Morgan Library ömrümde gördüğüm en güzel müzelerden biri. New York'un merkezinde özel bir kütüphane. Bir insanın kitaplara olan tutkusunun kanıtı. Ah kitaplar... New York seyahatime en çok kitapçılar damga vurdu. Bunun böyle olmasının dışında bir şey de düşünülemezdi zaten. Çünkü küçüklüğümden beri kitapları çok sevdim. Kendimi evimde hissetmek için her gittiğim yerde kitapçı gezmem belki de bu yüzden. Güzel kitapçıların olduğu şehirler hiç tereddütsüz benim şehrim oluyor. Belki de bu yüzden New York da sevdiğim güzel şehirler arasındaki yerini aldı. Kitapları ve kitapçıları bu kadar severken ömrünü nadide kitapların peşinde geçirmiş, bir elyazması için dünyanın bir ucuna gitmiş, yolların, maceraların ve sınırsız hayallerin sahibi bir adamın yarattığı bir cennete gitmemem düşünülemezdi. Hangi kısmın beni daha çok büyülediğini bilmiyorum. Seyahat fikrinin ötesine geçen bir şeyler vardı bence Pierpont Morgan'ın yola düşüşlerinde. Ona kapıldım. Morgan'ın evine doğru yola çıktım. Madison Avenue üstünde görkemli bir bina; sıcak, insanda içeri girme isteği uyandıran. Şimdi müze haline dönüştürülen evin sahibi az önce adını andığım Pierpont Morgan isimli Amerikalı bir banker. Ailesinin ve kendisinin uzun ve görkemli bir hikayesi var. Müzeye dönüştürülen bu ev, Pierpont Morgan'ın yıllarca peşlerinden koşarak biriktirdiği kitapların toplandığı özel kütüphanesi. Müzeyi, tüm duvarları kaplayan onca kitabı, geniş pencereleri, içeri süzülen nazik ışık demetini, bordonun hakim olduğu huzur veren dekoru, Pierpont'un çalışma odasını ve masasını görünce insan, kendini ender bulunan kitapları, karalamaları, baskıları toplamaya adamış birinin nasıl biri olabileceğini düşünürken buluyor. Pierpont Morgan'ın büyükbabası öldüğünde oğluna kurmuş olduğu sigorta şirketini ve 1 milyon $ değerinde bir arazi bırakıyor. Sene 1847. 1900'lü yılların başlamasına yüz elli yıl gibi kısa bir zaman var yani. Sonrasında baba Morgan evleniyor, ilk çocuk bugün müzesini gezdiğimiz Pierpont Morgan'ın ta kendisi. Peşinden üç kız ve bir erkek kardeşi daha oluyor ama erkek kardeşi on bir yaşındayken ölüyor. İlerleyen yaşlarında Morgan'ı Avrupa'da bir eğitim hayatı bekliyor. Bu sırada iyi derecede Fransızca ve Almanca öğreniyor. Yirmi yaşında New York'ta bir bankada çalışmaya başlıyor. Sene 1857. Dedenin ölümü ile Morgan'ın ölümü arasındaki tarihler sizi şaşırtmasın. Müzenin sayfasında anlatılan bir takım finansal bilgiler var. Bu kadar çok parayı benim kafam almıyor. Uzun lafın kısası, babası gibi Morgan Pierpont'ta banker. Ailenin ne kadar çok parasının olduğunu anlamamız için şu örmek yeterli sanırım. Öyle çok paraları var ki Amerikanın yeniden yapılanması için gereken parayı Amerikan Hükümetine bu aile veriyor. Morgan'ın banker babası Junies, 1890 yılında öldüğünde ailenin arazilerinin değeri 12.4 milyon $. Para elbette önemli ama Pierpont'un ruhunda entellektüellik var. En büyük ilgi alanı kitaplar. Hayatının baharında, Avrupa'dan döndüğü sıralarda aşık oluyor. New York'un tanınan işadamlarından ve sanat hamilerinden birinin kahverengi saçlı, güzel kızına ilk görüşte vuruluyor. Kızın adı Amelia Sturges. Biz ona Memie diyoruz. Memie ve ailesi 1859 yılında büyük bir Avrupa turu yapmaya karar veriyorlar. Avrupa'yı elinin içi gibi bilen Pierpont, hemen aile için bir rota çiziyor. Turun son ayağı olan Londra'da Morgan da aileye katılıyor. İki hafta boyunca her gününü aşık olduğu kızın yanında geçiriyor ve onlarla birlikte Atlantik'i geçerek New York'a geri dönüyor. 1860 yılının baharının sonunda kızı evlenmeye razı ediyor. Ne yazık ki Memie'ye musallat olan ve bir türlü geçmek bilmeyen bir öksürük var. Yine de evlilikleri için düşündükleri tarihi ertelemiyorlar ve 1861 yılında evlenip balayı için Akdeniz'e doğru yola çıkıyorlar. Paris'te Memie'ye tüberküloz teşhisi konuyor. Pierpont'un yoğun ilgisine ve bakımına rağmen 1862 yılının şubat ayında Memie ölüyor. Pierpont dul kaldığında 24 yaşında. Aradan fazla bir zaman geçmiyor. 1865 yılında Pierpont bu sefer Frances Louisa Tracy ile evleniyor. Birbirlerinden öyle farklılar ki. Morgan New York'u, çalışmayı, oradan oraya koşuşturmakla geçen sosyal bir yaşamı, macera dolu seyahatleri, sanatı, güzel döşenmiş evleri, giyinip kuşanmayı, yatları seviyor. Oysa Fanny çocukları ve yakın birkaç arkadaşıyla birlikte olacağı sessiz bir yaşamı tercih ediyor. Pierpont ve Fanny'nin dört çocukları oluyor. Büyük kızları Louisa evlenene kadar tüm seyahatlerinde babasına eşlik ediyor. Aile 1882 yılında şimdi müzeye çevrilen Madison Avenue 219 numaralı eve taşınıyor. Pierpont, yaşadığı süre boyunca seyahatlerinden arta kalan tüm zamanda bu evde oturuyor. Pierpont'un hikayesi yukarıda anlattığım gibi. Benim ana hatlarıyla anlattığım yaşam öyküsünün içinde nice acı, nice kahkaha nice anı gizlidir. Bunu bilmek mümkün değil. Hayal edebildiklerim kendi yaşamımın acı-tatlı anılarından öğrendiklerim. Morgan'ın evi, günümüzde hemen yanına yeni yapılan modern bir bina ile birleştirilmiş. Geniş cam kapıdan içeri girince önce giriş biletinizi alıyor, sırt çantanızı bırakıyor ve Morgan'ın evinin giriş kapısından kütüphanenin içine giriyorsunuz. O kapıdan geçer geçmez de bir adamın ömrünü adadığı tutkusu sizi sarıp sarmalıyor. Kitap seven herkesin önünde saygıyla eğileceği bir mabed burası. Elbette "Benim de o kadar param olsa..." diye kurulacak nice cümle içimizden çıkmak için sabırsızlanacaktır ama öyle değil bence. Morgan Library and Museum, bir adamın hayatının uzun yıllar sürecek şanlı hikayesi. Bu adamın tutkusu olmasaydı yok olup gidecek nice ilk kitap orada huzur içinde yatıyor. Bir gün New York'a giderseniz ve kitaplar sizin için önemliyse mutlaka gidin diyeceğim ender mekanlardan biri Morgan Library and Museum. Çok güzel bir makale olmuş, güzel bir yorum katmışsınız, New York'a babamın işi yüzünden yılda 2,3 kere gidiyorum ilk gidişimde kısmetse gidicem. Oyy gidesim geldi lakin zor dostum zor. Neyse sayende görmüş kadar oldum, kitabevi ve Newyork yazılarının devamını beklemekteyim. Leylak Dalım, burayı görmeni çok isterdim. Cidden güzel bir yerdi. En çok burayı gördüğüme sevindim. Kitapçılarla ilgili bir post hazırlayacağım çünkü vaktimin çoğunu oralarda geçirdim. Bu arada oradayken nerdeyse hiç kitap okumadım. Yürümekten o kadar yoruldum ki okuyacak halim kalmadı. Facebook'da kitapçı fotoğrafı paylaştıkça bir arkadaşım dayanamamış yazmış: Ne o kendinizi ilim irfana mı verdiniz diye? Selçuk'la çok güldük.


Üstlerinde içimi ısıtan bir naiflik, yüzümü güldüren espriler, film boyunca hakkında konuşulan bir kitap, vefayla bahsedilen bir film, dozunda romantizm ve bolca yaşama sevinci taşırlar. Ailem gibi hissettiğim oyuncular başrollerde oynar ve bana şunu hissettirirler: Her şeye rağmen yaşamda tutunulacak bir dal mutlaka vardır. Harry Sally ile Tanışınca, Mesajınız Var, Sevginin Bağladıkları, Julie&Julia ya da Michael desem bu filmlerin hepsini hatırlarsınız eminim. Yüzünüzde nefis bir tebessüm oluştuğunu saklamayın sakın çünkü benim o tebessümlere ihtiyacım var. Kitaplar, filmler, göremediğim şehirler, varabildiğim kentler beni mutlu eden şeyler. Ruhum ne zaman bir açmaza saplansa yönümü bu saydığım şeylere çeviriyorum. Küçük mutluluklarımı yaşamımın özü kılmaya çalışıyorum. Evin olduğu sokak Central Park'a açılıyordu ve hemen arka sokağımızda Doğal Tarih Müzesi vardı. Her gece sokağa bakan pencerenin önünde oturup çayımı içtim, defterime bir şeyler karaladım ya da film seyrettim. Oradayken farkında değildim ama bu bölge Mesajınız Var filminin çekildiği bölgeydi. Filmin kahramanları Kathleen ve Joe ile arada yıllar olsa da aynı metro durağının önünde oturmuş, köşedeki aynı sosisçiden sosisleri götürmüştük. "Aman Allahım bu ne ya? 5 dolara gazete mi olur?" diye gazete almadığım köşedeki gazeteci hala aynı yerde duruyordu. Sevdiğim bir Hollywood sanatçısıyla aynı yerde yemek yemek ya da aynı sokakta yürümek kadar basit değil anlatmak istediğim. Hayat bazı yerlerde daha yavaş ilerliyor gibi sanki; onu seviyorum. Yıllardır aynı köşede duran gazeteci benim için çok kıymetli. "Mesajınız Var" filminde Kathleen ile Joe bir kafede buluşurlar. İlk buluşmaları olacaktır bu ve Cafe Lalo'ya giderler. Aradan yıllar geçer. Benim bu filmi seyretmemin üstünden koca bir gençlik akar. İlk aşkların insanda bıraktığı izler silinir. Film bile hayal meyal aklımdadır. Olacağını düşünmediğin bir gelecek zamanda New York'ta konakladığın evden çıkarsın, o kafeye gitmek ve kahvaltını etmek için yürürsün. Size bir şey söyleyeyim mi? Hayal kurmak nefis bir şey! Her zaman gerçekleşmese de öyle! Cafe Lalo da bir kafeydi işte. Bir film karesinin orta yerine oturmuş, yıllar sonra karşıma çıkmıştı. Kafe çok kalabalıklaşmadan kahvaltımızı ettik, içerinin fotoğraflarını çektik ve sonra da bir keyif kahvesi yudumladık. Bilmediğin bir yere gidip evde kalmak ve o verdiği oranın yerlisi olma hissini çok seviyorum. Hiçbir otele değişmem. Filmlerin, kitapların izinde seyahat etmek çok güzel ve sen bunu çok iyi başarıyorsun bence. Kötü bir film izleyicisiyim ama edebiyat konseptli bir tur düzenlesen ilk katılanlardan olabilirim. Sondan bir önceki fotoğrafa özellikle bayıldım. Şehir manzaralı bir kahve, insan daha ne ister ? Biraz da hüzünlendim. NY gibi bir yerde bile bir sürü şey hiç değişmiyor, bakınca en azından bazı bölgelerde bariz bir mahalle hayatı var gibi. İstanbul'da ise her gün bir şeyi yitiriyoruz. Seni bilmem ama bu yazı bana yaşama sevinci verdi. Ve ben de bir gün bir kaç hafta NY'de kalmayı hayal eder oldum.


