Homeros'un ünlü İliada Destanının da geçtiği kabul edilen Truva, Çanakkale Boğazının Asya kıyısındaki Hisarlık Tepesinin üzerinde kurulmuş. Truva eskiden deniz kıyısındaymış, Karamenderes Nehrinin getirdiği alüvyonlar kenti kıyıdan uzaklaştırmış. Truva, MÖ 2000'li yıllarda Mezopotamya, Mısır ve Anadolu arasındaki ticaretin kavşak noktasıymış, bu nedenle zenginleşmiş ve düşmanları çoğalmış. Kendilerini savunmak için, o dönemde pek kullanılmayan demiri, inşa ettikleri kulelerde ve surlarında kullanmışlar. Görkemli surlarını göz önüne aldığımızda, bu ölçüde bir yerleşimin Avrupa'da bile olmadığı biliniyor. Tevfikiye köyü yakınlarındaki antik kentin ziyaretçilerini tahta bir at ile Truva'yı tanıtan levhalar karşılıyor. Truva'ya gelen hemen herkes tahta atın içine girip fotoğraf çektiriyor. Tahta atın yanındaki panoları izleyip, kent surları arasından geçerek antik kenti dolaşmaya başlanıyor. Eğer Truva hakkında bilgi sahibi değilseniz, göreceklerinizden memnun kalmayabilirsiniz. Çünkü bu görkemli kentte bulunan eserler Dünyanın elliden fazla müzesine dağılmış durumda. Ortada birkaç duvar dışında görülecek bir şey yok gibi. Troya'da ilk kazıyı 1871 yılında İliada'dan etkilenen Alman tüccar Schliemann yapmış. Schliemann'm amacı Kral Priamos'un hazinelerini bulmakmış, bu yüzden Hisarlık Höyük'ün ortasından geçen ve "Schliemann Yarması" olarak adlandırılan 40 metre genişliğinde ve 17 metre derinliğinde bir gedik açan Schliemann ana kayaya kadar inmiş; ancak hazineyi bulacağım derken birçok katmanın hasar görmesine neden olmuş. Schliemann, bir süre sonra Priamos Hazinesi olarak kabul ettiği altınlara ulaşmış ve bulduklarını gizlice ülkesine götürmüş. O öldükten sonra, arkadaşı Wilhelm Dörpfeld kazıları sürdürmüş. Troya'yla ilgili yapılan çalışmalara damgasını Alman bilimadamı Manfred Korfmann vurmuş. Troya savaşının geçtiği dönemde kentin Hititlerin etki alanı içinde bulunan Luwi kenti Wilusa olduğunu ve Troya'nın sanıldığından on beş kat daha büyük olduğunu ortaya çıkarmış. Bunların yanında antik kenti dolaşan ziyaretçiler için yollar ve Troya'yı anlatan tabelalar yaptırmış, böylece ziyaretçi sayısı beş binlerden yarım milyona çıkmış. Uzun uğraşları sonucu Troya 1996 yılında tarihi milli park ilan edilmiş ve sonra da UNESCO dünya kültür mirası listesine alınmış. İşte bu yüzden halkın büyük sevgisini kazanan Korfmann'a "Osman Bey" denilmeye başlanmış, anısı kent merkezinde açılan kütüphanede yaşatılıyor. Troya Savaşının MÖ 1200-1190 yılları arasında geçtiği sanılıyor. Birçok esere esin kaynağı olan bu savaşla ilgili tek belge Homeros'un MÖ 8. yüzyılda kaleme aldığı bilinen İllada Destanı. Anadolulu birçok halkın on yıl süren bu savaşta Troyalıların yanında yer aldığı, kendi savaşları olarak gördüğü biliniyor. Binlerce yıl sonra Fatih Sultan Mehmet'in Midilli'yi aldıktan sonra "Troyalıların öcünü aldım" dediği, aynı ifadeyi Dumlupınar'da Mustafa Kemal'in de kullandığı kabul ediliyor. olarak duyurmuştur. Altın taçlar, küpeler, şeritler, süs eşyaları, kadehler, gümüş külçeler, kaplar, tunç miğferler ve kalkanlardan oluşan hazine, önce Yunanistan'a kaçırılmıştır.1996 YILINDA MİLLİ PARK İLAN EDİLEN TRUVA, 1998 YILINDA DA UNESCO DÜNYA MİRAS LİSTESİ'NE ALINMIŞTIR. 'nde bulunmaktadır. Daha sonraki araştırmalar hazinenin Priamos'a ait olmadığını göstermiştir. Hazinenin bulunduğu 2. katın, Priamos'un yaşadığı dönemin 1000 yıl öncesine tarihlenebileceği saptanmıştır. Schliemann'dan sonra, 1893 ve 1894 yıllarında yürütülen kazı çalışmalarını W. Dörpfeld yürütmüştür. Dörpfeld, kentin 9 katlı olduğunu ve 6. ile 7. katların Yunanistan'daki Mykene Uygarlığıyla çağdaş olduğunu ortaya çıkarmıştır. 