Endonezya'da Raja Ampat'ta dalış yapmak zengin sulara inen tüm bilim insanlarını, fotoğrafçıları, tecrübeli / tecrübesiz tüm dalgıçları eşit derecede büyüleyen bir aktivite. Tüplü dalış değil şnorkel bile yapıyor olsanız buranın rengarenk mercanlarından ve çok çeşitli balıklarından etkilenmeden dönmeniz imkansızdır. En son yapılan bilimsel çalışmalarda Raja Ampat'ta 1.427 balık ve 603 sert mercan türü (dünya üzerindeki mercanların % 75'i) tespit edildi. Mercan üçgeninin tam kalbinde yer alan Raja Ampat zengin ekosistemi ve türlerin çeşitliliği ile dünya üzerinde en çok su altı bio çeşitliliğine sahip yer olarak biliniyor. Raja Ampat dalış tecrübesi yaşamak demek nefes kesici ve gerçek anlamda unutulmaz bir aktivite yapmak demektir. Çünkü burada sert ve yumuşak mercanlar resifler üzerinde yer bulmak için adeta birbirleriyle yarışıyor, etraflarına yaşam ve renk saçıyorlar. Burada dalış ya da şnorkel yaparken damsel, fusilier ve anthias gibi sürüler halinde minik balıkları, ton balığı, trevally ve mackerel gibi sürüler halinde büyük balıkları görebilirsiniz. Bu sularda bol bol görülen melekbalıkları ve kelebekbalıkları bir yandan resifleri ve mercan kulelerini süslerken, yarasa balıkları, surgeonfish ve barakudaların iskele altlarında ve resif uçlarında kümelendiğini görebilirsiniz. Napolyon balıkları, bumpheadler ve iri baldudaklar gibi büyük balık türlerine ve adeta bir köpekbalığı barınağı olmasından dolayı köpekbalıklarına rastlamadan bölgede bir gün bile geçirmezsiniz. Uygun zamanda geldiğinizde temizlenme istasyonlarındaki resif mantalarını veya açık denizde okyanus mantalarını yanıbaşınızda süzülürken görebilirsiniz. - Manta Point. Eğer mantaları görmeye hazırsanız bu nazik devleri Mansuar ve Gam arasındaki sığ resiflerde bulabilirsiniz. Mantalar genellikle plankton fazla olduğunda beslenmek için geliyorlar. O zaman da sular bulanık oluyor. Geldikleri yerlerde sadece beslenmekle kalmıyorlar. Aynı zamanda temizleniyorlar. - Cape Kri. Kri Burnu dünyaca ünlü bir dalış noktası. Ününün sebebi de çok sayıda canlıya ev sahipliği yapıyor olması. - Mioskon. Kolay dalış koşulları nedeniyle tercih edilen noktada napolyonlar, büyük orfozlar, Wobbegong köpekbalığı, Pigmy denizatı, farklı nudibranch türleri görülüyor. - Otdima. - Passage. Çılgın bir akıntıya hazırsanız iddia ediyorum ki bu noktada hayatınızın en adrenalin dolu dalışını yaşayacaksınız. - Mikes Point. Bu küçük adanın asıl adı Kerupiar. Resifin sığ kısmında olağanüstü güzellikte bir mercan bahçesi var. - Sardine Reef. Oval şekilli bir su altı tepesine benzeyen bu küçük resif Kri'nin doğu tarafında yer alıyor. Yumuşak mercanlar, gorgonyalar tüm alanı dolduruyor. - Blue Magic. Bu eşsiz resif büyük mercan çeşitliliğinin ve Raja Ampat'ta bulabileceğiniz tüm deniz yaşamının mükemmel bir kombinasyonunu sunuyor. İsmi de bu nedenle Mavi Büyü. - Chicken Reef. İngilizcede chicken aslında korkak anlamında kullanılıyor. Burası da ismini zararsız bir blacktip köpekbalığı görüp tüm dalışı saklanarak geçiren bir dalgıçtan almış. İlahi korkak dalgıç! - Hidden Bay. Biz insanoğlu maalesef ki dünya üzerindeki en vahşi yaratıklarız. Hiçbir hayvan bir diğerini zevk için öldürmez. Yani Hollywood filmlerinde gördüğünüz gibi Jaws uzaktan hızla gelip bir bacağınızı kapmak için fırsat kollamaz. Tabii ki bazı canlılar daha saldırgandır ama onlardan uzak durup yaşam alanlarını tehdit etmediğiniz sürece dalış sırasında hayvanların insana saldırısı görülmemiştir. Dalış sporu kurallarına uyduğunuz sürece çok güvenlidir ve de size inanılmaz bir hayatın kapılarını açar. Raja Ampat suları ve de hızlı akıntıları nedeniyle özellikle Dampier Kanalı boyunca besin açısından oldukça zengin. Besin açısından zengin sular ve hızlı hareket eden akıntılar, göç eden memeliler ve pelajik türler de dahil olmak üzere su altı yaşamının çeşitliliği açısından mükemmel bir ortam hazırlıyor. Ancak bunun gibi besin açısından zengin sular plankton yoğunluğu nedeniyle 15-20 m gibi düşük görüş açısı ve akıntı olmasına da neden oluyor. Raja Ampat'ta gel-git ve ayın fazlarına bağlı olarak güçlü akıntıların olabileceği ve bazı dalış noktalarının yeni dalmaya başlayanlar ile akıntılarda rahat hissetmeyenler için uygun olmadığı doğru. Şunu da söyleyim: Raja Ampat'ta akıntıyı önceden tahmin etmek pek mümkün değil. O nedenle akıntı yönü ve hızı genellikle ancak dalışın hemen öncesinde belirlenebiliyor. Dalış rehberleri dalgıçlar suya girmeden önce akıntının yönünü ve şiddetini kontrol ediyorlar. Gerekirse dalış planını veya dalış noktasını değiştiriyorlar. Mesela en güzel dalış noktalarından biri olan Passage'daki dalışımı anlatayım: Akıntı öyle güçlüydü ki kendimi kontrol edebilmem mümkün değildi. Biraz debelendikten sonra dalış rehberinin elini tuttum ve akıntıda birlikte uçmaya başladık. Evet, ben su altında uçtum! Kollarımı açtım, akıntının yönünde sürüklendim. Bu arada yanımdan whitetip shark, vatoz, melekbalığı, kaplumbağa ve binlerce tropik balık geçti. Ben sadece onları izledim ve uçmaya devam ettim. Sanki rüyada gibiydim. Böylesine bir adrenalin nasıl tarif edilir hiç bilmiyorum. Sadece yaşadığım en unutulmaz anlardan biri olduğunu söylemekle yetineceğim. Dünya üzerindeki dalış noktalarının pek çoğu derin sularda başlıyor. Raja Ampat'ta ise mercanlar ve dalış noktaları sığ sulardan başladığı için bu bölge şnorkel yapmaya oldukça uygun. Scuba yapmayan ama deniz yaşamı merak edenler bu bölgeye sırf şnorkel yapmak için bile gelebilirler. Raja Ampat hem makro, hem de geniş açı su altı fotoğrafçılığı için bir cennet. Su altında canlı renklerdeki yoğun mercan bahçeleri geniş açı fotoğrafçılık için ideal. Çoğu fotoğrafçı mercan ve balıkların yoğunluğundan büyüleniyor ve geniş açı fotoğraflara odaklanıyor. Diğer taraftan burası birçok endemik makro canlıya ev sahipliği yapıyor. Bu nedenle fotoğrafçılar makro objektifi de kullanıyor. Bu yazıda kullandığım su altı fotoğrafları Raja Ampat'ta Papua Explorers Dive Resort'u açan Tunç Yavuzdoğan'a ait. Bu eşsiz görselleri bizimle paylaştığı için kendisine çok teşekkür ediyorum. Raja Ampat dalış deneyimi anlatılmaz, yaşanır! Asıl Tunç'a çok teşekkürler. Hem daveti, hem de fotoları için :-) . Muhteşem bir yer. İnşallah sana da en kısa zamanda kısmet olur.


Ren Nehri 2.000 yıldan daha uzun bir zamandır Avrupa'nın merkezi su ulaşım yolu olarak kullanılıyor. Ren Nehri, İsviçre Alpleri'nin yakınındaki Reichenau'dan, Vorderrhein ve Hinterrhein nehirlerinin birleşmesi ile doğuyor. Ren'in ana kolu, Kuzey ve Doğu denizlerinin ülkelerini Güney Avrupa'ya bağlıyor. 1.248 km uzunluğundaki Ren Nehri, batıda Konstanz Gölü'ne boşalıyor. En geniş bölümü ise Hollanda'ya girdiği yer. Oradan sonra üç ana kola ve sayısız küçük kola bölünerek Hollanda ovalarına ve Kuzey Denizi'ne dökülüyor. Bu nedenle Ren Nehri sadece turizm taşımacılığında değil, aynı zamanda Main Tuna Kanalı sayesinde ticari gemilerin Kuzey Denizi'ne ulaşmasını sağladığı için de oldukça fazla öneme sahip. Ren Nehri ekonomik ve ticari ilişkiler açısından olduğu gibi askeri açıdan da oldukça önemli. Ren kenarında yer alan şehirler her zaman ticaret ve ulaşım işlerine dahil olmuşlar. Bu sayede zenginleşip iyi bir duruma ulaşmışlar. 410 kilometre uzunluğundaki Koblenz Rüdesheim arasındaki Romantik Ren parkuru ise her gezgini büyülüyor. Yukarı Orta Ren Vadisi, bütün Ren Nehri'ni temsil etmek üzere 2002 yılında UNESCO Dünya Mirası listesine dahil edildi. Ren Nehri'nin Romantik Ren olarak bilinen bölümündeki Orta Çağ'a ait 40 kale de UNESCO Dünya Mirası listesinde yer aldı. Ren Nehri'nin tarihi su yolu oluşu, UNESCO tarafından dünya mirası olarak kabul edilmesinde ön kriter oldu. Bir nehir size bir ülkenin nasıl nefes aldığını anlatır. Ben de 5 ülkenin nefes alışını görmek üzere 5 M/S Amadeus Silver gemisi ile Romantik Ren & Mosel Nehir Turu'na katıldım. İsviçre, Fransa, Almanya, Hollanda ve Belçika'yı kapsayan gezide yaklaşık 1.320 kilometre uzunluğundaki Ren Nehri ve Ren'in en önemli yan ırmaklarından biri olan Mosel Nehri üzerinde gemimizle gezdik. Bu nehir turu gurmeler, şarap tutkunları, doğaseverler ve romantikler tarafından en çok beğenilen turların başında geliyor. Biz de bu turda eşsiz manzaralar gördük ve unutamayacağımız güzellikleri hafızamıza kazıyıp döndük. Romantik Ren & Mosel Nehir Turu'na Cruise Prime'ın davetiyle katıldım. Daha önce açık denizde gemi turu seyahatine çıkmıştım ama nehirde gemi turu yapmak benim için de bir ilk olacaktı. Bu nedenle bu daveti alınca hem çok sevindim hem de çok heyecanlandım :-) . - Nehir turu yapmak için 10 neden Dünyaya bir de nehirden bakın - Ren & Mosel Nehir Turu 1. gün Basel - Ren & Mosel Nehir Turu 2. gün Strazburg - Ren & Mosel Nehir Turu 2. gün Riquewihr - Ren & Mosel Nehir Turu 2. gün Colmar - Ren & Mosel Nehir Turu 3. gün Speyer - Ren & Mosel Nehir Turu 3. gün Mannheim - Ren & Mosel Nehir Turu 3. gün Heidelberg - Ren & Mosel Nehir Turu 4. gün Rudesheim - Ren & Mosel Nehir Turu 4. gün Koblenz - Ren & Mosel Nehir Turu 5. gün Cochem - Ren & Mosel Nehir Turu 6. gün Bonn - Ren & Mosel Nehir Turu 6. gün Köln - Ren & Mosel Nehir Turu 7. gün Volendam - Ren & Mosel Nehir Turu 7. gün Zaanse Schans - Ren & Mosel Nehir Turu 7. gün Amsterdam - Ren & Mosel Nehir Turu 8. gün Brugge - Ren & Mosel Nehir Turu 8. gün Brüksel Mürücüm, çok çok fazla vakit var dersem doğru olmaz ama yeteri kadar da vakit var. Şunu özellikle belirteyim: Nehir turu yapmak, gezmenin en güzel yollarından birisi. Bu gezi aklımdan hiç çıkmıyor. İnanılmaz keyifli bir butik tur. Ben tekrar gideceğim. İstersen sana da haber veririm. En çok yapmak istediğim tur. İnşallah bana da kısmet olur. Ben seni götüreceğim annecim. Bayılacaksın bu tura.