Paris'e giderken yanıma aldığım, Alberto Manguel ve Okuma Günlüğü isimli kitabı sehpanın üstünde duruyor. Yazar bilmem kaçıncı yaş gününde eskiden okuduğu ve hayatında yer eden on iki kitabı tekrar okuyup, notlar almaya karar veriyor. Şöyle düşünüyor: Her ay bir kitap okusam ve okuduklarım hakkında notlar alsam, bu arada gittiğim yerleri ve yaşadıklarımı da yazılarıma eklersem bir sene içinde, ortalama bir kitap kalınlığında bir şeyler toparlamış olurum. Öyle de oluyor. İlk önce oturup on iki ay boyunca okuyacağı on iki kitabı belirliyor. Sonra da dediğini yapıyor. Yazarın yazdıklarını okumaya başlamadan önce beni başka bir şey etkiliyor. Aldığı kararı uygulamak için senenin ya da haftanın ilk gününü ya da kafasında belirlediği özel bir günü beklemiyor. Fikrin içine yerleşmesiyle, kendisini etkileyen kitapları seçmesi senenin ortasında bir zamana denk düşüyor. Yeni başlangıçlar ya da alınan kararların uygulanmaya konması için özel bir zamana ihtiyaç yok sahiden de. Bir şeyi arzu etmek ve peşinden gitmek gerekiyor. Böyle kararlar alınca sanki hayat da kapılarını açıyor. Alberto Manguel'in anlattıkları sadece okuduğu kitapların içindekiler ya da kitapların ona hissettirdikleri ile ilgili değil. Okumalarının arasında yaşanan bir hayat var. Hepimize bahşedilen o güzel hayat! Yaşam, biz kitap okurken ilerliyor çünkü. Benim Alberto Manguel'i keşfetmem bile bir hikaye aslında. Can dostumla kitapçı rafları arasında gezinirken, en alt kattaki raftan uzanıp bu kitabı veriyor bana. O güne kadar yazarın ne adını ne de sanını duymuşluğum var. "Hiç tanımıyorum," diyorum. "Ben de birkaç kitabı var," diyor. Kitapçıdaki tek Manguel kitabını alarak çıkıyorum dükkandan. Hiç ummazken Manguel hayatıma giriyor. Birbirimizden ne beklediğimizi bilmediğim bir anda. Belki bir rastlantının sonucu kitabı almamdan, belki o an itibariyle aldığım son kitap olmasından belki de evden çıkacağım son anda masada gözüme ilişen kitap olmasından dolayı Paris'e giderken Alberto Manguel de benimle birlikte geliyor. Kitap, kendi serüvenini kendisi yaratıyor. Geriye bakıp düşündüğünde hemen hemen tüm yolculuklarımda yanıma aldığım kitapları anımsadığımı fark ediyorum. Sırtımda taşıdığım ağırlıkları hiçbir zaman yük olmuyor bana. Tam tersine yanımdaki kitapları nerelerde açıp okuduğumu bile hatırlıyorum. Sanki yaşadığım anın içine yapışmışlar ya da benim yaşadığım o güzel anlar bu kitaplarla var olmuş gibi. Kitap okumanın, kitap seçmenin, kitap almanın bir ritüeli var. Belki biz farkında değiliz, ama öyle! Alberto Manguel'in Okuma Günlüğü de bir hafta boyunca kaldığımız Paris'in tek tepesindeki o günleri anımsatıyor bana. Metrodan inip de kalabalığın içinde kaldığımız o ilk anı, tırmandığımız keskin yokuşu, akşam ışığı altında belli belirsiz fısıltılar çıkaran Montmartre'a uzanan merdivenleri, uzaktan bana selam çakan Chevalier de la Garre'ı, bir akşam vaktini noktalamak için içemediğim o buruk şarabı. Sadece yaptıklarımız değil yapamadıklarımız da izler bırakıyor yaşamımızda. Olurlarla olmazlarla hep baş başa gidiyor. Güzel anıları iyi insanlar oluşturuyor. Tıpkı Manguel gibi benim de okuduklarımın ben de bıraktığı izler var. Aynı yazarlarla, aynı hikayelerle sarmalanmamış olsak da yazmaya, okumaya aşık herkesin buluştukları ortak bir yer var. Manguel'le hiç hesapta yokken tanıştım. İkimizin de hem kitapları, hem de onların varlığıyla gezdiğimiz yerleri sevdiğini anladım. O farkında olmasa bile onun kelimeleri yanı başımda dururken birlikte Paris'te gezdik. Şehrin tüm kitapçılarını gezdirdim ona. Lüksemburg Bahçeleri'nin tam karşısındaki en sevdiğim kafede oturduk. Önümüzden nice insan geldi geçti. Onun kelimelerinden etkilenip birkaç cümle yazdım defterime. Hiç şüphe etmeden söyleyebilirim ki onunla tanıştığıma çok memnun oldum. New York'taki kitapçıları yazdığım yazımı okumak isterseniz BURAYA alayım sizleri. 2018 yılında okuduğum kitapları merak edenler BURAYA. Tıpkı benim yaptığım gibi her sene kendi okuduğu kitapları anlatan Nefis Bir Blog var: KLİO'NUN ŞARKISI. Onun blogundan seçtiğim rasgele bir SAYFAYI buraya bırakıyorum. Siz o yazıyı okuduktan sonra diğer yazılarda da gezinin çünkü çok güzel şeylerden bahsediyor. Daha önce de söylemiştim sana: Senin rastgele seçip okuduğun yazıları ben de tekrar okuyorum. Aradan bir müddet geçtikten sonra kendimle karşılaşmam tuhaf geliyor bana. Ara ara kendimi çok sevdiğim yazılar da oluyor tuhaf bir şekilde. Bu yazıyı okuyunca kitabı aldığım günü, kitabın durduğu rafı, Duygu'nun bana bu kitabı uzatmasını ve Paris yolculuğunu anımsadım. Kitabı yeniden okumak istedim. Sonra döndüm yorumları okudum tekrar. Ne güzel arkadaşlar kazanmışım bu blog sayesinde diyerek keyiflendim. Kabuk Adam insani hiç tanımadığı diyarlarda gezdiren bir kitap. İçinde adı konulmamış bir tekinsizlik var. O hissi, kadının sahilden, otelden uzaklaşıp sahilin ötesinde yaptığı yürüyüşü hatırlıyorum. Tüylerim diken diken olmuş, ürpermiştim. Belki de hiç böyle bir şey yoktu kitapta ama bana kalan hissiyat bu. Aslı Erdoğan Edebiyatı ben de kendi içimde bir yere koyamıyorum. Ama okuduğum tek kitabı olduğundan hislerimi netleştiremiyorum da. İyi edebiyat yaptığı ve edebiyatseverlerin Aslı Erdoğan'i çok sevdiği ortada. Ayrıca muhalif duruşu da saygıyı hak ediyor. Buket, nasıl hatırlıyorsun bunca güzel şeyi? Şaşkınlıktan ağzım açık kalıyor. Sen de Manguel'le ilgili bir post yazsana. Daha ne cevherler vardır sende. Çok severek okudum ben Manguel'i. Roman gibi akmayan şeyleri de seviyorum zaman zaman. Paragraf sonlarında başımı kitaptan kaldırmak ve uzun uzun düşünmek hoşuma gidiyor. Yazarın yaptığını yapıp her ay okuduklarımı onun yaptığı gibi yazsam bile ne güzel bir dizi çıkar. Gel gör ki böyle havadan atmak değil oturup yazmak gerekiyor. Ah şu zaman diyorum. Başka da bir şey demiyorum. Bir ara dediğin kitapları da alayım. Ne zaman okurum Allah bilir elbet. Gamze önce ''Mucize'' diye bir kitap var onu oku. Eminim çok seveceksin. Ben bayıldım. Kitap fuarına birkaç yıldır gitmiyorum ama her kitap fuarı geldiğinde içim cız ediyor. Selçuk'la ilk buluşmamız kitap fuarında olmuştu. Onu bildiğim için biraz vefasız hissediyorum kendimi. Senin geçen seneki fuar günlüğünü okuduğumda da aynı sızı olmuştu içimde. Sen fuara çok uzakta değilsin biliyorum.


Bazen yazmak için nereden başlayacağımı bilemiyorum. Çoğu zaman bir yerden başlayıp birkaç paragraf sonra yazdığım ilk paragrafı siliyorum. O zaman yazdıklarım bir şeye benziyor. Yine aynı ruh hali içindeyim işte. Pazar gecesi Barselona'dan döndüm. Kızlarla uzun bir hafta sonu oldu. Yedik, içtik, dolaştık, birbirimize takıldık. Hepimiz ayrı tellerden çalıyor ama işin keyfini çıkarıyoruz. Tatilin en güzel kısmı havanın güzel olmasıydı. Gitmeden önce yağmur yağacak gibi görünüyordu. Azıcık bozulmadım desem yalan olur. Neyse ki hayal kırıklığına uğramadım. Çoğu zaman dışarılarda oturup çayımızı, kahvemizi içtik. Tapaslarımızın yanına da elbette bira söyledik. Sarımsağa doydum desem yeridir. Bu sarımsağın kıymetini bir ben anlamıyorum sanırım. Azı tamam da çoğu vücudun her bir köşesine yerleşiyor arkadaş. İnsanlar hayatlarında hiçbir sıkıntı yokmuşçasına rahattı. Her kafede oturan, içkisini yudumlayan, kahkahasını patlayan keyifli insanlar vardı. Kimsenin kimseyle kavga etmeye de gönlü yoktu. Hani birine çarpsan, senden önce o özür diliyordu. Öyle güzeldi yani Avrupa yine. Sanki Heybeli'ye bir tatlı huzur almaya giden biz değilmişiz de onlarmış gibiydi. Bize de bir rahatlama geldi elbette. İlk gün mutluluktan ne yapacağımızı şaşırdık. Pegasus'un her zamanki gibi bir saatlik gecikmeyle kalkmasına bile sinir olmadık. Geç olsun da güç olmasın duygusu hakimdi kanaatimce. Uçak ne de olsa, insan şartları fazla zorlamak istemiyor. Sonraki günlerde üstümüze azıcık, "Ay evdekiler de ne yapıyordur acaba?", "Oğlum da beni özlemiştir şimdi!" şeklinde duygular geldi. Ruhumuzda var elbet. Ben mesela kendimi evin merkezi sanıyorum. Sanki ben olmasam her şey birbirine karışırmış, bunlar açlıktan ölürlermiş, banyo yapmayı falan unuturlarmış gibi. Hepsi benim hüsnü kuruntum tabii. Ben yokken de gayet başarılı yönetmişler her şeyi. Atlamışlar arabaya doğru babaanne evine. Amcayı da almışlar yanlarına. Babaanne tüm hafta sonu boyunca bunlara patates kızartmış, kuzine sobada kestane pişirmiş. Yetmemiş karşı komşuya maç izlemeye gitmişler. Melek Abla da açmış patatesli böreği yanına da koymuş ayranı. Kuzey, "Hayatımda yediğim en güzel börekti." diyor. "Hadi leennn ordan" diyeceğim de biliyorum o böreğin tadını diyemiyorum. "Vallahi anne çok eğlendik ama seni de özledim." dedi. Ben de konuyu kapattım. Gaudi'nin Casa Batllo'suna yine gittim. Uzun uzun gezindim. Evin ruhunu yine içime çektim. Öyle güzel bir ev ki insan bir köşeye sinmek ve orada bir müddet kalmak istiyor. 'ya gidip enfes bir yemek yedik. Daha önce de yazmıştım burayı. Hala aynı iddiamı sürdürüyorum: Burası Barselona'daki en yerel ve en güzel yer. Masaya koydukları her şey de çok lezzetli. Daha önce yazdığım methiyeyi okumak isteyenler buraya buyursunlar. Elbette nefisti. Deniz mahsülleri sever biriyseniz Barselona'da mutlu olmamak mümkün değil. Resmen parmaklarımı yalayarak yemeğimi bitirdim. Yemeğin sonunda karnım yok ama gözüm hala açtı. Değil elbet ama yemek şehrin bütününde büyük bir yer tutuyor. İspanyollar yemeyi seviyor ve bunun da hakkını veriyorlar. Akşam yemeklerini geç yediklerini hepiniz duymuşsunuzdur. Biz Katalanlarla aynı saatte yiyemedik yemeğimizi. Yemeğimi mideye indirmek için gecenin dokuzunu ya da onunu beklemem ne yazık ki mümkün değil. Akşam yemeği saatlerimizin biraz erken olması da iyi oldu aslında. Kalabalıkların olmadığı, milletin kapı önlerinde uzun sıralar oluşturmadığı bir saatte restoranların hepsinden mutlu mesut ayrılmış olduk. restoranı vardı. Paella yemeden dönmemiz düşünülemezdi. Bunun için şehrin tarihi eski restoranlarından birini tercih ettik: 7 Portes. Hepimiz deniz mahsullü paella söyledik. Yemeğimiz geldiğinde kurt gibi acıkmıştık. Faturamız geldiğinde üstünde şöyle yazıyordu: Pele'de daha önce sizinle aynı masada yemeğini yedi. Muhtemelen hesabın içinde bunun da parası vardı. Barselona'da yediğimiz yemekler içinde en kabarık hesabı bu masada ödedik. Değer miydi? Evet. Paella çok güzeldi. Yediklerimiz içtiklerimiz bizim oldu. Bunu vücudumdan hissediyorum zaten. Burada gördüklerimi anlatmak gerekiyordu ama olmadı. Keyifli bir seyahat olmuş Özlem. İyi ki de yemişsin, boşver. Paris'i gidince sev ama olur mu? Canım Paris'im benim ya, memleketim 🙂 Aranızda imza toplasanız da bana bir vatandaşlık verse bu Fransızlar 🙂 Ah, Sibel ya. Akşam akşam aklıma düşürdün Paris'i. Bu yemeklerle aç kalma ihtimaliniz var mı sahiden? Deniz ürünleri nihayetinde ve nefisler. Halbuuusam, aç karına okumayın diye uyarmıştın İG de dimi?? Merak işte. İlle yapma denileni yapacam! ? Tabi yutkundum, yalandım durdum.. Vallahi ülke ve dünya gündemi öyle hızlı değişiyor ki bünyemi korkular ele geçiriyor. İstanbul'da işler bir hayli karışık. İçinde olduğum sektör kördüğüm olmuş vaziyette. Canımı sıkmayayım diyorum, çalışıyorum. Bir yerden bir yere koşuşturup duruyorum. Gel gör ki bu sıkıntılardan dolayı şöyle düşünüyor ve kendime şöyle diyorum: Kırk totonu da evinde otur biraz. Şubat başına kadar seyahat yok. Planım böyle. Tabii benim bu konuda fikrim ne kadar sabit kalır bilinmez. Ben gitmeyelim desem, evdekiler hadi diyor. Onlar dese, ben!