1932-1938 yılları arasında Cintinati Üniversitesinden Cari W. Blegen başkanlığında Amerikalı bir ekip, 9 kültür katmanının 30 yapı katından oluştuğunu saptamıştır. DÜNYADA EN ÇOK TANINAN VE BİLİNEN ANTİK KENTLERDEN BİRİ OLAN TRUVA, KUŞKUSUZ BU ÜNÜNÜ ANA KONUSU TRUVA SAVAŞI OLAN HOMEROS'UN ILYADA İSİMLİ ESERİNE BORÇLUDUR. Çalışmalar tam 50 yıl sonra, Tübingen Üniversitesinden Prof. Dr. Manfred Korfmann başkanlığında, birçok farklı ülkeden arkeologların katılımıyla oluşan bir ekiple yeniden başlatılmıştır. . Truva 9'daki odeon, tiyatro, bouleuterion gibi kalıntılar ise Roma dönemine ait. Romalılar, Afrodit'in oğlu Aeneas'ı kentin kurucusu olarak kabul ediyor, Truvalıların soyundan geldiklerine inanıyorlardı, bu nedenle Truva'ya büyük saygı duyuyorlardı. Roma döneminde yeni yapılar inşa edilirken, Truva 6'nın önemli yapıları ve Truva 7'nin evleri yıkılmış, kent Bizans döneminde bütünüyle terk edilmiş. 1 büyük bir yıkıma uğradığı halde, bu iki kat arasında kültürel bir değişiklik bulunmaz. Dairesel bir plan gösteren surları kenti çevreler. Bu kat, kentin yerleşimi ve imarı açısından bir gelişmişliğin yaşandığını gösterir. Megaronlar hepsi tek yöne bakacak biçimde yan yana dizilidir. Dar sokaklar boyunca yan odalı megaronlar ve daha küçük evler yer alır. Bu katta ortaya çıkarılan sütunlu avlulu megaron en ilginç yapıdır. Truva 2, sütunun ilk kez kullanıldığı yerleşmedir. Truva 2, izlerin gösterdiği kadarıyla bir yangın sonucunda tahrip olmuştur. SCHLİEMANN, PRİAMOS'UN OLDUĞU SANILAN O ÜNLÜ HAZİNEYİ 2. KATTA BULMUŞTUR. 600 BÜYÜK KÜP, ÇOK SAYIDA EV ALETİ VE TAKI DİĞER BULUNTULAR ARASINDADIR. MÖ 2200 - 2050 tarihleri arasındaki yerleşme, öncekilere göre daha geniş bir alana yayılmış durumdadır. Surlarla çevrilidir, ancak plansız bir kenttir. Sur duvarlarının tümüyle taştan olması dikkate değer bir gelişmedir. Yapılar da karmaşık planlı ve büyüktür. 2'nin tahrip edilmesine neden olan indo - Avrupa göçü uzun bir süre etkisini göstermiştir. Troya 3, 4 ve 5 bu büyük göçten oldukça etkilendiği için, Truva eski önemini yitirmiş ve yoksullaşmıştır. O kadar ki, Truva 4'te kent surlarının olmadığı saptanmıştır. TRUVA 4 KATINDA BULUNAN DÖRT BÖLÜMLÜ BÜYÜK BİR YAPI İLGİNÇTİR. HER BÖLÜMDE İKİŞER ODA VARDIR VE HEPSİ AYNI SOKAĞA AÇILMAKTADIR. MÖ 1900 -1800 yıllarına tarihlenen katta mimari ve kentleşme açısından Truva 3 ve 4'le karşılaştırdığımızda bir gelişme gözlemlenir. Kent zayıf bir surla çevrelenmiştir. Düzgün planlı evler birkaç odalı ve avlulu olup, büyük bir salona sahiptir. Sekiz yapı katından oluşan bu katla birlikte Orta Tunç Çağı başlamıştır (MÖ 1800 -1300). Bu dönemde Hititlerin Anadolu'ya girdikleri yapılan kazılarla ortaya konulmuştur. Yine bu dönemde, Truva'ya farklı kavimlerden insanların yerleşmeye başladıkları anlaşılmaktadır. Ağaç hatıllarla desteklenmiş yöresel kireç taşından inşa edilen surlarda özenli bir işçilik gözlenir. Evler alana daha rahat yerleştirilmiştir. Megaronlar, gelişmiş mimarinin ürünleridir. Anadolu'ya özgü bir tip olan, iki sıra sütun kaidesi bulunan ev, dikkate değer bir buluntudur. Kulenin içinde sarnıç ve 8 m derinlikte bir kuyu vardır. Yeni yapılan surlar kulelerle desteklenmiştir. Ovaya egemen konumdaki kulenin gözetleme amacıyla kullanıldığı ileri sürülmektedir. Bu kentte, sur dışında küp mezarlar bulunmuştur. W. BLEGEN'E GÖRE, BÜYÜK BİR DEPREMLE YERLE BİR OLAN TRUVA 6'NIN EVRESİ, KİMİ BİLİM ADAMLARINA GÖRE PRİAMOS'UN KENTİDİR. 'ya geldiklerini göstermektedir. Bu dönemde tek odalı evler birleştirilerek çok odalı yapılar elde edilmiştir. Duvar örme tekniğinin değişmesiyle, örülen duvarlar güçlendirilmiştir. 