle karnımızı doyurduk. Önce 6 kişiye 3 tane pizza yeter dedik. Ama öyle olmadı. Lezzetli pizzalardan bir 3 tane daha söyledik. Yemek yediğimiz yerin ismi Pizza Trattoria/Pizzeria kron coronato (6 kişi için toplamda bahşiş dahil 82 Euro ödedik). Gece çökünce ışıl ışıl Burano adası ayrı bir güzeldi. Biz Venedik kaçamağımızı Murano ve Burano Adaları ile tamamladığımız için çok mutlu olduk. Eğer siz de Venedik'e kadar geldiyseniz bir gününüzü bu iki adaya muhakkak ayırın derim. Akşamsa 40 dakika süren feribot yolculuğuyla Venedik'e ulaştık ve gece kapanışını Venedik'te bizim cafede canlı müzik eşliğinde yaptık. . Venedik ve adalar kaçamağı sonrasında ertesi gün vurduk yine yollara. Yönümüz aşk şehri Verona ve İtalya'nın ünlü Garda Gölü'ydü. Şaraba meraklıysanız, Garda Gölü'nü henüz çok yakından tanıma fırsatınız olmadıysa sizin için hazırladığım Garda Gölü rehberini kaçırmayın derim. Yazıların linkleri aşağıda.


Aslında Güney Tirol'ün doğasının harika olmasının yanı sıra Güney Tirol'e ulaşana kadar yolda bize eşlik eden manzaradan da bahsetmem gerek. Münih'ten yaklaşık 4 saat süren araba yolculuğu sırasında gözlere şenlik bir manzara bize hep eşlik etti. Dağ yürüyüşlerinde en sevdiğim kısım doğanın tadını çıkarttığımız mola zamanları :)) Dağlara karşı bu sefer önce süt içtik sonraysa kahve eşliğinde koyu bir sohbete koyulduk.... ve arabayı bıraktığımız yere doğru yaklaşık 2 saat süren bir yürüyüşe başladık.... Çok yorucu olmayacak şekilde güzel havanın ve muhteşem doğanın tadını çıkartarak günümüzü tamamladık. Güney Tirol'e geldiğinizde otelinizi direk Merano şehir merkezinden de tutabilirsiniz. Biz otelimizin doğanın içinde olmasını tercih ettik, ancak akşam yemeği için Merano şehir merkezine gittik. Şehir merkezi çok büyük olmamakla beraber çok şirin. Şehrin içinden geçen nehrin kıyısında sıralanmış restoranlarda ya da eski şehir kısmında güzel restoranlar bulabilirsiniz. Biz Pazar günü sabah kahvesini Merano şehir merkezinde içmeye karar verdik. Şehre geldiğimizde bizi çok güzel bir süpriz bekliyordu. Bizim orada bulunduğumuz haftasonu üzüm festivaliymiş. Şehir inanılmaz hareketliydi. Kurulmuş standların yanısıra, yerel kıyafetleriyle festivale katılanların geçit töreni vardı. Ayrıca bu töreni seyretmeye gelmiş birçok turistte oradaydı. İlk gece otelimize 5 dakika yürüme mesafesindeki Alman mutfağının güzel bir örneği diyebileceğim Oberwirtskeller'i denedik ve çoooook memnun kaldık. Ekim ayı balkabağı zamanı aklınızda bulunsun. O yüzden eğer Ekim ayı içinde buralara geldiyseniz balkabağı çorbası içmelisiniz. Ya da kestane çorbası deneyebilirsiniz. Güzel yemekler yiyeceğiniz garanti. Ve tabii ki Güney Tirol'e gelmişken buranın özel şaraplarından denememek