Gitmeden önce biraz söyleniyorum. Muhtemelen Küba ömrümde bir kez ayak basacağım bir ülke ve olası bir fırtınanın beni bir otelin lobisine tıktığını düşünmek bile istemiyorum. "Yine aynı şeyi yaptık," diye söyleniyorum Selçuk'a. İnsan gideceği yerde hava nasıldır diye bakmadan, gitmek için uygun zaman mıdır diye araştırmadan balıklama dalar mı gezi fikrine? Dalıyoruz işte. Bilinmeyen, uzak bir destinasyon olunca önce eve diyoruz, sonra da kaderin ellerine teslim ediyoruz kendimizi. Turumuz minik aksaklıklarla başlıyor. 15 kişilik grubumuzu aynı soyadlarını hiç dikkate almadan hallaç pamuğu gibi dağıtmışlar maşallah. Bilet kontuarının önünde söylensek de bağırsak da pek başarı elde edemiyoruz. Uçak dolu ve yapacakları bir şey yok. Kendi adıma ben Thy'den alışık olduğum konforu bulamıyorum. Uçağın içi buz gibi. Çantamdaki hırkamı giyip, uçakta dağıtılan battaniyeleri de üstüme sarıyorum. Yine de yetmiyor. Havana'ya geldiğimde boğazımda bir yanma var ve kendimi pek iyi hissetmiyorum. Gecenin bir yarısı havaalanından çıkıyoruz. Havaalanlarına dikkat etmek gibi bir huyum var. Özellikle az gideceğimi ya da bir kez gideceğimi düşündüğüm bir yerse unutmamak adına biraz daha dikkat ediyorum buralara. Havaalanının bir insanın ömründe pek de kıymetli bir yeri yok biliyorum.😍 Yıllar önce gittiğim Bulgaristan'da yaşadığım o hissiyat geliyor içime: Yapıldığı yılın güzelliğini taşıyan binalar sanki o senenin içinde asılı kalmışlar gibi garip bir his. Havana Havaalanı'nda uzunca bir müddet bavullarımızı bekliyoruz. Bize yardım edecek bir görevli yok etrafta. Bir saati geçkin bir beklemenin ardından nihayet valizlerimize kavuştuğumuzda derin bir nefes alıyorum. Kübaya hasarsız ulaştık. Gece de olmuş elbet. Havana'nın en güzel otellerinden birine gitmek için otobüsümüze doğru yürüyoruz. Şehir karanlıklar içinde. Kübayla tanışmak için sabahı beklememiz gerekiyor. Hotel National'in geniş ve görkemli lobisine adım atıyoruz. 1920'lerde yaşıyor olsaydık burası olmak istediğim yer olurdu. Yüksek tavanlar, otelin hemen dışındaki Cabaret Parisien'in geçmişi anımsatan afişi, bir yandan bir yana uzanan ahşap bankosu ve ardındaki çalışanları ile bir film setindeyiz sanki. Lobinin ortasındaki kapı da otelin geniş bahçesine ve esintisiyle kendini belli eden okyanusa açılıyor. Otel, görkemli bir tepenin üstüne kurulmuş. Karşında göz alabildiğince okyanus. Yemek yememiz gerekiyor tabii. Uzun bir yolculuktan geldik ve açlıktan ölüyoruz. Gecenin ilerleyen bir saatinde olduğumuz için üç seçenek koyuyorlar önümüze: Tavuk, makarna ya da peynirli sandviç. Grubumuz siparişlerini veriyor. Tavuk isteyenlerin bir kısmının siparişi mutfakta tavuk kalmadığı için iptal oluyor. Domates soslu makarna korkunç. 5 yıldızlı bir otelin mutfağı gece 11'de benim için sınıfta kalıyor. Ama ne gam! Ben Küba'yı sevmeye geldim. Ertesi gün daha güzel ve taze bir sabaha uyanacağımızı biliyorum. Yine de odaya girince şöyle düşünüyorum: Keşke 1920 yılından beri odayı biraz havalandırsalarmış. Ne güzel olurmuş. Sabah kahvaltının ardından hemen yola düşüyoruz. Morro Kalesi'ni karşıdan gören bir tepenin üstünde otobüsümüzden iniyoruz. Tüm Havana karşımızda. Rehberimiz şehrin önemli binalarını, Fidel Castro'nun başkanlığının ilk dönemlerinde çalıştığı yeri, adı sonradan değiştirilen Hilton Oteli'ni gösteriyor bizlere. Bu tip bilgilerin çoğu dinledikten birkaç dakika sonra benim aklımdan uçuyor. Pek kıymet vermiyorum açıkçası. Bir şehrin yerlisi olmadıktan sonra birkaç günümü geçireceğim bir yerin binalarını ezberlemem çok da mühim değil. Amerika'da bir örneğinin bulunduğu Capitol Binası buradan da görülüyor. Bir de berrak gökyüzünü siyaha boyayan bir duman var. Küba Hükümeti enerji ihtiyacını karşılamak için dizel üretiyormuş. Ne demekse!? Bildiğim tek şey gökyüzüne yükselen kara duman. Hemen bulunduğumuz yerde hediyelik eşya satan minik tezgahlar var. Birkaç kolye beğeniyorum. Ahşaptan ya da tohumdan tesbih gibi kolyeleri seviyorum. Sanırım 5 civarı bir para istiyorlar. Selçuk da pazarlık yapsana, hemen olur diyorsun diye uyarıyor beni. Kübalı kardeşlerimiz kazansın, 2 'nun hesabını mı yapayım şimdi diyorum. İki çeşit Küba para birimi var. Biri turistlerin kullandığı ve üstlerinde Küba'nın önemli yapılarının resimlerinin bulunduğu CUC, diğeri de Küba vatandaşlarının kullandığı ve üzerinde halk kahramanlarının resimlerinin olduğu CUP. Turistlerin kullandığı para halkın kullandığı paradan 25 kat daha pahalı. Ben 10 CUC'u uzatıyorum alışveriş yaptığım Kübalıya. Karşılığında bana 5 CUC vermesi gerekirken 5 CUP veriyor. Elbette Selçuk fark ediyor bu durumu. Bence sen hem pazarlık yap, hem de aldığın paraya dikkat et diyor. Tabii ki parayı değiştiriyorlar ama mesele benim için para meselesi değil. Daha ilk dakikadan kazıklanmaya çalışılmam beni üzüyor. Kübalı kardeşim yakaladığı ilk fırsatı değerlendirmeye çalışıyor. Zor oyunu bozuyor tabii diyorum Selçuk'a. Küba'yı sevmeye geldim ben. Fidel Castro gönlümün sultanı değilse de Che'mi kimseye yedirmem. Buradan 1982 yılında Unesco Dünya Mirası Listesi'ne girmiş kısaca La Cabana denilen kaleye gidiyoruz. Kalenin özelliği Amerika kıtasının en büyük kalesi olmasıymış. Bir savaş durumunda 6000 asker kalenin içinde barınabiliyormuş. Vakti zamanında Havana Limanı'nı koruyabilmek için bir sürü top yerleştirilmiş. 18yy'dan itibaren her sabah ve her akşam şehrin kapılarının açılışını ve kapanışını belli etmek için top atışı yapılıyormuş. Günümüzde de aynı seremoni her sabah ve her akşam devam ediyor. Benim ilgimi en çok Che'nin eşyalarının sergilendiği ve yaşamının anlatıldığı müze çekti. Buranın hemen dışındaki bir seyyar arabadan millet mojitolarını aldı ve içti. Ben hindistan cevizi suyu ile açılışı yaptım. Başlangıç olarak Morro Kalesi'ni görüp, La Cabana Kalesi'ni gezdikten sonra yönümüzü Havana'nın şehir merkezine çevirdik. Şehrin merkezi insanın gözünü korkutacak kadar büyük değil. Lokal bir rehberle geziyor olmak bizim işimizi çok kolaylaştırdı ama sanki bana bu sokaklar rehbersiz de gezilebilirmiş gibi geliyor. Elinize bir rehber kitap alıp, yönünüzü belirledikten sonra korkulacak bir şey kalmıyor. Canınızın istediği yerde oturur, istediğiniz yerde mojitonuzu içer, sonra tekrar gezmeye devam edersiniz. Mojito, mojito diyip duruyorum biliyorum ama şehrin ruhu buradan besleniyor. Herkesin elinde bir kokteyl, özellikle de turistlerin. Hemingway'i tanımlayan birkaç şeyden biri de içki. Bu durumda Hemingway burada mojito içermiş, burada daiquiri içermiş derken şehri içe içe dolaştık. Pek tabii oturduğumuz yerlerde de içildi. Küba seyahati bol bol alkol tüketilen bir seyahat oldu. Küba ile ilgili başka bir yazı için lütfen BURAYA tıklayın. The most beautiful good morning and Good Night Messages, love quote & Romantic Messages. Böyle şeyler duyunca mutlu oluyorum tabii 🙂 Teşekkür ederim. hele gitmek istediğim yerleri senin gözünle ve kelimelerinle okumak paha biçilmez Özlem. İyi ki yazıyorsun iyi ki seni bulmuşum. Oh bee! Seni buralarda görmek ne güzel. Özlemişim vallahi. İyi ki ben de seni bulmuşum altın kalpli arkadaşım benim. Söz verdin, yazacaksın bu hafta. Sabırsızlıkla bekliyorum ve sakın kısa yazma. Uzun uzun anlat. Ne yaptın, ne ettin öğrenelim.


Hani nisan ayına bizimkilerle birlikte Paris'te girmiştim ya, uğurlamak için de kız arkadaşlarımla birlikte Bologna'ya gittim. Hafta sonu için. Bol bol yürüdük, nedense yemek yemeyi unutup sadece akşamları yedik, nefis içkiler içtik ve evimize döndük. Bologna seyahati fotoğraflarını yanlışlıkla silmiştik, biliyorsunuz. Yeniden çekmem için bir fırsat oldu bu seyahat. Yazılı tarihimize bir de not düşeyim o vakit: Kuzey de okulla birlikte bizsiz ilk seyahatini bu sene yaptık. Efes'e gitti. Seyahatten de çok eğlenmiş olarak geri döndü. Bizi aramak mı? Nerede? Söylediğine göre hiç vakti olmamış. Bir de otel çok güzelmiş. Senenin ilk okyanus ötesi yolculuğuydu. Bol bol çin yemeği yiyerek hem gözümü hem de midemi doyurdum. Yaşasın Çin'de yapılan gerçek çin yemekleri! Sonraki günleri de hepimiz biliyoruz. Ayın 15'inden sonrası tam bir karanlık benim için. Babam öldüğünde içinden çıkamam zannettiğim bir depresyona girmiştim. Mutsuzluğumun adını koyamadan ve bir çare aramadan birkaç yılımı öyle geçirdim. Şimdiki aklım olsaydı hemen bir psikoloğun yolunu tutardım. 2016 yılının Ağustos ayı da böyle bir aydı işte. Derinlerde bir yerlere sürüklendim. Yarınımızın ne olacağını sorguladım ve çok korktum. Hayatımda ilk defa korku tüm benliğimi ele geçirdi. Evden işe, işten eve gittiğim ve sanırım hayat enerjimi dondurduğum bir aydı. Bu senenin ağustos ayı benim için hiç ışıldamadı. Ayın sonunda belki bir nefes alırım diye can arkadaşıma doğru arabayla uzun bir yolculuk yaptık. Yol halini, durduğumuz yerlerde soluklanmayı, dinlenme tesislerinde tost yiyip çay içmeyi ne çok severmişim meğer bunu fark ettim. Paris'e gelemem diye düşünürken, Küba yolunda üç saatlik Paris seyri için şükrederken elbette bana böyle bir sürpriz hazırladığından haberim yok. "Bavulunu hazırla!" diyor. "Birkaç günlüğüne kaçalım, Paris'i çok özledim." O da benim kadar seviyor bu şehri. Benim gibi zırt pırt dile getirmiyor ama öyle. Beni seviyorsa, Paris'i de sevmeli lazım zaten. Yoksa çekilmem ben. Kuzey vızıldayıp duruyor. Kendi başınıza geziyorsunuz, beni götürmüyorsunuz diye söyleniyor. İçim azıcık bu söylemlerle ezilse de hemen pembe bavulumu hazırlıyorum. Paris'i, oğlumu, bana devamlı Paris sürprizleri yapan kocamı çok seviyorum. Bu yazıyı yazmak için masanın başına oturana kadar, "Ben bu sene hiç gezmedim yahu!" diyordum. Şimdi gerçekleri ortaya dökünce azıcık utandım. Şu kızlar yok mu şu kızlar. Aynı masaya oturduğumuz her seferinde bir seyahat planı atıyorlar ortaya. Nereye gidelim diye düşünüp bir yandan da biramızı, şarabımızı içerken Barselona fikri doğuyor, şekilleniyor ve biletler alınıyor. Ben de çok sevdiğim bir başka arkadaşımı örgütlüyor ve onu da yol hikayemize dahil ediyorum. Kızlarla keyifli keyifli dolaşıp, tapasları götürüyoruz. Bu sene ne çok yemek yiyip, ne az spor yaptım ben. Ciddiyim bu konuda. Hareket kabiliyetimi yitirdim yahu. Hep şu hiç aydınlanmayan sabahlar yüzünden. Bu senenin son ayında içimde şöyle bir duygu var: Bu sene sona ersin artık ve daha aydınlık bir seneye uyanalım. Aile içinde şükür ki hiç kayıp vermediğimiz bir yıl oldu. Yine de ülkede yitip giden canlar ortada. Yeni yılın bu seneden daha iyi olacağını düşünecek kadar saf olabilirim. Bilmiyorum ama yeni yılın umutla, barışla, huzurla dolu olmasını yürekten istiyorum. Herkes gibi. Her sene olduğu gibi bu sene de bizim evde mi toplanacağız daha netleşmedi. Amma ve lakin benim gibi bir gezginin arkadaşlarının Berlin'de yeni yıla girme teklifini üzülerek geri çevirdiği de şurada kayıtlara geçsin ki denk geldiğimde bunu nasıl yaptım ben diye kara kara düşüneyim. Oluyor demek ki böyle şeyler! 2016 bitiyor. Neticede az spor yaptığım, ciddi okuma kısırlığı yaşadığım, Kuzey'in dolu dolu 12 yaşını bitirmeye hazırlanıp 13'e doğru yavaş yavaş yürüdüğü, boyunun boyumu geçtiği, ayak numarasının şimdiden 42'yi bulduğu bir sene oldu bu. Ara ara çocuğuma bakıp, "Bu benim doğurduğum çocuk mu?" diye soruyorum. Çoğu zaman içime sokasım geliyor bu oğlanı, kimi zaman da camdan fırlatasım. Elbette çok seviyorum ama öyle. Selçuk'la ben de yavaş yavaş yaşlanıyoruz tabii. Arada birbirimize girip sonra tekrar barışıyoruz. Dostlarımızla keyifli sofralara oturuyor, böyle arkadaşlara sahip olduğumuz için şükrediyoruz. Hayat akarken bazen eziliyoruz, bazen seviniyoruz. Değiştirmek istediğimiz şeylere gücümüz yetmiyor, birbirimize sarılıyoruz. .... ve ben burada olmaktan, bloga yazmaktan çok keyif alıyorum. İyi ki sizler de varsınız çünkü tanımadan sevdiğim ailem gibisiniz. Canım ben de sana nefis bir yıl dilerim. Bu seneki gibi bol bol gez, bol bol yaz, bol bol oku ve İtalyancanı ilerlet. Daha İtalya'ya gidip de nasıl İtalyanca konuştuğunla ilgili yazılar okuyacağız senden. Sağımız, solumuz öylesine stres dolu ki birkaç günlüğüne bir yerlere gidince mutlu oluyoruz işte. Paris sevgimi paylaştığın ve bana uzaylı gibi bakmadığın için teşekkürler. Bu aralar yine aklımda Paris. Şubat'ta hasret gidereceğiz inşallah. Artık soğuk falan dinlemeyip elimizden ne kadarı gelirse o kadarına razı olacağız şehrin. Ben de sana ve ailene çok güzel bir yıl diliyorum. Sağlık, neşe yakınlarımızda olsun diyorum. Ah o coğrafya... Sanki bazı şeyleri tekrar kurgulamak için geç kalmışız gibi hissediyor insan. İstanbul boğuyor. Son zamanlarda bol bol korkutuyor da! Nereye gitsek, nerede yesek diye düşünüyor insan. Her tarafın kuşku içinde. Elbette yapacak bir şey yok. Şimdilik böyle yaşamaya devam edeceğiz. Hedef Kuzey'in üniversitesi diyip uzak ufka doğru bakıyorum. Gerçi zaman dediğin şey su gibi akıp geçiyor. Şekerim sen bilgisayarın başına oturunca neler çıkıyor senden. Bence bi' otur; senin 2016 dökümünü dinleyelim. Bu sene ben de gelmedim ki Bern'e; onu yazardın. Şöyle bir ig'den bak bakalım, bir sene boyunca ne yapmışsın. Listelerin kadınıyım ya ben; listesiz duramıyorum. 52 hafta boyunca yapacağım bir liste buldum kendime. Bu sene yapabilirsem eğer bir sene boyunca her hafta listelerimi yapacağım. Ben de sana tüm güzelliklerin kapında sıra olacağı bir yıl diliyorum. Sağlık, mutluluk eksik olmasın yaşamından. Karşılıklı birer bira içmek dileğiyle öpüyorum seni çok. Canım ortak dileğimiz belli, huzurlu ve barış içinde bir yeni yıl, hem ülke hem dünya adına. Ve cümlemiz için sağlık, gerisini halledecek ruh ve kafa yapısına sahibiz şükür. Portakallı kerevizle pek iyi giderim. Sonra demedi deme! Bu sene ne yapacağız bilmiyorum ama. Bazen Karton Uçak'a da bana da bir haller oluyor. Ülkenin durumu malum. Biz de şöyle ağzımızın suyu aka aka gezelim bi diyemiyoruz. İşler de keyifsiz zaten. Öpüyorum seni. Ve güzel hediyen için çok teşekkür ediyorum. Beni düşünen birilerinin olduğunu bilmem en güzel yeni yıl hediyesi... Seni çok seviyorum.


Geçen hafta cuma gününe kadar yetiştirmem gereken bir yazı vardı. Konunun etrafında dönüp durdum, ağdalı kelimelerle lüzumsuz benzetmeler yapıp güya işi kotarmaya çalıştım. Olmadı. Çaresizce çabalamama rağmen yazı bir türlü ritmini bulmadı. Bir öykü yazmaya çalışıyordum ama konusu ne yazık ki içine girmek istemediğim bir sürü şey barındırıyordu. Her ne kadar varlığımı olayın dışında tutmaya çalışsam da beceremedim. Ben de yazmaktan vazgeçtim. Bir haftadır kara kara düşünüyor, her gün de yazmak için yeni başlangıçlar yapıyordum. Yazamayacağımı kabul ettiğim an içim hafifledi. Derin bir ohh çektim. Önceden olsa kendimi acımasızca eleştirirdim. Bu sene iç dünyamda böyle bir yere varmışım demek ki diye kendimi birazcık daha sevdim ve bunu günlüğüme not ettim. Böyle gıcıklık yaptığım zaman kendime kızıyorum ama söylemeden de edemiyorum işte ne yapayım. Ülkedeki eğitim sistemi ayan beyan ortadayken, çocuklar TEOG sınavıyla bir yerlere gireceğim diye çocukluklarından olmuşken, başarı notu adı altında ders notları 100-100-100 verilirken ve üstelik bu zavallı çocuklar 2-3 yanlışla bile istedikleri okula giremezken komik geliyor bana. Vallahi komik. "Biz çocukken..."diye başlayacağım bir paragraf kurmayacağım. Neyse, pozitif olmak lazım. İlk yarıyı başarıyla bitiren ve iki hafta boyunca saat 06.00'da kalkmak zorunda kalmayacak çocuklarımız çok mutlu. Mayıs ayında bir sonraki senenin okul parasını ödeyecek olan Selçuk ise ödeme zamanı yaklaşıyor diye çok üzgün. Biz de durum bu. Pazar günü ise nefisti. Beni iyi yönde yoldan çıkaran yan komşuyla kaçıp yogaya gittik. Uzun zamandır kendime yaptığım en büyük güzelliklerden biriydi bu. Saat 12.30 gibi eve döndüğümde ruhum tazelenmiş ve vücudum gevşemişti. Kapıdan içeri girer girmez çayı demledim ve bilgisayarımı alıp blog yazmaya başladım. Böyle böyle akşam oldu biliyor musunuz? Sanki bitmeyen, doyumsuz bir pazar günü yaşamıştım. Bilirsiniz böyle günlerin sonunda insan neden sevdiği şeyleri daha sık yapmadığını sorar ya, onu sorarken buldum kendimi. Ben de gitsem mi yogaya diye düşündüm bir an:) Dur bakayım kafamda evirip çevireyim ben bunu. Okul hangisi sizin özlem? Özelden de yazabilirsin reklam olmasın dersen.


