Elbette yine araştırıyorum internetten! Daha çok mutlaka görülmesi gereken yerler, yenmeden dönülmemesi gereken yemekler, ardında iz bırakmış yazar ya da sanatçılar araştırma alanımın içinde yer alıyor. Diğer yanda bekleyen havaalanından nasıl şehre giderim, otobüs mü tren mi gibi basit sorunları ruhumun meyline teslim ediyorum. Ruhumun meyil eden tarafı ise her zaman trenden yana oluyor. Böyle oluyor da ne oluyor peki? Papaz her zaman aynı pilavı yemiyor. İşte Marsilya'da da başıma gelenlerin hepsi, bu bulamadığım papazın yüzünden geliyor. Çıkışta şehre gitmek için otobüs bileti alan ahaliyi takip etmeyip, her zamanki gibi trene yöneliyorum ve biletlerimizi alıyorum. Tren bileti otobüsten daha ucuz! Bilmediğim tek ayrıntı trene binebilmek için, tren istasyonu ile havaalanı arasında ring seferi yapan otobüsü yakalamak! Lanet otobüsü bir saat bekliyoruz ve yanlışlıkla başka otobüse biniyoruz. Bindiğimiz yanlış otobüsün içinde, burnumun dibine kadar tıka basa bavullarla beraber gide gide havaalanının otoparkına gidince gülme krizine tutuluyorum. Kendimi öldürmek istemem biz havaalanı otoparkına doğru yolculuk yaparken, asıl otobüsü kaçırmış olmamızı anladığım dakikalara denk geliyor. Bu hissin aniden gelip yerleşmesini, etrafımda geçen karga ve kılavuz muhabbetleri de tetiklemiş olabilir. Bir saatlik fazladan bir zaman kaybının ardından tren istasyonuna gittiğimizde, tren istasyonunun terkedilmiş olduğunu görüyoruz. Şimdi Marsilya'ya gidecek olan arkadaşlarıma altın değerinde tavsiye: Trene binmeyin arkadaşlar! Trenle olan sevdanızı uzun, güzel yollara saklayın. Havaalanından çıktıktan sonra uzun kuyruğun arkasına takılıp, biletinizi alın ve sizi Marsilya'ya götürecek otobüse atın kendinizi!!! Trene binmek tek koşul altında anlamlı: Havaalanından Aix en Provence tarafına gidecekseniz. Tatil ruhu güzel. İnsanı hep sakin kılıyor. Bizim ailemizde böyle küçük aksiliklere sinirlenecek tek kişi benim ama başımıza gelen durumdan ben sorumlu olduğum için sesimi çıkartmıyorum. Marsilya'da tren istasyonunda trenden indiğimizde artık mutluyum. Üç kişilik ailemizin kıyafetlerini de tek bavula sığdırdığımız için, Kuzey'le ben elimizi kolumuzu sallayarak yürürken bavulu çekme görevini Selçuk'a bırakıyorum. Canım isterse oğlana bile bırakırım, kızdırmasın beni. Herhalde bavulu da ben taşımayacağım, zaten tüm tatil planını yapıyorum! |Limanın önü... Sokak çalgıcılarını Avrupa'nın her yerinde görmek mümkün. |Hemen yan tarafta İf Şatosu'na giden tekneler kalkıyor. |Şehrin her bir meydanında Dali'ye selam yollayan heykeller var. İstasyondan denize doğru bir yol tutturuyoruz. Otelimiz aşağıda. Ara sokaklardan ilerlerken kendimi daha önceden tanıdığımı düşündüğüm sokak aralarında buluyorum. Bildik küçük kahvehaneler ve masalarda miskin miskin oturan erkek yoğunluklu bir nüfus. Cezayir ya da Fas'a gitsem bundan farklı bir şeyle karşılaşmazdım diye düşünüyorum. ... ama şehre daha yeni geldik, hemen bir hükümde bulunmamak gerek. Yıllar önce eşiyle beraber gezmeyi çok seven bir abimizin Marsilya'ya gelip, aynı günün akşamında bulduğu ilk uçakla Paris'e dönüşü geliyor aklıma. Geldiği gibi hemen kafamdan kovalıyorum bu düşünceyi. Yok artık, haklı falan olamaz! Marsilya ile ilgili ilk izlenimin bu düşüncelerden ibaret. Ne yazık ki kaldığımız iki günün sonunda da şehirle ilgili düşüncelerim değişmiyor. Tezgahlardaki kadınlar daha çok Afrika ülkelerinden göç etmişler, başlarında hafifçe doladıkları renkli örtüler, üstlerinde etnik desenlerle cıvıl cıvıl elbiseler ve ayaklarında sandaletler var. Bir de çoktan kaybettikleri umudun derin çizgileri. Temmuz'un başları ve hava çok sıcak. Muhtemelen biz buradan ayrıldıktan sonra şehri daha da sıcak günler etkisi altına alacak. Sıcağın verdiği yorgunluk sokakta gördüğüm herkesin yüzüne yansımış. Tam yazlık havasında bir şehir Marsilya: Bir kot, bir atlet, bir de parmak arası terlikler. Rastgele girdiğimiz bir sokak arasında duvarlardaki yön gösteren resimlere bayılıyoruz. Liman çok canlı. Sayısını tahmin edemediğim binlerce tekne yan yana dizilmişler. Alabildiğince uzanan sahil boyunca restoranlar, bistrolar... Beni sık aralıklarla Paris yollarına düşüren bohem kafelerden hiçbirini bulamıyorum bu şehirde. Nerede benim kafelerim? Fransa'nın en büyük 2. şehrinde aradığım Fransız ruhunu bulamıyorum. Marsilya ben sevmeyince, o da beni sevmedi sanırım... Yine de ardından gelenler açısından keyifli bir yolculuktu. Aix en Provence, Avignon ve kasabalar şahaneydi. Paris'in de çok göç alan bir şehir olduğunu biliyorum ama Marsilya için hissettiklerimi Paris için hiç hissetmedim. Paris'te şehrin bir ruhu var ve insanı avucunun içine almasını biliyor. Karşılaşılan tüm tersliklere rağmen Lüksemburg bahçelerinde bir gezinti, kitap kokusunu içine hapsetmiş kitapçılarındaki dün'e ait koku, yüzü sokağa dönük masalarıyla Paris kafeleri vaad ettiklerini yaşatıyor insana.


Akdeniz'in kıyısına eni konu yerleşmiş bir şehre belki de haksızlık ederek ayrılıyorum Marsilya'dan. Bana sunduğu birçok kıyağa rağmen hem de! Oturup düşündüğümde konakladığımız Mercure Oteli'nin bize sunduğu konforu es geçemeyeceğimi anlıyorum. Bir kere sonuna kadar kullanabildiğiniz ve her gün yeniden doldurulan minibar üstüne kolayca çizgi çekilmeyecek kadar güzel bir hizmet. Bunun için beş kuruş para talep etmiyorlar sizden. Güneşin peşiniz sıra tepenizde dolandığı bir şehir için bulunmaz nimet: zira bizim oğlan ice-tea tüketimiyle bütçemizde kocaman delikler açıyor. Avrupa'da içeceklerin bu kadar pahalı olması, insanı kesinlikle daha ucuz olan şaraba ve biraya yönlendiriyor bence. Zaten hiç sevmem yemeğime eşlik eden alın alı bir şarabı ya da öğlen yemeğinden önce tadına baktığım buz gibi bir birayı. Kuzey'in yaşı küçük; cebimizdeki deliğe rağmen ice-tea içmesini destekliyoruz. Yolun başka bir dönemecindeyiz. Bir gece daha kalacağız Marsilya'da ama gün Cezanne'ın şehri Aix en Provence'a gitme vakti. Sanki beklediğim gün bugünmüş gibi hissediyorum. Yoldaki ayak izleri hep ilgimi çekmiştir, artık siz de biliyorsunuz bunu.... Buraya gelmeden önce bir kitap almıştım elime. Kitapçı raflarında erişememiştim kitaba da, Nadir Kitap yetişmişti imdadıma. Eski kitapların hepimizin uğradığı o devasa kitapçı raflarında olmaması ne yazık! Kendisi de Cezanne gibi bir ressam olan Emile Bernard, "Cezanne Üzerine Anılar" isimli kitabında Marsilya'dan Aix en Provence'a olan yolculuğunu anlatarak başlar yazdıklarına. Cezanne'ı bulmak için Aix en Provence'a ilk gidişinde uzun bir yolu katetmek zorunda kalmıştır, sonraki gidişini ise anlata anlata bitiremez. Artık Marsilya- Aix en Provence arasına elektrikli tren konulmuştur ve yol sadece iki saate inmiştir. Şimdi biz Marsilya Tren İstasyonu'ndan kiraladığımız bir arabanın içindeyiz. Kısa bir yolculuk yapacağız. Emile Bernard'ın içinde taşıdığı kadar büyük bir heyecanı taşımıyoruz içimizde... Bizimki 21. yüzyılın gel geç heveslerinden biri. Her şeyi hemen tüketmeye hazır bir zamanın çocuklarıyız ne yazık ki. Kuzey'i başka bir hayatın içine sokabilmek için, önündeki yola onun görebileceği küçük şekerlemeler bırakıyorum. Önceden hazırlayıp, üstüne bilmeceler yerleştirdiğim bir haritayı eline tutuşturuyorum. Aix en Provence'da izini sürmesi gereken evler, okullar, kiliseler ve kafeler var. Emile Bernard, 'Ustam' dediği Cezanne'ı bulmak için çıkmıştı yola. Marsilya şimdiki kadar kalabalık değildi o zamanlar. Yolda karşısına çıkanları yolundan çeviriyor, bu şehirden az ötede başka bir şehirde yaşayan büyük ressamı soruyordu. Cezanne'ı kime sorarsa sorsun, aldığı cevap hep aynı oluyordu. Ya hayır diyordu karşısına çıkanlar, ya da olumsuz anlamda başlarını iki yana sallıyorlardı. Bernard, Aix en Provence'a vardığında da değişen pek bir şey olmadı. Cezanne' ı tanıyan kimse yoktu kendi yaşadığı şehirde. Birkaç denemeden sonra karamsarlığa kapıldı. Sonradan Pazar günleri Cezanne'la beraber birlikte gidecekleri kilisenin yanında gördüğü bir adam, Belediye kayıtlarına bakmasını akıl verdi de, Emile Bernard'ın aklı başına geldi. Bugün Cezanne'ı hepimiz tanıyoruz. Şimdi biz Paul Cezanne'ın peşinden Aix en Provence'a gidiyoruz. Cebime değil ama, başımın üstüne koyarım seni.... Her dem gezmeye hazır bir insan olarak, bir hadi demenizi bekliyorum efenim:)))) Ben de kalamadım Aix en Provence'da... Aklımda yani kendisi, hakkını veremeden döndük geldik geri... Aman da nasıl güzel bir yer... Çok seversin çoook....


Kimi güzel anlar vardır; ister bir yere not edin, ister etmeyin siz yaşadığınız sürece var olmaya devam ederler. Marsilya'da aradığımı bulamasam da, gölgesi büyük bir ağacın hayali hiç çıkmıyor aklımdan. Üstelik defterimin köşelerinden birine, gölgesi paylaştığım güne dair birkaç satır düşmüşüm: Yeryüzünün hangi köşesi olursa olsun, sevdiklerin yanındaysa mutluluğu hep yanında taşıyorsun demektir. Marsilya şimdi benim aklımda kırmızı plastik sandalyelerin iki geniş binanın köşesini tuttuğu yerden ibaret! Tıklım tıklım bir köşe burası. İki sevimli bistro yan yana kurulmuşlar. Bir tanesi ağzımın suyunu daha fazla akıtıyor ya, herkesin istediği olsun diyorum. Ben ne olsa yerim zaten! Kırmızı plastik sandalyeli bistro-kafe karışımı yere oturuyoruz. Binalar o kadar eski ki, sinemaseverleri İtalya ya da Fransa'nın köylerine kadar götüren film karelerini hatırlatıyor bana. Yıllara meydan okuyan binanın ahşap kapısından içeri girip, bilmediğim hayatlara konuk olma hissi uyandırıyor. Öyle birden bire, hiç beklenmedik bir anda kapının tokmağını vurmak ve içeri buyur edilmeyi ummak... Böyle çok film izledim, çok kitap okuduğum ben. Garson kızların hiçbiri İngilizce bilmiyor; gülümseyerek sipariş alıyorlar. Fransa sınırları için zor bir şey aslında gülümseyen garson bulmak... Belki de bize burayı sevdiren ağacın gölgesinden çok, yüzlere yerleşmiş gülümsemeler. Sonra yemeklerimiz geldiğinde Marsilya'da bulunabilecek en iyi pizzacıyı bulduğumuzu düşünüp, kendimizi kutluyoruz. Onca yorgunluğun ve sıcağın üstüne, adamakıllı acıkmış olarak bu basit sandalyelere oturunca saatlerden yürüdüğümüzün farkına varıyoruz. Hava nasıl da sıcak! Plastikten oldum olası haz etmem. Nerdeyse sırf bu sebepten bu keyifli mekanı ve kalbimde Marsilya ile ilgili yer etmiş en güzel anıyı kaçıracağımı farkediyorum. Marsilya'da muhteşem pizzalar ve salatalar yapan bu küçük restaurantı kesinlikle atlamamak lazım. Burası Marsilya'da mutlaka gidilmesi gereken restaurantlar içinden bence başı çekiyor!


Yol ve yolculuk bambaşka bir olgudur, bunu hepimiz biliyoruz zaten! ... ve en önemlisi kendi yol tecrübelerimizi kendimizin yaratmasıdır. Yolculuğu farklı kılan ne çok şey vardır: Sevdiklerinle yolda olmak en güzelidir, dilediğin yerde dilediğin kadar kalmak ve yol halini aceleye getirmemek. Geri dönüp soyuma sopuma dikkatlice bakacağım bir ara... Evinden çıkmayı hiç sevmeyen bir ananın böyle gezme tozma sevdalısı bir kızı olsun, şaşılacak şey! Yine bir dolu lakırtı ettim kendimi tutamayarak. Marsilya'yı kendime çok yakın bulmadım nihayetinde. Bundan sonra bu şehir benim için Aix en Provence'a giden bir durak olabilir ancak. Marsilya'dan geriye akılmda ne kalacak şimdiden biliyorum. -Hakkını yemeyi kesinlikle hak etmeyen devasa limanı ve tekneleri -Marsilya'yı Monte Cristo Kontu ile romanının baş köşesine oturtan Alexandre Dumas -Nefis yemekleri ile Au Vieux Clocher -Tepesinde kocaman bir varak Meryem Ana heykeli taşıyan, denizcilerin koruyucu kilisesi Notre-Dame de la Garde -hiç sevmediğim ve denizden babam çıksa yerim diyen benim için bile işkenceye dönüşen meşhur balık çorbası bouillabaisse -göçmen yalnızlığı taşıyan yüzler Ellerinize sağlık, keyifli bir yazı olmuş. Resimlerde muhteşem. Gezmeyi ve yazmayı çok seven biri olarak sevgilerimi gönderiyorum.