olmaz. Ev yapımı çeşit çeşit şarapları var. Tatlı üzüm şarabı harika. İkinci akşamsa Merano şehir merkezinde İtalyan pizzalarından denedik. Şehir merkezinde pizza bulmak konusunda hiç sıkıntı yok. Maliyet hakkında biraz fikir vermem gerekirse, Güney Tirol çok ucuz bir bölge değil. Eğer akşam yemeğini bir pizzacıda yerseniz 2 kişi için yaklaşık 30 planlamalısınız, eğer alman mutfağı deneyecekseniz yanında şaraplarını da tadacaksanız 2 kişi yaklaşık 60 planlamalısınız. Gerçek bir İtalyan restoranında deniz ürünleri deneme imkanınız da var ayrıca. Biz mesela Trip Advisor tavsiyesi üzerine çok iyi bir mekan bulduk. Ancak konsept olarak bize fazla şık gelince şehir içinde daha normal bir restoranda yemeğe karar verdik. Ancak dediğim gibi Güney Tirol tüm seçenekleriyle herkesi memnun edecek türden. Bir kaçamağın daha sonuna geldik... Avrupa masalsı tatiller yaşamak isteyen sizleri bekliyor. Gökçecim adsız=evren bu arada açıklayım dedim. Evrencim, sen olduğunu anladım ama yine de sazan gibi atlamayayım dedim :)) Siz bu taraflara gelmeye karar verin ben size planınızda seve seve yardımcı olurum. Bizde de misafir etmek çok isteriz.


Sakızlı kurabiyelerinden bir kutu yanımıza alıp düştük yine İzmir yollarına.... Küçük kaçamaklar her zaman güzeldir. Hele mekan Alaçatı olunca ayrı bir güzel.... Yazini okuyunca heyecanim daha da artti.. insallah 20 eylule alacati sokaklarinda ben de ailemle kisa bir tatil yapicam.. Notlarimi takipte kalin.. sevgiler..


1- Her evden müzik yükselen renkli Küba sokaklarında kaybolmak için Küba'ya gelmelisiniz. 2- Yalnızca eski Amerikan filmlerinde görebileceğiniz arabalara binmek ve hatta onlarla yolda kalma macerasını yaşamak için Küba'ya gelmelisiniz. 3- Küçücük çocukların bile muhteşem Salsa yaptığı topraklarda müziğe kendinizi kaptırıp meydanlarında Salsa yapmak için Küba'ya gelmelisiniz. 4- Misafirperver Kübalıların evlerine misafir olmak, onlarla zaman geçirmek için Küba'ya gelmelisiniz. 5- Küba Devrimi'nin izini sürmek, Castro ve silah arkadaşlarının davasını anlamak için Küba'ya gelmelisiniz. 6- Arjantinli bir doktor olan ancak herkesten daha Kübalı Che için Küba'ya gelmelisiniz. 7- Her ne kadar güzel Kübalı kızların bacaklarında sarılmasalar da dünyaca ünlü Küba purolarını tatmak için Küba'ya gelmelisiniz. 8- Küba'nın Vitamin ''R'' si Rumla ile hazırlanan muhteşem Mojito'lar, Pino Colada'lar içmek için Küba'ya gelmelisiniz. 10- Muhteşem Karayip kumsallarında uzanıp, hayattan bir süreliğine uzaklaşabilmek için Küba'ya gelmelisiniz. 15 günlüğüne keşfe çıktığımız Küba bizim başımızı döndürdü adeta... Eğer siz de Fidel Castro'nun ülkesi Küba'yı görmek istiyorsanız Küba kapitalizme kurban gitmeden bir an önce gidin derim.