Pardon Eskişehir'de tüplü dalış mı yapılıyor dediğinizi duyar gibiyim. Emin olun, yalnız değilsiniz. 20 yıllık dalgıç olarak ben de bundan habersizdim. Hatta Eskişehirliler bile habersiz :-) . Bu da demektir ki Sakaryabaşı dalış keşfinin vakti gelmiş de geçmiş. Sakaryabaşı, Eskişehir'in Çifteler ilçesinde yer alıyor. Burası ülkemizin üçüncü büyük nehri olan Sakarya Nehri'nin doğduğu yer ve de nehrin en önemli kaynağı. Sakaryabaşı dendiğinde Türkiye'nin en güzel dalış noktaları listesine girmeyi hak eden eşi benzeri olmayan bir yeri hayalinize getirebilirsiniz. Sakarya Nehri Eskişehir ili Çifteler ilçesinden ve Afyon ilinin kuzey doğu kısmında bulunan Bayat Yaylası'ndan doğduktan sonra yaklaşık 800 kilometre yol yapıyor. Geyve Boğazı'ndan sonra Karasu'dan geçerek Karadeniz'e dökülüyor. Buranın en büyük özelliği ise dünyada dağdan değil, yer altından doğan sayılı nehir kaynaklarından biri olması. Zaten dalış sırasında yerden fokurdayan kaynakları yakından görebiliyorsunuz. Dalış noktaları arasında Karaburgu, Kırkkız, Gökgöz ve Başkurt sayılabilir. Eğer daha önce dalış denemediyseniz burası tam size göre! Çifteler Belediyesi bünyesindeki Çifteler Belediyespor Dalış Kulübü burada dalış hizmeti veriyor. 4-5 metrelerde yapacağınız discover scuba diving ile dalışa güvenli bir başlangıç yapacak, canlılık ve cezbedici görsellik nedeniyle de daha ilk anda su altına aşık olacaksınız. Zaten tatlı suda daldığınız için dalıştan çıkınca duşa ihtiyaç bile duymayacaksınız ama benim gibi kışın dalıyorsanız kulübün tesisindeki sıcak suda duş almak size ne kadar iyi gelecek anlatamam. Uzun yıllardır tüplü dalış yapmama rağmen burayla yeni tanışmış olmam ise benim ayıbım. Daldığım hiçbir yere benzemeyen dalışım sırasında ise kendimi adeta Amazon'da dalar gibi hissettiğimi de söylemeliyim. O hisle etrafımda bir timsah ya da pirana sürüsü görmeyi bile bekledim ama sonradan hatırladım ki Sakaryabaşı'ndaydım :-) . Kulüpte tüm dalış malzemeleri mevcut. Ancak tabii ki kendi malzemeleriniz varsa kullanıyorsunuz. Buraya geldiğinizde tek faaliyetin dalış olduğunu da zannetmeyin. Çifteler Belediyespor Dalış Kulübü'nden kano kiralayarak 12 km uzunluğundaki muhteşem kano parkurunda gezintiye çıkabilirsiniz. Ayrıca etrafındaki tesislerde yemeğinizi yiyebilir veya çimenlere uzanarak doğayı hissedebilirsiniz. Kuş cıvıltılarının bolca duyulduğu Sakaryabaşı'nda su altı da su üstü de sizi kendisine hayran bırakacak. Buna hazırlıklı olarak buraya gelin! Burada beni misafir eden Çifteler Belediye Başkanı Metin Özen'e, Çifteler Belediye Başkan Yardımcısı Hatice Doyuk'a, Çifteler Belediyespor Dalış Kulübü Eğitmeni Ömer Faruk Özen'e ve Çifteler Belediyespor Dalış Kulübü Eğitmeni Varol Altunan'a çok teşekkür ederim. Sayelerinde Türkiye'de daldığım noktalara çok özel bir yer ilave ettim. Su altı fotoğrafları için de Alp Baranok'a çok teşekkürlerimle. Ödüllü bir su altı fotoğrafçısının çektiği fotoğraflar eminim buranın güzelliğini daha farklı bir açıdan gözlerinizin önüne serecek. Eskişehir benim çok beğendiğim ve sevdiğim bir şehir. Kültür gezisi için gelinmeyi de kesinlikle hak ediyor. Ancak bu kültür gezisine ilave olarak bir hafta sonunuzu sadece Sakaryabaşı'nda doğayla baş başa kalmaya ve dalışa başlangıç yapmaya ayırmanızı da öneririm. Birşeyi de benden önce yapma arkadaş. Gittim, gideceğim derken bir baktım ki, Yaprak orada. . İyi yapmışsın, keyfin olsun. Sevgiler. Ah canım ya. Sen de gidersin, senle de gideriz inşallah. . Onurcum çok sağol :-) . Eskişehir'in farklı bir yüzünü keşfetmek harika oldu. Fotoğrafları çeken Alp Baranok, bir üstattır. Sağolsun, bizimle de paylaştı.


Çorum'un Ortaköy İlçesi'nde yer alan Şapinuva Antik Kenti, Hititler'in önemli bir askeri ve dini merkeziymiş. Anadolu'da Hitit dönemine ait en büyük çivi yazılı arşiv Hattuşa'da, ikinci en büyük arşiv de Şapinuva Antik Kenti içinde bulundu. Şapinuva'da bulunan 4.000'den fazla tablet ve tablet parçasının Hititçe, Hurrice, Hattice, Akatça, Sümerce gibi çeşitli dillerde yazıldığı görülüyor. Bir kraliyet arşivine ait olan tabletler idari, dini, fal gibi çeşitli konuları içeriyor. Hitit İmparatorluğu tarihi Eski Krallık (M. Ö 1650-M. Ö 1500), Orta Hitit (M. Ö 1500-M. Ö 1350), Hitit İmparatorluk Dönemi (M. Ö 1350-M. Ö 1200) olarak ayrılıyor. Hitit İmparatorluk Dönemi; Mısır, Babil ve Asur gibi eski dünyanın en büyük güçlerinden biri olarak kabul ediliyor. Yaşanan taht kavgaları, kuraklık, salgın hastalıklar, düşman saldırıları nedeniyle zayıflayan imparatorluk, M. Ö 12. yüzyıl başlarında yıkılmış. Hititler, Orta Hitit döneminde bölgeye gelmiş. Mevcut iskan edilen alanlara yerleşmemişler, meyilli araziyi teraslayıp düzelterek şehir inşa etmişler. Üst teraslarda daha çok idari yapıların olduğu gözleniyor. Batı yönündeki tepeler üzerinde de muhtemelen dini ve askeri bina olarak kullanılan yapılar görülüyor. Şapinuva Antik Kenti, uzun süre iskan edilmiş ve Hitit İmparatorluğu'nun ikinci başkenti olmuş, idari bölgesi geniş bir coğrafi alana yayılmış. M. Ö 14. yüzyılda Büyük Kral II. Tuthaliya ve Kraliçe Taduhepa, M. Ö 13. yüzyılda Büyük Kral II. Murşili burada hüküm sürmüş. Kelkit-Yeşilırmak vadisi boyunca doğu-batı yönündeki ticaret yolu Şapinuva'nın önünden geçerek Orta Anadolu'ya ulaşıyormuş. Şehir bu nedenle ticari açıdan çok önemli bir konuma sahipmiş. Hititler kaderlerini Tanrıların yönettiğine, başlarına gelen tüm iyi ve kötü olayların, hastalıkların, yenilginin onlar tarafından verildiğine inanıyormuş. Bu nedenle Tanrıları küstürmemek, onları memnun etmek Hititler için çok önemliymiş. Bunun için de bir takım ritüelleri gerçekleştirmeleri gerektiğine inanıyorlarmış. Din adamları denetiminde yaptıkları arınma ritüelleri sırasında Hurri kökenli itkalzi ve itkahi kutsal metinlerinin okunması, ağzın temizlenmesi yani tövbe edilmesi çok önem taşıyormuş. Ağız temizlemeyi/tövbe etmeyi su ile yapmışlar. Bu su, Şapinuva ve yakın çevresinden sağlanmış. Arınma duaları Şapinuva'da yazılmış, ülkenin her yerine ulaştırılmış, ritüellerde okunmuş. Böylece burası bir dini merkez halini almış. Çivi yazılı kaynaklarda anlatılan ritüeller, Ağılönü'nde bulunan kurban çukurları, çukurlarda görülen kuş, koyun, kuzu, domuz gibi hayvanlara ait tırnak, gaga, kemik kalıntıları ile desteklendi. Bilim insanları metinlerde anlatılan törenlerin arkeolojik kanıtlarının bulunamayacağını düşünmesine rağmen kurban çukurlarının bulunması, çivi yazılı metinlerin arkeolojik delilleri olması açısından oldukça önem taşıyor. Api denilen kurban çukurlarının başka hiçbir antik kentte örneği görülmüyor. 3.500 yıl önceye dayanan taş işçiliği ve mühendislik hesaplamaları da dikkat çekiyor. Bu taşların nasıl bu kadar düzgün kesildiği, nasıl bu kadar milimetrik birleştirildiği hala anlaşılamıyor. Şapinuva Antik Kenti, Çorum merkezin 53 km güneydoğusunda, Ortaköy İlçesi'ndeki Çekerek Nehri etrafında yer alan Göynücek Ovası ile Alaca Ovası arasında bulunan geçit üzerinde yer alıyor. Şapinuva Antik Kenti'ne toplu taşıma yok, özel araçla ya da organize turlara katılarak gitmek gerekiyor. Antik kent Tepelerarası ve Ağılönü bölümlerinden oluşuyor. Burayı kazı başkanı Hitit Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Önder İpek ile birlikte gezdik. Dr. Önder İpek bize antik kentle ilgili az bilinen detayları anlattı. Hitit dönemine ait en zengin tablet arşivleri Tepelerarası'nda açığa çıkarıldı. Bu alanda A Binası, B Binası, Koruma Duvarı/C Binası, D Binası, maden atölyeleri görülüyor. Hititler, Tanrılar için ritüellerini Ağılönü'nde yerine getirmiş. Bu alana inşa edilen Taş Döşem ve diğer mimari yapıların hepsi ritüel amacıyla yapılmış. Yaklaşık 15.000 m 'ye yayılan kurban alanı da bunu ispatlıyor. Ağılönü bu nedenle antik dünyanın en önemli kutsal alanlarından biri kabul ediliyor. Ağılönü'nde kurban çukurları açılmış, içleri düzenlenmiş, kurban hediyeleri verilmiş, sonra çukurlar kil ile örtülmüş. Örneğin günahlarından kurtulmak isteyen kişi kurban etmek üzere bir keçi getirir, keçinin ağzına tükürerek günahını ona aktarırmış. "Günah keçisi" deyimi de buradan geliyor. Kurbanlarını kanlı, kansız, yakma şeklinde yapmışlar. Kanlı kurbanlarda hayvanları kesmiş, kanı akıtmış, dökülen kanla yer altı Tanrılarını mutlu etmişler. Kansız kurbanlarda özel hazırlanan iyi yağları, içecekleri Tanrılara sunmuşlar. Yakma kurbanlarında en çok kuşları kullanmışlar. Kuşlara yüklenen kirlenmenin yanınca yok olduğuna, geriye kalan artıkların toprağa karışıp zararsız hale geldiğine, yanma sırasında yükselen dumanların Tanrılara ulaşıp dilekleri ilettiğine inanmışlar. Şapinuva Antik Kenti adı çok duyulmayan, henüz değerini tam olarak duyuramamış bir antik kentimiz. Ancak yakın gelecekte çok önemli buluntularla parlayacağına, Hititler hakkında henüz bilmediğimiz detayları aydınlatacağına inanıyorum. Yazdığınız yazıdaki bilgiler altın değerinde çok teşekkürler bi kenara not aldım. Çok teşekkürler yorumunuz için. Faydalanmanıza çok sevindim.