Aix en Provence'a gittiğimizde aylardan Temmuz'du. Hava sıcak mı sıcak... Çantamda buraya gelmeden aylar önce doldurmaya başladığım defterim; şimdi tam da buraya gelmişken açılıp okunmayı, hatta içine bir de yaşanmışlıkla yazılmayı bekliyor. Bu kadar sıcak bir havada gezmekten hoşlanmamamıza rağmen yapacak bir şey yok: Mevsim lavanta mevsimi! Anlıyorum ki cevap, mentollu yeşil içecekte değil! Buradan sadece 25 kilometre uzaklıktaki Marsilya ile Aix en Provence arasında böylesine bir fark olması inanılır gibi değil. Marsilya ne kadar ruhunu kaybetmişse, burası da tam tersi bir izlenim bırakıyor insanın üstünde. Hemen kafenin yanı başındaki binada Cezanne'ın babasının şapkacı dükkanı varmış. Şimdilerde eskimiş olan binanın sarı boyasının üstünde hala şapkacının duvara yazılmış ismi duruyor. Cezanne genellikle her öğleden sonra bu kafeye gelir, akşam yemeğinden önceki zamanını burada geçirirmiş. Zola ile dostlukları yazarın kaleme aldığı, " Eser" adlı romanından sonra bitmiş. Kitabı okuyan Paul Cezanne'ın Emile Zola'nın kitabında sefil bir insan olarak tanımladığı kişinin kendisi olduğunu anladıktan sonra, bir mektup yazarak Zola ile dostluklarını bitirmiş. Zola'nın tüm ısrarlarına rağmen bir daha da asla arkadaşıyla görüşmemiş. Şehrin her yeri Cezanne'ın izleriyle dolu. Kafeden kalktıktan sonra elimizdeki haritaya bakarak bir bir Cezanne'ın gitmemizi istediği her yeri aramaya başlıyoruz. Cours Mirabeau üstünde uğrayacak yerlerimiz var. Mirabeau üstünde 13 numarada Cafe Oriental, 44 numarada Cafe Clement. İki kafede Cezanne'ın uğradığı kafelerden. Cours Mirabeau Caddesi 30 numarada Cezanne'ın annesi ölene kadar oturmuş. Cezanne her akşam annesini ziyaret eder, artık yürüyemeyen annesini kucağında taşıyarak aşağı indirir, sonra da arabaya bindirerek gezdirirmiş. Hayırlı evlatmış yani Cezanne... Madam Cezanne bu evde 25 Kasım 1897'de ölmüş. O kadar şanslıydık ki, bizim gittiğimiz gün bu geniş cadde üzerinde bir pazar kurulmuştu. Bir de lavanta balına dayanamadım. Yolumuz üstünde her gördüğüm pazardan çantama ufakta olsa bir kavanoz bal almadan ayrılmadım. Buna ek olarak bir de trüf mantarıyla tanıştım. Utanmadım dokundum. Taş gibi sertti. Görünüş itibariyle mantarla uzaktan yakından ilgisi yoktu. Bu şehre ayırmadığımız bir gece için bereberce hayıflandık. Fazla otel değiştirmemek adına Marsilya'da bir gece daha kalmak istemiştik ama dönerkeno geceye ait olmak üzere ruhumuzu Aix en Provence'da bıraktığımızı farkettik. Şimdi buradan turist ofisine! Cezanne ile işimiz daha bitmedi.


Hala Aix en Provence'da Cezanne'ın peşinde gezmeye devam ediyoruz di mi? Ben bu şehre aşık oldum, itiraf ediyorum. Şimdi geriye dönüp baktığımda şehrin bana kesif bir huzuru anımsattığını daha yakından fark ediyorum. An itibariyle pencerenin hemen dışında usul usul yağan yağmuru, bir de orada bir kafenin terasında, elimde sıcacık bir kahveyle seyretmeyi ne çok isterdim. Kahveye, sessizce yağan yağmura ve Arnavut kaldırımlı sokaklara kendini teslim etmiş bir şehir gibisi yoktur. Yine Cezanne'ın peşine düşeceğiz düşmesine ya, Cours Mirabeau üstündeki kafelerin hayalinden alamıyorum kendimi. Cezanne'a gelince... Gideceklere küçük bir uyarı: Şehre varmadan önce bilgisayar başına geçerek, Cezanne'ı anlatan tarihi üç yerin biletlerini alabilmek mümkün. - Şehrin sokaklarında gezip, Cezanne'ın ve ailesinin yaşadığı evleri, Cezanne'ın okuduğu okulu ya da arkadaşlarıyla oturup içkisini içtiği kafeleri görmek için şehrin içinde mutlaka gezilecek. - Merkezden 1.5 km uzaklıktaki stüdyosunu görmek ve Cezanne'a ait eşyalara dünya gözüyle bakmak için ATELİER CEZANNE'a bilet alınacak. Mümkünse her gün Cezanne'ın yaşadığı rutini bozmamak adına buraya yürüyerek çıkılacak ve yolun sonunda bu yapılandan pişmanlık duyulacak. - Cezanne'ın baba evi JAS DE BOUFFON'un içinde ise artık Cezanne'a ait bir iz bulmak mümkün değil. Geniş bahçenin içinde ayakta duran binanın ve içinin kesinlikle ciddi bir bakıma ihtiyacı var. Yine de evin ve bahçenin Cezanne hatırına kesinlikle gezilmesi gerekli! Tablolara konuk olan ağaçlar, havuz ve heykeller hala oldukları yerde beklemekte. - Cezanne'ın 1895 yılından 1904 yılına kadar bir kulübe kiralayarak çalıştığı BIBEMUS QUARRİES ise bir diğer alan. Cezanne burada taş ocaklarının ortasına şövalesini atarak 11 yağlıboya, 16 suluboya tablo yapmış.


Vakti zamanında bir gün, şimdi geçmişte kaldı, Paris severlerin bildiği bir kafenin masalarından birinde seyre daldım. Yaptığım pek de hoş bir şey değildi, biliyorum! Yan masada kahvesini içmekte olan yaşlı bir adamın mahremiyetine girmek ne kadar doğru olabilirdi ki? ... ama o yaşlı adam benim sevebileceğim bir yaşlı adamdı. Eskimiş çantasını yanındaki boş sandalyenin üstüne bırakmıştı. Eskiydi çanta eski olmasına, derisi artık kullanılmaktan yıpranmıştı ama mahsun durmuyordu. Belli ki yıllardan beri yaşlı adama aitti ve yaşlı adamla birlikte yaş almıştı. Uzun zamandır adamla birlikte Paris'in kokusuna alışkın olduğu kafelerinde geziyor, yaşlı adamın minik yudumlarla espressosunu içip, defterine yazmasını bekliyordu. Hep yazardı adam, ha bir de okurdu. Ben yaşlı adamın hayatında dolaşıp dururken yaşlı adamda başka bir hayatın kenarında geziniyordu. Adam hemen yan masasında gizlice onun fotoğrafını çeken kadını farketmedi. Belki de etti de, güldü geçti. Ne kadar hoş bir kare! Benı duygulandırdı! Yazdıgın yazı daha da cok duygulandırdı 🙂 sevgiler..


- Bir kere canın çok sıkkınsa ve acele yoldan mutlu olmak istiyorsan Angelina'ya gidebilir, şahane bir sıcak çikolatayı höpürdetebilirsin. 🙂 - Paris'in en güzel kitapçılarından biri olan Abbey Bookshop'a uğrayabilir, büyük bir ihtimalle kitabevinin sahibi Brian tarafından ikram edilecek kahveyi içip, kitap kokuları içinde huzur bulabilirsin. - Hiç ummadığınız bir anda karşınıza çıkan Küçük Prens'le çocukluğunuzu hatırlayabilir ve kendinizi tekrar kucaklayabilirsiniz. - Eskilerden bir tanıdığın kapısını apansızca çalabilirsiniz. Sahi bu kadar yakında mı oturuyordur sizin kahvenizi yudumladığınız kafeye? - Yalnız yazarların, ressamların, artistlerin ve bu şehre tutkunların değil, aynı zamanda roman kahramanlarının da şehridir Paris. Bir kitabın içinden fırlayan kahramanımız Dutilleul, yazarı Marcel Ayme'den daha ünlüdür Montmartre'da. Paris'i sevmek için çok sebep vardır, çoook! ... ve kim ne derse desin: Aşkın şehridir Paris! Senin sonuna kadar Paris'in tadını çıkaracağından hiç şüphem yok. Bu kadar gitmeme rağmen her gideni tekrar kıskanıyorum. Umarım harika bir seyahat olur ve şehri severek geri dönersin. sizi okudukça çantamı alıp gidesim geliyor.


Aix en Provence'da yapılacakları kısa maddeler halinde toparladım. Fransa iyi fikir, Marsilya'dan bir arabaya atlayıp Provence yoluna düşmekse ayrı keyif. - Şehrin içine gündüz gözüyle girseniz ve bir gün bu minik şehri yaşamanız için yeterli olsa da, mutlaka bir gece kalın. Biz çocukla beraber bir otel daha değiştirmek istemediğimizden gece Marsilya'ya döndük ne yazık ki! Gecesini yaşamadığım Aix en Provence benim için bir nebze eksik kaldı. - Cezanne'ın baba evi Jas de Bouffon'u, atölyesini ve sık sık giderek tablolarını yaptığı Bibemus Ocaklar'ını görmek için önceden rezervasyon yapmayı unutmayın. Yoksa açıkta kalabilirsiniz, haberiniz olsun. - Turizm ofisinden Cezanne haritanızı hiç çekinmeden isteyin. Böylece Cezanne'ın doğduğu ya da yaşadığı evleri, arkadaşlarıyla dertleştiği kahveleri ya da okuduğu okulu görebilirsiniz. - Şehri Cezanne'ın sizin için bıraktığı izleri takip ederek adım adım gezin. - Sabah kahvenizi yeşil tentesinin altında oturarak Les Deux Garcons'da için. Cezanne ve Emile Zola ile ilgili bir cümleyi seyahat defterinize eklemeyi unutmayın. Şehrin yaydığı huzur içinde nasıl da edebi cümleler kurabildiğinizi görüp, şaşırın! - Ya da bırakın düşünmeyi: yol arkadaşınıza sarılın yeter! - Pazarın kurulduğu bir güne denk geldiyseniz eğer, yerel halk gibi alışveriş yapın. "Navette" denilen kurabiyelerin tadına bakmayı atlamayın. - Lavanta balı arkadaşlarınıza ve eve getirebileceğiniz en güzel hediye bence! - Öğle yemeği için mutlaka La Pizza'ya uğrayın. Fransa'dasınız biliyorum ama bu kadar güzel İtalyan yemeklerine de karşı koymak mümkün değil. - Madem yemekten bahsettim. Akşam keyfini es geçmeyin. Muhtemelen bir sürü yeri gezdiniz, Cezanne'ın peşinde koşuşturup durdunuz; şimdi çay zamanı! Hotel de Ville Meydanı'na gidiyorsunuz ve meydana kurulmuş eski kitap satan tezgahlarından yayılan kitap kokusunu içinize çekerek çayınızı yudumluyorsunuz. - Aix en Provence masalı burada sona eriyor; şimdi başka hayallere dalma zamanı!


Bu sene ne çok festivale, ne çok kalabalığa tanıklık ettim. Gündüzü de güzel Avignon'un, gecesi de! Hem lavanta kokusunu içimize çekmek istiyoruz yolculuğumuz sırasında, hem de Avignon'da her sene yapılan festivali kaçırmamak. Daha önce de dediğim gibi bu tarihlerde burada olmamızın yegane sebebi bu! Avignon, Unesco Dünya Kültür Mirası Listesi'ne dahil olan şehirlerden biri. Bunu da sonuna kadar hak ediyor. Toskana'yı gezerken de aynı duyguları yaşadığımı anımsıyor. Şehirden uzaklaştıkça insanın karşısına çıkan tüm küçük köyler ve kasabalar aynı şarkıyı söylüyor insana: Huzur. Pek afilli bir yerdeyiz hani. Meşhur St. Benezet Köprüsü, Avignon'un tüm şehri sarmalayan duvarlarının hemen arkasında, otelin çok yakınında. Şehre girmeden önce arabayı par etmek için park yerini ararken uzaktan görüyorum köprüyü. Rhone Nehri'nin üstüne kurulmuş taş bir yapı. Bir yakayı diğer yakaya birleştirmiyor artık. Yine burası da Unesco Dünya Kültür Mirası Listesi'nde olmasına rağmen, bana pek de sevimli gelmiyor. Bu taş yapının üstüne çıkmak için para istemelerine sinir oluyorum ve kendi küçük protestomu yapıyorum. Papalık Sarayı'nı ya da başka bir yapıyı gezmek için bilet kesmelerini anlıyorum da, bir köprünün üstüne çıkmak için para istemeleri çok saçma geliyor bana. Pek meşhur bir Fransız çocuk şarkısında adı geçen köprünün ezgisini bir kenara bırakıp, kendi yurdumdan bir ezgi ile devam ediyorum yola! Dün gezdiğim Aix en Provence sokaklarında lavanta balı değil de, ruhumu rölantiye alan başka bir şey satın aldım galiba. Avignon'da telaşsız etrafta dolaşan, yerlerde yatan ve yüzlerinde huzurlu bir ifadeyle gitarlarının tellerine dokunan insanları görünce kafenin birinde bir sandalyeye çökmek ve yerimden kalkmamayı istiyorum. Papalık Sarayı ve önünde uzanan kocaman meydan odanın penceresinden gözüküyor. Gece yağan yağmurla birlikte, parke taşların üzerini gasp eden ıslaklığa ve sessizliğe hayran oluyorum. Hani şu gezginin yanında taşıdığı oğlu olmasa, atacak kendini sokaklara! Bu sene ne çok festivale, ne çok kalabalığa tanıklık ettim. Gündüzü de güzel Avignon'un, gecesi de! İlk defa burada Turizm Ofisi'ne giremiyorum. Kapının önünde uzanan sıra o kadar uzun ki, değil beklerken düşünürken bile günlerimi heba ediyormuşum gibi hissediyorum. Elimizde ne varsa yola onunla devam etmekten yanayım. Zaten küçük bir şehir burası, mutlaka aradığımız bir kapıya denk geliriz. Üstümüze yerleşen atalet duygusundan nasıl da memnunuz. Gece meydanın hemen ortasındaki küçük dönme dolaba teslim ediyor oğlan kendini: niyeti kendine bir arkadaş bulmaktan öte değil aslında. Şehrin dar sokak aralarında dolaşmak ise benim romantizm anlayışımın tam da üstüne denk geliyor. Avignon tarihi binalarından ve anlattığı hikayelerden çok Luberon Bölgesi'nin havaya yaydığı lavanta rehavetiyle iz bırakıyor Temmuz 2013'de bende.