Paris Bir Şenliktir kitabı benim başucu kitaplarımdan biri. Her yeni yıl sabahı bu kitabı okuyorum. Senenin iyi geçmesi ve sevdiğim şehre daha sık gitmem için adını koymadan tuttuğum bir dilek bu. Aileyle birlikte geçirilmiş bir gecenin ertesinde herkes daha yataklarındayken kalkıyor, parmak uçlarıma basarak mutfağa gidiyor ve çayı ocağın üstüne koyuyorum. Birkaç dakika sonra suyun kaynadığını belli eden fokurdama sesi ulaşıyor kulaklarıma. Tezgahın altındaki dolaptan çayı alıyor ve demliyorum. Sadece kendime göre. Herkes uykuda. Hemingway'in sanki benim için özellikle yaratmış olduğu bu kitapla Paris'e doğru tek yön biletimi elimi almışım gibi hissediyorum. Okuyanları sıkıyor olma ihtimalim olsa da Paris'i çok sevdiğimi söylemeden durmam mümkün değil. Olmuyor. Dudaklarımın çimden taşan bu duyguyu her fırsatta tekrar ediyor. Tıpkı Pariste Bir Geceyarısı filmindeki gibi önüme başka bir devirde yaşamayı seçme hakkı konulsaydı 1920'lerin Paris'inde yaşıyor olmayı seçerdim. Sanırım buraya kadar söyleyeceklerimi söyledim. bu çok sevdiğim kitabın uzun zamandır yeni bir baskısı yapılmıyordu. Sahip olduğum kitabın baskısı da çok uzun yıllar önce basılmış. Nasıl olduysa yıllar önce bir kitapçının rafında avucumun içine düşmüştü. Okuyunca öyle hoşlanmıştım ki Hemingway'in Paris'inden, sevdiğim kafelerin kitaptaki uğrak yerleri olmasından, şehrin sokakları arasında dolaşmaktan, kitap okumayı ya da Paris'i seven herkese tavsiye edip duruyordum. Kitabı ilk basımından farklı kılan şeylerin başında Hemingway'in oğlu Patrick Hemingway'in ve torunu Sean Hemingway'in bu kitabın genişletilmiş baskısı için birer önsöz yazmış olmaları geliyor. Sean Hemingway ne yazık ki büyükbabası Ernest Hemingway'i hiç tanımamış. İçini kemiren bir şey var çünkü. Üstünde oynanmamış el yazmalarının içinde annesi Pauline ile ilgili bir şey olup olmadığını öğrenmek istiyor. New York'ta bulunan Metropolitan Museum of Art'ta küratörlük görevini yapan Sean Hemingway amcasından gelen teklifi mutlulukla karşılıyor ve aynı zamanda işini de yaptığı beş yıl boyunca gecelerini ve hafta sonlarını bu işe ayırarak büyükbabasına ait el yazmalarıyla yatıp, onlarla kalkıyor. Bu uzun sürecin sonunda Hemingway'in yazdıklarının en oynanmamış halleri okuyucuyla buluşuyor. Mary Hemingway'in okunmasını uygun gördüğü değişikliklerden arınmış bir kitap var karşımızda. Örnek vermek gerekirse, yeni baskıda Scott Fitzgerald'ı daha çok seven ve edebi yeteneğine saygı duyan bir Hemingway görüyoruz. Daha önce yayınlanmamış bölümlerin kitaba eklenmiş olması da bizi bunca yıl sonra yeni Hemingway yazılarıyla buluşturuyor. Kitabı okumaya başlayınca bir tuhaflık hissediyorum. Önce bunun ne olduğunun tam olarak adını koyamasam da sonra fark ediyorum ki kitabın yeni çevirisinde beni rahatsız eden bir şeyler var. Sonuna geldiğimde unuttuğum cümlelerin başına tekrar dönüyorum. Sorun sadece cümlelerin uzun oluşu değil. Bunun ötesinde bir anlam bozukluğu var. Yazıların anlaşılmasını güçleştiren lüzumsuz devrik cümleler. Okurken cümlenin içindeki dengesini kuramadığım kelimeler. Eski baskıda böyle hissetmediğimi anımsıyorum. Çünkü öyle olsa daha önce de dikkatimi çekerdi bu durum. Kitaplığa gidip kitabın eski basımını ve İngilizcesini alıp kontrol ediyorum. Şaşırtıcı olan kitabın daha önce çevirisini yapan kişiyle yeniden basımında çevirisini yapan kişi aynı. Dikkatimi çeken yerlere dönüp İngilizcesini okuyorum. Süper İngilizcem var diye bir iddiada bulunamam. Yine de okuduğum yerlerdeki çevirilerin daha basit olabileceğini anlıyorum. Beni okuduğumdan uzaklaştıran kelimeler var çeviride. Ayyaş yerine bekri kelimesi mesela. Bu kelimeyi şimdiye kadar hiç duymamışım. Yol ya da patika yerine yolak kelimesinin kullanılması beni yazıdan alıp uzaklaştırıyor. Bu örnekleri çoğaltmam mümkün. Çevirmenin daha önce daha iyisini yapmışken bu çeviride neden bu sözcükleri kullandığını bilmiyorum. Uzmanlığım olmayan bir konuda da yersiz eleştiriler yapmak istemem. İyi bir okuyucu ve ciddi bir Hemingway sever olarak bilmediğim ve konuşma dilinde de hiç duymadığım Türkçe kelimelerin beni çok sevdiğim bu kitaptan uzaklaştırmış olduğunu söylemem şart. Bilgi Yayınevi'nden bahsediyoruz. Okuyucunun biraz daha özeni hak ettiğini düşünüyorum. Sen bana takılma yahu. Sevmediğim bazı yanlar oldu tabii. Ama Paris ve Hemingway'in anıları öyle güzel ki, okumamak mümkün değil. Her koşulda al diyorum. Eski basımını bulma şansın yok çünkü. uzun yıllardır basılmıyordu. Bu kitabı da okursun ve eminim seversin. Sadece yeni Türkçe dilini bu kadar zorlamak bana tuhaf ve anlamsız geliyor. Bu kitap sevdiğim kitapların başında geliyor ve senin okumanı da çok isterim. Biliyorum ama kitap basılmadan önce çok pahalıydı. Sen yine de bu yeni baskıyı oku. Benim gibi takılma. Bakma sen bana, kılım bazı konularda. Bu kitapta diğer baskıda olmayan eklemeler var.


"Paris'i ilk kez ziyaret edecekler için mutlaka gidin!" denilecek yerleri hepimizi biliyoruz artık. Azıcık toparlamak gerekirse Eyfel Kulesi'nin mutlaka tepesine çıkılmalı, Champs Elysees'nin geniş kaldırımları boyunca yürünmeli, Laduree'de bir kahve eşliğinde birkaç makaron yenilmeli, kasa önündeki uzun kuyrukta beklenip eşe dosta götürmek üzere ince bir zevkin ürünü olan kutuların içindeki makaronlardan alınmalı, Montmartre'a ve Ressamlar Tepesi'ne çıkılıp soğan çorbası içilmeli, Sacre Couer'e girilip sonra beyaz katedralin meşhur merdivenleri önünde bir fotoğraf çektirilmeli, Notre Dame Katedrali önündeki kalabalığa karışıp Victor Hugo'yu hatırlamalı, kesinlikle Seine Nehri üzerinde bir bot turu yapılmalı, bir durakta inip diğer durakta bindiğimiz botta kendimizi şehrin sahibi hissetmeli, Sorbonne Üniversitesi'nin bulunduğu Latin Quarter civarında gezinmeli.... Ben benimle Paris'i gezmek isteyen arkadaşlarıma ya da "Paris'e gidiyorum ama farklı bir Paris yaşamak istiyorum." diyen arkadaşlarıma benim Paris'imi anlatıyor ya da gösteriyorum. Paris her gittiğimde bana başka kapılar açıyor, bilmediğim bir yerini gösteriyor. Bazı arkadaşlarım "Ben yemeğe-içmeye çok düşkün değilim, bana pahalı restoranlardan ya da kafelerden bahsetme. Gezilecek yerleri anlat sadece." diyor. Ama Paris gerçeği bu değil arkadaşlar! Zaten Paris'te hiç kimse çok yemiyor; ama çok lezzetli şeyler yiyor, tadıyor. Paris'in bistrolarını, sanatçılara, yazarlara, ressamlara ev olmuş kafelerini anlatmadan ve o kafeleri yaşamadan gerçek bir Paris seyahati apmış olamayız zaten. Paris demek hayatın sokaklarda aktığı bir yaşam demek. Ben de yeme-içme olayına pek düşkün değilim. Açlığını bastırmak için yiyen tiplerdenim. Çay ya da kahvesiz yaşadığımı düşünemiyorum ama. Ne zaman bana biri, "Bir adaya düşsen yanına alacağın...." şey gibi bir soruyla yanaşsa aklımdan ilk olarak çay geçer. Gelelim Paris'e. Paris yeme-içme olayından uzak durmaya niyet edenleri bile etkisi altına alır. O yüzden bu yazı birçok bistro ve kafe önerisi de içerecektir. Şimdiden söyleyeyim. Paris'in yaz kış dolu olan ve insana "hayatın doğduğumuz zamanla öldüğümüz zaman arasında yaşadığımız zaman diliminden ibaret olduğunu"hatırlatan kafe terasları. Ben Paris'e gidince hep böyle hissediyorum. İnsanoğlu dünya üzerinde küçücük bir nokta. Bir kafenin sokağa bakan terasına oturup bol köpüklü bir kahve söyleyip önünden akan yaşama bakmasından daha güzel bir şey yok. Hele yanında bir de sıcak bir sohbet varsa Paris'li olmanın ilk kuralını yerine getirmiş oluyoruz. Tatiller biraz da günlük hayatımızdaki hızımızı düşürmek için aldığımız kısa molalar değil mi? "Dünyanın en güzel kafeleri Paris'te!" diyorum. Dinleyin beni ve kendinize soluklanmak için bir fırsat verin. Ya da Closerie des Lilas'nın önünden geçerken Hemingway'in bu kafeden içeri girecek kadar parasının olmadığını ve dışarıdan kafede ailesiyle oturan James Joyce'u seyredip iç geçirdiğini. Benim favori Paris kafeme gelince: Lüksemburg Bahçeleri'nin karşısına denk gelen, Le Rostand. Bu anlattıklarımdan sonra biraz olsun aklınız çelinmiş olmalı. Paris'in Gizli Kalmış Yerleri : En iyi sıcak çikolata. Klişe bir şeyler istemiyorsunuz ama tam bir edebiyat tutkunusunuz. Simone de Beauvoir'ı seviyorsunuz ve benim gibi her sene en azından bir kitabını okuyup anlamaya çalışıyorsunuz. Sartre'ı okumak için biraz daha zamana ihtiyacınız var. Öyle olduğunu düşünüyorsunuz ve doğru zamanın gelmesini bekliyorsunuz. Diğer yandan Margueritte Duras, canınızın içi. Onda insana ait tüm kırılganlıklar ve şaşılacak kadar da kuvvet var. Susan Sontag'ın bu şehirde öldüğünü bir yerlerden duymuş muydunuz peki? O zaman Önce Cafe Le Select'te oturup bir kahve için, ardından Montparnasse Mezarlığı'nı gezin. Küçük ama duymak isterse insana çok şey anlatacak bir mezarlık orası. Bir de Pere Lachaise Mezarlığı var. İnsanı içine alıp, kaybolma duygusunu yaşattıracak kadar büyük bir mezarlık orası. Bizden de Ahmet Kaya ve Yılmaz Güney'in mezarları orada. Dünyaca ünlü bir çok ünlü de. Elinize bir harita almadan orada aradığınız mezarı bulmanız mümkün değil. Mezarlığa girmeden dışarıdan bir harita alın mutlaka. Pere Lachaise Mezarlığı'ndaki en meşhur on mezarı anlattığım yazıyı okumak için BURAYA, Çocuklarla yaptığımız Pere Lachaise yazısını okumak için de BURAYA beklerim. Kitapçıları gezin Paris'te. İrili ufaklı bir sürü kitapçı var sokakların içinde. St. Germain Bölgesi özellikle kitapçıların, kırtasiyelerin, sanat malzemeleri satan dükkanların olduğu bir cennet. Ne ararsanız var orada. Paris'in Gizli Kalmış Yerleri bol bol yürümeyi ve şehri çok ama çok sevmeyi gerektiriyor. Paris, yaklaştıkça sarılan bir sevgili. Unutmayın! Bence Paris'te en keyifli kırtasiye alışverişi için de Marais'de bulanan alışveriş mağazası BHV'ye gitmeniz şart. Kendinizi kaybedeceğinizin garantisini şimdiden verebilirim. Şimdi sıra farklı bir şeylerde. Birçok kişinin gitmeyi erteledikleri bir müze Rodin Müzesi çünkü bu şehir sahiden de insanın aklını başından alıyor. Bir kafede oturayım, Paris'in sokaklarında ayaklarım beni nereye götürürse oraya gideyim dedikçe akşamı ediyor, vaktin nasıl geçtiğini bir türlü anlayamıyorsunuz. Siz benden daha akıllı davranın. İpleri elinize alın. Hem kafelerde keyif yapıp kahvenizi için, hem de cebinizdeki Paris'te yapılacaklar listesinde gittiğiniz yerlere birer birer çarpı atın. Lokanta sokaktan ayrılan bir pasajın içinde. Önünde uzayan sırayı görecek ve muhtemelen kaçıp gitmek isteyeceksiniz. Yapmayın. Bekleyin. Çok kısa bir sürede içeri gireceğiniz garanti. Devasa ve eski bir salonda menüsüz bir lokantada yemeğinizi yiyecek ve bir Fransız ritüeline dahil olduğunuz için mutlu olarak ayrılacaksınız oradan. Üstelik pahalı da değil. Adreste Montmartre yazıyor olsa da bizim bildiğimiz anlamda Montmartre'ın Sacre Coeur civarlarında lokantayı aramak yanlış olur. Grands Boulevards metro durağında metrodan inip adresi aramak en kolayı. Benim gibi Paris'i sıcacık bir palto gibi üstüne alıp sarınmak isteyenler LÜTFEN BU YAZIYA buyursun. Paris Bir Şenliktir kitabını okumaya başladım. Çok keyifli bir kitap, ama hemen bitsin istemiyorum öyle yavaş yavaş okuyorum ki hergün birkaç sayfa. Paris'e gideceğim zaman da bir kez daha okur, notlar alır senin yazılarından da yararlanarak bir program hazırlarım diye düşünüyorum. Fatih Eylül'de Parise gidecek ona yapabilirim bir güzel program sayende:))) Elimde bir de polisiye kitabı var bir de bugün Aslı Erdoğan'ın başka bir kitabını daha aldım. Kitap klübü toplantısına başka kitaplarını da okuyarak gideyim istediğimden. Bu arada yazmadan edemeyeceğim, senin bir yazında yada bir yorumunda tanıştığım bir yazar var Meltem GÜRLE, Birgün okuyucusu olmakla birlikte onun yazılarını atlamıştım Şimdi Meltem Gürle bloğunda yavaş yavaş yazılarını okuyorum. Bayıldımmmmm. Paris sevgisini paylaşmamız ne güzel değil mi? Paris'i Sevenler Kulübü'nü kurmak istiyorum ben de. Eylül'de bizim de Paris'te olma ihtimalimiz var. Fuar için. Bakalım. Kısmet. Okullar açılıyor aynı hafta. Durumumuz ne gösterir bilmiyorum, umut ediyorum. Meltem Gürle, canımız ciğerimiz. Öyle seviyorum. Geçen sene bir dönemini İrlanda'da, Dublin'de geçirdi Meltem Gürle. Biz İrlandaya gitmeden hemen önce yazdıklarıyla rehber oldu bana. Keşke biz yetişkinler için bir atölye yapsa da ben de koşa koşa gitsem diye hayal ediyorum. Umut dünyası işte. Ben de Bülent Usta'yı hiç okumadım. Hemen kontrol edeceğim. Eskiden, uzun yıllar önce, Enis Batur'un eski eşi, Figen Batur Hürriyet Gazetesinde çok güzel gezi yazıları yazardı. Ben de beğenerek okudum. Eski lezzetli şeylerin hiçbiri kalmadı gibi geliyor bana. Toplum, teknolojik yenilikler, iki cümleyle herkesin her şeyi bir çırpıda anlatabiliği İnstagram sayesinde sohbet, anı havasındaki hiçbir yazıya gerek kalmadı. Kıyafet tüketmekten, bolca yemek tüketmekten ne farkı var güzellikleri de iki cümleyle tüketmenin. Öyle üzülüyorum bazen yitip giden şeylere. Bana güzel şeyler anımsatıyorsun. Teşekkürler ve bolca sevgi.... bölgesinde ki grafittilerin peşine düşmüştük. Edith piaf duvarlardaydı. Le Monfart tiyatrosu yakınlarında bulunan Max Poilane fırını çok tavsiye etmişlerdi. Gerçekten harikaydı. Le Procope krem brule yemeden dönmemeli. Cafe Malongo kahveleri ev için alınmalı. Rodin müzesi de favorim. Cehennem kapısının heybeti görülmeli. Bu kadar senedir giderim ve her gidişimde bir sonraki seferde Le Procope'da bir yemek yiyelim derim Selçuk'a. Ama hep erteleriz. Çünkü ben oraya biraz kalabalık gitmek istiyorum. Çok sakin görünüyor ya ortam, bana da kal gelir gibi hissediyorum. Bu sene Le Procope'un olduğu o dar sokağı yenilediler. Demek istediğim acayip yerler açıldı. Çeşit çeşit restoran var şimdi. Şubat'ta kesin gideceğiz. Blog konusunda çok verimlisin bu ara. Maşallah diyeyimde Nazar değmesin? Ama konu Paris ise asla Nazar değmez, ve Paris'in senin için ne anlama geldiğini çok iyi bilirim. Biliyor musun 20 yil öncesi iki kez gitşitim Paris'e ve bu benim şehrim dememiştim. Ama senin yazıların beni tekrar itiyor bu şehre. Geçen Perşembe kadınlarına söz ettim. Bir hafta sonu didebiliriz dedi biri. Sanırım bunu yapacağız. Yani tren ile bir sabah gidip gece yarısı yine trenle dönmek..