Her fırsatta Türkiye'nin önde gelen fotoğrafçılarıyla söyleşi yapmaya ve bunları sayfamda sizlerle paylaşmaya çalışıyorum. Bu seferki röportajımı da değerli su altı fotoğrafçısı Saygun Dura ile gerçekleştirdim. Buyrun bu yazımda Saygun Dura'yı yakından tanıyalım. 1964 yılı doğumlu olan Saygun Dura 1989-1996 yılları arasında bir reklam ajansında fotoğrafçı ve fotoğraf direktörü olarak çalıştı. 1996'dan günümüze kadar da kendi atölyesinde tanıtım fotoğrafçısı olarak meslek yaşamına devam ediyor. Bir çok üniversitede Tanıtım Fotoğrafçılığı ve Yaratıcı Fotoğrafçılık üzerine seminerler veren Dura 2004-2014 yılları arasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Grafik Bölümü, Bahçeşehir Üniversitesi Fotoğraf Bölümü, Doğuş Üniversitesi Grafik Bölümü ve İstanbul Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde Tanıtım Fotoğrafçılığı, Stüdyo ve Işık Teknikleri dersleri verdi. Saygun Dura yurt dışında ve yurt içinde su altı fotoğrafçılığı workshop ları yapıyor. Ben de bu yaz bu atölyelerden birinin yapıldığı J Dive ile dalış+mavi yolculuk yapmıştım. Müthişti! Buyrun şimdi size Saygun Dura ile söyleşimizi aktarayım. Açtığım ilk sergim su altı fotoğraflarından oluşmuyordu. Bu sergi Max Ernest, Rene Magritte ve Salvador Dali gibi sanatçılara göndermeler yaparak çalıştığım kavramsal bir işti. İstanbul'dan sonra aldığım bir davet üzerine NYC'ye giderek farklı bir seriyle de sergim oldu. Müzayedelerde fotoğraflarımın satılıyor olması ve bazı müzelerde yer alabilmek beni mutlu etti. Rezan Has Müzesi'nde ülkemizde su altı fotoğrafçılığımızın başlangıcı olan 1952 yılından 2012'ye kadarki dönemini kapsayan bir sergi ve kitap hazırladım. "Su altına Işık Tutanlar" isimli bu sergimize bizim sularımızda ilk kez deklanşöre basanlardan muhterem bir insan olan Rasim Divanlı'yı İzmir'den İstanbul'a davet etmiştik. Doksanlı yaşlarında olan Rasim Bey'in günümüz su altı fotoğrafçılarıyla bir araya gelmesi de hoş bir anı oldu. Benim su altı fotoğrafçılığımda yapmak istediğim belgesel niteliği taşıyan anlayış değildi. Amacım nadir görülen canlıları bularak onları görüntülemekten öte olabildiğince kendi yorumlarımı katarak fotoğraflamaktır. Bu günlerde beğendiğim bir galeri olan Milli Reasürans'ta açacağım sergim için hazırlanıyorum. Fotoğraf merakım ilkokul yıllarımda babamın bana hediye ettiği bir fotoğraf makinesi ile başladı. 1981 yılından itibaren de daha bilinçli bir ilgiyle devam ettim. Suya gelince: Küçükken yüzme takımındaydım. Ayrıca ailece denize ilgimiz vardı. Çocukluk yaşlarımda babam ve annem ile birlikte o zamanlar eşsiz güzellikteki Mersin koylarında botla dolaşır, maske ve şnorkelle su altı yaşamını izlerdik. Bu iş için bir miktar suya yatkınlık ve çok sevmek gerekiyor. 1987 yılında brövemi alıp scuba ile dalış yapmaya ve sahip olduğum Nikonos II ile su altında da çekim yapmaya başladım. O tarihten itibaren de sürdürüyorum. Analog döneminde su altı fotoğrafçılığı çok yaygın değildi. 36 kareyi olabildiğince dikkatli ve doğru değerlendirmek gerekiyordu. Bu da fotoğrafçıya bir disiplin kazandırıyordu. Dijital fotoğrafçılığın devreye girmesiyle birlikte su altında fotoğraf çekmek kolaylaştı. Aynı zamanda da yaygınlaştı. Fotoğraf tekniğine hakim olmasanız bile dijital fotoğrafçılığın avantajları sayesinde su altında bir görüntü elde edebilirsiniz. Ancak bu görüntünün fotoğraf niteliği kazanabilmesi için bu alanda kendinizi ciddi bir biçimde hazırlamanız gerekecektir. Fotoğraf bilginizi su altı fotoğrafçılığına özgü ilave bilgi ve becerilerle destekleyerek ve bu amaçla da çok sayıda dalış yaparak gelişiminizi sağlamak mümkün olabilir. Yoksa tesadüfen çekilen birkaç iyi fotoğrafın ötesine gidilemez. Fotoğraflayacağınız konu ile karşılaştığınız zaman önce fotoğrafın bitmiş halini hayal ederek, sonrasında ise o imgeyi fotoğraf diliyle nasıl ifade edebilirim diye düşünerek fotoğrafınızı oluşturursunuz. Su altında bunun için uzun bir zamanınız ve rahat koşullarınız olamayabiliyor. Bu şartlarda doğru fotoğrafları elde edebilmek için fotoğraf bilgi ve becerilerinin sindirilmiş olması gerekir. Birkaç vaka var. Sanırım fotoğrafa kaptırıp farkına varmadan riskler alabiliyorum. Yakın geçmişte sevdiğim bir arkadaşım olan Osman Ürper hoca ile birlikte Kızıldeniz'de dalıştaydık. Longimanus köpekbalıklarını çekebilmek için onlara yaklaştık fakat bu arada tekne ve resif görünmez olmuştu. Longimanus köpekbalıklarının sayısı artmıştı ve bize oldukça da yakın bir mesafe ile geçmeye başlamışlardı. Açık denizde yüzeye yakın bir derinlikte uzun bir süre fotoğraf çektik. Bir zaman sonra havamız azaldı ve dalışı bitirmeye karar verdik. Ben de tekne bizi bulabilsin diye şamandıramızı yüzeye gönderdim. Birkaç iri köpekbalığı bu şamandıranın etrafında toplandı ve bu balonu ısırmaya başladılar. Havamız bitmek üzereydi ve yüzeye çıkmamız gerekiyordu fakat bu durumdan dolayı da çıkamıyorduk. Eğer balonu bırakıp başka bir yerden çıksaydık tekne bizi bulamayabilirdi. Bizi almaya bot da gelmiyordu. Buraya kadarmış diye düşünmeye başlamıştım. Bu arada köpekbalıklarının şamandıraya ataklarını da aşağıdan görüntülüyordum. Zamanı uzatabilmek, yüzeye köpekbalıklarının yanlarına çıkmamak için havamızı da olabildiğince az kullanmaya gayret gösteriyorduk. Bir bot geldi, yukarıya çıkamadığımızı anladılar. Uzaklaştıklarında uygulayacakları bir planlarının olduğunu tahmin ettim. Çok geçmeden 2 bot olarak geri dönmüşlerdi. Yardımımıza gelen botlardan biri köpekbalıklarının ilgilerini çekerken diğer bot da bizi aldı ve kurtulduk. Su altı fotoğrafçılığına yönelik hedeflerinizi belirlerseniz bütçenizi daha doğru kullanmış olabilirsiniz. Dalış tecrübeniz, fotoğraf hakimiyetiniz, senede fotoğraf amaçlı kaç dalış yapmayı hedeflediğiniz, seyahat edebilme koşullarınız, satın almayı düşündüğünüz sistemin teknolojik yeterliliği ve taşıyabilme kolaylığı, çektiğiniz fotoğraflardan büyük boyutlarda baskılar alma ihtiyaçlarınız gibi birtakım faktörler su altı fotoğraf ekipmanı ile ilgili tercihinizi daha sağlıklı yapabilmenizi sağlayacaktır. Estetik ve teknik bakımdan sorunsuz fotoğrafları olan, su altı yaşamına saygılı ve onu koruyabilmek için çaba sarf eden kişiler iyi birer su altı fotoğrafçısıdır. Fotoğrafların niteliği bakımından hedefi biraz daha yukarıya koyabilmek faydalı olabilir. Bu da yeniliklere açık ve bir üslup sahibi olabilme gayretidir diye düşünüyorum. Geçmişte yapılmış ve günümüzde yapılmakta olan fotoğrafları takip etmek faydalıdır. Ayrıca fotoğraf çekerken konuya uygun ışığı yapabilme becerisini geliştirmek de önemlidir. National Geographic'in fotoğrafçısı David Doubilet bir efsanedir. Ayrıca Laurent Ballesta, siyah-beyaz köpekbalığı fotoğraflarını çok beğendiğim Jean Marie Ghislain, su altında reklam fotoğraflarıyla Zena Holloway ve Peter De Mulder, yine National Geographic'in fotoğrafçılarından Brian Skerry'i sayabilirim. Yurt içinden rahmetli Recep Dönmez'in yeri ayrıdır. Ayrıca bir çoğu arkadaşım olan çok başarılı su altı fotoğrafçılarımız var fakat atladığım kişiler olabilir endişesiyle isim veremeyeceğim. Bir takım sosyal meseleleri su altında fotoğraflarıyla yorumlayan Nejdet Demirtaş'ın kulvarı farklıdır. Kısıtlı üretim imkanlarıyla güçlü işler yaratan başarılı bir fotoğrafçıdır. Ürkmüyorum çünkü bütün dikkatim fotoğrafta oluyor. Endonezya'da Raja Ampat'da mangrovların içinde çekim yaparken timsahla karşılaşma ihtimali vardı. Tek başınaydım ve uzun bir süre çalışmıştım. Aklımın bir ucunda timsah bulunuyordu. Gece dalışlarında özellikle de Kızıldeniz'de geniş açı objektif ile çalışmak beni daha mutlu ediyor çünkü büyük canlılarla karşılaşabiliyorsunuz. Floresan ışıkla fotoğraf çekim tekniği de gece dalışlarıma heyecan katıyor. Sarı filtreli maske ve ultraviyole ışıkla hangi konunun fotoğraf verebileceğini aramak bana adli dedektiflerin delil bulma çalışmalarını çağrıştırıyor. Türk su altı fotoğrafçılarının üretimi dünya standartlarındadır fakat ülkemizin suları fotoğraf verimliliği bakımından okyanuslar gibi zengin değil. Bu koşullar uluslararasındaki rekabet gücümüzü etkileyen faktörlerden. Denizlerimizin tarihi zenginlikleri ve tatlı sularımız fotoğrafa uygun alanlarımız. En etkilendiklerim Meksika'nın Yucatan Yarımadası'nda yer alan cenotes mağara sistemleri, Florida'da köpekbalığı dalışları, Kızıldeniz'de Thistlegorm batığında sürekli ışıklarla yaptığımız fotoğraf çalışmalarımız ve çok zengin su altı yaşamıyla büyüleyen Raja Ampat'dır. Saygun Dura sağolsun, bu söyleşi için zaman ayırdı ve de en önemlisi bu eşsiz görselleri bize sundu. Su altında çektiği sanatsal fotoğraflar ülkemizin tanıtımı açısından da oldukça kıymetli. Saygun Bey'in fotoğraflarına bayıldım. Her biri sanat eseri. Kendisini tebrik ediyorum. Sana da röportaj yapıp bize bunları gösterdiğin için çok teşekkür ederim. Çok sağol annecim. Saygun Bey de sağolsun beni kırmadı ve röportaj yaptık. Bu yazıyı yazmak benim için büyük keyifti. Üstada selam olsun. Sana da teşekkür ederim, üstat ile satırlarında buluşturdun bizi. Üstada ben de çok teşekkür ederim. Benimle röportaj yapmayı kabul edip benim satırlarımda sizlerle buluştu. Güzel günlerde, derin maviliklerde buluşmak üzere.


Maldivler turu ile ilgili genel bilgileri bir önceki yazımda aktarmıştım. Şimdi ise Maldivler dalış deneyimimi anlatacağım. Maldivler'de dalış için yılın her mevsimi güzel. Ancak muson dönemi olan nisan-ekim ayları arası, özellikle de hazirandan ağustosa kadar çok yağmur görülüyor. Maldivler'in su altı zenginlikleri 2004 yılındaki tsunamide zarar görmüş olsa da çabuk toparlanmışlar. Her adada mutlaka bir dalış merkezi var. Konaklama için bütçenize göre adalardaki pansiyonları ya da cep yakan pahalılıktaki ultra lüks resortları tercih edebilirsiniz. Eğer benim gibi dalış amaçlı geldiyseniz safari teknelerinden konaklama+dalış paketlerini satın alabilirsiniz. Ancak bu teknelerin ucuz olmadığını ve yüksek ücretlerine rağmen sanki bedava dağıtılıyormuş gibi satıldığını bilmelisiniz. Çünkü Maldivler'de dalışlar efsane ve dalgıçlar buranın su altı güzelliklerini görebilmek için can atıyor. Örneğin Carpe Diem teknesinde daha önce kalan arkadaşlarım bu tekneyi çok tavsiye etmişti ama 1 yıl sonrasına bile teknede müsaitlik yoktu! Ben onun yerine Blue Force Diving'den rezervasyon yapabildim. Bu da bir yandan iyi oldu. Çünkü tekneden ve dalış rehberlerinden çok memnun kaldım. Yine de kıssadan hisse: Buraya uçak biletinizi almadan önce mutlaka konaklamak istediğiniz safari teknesinin müsaitliğini öğrenin! Benim oooo gitmeme çok var diyerek 1 yıl sonrasına aldığım uçak bileti bile yeterince erken alınmamış meğerse! Maldivler'de teknelerde 3 farklı rota yapabilirsiniz. Bu rotalarda konaklama 7-14 gece arasında değişiyor. - Male Merkez Atolleri dalış noktaları - Kuzey Atolleri dalış noktaları - Güney Atolleri dalış noktaları Seçtiğiniz rotaya göre iç hat uçuşu almanız gerekebiliyor. Ben ilk kez geldiğim için iç hat uçuş almadan Male Merkez Atolleri Dalış Noktaları 'nda dalmayı tercih ettim. Bir daha geldiğimde ise daha bakir olduğu söylenen Maldivler Güney Atolleri'ne gitmeyi planlıyorum. Eğer dalışlarınızda kendi malzemelerinizi kullanmayacaksanız her birini tekneden kiralamanız gerekiyor. Eksik malzemelerinizi de tekneye önceden bildirmelisiniz. Kendi malzemelerinizle dalacaksanız scuba malzeme listesi yazıma göz atmanızı öneririm. Malzemeleriniz hazır olduktan sonra artık Maldivler'de dalışa hazırsınız demektir. Dalışlarımı Maldivler Merkez Atolleri yazımda anlatacağım ama önce sizi Blue Force One'ın çektiği görüntülerle baş başa bırakayım. Bakalım bu görüntülerde beni bulabilecek misiniz? :-) Bu yazımdaki su altı fotoğrafları da Blue Force'a aittir. Bu yazı için videosunu paylaşan beIN IZ TV'de Sudaki İzler programından tanıdığımız Savaş Karakaş'a da çok teşekkür ediyorum. Bir de öneri: Buraya gelen Berrydewblog yazarı sevgili arkadaşım Şebnem'in yazısı eminim size Maldivler'le ilgili güzel bir bakış açısı daha kazandıracaktır.


Hint Okyanusu'nun su altı zenginliklerini merak ediyor musunuz? Cevabınız evet ise sizi Tanzanya'nın Zanzibar Adası'na götürmemi, oranın su altı dünyasıyla tanıştırmamı, Zanzibar en güzel dalış noktaları hakkında bilgi vermemi ve Zanzibar dalış maceramı anlatmamı ister misiniz? O zaman gelin hep birlikte Zanzibar dalış nasılmış bir bakalım. Dünyanın en güzel yerlerinden birisi olan Zanzibar, Tanzanya'nın 40 kilometre açığında, Hint Okyanusu'nda yer alan takımadalardan oluşuyor. Pemba ve Unguja isimli 2 büyük ve onlarca küçük adaların birleşiminden oluşan takımadalar içinde adaların en büyüğü olan Unguja'nın ismi Zanzibar olarak geçiyor. Topraklarında yetiştirilen baharatlar ün saldığı için burası ayrıca Baharat Adası olarak da anılıyor. Daha önceki bir yazımda size Zanzibar Adası'nı detaylıca tanıtmıştım. Bu yazımda ise Zanzibar'ın su üstünü değil, su altını anlatacağım. Öncelikle şunu belirteyim: Benim Zanzibar gezisindeki hedefim sadece dalış yapmak değildi. 2 haftalık safari sonrasında geldiğim Zanzibar benim için öncelikle bir dinlenme yeri oldu ama tabii bir dalgıç olarak buraya kadar gelmişken dalış yapmadan dönmek de benim için söz konusu bile olamazdı. Bedenim yorgun ama aynı zamanda su altında soluyacağım azota aç olduğundan adada kaldığım 5 günün 1 gününü dalışa ayırdım. Adanın güney doğu bölgesinde konakladığım için dalışı da orada yaptım. Ancak en güzel dalış noktaları aslında adanın kuzey bölgesinde yer alıyor. Hemen not düşeyim: Dalış gezisine gitmeden önce dalış ihtiyaç listesi belirleyip yola eksiksiz malzeme ile çıkmanızı öneririm. Çünkü konforunuz ne kadar iyi olursa o kadar rahat ve güvenli dalışlar yaparsınız. İstanbul'dan Zanzibar'a direkt uçuşlar 7 saat 20 dakika sürüyor. Ayrıca aktarmalı uçuşlar da bulunuyor. - Vizenizi ülkeye gitmeden önce online alabilirsiniz. Eğer online vize alacaksanız https://eservices. immigration. go. tz/visa/ sitesinden gerekli bilgileri doldurabilirsiniz. - Ya da ülkeye girişte 50 $ ödeyerek kapıda Tanzanya vizesi alabiliyorsunuz. Zanzibar'a dalış gezisi planlıyorsanız şubat, mart, temmuz ve ağustos ayları dalış yapmak için en iyi aylar. - Eagle ray : Haziran-mart ayları arası - Manta: Aralık-nisan ayları arası - Blacktip resif köpekbalığı: Haziran-mart ayları arası - Hammerhead köpekbalıkları: Kasım-şubat ayları arası - Whale shark : Ekim-şubat ayları arası - Denizatı: Haziran-mart ayları arası - Humpback balinalar: Temmuz-ekim ayları arası - Whitetip resif köpekbalığı, yunus ve hawksbill kaplumbağaları: Yıl boyunca Şimdi Zanzibar dalış noktaları listesine bir göz atalım. Yabani yeşillikleri nedeniyle Yeşil Ada olarak da bilinen ve Zanzibar'ın kuzeyinde yer alan Pemba Adası bu bölgede dalınabilecek en güzel yerlerden biri. Adaya Arusha, Dar es Salaam ve Zanzibar'dan yarım saat süren pır pır uçaklarla gidiliyor. El değmemiş mercanları, antik kalıntıları ve hoodoo büyüsüyle Pemba Adası adeta canlı bir tarihe ev sahipliği yapıyor. Zanzibar'ın güneyindeki Mafia Adası'na Dar es Salaam'dan 30 dakikalık uçuş ile veya Nyamisati Köyü'nden kalkan ve 4 saat süren feribotlarla gidiliyor. Ancak feribotlar aşırı kalabalık olduğundan çok tavsiye edilmiyor. Mafia Adası'nda denizlerin en büyük canlısı balina köpekbalıklarıyla dalabiliyorsunuz. Bu muhteşem canlılar özellikle kasım-şubat ayları arasında görülüyorlar. İstanbul'a dönüş uçağında tanıştığım Müjgan da Mafia Adası'nda dalışa gittiğini, 2 gün aradıktan sonra nihayet balina köpekbalıklarını bulduklarını ve onların yanında daldığını bana anlattı. Nasıl imrendiğimi anlatamam! Zanzibar'ın kuzey doğu kıyısından yaklaşık 4,5 kilometre uzaklıkta yer alan Mnemba Adası muhteşem mercan resifleri ile çevrili. Big Wall, Small Wall, Kichwani, Aquarium, Indian Gate en popüler dalış noktaları. Muhteşem su altı dağ manzarası ve bol deniz yaşamı ile Leven Bank noktası Zanzibar'ın en iyi dalış yerlerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak güçlü akıntıları nedeniyle sadece tecrübeli dalgıçlara uygun. Buradaki dalışlarınızda resif köpekbalıkları, yunuslar, baraküdalar, orfozlar ile karşılaşmanız an meselesi. Akıntının yoğun yaşandığı Wattabomi dev mercanların etrafında oyun oynayan şişe burunlu yunusları ile adını duyuruyor. Big Wall akıntı dalışı ve derin dalış arayan tecrübeli dalgıçlar için uygun. 40 metre derinliğe sahip Manta Point sadece tecrübeli dalgıçlar için uygun. Benim Zanzibar tüplü dalış deneyimime gelince: Dalışa küçük bir tekneyle çıktık. Deniz oldukça dalgalı olduğu için tekne çok fazla sallıyordu. Neyse ki midemde bir arıza çıkmadan scuba malzemelerini kuşandık ve suya atladık. Su inanılmaz akıntılıydı. Hiç palet vurmadığım halde adeta uçarcasına gidiyordum. Zaten navigasyon yani yön bulma gibi bir derdimiz yoktu. Dalış rehberi yüzeye şamandıra göndermişti. Tekne bizi yukardan takip ediyordu. Dalış bittiğinde de nereden çıkarsak oradan alacaktı. Su altı ise oldukça renkliydi. Mor, kırmızı, yeşil mercanlar suyun dibini tamamen kaplamıştı. Neredeyse 1 mm boş alan yoktu. Her yer mercan bahçesiydi. Tropik balıklar cirit atıyordu ama ne yalan söyleyim Maldivler'de inanılmaz çok sayıda ve çeşitte balık gördükten sonra burası balık açısından bana biraz yavan geldi. Tabii ki Türkiye ile karşılaştırıldığında değişik balıklar görüyordum ama Maldivler'de dalış yaptıktan sonra biraz zor beğenir olmuştum. Yine de hayatımı su altını keşfetmeye adadığım için her zaman ıslak ve mutlu kalmayı umut ediyorum. O nedenle Zanzibar'da daldığım için de çok mutluyum. Su altı fotoğrafları ve video için Happy Bubbles Dalış Merkezi'nin sahibi Yener Çeltikci'ye çok teşekkürlerimle. Şimdi buyrun Yener Çeltikci'nin keyifli videosunu birlikte izleyelim. Dalışsız olmaz :-) . Darısı başına Mürücüm :-) . Video gercekten cok guzel olmus. Keyifle izledim. Gormediklerimizi gormus gibi oluyorum. Beğenmene çok sevindim. Su altının güzelliklerini gösterebiliyorsam ne mutlu bana. Hiç deneyimlemediğim, bambaşka bir dünya. teşekkürler. Seni de başlatalım Alpercim. Bayılırsın eminim.