Aix en Provence'ı ve şehirde Cezanne'ın bize yaşattıklarını toparlıyorum artık! Malum bayramın gelmesine az kaldı: Gezilecek başka şehirler, tanışılacak başka kültürler ve daha da önemlisi kurulacak çok hayal var! Bibemus Madenleri'ni gezemiyoruz: Yanılmıyorsam madenin olduğu bölgede çıkan bir yangın nedeniyle bölge ziyaretçilere kapatılmış. Yemeğimizi yedikten sonra, Cezanne'ın stüdyosunu görmek üzere yola düşüyoruz. Ekip tamam: Önde Selçuk yürüyor. Görevi evin reisi olarak ailemize öncülük etmek, attığı büyük adımlarla önümüzden yürüyerek yürüyüşümüzü hızlandırmak ve evin kalan iki üyesinin cıvıtmasına imkan vermemek! Cezanne bu yolu her gün yürüyerek gidiyormuş. O zaman biz de onun yaşadıklarını yaşamalı ve onun yolunu takip etmeliyiz. Allahım, nasıl sıcak bir hava... Güneş gözünü bir an olsun ayırmıyor üstümüzden. Ortasından trafiğin aktığı bir yolun kenarından yürüyoruz. Elimizde su şişesi, sinirden gülmeye başlıyoruz. Kuzey neredeyse vazgeçmek üzere! Kahkahaları sokakları çınlatıyor. "Merak etme! Birazdan orada olacağız." diyorum. Kendim bile umudumu kaybetmek üzereyim. Aslında yürüdüğümüz yol iki kilometrenin üstünde değil. Sıcak asfalt boyunca ilerlerken aklımda yanından geçtiğim ağaçları, dar ve tepeye doğru uzan kaldırımları, yolun sonuna doğru görünen tek tük evleri ve geride bıraktığımız şehri kelimelerimle birbirine bağlıyorum. Aklım Aix en Provence ile ilgili yazacaklarımla her yerde, her iklimde buluşuyor. Yazdıklarıma hep buralarda yaşamış birileri eşlik ediyor. Aix en Provence'ı beni konuk ettiği tek bir günle seviyorum ve hep izini kalbimde taşıyacağımı biliyorum. Sonunda karşı duvarın dibinde evin dar kapısını görüyorum. İster inanın, ister inanmayın ben bu kapıyı açarak çok girdim bu bahçenin içine. Cezanne ve Emile Bernard bu yolu çok kez yürüdüler birlikte. Ben onların görmedikleri meraklı bir ruhtum yalnızca. O yüzden evin giriş kapısının hemen yanındaki büyük taşın altında evin anahtarının olduğunu biliyorum. Bu sırrı Kuzey'e de fısıldıyorum. Heyecanlanıyor birden. Gücü yetse gözüne çarpan büyük taşı kaldıracak, anahtarı alacak. Saat 17.00 olmadı daha. Bir soluklanalım önce! Evin girişinde, soldaki odaya hediyelik eşya dükkanı konuşlanmış. Biletimizi soruyor kasadaki kadın. "Yukarı stüdyoya çıkabilir misiniz bilmiyorum, rehberimiz çoktan başladı anlatmaya!" diyor. Cezanne'ın evinde, üstelik biletimiz varken ve ben bu eve birçok kez gelmişken bize böyle davranmasına sinirleniyorum. Rehber sevimli, genç bir kız! Üstünde Fransız aksanı taşıyan İngilizcesiyle anlatıyor Cezanne'ı, stüdyoyu, odaya dolan ışığı.... Tek bir odanın içinde Cezanne'dan kalma birkaç anıya sonunda tanıklık ediyoruz. Odanın bir yanına yığılmış eşyalara, duvarlara dizilmiş birkaç kap kacağa, Cezanne'ın gözünün değdiği ağaçlara bakıyoruz uzun uzun. Cezanne yaşamıyor olsa da, ondan geriye pek bir şey kalmamış olsa da, şu hayat garip geliyor bana.


Gün geçmiyor ki bu güzel şehir aklıma düşmesin! Alacak listem devamlı uzuyor gidiyor. Bavulum içinde peynirlere ve şaraplara da yer açmam gerekiyor. Paris'i mekan tutan tüm hikayelere bayılıyorum. Evimde oturduğum zamanlarda, romanın kahramanlarının gezindiği sokaklarda dolaşmak gibisi yok. Tam da yürümekten bahsetmişken, işte o konuyla ilgili güzel bir kitap. Ben Paris'te her mevsimde gezmeyi seviyorum. Kışın soğuğunda gezmenin zorluğunu yadsıyacak değilim; o zamanı da Paris kafelerinin keyfini çıkarma zamanı olarak değerlendiriyorum. Başka bir deyişle: Kış, Paris için seyir zamanı! Paris'ten gelenler bir yana, kitapların üstündeki küçük kutunun benim için anlamı büyük! Hediye edildiği tarihten beri saklar dururum bu kutuyu. Noel Riley Fitch'in yazdığı Hemingway'in yaşadığı, yediği, gezindiği yerleri anlatan kitabı büyük bir zevkle keşfe çıktım. Bir ara Paris'te Hemingway'in peşinden nerelere gittiğimi yazsam fena olmaz. Julia Child ve Paris'inden defalarca bahsettim burada! Paris'e bu gidişimde onun şerefine tekrar Boeuf Bourguignon yemeye kararlıyım. Mine Kırıkkanat'ın Paris kitabının yedeği var; biri okunmaktan ve altı çizilmekten bitap, diğeri sırasını bekliyor. Sevdiğim kadınlar listamin başında Mine Kırıkkanat! Nedim Gürsel'i tekrar anlatmayayım burada yeniden. İkisi de Paris demek benim için! Enis Batur'suz bir Paris düşünülemez elbet. Paris'in her sokağını, binaların duvarına çivilenmiş her tabelasını anlattı bana teker teker. Hep yazsın istediğim yazarlardan. Feridun Andaç'ın Paris'i peki? Ya Uğur Kökden'in Paris kafeleri? Öyle güzel cümlelerle imzalamış ki Rezzan Ablamın ricasıyla kitabımı sevinçten deliye döndüm. Geçen gün yolda karşılaştım Feridun Andaç'la; kocaman bir "merhaba" çıktı ağzımdan. O da anlamlandıramadığı bu kocaman gülüşlü kadına bir merhaba yolladı. Paris kahveler atlası ve Paris bir yalnızlıktır kitaplarını hiç duymamıştım, bir ara onlara bakacağım.


Tatil bittiği için üzülüyorum; ama yetti. Şimdi bir hafta sonra içinde olacağım uçağın ve varacağım şehrin hayalini kuruyorum. Hava durumuna bakıyorum; pek iç açıcı değil. - Kalın ama hafif bir mont alacağım bu durumda yanıma mecburen. Hayalini kurduğum gibi hafif kıyafetlerle arz-ı endam edemeyeceğim caddelerde. Yine uzun yürüyüşler yapacağım. Sevdiğim sokaklarda fazladan tur atacağım. Biliyorum ki Marais'nin altını üstüne getireceğim. - Kırtasiye alışverişi için gözümü açık tutacağım. Listemdeki kırtasiyeleri tek tek gezeceğim. - Gittikten sonra size anlatmayı düşündüğüm şu Cezayir Pastanesi'ne gideceğim. Tatlımın yanına çay söyleyeceğim. - Angelina'ya yine uğrayacağım ama bu sefer başka bir yere de şans vereceğim. Bakalım bu gittiğim yeni yer Angelina'nın pabucunu dama atacak mı? - Hemingway'ın dolaştığı sokaklardan bir kez daha geçeceğim. Mavi kapılı evinin açıldığı meydanda yemek yiyeceğim. Hemingway ile James Joyce'un birbirlerine ne kadar yakın oturdukları hakkında bir konuşma açacağım. - Sonra Selçuk'a Ulyyess'i okuyacağım dediğini hatırlatacağım. Kitabı okuyup bitirirse bu başarısı karşılığında bana attığı havaları haklı bulup görmezden geleceğim. Mecburen o okuduğuna göre, bende kitabı okumaya başlayacağım. - Rodin'in evine gideceğim. - Pere Lachaise'e gitmeyen arkadaşımla tekrar Pere Lachaise'i gezeceğim. - Bir daha Boeuf Bourguignon yiyeceğim. Julia&Julie'yi tekrar hatırlayacağım. Meryl Streep'i ne çok sevdiğimi düşüneceğim. Dönüşte bir daha filmi seyretmeliyim diye defterime not düşeceğim. - Hayatım ben böyle Paris'e gelip giderken geçtiğini fark edip, "Topla pılını pırtına gel işte, hem okul parası vermekten de kurtulursun" diye telkinlerde bulunacağım. Sonunda diyeceğim ki, "Paris, seni uzaktan sevmek aşkların en güzeli!" - Burada yaşasam Montparnasse'da mı otururdum yoksa St. Germain'de mi sorusunu milyon kez olduğu gibi yine düşüneceğim. Cevabı bildiğim halde aynı soruyu tekrar tekrar kendime sorup nasıl bir haz aldığım konusunun sosyologlar tarafından incelenmesini isteyeceğim. - Paris kafelerinde sanki zamanım çok bolmuş gibi oturup saatlerce kitap okuyacağım. Etrafıma bakınca havaya gireceğim, bir sigara yakayım diyeceğim. Yine yakmayacağım. - Shakespeare and Company'ye ve oradan da Abbey Bookstore'a uğrayacağım. Her gidişimin anısına aldığım kitaplarıma bir yenisini daha ekleyeceğim. Lisyte böyle uzayp giderken, ben hayallere durmaya ve maddeler eklemeye devam edeceğim. hiç üzülme hava durumuna, biz gezmeyi sevenleri hiç birşey etkilemez. iyi yoculuklar şimdiden.. Bilinçli gezgin.. Nerelere gideceği planlamış bile.. Sanki memleketine gider gibi:) biliyorum Paris ikinci adresin.. Iyi tatiller diliyorum sana.. Seninle gezmek için gezi yazını bekliyorum..


Paris Ritüellerim... Bu şehri benim yapan alışkanlıklarımdan bahsedeceğim birazcık. Ne de olsa aynı şeyleri yaşamak aidiyet hissi uyandırıyor insanda. Ben de Paris'e ait olmayı seviyorum zaten. Paris bende hep aynı hisleri bırakıyor. Uçaktan inip, damga işini hallettikten sonra Paris rutinlerimi yaşamaya başlıyorum. Bavulları beklerken Orly'nin kokulu tuvaletine girmek mesela! Evet ya, tuhaf ama gerçek! Nedense bu tuvalet hep çok fena kokuyor ama Paris'e geldim diyorum! Bu arada, "Paris çok pis bir şehir, metrolar leş gibi kokuyor vs..." diyenlere hiç yüz vermiyorum, bu da biline! "Neye, hangi şehre göre pis arkadaş?" diye soruyorum. Bunca insanın yaşadığı, bunca turisti ağırlayan bir şehrin başka nasıl olmasını bekliyoruz. ... ama işte Orly Havaalanı'ndaki tuvalet ilk hoşgeldin benim için. Sonra metro biletlerini dışarıdaki makineden satın almak ve şehre yola çıkış. Çoğu birbirinin aynı Haussmann tarzı Paris binalara bakmak, özlem gidermek... İlerleyen günlerde gezdiğim caddelerde, sokaklarda kendime ev beğeneceğim. Hayal bu ya, seçtiğim evler hep binaların üst katında olacak. Önlerinde akşamları elime bir bardak şarabımı alıp şehri seyretmek için çıkacağım balkonları olacak. Daireyi satın almaya gerek yok, çok pahalı. O kadar para bir daireye bağlanır mı canım? İnsanın ya çok zengin olması lazım, ya da deli. O yüzden biz daireyi kiralayacağız. Haa, bir de dairemiz ya St. Germain'de olacak, ya Marais'de ya da Montparnasse'da. Otelden en yakın bölgeye yürümeye başlıyoruz. Grand Boulevard hemen otelimizin dibi. Oradan Opera Bölgesi, La Fayette'in önü. Buluşmak için en kolay yer. Açlıktan ölmek üzereyim. Beni kırmıyorlar, başka bir rutinimi yaşatıyorlar bana. Ekipte benden daha fazla burayı seven yok. Selçuk benim midyemden tadar, genellikle patates kızartması ve yanına kalamar alır. Duygu midyeyle ilgili kötü anılara sahip. "Ben somon alayım", diyor. İlker, midyeyi seviyor ama benim gibi tutturmuyor. Sonuçta hepsi benim için Leon de Bruxelles'in kapısından giriyor. İlk gece için başarılı bir yemek. Dört geceden birinde midye işini aradan çıkarmış oluyorum. Kahveler ve tatlı için Paris'te en sevdiğim kafelerden birine gidiyoruz. Yumuşacık bir gece. St. Michel'i arkamızda bırakıp, St. Germain'de yürüyoruz yavaş yavaş. Elimi Giber Jeune'ün ikinci el kitap tezgahlarının üstündeki kitaplara sürüyorum yanlarından geçerken. Geniş kaldırımlar ışıl ışıl. Sanki ben de ışıldıyorum. Öyle mutlu hissediyorum kendimi. Sorbonne'un önünden geçiyoruz. Bir başka tanıdık düşünce geçiyor aklımın ucundan. Bininci kez aynı hayali kuruyorum. Paris'i bana böyle hissettirdiği için seviyorum. Sonra Paris'in en güzel şemsiyelerini satan dükkanın önünden geçiyoruz. Dükkan kapalı, camlı vitrinin arkasında duran şemsiyeler yağmur çektiriyor avuçlarımda atan kalbime. Lüksemburg Bahçeleri'nin hemen karşısındaki en sevdiğim kafeye giriyoruz. Saatlerce oturuyoruz, kahveler, çaylar içiyoruz. Nefis bir tatlıya çatalımızı daldırıyoruz. Her gelişimizde gelip uzun uzun oturduğumuz Le Rostand bu sefer arkadaşlarımızla sohbet ettiğimiz, kahkahalar attığımız, hani nerdeyse edebi sohbetlere girişeceğimiz bir yer olacak. Gertrude Stein'in evi buradan sadece beş dakikalık yürüme mesafesinde. Duygu'ya açıyorum sırrımı; belki bu sefer değil ama bir sonrakinde mutlaka uğrayacağımız bir durak olacak.