Gökçe & Fatih Demirci çiftiyiz biz. İkimizde Endüstri Mühendisiyiz. Ben İzmir'li, Fatih ise herşeyiyle Malatyalı. Kader bizi İstanbul'da birleştirdiği gibi yetmedi bir de bizi taaa Almanyalara savurdu... İyi ki de savurdu. Biz kendimizi tanıdık bu yabancı ülkede. Kendi içimize döndürdü bizi burası ve keşfetmeye önce kendinizle başlayın dedi. Ruhumuzu dinledikçe, derinlerde bir yerde sesi bastırılmış asıl bizleri duyduk... Gidin diyordu o ses bize. Keşfedin, sınırları aşın, korkmayın! Biz gezdikçe, yeni yerler keşfettikçe, aslında koskoca bir okyanusta sadece bir damla sahibi olduğumuzu farkettik; aslında daha hiçbirşey görmediğimizi, bilmediğimizi anlattı bize bu keşifler. Böylece daha bir keşif bitmeden bir diğerini planlar olduk. Bazılarına göre yoldan çıkmış durumdayız. Ama bize göre doğru iz peşindeyiz... Birkere düştü mü keşfetme ateşi içine, bir daha kurtulmazsın ondan. Evimizin her yanı harita, kitap... Nereye gitsek, nereyi görsek acaba diye durmadan okuyoruz, bizim gibi yoldan çıkmışlarla konuşuyor, onları heyecanla takip ediyoruz. Bir film karesi ilham oluyor bazen, bazense imkansız gibi gelmesi bizi baştan çıkartıyor... İşte böyle, biz yoldan çıktığımızı ara ara kabul etsek de doğru iz peşinde olduğumuzdan bir an bile şüphe duymadık. Off the Road on the Track / Gökçe Demirci....


10.10.2011 tarihinde sabah kahvaltımız sonrasında içinde sadece 7 yolcusu olan pır-pır uçağımız ile Vietnam'ın Saygon şehrinden Kamboçya'ya doğru yola çıktık. Hedef Komboçya'nın en önemli şehirlerinde biri olan Siem Riep (Yolculuğumuz 1,5 saat sürdü. Biletlerimiz kişi başı 194 USD tuttu). Havalimanında Kamboçya'nın hiç de misafirperver! olmayan gümrük görevlileri tarafından karşılandık. Uzun bir süre bize zorluk çıkartarak bizim o sevimsiz havalimanında gereksiz 1 saat geçirmemize neden oldular. Olsunlar, biz herşeye rağmen orayı gezmeye kararlıydık. Gözünüzü çok korkutmak istemem. Ancak Kamboçya insanı, belkide tarihinde yaşadığı o talihsiz olaylar nedeniyle hiç mutlu değil. Orada bambaşka bir hayat var. Çok zor bir hayat... Anlamak gerek bence. İlk önce maliyetler hakkında çok kısa ama yararlı bir bilgi: Siem Riep'te Angkor Holiday otelinde kaldık. Çift kişilik oda fiyatı kahvaltı dahil gecelik 38 USD idi. Siem Riep'te 3 gün kaldık ve buradaki turumuz için kişi başı toplam 179 dolar ödedik. Siem Riep, Kamboçya'nın kültür başkenti. Ayrıca UNESCO'nun kültür mirası içinde olması nedeniyle ülkenin asıl başkenti Phnom Penh'in önüne geçmiş durumda. Siem Riep şehrini bu kadar özel kılan, dünyanın heryerinden turistlerin gelip bu şehri gezmesinin en önemli sebebi tabii ki tarihi Angkor Wat. Angkor Thom dendiği zaman aklınıza 100'den fazla tapınak, mezar veya tarihi eser kalıntısının bulunduğu 200km2'lik bir alan gelmeli. Angkor Thom, Khmer Krallığı'nın son başkenti. Burası 12. yüzyılda 7. Jayavarman tarafından inşa ettirilmiş. Kentte bulunan yazıtlardan birisi Jayavarman'ı damat, kenti ise onun gelini olarak anmakta. Bölge 9. ve 12. yüzyıllar arasında Hinduizm'in etkisi altında kalmış. 