Şanlıurfa, "İnançlar Diyarı" olarak anılıyor çünkü dünyanın en eski tapınak kalıntıları burada bulunuyor. Asur, Babil dönemlerinde ay, güneş, gezegenlerin kutsal sayıldığı Pagan dininin tapınakları şehrin Harran ve Soğmatar bölgelerinde yapılmış. Bu yazımda ise Abgar Krallığı döneminde ay ve gezegen tanrıları için tapındıkları bir kült merkezi olarak kullanılan, Hz. Musa'nın yaşadığı yer olarak rivayet edilen, kaya mezarları, kuyuları ve mağaralarıyla dikkat çeken Soğmatar kült merkezinden bahsedeceğim. Soğmatar ismi Arapça yağmur anlamına gelen "Matar" sözcüğünden geliyor. Tektek Dağları'nın kışın bol yağmur alan bu bölgesine çok sayıda sarnıç yapılmış, burada biriktirilen sularla dağlarda otlatılan koyun ve keçi sürülerinin su ihtiyacı karşılanmış. Köy bu nedenle günümüzde de "Yağmurlu" adıyla anılıyor. Soğmatar'ın tarihteki önemi Asur, Babil dönemlerinde ay, güneş, gezegenlerin kutsal sayıldığı Pagan dininin ve bu dinin baş tanrısı Mar alahe'nin merkezi olmasından kaynaklanıyor. Mare lahe'yi temsil eden açık hava mabedi, Kutsal Tepe / Merkez Tepe olarak adlandırılıyor. Antik alandaki Nekropol alanında Tunç Çağı'na tarihlenen çok sayıda mezar ve kaya mezarı var. O çağda insanlar mezarın içine girip ölülerini ziyaret etmiş, hediyeler bırakmışlar. Romalılar bölgeye geldiklerinde bu mezarları bulmuş ve kullanmış. Romalılar'ın katliamından kaçan Hristiyanlar ise bölgede yer altında bir şehir inşa etmiş ve burada saklanmış. Bu yer altı şehri günümüze çok az buluntuyla ulaştı. Şuayb Şehri'nde yaşayan insanlar Soğmatar kült merkezini mezarlık ve ibadet yeri olarak kullanmış. Hz. Musa'nın firavundan kaçarken burada çiftçilik yaparak yaşadığına, kuyulardan birinin Hz. Musa'nın mucizevi asası tarafından açıldığına, Hz. Musa'nın kayınpederi Hz. Şuayip ile burada buluştuğuna inanılıyor. Soğmatar kült merkezi; Şanlıurfa il merkezine 80 km, Harran ilçesine 53 km mesafedeki Eyyübiye ilçesine bağlı Yağmurlu Mahallesi'nde yer alıyor. Ancak Soğmatar turu yapmak isterseniz buraya toplu taşıma yok. Araba kiralayabilir ya da yerel bir acenteyle çalışabilirsiniz. Ben bölgeyi yerlisi Göncü Turizm ile gezdim. Sahibi Cem Göncü her konuda yardımcı oldu. +90 532 433 85 64. Gönül rahatlığıyla arayabilirsiniz. Soğmatar kült merkezinde Ay tanrısı Sin'e tapınılan bir mağara, yamaçlarında yer yer tanrı kabartmalarının ve zemine kazılmış yazıtların olduğu bir tepe, 6 adet kare ve yuvarlak planlı mozole, iç kale, ana kayaya oyulmuş 120 kaya mezarı, bir nekropol, Museviler için büyük önem taşıyan Hz. Musa kuyusu, Kalkolitik döneme tarihlenen kutsal höyük bulunuyor. Hz. Musa'nın mucizevi asası ile bu kuyuyu açtığına inanılıyor. Kuyudan hala su geliyor. Satürn Tapınağı'nın altında kayadan oyulmuş 2 bölümlü bir mezar odası bulunuyor. Şamaş Tapınağı, kare şeklinde bir yapı. Tamamen yıkılan Jüpiter Tapınağı'nın silindirik bir yapı olduğu biliniyor. Sin Tapınağı, Ay Tanrısı Sin'e adanmış. Merkür Tapınağı dikdörtgen tabanlı bir yapı. Mars Tapınağı'nın sadece üç duvarı ayakta duruyor. Soğmatar Kült Merkezi adını neredeyse hiç duyurmayan, bakımsız haliyle hayal kırıklığı yaşatan bir yer. Ancak günümüzde burası önemli bir enerji merkezi olarak spiritüel yönü kuvvetli kişiler tarafından ziyaret ediliyor. Her gidilen yeri bizlere harika bir anlatım ve lezzette sunuyorsun sevgili Yaprak. Yazdıkların hep çok ama çok heyecan verici.


Sakinlikten hoşlanıyorsan sonbahar tatilini geçirmek için Çanakkale'nin ayvacık ilçesine bağlı Assos'u tercih edebilirsin. Konuklarına sunduğu manzaralar ve hemen yanı başındaki antik kalıntılar, bu şirin yerleşim bölgesini oldukça özel kılıyor. El değmemiş doğasını ve deniz ürünlerinin başını çektiği enfes yemekleri de unutmamak gerekiyor. İstanbul'dan çok fazla uzaklaşmadan sonbaharda birkaç günlük tatil kaçamağı yapmak istiyorsan, rotanı Trilye'ye çevirebilirsin. Zeytin bahçeleri ve cumbalı evleri ile meşhur yerleşim, yılın bu döneminde epey sakin bir kimliğe bürünüyor. Dolayısıyla Trilye'nin Arnavut kaldırımı kaplı sokaklarında gezerken içinin huzurla dolduğunu kolayca fark edebilirsin. Doğayla iç içe olabileceğin bir sonbahar tatil planı yapmaya niyetlendiğinde, seçeneklerin arasında Bozcaada'ya yer verebilirsin. Türkiye'nin üçüncü büyük adası, konuklarına enfes doğa ve insan manzaraları, harika yemekler, başta yürüyüş ve dalış olmak üzere birçok aktiviteyi gerçekleştirebilme fırsatı sunuyor. Tüm bunlara ek olarak gün batımına doğru kendisini iyiden iyiye hissettiren romantik atmosfer de cabası. Hazır manzaralardan söz açılmışken, Ayvalık'a bağlı Cunda Adası'nı da es geçmemek gerekiyor. Mimarisiyle hayranlık uyandıran ada, sonbaharda sakinlik arayanları kendisine çekiyor. Sahilde yürümek, manzaraları izlemek ve iyice tenhalaşan restoranlarda oturup bir şeyler yemek; insana aradığı huzuru fazlasıyla veriyor. Eğer sen de Cunda'da uzun süre etkisinden kurtulamayacağın bir tatil deneyimi yaşamak istersen, hemen Bilet. com'dan uygun fiyatlarla Ayvalık otobüs bileti al! Birbirinden güzel plajları ve kendine has atmosferi sayesinde Datça, yaz aylarında deyim yerindeyse tatilci akınına uğruyor. Ancak çoğu deneyimli gezgin gibi sen de biraz sabredip Datça'ya sonbaharda gitmeyi düşünebilirsin. Böylece Eski Datça'nın taş evlerle çevrelenmiş dar sokaklarında huzur içerisinde yürüyebilir, yerel halkla daha rahat iletişim kurabilir ve plajlarda sakince deniz keyfi yapabilirsin. Koruma altındaki Abant Gölü, özellikle İstanbul ve Ankara'da yaşayanlar için ideal bir günü birlik tatil rotası niteliği taşıyor. Ağaçlardan dökülen yaprakların kapladığı patikalarda yürümek, sonbaharda Abant'ta yapılabilecek en keyifli aktivite olarak öne çıkıyor. Tabii göl kıyısında zaman geçirirken fotoğrafını çekmeye değer birçok harika manzara ile karşılaşacağından da emin olabilirsin. Sonbaharda Doğu Karadeniz'in dillere destan güzellikteki doğasında birkaç gün geçirmeye ne dersin? Eğer bu soruya cevabın "Evet!" ise hemen Borçka sınırları içerisindeki Karagöl'e doğru keyifli bir yolculuğa çıkabilirsin. Tabiat parkı sınırları içerisinde günlerini meditasyon yaparak, doğa yürüyüşüne çıkarak ya da bir yere oturup sonbahar güneşinin altında kitap okuyarak geçirebilirsin. Sonbahar tatili için ideal seçenekler arasında Bartın'ın kökenleri günümüzden 3.000 yıl önceye dayanan ilçesi Amasra da bulunuyor. Doğasının güzelliği ile konuklarını mest eden yerleşim, yılın bu mevsiminde epey sessiz kimliğe bürünüyor. Dolayısıyla simge haline gelmiş kısımlarını keşfetmek, harika mutfak kültürünün tadını çıkartmak çok daha keyifli hale geliyor. Ankara ve çevresinde yaşayanların tercih edebilecekleri birçok seçenek bulunuyor. Ancak senin aklında kaplıca keyfi yapmak varsa rotanı doğrudan Kızılcahamam'a çevirebilirsin. Çam ormanları ile çevrili ilçe, köklü tarihi sayesinde kültürel gezilerden hoşlananların da ilgisini çekiyor. Soğuksu Mili Parkı ve Abacı Peribacaları ise bölgenin en önemli doğal güzellikleri arasında bulunuyor. Eğer kültürel çeşitliliği ile ön plana çıkan, doğal güzellikler açısından zengin ve köklü tarihe sahip yerlerde tatil yapmaktan hoşlanıyorsan, bu sonbaharda Hatay'a Samandağ'a seyahat edebilirsin. Sahip olduğu değerlerden dolayı Samandağ, doğa sporlarından ve kültürel gezilerden hoşlananları kendisine çekmekte hiç zorluk yaşamıyor. Bölgenin konuklarına sunduğu fırsatları sen de deneyimlemek istersen, hemen Bilet. com'u ziyaret et ve uygun fiyatlarla bir Hatay uçak bileti al! Teşekkürler yorumunuz için. Bakıp düzeltme yapacağım. Hey There. I discovered your blog the usage of msn. This is a really smartly written article. I'll be sure to bookmark it and return to learn more of your helpful information. Thank you for the post. I'll certainly return.