Her seferinde ayrı bir bölge! Koca kişisi ile aldığımız karar budur. Bazı seferler kaldığımız otelleri çok beğensek de, işledikleri cinayetten sonra olay mahalline geri dönen suçluların aksine aynı otele gitmiyoruz bir daha. Paris'e bize anlatacağı bilinmedik bir yönü için yeni şanslar tanıyoruz. Opera Bölgesi. Rue Lamartine, 10 numara. Orly Havalimanı'ndan otelimize gelirken metroda sohbete dalıyoruz. Elimizdeki metro haritasına bakmak yerine basit bir karar veriyoruz. Chatelet'de inelim, nasılsa oradan aktarma vardır! Chatelet, Paris'te ana istasyonlardan biri, bir hattan başka bir hatta giden uzun bir yürüyüşü göze alıyorsanız, gideceğiniz yere mutlaka ulaşırsınız. İstasyonda uzun uzun yürümek canımı sıkmıyor. Daha Paris'te gün ışığına merhaba demedim ya, metronun tanıdık pisliği bile güzel geliyor gözüme. Tanıdık bir sima görmek gibi bir şey, Chatelet beni Paris'te olduğuma ikna ediyor. Ben aval aval etrafa bakınırken Selçuk, Gare de Nord'dan gitmemiz daha mantıklıymış aslında diyor. Bu durumda fazladan bir aktarma yapacağız. İnmemiz gereken istasyon Cadet. Otelimiz bu istasyona yakın. Selçuk elindeki bavulu sürüklüyor. Telefonlarımıza stay. com adlı uygulamayı yüklediğimizden beri yola çıkmak daha da kolay. Oteli görüyorum. Kapıdan içeri girer girmez raflara yerleştirilmiş eski basım kitapları görüp, telefonuma sarılıyorum. "Bir odaya yerleşseydik önce!" diye bir ses ulaşıyor kulaklarıma uzaklardan. Resepsiyon görevlisini gözüm görmüyor. Otelin resepsiyonu girdiğimiz kapının hemen köşesinde küçücük bir yer. İşte otelle ilgili bir ipucu: Otelin odalarının çok küçük olduğunu tahmin etmek için kahin olmaya gerek yok. Her seferinde ayrı br bölge, her seferinde farklı bir otel! Selçuk'la aldığımız karar bu! Bazı seferler kaldığımız otelleri çok beğensek de, işledikleri cinayetten sonra kaza mahalline geri dönen suçlular gibi geri dönmüyoruz aynı yere. Paris'e bize göstereceği farklı bir yüzü için şans tanıyoruz. Bavulumuzla beraber asansöre binip altıncı kattaki odamıza çıkıyoruz. Asansörün kapısı açılıp dışarı çıktığımızda kitap rafları ile dolu dar bir koridorda buluyoruz kendimizi. Duvar kağıdı ile kaplı kapının üzerinde zorlukla görünen kapıyı ve kilidi buluyoruz. |Oda kapımız! Altıncı kat, 601 numara. Paris'te bir çatı katındayız yine. Dokuz yıl önceki ilk çatı katı maceramdan sonra ikinci kez. Halimden son derece memnunum, ben bu hali çok seviyorum. Paris'te çatı katları bana bu şehre ilk gelişimi, Mavi Kirazlar serisinde çatı katındaki gençlik bunalımlarını yaşayan o tatlı karakteri, pencereden bakınca göreceğimi bildiğim gri şehri hatırlatıyor. Eskiden bu minik çatı katı odalarının hizmetçi odaları olarak kullanıldığını ise çoktan unuttum: o mesele başka bir yüzyıla ait. Odanın büyük olmasına gerek yok, yatağı rahat, banyosu temiz ve sevimli olsun yeter diyenlerdenseniz, bu oteli tavsiye ederim. Hotel Les Plumes'ün her odası başka bir Fransız yazara ayrılmış. Bizim şansımıza George Sand ile Alfred de Musset'nin anısına düzenlenmiş oda düşüyor. Çok yakın zamanda George Sand ile ilgili bir kitap okuduğumdan bu durumu şans olarak görüyorum. Paris bana yine gülümsüyor. İşte dört gecemizi geçirdiğimiz otel odamız. |Ben Alfred'in olduğu yastığı alıyorum, George'lu yastık koca kişisine kalıyor. |Yatağın başucundan sarkan şapkadan yapılma bu lambaya bayılıyorum.


Passage Jouffroy, Paris'te en sevdiğim pasajlardan biri. Yıllar önce bu blogta bu pasajları bulmak için ne emekler sarf ettiğimi, ne yollar teptiğimi anlatmıştım. O gün mutlu sonla noktalanmıştı da, ben o zamandan beri her gittiğimde yolumu buralara düşürür olmuştum. Bu sefer otelimiz zaten Opera Bölgesi'nde, Grand Boulevard'a çok yakın. Hal böyle olunca pasajlar dibimde. Rutin hayatları içinde caddeleri dolduran kalabalıklar içinde kendimi başka hissediyorum. Şöyle demek lazım aslında, anın tadını çıkarıyorum çünkü burada kalacağım günler kısıtlı ve tadını çıkarmak, kendimi keyfin kollarına bırakmak en doğal hakkım. Geçici bir yolcu! Passage Jouffroy'dan adımımı attığımda büyülü dünya önüme açılmış oluyor. Bu pasajda bulunan minyatür kahramanların olduğu dükkanlara, maket yapmak için kullanılan minik ağaçların, bebeklerin, kitaplıkların ve bilumum parçaların olduğu dükkanlara bakmak harika. Pasajın içinde Musee Grevin'de bulunuyor. Bana bal mumundan yapılma ünlüler nedense hiç çekici gelmediğimden içeri bugüne kadar girmedim. Tabii meraklıları içeri girip müzeyi gezebilirler. Madam Tussaud bile içeri sokamadı beni bugüne kadar! Bu pasajın içinde Hotel Chopin var. 1846 yılında pasajla aynı zamanda açılan otel, iki yıldıza sahip. Romantik bir yerleşime sahip olsa da, Paris misafirlerine daha güzel seçenekler de sunuyor. Pasaja girer girmez ilk durak noktama ilerliyorum. Binbir çeşit hayalin içine sığdığı bu dükkanın içine girip, çocukuğuna dönmeyecek bir insan tanımıyorum. Bu kadar iddialıyım. İnsan kafasını nereye çevireceğini, hangi mucize ile karşılaşacağını bilemiyor. Çeşit çeşit renlere boyanmış, üstleri desenlerle süslenmiş sapanlar beylerin hemen ilgisini çekiyor mesela. Ben vitrinlerinde içinde sıralanmış bebeklere, minyatür maket malzemelerine, dekupaj kağıtlarının üstünde dolaşan meleklere, defterlere, kalemlere baylıyorum. Dükkanın renkli kapısı bile içime neşe katıyor. Bu şehirden dostlara hediye almak için en güzel yerlerden biri burası. |Çocuk olduğum zamanlara geri dönüp, cebimde bir dolu parayla burada olmak vardı! |Bu kalemtıraşlardan burada da var. Yandaki ahşap kutular, çocuk dişlerini saklamak için. |Bebeklerin birkaç tanesi yetmez, hepsini almak lazım. |Vitrin ve içine yığılmış onca dünya!


- Ailece sanatsal etkinliklerimize elimizden geldiği kadar devam ediyoruz. Cats Müzikali geldi, gidiyor derken, gönlüm ayağımıza kadar gelmiş olan bu müzikali seyretmemeye razı gelmedi. Oğlanı da alarak, son gün öğleden sonra soluğu müzikalde aldık. Kuzey ilk perde çok sıkıldı. "İkinci yarıyı izlemesem olur mu?" sorusu cevapsız kaldı. Allah'tan ikinci perdede heyecan arttı da, Kuzey Cats Müzikalinden iyi anılarla ayrıldı. Koca kişisi, "Beklediğim kadar iyi değilmiş!" dedi. Benim merak eden dostlar olacak olursa, çok keyifli birkaç saat geçirdiğimi söyleyebilirim. - Baktım ki ev ahalisi böyle etkinliklerden çok memnun, Sevgililer Günü'nü başka bir tiyatro etkinliği ile taçlandırmaya karar verdim. Akşam üstü işten biraz erken çıkıp, Kadıköy'ün kalabalığa daldım. Kadıköy'ü de, içinde barındırdığı kalabalığı da çok seviyorum. Etrafta telaşsızca dolandım; an itibariyle tek başıma olduğumdan hiçbir çingene bana çiçek satmaya kalkmadı. Ellerinde çiçeklerle sağdan sola koşuşturan çiftleri seyrettim biraz Cafe Erol'a oturup. Oturduğum yerde ben çayımı tek başıma yudumlarken, hayatın ne kadar hızlı aktığının farkına vardım. Nerdeyse bir çay daha ısmarlayacaktım ki kendime, koca kişisi geldi. Bize her gün Sevgililer Günü olduğundan çiçek falan almamıştı, hem tiyatroda çiçeği nereye koyacaktık? Tarihi Adapazarı Islama Köftecisi'nde nefis bir ıslama köfte yedik. Yanında piyaz vardı ama soğanı yoktu. Sonra birlikte Cafer Erol'a gittik. Bu sefer birlikte çay keyfi yapmak için. Tiyatro saatimiz çok yaklaşmıştı, hafif hafif çişeleyen yağmurda Haldun Taner'e doğru yollandık. Oyunun ismi Zengin Mutfağı idi. Nefis bir oyun olduğunu ve ağzımız kulaklarımızda salondan ayrıldığımızı bilmem söylememe gerek var mı? Herkese bu oyunu mutlaka izlemelerini öneriyorum. Beğenmeyene bilet paraları iade:) - Şubat ayının son oyununu da yazarak tiyatro kısmını bitiriyorum. Bu sefer Şehir Tiyatroları'nın Üsküdar Müsahipzade Celal sahnesinde oynayan Hıdrellez adlı oyunu izlemeye gittik. Bu oyuna da tiyatro kurdu bir arkadaşımızın referansı ile gittiğimizden oyun bizi şaşırtmadı. Çok eğlendim. Oyunla ilgili tek eleştirim üç saat sürmesi olabilir. Sekizde başlayan oyun saat on birde bitti. - Şubat ayı gelmeden bu ayla ilgili beni en çok heyecanlandıran şey Paris'e gidecek olmamdı. Yine bir fuar sebebiyle eş kontenjanından kendimi Paris'te buldum. Daha önceki tecrübelerimden Paris'i soğuk bulmayı bekliyordum ki, şehir bana bir sürpriz yaptı ve güneşli günler hediye etti. Dönerken nerdeyse ağlamak üzereydim ben daha dönmek istemiyorum diye. Belki de paylaştığımız bu kısa günler Paris'i bana sevdiren, o yüzden usul usul bavulumu topladım ve kürkçü dükkanına geri döndüm. - Hımm unutmadan Paris'te de bir fotoğraf sergisine katılarak kendimi aştım. Orada bulunduğumuz süre zarfında sergi sırasından beklemek için en soğuk olan günü seçtim. Hotel de Ville'in önünde tam bir saat bekledim. Bir ara güvenlik görevlisine gidip,"ben turistim ve şehirde geçirecek vaktim kısıtlı, lütfen öne alır mısınız?" diye sormayı düşünsem de, kocanın suratındaki gülüş beni bu konuşmayı yapmaktan alıkoydu. Bekleyerek zafere ulaştık elbet! - Uçakta yanımda Sylvia Plath'ın Sırça Fanus isimli kitabı var. Benim söylememe gerek yok, hepiniz yazarın tek kitabı olduğunu zaten biliyorsunuzdur. Kitap yayımlandıktan birkaç ay sonra yazar kendi elleriyle yaşamına son veriyor. Benim için ilginç olan bugüne kadar kitabı okumaktan hep kaçınmamdı; ama Sylvia Plath ile olan okum serüvenim hiç de korktuğum gibi olmadı. Bu kadar zamandır kitaplığımda beklemesine rağmen, son birkaç seyahatimde elim hep bu kitaba gidiyor, sonra yol haline uymaz diye geri bırakıyordum. İçimden gelen ses haklıymış. Paris seyahatime ve bana çok iyi geldi Sırça Fanus. Bu kadar korktuğum bir kitabı okuduğum için de mutluyum. - Şimdilik Şubat ayından haberler bu kadar! En kısa zamanda okuduklarım ve Paris anılarımla burada olacağım.


Tüm İspanyol şehirlerini görmemiş olsam da, "Barselona İspanya'nın en güzel şehri olmalı", diye düşünüyorum. Yaz aylarında sıcağın insanları kavuracağını, bitkinlik savuran bir yorgunluğun insanı oturduğu yere mıhlayıp, nefesini keseceğini biliyorum. Ama bahar başka! Bahar, bu şehre yakışıyor. Gelir gelmez birkaç terslikle karşılaşıyoruz. Bizim suçumuz: Birkaç tecrübenin bizi rahatlatmasına izin verip, dikkatsiz davrandığımız için şimdi kiraladığımız evin kapısında bekliyoruz. Telefonun ucundaki gür sesli İspanyol, önce ofisimize gelip, anahtarınızı teslim almanız, bir de depozito bırakmanız gerekiyor diyor. Verdiği adresi harf harf tekrarlatınca da sinirleniyor bana. Sesinin ateşi kulağımı yakıyor. Elimizde bavulla taksiye atlayıp, ofislerine gidiyoruz. İnternetten birçok kez daire kiralamışlığımız var: Şimdiye kadar hep şirket yetkilileri kapıda bizi bekleyip, anahtarımızı teslim etmişti. La Rambla, üstündeki kalabalıkla bizi kendine doğru çekerken, anahtarın peşinde koşturmak biraz canımı sıkıyor. Bir dolu maceradan sonra anahtarı alıp tekrar La Rambla'nın hemen paralel caddesindeki eve çıkıyoruz. Ev harika bir sokağın içinde, bu evi kiralamamış olsaydık, muhtemelen bu sokağın içine asla girmeyecektik ve ben burayı görmemiş olacaktım. Dar bir sokağın içindeki apartmanın içi de, daireler de tertemiz. İçerideki tüm eşyalar yeni, yatak rahat, banyo pırıl pırıl. Pencerenin dışındaki ahşap panjurları kapattın mı dışarının tüm sesi kesiliyor. Barselona'da olduğunu unutuyorsun. Dar sokakta sıralanmış dükkanlar var. Gündüz genellikle kepenkler kapalı. Kepenkler sokak sanatçılarının yuvali olmuş sanki. Çoğu ağzımı açık bırakacak kadar güzel. Barselona'ya gelir gelmez bir kapının üstünde Picasso'nun "Four Cats" isimli restoranın menüsü için çizdiği resimle karşılaşıyoruz. Akşam olduğundaysa kapalı kepenkler teker teker açılıyor. Karanlık dükkanların hepsi ışıklarını açıyor. Kapıların ardında sakladıkları ne çok güzellikler var. Bizim sokakta uzun zamandır bu sokakta hizmet veren bir churros'çu var. Churros nedir derseniz bizim tulumba tatlısına benzeyen ama daha az şekerli olan bir tatlı. Genellikle sıcak çikolataya bandırılarak yeniliyor. Bu sefer biraz daha dikkat edince çoğu Barselonalının bu tatlıyı kahvelerine batırarak yediklerini gördüm. |Hımmm! Afiyet olsun! Yorgunluğa çok iyi geliyor. Şimdilik gezip, tozup blogda paylaşıp, defterime notlar düşüyorum. :)) İyi ki sizler okuyorsunuz da mutlu oluyorum. Churros' lar Madrid'de oğlumun favorisi olmuştu. Sıcak çikolataya batırp yemişti. Barcelona'ya henüz gidemedik ama harika olduğuna eminim.