7 (b2) katı bir yangın ve istilaların neden olduğu tahribat da son bulmuştur. Pithos: Antik dönemde içinde yağ, tahıl gibi besin maddelerinin saklandığı büyük, yumurta şeklinde kulplu çanak, çömlekler. Bu kapların içine ceset konulup, gömü de yapılmaktaymış. AMERİKALI ARKEOLOGLARA GÖRE, PRİAMOS'UN TRUVA'SI BU KENTTİR. Amerikalı arkeologların bulgularına göre, bu kattaki Helen izleri MÖ 7. yüzyıldan geriye gitmemektedir. Fakat Korfmann'ın yönettiği ekip ilk geometrik seramiği bu katta bulmuştur. Buraya inşa edilen Helenistik Dönem'e ait tapınakların en önemlisi Athena Tapınağı'dır. Başlıkları Dor düzenli, 6x12 sütunu bulunan tapınağın kalıntıları günümüze ulaşamamıştır. Athena, Truva'nın çevresinde bulunan birçok kentin koruyucu tanrısıdır. Pers imparatoru Kserkses ona bin öküz kurban etmiştir. Büyük İskender de Granikos Zaferi'nden sonra bu tapınağı ziyaret ederek, onu çok çeşitli süslerle donatmıştır. Athena Tapınağı'nın bulunduğu yer Schliemann tarafından tahrip edildiği için, bugün bir çukur halindedir. TRUVA'NIN Bu KATINDA AMERİKALI ARKEOLOGLARIN AŞAĞI TEMENOS VE YUKARI TEMENOS DEDİKLERİ İKİ KUTSAL ALAN ORTAYA ÇIKARILMIŞTIR. Büyük İskender'in Aristoteles tarafından, Homeros'un destanlarıyla yetiştirildiği bilinmektedir ve Büyük İskender Homeros'un destanlarından, özellikle de İlyada'daki Akhilleus'tan oldukça etkilenmiştir. Bu nedenle onun döneminde Truva'ya eski önemi geri verilmiştir. İskender, generallerinden Antigones ile Lysimakhos'a kentin yeniden imar edilmesi ve limanının yenilenmesi emrini vermiştir. Böylelikle Truva, döneminin önemli ticaret merkezlerinden biri haline gelmiştir. Romalılar kendi soylarının Truva'lı Ankhises'in oğlu kahraman Aineias'dan geldiğine inandıkları için, Truva'ya büyük önem vermişlerdir. Roma imparatoru Constantinus (324 - 337) imparatorluğun doğu bölümünün merkezi yapacağı kenti seçmek için, İstanbul ve birkaç kent yanında Truva'yı da düşünmüştür. Jülyus Caesar (MÖ 59 - MÖ 44) ile Octavius Augustus (MÖ 31 - MS 14) kentin yeniden imar edilmesi için gereken çalışmaları başlatmışlardır. Athena Tapınağı ile kent surları arasında bouleuterion, tiyatro, auditorium gibi Roma dönemi yapı kalıntıları bulunmaktadır. 'de, Tevfikiye köyünün yakınlarında bulunan ünlü antik kente, merkezden düzenli olarak otobüs seferi yapılmaktadır.


Tarihi MÖ 12. yüzyıla dayanan bu kentimizin gezilecek yerler listesine geçmeden önce biraz tarihine bir göz atalım. kadar eski olduğu sanılmaktadır. Hitit İmparatorluğunun MÖ 12. yüzyılda yıkılması üzerine kent önem kazanmaya başlamıştır. Kalıntıları günümüze ulaşamamış olan kente, ilk zamanlarda Critote denirken. Yunanların koloni kurma döneminde Antik Yunancada "güzel şehir" anlamına gelen Gallipolis adı verilmiştir. Kent önce Pers Savaşlarında, sonra da Peloponnesos Savaşında önemli bir rol oynamıştır. MÖ 6. yüzyılda Persler, Lydia Krallığını yıkarak bölgede üstünlük sağlamışlardır. MÖ 5. yüzyıl sonlarında kısa bir süre Sparta'nın denetimine girmiş, MÖ 4. yüzyıl ortalarında ise, diğer birçok kent gibi Makedonya egemenliğini kabul etmek zorunda kalmıştır. MÖ 2. yüzyılın sonlarında Roma topraklarına katılan kent, bu kez de uzun yıllar süren Roma-Pontus mücadelelerine sahne olmuştur. MS 5. yüzyılda Got ve Hun istilalarına uğrayan ve yakılıp yıkılan kent, Bizans imparatoru I. Jüstinyen döneminde (527 - 565) yeniden imar edilmiştir. İstanbul'u ele geçirmek için Emeviler pek çok kez Gelibolu üzerinden geçmişlerdir. Kent 1367 yılında Sultan Murad (1356 - 1389) tarafından Osmanlı topraklarına katılmıştır. Stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca çatışmalara tanık olan Gelibolu, Osmanlılar döneminde Çanakkale'nin önem kazanmasıyla etkililiğini yitirmiştir. Antik çağa ait kaleyi, Doğu Roma imparatoru I. Jüstinyen (527 - 565) onartmıştır. Bugün yalnızca kıyıda görülen tek burcu sağlam kalan kalenin, 70 kuleli ve altıgen planlı olduğu, içinde 300 dolayında ev ve konak ile