Antalya'nın 30 kilometre kadar kuzey batısında bulunan Termessos Antik Kenti, deniz seviyesinden 1.150 metre yükseklikteki konumu sayesinde hem geçmişte düşman akınlarından hem de günümüzde modern insanın yarattığı olumsuz etkilerden kendisini başarıyla korumuş bir antik kent. Güllük Dağı'nın kuzey batı kısmına Anadolu'nun en eski halklarından Luviler'in soyundan gelen Solymler tarafından kurulan kentin son yerleşimcileri Romalılar olmuş. Altında uzanan inanılmaz Pamfilya Vadisi manzarası, Güllük Dağı Milli Parkı'nın olağanüstü enerjisi birleşince Termessos Antik Kenti kesinlikle Türkiye'nin en etkileyici antik kentleri arasına giriyor. Hatta benim gibi Peru'nun gözbebeği Machu Picchu'yu yere göğe sığdıramayan bir gezgin bile Termessos'u neredeyse Machu Picchu'yla eşdeğer tutuyor. Güllük Dağı Milli Parkı ve Termessos, UNESCO Karma Miras listesinde bulunuyor. Termossos'un tarih sahnelerinde adı ilk olarak M. Ö 333 yılında Büyük İskender'in istila etmeye çalışması ancak zor olacağını anlayınca çekilip seferine devam etmesiyle duyulmuş. Büyük İskender'in ölümünden sonra Ptolemyler kenti işgal etmiş. Roma döneminde bağımsız olmuş, kendi adına sikkeler bastırmış. Bizans döneminde ve sonraki devirlerdeki durumu hakkında ise hiçbir bilgi bulunmuyor. Orman içindeki ören yerlerinin en çarpıcılarından biri olan Termessos Antik Kenti, Antalya'nın Döşemealtı beldesinde, Antalya merkeze yaklaşık olarak 30 kilometre mesafede yer alıyor. Güllük Dağı Milli Parkı içinde yer alan antik kentte 113 kuş türü, 680 bitki türü yaşıyor. Termessos Antik Kenti'ne özel aracınızla gidecekseniz Antalya-Korkuteli yolu üzerinde Termessos ayrımından girip 9 kilometrelik dar ve rampalı yolu izlemeniz gerekiyor. Toplu taşıma ile gelecekseniz Antalya-Korkuteli minibüsleri ile Termessos yol ayrımına gelmeniz, buradan sonra 9 km yürümeniz gerekiyor. Antik kente dar ve dik bir yoldan ulaşılıyor, dolayısıyla buraya gelmek oldukça zahmetli. Ancak zorlu bir yerde bulunması ve yönlendirme tabelalarındaki başarısızlığa rağmen burası oldukça etkileyici bir antik kent. Hiç kazı yapılmamış, bunun yanında insan tahribatına uğramamış olmasının verdiği enerjiyle büyüleyici bir havası var. Kent planına dikkat ederek gezer ve tüm kalıntıları görürseniz eminim burayı fazlasıyla beğeneceksiniz. Antik kent aşağı şehir ve yukarı şehir olarak iki kısma ayrılıyor. Kentin en önemli kalıntıları arasında şehir surları, kuleler, kral yolu, Hadrian kapısı, gymnasium, agora, tiyatro, odeon, mezarlar, kemerler ve drenaj sistemi yer alıyor. Çok sayıda tapınağa ve çok geniş mezarlık alanına sahip olan antik kentte zengin mezar çeşitliliği ve savaşçılığı betimleyen kalkan motifli lahitler dikkat çekiyor. İon düzenindeki Artemis Tapınağı, Termessos Antik Kenti'nin koruyucu tanrıçası Artemis'e adanmış. Tapınağın kapısı da ünlü Roma İmparatoru Hadrian şerefine yapılmış. Aşağı şehir bölgesindeki surların bir kısmı günümüze kadar ulaşmış. Kentin ana giriş kapısı tüm heybetiyle misafirlerini selamlıyor. Gymnasium M. S 1. yüzyıla tarihleniyor. İki katlı olduğu anlaşılan ve birinci katı ayakta kalan Gymnasium birçok oda ve salondan oluşuyor. Hamamın güney batısında, arkalarında dükkanlar bulunan sütunlu cadde yer alıyor. Hemen yakınında da kanalizasyon şebekesinin mükemmelliğini gösteren kanallar görülüyor. Yukarı şehir bölgesindeki surların bir kısmı günümüze kadar ulaşmış. Termessos halkının katkılarıyla M. Ö 2. yüzyılda yapılan Kral Caddesi, yükselen şehrin duvarlarının yanından geçiyor ve düz bir yol olarak şehir merkezine kadar uzanıyor. Şehir kapısının doğusundaki duvarlarda zarlarla kehanet içeren yazıtlar görülüyor. Osbaras Stoası, agoranın etrafında bulunan ve küçük dükkanlar olarak adlandırılabilecek yapılara deniyor. Osbaros isimli bir kişi tarafından yaptırıldığı düşünüldüğünden onun ismiyle anılıyor. Pamphylia Ovası'nın üzerinde manzaraya hakim konumdaki tiyatro, şüphesiz Termessos Antik Kenti'nin en göz alıcı yapısı. 4.000-5.000 seyirci kapasitesine sahip. Arkasında uzanan müthiş dağ manzarası ile burası adeta Machu Picchu'yu andırıyor. Açık hava pazar yeri olan Agora üç yandan stoalarla çevrilmiş. İki katlı stoa M. Ö 150-138 yılları arasında hüküm süren Pergamon Kralı II. Attalos tarafından dostluklarının kanıtı olarak Termessos'a hediye edilmiş. Kuzey doğu stoa muhtemelen II. Attalos'un stoası taklit edilerek Osbaras isimli varlıklı bir Termessoslu tarafından yaptırılmış. Küçük bir tiyatroyu andıran Odeon M. Ö 1. yüzyıla tarihleniyor. Termessos Antik Kenti'nde değişik büyüklüklerde ve çeşitlerde 6 adet tapınak var. Bunlardan 4 tanesi odeonun yanında kutsal olduğu tahmin edilen alanda bulunmuş. Odeonun tam arkasında yer alan tapınağın şehrin asıl tanrısı Zeus Solymeus'a ait olduğu ileri sürülüyor. Odeonun güney batı köşesinde yer alan tapınak Artemis'e ithaf edilmiş. Cephe duvarı Dor düzeninde olan ve 6 m yüksekliğe erişen yapı, "Kurucunun Evi" olarak tanınıyor. Üzerinde savaşçı figürleri bulunan gösterişli mezara Kahraman Mezarı deniyor. Şehrin en büyük mezarlığında 1.000 kadar lahit bulunuyor. Termessoslular'ın savaşçılıklarını betimleyen kalkan motifli lahitler, mezarlık alanında oldukça geniş bir yer kaplıyor. Ölüler; kıyafetleri, mücevherleri ve diğer aksesuarlarıyla bu lahitlere konurmuş. Termessos Antik Kenti'nin güneyi, batısı ve kuzeyinde çoğu şehir duvarları içerisinde yer alan, kayaya oyulmuş mezar taşları bulunan mezarlar var. Çok geniş mezarlık alanındaki mezarların çeşitliliği ve bezemeleri oldukça dikkat çekiyor. Bunlar arasında Büyük İskender döneminin önemli komutanlarından Alketas'ın mezarı oldukça önemli. Alketas kim mi? Büyük İskender'in ölümünden sonra M. Ö 319 yılında generallerinden Antigonos Monophtalmos, diğer general Alketas ile savaşmak için askeri hazırlıklara girişmiş. Alketas sayıca üstün kuvvetler karşısında yenilgiye uğrayacağını anlayınca arkadaşları ile birlikte Termessos Antik Kenti'ne sığınmış. Antigonos kentin önüne gelip Alketas'ın kendisine teslim edilmesini isteyince kentin yaşlıları ve önde gelenleri Alketas'ın Antigonos'a teslim edilmesine karar vermiş. Gençler bu karara karşı çıksalar da sözlerini dinletememiş. Alketas düşmana verileceğini anlayınca intihar etmiş. Yaşlı Termessoslular, Alketas'ın cesedini surlardan aşağı indirerek Antigonos'a teslim etmiş. Alketas'ın cesedini ele geçiren Antigonos hırsını alamayarak 3 gün boyunca cesede işkenceyi yapmış. Kokmaya başlayan cesedi gömmeden bırakarak Pisidia bölgesinden ayrılmış. Genç Termessoslular, Alketas'ın her tarafı parçalanmış cesedini kente taşımış, gereken saygıyı göstererek törenle gömmüş. Doğal kayalara oyulmuş güzel bir anıt dikmişler, anıtı çok sayıda kabartma ile süslemişler. Aşağı Nekropol askerlere ait olduğu tahmin edilen bir mezarlık. Burada 200 civarında lahit var. En ünlüleri ise üzerinde aslan motifleri olan Aslanlı Lahit ve yunus motifleri olan Yunuslu Lahit. Herzaman ki gibi güzel bir tanıtım. Elinize, yüreğinize sağlık. Teşekkürler.. Termessos must have been a beautiful place 2000 years back though I would never compare it to Machu Picchu and the stone work of the Incas puts the Roman stone work to shame. It never ceases to amaze me how the Roman lords loved to place their cities/palaces high up in the hills/mountains. The location meant that many thousands of slaves had to support the overlords who lived there. Carrying water alone would have been a real task. We have visited most ancient sites in Turkey and will continue to expand our travels. Our favorite cities are probably Perge and Sagalassos. It would be fantastic to see Termessos excavated and rebuilt. Loved your story and the photos. I will be following you kow. It is not really possible to compare Termessos to Machu Picchu, but it is the view of the mountains in each place that look alike. I love Perge and Sagalassos myself. Continue exploring the antique cities in Turkiye. There are amazing places.


Zimbabve'ye geldiğinizde ülkenin adını dünya çapında duyuran Victoria Şelaleleri'ni mutlaka ziyaret edeceksinizdir. The Palm River Hotel de şelalelere sadece 4 km uzakta, Zambezi Nehri'nin hemen kenarında yer alan bir otel. Hem turistik hayata yakın hem de sadece kuş cıvıltıları ve yaban hayatıyla çevrelenen otel, size Afrika'daki evinize gelmiş gibi hissettiriyor. O zaman gelin, oteli daha yakından tanıyalım. Queenslander stilinde inşa edilen otel, ahşap ve demir işlemeleriyle dikkat çekiyor. Hem estetik hem de fonksiyonel bir yapıya sahip. Zambezi Nehri'nin hemen bitişiğinde olduğu için odanızdan bahçeye ya da balkonunuza çıktığınız anda yaban hayatını dinleyebiliyorsunuz. Ancak gece odanıza bir su aygırı ya da timsah gelir diye korkmayın! Çünkü hayvanlar çok yakınınızda olsalar da elektrikli çiti geçip otelin içine giremiyor. Otelin açık bir restoranı ve bar alanı var. Buralarda uluslararası lezzetleri tadarken yine yaban hayatıyla iç içesiniz. Eğer Victoria Şelaleleri'ne gitmek isterseniz otelin ücretsiz servislerinden faydalanabiliyorsunuz. Dilerseniz de aktivitelerden kalan zamanınızda otelin havuzunda serinleyip dinlenebiliyorsunuz. Otelin 7 binada toplam 73 adet odası ve suiti var. Hepsi de çok ferah ve iç açıcı. 30 m büyüklüğündeki 60 adet deluxe odanın hepsinin balkonu var. 107 m büyüklüğündeki 2 adet deluxe suit giriş katında yer alıyor. 2 odası 2 banyosu olan suitler aileler için uygun. 77 m büyüklüğündeki 2 adet balayı suiti adı üzerinde balayı çiftleri için tasarlandı. 80 m büyüklüğündeki 3 adet executive suit geniş ve ferah yapısıyla lüks arayanlar için ideal. 70 m büyüklüğündeki 1 adet presidential suitin 41 m büyüklüğünde bir balkonu var. The Palm River Villa'nın içinde executive suit, balayı suiti ve twin deluxe oda olmak üzere toplam 3 oda bulunuyor. The Palm River Hotel misafirlerine Afrika huzurunu ve lüksünü yaşatmayı başarıyor. Victoria Şelaleleri'ne yakın konumuyla da bölgede konaklamak için oldukça iyi bir alternatif. Harika bir yazı metini olmuş. Emeğinize sağlık.


Victoria Şelaleleri'ni görmek için Zambiya'ya geldiğinizde şelalelere yakın bir bölgede konaklamanız doğru bir tercih olacaktır. Mosi-Oa-Tunya Milli Parkı'nın tam içinde yer alan The Royal Livingstone Victoria Falls Zambia Hotel by Anantara; iki otelden oluşuyor AVANI Victoria Falls Resort (4 yıldız) ve The Royal Livingstone (5 yıldız). İki otel de oda+kahvaltı hizmet veriyor, öğlen ve akşam yemeklerini ekstra alabiliyorsunuz. İki otel de milli parkın içinde yer alıyor, yürüyerek birinden diğerine gidebiliyorsunuz. AVANI Victoria Falls Resort'tan Victoria Şelaleleri'ne direkt geçiş var. The Royal Livingstone ise Zambezi Nehri'nin kenarındaki konumuyla göz kamaştırıyor, ben de bu yazımda bu otel hakkında bilgiler vereceğim. Otellerin en önemli özelliği milli parkın içinde yer alıp birbirleri arasında geçişlerinin olması. AVANI'nin çıkış kapısı direkt Victoria Şelaleleri'nin girişinde yer alıyor. Oda numaranızı söyleyerek parka ücretsiz girebiliyorsunuz. The Royal Livingstone ise Zambezi Nehri'nin hemen kıyısında yer alıyor. Buranın nehir kenarındaki restoranında gün batımında unutulmaz bir akşam yemeği yiyebiliyorsunuz. Otellerin ortalarında yer alan bir alanda salı, perşembe, cumartesi geceleri 18:30-22:00 saatleri arasında düzenlenen boma isimli akşam yemeği, uluslararası mutfak ve Zambiya mutfağı ile harmanlanan bir açık büfe yemek. Bu özel yemek yerel müzik ve danslar eşliğinde yeniyor. Otelin ana restoranı The Old Drift Restaurant, a la carte sunuyor. Kubu'da Zambezi Nehri'ni izleyerek yemek yiyorsunuz. Müşteri İlişkileri yetkilisi Chola Kasengele yalnız kalmamam için sürekli benimle ilgilendi, akşam yemeğini de benimle birlikte Kubu'da yedi. Bu sıcaklığı unutmam mümkün değil! Lounge hafif atıştırmalıklar yemek için tercih ediliyor. The Travellers Bar müthiş dekorasyonuyla tam bir buluşma noktası. Tüm bunlara ilaveten iskelede özel yemek rezervasyonu yapabiliyorsunuz. 30 m büyüklüğündeki premier oda 2 yetişkin için tasarlandı. Balkonu veya verandası var. 30 m büyüklüğündeki deluxe oda 2 yetişkin için tasarlandı. Balkonu veya verandası var. 30 m büyüklüğündeki deluxe köşe oda 2 yetişkin için tasarlandı. Kış bahçesi var. 63 m büyüklüğündeki Livingstone Suit 2 yetişkin için tasarlandı. Oturma ve yemek odası var. 88 m büyüklüğündeki presidential suit 2 yetişkin için tasarlandı. Oturma ve yemek odası var. Odalar terasa açılıyor. Burası bambaşka bir alem. Personeli misafirleriyle oldukça ilgili. Zambiya'ya geldiğimde eğer tek bir otelde konaklama şansım olacaksa orası bu otel olacaktır.