13. Yüzyılda ise Tayland tarafından işgal edilmiş. Kral, Tayland istilası sonrası burayı terk etmiş. 14. ve 18. yüzyıllar arasında bu bölge terk edilmiş olarak kalmış ve her yerini ağaçlar kaplamış. 1820 yılına kadar bu muhteşem şehrin varlığından kimse haberdar değilken, Fransız bir gezgin 1820 yılında bir rastlantı sonucu burayı keşfetmiş. Şehrin kendisi kadar, keşfedilişi de insanı gerçekten büyülüyor. Sonrasında ise burası kazılar ile gün yüzüne çıkarılmış. Şu anda UNESCO tarafından Kültür Mirası olarak tanınmakta. Bu tapınaklarda bulunan Hinduizm etkisi 16. yüzyılda yerli halk tarafından silinerek, Budizm'e ait öğeler yerleştirilmiş. Bu yüzden yapıları gezerken, iki dinin de birbiri içine geçtiğini gördük. Keşfinden sonra burası 1950'lere doğru turistlerin ziyaretine açılmış, fakat 1975-1979 yılları arasında yaşanan iç savaşta yeniden ziyarete kapatılmış. Kamboçya halkı buraya büyük zararlar vermişler. Savaştan sonra zarar gören yerler tekrar onarılmış. O yüzden yapıların bazı yerlerinde eski bazı yerlerinde yeni kısımlar göze çarpmakta. Angkor Thom'un 5 ana kapısı var. Kapıların her birinde 4 yöne bakan bir yüz mevcut. Bu yüz her şeyi bilen ve gören kralı simgelemekte. Biz şehre Güney Kapısı'ndan girdik ve bir diğer kapısından çıktık. Kapılarda, mitolojide bahsedilen ve Hinduizm ile Budizm'de de konusu geçen, uzun ve çok büyük yılan olan Naga yolun iki kenarına dizilmiş tanrıların kolları arasında taşınmakta ve şehri korumakta. Ortaya çıkan görüntü oldukça etkileyiciydi. Kente girdikten sonra ilk önce "Bayon" Jayavarman'ın resmi tapınağını ziyaret ettik. Burası oldukça büyük bir Budist tapınağı. 3 kattan oluşuyor. En tepesinde 200'den fazla insan yüzü heykelleri bulunmakta. Zamanımızın çoğunu burada geçirdik. Her bir katın hikayesini dinledik ve rehberimiz sayesinde ilginç resimler çektik. Buradaki duvarlarda ayrıca Apsara Kızları'nın da resimleri bulunuyor. Apsara, Budist ve Hindu inanışında bulutların ve suyun dişi ruhunu temsil eden mitolojik bir figür. Güzel bir bayan kılığında krallara dans etmekte. Şu anda bir Apsara kızı evimizin güzel bir köşesini hem süslüyor hem de her baktığımızda bize Angkor Thom'u tekrar tekrar hatırlatıyor. Rehberimiz bizim çok farklı fotoğraflarımızı çekti. Bir yandan sürekli buranın tarihini anlatırken bir yandan şuraya çıkın şuraya bakın diyerek bizimle adeta fotoğraf çekimi yaptı. Sonraki durağımız Filler terasıydı. Yolda Baphuan Tapınağı'nın yanından geçtik. Burada restorasyon çalışması olduğu için içine giremedik. Bu tapınak Angkor tapınakları içinde en eski olanlarından ama aynı zamanda en fazla harap olanlarından bir tanesi. Bu tapınak 11. yy'da 2. Udayadityarvarman tarafından yapılmış. Bu alanda ayakta kalan tek Hindu tapınağı ve tanrı Shiva'ya adanmış. Filler Terası ise, Kral 7. Jayavarman tarafından yaptırılmış ve geçit törenleri veya askeri denetimler için kullanılmış