su sarnıçları ve cami bulunduğu, Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesinde belirtilmektedir. Hüdavendigar Camisi olarak da bilinen yapı, Sultan Murad döneminde (1356 -1389) yapılmıştır, 1676 ve 1889 yıllarında da onarılmıştır. Ulu camiler düzenindeki dikdörtgen planlı yapının geçmişte kare planlı olduğu bilinmektedir. Kesme taştan minaresi kuzeybatıdadır. Sultan II. Murad döneminden (1421 -1451) kalma tek mekanlı hamamın bir göbek taşıyla iki halveti vardır. Kubbeler baklavalı kuşaklara oturmaktadır. Gelibolu'nun 16 km doğusunda bulunan antik kent. Gallipolis 'güzel şehir' anlamına gelir. Bu güzel şehirden günümüze hiçbir kalıntı ulaşamamıştır. Fakat Gelibolu'nun 16 km doğusunda yer alan Duran Çiftlikte bulunan kalıntılar, antik Gallipolis kentinin burada kurulmuş olduğuna ilişkin varsayımları güçlendirmiştir. Duran Çiftlik yakınındaki tepede kale temelleri, duvar kalıntıları ve birkaç mezar görülmektedir. ndeki Ece Limanıyla Çanakkale Boğazı kıyısındaki Akbaş iskelesini birleştiren çizginin güneybatısında kalan yaklaşık 33.000 hektarlık bir alana yayılmıştır. Bu alan, 2 Kasım 1973 tarihinde, Çanakkale Savaşlarının izlerini ve anısını korumak, bitki toplumu, jeomorfolojik yapı vb. kimi doğal değerleri yaşatmak amacıyla, milli park olarak düzenlenmiştir. Yaklaşık 190 bin Türk ile 200 binin üzerinde yabancı askerin yaşamını yitirdiği, Birinci Dünya Savaşı Çanakkale Kara ve Deniz muharebelerinin yapıldığı topraklar park sınırları içinde bulunmaktadır. , Suvla Ovası ve Kakma Dağı savaş kalıntıları ziyaret edilebilir. Ayrıca parkın sınırları dahilinde birçok sit alanı ve tarihi anıt da yer almaktadır. Yangınlarla büyük zarar gören doğal bitki örtüsü; maki, kızılçam ve meşe ağaçlarından oluşur. Park alanındaki yabanıl hayvanlar ise porsuk, yaban domuzu, kurt, sansar, sincap ve tavşan ile Tuz Gölü çevresinde toplanan su kuşlarıdır. Ziyaretçilerin konaklaması için yeterli altyapı yoktur. Sadece Morto Koyu'nda bir otel ve Kum Limanı'nda bir kamping vardır.


lu, Phokaia ve Lesboslu göçmenlerin de buraya yerleştiği sanılmaktadır. Bu yerleşmelerden başlıcaları; bugünkü Eceabat'ın yerindeki Madytos, kente 4 km uzaklıkta, Yalova köyündeki Sestos, Kilidülbahir köyündeki Kynossema ve Bigalı Kalesi yöresindeki Idaion'dur. Atina ile Sparta arasındaki Peloponnesos Savaşı'nda (MÖ 431 - 404) Atina'nın merkez donanım üssü olarak kullanılan Sestos, daha sonra Sparta ve Atina arasında birkaç kez el değiştirmiştir. Bölge MÖ 334'de Büyük İskender tarafından alınmıştır. Roma döneminde Sestos'un önemi azalırken, Madytos gelişmeye başlamıştır. Kent. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde önemli merkezlerden biri olmuştur. Savaşı sırasında top atışlarıyla yıkılan Eceabat, daha sonra yeni baştan kurulmuştur. , başka hiçbir kalede uygulanmamış özgün bir plana sahip olmasıyla meşhurdur. Eceabat'ın Seddülbahir köyü, Morto Koyu, Hisarlık Burnu'ndadır. Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular'ın ortak projesi ile 1954'de başlanmış ve 1960'da bitirilmiştir. Hisarlık Burnu denizden 48 m yüksekliğinde doğal bir kaide oluşturmakta, bunun üstünde 4 m yüksekliğindeki anıt platformu ve 39,75 m yüksekliğindeki granit ve betonarme anıt yer almaktadır. Eceabat'a 10 km uzaklıktaki Alçıtepe köyündeki müze, Bakkal Salim'in savaştan arda kalan kalıntıları toplamasıyla oluşmuştur. Topladığı parçaları evinin iki odasında ziyarete açan Bakkal Salim Mutlu'nun koleksiyonundaki eşyalar arasında kurşunla delinmiş bir tütün tabakası, bir matara, kopmuş bir asker düğmesi, dağılmış bir tespihten arda kalanlar gibi ilginç eşyalar yer almaktadır. 'a 309 km olup araç ile E84 üzerinden ulaşabilirsiniz. Çanakkale'den sürekli otobüs ve minibüs seferleri vardır.