Fethiye'de bulunan Tlos Antik Kenti, sırtını yasladığı Akdağlar'daki geniş egemenlik alanı ve Ksanthos Vadisi'ne hakim coğrafi konumu sebebiyle Likya uygarlığının önemli yerleşimlerinden biri olmuş. 23 kentten oluşan ve tarihteki ilk demokratik birlik kabul edilen Likya Birliği M. Ö 167 yılında kurulduğunda Tlos 3 oy hakkına sahip 6 kentten biriymiş. Likya Birliği döneminde spor merkezi, Roma döneminde piskoposluk merkezi olarak hizmet veren Tlos Antik Kenti, diğer Likya Uygarlığı Antik Kentleri ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Geçici listesinde bulunuyor. Mitolojiye göre kentin ismi Tremilus ve Praksidike'nin dört oğlundan biri olan Tloos'dan geliyor. Buranın bir başka mitolojik hikayesi de Korinthos kralı Glaukos'un oğlu Bellerophontes ile ilgili. Bellerophon'un zeka, sanat, strateji, ilham ve barış tanrıçası Athena'nın yardımıyla uçan at Pegasus'u ehlileştirdiği ve Kimera adlı canavarı öldürdüğüne inanılıyor. Bellerophon'un yaşamının Tlos'ta geçtiği söyleniyor. Tlos ve çevresinde yerleşim Neolitik Dönem ile başlayıp Demirçağ'a kadar kesintisiz devam etmiş. Likya, Pers, Antigonos, Ptolemaios, Seleukos ve Rodos egemenliğine giren kent, M. Ö 167 yılında Roma Senatosu tarafından Likya'nın bağımsızlığının tanınması ve Likya Birliği'nin resmileştirilmesiyle Likya Birliği'ne bağlı bir kent haline gelmiş. Tlos bu birlikte 3 oy hakkına sahip 6 kentten biri olmuş. M. S 43 yılında Roma İmparatoru Claudius Likya Bölgesi'ni bir Roma eyaletine dönüştürdüğünde Tlos birlik içindeki önemini koruyarak Metropolis unvanını taşımaya devam etmiş. Hristiyanlık Dönemi ile birlikte Likya'da oluşturulan önemli piskoposluk merkezleri arasında Tlos'un da adı geçiyor. Tlos'un Likya şehirleri arasındaki bu dinsel önemi M. S 12. yüzyıla kadar devam etmiş. Tlos ören yeri, Fethiye'ye yaklaşık 42 kilometre uzaklıkta, Seydikemer ilçesi Yaka Köyü içinde bulunuyor. Antik kentin buluntuları bölgenin en yüksek dağları olan Akdağlar'ın sarp batı yamaçlarında başlıyor. Ören yerine toplu taşıma bulunmuyor. Eğer özel aracınızla gelecekseniz Fethiye-Korkuteli yolunda Kemer Bucağı'ndan sapmanız, Çatallar Köyü yolunu izleyerek Yaka Köyü'ne bağlı olan Kale Mahallesi'ne gelmeniz gerekiyor. Antik kentin buluntuları geniş bir alana yayılıyor. Akropol ve kaza mezarları, Bellerephontes'e ait mezar anıtı, stadyum, agora, hamam yapıları, Kronos Tapınağı, bazilika ve tiyatro gibi yapılar görülüyor. Akropolun doğu eteğindeki düzlük, stadyum alanını oluşturuyor. M. Ö 5. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlanan nekropol alanında kaya mezarları ve lahitler görülüyor. kaya mezarları hem bireysel hem de aile mezarı olarak kullanılmış. Dışarıdan bakıldığında küçük bir kaleyi andıran Akropol, Antik Çağ'dan itibaren yerleşim yerlerini barındırıyor. Tlos Kent Bazilikası, M. S 4. yüzyılın ikinci yarısında dönemin haç formlu bazilikaları tarzında inşa edilmiş, M. S 13. yüzyıla kadar da kullanılmış. Korint düzeninde inşa edilen Kronos Tapınağı, Tanrı Kronos'a adanmış. M. S 2. yüzyıla tarihleniyor. M. Ö 2. yüzyıla tarihlenen hamam; frigidarium, tepidarium ve caldarium bölümlerinden oluşuyor. Tiyatronun batısında yer alan geniş düzlük agora olarak kullanılmış. 3 katlı sahne binası ve 2 kademeli caveası olan tiyatro Likya bölgesinin büyük tiyatro grubu içinde yer alıyor. Tlos Antik Kenti hem tarihi değeri hem de etkileyici kaya mezarları ile ziyaret edilmeyi hak eden bir ören yeri.


Japonya'nın başkenti Tokyo şehri; zengin kültürel yapısı, gelenekseliği ve modernliği buluşturan yaşam tarzıyla ülkenin en özel yerlerinden biri. 40 milyon nüfusuyla dünyanın en kalabalık metropolü olan Tokyo, aynı zamanda dünyanın en pahalı kentleri arasında yer alıyor. Üçüncü şogunluk olan Tokugawa Şogunluğu'nun başladığı 1603 yılında Ieyasu Tokugawa, Edo şehrini feodal hükümetin merkezi olarak seçmiş. 1868 yılında şogun yönetimine son verip tahta çıkan İmparator Meiji, imparatorluğun başkentini Kyoto'dan Edo'ya taşımış. Edo'nun adını da Doğu'nun Başkenti anlamına gelen Tokyo olarak değiştirmiş. Bir deprem ülkesi olan Japonya'da Tokyo da bu depremlerden nasibini almış. 12 Eylül 1923 depreminde büyük zarar görmüş, depremden sonra yeniden inşa edilmiş. II. Dünya Savaşı'nda da ABD uçakları tarafından bombardımana tutularak yıkılmış ve sonra yeniden inşa edilmiş. Tokyo 1950'lerden sonra ülke ekonomisine paralel bir gelişme göstererek hızla büyüdü ve bugünkü seviyesine ulaştı. Tokyo'ya ilk olarak Windstar Cruises ile katıldığım Japonya cruise turunda geldim. Bu geziye gelirken Emirates ile uçtum. İlk kez uçtuğum Emirates, hizmet kalitesiyle beklentimin üzerindeydi. Emirates, dünya çapında 150'den fazla varış noktasına uçuyor. Bünyesinde 160'dan fazla farklı ulustan çalışanı bulunuyor. Yolcularla kendi dillerinde iletişim kurmak, Emirates imzalı misafirperverliğin temel bir parçası olarak kabul edildiğinden, Emirates proaktif olarak çok dilli bir kabin ekibini bünyesinde barındırıyor. Emirates kabin ekibi, toplamda 70'ten fazla dil konuşabiliyor. Emirates'in şu an için Dubai-İstanbul arasında günde 3 uçuş olmak üzere, haftada toplam 21 seferi var. Uçakları geniş gövdeli; bunlardan biri havayolunun amiral gemisi A380, diğer ikisi Boeing 777ER ile gerçekleşiyor. Emirates ayrıca sürdürülebilirlik kapsamında pek çok adım atıyor. Bunlar arasında yakıt açısından daha verimli olan çok genç bir filoya sahip olması, yılda 500 tondan fazla cam ve plastiği geri dönüştürmesi, dijital menülere geçerek 1.000 ton kağıt tasarrufu sağlaması sayılabilir. Tokyo; Büyük Okyanus'un bir girintisi olan Tokyo Körfezi'nin kıyısında, Sumida Nehri'nin ağzında yer alıyor. Tokyo'da geleneksel Asakusa bölgesini, İmparatorluk Sarayı'nı, elektronik mağazaları ile tanınan Akihabara'yı, tapınakları, mabetleri, bahçeleri gezebilirsiniz. Ginza, Aoyama, Omotesando, Daikanyama gibi bölgelerde uluslararası ün yapan mimarların eserlerini görebilirsiniz. Şehir dışına çıkarsanız Tokyo Disneyland, hem çocukların hem de yetişkinlerin eğlenceli vakit geçirebileceği bir tematik park. Şehir dışında yer alan ve Japonya'nın eski başkentlerinden biri olan Kamakura'da tarihe tanıklık edebilirsiniz. Şehir merkezinde toplu taşıma ile her yere kolaylıkla gidebilirsiniz. Tokyo'da 60'dan fazla elektrikli tren hattı ve 900'den fazla tren istasyonu var. Tren, metro ağı, otobüs, monoray ve tramvay hatları oldukça ileri seviyede ve oldukça dakik. Eğer şehirde tek bir kart kullanmak istiyorsanız Suica veya Pasmo kartı alıp doldurabilir, kartı metro, tren, otobüste kullanabilirsiniz. Benim uçağım Narita Havalimanı'na indi. Buradan şehir merkezine gitmek için 2 opsiyon var, Keisei Skyliner ve Narita Express. Ben Narita Express'le şehir merkezine indim. Tokyo merkez tren istasyonuna yakın konaklarsanız her yere toplu taşımayla kolaylıkla ulaşırsınız. Ben bu bölgedeki Nine Hours Woman Kanda adındaki bir kapsül otelde kaldım. Kötü bir benzetme olacak ama kapsül otellerde oda yok, mezara girer gibi girdiğiniz ve sadece yatağı olan uyuma alanı var. Kapsül otel deneyimi yaşamak istediğimden özellikle bu konaklama şeklini tercih ettim. Burada sandığımın aksine hiç rahatsız olmadım, oldukça rahat ettim. Tokyo turu yapan her gezginin görmesi gereken Meiji Jingu, İmparator Meiji ve eşi İmparatoriçe Shoken'in tanrılaştırılmış ruhlarına adanan bir Shinto tapınağı. 1920 yılında Japonya'nın her bölgesinden bağışlanan 365 farklı ağaç türünün bulunduğu Yoyogi Parkı içine inşa edilmiş. Tokyo'nun en eski tapınağı olan Senso-ji Tapınağı, M. S 645 yılına tarihleniyor. 1600'lerde Tokugawa Şogunu Ieyasu tapınağı potansiyel işgalcilere karşı ruhani olarak koruyacak bir aile tapınağı olarak belirlemiş. Tapınağın önemi de böylece artmış. Tapınakta Kaminarimon Kapısı ve önünde asılı duran kırmızı fenerler herkesin beğenisini kazanıyor. Ben de buraya hayran kaldım, enerjisinden fazlasıyla etkilendim. Efsaneye göre M. S 628'de 2 balıkçı kardeş Sumida Nehri'nde bir Kannon heykeli bulmuş. Heykeli nehre atmışlar ama heykel geri çıkmış. Böylelikle Kannon'a saygı göstermek amacıyla Sensoji Tapınağı'nı inşa etmişler. Tapınak eskiden Budizm'in Tendai mezhebiyle ilişkiliymiş ama II. Dünya Savaşı'ndan sonra bağımsız hale gelmiş. Bir Shinto mabedi olan Asakusa Mabedi ; 1649 yılında Tokugawa Lemitsu tarafından Senso-ji Tapınağı'nı yapan balıkçıları onurlandırmak için Senso-ji Tapınağı'nın yanında inşa edilmiş. Asakusa Mabedi, Asakusa'da II. Dünya Savaşı bombalarından hasar almadan kurtulan birkaç binadan biri. Nakamise, Asakusa'daki en ünlü alışveriş bölgesi. Oldukça kalabalık ve hareketli olan bölgeden Japonya'ya özel en güzel hediyelik eşyaları satın alabilirsiniz. 1603-1867 yılları arasında Japonya'yı yöneten Tokugawa Şogunu, Edo Kalesi'nde yaşamış. 1868'de şogunluk devrilince ülkenin başkenti ve imparatorluk ikametgahı Kyoto'dan Tokyo'ya taşınmış. 1888'de de Edo Kalesi'nin bulunduğu yerde Tokyo İmparatorluk Sarayı inşa edilmiş. II. Dünya Savaşı'nda bombalar yüzünden sarayın orijinal binası yıkılmış, sonra aslına uygun olarak restore edilmiş. Saray günümüzde Japon İmparatoru'nun Tokyo'daki resmi ikametgahı. İmparator ve ailesinin özel konutları, müze, idari işler ve arşiv gibi bölümlerden oluşuyor. Daikeizan Gotoku-ji Tapınağı, 1480 yılına tarihleniyor. Tapınağın en önemli özelliğiyse sahibine şans getirdiğine inanılan maneki-neko heykelleriyle dolu olması. Tapınakta patisiyle çağırma hareketi yapan yaklaşık 10.000 beyaz kedi heykeli bulunuyor. Efsaneye göre Tama adında bir kedi birgün tapınağın dışında gezinirken bir samuraya rastlamış. Patisiyle samurayı tapınağa çağırmış, samuray da tapınağa girmiş. Ardından büyük bir fırtına kopmuş ama samuray tapınağa girdiği için hayatı kurtulmuş. Bunun üzerine samuray da tapınağın koruyucusu olmuş. İnanışa göre maneki-neko sayesinde insanlar sahip olduklarının kıymetini biliyor, bu da iyi şans getiriyor. Ginza bölgesi şık AVM'leri ve geceleri yanıp sönen parlak neon ışıklarıyla ünlü. Shibuya kentin en kalabalık semtlerinden biri. Çok sayıda gökdelene, modaya yön veren mağazalara ev sahipliği yapıyor. Shibuya İstasyonu, Tokyo'nun en işlek tren istasyonlarından biri. En çok da kavşakta her yönden karşı karşıya geçen insanların oluşturduğu görüntüsüyle dikkat çekiyor. Shibuya'ya geldiğinizde ölen sahibini yaşadığı süre boyunca her gün aynı saatte metro istasyonu önünde bekleyen meşhur köpek Hachiko'nun heykelini görebilirsiniz. Eski Shibuya'yı görmek isterseniz Nonbei Yokocho Caddesi'ne gidebilirsiniz. Siz de yeğenim Yasemin'im gibi anime ve manga seviyorsanız Tokyo'da geleceğiniz yer Akihabara olmalı. Anime kostümleri giyen Japonlar, anime konseptli kafeler, manga karakterlerinin oyuncaklarının ve kitaplarının satıldığı dükkanlar derken burası herkesi başka bir boyuta ışınlayan bir yer. Akihabara'da her çeşit elektronik eşya da satın alabilirsiniz. Sumo Müzesi ilk küratörü Sakai Tadamasa tarafından, Japonya'nın ulusal sporunun zengin tarihi mirasını korumak ve muhafaza etmek için yaratıldı ve 1954'te açıldı. Müze 1985'te şu anki yerine taşındı. Harajuku, canlı sokak sanatları ve moda mekanlarıyla biliniyor. Bölgede Takeshita Caddesi'nde sıra dışı vintage giyim ve cosplay mağazaları, Omotesando Bulvarı'nda geleneksel ve seçkin butikler, Watari Çağdaş Sanatlar Müzesi dikkat çekiyor. Kabukicho, yetişkinlere uygun gece hayatıyla popüler olan bir eğlence bölgesi. Amsterdam'ın umuma açık, legal genelevleriyle dolu bölgesi Red Light District nasılsa Tokyo'da da Kabukicho aynısı. Golden Gai'nin fenerlerle aydınlatılan ara sokakları küçük kulüpler, duman altı pub'larla dolu. Bir telekomünikasyon kulesi olan Tokyo Kulesi, Minato semtinde 1958 yılında inşa edildi. 333 metre yüksekliğindeki kule 4.000 ton ağırlığında. Bir telekomünikasyon ve gözlem kulesi olan Tokyo Skytree, Sumida semtinde 2012 yılında yapıldı. 634 metre yüksekliğindeki kule, Japonya'nın ve dünyanın en yüksek kulesi olma özelliği taşıyor. Kulenin üzerindeki gözlem noktasından şehri 360 derece izleyebiliyorsunuz. 9.000 sakura yani kiraz çiçeği ağacına ev sahipliği yapan Ueno Parkı, özellikle bahar aylarında açan sakuralar ile çok popüler. İlk olarak 1871 yılında açılan Tokyo Kokuritsu Hakubutsukan, Japonya'daki ilk ve en önemli sanat müzesi. 1938 yılında Ueno Parkı'ndaki binaya kalıcı olarak taşındı. Müzede Japon tarihine, sanatına, teknolojisine, bilimine ve doğa tarihine ilişkin eserler sergileniyor. Tsukiji Balık Pazarı dünyanın en büyük toptan balık, deniz ürünleri, gıda pazarlarından biri. Nakameguro'ya ilkbaharda giderseniz Meguro Nehri'nin iki yanında kiraz ağaçlarının oluşturduğu çiçek tünelleri arasında yürüyebilirsiniz. Kiraz çiçeği mevsimi dışında da Meguro Nehri'nin kıyısından uzaklaşıp tren raylarını takip ederseniz çok sayıda sanat galerisini, mağazaları görebilir, sevimli kafelerde soluklanabilirsiniz. ABD dışındaki ilk Disneyland olan Tokyo Disneyland, hem çocukların hem de yetişkinlerin eğlenceli vakit geçirebileceği bir tematik park. 4 bölümü var; Tomorrowland, Toontown, Westernland ve Adventureland. Ghibli Müzesi, Japonya merkezli bir animasyon stüdyosu olan Studio Ghibli'nin işlerinin tanıtıldığı bir sanat müzesi. Labirenti andıran müze binasını animasyonun eğlencesini yaşayarak deneyimleyebilirsiniz. Kamakura, Kyoto ve Nara'nın yanı sıra Japonya'nın eski başkentlerinden biri. 1185-1333 yılları arasında Kamakura şogunluğunun merkezi olarak hizmet vermiş. Kamakura, Tokyo'nun yaklaşık 1 saat güneyindeki Kanagawa prefektörlüğünde bulunuyor. Prefektörlüğün doğusundaki Sagami Körfezi'nin kıyısında yer alan Kamakura'da Kotoku-in Budist Tapınağı, Enoshima Adası, Tsurugaoka Hachimangu Shinto Mabedi, Hase-dera Budist Tapınağı ziyaret ediliyor. Tokyo'nun batısındaki Fuji-Hakone-Izu Ulusal Parkı'nda yer alan Hakone; kaplıca tesisleri, ikonik Fuji Dağı manzarası ve kırmızı bir "torii" kapısı olan Hakone Shinto Mabedi ile tanınıyor. Buraya gittiğinizde Ashi Gölü'nde bir tekne gezisi yapabilir, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan Fuji Dağı'nı tepeden izlemek için Komagatake Dağı'na teleferikle çıkabilirsiniz. Japonya yazılarını büyük bir merak ve heyecanla okuyorum. Olağanüstü güzel bir ülke. Sen de çok güzel anlatmışsın. Eline, emeğine sağlık. Sayende bilinmezlerle dolu bu ülke hakkında bilgi sahibi olduk.