bir alan. Alanın tam karşısındaki alçak kuleler ise akrobasi gösterileri için kullanılıyormuş. Burada gerçek boyuta yakın taş fil heykelleri ile aslan, kaplan, yılan, kutsal kazlar ve Tanrı Vişnu'nun binek hayvanı olan dev kuş Garuda'nın heykeli var. Sırada 11. yy'dan kalma Phimean Akas Tapınağı var. Bu tapınağın en üst kısmına ulaşmak için epey zorlu bir parkurdan geçmek zorunda kaldık. Dönüş yolunda ise Cüzzamlı Kral Terasın'nı ziyaret ettik. 12. yy'ın sonlarına doğru inşa edilmiş bu alanda krallar kabullerini yaparlarmış ve halkı dinlerlermiş. Bu terasta bulunan ve aslı Phnom Pehn'deki Ulusal Müze'deki heykelin, efsanelere göre cüzamlı kral Jayavarman'a ait olduğu yönde. Gezdiğimiz bu yerlerle ilk günkü Angkor turumuzu tamamlamış olduk. Otelde bir süre dinlendikten sonra ünlü Kamboçya masajı için temiz ve güzel bir masaj salonu aramaya koyulduk. Vietnam'daki kadar kolay olmadığını söylemeliyim. Rehberin bizi ilk götürdüğü yer içimize sinmedi. 2. yer gözümüze daha temiz geldi. Ayrıca orada masaj yaptırmış turistlerle girişte konuşunca burası içimize sindi. 3 kişi Kamboçya yerel masajı yaptırdı. Mehrin ise hamile olduğu için sadece baş ve ayak masajı yaptırdı. Toplamda 30 dolar ödedik. Masaj yaptırdığımız yerin ismi Healty Hand. Kamboçya yerel masajının ismi ise traditional Khmer. Kamboçya şark kurnazlığı olarak tabir ettiğimiz bir uyanıklık içinde. Herşey turistleri kandırmaya yönelik. Herşeyi yanlış anlayıp sizden daha fazla para almanın derdindeler. Kesinlikle heryerde dikkatli olun ve pazarlık yapın. Angkor'daki 2. günümüze ünlü Angkor Wat'ı gezerek başladık. Burası Kamboçya bayrağında yer alan, Kamboçya'nın simgesi olmuş ve en güzel şekilde korunmuş olan tapınak. İlk defa 2. Suryavarman tarafından 12. yy'ın ilk yarısında yapımına başlanmış. Tanrı Vişnu'ya adanmış ve başkent olarak inşa edilmiş. 1177 yılında ise Kimerlerin baş düşmanı olan Cham uygarlığınca yağmalanmış. Daha sonra yeni kral 7. Jayavarman ülkeyi yeniden inşa ederken başkenti Angkor Thom'a ve kraliyet tapınağı'nı da Bayan'a taşımış. Angkor Wat tapınağı ise 14. ve 15. yy'larda Theravada Budizmi'ne hizmet vermiş. 16. yy'dan sonra ihmal edilmiş olmasına karşı üzerini kaplayan orman sayesinde yok olmamış. Tapınağı ilk gören Avrupalı, 1586 yılında, Antonio da Magdalena adlı Portekizli bir keşiş. Burayı meşhur eden ise 19 yy'lın ortalarında Fransız Henri Mouhot'un seyahat notları. Angkor Wat oldukça görkemli bir yapı. Biz ortadaki kulenin tepesine kadar merdivenlerden çıktık. Manzara buradan görülmeye değerdi. Yukarı çıkabilmek için kıyafetinizin uygun olması gerekiyor. Tanrılara saygı nedeniyle ben o sıcağa rağmen üzerime yağmurluğumu giymek zorunda kaldım. Eklemem gereken bir diğer nokta ise merdivenler oldukça dik ve dar. Eğer sonradan turistlerin rahat çıkması için yapılmış tahta merdivenler yoksa, turistler tarihi merdivenleri kullanmak zorunda kalıyor. İnişi çıkışından daha zor. Seçilen ayakkabının rahat olması önemli. Angkor