birden fazladır ve doğal güzelliklerinin yanında tarihi yapıları ile ziyaretçilerini cezbeder. Kente ilk yerleşenlerin Hititlere bağlı bazı topluluklar olduğu sanılmakta ise de, bu konuda kesin bir bilgi yoktur. Kentin bilinen ilk adı Tralleis'dir. Kimi kaynaklara göre kent, Peloponnesos'tan gelen Argoslular ile İllyria ya da Trakya'dan gelen Trallialılar tarafından kurulmuştur. Daha sonra Karyalıların (MÖ 12. yüzyıl), Friglerin (MÖ 8. yüzyıl), İonların (MÖ 8. yüzyıl) ve izleyen dönemde Lidyalıların egemenliğine girmiştir. Ardından Pers kontrolüne giren kenti, MÖ 400'lerde Spartalı Thibron Batı Anadolu'daki öteki kentlerle birlikte almaya çalışmış, ancak başarılı olamamıştır. Büyük İskender'in imparatorluğunun önemli bir üssü olan yerleşme, İskender'in ölümünden sonra önce Antigonos'un, sonra Seleukosların kontrolüne girmiş ve kent bu dönemde Seleukeia adını almıştır. MÖ. 190'da Roma, kentin yönetimini Bergama Krallığı'na bırakmıştır. MÖ 133'de Roma İmparatorluğu'na bağlanan kent, iİparator Neron döneminde (MÖ 54 - 68) Caesarae adını almış, fakat MS 1. yüzyılın sonlarına doğru tekrar Tralleis adıyla anılmaya başlanmıştır. Doğu Roma egemenliğinde Efes'e bağlı bir psikoposluk olan kent, 1280'de Selçuklu uçbeylerinden Menteşe Bey tarafından ele geçirilmiştir. Anadolu Selçukluları döneminde Güzelhisar adını alan kente, Aydınoğulları döneminde Aydın Güzelhisarı denmiştir. , 15. yüzyılın başlarında devlet adamı, bilgin ve büyük filozof Şeyh Bedreddin'in yandaşlarından Börklüce Mustafa'nın önderlik ettiği ayaklanmaya sahne olmuştur. İsyan şiddetle bastırılmış, Börklüce Mustafa, Torlak Kemal ve Şeyh Bedreddin gibi isyan önderleri asılarak idam edilmişlerdir. 1811 yılında Aydın; İzmir, Manisa, Muğla, Antalya ve Isparta sancaklarını içine alan eyaletin merkezi olmuştur. Daha sonra merkez İzmir olduysa da eyalet Aydın adıyla anılmıştır. Birinci Dünya Savaşı sonrasında üç yıl Yunan işgali altında kalan Aydın, 7 Eylül 1922 yılında kurtarılmıştır. Güzelhisar Mahallesi'nde, Büyük Menderes Caddesindedir. 1658 yılında Ahmet Şemsi Paşa tarafından yaptırılmıştır. Camiyi yaptıranın adından dolayı Şemsi Paşa Camisi diye de tanınmaktadır. Kare planlı bir camidir. İçten kubbeli olan çatısı kiremitle örtülüdür. Tek şerefeli minaresi kuzeybatı köşededir, içi sade bir yapıdır. İstasyon binası yanındaki meydandadır. Aydın'ın en güzel eserlerindendir. Mısır Beylerbeyi Oveys Paşa'nın oğlu, Mehmet Paşa'nın torunu Hacı Süleyman Bey tarafından 1683 yılında yaptırılmıştır. Bu nedenle "Süleyman Bey Camisi" adı ile de bilinir. Önünde piramit şekilli bir kubbeyle örtülü ve 15 musluklu bir şadırvan yer alır. Son cemaat yeri, 4 yuvarlak sütun üzerine 3 kubbeyle örtülüdür. Sağdaki tek şerefeli minarenin gövdesi çok kenarlıdır. Gazi Bulvarındadır. 1585 yılında Mısır Beylerbeyi Üveys Paşa'nın kardeşi Haşan Çelebi tarafından yaptırılmıştır. Minaresi 1899'daki yer sarsıntısında yıkılmıştır. "Haşan Efendi Camisi" adı ile anılırken, onarımdan sonra "Eski - Yeni Cami" adını almıştır. Kesme taştan yapı kare planlıdır. Tek şerefeli minaresi sağdadır. Giriş kapısı, minberi ve mihrabı mermerdir. Üveys Paşa Mahallesindedir. 14. yüzyılda yapılmıştır. Aydınoğlu Beyliği'nden Aydın'da kalabilen tek eserdir. Sekizgen kasnaklı küçük bir kubbe ile örtülüdür. İçerisinde Aydınoğlu soyundan 3 kişinin ve Horasan'dan gelme İsmailoğlu Ali Han'ın mezarları bulunmaktadır. Yanında bulunan Alihanbaba Camisi ve Medresesi, Kurtuluş Savaşı esnasında yıkılmıştır. Köprülü Mahallesinde, Gazi Bulvarındadır, 1708 yılında Aydınlı Nasuh Paşa tarafından yaptırılmıştır. Medrese, mescit, han ve hamamdan oluşan külliyenin ortasında bulunan medrese U planlıdır. Moloz taştan yapılmış medresenin kapısı güneyde bulunur ve çatısı yıkık haldedir. 