Hemingway'in Paris'i her Paris'e gittiğimde yaşamak için çaba sarfettiğim bir gezi rotası. Bir zamanarın peşine takılıp geçmişi adımlıyorum. Hayal kurmak benim işim. İnstagramda Paris'e gideceklere tavsiye dağıtıp duruyorum. "Özlem, Paris'te nerelere gidelim, nerelerde yiyelim?" diye soranlara da cevap veriyorum, hiçbir şey sormayanlara da. Öyle bir ruh hali içindeyim ki Paris lafını duyar duymaz hemen konuşmanın içine dalıp, tavsiyeler vermeye başlıyorum. Geçenlerde yine böyle Paris'e gidecek birinin işine burnumu soktum. Şöyle dedim arkadaşa: Neden Paris'te bir "Hemingway Turu" yapmıyorsun? Sonra da aklıma bloga Paris'te Hemingway'in yolunun geçtiği köşeleri, oturduğu evleri, her gün yazmak için gittiği minik dairesini yazmak geldi. Uzun zamandır aklımda olan bir şeydi bu. Birçok kere de yazma girişimde bulundum ama her seferinde yazdıklarımı beğenmeyip erteledim. Hemingway'in Paris'ini yazma günü tam da bugünmüş demek ki. Paris'in en güzel meydanlarından birine geldiniz. Küçük, sıcak ve saklı. Hemingway'in peşine düşene kadar kim bilir kaç kez önünden geçtiğim Pantheon'un biraz gerisinde saklanmış böyle bir meydan olduğundan haberim yoktu. Hemingway'in şehre geldiğinde yerleştiği ilk evinin açıldığı bu meydan Hemingway'in izini sürmek için iyi bir başlangıç. Hemingway'in ifade ettiği gibi sonbaharın bittiği ve kışın bir gecede başladığı bir Paris hayal edin. Soğuk mu soğuk! Contrescarpe Meydanı'nda esen sert rüzgarlar ağaçlardaki tüm yaprakları söküp atıyor ve siz bir zamanlar Hemingway'in de önünden geçtiği bu meydanda Paris'in bir parçasısınız. Genç çiftimiz Ernest ve Hadley bu evin kapısının önünde duruyorlar. Bu binanın dördüncü katında bir daireye yerleşiyorlar. Evin hemen altında bir dans salonu. Bütün gece hiç durmadan çalan müziğin sesi yaşadıkları eve kadar ulaşıyor. Sarhoşların nedensiz çığlıkları, salon kadınlarının dinmeyen kahkahaları. Ernest'in bir hayali var: Yazar olacak. Şehre geldikten sonra yerleştikleri bu daire küçük bir daire ama olsun. Birlikte yaşamlarının başladığı ilk yer burası. Contrescarpe Meydanı'nın hemen yanı başındaki sokağın ucundaki bu ev yıllar önceki haliyle ayakta. Duvarda bir tabela: Hemingway bir zamanlar burada yaşadı diyor. Hadley, Cardinal Lemoine Sokağı'ndaki evlerini yuva yapmak ve kendine yeni arkadaşlar edinmek için uğraşırken Hemingway gün içinde çalışmak için aylığı 60 Franc'a kendisine bir oda kiralıyor. Sabahleyin karısıyla kahvaltısını ettikten sonra birkaç portakal atıyor cebine, biraz da kestane. Sonra Descartes Sokağı'ndaki apartmanın kapısından içeri girip stüdyosuna çıkan merdivenleri tırmanmaya başlıyor. Oda küçük ve soğuk. Öyle ki buradan ayrılırken yemediği mandalinaları bile tekrar cebine atıyor. Masanın üzerinde bırakırsa portakalların donacağını biliyor. Kimi zaman yazdığı yazıdan başını kaldırıp Paris'in gri çatılarına bakıyor. En çok iyi yazdığına inandığı bir günün ardından binanın merdivenlerinden sokağa çıktığı zamanları seviyor. Çünkü artık canının istediği gibi Paris'i gezmek için özgür. Ünlü Fransız şair Verlaine'in de bu apartmanda yaşadığını ve öldüğünü söylemeden geçmeyeyim. Bu şehirdeki tabelalar çok şey anlatıyor konuklarına. Burada miniminnacık bir parantez açıp Hemingway ve Hadley'in 1923 yılında Paris'ten ayrıldığının notunu düşeyim. Toronto'ya gidiyorlar ve Hadley hamile. Hemingway'in pek de istediği bir şey değil bu durum. Daha çok genç ve kariyerinin başında olduğunu düşünüyor. Hadley, Bumby diye çağırdıklarını çocuklarını Toronto'da doğuruyor ve tekrar 1924 yılının ocak ayında Paris'e geri dönüyorlar. Hadley ve Ernest Toronto'dan döndükten sonra bu daireye yerleşiyorlar. Hemingway'in yıllar sonra yazdığı Paris Bir Şenliktir isimli kitapta bu evin bir marangoz atölyesinin hemen arkasında olduğunu ve tüm talaş tozunun eve dolduğunu öğreniyoruz. Şimdilerde evin olduğu bina bir lisenin parçası olmuş ve bu yüzden evi görmek mümkün değil. Gidip görmemek Hemingway meraklılarına kalmış. Buraya kadar gelmişken Hemingway'in sık sık gittiği Le Select'e gitmekte ve bir fincan kahve içmekte fayda var. Bu kafe bir Paris klasiği ve benim en sevdiğim kafelerden biri. Çoğunlukla akşamları gidip güzel bir akşam yemeği yemeği ve birer kadeh şarap içmeyi tercih ediyoruz. Ben söyleyeyim de sonra söylemedin demeyin. Bu arada Hemingway'in evliliği de bu evde yaşadığı zamanlarda çatırdıyor. Hem yazarlık kariyerinin en parlak günlerini yaşıyor hem de Hadley'den saklamaya bile gerek görmediği bir ilişkiyi. Pauline öyle Hadley gibi fakir bir kız değil. Varlıklı bir ailesi var ve her ay düzenli olarak Amerika'dan para geliyor. Bu durumda Hemingway'de Hadley ile yaşadığı parasız günlerini geride bırakmış oluyor. Adresini verdiğim evin önüne geldiğinizde zaten evlerin arasındaki farkı da hemen anlayacaksınız. St. Sulpice Kilisesi'nin gölgesindeki bu bina oldukça görkemli. Gertrude Stein'in yaşadığı ev. Paris'te yaşayan tüm Amerikalı expat'ların yolu bu evden geçiyor. Hemingway burayı tıpkı bir müzeye benzetiyor, bir farkla. Bu evde yemek ve içki servisi var. Üstelik şömine de her daim yanıyor. Kitaptan bu evin duvarlarının her tarafının tablolarla dolu olduğunu öğreniyoruz. Yazar ya da sanatçı olmak isteyen insanların tümü bu eve misafir oluyor, eserlerini Gertrude Stein'a gösterip onay alıyorlar. Elbette Hemingway şehrin birçok yerinde iz bırakmış. Toronto'dan Hadley ve yeni doğmuş bebekleri ile döndükleri ilk gece Hotel D'Angleterre'de kalmışlar. St Germain Bölgesi'ndeki otelde kalmak nefis olur diye düşünüyorum. Ya da Notre Dame Katedrali yakınlarındaysanız ve Rue de Huchette'in kalabalığına karışmışsanız Hotel Mont Blanc yazan tabelayı görünce kafanızı kaldırıp şöyle bir bakın. Paris'te yaşamadığı zamanlarda Hemingway kısa dönem kalmak için ne zaman gelse bu otelde konaklamış. Les deux Magots'da içkisini içmiş, Le Select'te keyif yapmış, Ritz Oteli'nin barında oturmuş. Öyle ki bu otelde konakladığı bir dönem daha sonra Paris Bir Şenliktir kitabını yazmasına sebep olacak notlarının olduğu bir bavulu bırakmış. Yıllar sonra otel yönetimi Hemingway'a otelde bir çantasının olduğunu söylemiş de yarın kalmış yazılarına öyle kavuşmuş. Pek tabii Hemingway'in izini takip etmekten sizler de benim kadar mutlu olabilirsiniz. Yine de Ritz Otel'de kalmak için rezervasyon yapmadan önce dikkatice düşünün. Sanırım barında bir saat oturup Hemingway'i bir içki içerek yad etmek en doğrusu olacaktır. Yazarın Montparnasse civarında yaşarken Closerie des Lilas'da yemeklerini yediğini de söylemeden geçmeyeyim. O zamanlar restoranın fiyatları tahminimce bu kadar yüksek değilmiş. Hemingway'in bir zamanlar yaşadığı ve yazdığı bir yeri okumak isterseniz KEY WEST yazılarına beklerim sizi. Paris yazılarını okurken ben Paris'i hiç görmemişim dedim. Bu yazılardan notlar alıp başka da hiç bir yere bakmadan gideceğim bir daha sefere Paris'e. Tam ben usul bir gezme yapmışın. Yazarların evleri dolaştığı sokaklar kahvesini içtiği kafeler, kitapçılar işte benim sevdiğim gezi. Bu arada senin yazını okurken başa sarıp sarıp Hüsnü Arıkan ve Birsen Tezer dinliyorum. Öyle Bir Rüya şarkısı.. enfes yazılarla da bir uyuştu ki sorma gitsin... Biz de hafta sonu Hasan dağına gideceğiz günübirlik. 20 gün sonra da Van'a yolculuk var. 5 günlük bir Van gezisi altını üstüne getiririz artık. Araba kiralayıp çevre gezilerle. Bloğum olmadığından anlatamayacağım ne yazık. Ben de okuyorum kitabı. Bitti sayılır. Bu kitabın daha önceki çevirilerini de aynı çevirmen yapmıştı ama buna rağmen yeni çeviriyi hiç beğenmedim. Nedense yeni sözcükler kullanmak için gereksiz bir çaba içine girmiş çevirmen. Yol yerine yolak kelimesi, ayyaş yerine bekri, lüzumsuz ve anlam bozukluğu yaratan devrik cümleler. Kitabı okurken hep aklım başka yerlere gitti ve sinir oldum. Aykırı durmuş yeni kelimeler kullanma çabası. Az kaldı PAris'e kavuşmama. Umarım hava güzel olur da keyifle gezerim. Nefis bir yazı olmuş. Özlemcim İspanya'da Ronda'yı gezmiş miydin?Çanlar Kimin İçin Çalıyor kitabını yazdığı yer. İspanya'da Ronda'yı gezmedim tatlım. Aslında sanırım İspanya'da çok yeri de gezmedim ben. Barselona, Madrid, Girona ve Toledo. Tüm İspanya seyahatlerim buralara oldu. Hiç yerinde durmamış ki Hemingway. Peşinden koş koş bitmiyor vallahi. Paris'te Gece Yarısı'nı dönüp dönüp izliyorum. Selçuk'la her seyretmemizde Paris özlemimiz depreşiyor. Çok seviyorum ben Paris'i. Oraya aitmişim gibi geliyor. Ne tuhaf! Bu seferki Paris seyahatinden sonra bir çekiliş yapmayı düşünüyorum İg'de. Paris'e dair hediyeler olsun istiyorum. Bakalım bir gideyim. Güzel şeyler alayım gerisini sonra düşünürüm artık. Listene bayıldım. Altına da upuzun bir yorum yazdım. Nefis olmuş nefis. Eda, sen bu listeyi koy bir kenara önce 🙂 Yolun yazdığım yerlere mutlaka düşecek. Geçerken bak. Diğer listeye gelince yapacağım. Merak etme. Fırsat bulursam, hazır kar da yağıyorken yaparım belki de.