İstanbul'da neyin eksikliğini hissediyorsun diye bir soru sorsalardı bana, meydanlar derdim: Sürpriz, küçük meydanlar! Hep bahsettiğim, okuduğum Rüzgarın Gölgesi kitabında anlatılıyor bu küçük meydan. Plaza de San Felipe Neri, Barri Gotic denilen Eski Şehrin sınırları içinde gizlenmiş. Kitapta altını çizip, "Buraya gideceğim ben!" demeseydim büyük ihtimalle önünden geçtiğim sokağın sonuna kadar yürümez, bu meydanı ve taşıdığı izleri fark etmeden kendi şehrime geri dönerdim. Plaza de San Felipe Neri, Barselona'da gözlerden gizlenmeyi başarmış, sessiz meydanlardan biri. Bu seyahatimde beni en çok etkileyen yer! Gotik Bölge'nin dar sokakları arasında keşfedilmeyi bekleyen Plaza de San Felipe Neri, aslında Barselona Katedrali'nin hemen arkasında. Meydanda 18. yüzyılın ortalarında yapılan San Felipe Neri Kilisesi bulunuyor. Kilisenin cephesine asılı aydınlatmalar geceleri meydanı Ortaçağ'a taşıyor, sabahın ilk ışıklarıyla beraber de yaşadığımız yüzyıla geri getiriyor. Hala yaşamayı sürdüren başka bir gerçek daha var: İspanya İç Savaşı sırasında atılan kurşunların deliklerini üstünde taşıyan kilise duvarları. P. S Woody Allen bu meydanı "Vicky, Cristina, Barselona" filminde bir kafeye mekan olarak kullanmış. Şimdilik bu meydanda bir kafe yok. Bu gizli köşe tam olmasını istediğim gibi sessiz, dingin ve halinden oldukça memnun!


Cennet Mahkumu, Carlos Ruiz Zafon'un çok beğendiğim serisinin üçüncü kitabıydı. Kitabı İngilizcesinden okumaya başladığım günlerde, kitapçı raflarında kitabın Türkçeye de çevrildiğini görüp çok mutlu oldum. Böylece koca kişisiyle birlikte eş zamanlı olarak kitabı okuma şansımız oldu. Kendi başıma kitabı okurken şöyle dedim Selçuk'a: Kitapta adı geçen bir restoran var. Restorandan daha çok Raval'ın arka taraflarında hala varlığını sürdüren bir esnaf lokantası aslında. Ve ben buraya gitmek istiyorum. Bir çok çift gibi bizim de anlaşamadığımız, aynı fikri paylaşmadığımız bir çok alan var; lakin ikimizde de iflah olmak bir gezme tutkusu ve kitaplarla ilgili saatlerce konuşabilme yetisi mevcut. Yemeğin peşinden değil de, mekanların ve kahramanların peşinden sürüklenip gidiyoruz. Kitapta adı geçen bu mekana gitme arzusunu Selçuk da benim kadar merakla karşıladı. Gerçek şu ki: Selçuk krem karamel sevmez, ben ise krem karameli tatlıların içinde tek geçerim. Kuzey'i de alıp düştük yola. Raval, Barselona'nın diğer bölgelerine göre biraz daha karanlık. Denk geldiğim bazı yazılarda, turistik bölgelerin dışında buralarda gezinirken dikkatli olunması öneriliyor. Biz yol boyunca herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmadık. Hadi sizi Raval'da eski bir esnaf lokantasına götüreyim! Kaldığımız evden çok da uzun sürmeyen bir yürüyüşle Raval Bölgesi'ndeki lokantaya geliyor ve kapının önünde dikiliyoruz. Seyahatlerde Kuzey'in ilgisini ayakta tutmak için çeşitli oyunlar uyduruyoruz. Bunlardan Kuzey tarafından en çok rağbet göreni eline tutuşturduğum bir haritada işaretlediğim noktaları bulmak. Bunun için her seferinde önceden oturup çalışmam gerekiyor; ama gözlerinde parlayan dedektif ışığı ve araştırma heyecanı tüm yorgunluğumu unutturuyor. Büyüdükçe telefondan yol izlemeyi de öğrenmeye başladı. Çocukla seyahat eden ailelere bizim küçük oyunumuzu şiddetle tavsiye ederim! Dediğim gibi kapının önünde Kuzey'le birlikte dikiliyoruz. Lokanta 19.00'da açılacak. Orta yaşı çoktan devirmiş göbekli garson içerden bize gülümsüyor. Belli ki birkaç dakika önceden içeri girsek, bizi kabul edecek. Cama asılı menüden yemek beğenmeye çalışıyoruz. Kuzey'le biz muhtemelen bir yemeği paylaşacağız. Deniz ürünleriyle arası iyi olmayan Selçuk da kendine bir şey bulmaya çalışıyor. Aklı yemeğin üstüne yenecek krem karamel de! Lokanta küçük! İstanbul'da kenar mahallerde karşımıza çıkan lokantalarda gözümüze çarpan masalar-sandalyeler, üstlerinde beyaz örtüler. Sıcak bir atmosfer; nerdeyse önce çorbayla başlayıp, yemeğin yanına cacık söyleyeceğim. Daniel ve Fermin'in buraya gelip dertleştikleri akşamı kitabı okurken hayal etmiştim. Tanıdık birkaç simaya daha rastlamışlar, selamlaşıp, kısa sohbetler etmişlerdi. Fermin'in anlattığı hikaye, Franco döneminde yaşanan acılarla bezeliydi. Üstüne çokça gözyaşı sinmiş, dinlemeye değer bir hikayeydi. Tam aynı yerde durmuyor ama ben lise yıllarımla ilgili bir öykünün geçmişe dönük izlerini bugüne taşımaya kalksam; Kadıköy'de Gold Kafe'de oturur, Baylan'ın arka bahçesinde anlatırdım hikayemi. Burası da roman mekanı olmayı kesinlikle hak eden bir yer. İki kadeh şarap söylüyoruz. Kuzey'le bana paylaşmak üzere deniz mahsulleri tabağı, Selçuk'a biftek. Gecenin finalini krem karamelle yapıyoruz. Çok daha güzel krem karameller yediğimi düşünsem de, bir şehri gezerken kişiliği olmayan güzel restoranlara gitmektense, üstüne koyabileceğim bir anıyla ayrılabileceğim yerlerde olmaktan daha mutlu olduğumu bir kez daha fark ediyorum. Seyahat, içinde kendinizi taşıdığınız bir yolculuk! Yenilen yemekler, içilen şaraplar ya da gidilen yolların hepsi güzel bir sohbete ya da kahkahaya sebep oluyorsa, doğru yerdeyiz demektir. Ben bu kitabı Rüzgarin Gölgesi'nin devamı diye biliyorsum. Bu arada gezi yazılarınız çok hoş. Geziyi planlamak da gezinin kendisi kadar zevk veriyor sanırım size. Ne mutlu. Üçlemeden kastım birbirini takip eden üç kitap, tıpkı sizin düşündüğünüz gibi. Rüzgarın Gölgesi, Meleğin Oyunu ve nihayet Cennet Mahkumu. bu bahsettiğim restoran da Cennet Mahkumunda geçiyor.


Bahçedeki zeytin ağacı çiçeklendi. Elbet, bir zeytin ağacını ilk görüşüm değil; ama bahçedeki yerini aldığı günden beri her gün yanına gidiyorum. İnce dallarına ve solgun yapraklarına dokunmaktan çok, gövdesine sürüyorum elimi. Hemen hemen aynı yaşta olduğumuzu düşünüyorum. Bir zeytin ağacına göre çok genç, insanoğluna göre orta yaşı devirmek üzere. " Sen benden daha gençsin!" diyorum. Üstündeki sarı sarı tomurcuklar gün geçtikçe çoğaldı. Çoğalan o sarı noktaların hepsinin zeytin olacağını zannettim ilk önce. Bizim ağaçtan hem yeşil, hem siyah, hem de zeytinyağı çıkar dedim etrafa. Pek tabii, hepsi güldüler. Şimdi minik minik çiçeklendi tomurcuklar. Üstüne kuşlar kondukça, rüzgar estikçe dökülüyorlar. Üstünde zeytin olacak çiçek kalmaz diye korkuyorum. Oturduğum yerden kendimi ağacı seyrederken buluyorum. Zamanı zeytin ağacının çiçeğinde gün gün geçiriyorum. Barselona seyahatinden beri zeytin ağacının yavaşlığına inat, hızla tüketiyorum günleri. Defterime yazdıklarıma bakıyorum, biraz buraya yazıyorum. Gündem ciğerimi derinden yakarken, susuyorum! Ne zaman canım sıkılsa, kitaplıktan Fransa ile ilgili bir şeyler alıyorum. Yazın yapılacak bir seyahatin alt yapısını hazırlayıp, otelleri seçerken Paris geçiyor aklımdan. "Tüh!", diyor Selçuk dün öğleden sonra. "Biz de zaten hep buralarda kalırdık, açıldığı zaman gideriz artık!" diyorum. Otellerin olduğu sayfalarda gezinmek bile bir şeydir, biraz daha mızıldanırsam sesimi bir duyan olur. Elimde Julia'mın kitabı, ben zaten Paris'te geziniyorum. Hayatını ve sahip olduklarını böyle seven bir insan olmak ne güzel! Julia'nın gülüşü, kocasına duyduğu derin sevgi, yemek yerken aldığı keyif kitabın sayfalarından sıyrılıp, neredeyse elle tutulur bir hal alıyor. Mayıs ayını kitaplarla da olsa biraz Toskana'da biraz da Paris'te geçiriyorum. Zeytin ağacının bana ulaşmayan zayıf gölgesinde huzuru yakalıyorum.


Paris'e her gidişimde ilk defa gidiyormuşum gibi hazırlık yapıyorum. Ne zaman Paris özlemim depreşse ve göğsüme hafif bir sızı gibi otursa kitaplığımın önünde buluyorum kendimi. Paris ile ilgili bir şeyler okumaya başlıyorum. Olmadı, Woody Allen'dan "Paris'te Geceyarısı". Bazen şehre gidişim yaklaşmış oluyor. O zaman da yeni bir yerler keşfedebilir miyim, bilmediğim bir yerin adını duyup yeni bir yer bulabilir miyim umuduyla sarılıyorum kitaplara. Geçen hafta hiç ilgimin olmadığı tekstil alanında Selçuk'a şöyle derken buldum kendimi: Keşke sizin Paris'te yapılan fuarlarınız senede beş kereye çıkartılsa! Bir önceki gidişimizden önce kitaplığımdan yine bir kitap çektim: Elizabeth Bard ve Lunch in Paris. Elizabeth Bard'ın Fransız eşiyle beraber Paris'te yaptıkları keşiflerin yer aldığı bir kitap. Paris'ten, Paris'te yeme içmeden, bir Fransızın yemeğe karşı duruşundan bahseden eğlenceli bir kitap. Ben de Elizabeth Bard'ın gittiği birkaç yeri not aldım, anlattığı yemeklere bakarak bizim damak tadımıza hangi restoranların uyacağının hafif bir muhasebesini yaptım ve listeme birkaç isim ekledim. Fuara gitmeler, sokaklarda aylak aylak yürümeler, kahve içmek için sık sık keyif yapmalar falan derken listemdeki yerlerden ancak bir tanesine gitme şansımız oldu. Marais yakınlarında olmamız ve seçtiğim kafeye yürüme mesafesinde bulunmamız da, hadi şu kafeye bir gidelim dememize sebep oldu. Bir önceki gün, resepsiyondaki çalışanın sorduğum adrese şöyle bir bakıp, burası Paris'in en ünlü Cezayir tatlıları yapan kafesiymiş dememe, dudağını bükerek, "Hay Allah! Hiç duymamıştım, ben de bir deneyeyim o zaman"' demesini bir işaret olarak almalıymışım oysa! Elizabeth Bard'ın mutlaka gidin dediği kafenin ismi: La Bague de Kenza! Paris'te birçok yerde şubesi bulunuyor. Biz en güzelinin Rue de Rivoli'ye yakın olacağını düşünerek oraya gittik. Bu kadar çok övgü almasından dolayı hiç tereddütsüz girdik. Selçuk sonradan, "Ben anlamıştım zaten buranın iyi olmadığını ama sen çok istedin diye girdim!" dedi tabii. Karanlık bir dekorasyona sahip pastanenin girişinde tatlılar sıralanmıştı. Cezayir tatlılarıyla ilgili bilgim yerlerde süründüğü için, "Hadi bi deneyelim!" dedim. İkimiz de kendimize ufak birer tatlı seçtik, iki de çay söyledik. İnternette gezinirken Elizabeth Bard'ın arkada pastanenin salonu var, çayınızı ve tatlınızı orada yersiniz dediği yerin, topu topu dört beş metrekare olduğunu, içeride mezdeke müziklerinin usul usul çaldığını bilseydim herhalde gelmeden önce bir kez daha düşünürdüm. "Bir Cezayir pastanesinde ne bekliyordun?" diye soranlara, "Ne bileyim? Her şeyi de bilemem ya!" diye cevap veriyorum. Çıkarılan ders 1: Her tavsiye sana uymuyormuş demek şekerim! Tecrübe böyle kazanılıyor. Çıkarılan ders 2: İnsanoğlu yediği kazıklara üzülmemek için bunları tecrübe diye adlandırıyor. Görüntü kesinlikle çok güzel. Pek tatlıcı de değilim üstelik ama yine de denemeden olmuyor. Belki mekan bu kadar iç sıkıcı olmasaydı, keyfini çıkartabilirim ama oldum olası sar alanlardan hiç haz etmem. Kendimi Cezayir gettosunda gibi hissettim. Gittim, aldım boyumun ölçüsünü. Darısı beni dinlemeyip, bir de kendim deneyeyim diyenlerin başına.