Tren yolculuğu yapmayı düşünüyorsanız, gideceğiniz yerden çok yolda olmanın keyfine varacaksınız demektir. Trenler en hızlı ulaşım aracı olmasa da yol boyunca size eşsiz manzaralar sunarlar, unutulmaz anıları ve manzaraları hafızanıza kazırlar. Bu yazımda da dünyanın en etkileyici tren rotaları hakkında bilgiler verecek, sizin hayal gücünüzü zorlamanızı ve kendinizi o trenlerin içinde gider gibi hissetmenizi isteyeceğim. Eğer tren yolculuğu yapmayı seviyorsanız bu yazı tam size göre! Gelin, hep birlikte dünyanın en güzel ve en etkileyici tren yolculuklarına bir göz atalım. Dünyanın yaklaşık üçte birini kapsayan bir tren yolculuğu yapmak kulağınıza nasıl geliyor? O zaman Trans Sibirya Ekspresi tam size göre. Moskova'dan Vladivostok'a kadar 9.289 km'lik uzunluğuyla dünyanın en uzun demiryolu olan Trans Sibirya, bağlantı hatlarıyla birlikte Moğolistan, Çin, Kuzey Kore ve Japonya'ya kadar uzanıyor. Bu yolculukta UNESCO Dünya Kültür Mirasları listesinde bulunan bir çok tarihi eseri görüyor, Sibirya Ovaları'ndan geçiyor, Baykal Gölü'nde muhteşem bir tekne gezisi yapıyor, Ural Dağları'nın zirvelerine göz atıyor, Moğolistan'da yurt çadırlarında konaklıyor, değişik lezzetleri tadıyorsunuz. Üstelik bütün bunları 7 gün içinde 8 zaman diliminden geçerek yapıyorsunuz. 60 km/saat hızla giden Trans Sibirya, dünyanın en simgeleşmiş ten rotaları arasında sayılıyor. Volga, Irtysh, Kama, Ob, Yenisey, Amur dahil olmak üzere 16 büyük nehirden ve 3.901 köprüden geçiyor. Kanada'nın büyüleyici Rocky Dağları'nı bir tren yolculuğu ile keşfetmek isterseniz Rocky Mountaineer treni hayal dünyanızın ötesinde bir seçenek olacak. Trenin 4 değişik rotası var. Bu tren rotaları ile çeşitli sayıda gün boyunca seyahat edebilirsiniz. - First Passage to the West Vancouver-Kamloops-Banff/Lake Louise. Bu rota trenin en tarihi rotası. Vancouver'dan başlayan gezide gördüğünüz efsane manzaralar içinde Fraser Kanyonu, Cascade Sıradağları, Hell's Gate Ulusal Parkı ve Thompson Nehri var. - Journey Through The Clouds Vancouver-Kamloops-Jasper. Bu rota Vancouver'dan başlayıp somon balığı zengini Fraser Nehri'ni takip ederek Piramit Şelaleri'ne ulaşıyor. Yolculuk Rocky Dağları'nın zirvesine sahip olan Robson Dağı ile son buluyor. - Rainforest to Gold Rush Vancouver-Whistler Quesnel-Jasper. Bu rota Vancouver'dan başlayıp dağların Mekke'si kabul edilen Whistler üzerinden devam ediyor. Rocky Dağları'nın zirvesine sahip olan Robson Dağı ile son buluyor. - Rockies To The Red Rocks Moab-Glenwood Springs-Denver. Moab'dan başlayan bu rota Ruby Kanyonu, Logan Dağı ve Continental Divide'ı geçerek Denver, Colarado'ya ulaşıyor. Rovos Rail, 1989'da kurulduğu günden bugüne kadar birinci sınıf seyahat deneyimi yaşatıyor. 48 saatten 15 güne kadar değişen tren yolculuğu rotası seçenekleri var. Bu tren-otel deneyimi, Afrika'yı ve yaban hayatını lüks içinde keşfetmek isteyenler için ideal. - Pretoria, Güney Afrika Cape Town, Güney Afrika - Pretoria, Güney Afrika Durban, Güney Afrika - Pretoria, Güney Afrika Victoria Falls - Cape Town, Güney Afrika Dar es Salaam, Tanzanya - Pretoria, Güney Afrika Walvis Bay, Namibya - Dar Es Salaam, Tanzanya Lobito, Angola Glacier Express yani Buzul Ekspresi, İsviçre Alpleri'ndeki dağ merkezleri Zermatt ile St. Moritz'i birbirine bağlıyor. Tren rotaları üç kantondan geçerken Solis ve Landwassser viyadüklerini, İsviçre'nin Büyük Kanyon'u olarak adlandırılan Ren Vadisi'ni görüyorsunuz. Avrupa'nın en yavaş ekspres tren yolculuğu kabul edilen Glacier Express, 290 km uzunluğundaki yolu 40 km/saat hız ile 8 saatte tamamlıyor. Eğer Harry Potter filmlerini izlediyseniz Jacobite buharlı treni size yabancı gelmeyecek. Çünkü filmde gördüğünüz Hogwarts Ekspresi, Jacobite'ın ta kendisi. Tren rotaları Fort William'dan başlayıp 66 km boyunca İskoçya'nın dar vadilerinden, göz alıcı dağlarından, olağanüstü göllerinden geçerek Mallaig'e ulaşıyor. Tren yolculuğu tek yön 2 saat sürüyor. Mallaig'de de 1,5 saat gezme süresi veriliyor. Eğer İskoçya'da lüks bir tren yolculuğu deneyimlemek istiyorsanız Belmond Royal Scotsman doğru tercih olacaktır. Dünyanın en lüks tren yolculuklarından biri olan Belmond Royal Scotsman, başkent Edinburgh'dan başlayarak 8 güne kadar değişkenlik gösteren çeşitli tren rotaları arasında gidiyor. Bu tren yolculuğunda ülkenin bilinen bazı turistik yerlerine ilaveten bazı viski imalathanelerini de ziyaret edebiliyorsunuz. Sonra da gerçek bir asilzade gibi hissederek trenin Bamford Haybarn Spa'sında yorgunluk atabiliyorsunuz. 495 km uzunluğundaki Bergen Demiryolu, Oslo-Bergen arasında çalışıyor. Norveç fiyortlarının büyüleyici manzaralarını, nehirleri, şelaleleri izlediğiniz tren yolcuğu sırasında 1.222 metreye kadar tırmanıyorsunuz. 7 saat süren yolcukta 180 tünelden geçiyorsunuz. Tren yol boyunca 22 kez duruyor. Duraklarından birisi de Myrdal. Myrdal'da tren değiştirip tarihi Flamsbana trenine binebilirsiniz. Norveç'teki Flam Demiryolu tren rotaları dünyanın en güzel fiyortlarından biri olan Aurlandsfjord'un ucundaki Flam kasabasından başlayarak Myrdal dağ istasyonunda sona eriyor. Sadece 20 km'lik bu yolculuk, 40 km/h hız ile 50 dakika sürüyor. Deniz seviyesinden 860 metre yükseğe tırmanan demiryolu, Avrupa'nın en dik demiryolları arasında sayılıyor. Yol boyunca derin vadiler, gürül gürül akan şelaleler ve karla kaplı yüksek tepeler görülüyor. Dünyanın en ünlü ve efsaneye dönüşen tren yolculuğu Orient Express, orijinal olarak Compagnie Internationale des Wagons-Lits tarafından işletilen bir uzun mesafeli yolcu treni. 1883-2009 yılları arasında çalışmaya devam etti. 2009 yılında faaliyete son verdikten sonra tren rotaları da yüksek hızlı trenlerin ve indirimli havayollarının kurbanı olarak Avrupa demiryolu tarifelerinden kayboldu. Belmond tarafından işletilmeye başlandığından beri ise eski Altın Çağı'na geri dönüş yaşıyor. 1920-1930'lardan kalan orijinal vagonlar, zarif bir stille dekore edilen şık ve lüks vagonlara dönüştürüldü. Tren Avrupa'nın ve dünyanın en lüks tren yolcukları arasında yerini aldı. Rotaları arasında orijinal Orient Express rotası da var; Paris'ten başlayıp İstanbul'da biten beş günlük bir yolculuk yapabiliyorsunuz. Ayrıca Verona-Paris, Verona-Londra, Venedik-Viyana, Venedik-Prag, Venedik-Paris, Venedik-Londra, Paris-Verona, Paris-Venedik, Londra-Verona, Londra-Venedik, Prag-Londra, Budapeşte-Londra, Berlin-Londra gibi pek çok rotası var. Fiyatları cep yaksa da bu tren dünyanın en özel yolculuklarını sunmaya devam edecek. Ghan, Avustralya'da Adelaide, Alice Springs ve Darwin şehirleri arasında giden bir yolcu treni. 2.979 km uzunluğundaki tren yolculuğu 53 saat sürüyor. İsmini 1860'lardan 20. yüzyılın başlarına kadar taşrada altyapıyı keşfetmeye ve inşa etmeye yardımcı olan Afgan devecilerinden alan Ghan, Avustralya'nın tepelerinden, ovalarından, tropikal yerlerinden geçiyor. Yeni Zelanda'nın Güney Adası'ndaki Güney Alpleri boyunca seyahat eden TranzAlpine, 223 kilometre yolu 5 saatte alıyor. Christchurch ve Greymouth arasında giden trenle yolculuk ederken destansı manzaralar görüyor, buzla beslenen Waimakariri Nehri'ni ve kilometreler boyunca yerel kayın ormanını izliyorsunuz. Belmond Hiram Bingham tren rotaları ile Cusco'dan yola çıkarak Machu Picchu'ya ulaşıyorsunuz. Trende 1920'lerden kalma vagonlarda seyahat ederken And Dağları'nın muhteşem manzaralarını izliyor, leziz yemeklerinizi yerken dans gösterilerine hayran kalıyorsunuz. Hindistan'da binlerce kişilik trenlerde sefillik yaşayabileceğiniz gibi Palace on the Wheels gibi lüks trenlerde kendinizi bir mihrace gibi de hissedebilirsiniz. 8 gün süren 3.000 km uzunluğundaki tren yolcuğu rotanızda Yeni Delhi, Jaipur, Ranthambhore Sawai Madhopur, Chittorgarh, Udaipur, Jaisalmer, Jodhpur, Bharatpur, Agra'yı ziyaret ediyorsunuz. Trende üç çeşit sınıf var. 1. sınıf vagonlar klimalı ve konforlu ama pencere ve kapılar açılmıyor. 2. sınıf vagonlar genellikle turistler tarafından tercih edilen, pencere ve kapıların açıldığı ve oturma yeri olan vagonlar. 3. sınıf vagonlarsa çoğunlukla yerliler tarafından tercih edilen ve genellikle ayakta yolculuk yapılan vagonlar. Ölüm Demiryolu olarak da anılan Burma Demiryolu, Ban Pong, Tayland ile Thanbyuzayat, Burma arasındaki 415 km uzunluğunda bir demiryolu. İkinci Dünya Savaşı sırasında Burma harekatına asker ve silah sağlamak için 1940-1944 yılları arasında Japonya İmparatorluğu tarafından inşa edilmiş. İnşası sırasında yaklaşık 90.000 Güney doğu Asyalı işçi ve 12.000'den fazla müttefik mahkum öldüğü için buraya Ölüm Demiryolu deniliyor. Demiryolunun Tayland kısmı, Bangkok'un Thonburi istasyonundan kalkıp Kanchanaburi'nin Nam Tok istasyonuna kadar çalışıyor. Demiryolunun Myanmar kısmı ise bakımsızlık nedeniyle kapalı. Kanchanaburi'ye gidip Kwai Köprüsü, Wampo Viyadüğü ve Hellfire Pass ziyaret etmek isteyenler için bu tren yolculuğu oldukça heyecan verici. Reunification Express adı verilen ve Vietnam'ı kuzeyinden güneyine bağlayan demiryolu hattı, başkent Hanoi'yi güneydeki Ho Chi Minh Şehri'ne bağlıyor. Tren yolculuğu SE2, SE4, SE6 ve SE8 adı verilen 4 trenden oluşuyor. Toplam 1.726 km uzunluğundaki hat 1.000'den fazla köprü, onlarca tünel, 150'den fazla istasyon kat ediyor. Her gün kalkan tren ile yolculuk 33-36 saat arası sürüyor. İnan yayınladığımda sen okursun diye içimden geçti Şükrancığım. Evet, umarım yakında biter de özgürlüğümüze ve trenlere kavuşuruz. Çok beğendim. İnşallah en az 2-3 tanesine gitmek nasip olur.