İşte New York Kitapçıları : Kitap ve kitapçı severler için çok güzel bir yazı bu. Hem gezerken hem de yazarken çok keyif aldım. Strand'i listemin en başına koymamın bir sebebi var. Bunlardan en önemlisi buranın bağımsız bir kitabevi olması. 1927 yılında Benjamin Bass tarafından kurulmuş. Kitabevinin açıldığı ilk yer bugünkü yeri değilmiş. Bugün burayı Benjamin Bass'in oğlu Fred Bass ile kızı Nancy Bass Wyden işletiyormuş. Strand kitabevinin herhangi bir şubesi yok. Her köşeye bir kitapçı açmaktansa oldukları yerde, Union Square'a iki blok uzaklıktaki köşe başında, yaşamaya devam ediyorlar. Bu da onu çok farklı ve özel kılıyor. Bu kitabevi şehrin simgesi olmuş. Kapısından içeri adım attığınız anda farklı bir dünyada olduğunuzu iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Bez çantalar, üstünde birçok yazarın resminin olduğu kupalar, kokulu mumlar, hediyelik tabaklar, daha neler neler. Sloganları, 18 mil kitap 🙂 Tam olarak Türkçe'ye böyle çevrilmese de içerideki kitapların uzunluğunun 18 mil ve üzeri olduğunu söylüyorlar, gülerek. Patti Smith'in "Çoluk Çoluk" kitabını okuyanlar, sevgili Patti'nin Robert Mapplethorpe'la şehre ilk geldikleri zamanda bir kitabevinde çalıştığını ve bundan da bıkkınlıkla bahsettiğini anımsar. İşte Patti'nin çalışmaktan hoşlanmadığı kitapçı bu kitapçı. Robert Pattinson "Remember Me" filminde burada çalışan birini canlandırmış. Joyce Carol Oates'ın "Three Girls" isimli hikayesi de burada geçiyormuş. En çok Barnes and Noble'da kendimi yuvamda hissettim. Union Square'da, hemen şu köşede olmalı diye koştura koştura gittiğim yerde değildi. New York'a ilk seyahatimin üzerinden geçen onca yıl içinde başka bir yere taşımıştım koca kitapçıyı. Birkaç bina farkla aynı yerdeydi aslında. Sapasağlam duruyordu. İnsan zihnine güvenmek istiyor. Zaman içinde nasıl da yanıldığımı görünce anların önemini daha iyi anlıyorum. İçinde bulunduğun ruh halin, o anın içindeki mutluluğun, baktığın yeri farklı görmeni sağlıyor. İlk geldiğimde bu meydandaki Apple mağazasının büyüklüğü karşısında ağzım açık kalmıştı. Bu gelişimde buranın gözümde büyüttüğüm kadar büyük olmadığını fark ettim. Çünkü ilerleyen zamanla birlikte yaşadığım yer de değişti. Büyük Apple mağazaları bir alışkanlığa dönüştü. Gelelim Barnes and Noble'a. Elbette hepimiz yerel kitapçıları seviyor ve destekliyoruz. Büyük kitapçıların da başka bir rahatlığı var. Burada aradığın her kitabı bulabilir, bir köşeye çekilip kitabını okuyabilirsin. Barnes and Noble, New York günlerimde her gün uğradığım yer oldu. Binanın içindeki kafe de keyfime keyif kattı diyebilirim. Bir de klimaları insanı donduracak kadar soğukta çalıştırmasalardı her şey çok güzel olurdu. Anne Hathaway'in nişanını yaptığı kitapçıdan bahsediyoruz. Buraya bayıldığımı söylememe gerek var mı? Var, elbette. Bir kere burası bir yardım kuruluşu gibi çalışıyor. Yani burada çalışan hiç kimse çalışması karşılığında bir para kazanmıyor. Kitapçıda çok ucuz fiyata bulabileceğiniz bir sürü kitap var. Bir de sevimli kafe. Geniş mekanın orta alanını kaplayan masalardan birine oturuyor, kahvenizi alıyor ve dileğinizce çalışabiliyorsunuz. Tıpkı Amerikan filmlerindeki kitapçılar gibi burası. Bilgisayarını al, git çalış ve kitabını yaz. Üstelik harcadığın tüm para da AİDS hastalarının tedavisi için harcansın. Dilerim dünyayı bitiren hastalıklar azalır. Dertler, sıkıntılar varken böyle güzel kuruluşların, böyle güzel insanların olması da insana umut veriyor ama. Bunu da kabul edelim. İyiliğin bulaşıcı olduğunu da söylemeden geçemeyeceğim. Oradayken bir dolu kitap aldım ve içimi deli bir sevinç kapladı. New York'taysanız ve kitapçı seviyorsanız Housing Works Bookstore Cafe'ye uğramayı sakin ama sakın unutmayın. Kırmızı kapılı kitapçı burası. Bana çocukluğumun Eren Kitabevi'ni hatırlattı. Bugün benim jenerasyonumda Küçükyalı'da oturup pasajın girişindeki bu kitapçıdan çok kere girmiş olanlar bile unutmuştur herhalde Eren Kitabevi'ni. Yaşlı sahibi muhtemelen çoktan aramızdan ayrılmıştır. Kırmızı kapılı Three Lives & Co.'da ben de aynı hisleri uyandırdı. Bir binanın köşesini mesken tutmuş, içine girince kitap kokularının insanı sarıp sarmaladığı kayıp bir cennet. İstanbul'da döndükten bir süre sonra IG'de bu kitabevi kapanmasın diye birçok sanatçının kampanya başlattığını gördüm. Sarah Jessica Parker da bunlardan biriydi. Kitapçı sanırım yüksek kira artışı sebebiyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Yoğun kampanyaların ardından sonunda tehlikeyi atlatmıştı. Ama tabii ki sonu bilinmez. Bir dahaki New York seyahatimizde Three Lives Kitapçısı umarım her zamanki yerinde durur. Bir şehirde Book-Off gibi bir kitapçı varsa kimse kitaplar çok pahalıydı, alamadım bahanesinin ardına saklanamaz çünkü bu kitapçı 2. el kitap, cd, dvd merkezi. Dev bir sahaf. Ve çoğunlukla kitaplar 1 ya da 2 dolar civarı. Eeee, millet daha ne yapsın değil mi? İnsan burada kendini kaybediyor. Aradığınız kitabı bulmak için biraz çaba sarf ediyorsunuz elbet ama bu bile keyifli bir şey. Avrupa ya da Amerika'da insanı şaşırtacak kadar çok kitapçı var. Kırtasiye ihtiyacı için başka marketler var. Gelelim Mc Nally Jackson Books'a. Burası da New York'un güzel kitapçılarından biri. İçindeki kafe de dinlenmek ve kitabının keyfine dalmak isteyenler için sakin bir köşe. Bu kitapçı benim listemin son maddesi. Polisiye, gerilim, korku, macera kitapları okumak isteyenler burası sizin yeriniz. Elbette aynı zamanda tüm kitap severler için. New York'a gelip de böyle özel bir kitapçının kapısından içeri girmemek düşünülemez. Zaten kapının dışındaki isim tabelası bile size hemen içeri çekiyor. Tavana kadar yükselen rafların kitaplarla dolu olduğunu, hali kaplı zeminde oturup elinize aldığınız kitabın sayfalarına daldığınızı hayal edin. Deri koltukta da oturabilirsiniz elbet. Edebi New York'un tadına bakmak için bu yazıya, Kısa bir New York günlüğüne göz atmak isteyenler buraya, Alışveriş meraklıları da buraya tıklasın lütfen. Çok güzel anlatımlı bir makale olmş teşekkürler, gezi için ilk baktığım blog burası oluyor. Çok güzel bir yazı olmuş, çok özendirici. Seyahatlerimde en az bir kitapçıya giriyorum mutlaka, bazen girdiğin tek mağaza kitapçı oluyor hatta. Zaman zaman ben de kitapçı açmanın hayalini kursam da Türkiye'de küçük, şirin bir kitapçının ayakta kalabilidiği pek görülmüş şey değil. En azından İstanbul'daki bir kaç bağımsız kitapçıyla idare edebiliyoruz, yine de şanslıyız Türkiye'nin pek çok yerine göre.. Yurt dışında kitapçılarda insan kendini kaydediyor. Her şey ayrı güzel. Bir şey almadan çıktığım olmadı daha. Kendimi kaybediyorum. Ah, o kitapçı hayali. Hayallerin en güzellerinden biri. İş hayatındaki para işlerinden, bitmeyen sıkıntılardan öylesine bıktım ki sanırım bir gün emekli olup da bütün bu saçma şeylerden kurtulunca çok mutlu olacağım. Çok eskilerde kalmış olan kitapçı hayalimde para meselerinden öylesine sıkılınca unutuldu gitti. Yazdıklarımı okumanıza çok sevindim. Çok teşekkür ederim.


Hiçbir zaman Oxford'da okuyacak kadar çalışkan bir öğrenci olmadım. Kaldı ki Oxford'da gidebilme hakkını kazanacak kadar başarılı olsaydım da gidip o yaban ellerde yaşama ve okuma şansım olamazdı ne yazık ki. Şimdilik bu gençlik hayalimi bir köşeye bırakayım. Bu aralar geçmişe dönük hayallerim çok sık geliyor aklıma. Ben de onları hemencecik ait oldukları yere, beynimin arka raflarından birine sıkıştırıveriyorum. Zaman zaman böyle ağlanıp sızlansam da yine de şimdi sahip olduklarım için binlerce kez şükrediyorum. Okuma şansım olmadıysa da gezip görme şansım oldu bu küçücük kenti. Londra'ya gidenler için işin en iyi kısmı Oxford'un Londra'dan 92 km. uzaklıkta olması. Kısacık bir tren yolculuğuna bakar yani Oxford'u görmek. |Oxford'un her sokak arasında küçük bir hikaye yatıyor. Biz Oxford'a tam tersi istikametten vardık. Önce Edinburg'da harika birkaç gün geçirdik. Sonra bir trene atlayıp oradan Liverpool'a gittik. Beatles'ın şehri biliyorsunuz. Buraya kadar gelmişken Liverpool'u görmeden olmazdı. Bir de ailece yapılan ve bir yerden bir yere yol alan seyahatleri seviyorum. Hele ki tren seyahatleriyse. Liverpool'u kendimize birkaç gün konaklayacağımız merkez üs ilan edip, bir sonraki gün sabah trenle Manchester'a gidip akşamına yine Liverpool'a dönüyoruz. Liverpool'dan Londra'ya yine trenle gidiyoruz. Sadece Oxford'ta inip, Londra'ya giden trenimizin saati gelene kadar şehri gezeceğiz. İndiğimiz tren istasyonunun küçüklüğü karşısında şaşkınlıkla gözlerim açılıyor. Çocukluğumu, gençliğimi geçirdiğim Küçükyalı'daki evimizin hemen dibindeki Küçükyalı Tren İstasyonunda daha büyük değil trenden indiğimiz istasyon. Elbette ki minik diye tabir ettiğim istasyonun yaşama açılan kapısının ardında çok merak ettiğim üniversiteler şehri Oxford var. Bavulu bıraktıktan sonra artık şehri gezmek için özgürüz. Yol bizi doğrudan doğruya şehrin kalbine götürüyor. Kafeler, restoranlar, barlar, kitapçılar... Buranın bir öğrenci şehri olduğu her halinden belli. İnsan şehrin derinlerine dalmadan bile Oxford'da yaşamanın güzel olacağı fikrine kapılıyor. Hele ki öğrenci olmak. Ders çalışmak çok eğlenceli olmayabilir ama ritmini öğrencilerin tuttuğu bir şehirde hem okuyor hem de yaşıyor olmak da hayali kurulacak bir ayrıcalık bence. İçlerinden beğendiğimiz bir restorana oturup yemeğimizi yiyoruz. Hızlı olmamız, çok oyalanmamamız lazım. Restoranın duvarlarında hangi günlerde canlı müziğin olduğunu gösteren posterler var. Öğrenciysen yemek fiyatları da indirimli. İşte öğrencilik günlerine geri dönmeyi istemek için bir sebep daha. Parayla ilgili tek sıkıntının annenden babandan nasıl para isteyeceğini düşünmek olduğu tasasız öğrencilik günleri. Bir de gençliği anımsatıyor bu günler tabii. Öyle olunca insan ister istemez derinden bir "Ahhhh!" çekiyor. Biz de peşine takılıp taş merdivenler boyunca ardından yürüdük. Birkaç dakika sonra herkesin görmek için sıraya girdiği Great Hall'un önündeydik. Sonrası malum. Hayat umut edince, içinden dilekler tutunca ve tüm samimiyetimle söylüyorum gezince güzel. Kendi kabuğundan sıyrılıp başka yerlere gidince insanların hayatlarının nasıl olduğunu görüyorsun. İçinde bulunduğum güvenli taş duvarların arasında bir zamanlar Lewis Carrol'un Alice Harikalar Diyarı'nı yazdığını düşünmek benim için dünyadaki minik sürprizlerden birine dokunmak gibi. Daha sonra okulun dışını saran sokaklar arasında yürüdük. Yaşadığımız şehri düşününce geçmişin izlerini üzerinde hala dünmüş gibi taşıyan şehirler insana mistik geliyor. Parke taşlı sokaklar, yüksek taş duvarlar, dimdik şekilde ayakta duran binalar, ahşap kapılar... Şehrin merkezine geri dönünce günümüzün "Fast Food Zincirleri", paranın günlük yaşamın zorunluluğu olduğunu anlatan banka şubeleri çıkıyor karşımıza. Yine de sahiplerinin ruhunu kattığını gördüğümüz birçok irili ufaklı dükkan var. Christ Church College'ın hemen yakınlarına düşen Alice'in dükkanına girmeyi kesinlikle unutmayın. Alice severler için öyle güzel hediyelik eşyalar var ki kendinizi bu dükkanın içinde bir masal diyarında gibi hissedecek, eliniz kolunuz dolu çıkacaksınız. College'ların hediyelik eşya dükkanları var tabii bir de. Ben buradan kendime bir Oxford Kupası aldım. Çayımı, kahvemi içtikçe bu küçük kenti anımsıyorum. Şehirden ayrılmadan önce etraftaki kalabalığı izleyebileceğimiz ve bir kahve içebileceğimiz bir yerde oturmaya karar verdik. Bunun içinde konum olarak nefis bir yerde bulunan Waterstones kitapçısını tercih ettik. Pencerelerin ardındaki şehri izlemek ve dışarıdaki yaşama kalabalıkların ardından bakmak bize çok iyi geldi. Kahve keyfinin ardından tren vaktimiz yaklaşmıştı. Biz de bavulumuzu emanete bıraktığımız hostele yürüyüp, küçük istasyona doğru yol aldık. - "Londra'dan Oxford'a nasıl giderim?" diyenler: Otobüs seçeneğiniz de olmasına rağmen ben bir tren sever olarak size treni tavsiye edebilirim. Bunun için www. thetrainline. com sitesinden bilet almanız mümkün. Saatlerine baktıktan sonra istasyona gidip trene binmeden önce de biletinizi alabilirsiniz. Sıklıkla Oxford'a giden tren var. Yok ben trene hemen bineyim, yolculuk sırasında parasını öderim derseniz bu size bir hayli pahalıya mal olacaktır. Bu arada trenler sıklıkla Londra Padington İstasyonu'ndan kalkıyor. - Oxford'a geldim. Gelmişken bir de şehirdeki Harry Potter mekanlarını tek başıma aramayayım, bunun için bir tura katılayım diyenler: ŞURAYI tıklayıp bilgi alabilirler. Hatta buradan tur için gerekli olan rezervasyonu bile yaptırabilirsiniz. merhabalar elinize sağlık yazını çok bilgilendirici. oxford hakkında bir sürü yazı var ancak hepsi yüzeysel. elimde valizle ne yapacağım derken sizinde yaptığınız gibi bagajı emanete bırakmak beni kurtaracak. elinize sağlık. Teşekkür ederim. Verdiğim azıcık bilginin işinize yaramasına çok sevindim. Eliniz, kolunuz serbest, rahat rahat gezin. Keyifli seyahatler. Ben yoğurdu kendi bildiğim şekliyle yiyeceğim. Başka bir bildiğim yok çünkü. Çok mu bilgi versem, insanların buna ihtiyacı var mıdır falan gibi sorular aklıma geliyor. Sanırım insanlar akıllarına takılan bu sorulara bir yanıt bulmak istiyorlar. Ama gel gör ki aynı senin gibi benim de bir gezi yazısında aradığım özellikler bunlar değil. Ve öyle yazılar yazmaktan da hoşlanmıyorum. Yine de bu yazıda yaptığım gibi altta kısa bir bilgi versem mi acaba diye düşünmüyor değilim. Vallahi ben de aramızda bir bağlantı olduğuna inanıyorum.