İskoçya Notları ortalıkta. Uzun zamandır hayalini kurduğumuz seyahate çıkıyoruz sonunda. Seyahatimize az bir zaman kaldı. Önüme defterimi açmamdan, orada burada dağınık duran notları toparlamamdan, otel-uçak çıktılarını dökmemden anlıyorum bunu. Bir de işten-güçten çok sıkıldım. Kim ne derse desin, İstanbul yoruyor insanı. Bu şehirde çalışıyor olmak zor geliyor bana. Trafiği bile başka bir kenara koydum artık! En çok yoran, yıldıran İstanbul'un hoyrat insanları! Çek git diyeceksiniz buralardan! Olmuyor! Ben de diyorum kocaya, dinlemiyor! Şimdilik burada yaşamaya devam! Sızlanmamak gerektiğini bilerek, ama sızlanarak! Tatil hayalinin içine fırlatıp atmak gerek bünyeyi. Hiç olmadı, kitapların dünyasına sığınmak. Birkaç gün önce blogdan dost arkadaşlarımdan biri instagramdan okumakta olduğum kitaplardan biriyle ilgili, "Nasıl?" dedi. İlk cildindeydim okuduğum kitabın. Uzun zamandır okumayı düşündüğüm, nedense her seferinde kararsızlıkla bir süre elimde tuttuğum, akabinde de rafa geri bıraktığım kitaplardan biriydi. Bunun sebeplerinden biri bir dolu ciltten oluşmasıydı sanırım. Okumaktan korkmamama rağmen, bir türlü kitapla beraber kasaya kadar yürüyecek cesareti bulamamıştım. Edinburgh'dan başlayacak, trenle Liverpool'a gidecek, hemen Liverpool'un yakınlarındaki Manchester'a gidecek, oradan da Oxford'da geçeceğiz. Oğlumun beynini yıkama çalışmalarına başladım bile! Selçuk Londra'yı özlemiş. Amacımız Edinburgh'u görmek olsa da, çaktırmadan hep gezinin o kısmını kısaltmaya çalıştı. Ben Edinburgh için farklı hissediyorum. Daha gitmeden orayı çok seveceğimi ve döndükten sonra pastoral bir İskoçya seyahati için planlar yapacağımı şimdiden hissediyorum. Aklımda olan bir kaç planı ne yazık ki bu seyahatte yapamayacağız. Bunlardan bir tanesi Fort Williams'dan kalkan buharlı Jacobite Treni'ne binemeyecek olmamız. Ne yazık ki Edinburgh'da geçireceğimiz kısa zaman en az iki günde gerçekleşecek bu tren seyahatine katılamamamızın temel sebebi. Alexander McCall'un yazımızla olan ilgisi ise kendisinin İskoçyalı bir yazar olmasından kaynaklanıyor. "İskoçya Sokağı 44 Numara" serisinden bahsediyorum. İnstagram'da bana kitabı soran arkadaşıma şöyle bir şeyler yazdım: Dondurma gibi, hafif ve insanı iyi hissettiriyor. Sahiden kitap bana çok iyi geldi. Ama tarif edemeyeceğim garip bir hal de var üstünde. Edinburgh'da İskoçya Sokağı'nda 44 numaralı apartmanda yaşayan bir grup insanın yaşamlarının anlatıldığı kitap basit bir dille kaleme alınmış. Okuduğum iki cilt boyunca Edinburgh yaşantısı ile ilgili geniş bir bilgi bulamasam da, İskoç halkını dürüstlüğü her nasılsa kitabın sayfalarından yaşadığımız dünyaya akıyor. Tarif etmesi zor bir naiflik var yaşamların her birinde. Belki de bu yüzden benim insanların yozluğundan ve kabalığından şiddetle bunaldığım şu günlerde kitap bana kendimi çok iyi hissettirdi. Öyle ki hala tam olarak tanımlamayı başaramadığım kitabın iki cildini daha aldım; en çok da küçük Bertie'yi merak ederek. Bir de İskoçya turu hazırlıkları içinde Edinburgh'da gezmeyi tasarladığım "Writers' Museum" var. İskoçyalı meşhur yazarların eşyalarını görebileceğimiz bu müzeye gitmeyi çok istiyorum. Müzede eşyalarının bulunduğunu okuduğum R. L. Stevenson'un Dr. Jenkyll ve Mr. Hide isimli kitabını hem Kuzey için hem de kendim için aldım. Şimdilik bizden haberler bu kadar! Edinburgh'la ilgili acil öneriler için buradayız ve bekleriz. Benim gibi şehir hikayelerine, efsanalerine meraklı iseniz ise sadık bir köpeğin hikayesini okumak için BURAYA alayım. Son olarak gezinin en can alıcı yazısı için Edinburgh Gezi Notları'nın toparlandığı BU YAZI var. Sevgili Özlem, Bertie benim de favorim oldu seride. Müthiş tatlı zeki bir çocuk. Herkes o kadar sevmiş ve olduğu haliyle benimsemiş ki, Bertiee hep aynı yaşta kaldı herkes yaş alırken romanlar boyunca. Dili çok sade, eğlenceli senin de dediğin gibi bu öfkelerle hırslarla kavgalarla dolu hayatlarımıza bir soluk getirdi rahatlattı. Bir de ben resmi de çok sevdiğimden kitapta galeride geçen bölümler resim sanatı üzerine sohbetler ilgimi çekiyordu. Bertie, çok şeker ya. Seninle bu kadar yazışınca bu seri hakkında baktım da, ben serinin altı kitabını okumuşum. Sonra bir yerde kopmuşum herhalde olaydan 🙂 Nedense. Evet, şimdi sen söyleyince kitapta galeride geçen bölümleri anımsadım. Uzun uzun gezinmiştik National Galery'de. Ozlem Hanim iyi yolculuklar dilerim, Edinbrurga gelirseniz 40 dk uzaklikta Glasgow 'a beklerim. Turk Restaurantimiz var yemek aramak zorunda kalmazsiniz adanali sefimiz bnrbir lezzet cikarmakta bekleriz. Ben geleli 6 ay oldu buranin dinginligi tam aradiginiz gibi 🙂 Gorusmek ve tanismak dilegiyle, Selam ve Sevgilerimle....


O zamanlar belki de bütün öğretmenler öyleydi. Kara tahtanın hemen yanındaki masada oturur, tahtaya kaldırdığı öğrencilere sorular sorardı. Hatırladığım kadarıyla sinirlendiği öğrencilere tebeşir fırlattığı olmuştu. Olmadık yerlerde anısı çıkıyor karşıma. İlkokul hayatım boyunca beraber geçirdiğimiz beş yıldan çok, okula ilk başladığım günü hatırlıyorum. Üstündeki takım elbisesini, kadife kumaşından ziyade bana rengiyle yumuşaklık hissi veren ceketini. Her öğretmenler gününde bahçeden koparıp, götürdüğüm kimisi bitli gülleri anımsıyorum. En çok, kitap okuma alışkanlığını bana kazandırdığı için seviyorum kendisini. Yuvarlayarak bir kurdele ile bağladığı ve hediye ettiği masal kitaplarını hala saklıyorum. Zannediyorum kitap hediye almanın hazzını öğretmeninle yaşadım ben. Her evimize geldiğinde getirdiği küçük hediyeleri, her karne gününde karnemin yanına eklediği dolma kalemleri unutmam mümkün değil. Bir tek, hiç el işi yaptırmadığı için kızardım kendisine. Pirinçleri ya da makarnaları boyamazdık biz hiç. Ya da el işi kağıtlarını elimizdeki kalemlerle minik minik koparıp yapıştırmadık resim niyetine. Sanırım çoğu zaman resim dersinde matematik yapardık. Yan komşunun kızının hep elişi ödevi olurdu. Kıskanırdım. Yapamasam da, Paris'te hep anlatıp durduğum pasajlarda etamin satan dükkanlar keşfettim. Etaminde işledim, kanaviçede, dantel, örgü, iğne oyası.. Hepsini bilirim. Dikiş hariç.. Ama el emeğinin hiç değeri yok. Hobi olarak, zaman geçirmek ve terapi için yapılabilir.. Ama inan sen çok daha güzel şeyler yapıyorsun. Şahane bir yermış bu etaminci. Öğretmenini de bu anlatımından ötürü sevdim. Ne güzel anıların var. Benim ilkokul öğretmenim biraz tuhafta, upuzun tırnaklarıyla önüne serdiği gazeteden maydanoz yerdi, hatta olayı abartıp bir keresinde sınıfa lahmacun bile getirmişti. Beni hep çok sevdiğini anlatır durur, halen görüşüyoruz, o yaşlandıkça ben de büyüdükçe birbirimizi daha çok sevdik sanırım. Bir de hala anıları taze gibi hoşuma gitti tek tek hatırlaması, not defterlerinde verdiği notları da gösterdiğinde çok şaşırdım biraz da korkmadım değil hani.. Kokusunu da hiç unutmuyorum, buram buram parfüm kokardı ve yumuşak yanakları vardı. Çok yaşasın, nevi şahsına münhasır bir kadıncağız.. Eşin süpermiş Tuğba:) Bir kere benden yetenekli ve başarılı olduğu kesin:) Bu arada PAris'te evi olan akrabaya bayıldım. En tez zamanda kendime de bir tane böyle akraba diliyorum. Geçenlerde Şubat 2015 için Paris'e uçak bileti aldık. Annemin deyimiyle, ölmez de sağ kalırsak, gideceğiz inşallah. Ben de bir sevinç, bir sevinç inanamazsın. Sanki ilk defa ve üstelik yarın gideceğim. Kendi kendime güldüm: '' Özlem dedim. Harikasın sahiden!'' Senden başka bir sene sonraki üç günlük seyahate sevinecek yoktur herhalde, bir de kış kıyamette! İlkokul öğretmenin bombaymış ama:)))) Uzun ömür diliyorum ben de! Benim ilkokul öğretmenin çoktan başka bir diyara gitti, hem de çok genç bir yaşta. Her akşam dualarımda hatırlıyorum ve bana kattıkları için şükrediyorum.


"Şehir çok büyük ve gitmemiz gereken çok yer var, tur otobüsüne binelim, istediğimiz durakta iner sonra tekrar bineriz." dedik. Elimde turuncu renkli bir kamera ile tur otobüsünün rüzgarla kardeş olmuş üst katında şehri kaydetmeye çalışıyordum. Sonradan kamerada çektiklerimize nedense dönüp hiç bakmadığımızı fark ettim. Kafam bir sağa bir sola doğru dönüp, kameradan ziyade kendim binaları tek tek aklıma kaydetmeye çalışırken bir binanın altı katında unutulmuşa benzeyen bir yeşile boyanmış ahşap çerçeveli bir kafeyi fark ettim. Balık hafızalıyımdır ben zaten. Söylerim, sonra unuturum. Yön duygum, oğlanın isminden ibaret! O öğleden sonra, benim "bayıldım" diye tutturduğum kafeye gitmek için çok yürüdük. Bana kalsa, orayı bulma şansımız ihtimal dahilinde değildi ama neyse ki Selçuk var. İstanbul'a döndükten çok sonra bile, Bar Velodromo'u her hatırlayışımızda, "bir dahaki sefer yine!" diye bitirdik cümlemizi. Yanımızdaki masada oturan orta yaşı geçkin adamı, hem kitabını okuyup hem de defterine not almasını çok net hatırlıyorum. Okuyan insan imgeleri yer ediyor beynime! Kafenin arkadaki duvarlarından biri diğerlerine göre çok kirliydi. Duvar çıkarılmış çerçevelerin bıraktığı izlerle doluydu. Bizim oturduğumuz kısmın gayet temiz olmasından dolayı, "tadilat var ama daha oraya sıra gelmemiş herhalde!" diye düşündüğümüz anımsıyorum. Yanımda oturan yaşlı amcanın imgesinde ben de yer etmiş miyimdir, bilmiyorum; lakin ben de defterimi açıp, karalamıştım orada. Kimse saklamazsa diye, kendi imgemi saklıyorum kendimde! Biz bu gidişimizde taşıdığımız bu anılardan dolayı, bu kez Kuzey'i de alarak yanımıza tekrar gittik Bar Velodromo'ya. Sonradan fark ettik, Barselona ahalisinin sıkça takıldığı haftanın yedi günü, yirmi dört saat açık bir yermiş burası. Yine kocaman camları vardı, yine açık yeşile boyalıydı çerçeveler. Kirli dediğim duvar bana inat tadilat falan görmemiş, öylece duruyordu. Geçen seferki gibi sessiz değildi ortalık, hemen hemen tüm masalar doluydu. Kuzey, Barselona'da yediği en güzel karidesi yediğini söyledi. Biz de en güzel yemeğimizi yedik. En az hesabı burada ödedik. Yine gelelim diyerek, zorla ayrıldık. Duvarın hikayesini öğrendik bir de: Açıldığı günlerin anısına sahipleri bu duvarı ilk günkü gibi koruyorlar, zaman zaman da duvara yansıttıkları projeksiyon aletiyle film gösterimleri yapıyorlarmış. Bir gün yolunuz Barselona'ya düşerse, mutlaka buraya uğrayın ve bir anı yazın kendinize!