Türkiye'de dalış merkezleri ve su altı fotoğrafçılığı denince akla ilk gelen isimlerden birisidir Tunç Yavuzdoğan. Bu söyleşide Tunç Yavuzdoğan ile Türkiye'de açtığı Ayışığı Dalış Merkezi'ni, National Geographic'te su altı fotoğrafçılığını, pek çok ünlü su altı dergisinde fotoğraflarının kapak olmasını ve Endonezya'da yoktan var ettiği dalış resortu Papua Explorers Dive Resort'u konuşacağız. Fizik ve Alman dili eğitimi almasına rağmen su altı tutkusu ile önce bir dalış merkezi açan Tunç Yavuzdoğan ardından uzun yıllar severek gittiği ama kalacak doğru düzgün yer bulamadığı Endonezya'nın en uç adalar topluluğu olan Raja Ampat'ta hayallerindeki otel Papua Explorers Dive Resort'u inşa etti. Yani Tunç hayallerinin peşinden gitti. Çocukluğumdan beri su altına merakım vardı. 1987 yılında da Avşa Adası'nda ilk deneme dalışımı yaptım. 1989 yılında PADI Open Water kursumu, 1990 yılında CMAS 2 ve 3 yıldız kurslarımı aldım, 1993 yılında eğitmen oldum. O dönemde Türkiye'de dalgıçlar intihar komandosuyla aynı kategoride görülüyordu. Dalanlara deli gözüyle bakılıyordu ama ben daha büyük bir delilik yapıp 1996 yılında da Ayışığı Dalış Merkezi'ni kurdum. Dalış merkezi açtıktan bir süre sonra bana sadece dalmak yetmedi. İnsanlara su altını daha çok tanıtabilmek için görüntü almak istedim. Önce analog makine, sonra dijital makineyle su altı fotoğrafları çekmeye başladım. Temel bir fotoğraf bilgisi tabii ki gerekiyor. Fotoğraf görüntüleme kurallarının su altına nasıl uyarlanacağını bilen, fotoğrafa ve su altına merakı olan herkes bunu deneyebilir. Benim önerim su altı fotoğrafı çekecek kişilerin öncelikle dalışı iyi öğrenmeleri, çok iyi su altı yüzerliği sağlamaları, ondan sonra su altı fotoğrafçılığına başlamalarıdır. Güney Afrika'da Sky Türk, Kültür Üniversitesi ve Qatar Airways sponsorluğunda Büyük Beyazın Peşinde çekimlerini yapıyorduk ve ben çekim sırasında mavi köpekbalığı tarafından ısırıldım! Olay nasıl mı oldu? Önümde 3 tane mavi köpekbalığı vardı. Bir tanesi de arkamdan dolanmış. Görmedim. Bir anda baldırımda bir ısırılma hissettim. Biz buna test bite yani deneme ısırığı diyoruz. Ayağımı hayvanın ağzından çektim. Topuğumla burnuna vurdum. Vurmamla benden uzaklaşması bir oldu. Ben de hemen suyun üstüne tekneye zıpladım. Kurtulmuştum! Bu çekimler daha sonra Sky Türk ve İz TV'de yayınlandı. Her türlü ekipmanla su altı fotoğrafçılığına başlanabilir. Bence en önemli kriter ekipmanda harici bir flaş olmasıdır. Su altı fotoğrafçısı öncelikle su altı hayatına, canlılarına saygılı olmalı ve su altında herşeyi koruduğu müddetçe çektiği görüntüleri her zaman elde edebileceğini bilmelidir. Çok kişi var. Türkiye'den rahmetli Recep Dönmez, Saygun Dura, Lütfi Tanrıöver, arkadaşlarım Alp Baranok, Cenk Ceylanoğlu'nu sayabilirim. Dünyadan Alex Mustard, David Doubilet'yi sayabilirim. Bir de tabii beni köpekbalığı fotoğraflarıyla çok etkileyen Bryan Skerry'yi. Köpekbalığı beni her zaman heyecanlandırır. Mantaları her dalışımda büyüleyici bulurum. Onlar su altının melekleridir. Kurbağa balıklarını çok severim. Ben çok ürkmüyorum çünkü su altı canlıları insanlara zarar vermek için orada değiller. Ben daha çok heyecanlanıyorum. Türkiye'de su altı fotoğraf kalitesi çok klasikleşti. Fotoğraflarda genelde tepede dalgıç, aşağıda mercan ya da amfora, arkada güneş var. Canlılık oranı çok düştüğü için obje bulmak çok zorlaştı. Ancak batıklar genelde güzel görüntü veriyor. - 2008 Underwaterphotography. com annual Intl. competition Silver Medal - 2009 SEA International Underwater Photographic Competition NCUPS, , 2nd Place - 2009 LAUPS, Annual Int. Competition 4th Place & Honorable Mentions - 2010 LAUPS Annual Int. Competition 6th Place - National Geographic Magazine Top Shots of the Year Su altı fotoğraflarımı National Geographic'in Your Shot bölümünde paylaşıyordum. Burada paylaşılan fotoğrafları National Geographic'in editörleri inceliyorlar ve haftanın, ayın ve yılın fotoğrafını seçiyorlar. Underwater Photography'de ödül aldığım fotoğrafım da hem Scuba Diver dergisine tam sayfa basıldı hem de bu fotoğrafımı National Geographic Your Shot bölümünde paylaştım. Bir süre sonra National Geographic'ten bir e-mail aldım. National Geographic Creative bölümümüz var. Orada stok fotoğrafçımız olmak ister misiniz? diye sordular. Böylece fotoğraflarım National Geographic'te de yayınlanmaya başladı. Raja Ampat'a aşık olmasaydım burada resort açmazdım. Benim burada resort açmamın sebebi ticari değildi. Ben burada daha çok fotoğraf çekip dünyaya daha çok fotoğraf vermeyi hedeflediğim için resort açtım. Ancak bu çok da gerçek olamadı. Şu anda resortun tesisatından yerlilerle görüşmeye kadar herşeyiyle ilgileniyorum. Bu nedenle de artık maalesef istediğim kadar dalış yapamıyorum. - Sudan'da Shaap Rumi. Kaptan Cousteau zamanında buraya kafesle dalmış. - Kızıldeniz'in Brother Adaları'nda Aida ve Numidia batıklarında ilk sapan kuyruk köpekbalıklarını görmüştüm. - Kızıldeniz'de Elphinstone Reef oceanic white tip görmek için ideal bir dalış noktası. - Malezya'da Sipadan Adası'ndaki Barracuda Point müthiş. - Endonezya'nın Komodo Adaları inanılmaz akıntılı ama çok özel. Bütün bu bahsettiğim yerler çok güzel olmasına rağmen dönüp dolaşıp Raja Ampat'a yerleştim. Burada büyük-küçük balık ve mercan çeşitliliği inanılmaz. Buranın en iyi mevsimi ekim başı ile mayıs başı arasında. Bu mevsimde çok sayıda manta ve balina görüyoruz. Bunun dışındaki mevsimde plankton azaldığı için görüş açısı artıyor ama plankton azlığı da büyük balıkların buradan gitmesine sebep oluyor. Ayışığı Dalış Merkezi'nde tüm dünyaya dalış gezileri düzenlerken hem değişik denizleri tanıma fırsatı elde ettim hem de hiç bir Türk'ün dalış resortu olmadığını fark ettim. Bir gün kendi dalış resortumu açmak benim hayalim olmuştu. 2007 yılında eşimin işi dolayısıyla, "Egzotik bir kültürün yaşamın her yerinde hissedildiği, pek çok etnik kimliğin bir arada var olabildiği bir şehri deneyelim" diyerek Endonezya'nın başkenti Jakarta'ya taşındık. Ancak Türkiye'den 14 bin kilometre uzaklıktaki Endonezya henüz gideceğimiz en uzak yer değildi. Dalış tutkusu bizi ülkenin en doğu ucuna, Papua Yeni Gine kıyısındaki Raja Ampat'a götürdü. Papua Explorers, Raja Ampat'ın doğasına olan aşkımızdan doğdu. İlk geldiğimizde burada otel alternatifi yoktu ama doğa ve deniz büyüleyiciydi. Mücevher güzelliğindeki kocaman kelebekler, ağaç gölgelerinde kendiliğinden yetişen orkideler, yağmur ormanının dünyanın en zengin mercan resifleriyle iç içe geçmesi beni büyüledi. Buraya gide gele burada bir otel açma hayali kalbime kazındı. Önce gelip yağmur ormanlarının içinde kamp kurdum. Sonra çalışmalarımı başlattım. Papua Explorers projesi sayesinde 8 ay sonunda istediğim araziyi devletten 50 yıllığına kiraladım. Kendime girişimci bir ortak ararken bir dalgıç arkadaşımın arkadaşı olan Serkan Köse'yle tanıştım. Birden bir ortağım olmuştu ve Ekim 2013'te Papua Explorers Dive Resort kapılarını açtı. Otel yapma süreci hiç de kolay olmadı. Bambaşka bir kültürden gelen insanları çalıştırmak çok zordu. İnşaatın hızını belirleyen en önemli unsur malzeme temini oldu. Tekneyle koskoca denizde köy köy dolaşıp ağaç aradığımız ve elimiz boş döndüğümüz çok oldu. Dünyanın sonunda olmamız otelin inşaatı sırasında birçok lojistik zorluğu beraberinde getirdi. Kabile geleneklerinden tutun da bir yağmur ormanının içinde olmak ve bunu bir de 3. dünya ülkesinde yapmak beni hep korkuttu. Birinin gelip bütün yaptıklarımı bir anda elimden alacak hissi hiç bir zaman içimden silinmedi. Ama asla birisi gelip beni kesecek, yanımdaki çantada bulunan işçilerin maaşlarını çalacak korkusunu da hissetmedim. Ayışığı bir süre devam etti. Abdurrahman Coşar burayı yönetti ama ben artık Ayışığı'yla hiç ilgilenemez olduğum için 2017 yılında tamamen devrettim. Otelin yanıbaşında köyümüz var. Köylülere dalış liderliği, kaptanlık, İngilizce eğitimleri veriyoruz. Burada Sadece ben kazanayım mantığı yok. Otelde büyük çoğunluğu yerel halktan olan yaklaşık 100 kişilik bir ekip çalışıyor. Köyle birlikte karşılıklı büyüyor ve gelişiyoruz. Burası öyle güzel ve bakir bir bölge ki modern dünyanın zehiri buraya hiç taşmasın istiyoruz. O yüzden Papua Explorers Dive Resort kurulduğundan beri yerel halkın yaşam standartlarını iyileştirmek için çabalıyor ve onlara sahip oldukları doğanın kıymetini ve bunu korumayı öğretiyoruz. Aynı zamanda da denizlerin turizm ve diğer balıkçılık faaliyetlerinden zarar görmemesi için canla başla çalışıyoruz. Bu işler zamanla çok vakit ve bütçe almaya başladı. Otelimize gelen ziyaretçilerden de projeleri görüp destek olmak isteyenler çoğalmaya başlayınca bütün bu faaliyetleri Papua Explorers bünyesinden ayırıp bağımsız bir vakıf kurmaya karar verdik. Yasal islemler tamamlandı ve vakfımız Raja Ampat SEA Centre Mart 2017'de resmi olarak açıldı. Uzun bir yolun başındayız. Amacımız Raja Ampat'ı doğal ve insan kaynaklı tehditlere karşı korumak, aynı zamanda da bölge halkını bilinçlendirip turizmin sürdürülebilir, doğayı korur bir şekilde gelişmesini sağlamak. Mevcut projelerimiz hakkında bilgi almak ve nasıl destekleyebileceğinizi öğrenmek için lütfen sayfamıza göz atın. Her türlü desteğiniz için minnettarız. Tunç'a bu söyleşi için zaman ayırdığı, bu eşsiz görselleri bize sunduğu ve de en önemlisi doğayı koruma bilincini yaymak için gösterdiği çabası için çok teşekkür ediyorum. Su altının bilinmez güzellikleri Tunç'un fotoğraflarıyla bize artık çok daha yakın. Kendisinin çalışmalarını http://www. underwaterphotovideo. com adresinden takip edebilirsiniz. Cesareti ve başardığı iş için Tunç Bey'e binlerce tebrik. Bu güzel yere gidip bizlere tanıttığın için bir tebrik de sana canım. Senin kadar cesur olup o yolu göze alabilseydim ilk görmek isteyeceğim yer Raja Ampat olurdu.