Kalbim her daim "Seyahat, seyahat!" diye atıp duruyor ama. Mesela iş yerinde çalışıyorken aklıma geçen haftaki yolculuğumuz geliyor. Önce Paris, ardından dört saatlik bir tren yoluculuğuyla Frankfurt ve Goethe'nin evi. Aklıma yer edenler elbette zihnime hemencecik üşüşenler. Paris'te son iki gün öylesine soğuktu ki Frankfurt'taki hava bana bahar gibi geldi. Ambiente Fuarı için nerdeyse her sene ve çoğunlukla Selçuk'suz gittiğim bu şehir bana sadece soğuğu anımsatır. Şubat ayı Frankfurt'ta karlı geçer. Buz gibi bir hava insana "Burada ne işim var benim?" sorusunu sordurur. Eski şehrin gözünüzü dokunduğu "Römer" turist olarak gelenlerin ilk uğradığı bölge olsa da mevsim şartlarından olsa gerek genellikle sessiz ve sakindir. Bu sene de öyleydi. Fuardan erken ayrıldığım son gün eski evleri ve geniş meydanıyla bu bölgeye gittim. Daha önceki gidişlerim gibi soğuk bir hava değil de insana yaşama sevinci veren, baharın kapıda olduğunu müjdeleyen bir hava ılık ılık başımın üstünde esiyordu. Meydanın fotoğraflarını çektim. Gökyüzüne baktım. Seyahatin insanın içini yumuşatan yol haliyle şükrettim. Açık söylemek gerekirse bir gün sonra evimde olacağım için de sessizce "Ohhh!" dedim. Oğlumu özlemiştim. Onunla seyahatin de ayrı güzel yanları oluyor. Bir haftayı geçen ayrılıklar her iki tarafa da zor geliyor. Eve döner dönmez kavga ve dövüşe devam etsek de kapıdan içeri girip de oğulcuğuma kavuşmak dünyanın en güzel şeyi. İki coffee latte bir de elmalı tatlı söyledik. İçerisinin havası Avusturya dağ köylerindeki bu tip mekanların sıcaklığını taşıyordu. Buzlu pencere camları hem ışığı içeri taşıyor, hem de ortamı loşlaştırıyordu. İçimde yazma hissi uyandıracak kadar güzel bir mekandı burası. Biz otururken kalabalık bir Çinli grup kaldı. Garson kadın pencere kenarlarında boş masalar olmasına rağmen, o masaların rezerve olduğunu söyleyerek grubu yukarı kata aldı. Kadın hesabı ödemek isteyen bir masa olursa da daha insanlar oturdukları yerden kalkmadan masayı toplamaya başlıyordu. Hani misafir daha gitmeden ortalığı toplamaya çalışan tipler vardır ya işte öyle.? Koltukların arkasındaki yastıkları düzeltip, sonra çekilip yaptığı işi kontrol ediyordu. Selçuk, "Bir şey yok ki Goethe'nin Evinde. Niye gezeceğiz orayı?" dedi. "Nasıl yani?" diye cevap verdim. Çünkü Goethe'nin Evi gördüğüm müze evler içindeki en güzel evlerden biriydi. Bir sıraya koymam gerekirse Charles Dickens'ın evi ilk sırada, Victor Hugo'nun evi ikinci sırada yer alır. Kurgu karakterlerden Sherlock Holmes'un evi de süperdir. Goethe'nin Evi'de yaşayan bir ev intibası veriyor insana. Elbette evin içinde hayatın olduğu günleri bire bir veremez ama yine de gezilmesi gereken yerlerden biri. Küçük ayrıntıların büyük mutluluklar yarattığı insanlar içinse şunu söylemem şart: Goethe'nin yazı masası üstündeki mürekkep lekeleri ile birlikte bu evin içinde. Peki Goethe'nin evinin fotoları nerede? Elbette bir sonraki postta. Çocukluğumun bir dönemi Almanya'da geçti.. bu yüzden yazınızı okurken çok keyif aldım.. ben de çocukluk günlerime gittim geldim.. pufidik pufidik hamur tatlıları vardı, üzeri toz şekerli. Çok severdim. :))teşekkürler. İlginize çeker bakmak isterseniz linkini bırakıyorum.. :)) sevgilerle.. Bu yazdıklarını defterime not alıyorum hemen. Bir daha gittiğimde hemen deneyeceğim. Bir de Server'in tavsiye ettikleri var. Hahaha, belki de aynıdır tavsiyeleriniz. İlla ki yine düşecektir benim yolum Almanya'ya, o zaman tekrar deneyeceğim. Sonra da kilo alıp döneceğim. Paris'te daha fenaları olabiliyor ama çok daha iyileri de olabiliyor. 🙂 Paris'i anlatmadım biliyorum. Bir türlü sıra gelmedi. Bir otursam yazmak için. Aslında senin ilgini çekecek bir konu olduğunu düşünüyorum. Montparnasse Mezarlığı. Sevgili yazar kadınlarımla buluşmam. 🙂 Umarım hafta sonu yazmayı beceririm. Tam yazmaya oturdum mezarlık gezmemi, öyküye dönüştü. Kahramanlar, konuşmalar falan oldu içinde. O yüzden bir gezi yazısı kıvamına getirip anlatmam lazım. Okumayı seven için uzun kısa farketmiyor. Hele birde yazı akıcı ve güzelse. Almanların en güzel yaptığı şey pastadır zaten. Apfelstrudel, Bienenstich ve Kasekuchen mhhhh, Severim. Apfelstrudel dışındaki şu iki taneyi merak ettim ben şimdi. Keşke gitmeden sorsaydım sana ve yeseydim. Ağzımın suyu aktı vallahi. Offf offf.


Eski Şehir Meydanı'nda dolanmanın ve nehir kıyısındaki hoş bir gezintinin dışında Frankfurt'ta yapılacak pek bir bir şey yok. Kimileri şimdi bana "Yapma yahu!" diyebilir ama benim gerçeğim bu. Elbette klasik müzik eserlerinin sergilendiği bir Opera'sı, yemek yemek için çeşit çeşit restoranları, alışveriş yapmak için sokakları, lezzetli sosisleri ve bir katedrali var. Ama bunlar Frankfurt'u benim gözümde başka şehirlerin önüne geçirmiyor. Frankfurt'a hemen hemen her sene meşhur Ambiente Messe Fuarı için gidiyorum. Ve her sene şubat ayında bu şehirde konaklamak için korkunç otel fiyatları ödüyorum. Bir şehirde fuar dönemlerinde otel fiyatlarının artmasını makul karşılasam da, Frankfurt otellerinin bu dönemi bir fırsata çevirip, insanları soymasını da çirkefçe buluyorum. Ben de her sene gittiğimde kendime bu şehrin yanında gezilecek bir yer yaratıyorum. Bir sene atlayıp trenle Leipzig'e gittim, ki yanlış hatırlamıyorsam Goethe bu şehirde bir hayli zaman geçirmişti, bir seferinde Idstein'a. Her gittiğimde olmazsa olmazlarımdan biri Goethe Evi'ni gezmek. Şehri anlamlı kılmak için elimden gelen her çabayı gösteriyorum. Bir de Frankfurt'a yarım saat uzaklıkta bir yerde doğmuşum ben: Mannheim. Bu sene Paris'ten Frankfurt'a gelirken trenle Mannheim İstasyonu'nda durduk. Tuhaf bir andı. Kırk yıl öncesi, annem, babam geldi aklıma. Buradan mutlaka babamın kucağında bir trene binmiş olmam gerektiğini düşündüm. Benim doğduğum sene babam işsiz kalmış ve bir sene boyunca o bakmış bana. Hep anlatır dururdu. Trenin camından görebildiğim istasyonun ötesindeki dünya kapkaranlıktı. Tıpkı benim doğduğum yere dair hiçbir anımın olmaması gibi. Beş dakikalık duraklamadan sonra oradan hareket edip Frankfurt'un ana istasyonuna doğru tekrar yola koyulduk. Bu kadar gitmeme rağmen hala neden doğduğum yerin sokaklarında gezinip, annemin her seferinde elime tutuşturduğu adresin karşısına geçip durmadığımı bilmiyorum. Bir gün gideceğim sanırım. Paris'te yaşadıklarımı bir sonraki postta anlatmayı düşünüyorum. Bir sebeple Paris'te Feridun Hoca ile yazışırken Selçuk'a okuması için bir yazısını yolladı. Bir kafede o yazıyı okuyup kahvelerimizi yudumladık ve Paris'i bir de Feridun Hoca ile gezsek keşke diyerek oradaki zamanımızı tamamladık. Evrene kalben bıraktığın her düşünce bir gün seni buluyor. Sonrası dört saatlik bir tren yolculuğu, Frankfurt, fuar gezmesi, keyifli akşam yemekleri ve şehir gezintisi. Goethe Evi 'ne gidelim dediğimde Selçuk, "Ne var ki o evde? Bomboş bir ev." diye yanıtladı beni. Yanılıyordu elbet. Birkaç kez onunla Goethe Evi'nin önünden geçmiştik ve burayı gezdiğini düşünüyordu. Müze Evin gişesinden biletlerimizi alıp, çantalarımızı girişteki dolabın içine kilitledik. Sinevizyon gösterisinin olduğu salonu, Goethe'nin evi ile yan ev arasındaki aydınlık girişi geçip yazarın evinin arka kapısından annesi, babası ve kızkardeşi Cornelia ile yaşadığı dünyaya adım attık. Sonra mavi oda diye tanımlanan odaya, peşinden yine oturma odası olarak kullanılan başka bir odaya ilerledik. Odalardaki birçok eşyayı Goethe'nin annesi Weimar'dan getirmiş. Ev, 1777 yılından sonra annesinin topladığı porselenler ve süs eşyalarıyla dolu. Geniş bir alan üzerine konumlanmış, şehrin merkezinde güzel bir evdi bulunduğumuz ev. Odalarda geniş pencereler vardı ve masaların üzerinde güzel porselenler fincanlar, vazolar duruyordu. Katlar arasındaki bağlantıyı sağlayan merdivenler çok genişti. Tıpkı filmlerde izlediğimiz büyük evlerdeki merdivenler gibi. Az sonra kabarık etekleri ve gözler önüne serdiği göğüs dekoltesiyle evin hanımı eteklerini tutarak merdivenlerden parmak uçlarına basarak inecek sanki. Saçlar elbette yanlardan örülmüş ve başın tepesinde toplanmış. Bir üst kattaki odalarda da yine yaşam alanları vardı. Cornelia'nın, Goethe'nin odası, evin geniş kitaplığı, müzik odası. En üst katta Kukla Tiyatrosu yapmak için ayrılmış bir alan bile bulunuyordu. Kitapların olduğu bu oda Goethe'nin babasınınmış. Goethe üniversiteye gidene kadar evde geçen tüm zamanında bu odadaki kitapları okuyarak zamanını harcamış. Cornelia'nın odası geniş pencereli ve odanın içi aydınlık. Pencerenin önüne yerleştirilmiş bir sehpa ve üzerinde porselen bir vazo var. Tıpkı içi kıpır kıpır bir kız çocuk odası gibi. Sanırım benim Frankfurt'um bundan ibaret. Her gittiğinde sosisli yemek, yanında Wisebeer içmek, Main Nehri kıyısındaki gezi teknelerinin adlarından fal tutmak, bir gün ismi Jane Austen olan tekneyle hiç hesapsız yola çıkacağını düşünmek ve elmalı tatlı yemek. Yetkin yazarlardan Goethe'yi okumak isterseniz Feridun Andaç'ın yazısına, Goethe'nin Evini ve Frankfurt'u okumak isterseniz de Nedim Gürsel'in yazısına koşun derim. Çünkü çok keyifliler. Frankfurt seferlerimden birini daha okumak isterseniz BURAYA tıklayın lütfen. Frankfurt'tan kendime aldığım mini hediyeyi görmek için de BURAYA. Ev çok güzel ama nedense bana böyle yeni gibi geldi. Goethe'nin kendisi bile Frankfurt için "fare deliği" demiş baksana:) Ama evi şahane ve tüm eşyalar yazarın nasıl bir aile içerisinde yetiştiğini gözler önüne seriyor. Bir gün gidersem ilk uğrayacağım yerlerden olur sanırım. Kuzey'e beş sene içinde emekli olmayı düşünüyorum dedim. Mümkün değil, benim yurtdışında okuma olasılığım çok yüksek dedi 🙂 Benim çok çalışmam gerekiyor yani. Allah yardımcınız olsun diyorum Sezercim. Sahiden çocuk okutmak kolay iş değil. Özlemcim Paris'i ve Roma'yı bir de Barselona'yı görsem yeter diyorum. Sen ne dersin ? Avrupa soğuk, pahalı ve tutucu geliyor bana. Avrupa deyince hep aklımıza bu şehirler geliyor, bunları da görmek lazım elbet. Ama bence Alpler ve dağ köyleri, Almanya`nın, Danimarka`nın köyleri, İzlanda`nın müthiş doğası, İskoçya`nın şatoları, yeşilliği, İrlanda keza öyle, Fransız kasabalar vs. liste uzun. Yani diyeceğim o ki Avrupa o büyük, turistik, kalabalık, pahalı şehirlerden ibaret değil. Programın süper, çok özendim:) Bizde bu yıl pek bir şey yok. Yazın çocuklar bir ay olmayınca plan program onlara göre yapılıyor malum. Hamburg mutlaka olur, belki oraya Danimarka eklenir yine. Çocuklar yokken biz bir şeyler yaparız belki, plan yok şu an. Hindistan`a gitmedim ancak ilginç şeyler okuyorum hakkında. Bir arkadaşım tası tarağı toplayıp gezgin oldu. Geçen seneden beri geziyor. Şu anda Laos`da. Yine onun ilk çıktığı zamanlarda karşılaştığı başka bir Türk gezgin Hindistan hakkında yazdıklarından yola çıkarsam, uzun kalmak lazım ve eşiği aşınca anladığım kadarıyla sevmeye başlıyorsun. Ya ben bu arkadaşların profillerini Instagram`dan atayım, bir oku. Çok da güzel yazan gezginler. Ciddi anlamda yaşamları, bakış açıları değişti, Didem`le çocukken aynı apartmanda büyüdük. O sobaların hastasıyım zaten! Almanya`da o dönemden kalan tüm evlerde benzer sobalar var. Ev başlı başına şahaneymiş yalnız! Frankfurt sıkıcı bir şehir. Bana hatırlattığı şey finans merkezi ve fuarlar. Otel fiyatı da fenaymış. Otel dışında başka imkan yok mu? Mesela airbnb falan? Gerçi 2-3 gün zor ya da da belki çoktan dolu hepsi. Ya ben seni özledim yaaa. Yaz olsa da gelsen, sarılsak, dertleşsek. Ben biraz negatif olmaya kalksam, sen de tatlı-sert halinle kendime getirsen beni. Einstein Kafe güzeldi ama! Hem de çok güzeldi. Seninle öyle hesapsızca buluşmanın tadı damağımda. 3200 çok acıklı bir rakam 🙁 Hala acımız geçmedi. Bu yüzden Selçuk bu acıyı unutmak için daha pahalı bir şehre doğru yola çıkıyor: Moskova. Çantama kurabiye koymayı unutmayın dedi. Durum o derece vahim.