Aslına bakacak olursak kale gezmekten pek haz etmeyenlerdenim. O kadar çok kale gezdim ki, artık hepsi bana aynı geliyor. Kalelerden ziyade, kalelerin içine kurulan şehirleri gezmekten hoşlanıyorum. Yüksek taş duvarlar boyunca dar sokak aralarını gezmek, bu sokakların kuytusuna yerleşmiş kafelerde soluklanmak, büyük alışveriş merkezlerinin yerleşemediği parke taşlı sokakların üstündeki küçük dükkanları varlığımla sevindirmekten keyif alıyorum. Edinburg Gezi Notları Edinburg Kalesi gezisi ile başlıyor. Edinburgh Kalesi de bahsettiğim gibi sevmediğim benzerlerinden biri olacaktı elbet. Toza toprağa karışmış başka bir çağa ait büyük taş bloklar boyunca yürüyecek, tepeden manzaraya bakacak, fotoğraf makinamızın minik hafıza kartının içine yüzlerce fotoğraf sığdıracak, eve dönerken de kaleye girişimizin belgesini anı niyetine saklamak üzere eve getirecektik. Edinburgh, havası açısından kale gezmek için uygun bir şehir. Güneş insanın kafasını patlatacakmış gibi parlamıyor, aniden güneşin önüne yerleşen bulutlar insanı serinletiyor, üstüne hafiften yağan yağmur da ortama romantik bir hava katıyor. Kale dediğin de böyle gezilir zaten! Royal Mile üzerinde ara bir sokakta, asgari bir kahvaltının ardından kırmızı kapılı St. Columba Kilisesi'ni geçtik ve kaleye ulaşacağımız sokaktan ilerlemeye başladık. Edinburgh övgüyü hak eden güzel bir şehir. Eskiye ait üstünde ne kadar çizgi varsa, asaletle taşıyor. Güçlü ve mağrur duran taş binalar, parke döşeli sokaklar, kaldırımlar, geleneksel İskoç kıyafetlerini satan dükkanlar, yollardan geçen klasik arabalar; tarihi bir film için kurgulanmış bir platodan öte, yaşayan bir şehrin kalp atışları duyuluyor şehirde. Bu kenti beğenmemek, bu doğal duruşun içinde ruhuna dinlenecek bir yer bulamamak mümkün değil. Edinburgh Gezisi birçok gezgin için viski tadım deneyimi anlamına geliyor. Etrafa bakarak kalenin önüne kadar ulaştık. Herkesin İskoçya'ya gidince mutlaka yapın, yapmadan dönmeyin dediği, Viski Deneyimi'nin önünden yüzüne bile bakmadan geçtik. Bir şişe biranın ya da bir kadeh şarabın ötesine geçemeyen bir karı kocayız. Yoksa bir bara oturup, barmene ''Barmen! Bana bir viski!'' demeyi biz de herkes kadar isteriz. Hal böyle olunca milletin girmek için yarıştığı, Edinburgh'da Yapılacak Listesi'nde ön sıralarda yer alan bu maddeyi es geçmiş olduk. İyi de oldu! Böylece kaleyi gördüğümü hatırlıyorum. Biletlerimizi önceden almıştık; bilet kuyruğuyla falan uğraşmadık. Gidecek olan herkese de biletlerini önceden almasını tavsiye ederim. Hatırladığım kadarıyla biletler için bir tarih ya da zaman belirlemeye gerek yoktu. Bu da kafasına göre takılan gezgin tipine uyan bir durum. Diğer yandan kaleye girmek için alınan biletler cep yakıyor. Kale, 12. yy'da sönmüş bir volkanik kayanın üstünde kurulmuş. Günümüze gelene kadar birçok kez kuşatmalara maruz kalmış, kalenin birçok bölümü özellikle Lang Kuşatması sırasında zarar görmüş, yıkılmış. Kalede bugüne kadar zarar görmeden gelen tek yapı: Saint Margaret Şapeli. Bu şapel hem kalede hem de Edinburgh'da 12. yy'dan kalan tek yapı özelliğini taşıyor. Tepedeki bir yamaca kurulmuş kale aşağıdan bakıldığında şehre hoş bir siluet katıyor. bulunduk. Açıkçası bunun özellikle böyle olmasını tercih ettik. Festivallerin olduğu zamanlarda bir şehri tanımanın mümkün olmadığını düşünüyorum. Kentte adım atacak yer kalmıyor, sokaklar insan kalabalığından gezilmiyor, oteller fiyat açısından tavan yapmış oluyor. Üstüne üstlük kafe ve restoranların hiçbirinde yer bulmak mümkün olmuyor. Yer bulduğunda da kötü yemeğe razı olmak durumunda kalıyorsun. "Esplanade" denilen bu avlu festival sırasında burada gösteri yapacak "Edinburgh Military Tattoo" için hazırlanıyordu. Meydana tıpkı bir stadyum gibi sandalyeler yerleştirilmişti. Esplanade Avlusu'nu geçip ilk kapıya doğru ilerledik. Bu kapının önünde herkes teker teker fotoğraf çektiriyordu. Edinburgh Kalesi gerçekten büyük bir kale. İlerlediğimiz kapıya Gate House deniliyordu. Bu kapı üstteki resimde görülen kapı. Kapının iki tarafında bronzdan yapılma heykeller vardı. İki heykelde hepimizin filmlerden tanıdığı iki kahramana aitti. Sanırım Braveheart'ıseyreden herkes için Mel Gibson'un canlandırdığı William Wallace gerçek bir kahramandır. Kapının diğer tarafında ise İskoçya'nın bağımsızlığını ilan eden kral olarak tanıdığımız kral, Robert The Bruce heykeli vardı. İki kahramanı da arkamızda bırakarak kendi kahramanlık hikayemizi yazmak üzere ikinci kapıya doğru parke taşlı yol boyunca yürüdük. İlk kapı savunmadan çok, estetik açılardan düşünülüp sonradan kaleye eklenmiş olan bir kapıydı. Önüne geldiğimiz Porcullis Gate ise savunma amaçlı yapılmış, görüntüsü ile de bunu insana hissettiren bir girişti. Edinburgh Gezi sinin en güzel yanı bize huzuru da hediye etmesi. Bizim Edinburgh'da bulunduğumuz zaman şehrin en güzel zamanlarından biriydi. Hafif serin bir havada seyahat etmenin keyfini yaşadık ama şehrin tüm turistik yükünü üstünde taşıyan Edinburgh Kalesi gibi yapılar çok kalabalıktı. Öyle ki kalenin giriş kapısını önünden yığılı insan kalabalığı olmadan fotoğraflamak mümkün değildi. Bu kapıdan da geçtikten sonra resmen kalenin içine girmiş bulunduk. Yan yana sıralanmış topların bulunduğu yamaca geldik: Argyle Battery. Bu yamaçtan görünen Edinburgh manzarasını seyrettik. Seyretmeye değer bir manzaraydı. Topların bittiği yerin az ilerisinde bir kordonla kapatılmış başka bir top gözüküyordu: Mons Meg. 1449 yılında yapılmış olan bu dev top, insan başından daha büyük taşları fırlatmak için savaşlarda kullanılıyormuş. Yapıldığı yıl düşünülecek olursa, topun menzilinin 2 mil olması gerçekten şaşırtıcı. 1861 yılında ilk atıldığı günden beri devam eden bir geleneği var bu savaş topunun: Pazar günleri hariç her gün saat öğlen 13.00'de Edinburgh'lulara selam vermek. Biz de saat 13.00 olduğunda Saint Margaret Şapeli'ne sırtımıza vererek bu gösteriyi izledik. Topların olduğu bölgeden geçerken, ilerde gözüken kafeyi gözüme kestirmiştim. Kahve keyfim için burada bir mola vermek tabii ki kaçınılmazdı. Kahve de tatlı da yemekler de çok güzeldi. Kalenin içinde gezilecek çok yer vardı. Karnımızın hafiften doyurup biraz dinlendikten sonra kalenin arka tarafına yürüdük. Burada da başka manzaralar vardı. Bir etrafta gezinirken hafiften bir yağmur başladı. Rüzgar hafifçe sesini kalenin içinde yükseltmeye başladı. Bir sonraki durağımız İskoç askerlerinin günümüze değin giydikleri kıyafetlerin, kullandıkları savaş aletlerinin ve madalyalarının sergilendiği yer oldu. Benim çok ilgimi çekmese de bizimkilerin dikkatle inceledikleri bir salon oldu burası. Kaleyi gez gez bitmiyordu. Etrafa yayılmış insanlar bir o tarafa bir bu tarafa giderek kalenin altını üstüne getiriyordu. Açıkcası dikkatim artık yavaş yavaş dağılmaya başlamıştı. Biraz ileride uzanıp giden merkezde bir yerde oturup keyif yapmak, defterime birkaç satır karalamak ve Edinburgh havasını içime çekmek istiyordum. Muhtemelen kaleye bir daha çıkma ve gezinme şansım olmayacaktı. Önüme sunulmuş şanslardan birini de çayın yanına tatlı niyetine yiyip bitiriyordum. O yüzden aklımı başıma topladım ve gezmeye devam ettim. Aklımda Kraliyet Mücevherleri'nin sergilendiği salona gitmek vardı. İçerisi çok kalabalıktı, çok loştu ve fotoğraf çekmek yasaktı. Taştan bir binanın içine giriyor, kuleye doğru yükselen merdivenlerden yukarı çıkıyor ve bildiğiniz kocaman bir çelik kapının içinden Kraliyet Mücevherleri'nin sergilendiği odaya giriyordunuz. Büyük bir camekanın etrafında sergilenen taçlar parıl parıl parlıyordu. İskoç krallarının taç giyme törenlerinde kullanılan bu taş, uzun yıllar İskoçya ve İngiltere arasında gerginliğe sebep olmuş. Taş, 1926 yılında I. Edward tarafından savaş ganimeti olarak alınmış ve ancak 1996 yılında İngiliz hükümeti taşın taç giyme törenleri dışında İskoçya'da kalmasına izin vermiş. Bu taşın hikayesiyle ilk kez Alexander McCall Smith'in İskoçya Sokağı kitabında karşılaşmıştım. Eğlenceli bir dille taşın kalabalık bir devlet töreniyle Edinburgh'un ana caddesinde bir yastığın üstünde taşınmasını anlatıyordu. Bu gezinin üstüne taş, Edinburgh Kalesi'ne götürülmüş ve burada bir jeolog tarafından incelenmiş. Daha sonra Great Hall'u gezdik. İskoç milli kıyafeti giyinmiş bir görevlinin anlattığı şeylerin hiçbirini anlamayarak bir rekora imza attım. Kale de gezilecek çok yer aldı. Daha sonra kalede görevli askerlerin bir suç işledikleri zaman atıldıkları hapishaneye gittik. Hücrelerin içinde canlandırmalar yapılmıştı. Kalede birkaç yeri daha gezdikten sonra başka maceralara doğru yola çıktık. Edinburgh'da gezdiğiniz yerler sizin olsun, ben ne yiyip içtiniz onu merak ediyorum diyenler BURAYI tıklasın lütfen. Sadık Köpeğin hikayesini merak edenler BU SAYFAYA lütfen. Ben Edinburgu görmedim ve görmeyi çok istediğim bir yer. Özellikle Aleksndra Mc. Smit romanlarından sonra. Ben Türkiyede yayımlanan bütün romanlarını okudum. Özellikle İskoçya sokağı 44 numara ile başlayan 7 veya 8 ciltlik seri romanı çok güzel. Edinburg'ta geçiyor. Her biri 500 'er sayfa olan romanların sayısı okumadıysan gözünü korkutmasın. O kadar güzeller ki 500 sayfayı 3 günde bitiriyor yenisine geçiyordum. İlk olarak İngiltere'de bir gazetede tefrika olarak yayımlamış kitabı. O kadar beğenilmiş ki hep devam etsin istenildiğinden devam romanlarını yazmış. İş bankası yayınlarından çıktı. Ben de devamı gelse diye ölüyorum. Sevgiyle kal.. Aylin.. Zor bi işi başarmışsın. Bu kadar uzun yazmamam lazım. Aynı zevklerin etrafında dönüp dolaşıyoruz sanırım. Yazarın bu serisinin sanırım 6 ya da 7 tanesini okumuş olmalıyım. Hatta seyahatimi çok güzelleştirdi diyebilirim. Edinburgh'a gittiğimiz ilk gün şu meşhur İtalyan malları satan markete gidip yemeğimizi de orada yedik. Buraya linkini bırakıyorum. Çünkü kitapları okuduğun için oranın nasıl bir yer olduğunu merak edebilirsin.


Edinburgh'da ne yenir sorusunu kime sorarsanız sorun size verecekleri cevap, "Haggis!" olacaktır. Pek tabii, biz de Edinburgh'a kadar gitmişken Haggis'i denemeden dönmedik. "Biz" derken, ailemizin yemek denemek konusunda açık görüşlü olan tek kişisinden bahsediyorum: Ben! Haggis'i nerede yiyeceğimizi resepsiyonda çalışan güler yüzlü kızdan öğrendik. Royal Mile üzerindeki yan yollar üstünde küçük bir restorandı gittiğimiz yer: Stac Polly. Şehirde iki şubesi olan bu restoranın St. Mary Sokağı'nda olanına gittik. İskoç yemekleriyle ünlü bir yerdi. Küçük kapısından içeri girdik. Garson tarafından oturtulmayı bekledik. Önceden rezervasyonumuz olmadığı için restoranın ön kısımları rezerve edilmişti. Bu yüzden arkara tarafa oturtulduk fakat arka taraf da güzeldi. Değişik bir yemek yiyeceğimiz düşünülürse restoranın dekorasyonu hoşumuza gitti. Benim kişisel fikrimse, karışımın sakatat kısmının yoğun olması. Bu sebepten yemeğimi direk ağzıma atmaktansa, ekmeğimi bandıra bandıra yemeyi tercih ettim. Üstüne de şarabımı kafama diktim. Yemek bittiğinde karnım tıka basa doymuştu. Haggis'in doyurucu bir yemek olduğu fikrine sonuna kadar katılıyorum yani! İstanbul'da kokoreç, işkembe vb. sakatatları yiyen arkadaşların hepsi haggisi de rahatlıkla yerler.


Klasik bir pazar günü rehaveti içinde Edinburgh yazıma başlıyorum. Bu seyahatimiz de tüm diğer gezilerimiz gibi kişisel tarihimizde güzel bir iz bırakarak bitti. Şimdi İstanbul'un sıcak havasında serin İskoçya günlerini yad ederek günlük hayatımıza uyum sağlamaya çalışıyoruz. Bu geçitlerin bazıları çok güzel manzaralara, bazıları küçük meydanlara, bazıları da çıkmazlara açılıyor. Şehrin ruhuna da ayrı bir tat katıyorlar. Edinburgh'a havaalanından bindiğimiz bir otobüsle geldik. Çok rahat bir ulaşım oldu. Waverly Tren İstasyonu'nun yakınında otobüsten indik. Otelimiz, Motel-One Edinburgh, hem Waverly Tren İstasyonu'na hem de Princess Street Garden'a çok yakındı. Old Town, 'ın içinde olan otelimizi herkese tavsiye ederim. Hem fiyat hem de oda açısından son derece uygundu. Otelin yeri de çok güzeldi. Başka bir çağın asaletini taşıyan binaların arasında güzel bir otele yerleşmiştik. Market Caddesi üstündeki otelin hemen çaprazında tren istasyonu, karşısında ise büyük mağazaların yer aldığı Victoria Caddesi görünüyordu. Otelin kapısından çıkıp sağa doğru döndüğümüzde ise Cockburn Caddesi sizi Royal Mile'ın kalabalık ve renkli dünyasına çağırıyordu. Kısaca otelimizin odamızdan görünen manzarası Edinburgh'un yeni yüzüne dönüktü. Bulunduğu yer ise Eski Şehrin başındaydı. Eşyaları otele bırakır bırakmaz karnımızı doyurmak için yola çıktık. İstanbul'dan yola çıkmadan önce stay. com'a gitmeyi düşündüğümüz tüm yerleri işaretlemiş ve stay. com editörlerinin tavsiyesine de kulak vermiştik. Hedef Alexander McCall Smith'in kitaplarında çokça adı geçen İtalyan Marketi Valvona& Crolla'ya gitmek ve karnımızı doyurmaktı. Telefonumuzun yol göstericiliği sayesinde 'Yeni Şehre' doğru yürüyüşe geçtik. Yol üzerindeki bir markete hem aradığımız adresi sorduk, hem de adını önceden not aldığım Irn Bru'yu denedik. Irn Bru, asitsiz bir içecek. Bana içinde Dandy sakızlarının aromasının tadı varmış gibi geldi. Kuzey çok beğendi ve tüm tatil boyunca bu içeceği içti. Biz de böylece Alexander McCall Smith'in tüm tavsiyelerini yerine getirmiş olduk. Valvona& Crolla'da yemek ve Irn Bru içmek. Marketin içinde yazarı görürüm belki diye şöyle bir bakındım ama şansım yokmuş. Yemekten sonra Eski Şehre doğru yürüdük. Otelimizin önüne gelip, Cockburn Caddesi'nden yukarı doğru yürümeye başladık. Bu sokak belki de Edinburgh'da gördüğüm sokakların içinde bana en sevimli geleni. Royal Mile'a doğru tırmanan bu sokağın üzerinde kafeler, yemek yenecek küçük restoranlar, birbirinden keyifli ve eğlenceli hediyelik eşya dükkanları var. Sonraki günlere kendimi bu sokak üzerinde gezinip, kah kahve içerken kah ufak tefek alışverişler yaparken buldum. Karnımız doyduktan sonra kafamız yerine geldi. Yoldan gelmiştik, otelimize yerleşmiştik, karnımızı doyurmuştuk ve şimdi şehri keşfetmek için hazırdık. Şehirde mimarinin yanında dikkatimi çeken ilk şey trafiğin olmamasıydı. Sokaklar insanı bunaltacak kadar kalabalık değildi. Sonraki günlerde bu fikirlerime bir yenisini daha ekledim: Edinburgh'da dışarıya şemsiyesiz çıkmamak gerekiyordu. Ne zaman yapacağı belli olmayan, tanışık olmadığım bir havası vardı. Bulutlar açık mavi gökyüzü boyunca istedikleri gibi geziniyordu. Sanki şehrin üstünde beyazdan bir taç vardı. Elimi uzatsam bulutları yakalayabilecekmişim gibi bir hisse kapılıyordum. Şehri oluşturan tüm renkler fazladan bir renk taşıyorlarmış gibi üstlerinde parıldıyorlardı. Kafelerin önündeki sokağa açılan yerlere masalar atılmıştı. Dönüşte oturup bir şeyler içmeye karar verdik. Royal Mile üzerinde yürüdüğümüzde akşamın ilk saatleriydi. Orada bulunduğumuz zaman dilimi içinde havanın kararması gece dokuzdan sonra oldu. Önce güneş aldı başını gitti, sonra havaya tatlı bir loşluk gelip yerleşti. Üzerimizde yazlık kıyafetler vardı. Bir şehri keşfetmek için tercih edilecek en güzel havaydı. Royal Mile üzerinde mağazalara bakınarak, kaşmir kazaklar, bereler ya da atkılar satan dükkanların vitrinini seyrederek, sabahleyin başka bir ülkede olup şimdi dünyanın başka bir köşesinde oluşumuza inanamayarak yürüdük. Evdeyken uzakmış gibi görünen bir hayalin içindeydik. Elimizde topu topuna bir haftamız vardı. Edinburgh bizi güzel karşılamıştı. Edinburgh'da gezdiğiniz yerler sizin olsun, ben ne yiyip içtiniz onu merak ediyorum diyenler BURAYI tıklasın lütfen. Sadık Köpeğin hikayesini merak edenler BU SAYFAYA lütfen. Edinburg'a gitmek istiyorummm. Fotoğraflar çok güzel. Tam hayal ettiğim gibi bir yer.... Aylin. Edinburgh serin, ıslak, Orta Çağ'dan kalma nefis bir kent. Üstelik insanları eğlenmesini çok iyi geliyor. Özlem sen hep gez bende hep okuyayım istiyorum.