Wat'ı gezmemiz yarım günümüzü aldı. Öğlen yemeği sonrasında ise hayatımızın o An'a kadar en ilginç deneyimini yaşadık. Siem Riep'e gelip de burayı görmemek olmaz: Tonle Sap Lake kıyısında yeralan Kompong Pluk bölgesindeki köyü ve orada suların içinde yaşayan ve geçimini balıkçılıkla sağlayan-durumları çok da iyi olmayan-insanları ziyaret etmek için çıktık yola. Aslında bizim gezi programımızda Kompang Khleang adlı Siem Riep'ten yaklaşık 55km uzaklıktaki köyü gezmek vardı. Ancak o tarihlerde, tam da biz oradayken Kamboçya son yılların en büyük sel felaketini yaşıyordu ve programda yer alan köy tamamen sular altındaydı. Biz de programımızı değiştirip, yine sel suları altında olan ancak ulaşımın bir yere kadar mümkün olduğu Kompang Pluk bölgesine gittik. Yolculuğumuz oldukça zorluydu. Yollar sel suları altında olduğunda bata çıka arabayla zor bela ilerledik. Bir yerleşim yerine ulaştık. Ancak bir tekneye binip tekrar yola devam etmemiz gerekiyordu. Tekneye ulaşmak içinse iki seçeneğimiz vardı. Ya motorlu kayıklara binecektik ya da öküzlerin çektiği araçlara binecektik. Biz motorlu kayıkları seçtik. Ama bir de ne görelim kayık değil sanki bir sal. Suyla aramızda o kadar az mesafe vardı ki ve en ufak harekette bizim saldan bozma kayık o kadar çok sallanıyordu ki suyun içine düşmemiz an meselesiydi. Yaklaşık 5 dakika süren bu yolculuk bana uzun saatler gibi geldi. Asıl tekneye ulaşmak içinse sel içindeki kütükler üzerinden yürümemiz gerekiyordu. İşte ben bunu görünce artık dayanamayıp ağlamaya başladım. Ne ağlama, hüngür hüngür. Ben ağlıyorum, Fatih de ordan diyor ki: İşte şimdi tam tatil oldu. Demek ki hücrelerimize kadar hissediyoruz... Ya ne hissetme ne hissetme!!! Biz tekneye binince köye hemen ulaşacağız sanıyorduk, meğer sel dolayısıyla selin içinde uzunca bir süre seyahat etmemiz gerekiyormuş. Manzara oldukça ilginçti. Bazı yerlerde sadece ağaçların tepesi görünüyordu. Bazı yerlerde ise evlerin birkaç katı sular içindeydi. Selin yoğun olduğu bu bölgede aslında evlerin çoğu direkler üzerine inşa edilmişti, böylelikle selin etkileri azaltılmaya çalışılıyordu. İçinde ilerlediğimiz bu su kütlesi kurak mevsimde araba yolu iken, yağmur mevsiminde denize dönüşüyordu. Köye vardığımızda sudan sokaklar olduğunu gördük. Evlerin içi tamamen açıktı ve her şey her yerden görünüyordu. Geçimlerini önlerindeki sudan balıkçılık yaparak, sağlıyorlardı. Bütün hayatları oradaydı. Orada yıkanıyor ve yemek yapıyorlardı. Evden eve kayıklarla geçiyorlardı. Muhakkak görülmesi gereken bir yer. Böyle bir yer daha önce hiç görmemiştim. Evlerden birine misafir olduk. Ve dönüş yolundayız... Bu köye yaptığımız ziyaret benim hayatımdaki unutulmazlarım arasına girdi. Angkor Wat'tan daha anlamlıydı. Geri dönüş yolu da gidiş kadar heyecanlıydı. Siem Riep'teki 3. günümüzde belkide ülkenin en güzel yerini ziyaret ettik. Burası Ta Prohm Tapınağı. Muhteşem bir doğa harikası. Burası Angelina Jolie'nin Thomb Raider filmini