17 odacığı günümüze ulaşmış medresenin yanındaki 20. Sokak'ta ve Zincirli Han'ın kuzeybatı köşesinde moloz taş ve tuğla karışımı duvarlı, 7x7 m. boyutunda iki kat pencereli bir mescit bulunmaktadır. Külliyenin batısında ve medrese bitişiğinde bulunan hamam kubbelidir. Aydın ilinin arkeolojik bakımdan ne cevherler barındırdığının belgesi ve göstergesi olarak bulunan antik kenttir. Dünyaca tanınan Türk arkeolog Kenan Erim'in burada birçok hizmeti bulunmaktadır. , 500 milyon yıllık menderes kütlesinin parçası konumundadır. arasında mutlaka yer almalıdır. Kilisenin en önemli özelliği tavanının kreskleridir. Puta karşı olunan dönemde geometrik ve simgesel motiflerine yansımıştır. 9. Yüzyılın ikinci yarılarında, ikonoklastik dönemin ardından, kişisel fresklerde ve dinsel olaylarda yer almıştır. Horoz, üzüm ve balık başlıca sembollerdir. 'te bulunan arkeolojik kazılardan elde edilen ürünlere yönelik açılmıştır. İki büyük salondan oluşmaktadır. Burada Arkaik, Miken, Helenistik, Klasik, Bizans, Roma, Selçuklu ve Osmanlı çağlarından kalma birçok eseri görmek mümkündür. Kestane dağlarının güney eteklerinde plato üzerinde yer almaktadır. Merkezden 1 kilometre uzaktır, Tralleis ve Argoloslular tarafından kurulmuş olan bir kenttir. Menderes havzası üzerinde yer aldığından dolayı verimli topraklara sahiptir. MÖ.334'te İskender burayı alınca Helenistik krallıklar döneminde egemen güç sürekli değişkenlik göstermiştir. arasında çoktan yerini almıştır. Mora isyanı sırasında denizden gelebilecek tehlikelere karşı savunma amaçlı yapıldığı bilinmektedir. Burada hem şehrin eşsiz manzarasını izleyebilir hem de denizin tadını çıkartabilirsiniz. Milet Tiyatrosu, Magnesia Antik Kenti, Aphrodisias Antik Kenti be Didyma Antik Kenti de mutlaka görmeniz gereken diğer tarihi yerler arasında yer almaktadır. Bu yapılar küçüklükleri ile dikkat çeker ve şehrin gençlik dönemlerinden kalmadır. Masif Roma yapıları bu kentte en çok göze çarpan yerlerdir. Sokaklar, kamusal yapılar ve konutlar tam anlamıyla size İskender zamanlarına geri götürür. Bu nedenle görülmesi gereken yerler listesinde yer almaktadır. Mutlu Türkiye'nin Ege bölgesinde yer alan üçüncü yatırım yeridir. 2007 Eylül ayında temelleri atılmıştır. Aydın ve çevresinde yer alan en büyük alışveriş ve yaşam merkezi olarak, yaklaşık 22.000 öğrencinin yer aldığı Adnan Menderes Üniversitesi'ne yürüme mesafesinde yer almaktadır. Aydın ilinin en canlı ve işlek ticaret merkezleri arasında yer almaktadır. Alışveriş ve Yaşam Merkezi Adnan Menderes Bulvarından yaklaşık olarak 2 kilometre uzaklıktadır. ve çevresi, tarih öncesinden bu yana süren yerleşimlerin izleriyle dolu. Bafa Gölü antik dönemde denizin bir parçasıymış, Büyük Menderes nehrinin taşıdığı alüvyonlar Orta çağın sonlarında körfezin denizle ilişkisini keserek göle çevirmiş. Gölün doğusunda heybetli Beşparmak Dağı uzanıyor. Antik dönemde dağ, körfez ve burada kurulan bir kent Latmos olarak adlandırılıyordu. Türkler Latmos Dağı'na çok uzaklardan görülen siluetinden dolayı Beşparmak adını vermiş. - Pirinçli tavuk çorbası, - havuç çorbası, - patates çorbası, - Teleme Tatlısı, - Aydın Sıkması, - Yumurtalı Pazı Kavurması, - Aydın Çemeni, - Sütlü Yemiş, - Pazı Otu Kavurması, - Kırlı Patlıcan Kızartma, - Semizotu Yemeği, - Etli Kereviz, - Arapaşı, - Kedirgen Kavurması, - Alca Pilav, - Domates Çorbası, - Kalburabastı, - Koruk Ekşili Bamya, - Etli Enginar Yaprağı, - Zerde, - Yemiş Tatlısı, - Kabak Tatlısı, - Avukma, - Ebegümeci Kavurma, - Kabak Kavurma, - Kulak Çorbası, - Mantar Kavurma, - Aydın Güveci en meşhur yemekleri arasında olup, gittiğinizde mutlaka denemeniz gereken tatlardı. diye sorulacak olunursa; Ege bölgesinde bulunan Aydın ilimiz İzmir, Manisa, Uşak ve Muğla illerimiz ile komşu durumundadır. Aydın İzmir'e 112 km, İstanbul'a 608 km, Ankara'ya ise 587 km uzaklıktadır. Havayolu kullanmak isteyenler için Çıldır Havaalanı Aydın merkeze 7 km uzaklıktadır. Mobil cihazlarınızdaki navigasyon uygulamaları ile de aşağıdaki haritayı kullanarak Aydın'a gelebilirsiniz.