"Yazarlar Müzesi", hepimizin artık yakinen tanıdığınız Royal Mile üzerindeki bir geçidin içinde yer alıyor. İskoç halkı ve İskoç Edebiyatı için çok kıymetli üç yazarın kişisel eşyalarının, yaşamlarını gözler önüne seren fotoğrafların sergilendiği küçük bir müze. İngiltere'de de İskoçya'da da en çok hoşuma giden şey, müzelerin hemen hemen hepsinin girişlerinin ücretsiz olması. Yazarlar Müzesi Royal Mile üzerinde bir geçitte saklı. Düşünsenize insan her istediği an, bu müzelerden herhangi birine girip zaman kısıtlaması olmadan gezme şansına sahip. Ben bir müzeyi bir kerede bütün dikkatimi vermeye çalışarak gezmeye çalışacağıma, küçük küçük keyif kaçamakları yaparak gezmeyi tercih edeceğim. Sanırım Edinburgh postlarımda uzun uzadıya yazmayacağım ama yine şehir merkezinde bulunan National Gallery de kesinlikle gezmeye değer bir müze. Pek tabii, burası da ücretsiz. Yazarlar Müzesi'nde Robert Burns, Sir Walter Scott ve hepimizin çocukluk kitaplarımızdan tanıdığı Robert Louis Stevenson'a ait portreleri, nadir baskı kitapları ve yazarların kişisel eşyalarını görebiliriz. Ne yazık ki içeride fotoğraf çekmek yasak. Bu yüzden elimde müzenin içine ait hiç fotoğraf yok. Burns'un yazı masası, Sir Walter Scott'un kendisine ait yemek odası takımı içeride sergilenen kişisel eşyalardan bazıları. Kapıdan içeri girip merdivenlerden aşağıya indiğiniz zamansa Stevenson'un dünyasıyla karşı karşıya kalıyorsunuz. At sürerken kullandığı eskimiş botlar bir köşede sergileniyor. Duvarlar Stevenson'un siyah-beyaz fotoğraflarıyla dolu. Kendisinden geriye kalmış en değerli eşyalardan biri de Samoa'da yaşadığı zamandan kalan Samoa'li kabile şefinin kendisine hediye ettiği yüzük. Üstünde "Tusitala" yazıyor. Anlamı, "Öykülerin Anlatıcısı" demekmiş. Kitapseverlerin Edinburgh'a kadar gitmişken kesinlikle uğraması gereken bir müze burası. Edinburgh'da ne yenir diye merak ediyorsanız BURAYA tıklayınız. En ucuz uçak bileti fiyatları için http://www. missbilet. com/ adresini ziyaret ederek hem uygun fiyata seyahat etme şansını hem de birçok farklı havayolu şirketinden birini seçme şansını yakalayabilirsiniz. Birçok kampanyadan da yararlanmamız mümkün. Tuğba ne kadar haklısın. Ben de senin dediğin gibi bir müzenin içinde kaybolabilirim. Bana Paris'i bu kadar çok sevmemin ana sebeplerinden biri bu dediğinmiş gibi geliyor mesela: Her sokağın anlatacak bir hikayesi, her kafenin ağırladığı bir yazar, her mezarın insana tanış bir misafiri var. Eski yaşamlarda unutmamamız gereken öyle çok şey var ki! Edinburgh'da gezdiğimiz müzede olduğu gibi, R. L. Stevenson'un botları yazarın yaşamına ayna tutuyor. O botların yazarın ayağında kaç yıl geçirdiğini anlayabiliyorsun.


Edinburgh'da pek meşhur bir köpek anıtı var: Greyfriars Bobby. Size günümüzden 156 yıl önce gerçekleşen bir olayı anlatmak istiyorum. Yıllar önce polis memuru John Gray'e koruma köpeği olarak Terrier cinsi bir köpek verilir. Aradan uzun bir zaman geçmeden polis memuru tüberküloza yakalanır ve ölür. Cenazesi Greyfriars Kirk, yani Greyfriars Kilisesi'nin arkasındaki mezarlığa kaldırılır. Cenazeyi takip eden günler boyunca köpek mezarlıktan hiç ayrılmaz. Köpeklerin mezarlıklara girmesi yasaktır. Kilise ve mezarlık görevlileri ne yaparlarsa yapsınlar, köpek bir türlü sahibinin mezarının başından ayrılmamaktadır. Sadece öğlen 13.00'de atılan top atışını duyduğunda yerinden kalkmakta, karnını doyurmak için mezarlıktan çıkmaktadır. Her seferinde tekrar aynı yere döner. Bobby yağmur, çamur, kar demez; beklemeye devam eder. Köpeğin bu sadakati ve sevgisi Edinburgh halkı arasında duyulur, herkes köpeğin sevgisi karşısında duygulanır. Sonunda mezarlığa sahibinin mezarının başına bir kulübe yapılmasına karar verilir. Bobby, sahibinin öldüğü günden öleceği güne kadar on dört yıl boyunca mezarlıkta beklemeye devam eder. Eminim bu hikayeyi ve hikayenin filme uyarlanmış halini aranızda hatırlayanlarınız vardır. Ben çok net bir şekilde hatırlıyorum. Nasıl olduğunu bilmiyorum, ama öyle! Gitmeden önce filmi Kuzey'e seyrettirmek için internette çok araştırdım ama bulamadım. Sonra Edinburgh'da gezerken, Childhood Museum'da filme denk geldik ve hemen aldık. Köpeğin sevgi ve hüzün dolu hikayesi Kuzey'in çok ilgisini çekti. İnternetten bulduğum tüm bilgileri gitmeden önce beraberce inceledik. Çocukların öyle saf bir sevgisi var ki, sahiden ne verirseniz onu alıp, içlerinde büyütüyorlar. Bobby öldükten bir sene sonra mezarlığın hemen önündeki sokağın önüne konulan Bobby heykelinin önüne gelince Kuzey'in gözleri ışıl ışıl parladı. Sonrasında da mezarlığa girip köpeğin mezarına baktık. Sahibini de unutmadık tabii ki. Sanırım mezarlık gezintileri şehir gezmelerimizin değişmez bir parçası olmaya başladı. Filmin adı Greyfriars Bobby ama internette online bulabilir misiniz bilmiyorum. Hayvanların saf, çıkarsız sevgisini tattıktan sonra insanların alışverişe dönmüş sahte sevgi anlayışını görmek mide bulandırıyor. Valla haklısın. Çıkarsız sevgi kalmadı ortalıkta. Selçuk'la konuşuyoruz sık sık; çocuklara ne verirsen öyle oluyorlar aslında. Anne babadan farklı bir şey çıkmıyor ortaya. Kuzey kendisine en ufacık sevgi gösteren birinin ardından bana, '' Ne iyi insan di mi?'' diyor. O kadar açlar sevgiye! Çocuklar da hayvanlar da! Köpeğin sadakati inanılmaz. Dudak uçuklatacak cinsten! Köpekleri ben de çok seviyorum. Kuzey de köpek almamız için yalvarıp duruyor ama biz yan çiziyoruz. Bir çocuğun hayvanlarla büyümesinden daha güzel bir şey düşünemiyorum ama bakımını da göze alamıyorum açıkcası. Evlat resmen evdeki hayvan da! O yüzden birkaç sene daha erteledik köpek olayını :=) Fotoğrafları beğenmenize sevindim; lakin sanki Edinburgh'da kötü fotoğraf çekilmezmiş gibi geliyor 🙂 Kesinlikle poz vermeyi seven bir şehir! O zaman mecburen mezarlığın adresini alıp geleceğiz ailecek 🙂 Yapacak bir şey yok!


Liverpool Tren Yolculuğu... Hayatımdaki nice tren yolculuğundan sadece biri. Nedense trenle yapılan seyahatlerin her birini kalbimde ayrı bir yere koyuyorum. Çocukluğuma, o zamanlardan kalan güzel anılara, çoktan gitmiş bir insanın kokusuna metalden yapılma bu evlerin içinde ulaşıyorum. Trenler bir çeşit yuva bana. Waverly İstasyonu'ndan kalkan trenle, Liverpol tren istasyonuna doğru giderken aklımdan geçen düşünce buydu. Trenin geniş penceresinin kenarında oturmuş, gökyüzünden bana gelen mesajı aldığımı düşünüyordum. Yağmur bulutları biz trene bindiğimizden beri sanki bizi takip ediyorlardı. Allahtan yağmurluklarımızı üzerimize giymiştik. İngiltere'nin bir önceki seferimizde olduğu gibi güneşli olacağını düşünmek fazlaca iyimser bir yaklaşımdı. Burada oturmuş ve bir mucizenin gerçekleşmesini bekliyordum. Adını hemencecik unuttuğum aktarma yaptığımız istasyonda trenin geç kalmasından dolayı aktarma yapacağımız diğer treni kaçırmıştık. Belki tatilde olmaktan belki de artık yapacak bir şey kalmadığından hiç stres yapmadık. Olan olmuştu zaten. Daha fazla ne olabilirdi ki? Kaderin ufak cilvelerine inanmak hoşuma gidiyordu. Böyle anlarda hep Paul Auster ve hayal dağıtan ince kitabı Kırmızı Defter geliyordu aklıma. Biz burada bir sonraki treni beklerken, belki da hayatımıza dokunuşu olan birileri o trene binmiş, bizim gittiğimiz şehre doğru yol alıyordu. O köhne istasyonda trene bineceğimiz peronu bulup, valizimizi uygun bir yere koyduktan sonra kendime bir kahve almaya karar vermiştim. Buralardan belki de hayatı boyunca bir kere geçecek bir yolcu değil de, yaşadığım kasabadan Liverpool'a ya da Londra'ya giden biri gibi hissetmek istiyordum. İstasyondaki büfe ruhsuz bir yerdi. Büfede çalışan orta yaşı çoktan gerilerde bırakmış kadın başka bir yolcuya kahve yapıyordu. Kahve makinesinin homurtusu küçük büfenin her yerini kaplamış, sesi kapının kenarında duran gazetelerin sinmişti. Birkaç tane de çikolata alayım diye bakındım ama hiçbir şey yoktu. Yaşına çoktan alışmış ve bunu hazmetmiş kadından bir kahve istedim. Makine daha yeni susmuştu ama suskunluk alışkanlığı değilmiş gibi yeniden bağrınmaya başladı. Kadının kahve yapmaktan başka yapacak bir işi yokmuş gibi görünüyordu. Çantamın ön gözünden Vietnam'dan aldığım kırmızı cüzdanı çıkardım. Bezden yapılmış küçük torbayı bozuk paralarımı koymak için kullanıyordum. Üstünde Vietnam'lı bir kızın nakışlanmış silüeti vardı. Cüzdanın içindeki bozuk paraların hepsini tezgahın üstüne döktüm. Metal yuvarlaklar madeni bir ses çıkararak ortalığa yayıldılar. İşe yaramaz bir sentliklerin bakır parıltısı göze çarpıyordu. Kadın çok sakin bir edayla ve güler yüzle paraları saymaya başladı. Bakır paraların ağır çeken yükünden kurtulmak istediğimi anlamış gibi onları toparladı önce. Bozuklukları ufak desteler halinde gruplara ayırdı ve kahve parasını aldı. Makine de söylenmeyi bırakmıştı bu esnada. Kalan bozuklukları kırmızı çantanın içine koydum. Kadına veda ettim. Elime aldığım kahveyle perona doğru gittim. Perondaki bavulun yanında yerimi aldıktan kısa bir süre sonra bineceğimiz tren geldi. Elimde kahve ile trenin içine yerleştikten sonra her zamanki gibi trenlere has hayallerime daldım. Bu tren yolculuklarının hepsi Haydarpaşa Garı'ndan kalkan ve Ankara'ya giden trende yaşadığım ilk çocukluk anıma uzanırdı. Yine öyle oldu! Tren yolculuğundan başlayıp, geniş kahkahalı babamı hatırladım. Sıcak kompartımanı ve yolculuk neşesini. Babamla yolculuklarımız hep neşeli olurdu zaten. Yola düşmeye görsün, üstüne sersemce bir hal yapışırdı. Ben de ona benziyorum sanırım. Seyahatin her türlüsüne dünden razıyım. Waverly İstasyonu'ndan bindiğimiz ilk tren rayların üstünde hızla ilerlemişti. Oysa bu tren Liverpool'a bizi götürmek son göreviymiş gibi yolu tamamlamaya çalışıyordu. Son gücünü kullanıyormuş gibi motorları kükrüyor, daha sonra ses kesiliyordu. Yokuştan aşağı vitesi boşa alıp bırakıyordu kendini. Bu anlarda sadece rüzgarın sesi duyuluyordu. Burada olmamın tek sebebinin bu trenin yaşlı bir adam gibi homurdanmasını duyup, sonra da genç bir kız gibi kendini yokuştan aşağı rüzgara bırakmasını izlemek olduğunu düşünmeye başlamıştım. Yol boyunca yeşillikler ve dallarından fışkırarak büyümüş mor leylakları seyrederek ilerledik. Dünyanın bambaşka bir köşesinden Hindistan'dan kalkan bir trene binmek isterseniz BU YAZIYA alayım sizi. Yolda olma haline tanıklık etmek isteyenler için de BÖYLE BİR yazı... Tren Frankfurt'tan kalkıyor. Bir de çoook tatlı bir kitap var. Trenle dünya turunu anlatan. O da İŞTE BU linkin altında. bu yazıyı çok sevdim.. gezi yazılarını çok sevmem aslında çünkü içimdeki kaşifi gezgini özgür bırakmak isterim.. ama sizin gezmeye hazırlanma tarzınızı.. okumalarınızı.. edebiyat turu gibi.. bu yazı ise kendi başına Öykü olmuş.. Beğenmenize çok sevindim. Gezi yazıları ile ilgili haklısınız. Ben de aynı fikirdeyim aslında; ama gittiğimiz yerlerle ilgili bilgiler almak da diğer bir yandan hoşuma gidiyor. Yazıyı yazan kendinden de bir şeyler eklerse yazıya tadından yenmiyor. Keşke diyorum, ben de kendimi yazmakla ilgili biraz daha özgür bırakabilsem, o zaman daha keyifli olacak. İçinde edebiyatın kol gezdiği şehirleri çok seviyorum. Ortak bir tutkumuz da var aslında: Paris! Bu arada son okuduğumuz kitap benim de aklımda yer etti. Özellikle yazmakla ilgili paylaştığınız kısımları. En kısa zamanda okuyacağım.