çektiği yer. Yapıların üzerinde ağaçlar kök salmış. Kökler sanki tapınağı tamamen çevrelemiş gibi. Burayı 7. Jayavarman annesi adına yaptırmış. Arkeologlar burayı gün yüzüne çıkarırken, oluşan görüntüden dolayı ağaçlara fazla dokunmamışlar ve köklerin çevresini oymuşlar. Öğleden sonraki turumuz ise bu ülkede yaptığımız en vahim turdu. Ölüm tarlalarını ziyaret ettik. Burada Kızıl Khmerler olarak bilinen Kamboçya Komünist Partisi'nin Lideri Pol Pot tarafından katledilen, Kamboçya halkının kafataslarının bulunduğu bir anıt vardı. Manzara gerçekten insanın içini acıtıyor. İnsanlık için çok vahim bir durum. Pol Pot kendi insanlarını öldüren bir kasap adeta. Eğitime karşı olduğu için herkesi tarlalara sürmüş ve okulları kapatmış. Eğitimli olan insanları sülaleleri ile birlikte katletmiş. Bu üzücü turdan sonra yerel halkın yediği hayvanları görmek için pazara gittik. Buradaki yiyecekler de bir o kadar berbattı. Sanırım Kamboçya'da ilk defa bir tatil sırasında artık evime gitmek istiyorum hissi oluştu bende. Zor şartlar, pislik, tabii ki sel felaketinin etkisi herşeyi daha da zorlaştırdı. Yemekler tek kelimeyle berbattı. Vietnam sonrası çok zorlandık. Her yemek zamanı hayır olamaz diyen ben artık yemek yemesem daha iyi moduna geçmiştim. Kamboçya tatilimize dair duyduğum tek eksiklik başkenti Phnom Penh'i görmememizdi. Kamboçya için 3 gün ayırabilmiştik ve bu 3 günde sadece Siem Riep'i gezmiştik. 2 gün daha ayırıp başkenti ve orayı özel kılan ölüm tarlalarını görmeliydik. Kısmet bir başka sefere artık. Angkor Thom için ayırdığımız 3 gün idealdi. Burasını 1 ay gezenler bile var. Eğer ilginiz var ise 1 aylık giriş bileti alıp her yerini gezebilirsiniz. Biz 3 günlük biletlerimizle en önemli yerlerini gezdik ve bize yetti. Kamboçya yaşattıklarıyla unutulmazlarımız arasında. Her ne kadar orada çok zorlanmış olsak da Angkor Wat gibi dünyada eşi benzeri olmayan bir şehri gezmek, sel suları altında yaşayan balıkçı köyünü görmek ve canavar ağaçlar diyarını gezmek inanılmaz bir deneyimdi. Halkını katleden Pol Pot'un ülkesi Kamboçya'daydık. Merhaba Buket, Şubat ayı Uzakdoğu tatili için güzel bir ay. Hala kuru mevsim devam ettiği için seyahat sırasında zorlanmazsınız. Biz Ekim ayında gitmiştik ve şansımıza son 50 yılın sel felaketi tam da biz oradayken yaşandı. Şansımıza işte. Tatilin geri kalanında örneğin Tayland kısmında oldukça zorlandık sel yüzünden. Ancak her zaman bu olaylar yaşanmıyor. Bence Uzakdoğu özellikle Vietnam Kamboçya Tayland kesinle görülmesi gereken yerler. Başımıza gelen tüm şansızlıklara rağmen bu tatil bizim unutulmazlarımız arasında. Ya da biz henüz gidemesek de Küba'yı Şubat ayında öneririm. Çok yakın arkadaşlarımız Şubat ayında Küba'ya gittiler ve çok memnun kaldılar. Küba bizim görülecekler listemizin başında. Güney Amerika ayrı bir güzel diyebilirim. Çok yorucu ama çok keyifli bir tatildi. Yazı süper olmuş, tekrar gitmiş kadar oldum. İnşallah daha güzel tatiller yapacağız hepberaber canım.