Viyana'da Geçen Filmler: Before Sunrise 🎬Geçen gece evde kimse yokken en sevdiğim filmlerden birini açıp ekranın başına kuruldum. Romantik filmleri seviyorum. Hele ki içinde şehirler varsa ve yol macerası barındırıyorsa. Before Sunrise da böyle başlıyor. Dido ve Aeneas Operası çalarken tıpkı operanın coşkuyla ilerleyen notaları gibi tren de rayların üzerinde hızla ilerliyor. Arkasında kilometrelerce demir yol, yeşillikler içinde küçük kasabalar, bir uçtan bir uca bağlanan köprüler ve yol boyunca geçilen her yere bırakılmış minik an parçaları bırakarak. Bu filmi ve üçlemenin diğer filmlerini birçok kez izledim. En sevdiğim filmin Paris'te geçen ikinci film olduğunu da söylemeden geçmeyeyim. İnsan bunca kez her hayata inanmak istediğinde ya da her keyif anında bu filmlere dönüyorsa demek ki filmlerle arasında kurduğu bir bağlantı da vardır diye düşünüyorum. Before Sunrise bana hep güzel anları anımsatıyor. Son zamanlarda hayatımın bana kattıklarını düşünür oldum. Geride bıraktıklarıma üzülmekten ziyade, yaşamın bana sunduğu kıymetli anların değerini bilmek için yapıyorum bunu. Büyük kayıpların bıraktığı derin üzüntülerin haricinde yaşamın üzülmek için çok da uzun olmadığının farkındayım artık. Elimizdeki olanaklar dahilinde hayatımızı güzel kılmak da sadece bizim elimizde. Julie Delpy ile Ethan Hawke'un o ilk gençlik hallerini, trenin içindeki tanışma anlarını, yemekli kompartımandaki masada konuşurken ki utangaç ama hevesli bakışlarını ve bir çılgınlık yaparak trenden birlikte inişlerini hatırlıyoruz değil mi? Hayatım boyunca hiç böyle bir şey yapmadım. Çoğunuz da yapmadı biliyorum. Belki de bu yüzden kayıp gençlik heyecanlarını izlemek çok keyifli geliyor. Film boyunca susmayan iki gence bayılıyorum çünkü konuşmaları çok içten, çok gerçek. Filmi sadece bir sinema filminden öte unutmayacağım bir şiirmiş gibi düşünüyorum. Bence tüm o sahneler, tüm o insani konuşmalar ve ötesindeki her şey çok şiirsel çünkü. Çok sevdiğim başka bir filmi öğrenmek için BURAYA tıklayabilirsiniz. Bu filmleri ben de çok severim. Tesadüfen rastlamıştım sonra devamı geldi. Paris'te geçiyor olması da büyük etken. İlk film güzel elbette. Jesse ve Celine'le böyle tanıştık. Ben birazcık Paris yüzünden ikinci filme torpil yapıyor olabilirim. Filmi seyrederken bildiğim, daha önceden gördüğüm her köşede kalbim pır pır atıyor. Hep birlikte Paris'i sevmeye devam edelim.


Geçen seferki Paris seyahatinden ne yazık ki hiç bahsedemedim. Yazacak çok şeyim vardı ama tutkuyla bağlı olduğum bu şehirden döndüğümden beri hayat öyle hızla aktı ki beni içinde eritti diyebilirim. Çalışmam çok çalışmam gerekti. Paris'e yeniden gidebilmemin yegane koşulu da çok çalışmaktan geçtiği için bundan yakınmıyorum. Tek üzüntüm yazacak fazla vakti bulamamam. Şubat'ın ikinci haftasına denk gelen seyahatimizde şehir buz gibiydi. İlk iki gün bizi sonraki günlerde karşılaşacağımız ayaza hazırlamak istermiş gibi esintili bir havayla gezdik şehri. Sonraki günler ayaz göğsümüzden içeri girdi. Son gün Gare du Nord'dan Frankfurt'a doğru kalkacak trenimizi beklerken soğuk hava nerdeyse nefesimizi kesmişti. Üst üste içtiğim iki kahve bile şehrin ruhuma işleyen soğuğunu gideremedi. Bahar Paris'e en yakışan mevsim olsa da, Paris her haliyle güzel. Yine Montmartre civarında, sevdiğimiz canlı bir sokak üstünde konakladık. Rue des Abbesses ve bu sokaktan Pigalle tarafına doğru sola döndüğünüzde karşınıza çıkan Rue Lepic şehir içindeki çok sevdiğimiz sokaklardan biri. Daha önce de bahsettiğimi düşünüyorum. Ya da onlarca kez kendime tekrar ettiğimden söylediğimi düşünüyor olabilirim. Nerdeyse her Paris'e gittiğimizde başka bir semtte kalmaya dikkat ediyoruz. Amaç, şehrin her köşesine değmek. Ama en sevdiğimiz yerler St. Germain civarı, Montmartre'ın canlı sokakları... Montparnasse'ı, oradan kolaylıkla St. Germain civarına akmayı, Lüksemburg Bahçeleri'nin ve St. Michel'in yakınlarında olma hissini de seviyorum. Bir de meşhur Marais var tabii ki. Canımın gitmeyi pek çekmediği bir yer varsa orası da Champs-Elysses. Rue Lepic, açık bir pazar gibi. Hemen köşe başında büyük bir balıkçı var. Bilmediğim bir sürü balık ve bir yığın kabuklular. Bu balıkçının önünden geçerken her seferinde Kuzey'le iç geçiriyoruz. Karidesler, midyeler, ıstakozlar, istiridyeler. Baban da mı istiridye yiyordu diyebilirsiniz tabii siz şimdi bana. ? Vallahi istiridye yemiyorduk ama midyesinden, kalamarına ve kalkan balığından karidesine balık soframızdan hiç eksik olmazdı. Ben tam da şu "denizden babam çıksa yerim"cilerdenim. Demek istediğim olur ya bir gün buralarda yaşarsak, balığımızı alıp evde pişireceğiz. Bu Paris seyahatinden bahtıma nefis şeyler düştü. Takip edenler belki IG'den haberdar olmuştur. Nedim Gürsel'le karşılaştım mesela. Montparnasse Mezarlığı'nda gezindim ve size anlatacak bir sürü şeyim var. Klasik bir Fransız Restauranı olan Bouillion Chartier'de arkadaşlarımla yemek yedim. Bir an önce yazıp anlatmam şart. Aslında seveni de çok sevmeyeni de. Ben seven kısmındanım; eşim de. Tuhaf ama ev gibi geliyor Paris bize. Evet, sıcakkanlı değil Fransız halkı. Seninle dostluk kurmuyorlar. Ama başka bir şey var bizi Paris'e çeken. Orada olduğumuzda öyle mutlu oluyoruz ki nedenini bile düşünmüyoruz. Sanırım medeniyet, mis gibi kokan fırınlar, tarihle bezeli sokaklar, lezzetli yemekler, kitapçılar... bizi çekiyor. Herkes sevsin istiyorum Paris'i. Mina Urgan nefis bir kadın: Çok sahici, çok donanımlı ve hayattan keyif almayı bilen. İnsanın keşke bu kadın benim hayatımda olsaydı diyeceği bir kadın. Nurlar içinde uyusun. Gezilerini anlattığı kitabı da çok keyifli. Ekşi Sözlük'te okurken çok sıkıldım diyenler olmuş ama ben çok büyük bir keyifle okudum. Özledim vallahi. Hep aklımda. Ne yapsak da gitsek oralara bilmiyorum. Şöyle bahar gelince bir kaçsak da gitsek. Ne güzel olur. İnşallah gidersin sen de ve inşallah seversin. Çünkü ben herkes Paris'i sevsin istiyorum.


Harry Potter filmlerini Kuzey'e bizim sevdirdiğimiz düşünülebilir. Elbette tıpkı birlikte seyrettiğimiz nice film gibi Harry Potter ve Felsefe Taşı'nı alıp eve getiren biziz. Ama kendisini filmin başrol oyuncusunun yerine koyması için özel bir çaba sarf etmedik. Küçücüktü, hakikaten de Harry Potter'ın o ilk filmdeki haline çok benziyordu. Sonra göz muayenesinin ardından gözlük takması gereği ortaya çıktı. Gözlük takmak konusunda biraz direnç gösterince, "Bak Harry'de gözlük takıyor, hem de çok sevimli." diyerek etkilemiş olabiliriz. |Harry Potter filmlerinde kahramanım her zaman Hermione oldu. Pek tabii Kuzey'in kahramanı Harry'di. Bense akıllı kız Hermione'nin hastasıydım. Nasıl tatlı bir kızdı o öyle. Öncelikle çok takdir ettiğim bir özelliği vardı: Çalışkanlık. Üstünde peleriniyle Hogwarts'ın kalın taş duvarlarının arasında dolaşan ve genellikle kütüphanede kalın bir kitabın arasına sıkışmış sevimli bir kız rolündeydi Emma Watson. Seri boyunca bu özel kıza olan ilgim hiç azalmadı. Her yeni bölümle birlikte daha çok sevdim onu. Kuzey'in aksine Harry'ye aşık olmasını da hiç mi hiç istemedim. Görünenin ardındakini görebilen, kendi özgür seçimini yapabilen, esas oğlana aşık olmayacak kadar farklı bir kızdı o. J. K. Rowlings de benim gibi düşünmüş olmalı. Yoksa Harry çantada keklikti. Gerçi saf Ron'un kızın kendisine aşık olduğunu anlaması da bir hayli zor oldu ya neyse! Hermione büyüdü. Emma Watson nefis bir kadın oldu. İşte bu kız büyüdü. Başka filmlerde oynadı ve harika bir kadın oldu. Bir kızım olsaydı sanırım onun gibi olmasını çok isterdim. Ayakları yere basan, sahip olduklarından dolayı başı dönmemiş, şımarmamış, kendisinin sahip olduğu haklara sahip olmayan kadınların sorunlarını anlayacak kadar duyarlı ve bunun için de elini taşın altına sokacak kadar cesur bir kadın. Bu cümleyi sık tekrar ediyor olabilirim ama yanımda olsa sıkı sıkı sarılacağım kadınlardan biri de Emma Watson. Keşke onun gibi kadınlar daha çok olsa dünyada. Bilmem biliyor musunuz ama BM İyi Niyet Elçisi olarak kadın erkek eşitliği için çalışıyor. 2014 yılında BM'de #HeforShe adı verilen cinsiyet eşitliğini savunmak için yaptığı konuşmada sesinin titremesi bile doğru insanın doğru yerde konuştuğunun göstergesi diye düşünüyorum. Benim lise yıllarımın Duygu Asena'sı kendisi. Sanki içinde iyilik taşıyormuş gibi ışıltılı bir yüzü, belli ki çok geniş bir kalbi var. Bir de de şu nefis kitap kulübü: Our Shared Shelf. Katılım herkese açık. Hangi kitapların okunacağına Emma Watson karar veriyor. Elbette feminist yazarların kitapları seçiliyor. Bu yazarların kimileri ile uzun, keyifli ve ilham verici sohbetler yapıyor. |New York Metrosuna Maya Angelou kitaplarını bırakacağını Emma Watson twitterdan paylaşıyor. Hem kadın hakları hem kitap okumak Emma'nın IG takipçilerine sık sık hatırlattığı konuların başında geliyor. Bunu da kendi yöntemiyle ve çok naif bir şekilde yapıyor. New York'un ya da Londra'nın kalabalık yerlerine, bazen parkların içindeki bankların üzerine, zaman zaman metro istasyonlarında yürüyen merdivenlerin kenarlarına kitaplar koyuyor. Dileyen bu kitapları alıp okuyabiliyor. 2017 Dünya Kadınlar Günü'nde Emma, New York'taydı ve tüm harika kadınların büstlerinin ya da heykellerinin altına kitap bıraktı. Eh, Emma böyle şeyler yaptıkça da benim içim eriyor. Bizim ülkemizde de yılmadan insan hakları için uğraşan müthiş kadınlar var. Barış için imza veren onca akademisyenin başına gelenleri hepimiz biliyoruz. Güzel günler ümit etmekten başka çare yok sanırım. Her bunaldığımda seyrettiğim çok sevdiğim bir filmin yazısını okumak isterseniz BURAYA, Yine çok sevdiğim bir kitabın yorumunu okumak isterseniz de BURAYA tıklayın lütfen. Okurken şahsen tanımasam bile nasıl gurur duydum anlatamam. Enteresan bir duygu ama öyle hissettim. Seninle aynı duyguları hissediyorum. Mucize gibi bir kız. İnsanın içine ışık gibi doğuyor. Elini taşın altına sokabilen, gençliğiyle, var oluş şekliyle insana "Ohh be, dünyada iyi insanlar da varmış" dedirten bir genç kadın.


Liste 15- Hayalinizdeki Seyahatlerin Listesini Yapın. Bu listeyi yapmakta pek sıkıntı çekmeyeceğimi tahmin etmişsinizdir diye düşünüyorum; zira günlerim "Nereye gideyim?" hayalleri ile geçiyor. Ne zaman kendimle baş başa kalsam, biraz dinlenmek için vakit bulsam gideceğim yerleri düşünüyorum. Aslına bakılacak olursa tatile gitmek ve seyahat etmek için çalışıyorum. İşin özü bu. Hayallerime, aslında gitmenin çok da zor olmadığı ama bir türlü gitmeyi başaramadığım iki destinasyonla başlamak istiyorum. Biri Karadeniz, diğeri de tren ile Kars. Kars'a gelince. Ben kış gidelim diyorum, illa ki trenle gidelim diyorum. Kimse beni dinlemiyor. Bu sene sonu itibariyle Kars'a giden tren seferi de artık kaldırılıyormuş. Bu durumda bir sonraki kışı beklemeden o trene atlamam gerekiyor. Şu aralar aklıma sık sık Dublin düşüyor. Vize işi düşündürmese hemen uçağa atlayıp gideceğim ama sanırım bu düşün biraz daha olgunlaşması gerekiyor. Usul usul İrlanda seyahatlerine, oradan Dublin'de gezilecek yerlere bakıyorum. Maeve Binchy sanki gelip yanıbaşıma oturuyor. Okuduğum ilk kitaplarını, o kitapların lezzetini anımsıyorum. Farkında olmasa da bizimkiler İrlanda yolculuğuna doğru adım adım ilerliyorlar. Sözümden dönseydim Kuzey için bir şey demezdi. İlerde kız arkadaşıyla ya da arkadaşlarıyla da gidebilir Peru'ya. Benim vazgeçemedim düşüm, Peru dağlarında Kuzey'le birlikte yürümek, sabahın ilk ışıklarıyla Machu Picchu'yu görmekti. Kuzey'le birlikte Peru hayalimi bırakamadım. Nihayetinde arkadaşlarımız da gitmekten vazgeçtiler. Seneye diyoruz şimdi. Seneye inşallah. Gelelim daha önce deneyimlediğim ama beni bir türlü kesmeyen hayalime: New York. Şu Kars meselesi benim de çok istediğim bir yolculuk ve kesinlikle kış, kesinlikle trenle. Ama bilmiyordum bu kış son şansımızmış. Bir ara gitmeye yeltenmiştik şimdi keşke o ara gitseymişiz diyorum. Yaa Kars'ı ben de çok istiyorum. Nedense olmadı bir türlü. Kesinlikle seninle aynı fikirdeyim. Zaman zaman da evde olmak istiyorum. Telaşsızca evimde birkaç gün geçirmek nasıl olurdu acaba diye düşünmüyor değilim. Ama yollarda olmak masal gibi benim için. Kendimi bulduğum, iç sesimi duyabildiğim, ruhumun huzura kavuştuğu yerler. Bir hal oluyor bana, seyahatlerde hafifliyorum. Hayat daha kolay, ben de daha güçlüymüşüm gibi geliyor. Uzun lafın kısası tatilim geldi benim.