İki önemli antik kent olan Aleksandreia Troas ve Neandria'nın kalıntıları Ezine ilçesi sınırlarında bulunmaktadır. Bölgedeki diğer antik yerleşme Kolanai'dır. Önce Atina önderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği'ne katılan kent, sonradan Spartalıların eline geçmiştir. Daha sonra Roma ve Doğu Roma bölgeyi kontrolleri altına almıştır. Ezine, Sultan Orhan Gazi döneminde (1326 -1359) Osmanlı topraklarına katılmıştır. Charles Texier'in Küçük Asya adlı yapıtında aktardığına göre, bölge Ezne ya da Enay olarak anılmıştır. Tarih açısından önemli bir konumda bulunan Ezine'nin gezilecek yerler listesine bir göz atalım. Sultan Orhan Gazi döneminde (1326 -1359) yapılan yalın, alçak ve kalın duvarlı yapı, Osmanlı camilerinin ilk örneklerinden olması itibarıyla oldukça önemlidir. Son cemaat yeri, mermer sütunlu ve ahşap kemerlidir. Tavanı, Sultan II. Mahmud döneminde (1808 -1839) yenilenmiştir. Sultan Yıldırım Bayezid döneminde (1389 - 1403) yapılan caminin inşasında, çevredeki antik yapı kalıntıları kullanılmıştır. Son cemaat yeri olarak sonradan eklenen yapının yanında. Sefer Şah'ın mezarı bulunmaktadır. Cami, türbe ve hamamdan oluşan külliye, Ezine'nin 12 km batısındaki Kemalli köyünde bulunmaktadır. 14. yy'da Sultan Murad döneminde (1359-1389) yapılan cami, tek kubbeli ana mekan ve çapraz tonozlu revaktan oluşur. Son cemaat yerinin yanları kapalıdır. Caminin kuzeyinde, büyük blok taşlardan yapılmış türbe yer alır, içindeki Selçuklu üslubu taş sanduka, 1383'e tarihlendirilir. Caminin batısındaki dört kubbeli hamam, en eski Osmanlı yapılarındandır. Ezine'nin 15 km batısında yer alan bir Aiolia kentidir. Geyikli'ye bağlı Dalyan köyü sınırları içindeki Eski İstanbul ya da Odunluk iskelesi'ndedir. Aleksandreia Traos, Sgia adındaki küçük bir yerleşmenin üzerine, MÖ 310'da Antigoneia adıyla kurulmuştur. Daha sonra Lysimakhos, hem kentin gelişmesine önem vermiş hem de adını Aleksandreia Troas olarak değiştirmiştir. Helenistik dönemde kent, limanı sayesinde önemli deniz ticaret merkezlerinden biri olmuştur. Roma imparatorluğu döneminde de önemini koruyan kent, gereken ilgiyi görmüştür. Hatta antik kaynaklardan öğrenildiği kadarıyla, İmparator Hadrianus döneminde (MS 117 -138) Herodes Atticus kenti tiyatro, kemerler, hamamlar gibi çeşitli yapılarla donatmıştır. Fakat kentin kolay ulaşılabilir bir deniz yolu üzerinde olmasından dolayı, buradaki yapıların taşları zamanla sökülüp götürülmüştür. Bugün toprak üstünde görülebilenler, dörtgen planlı kent surlarının bir bölümü ile tiyatronun oturma yerleridir. Antik yerleşme, bugünkü köyün altında kaldığı için araştırma ve kazı çalışmaları yapılamamıştır. Bölgede çok eski zamanlardan beri değişik amaçlarla kullanılan kaplıcalar ve tuzlalar bulunmaktadır. Troas bölgesinde yer alan Neandria, Ezine ilçesinin güneybatısında, Aleksandreia Troas'dan yaklaşık olarak 13 km daha içeride, Çağrı Dağı'nın üzerinde bulunmaktadır. Bir Aiolia kenti olan Neandria, 1400 m boyunda, 450 m genişliğinde bir alana yayılmıştır. Bu antik kent, 1899'da Alman Arkeolog Robert Koldewey tarafından kazılmıştır. Kentin 3200 m uzunluğundaki ve 3 m kalınlığındaki surlarının MÖ 5. yüzyılda inşa edildiği sanılmaktadır. Günümüze az hasarlı olarak ulaşan bu surların 11 kulesi ve çok sayıda girişi bulunmaktadır. Kent MÖ 5. yüzyılın ortalarında Atina'nın önderliğini yaptığı Attika-Delos Deniz Birliği'ne üye olmuştur. MÖ 310'da kent boşaltılmış ve halkı Antigonos tarafından Antigoneia'ya yerleştirilmiştir. MÖ 7. yüzyıl sonuna ya da MÖ 6. yüzyıl başına tarihlendirilen Aiolia düzenindeki tapınak, kentin en önemli yapısıdır. Apollon'a adanan tapınak, bir podyum üzerindeki bir celladan oluşmaktadır. Yazılı kaynaklardan edinilen bilgilere göre Apollon heykeli, tapınağın cellasının güneydoğusunda yer almaktaydı. 'nde sergilenmektedir. Kentte Apollon Tapınağı'nın dışında, Zeus kutsal alanı, arkaik ve klasik dönemlerden kalmış evler bulunmuştur. Ayrıca, kentin duvarları dışındaki nekropolde yer alan çeşitli lahitler, pithoslar ve anıt mezarlara da ulaşılmıştır. Evler Neandria'yı kuzeyden güneye kesen caddenin çevresinde sıralanmıştır. merkeze 45 km olan Ezine'ye düzenli otobüs seferleri bulunmaktadır.