Avusturya'nın yeni gözdesi Hallstatt'ı bir hafta sonu kaçamağıyla keşfettikten sonra akşam sularında vurduk kendimizi Avusturya Alplerine. Bizi bilen bilir dağ havası almadan huzura ermemiz mümkün değil. Yaptığımız araştırmalar sonrası hedefi Filzmoos olarak belirledik. Filzmoos Avusturya Alpleri arasında yer alan bölge. Hallstatt Filzmoss arası arabayla 1 saat (Yaklaşık 64 km ancak dağlar arasında ilerlendiğinden çok hızlı gitmek mümkün değil). Burası kışın kayak severler, yazın ve bahar aylarında ise dağ yürüyüşü yapanlar için bire bir. Filzmoos'da booking. com adresinden bütçemize göre bir otel bulup bir gece konakladık. Kaldığımız yerin ismi Hotel Bischofsmütze. Gecelik kahvaltı ve akşam yemeği dahil 119 ödedik. Ertesi gün yani pazar günü vurduk kendimizi dağlara. Hamile halime ve Temmuz sıcağına aldırmadan elimde fotoğraf makinesi muhteşem doğayı fotoğraflayarak yaklaşık 5-6 saatlik bir yürüyüş yaptık. Başlangıç noktası: Filzmoos'dan arabayla Mautstrasse üzerinden (Burası özel bir yol. Giriş o yüzden paralı. 4,5 ) Aualm'e geldik ve arabamızı oraya park ettik. Hedef olarak Hofpürglhütte'yi seçtik. Hofpürglhütte 1.705 metrede yer alan Mayıs-Ekim ayları arasında açık olan bir dağ evi. Burada konaklamak da mümkün. İsterseniz kendinize ait bir odada kalabilirsiniz (29 yatak kapasiteli) ya da uyku tulumunuz içinde ranzalardan oluşan yatakhanesinde (71 yatak kapasiteli) uyuyabilirsiniz. 1.705 metreye tüm sırt çantanızı taşımak zorunda değilsiniz. Valiz/Sırt çantaları işletme tarafından teleferik sistemine benzer basit bir sistemle yukarı taşınabiliyor. Siz sadece yanınıza günlük kullanım için küçük sırt çantanızı alın yeter. Konaklayacaksanız önceden arayıp yer ayırtmalısınız. Hofpürglhütte'nin bulunduğu yere çok güzel bir manzara eşliğinde çıkılıyor ancak Hofpürglhütte'nin bulunduğu yerden manzara ayrı bir güzel. Tepede daha bir çok yürüyüş yolu bulunuyor. Biz günlük bir tur planladığımız için Hofpürglhütte'de öğle yemeği molası sonrası düştük dönüş yoluna. Çıktığımız yolun aynısından inmeyelim biraz daha manzara görelim dedik. Önce Hofpürglhütte'den Sulzkaralm Hütte'ye yürüdük. Sulzkaralm Hütte'den de başlangıç noktamız olan Aualm'e döndük. Dönüş yolunda bir şeyler içmek için mola verdiğimiz dağ evi Sulzkaralm Hütte ayrı bir şirindi ve eşlik eden manzara çooook güzeldi. Şimdi biz oraya gitsek bile o yürüyüş yollarını nasıl buluruz dediğinizi duyar gibiyim. Avusturya dağlarındaki yürüyüş yolları çok güzel işaretlenmiş. Hangi dağ evine çıkmak istiyorsanız tabelaları takip etmeniz yeterli. Kaybolmanız imkansız. Hiç korkmayın. Manzaranın tadını çıkartın yeter. Biz Hallstatt gezimizi Filzmoos bölgesindeki dağ yürüyüşüyle birleştirdik. Siz de buralara kadar gelmişken çok yorucu olmayan bu yürüyüşü yapabilirsiniz. İşte o zaman seyahatiniz unutulmazlar arasına girecektir. Benden söylemesi. Off the Road on the Track Hallstatt sonrası Avusturya Alplerini keşfe çıktı.