kenti, Midilli Adası'ndaki Methymna kenti sakinleri tarafından MÖ 1000 dolaylarında kurulmuştur. Fakat burada MÖ 13. yüzyılda Hitit Kralı IV. Tudhaliya'nın kurduğu, stratejik öneme sahip Assouwa bulunmaktaydı. Assouvva, Ege kentlerinin birliğine karşı, bölgedeki Hitit varlığının garantisi olmuştur. MÖ 6. yüzyılın ikinci yarısına kadar Lidya'nın kontrolü altında bulunan Assos, MÖ 549 - 479 yılları arasında Pers İmparatorluğu'na katılmıştır. Daha sonra Perslere karşı önlem almak için kurulan ve Atina'nın önderliğini yürüttüğü Attika-Delos Deniz Birliği'ne katılmıştır. MÖ 5. yüzyılın sonlarına doğru kent oldukça büyümüştür. Pers İmparatorluğumun Frigya Satrapı Ariobarzanes, MÖ 365 yılında Pers kralına karşı ayaklanmış ve burada yapılan savaşta yenilmiştir. Bir süre Karia Satrapı Mausolos'un kontrolüne giren Assos. MÖ 360 yılında ayaklanma sırasında Satrap Ariobarzanes'e yardım eden banker Eubulos'un yönetimine girmiştir. MÖ 350 yılında Atina'da Platon'un Akademia'sında öğrenim gören ve Eubulos'un eski bir kölesi olan Hermeias, yönetimi ele geçirerek tiranlığını ilan etmiştir. Her ne kadar antik çağlardaki tiranlıklar, baskının ve zulmün hakim olduğu yönetimler olsa da bu dönemler kentlerin büyük kalkınma gösterdiği dönemlerdir. ASSOS, SİYASAL VE KÜLTÜREL AÇIDAN VARLIK GÖSTEREMEMİŞ AİOLİA KENTLERİ İÇİNDE, ADINI DUYURABİLMİŞ SAYILI YERLEŞMEDEN BİRİDİR. Platon'un öğrencisi Hermeias'ın kontrolü altında Assos, buraya davet edilen ve çoğunlukla Platoncu olan filozofların katılımlarıyla bir felsefe ve bilim merkezine dönüşmüştür. Hermeias'ın yakın dostu, onun gibi Platon'un öğrencisi olan Aristoteles, Hermeias'ın daveti üzerine Assos'a gelerek bir süre (348 - 345) burada yaşamıştır. Bu arada bir felsefe okulu kurduğu bilinmektedir. Ayrıca Aristoteles burada Hermeias'ın kızı ya da yeğeni Pythias'la evlenmiş ve bir kız çocuk babası olmuştur. Diogenes Laertios'un aktardığına göre, Hermeias Aristoteles'in sevgilisi olmuştur. Diogenes Laertios'un, Aristippos'un bir yapıtına dayanarak aktardığına göre ise Aristoteles, Hermeias'ın bir cariyesine tutulmuş ve Hermeias'ın izniyle onunla evlenmiştir. Assos, Doğu Roma imparatorluğu döneminde piskoposluk merkezi olmuş ve Makhramion adını almıştır. 1080'de Kutalmışoğlu Süleyman tarafından fethedilen Assos, 1330'lu yıllarda Karesioğlu Beyliği'nin kontrolü altına girmiş, daha sonra da Osmanlı topraklarına katılmıştır. PLATON'UN BİR DİĞER ÖĞRENCİSİ VE HERMEİAS'IN ARKADAŞI ARİSTOTELES DE BU ŞEHRE GELİP YAŞAYANLARDAN BİRİYDİ. 'ndan iki basamaklı podyum, sütun başlıkları ve kaideleri, bazı mimari parçalar ören yerinde görülebilmektedir. Tapınağın kabartmaları ise Paris, Boston ve İstanbul Arkeoloji müzelerinde sergilenmektedir. Anadolu'da nadiren rastlanan Dor düzeniyle inşa edilmiş yapılardan biri olan Athena Tapınağı benzerlerinden farklı olarak, İon tapınak düzeninde olduğu gibi sütunları birbirine bağlayan arşitravda kabartmalar bulunmaktadır. Athena Tapınağı'nın bulunduğu yerin Satnioeis Vadisi ve Edremit Körfezi manzarası eşsizdir. GÜNÜMÜZDE, DOÇ. DR. ÖRSAN ÖYMEN TARAFINDAN DÜZENLENEN VE DÜNYANIN VE TÜRKİYE'NİN BİRÇOK YERİNDEN ÇEŞİTLİ KATILIMCILARIN İŞTİRAK ETTİĞİ FELSEFE TOPLANTILARI, ASSOS'UN FİLOZOFLAR KENTİ OLMASINI YAD EDER. Agora, gymnasium ve tiyatro, akropolisin eteklerinde teraslar üzerinde bulunmaktadır. Dört yandan çeşitli yapılarla çevrili agoranın kuzey ve güneyinde çok katlı stoalar yer alır. Kuzey stoası 111,52 m uzunluğunda, 12,42 m genişliğinde Dor üslubunda iki katlı bir yapıdır. Güneydeki Dor düzenli stoa ise üç katlıdır. Orta katında 13 dükkanlık bir kapalı çarşı bulunan stoanın en alt katında iki sarnıç ve 13 banyo odası vardı. Stoalar MÖ 3. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenmektedir. Agoranın batısındaki kemerli girişinin sağında, MÖ 2. yüzyıla tarihlenen tapınağın kalıntıları görülür. Agora ile kentin batı kapısı arasında, MÖ 2. yüzyıla tarihlenen gymnasiumun kalıntıları görülür. Gymnasiumun, 32x40 m ölçülerinde, taş döşemeli, Dor düzenli sütunlarla çevrili avlusunun kuzeydoğusunda, Doğu Roma kilisesi, güneybatısında ise sarnıç yer alır. Agoranın güneyindeki MÖ 2. yüzyıla tarihlenen tiyatro, Roma döneminde onarılmıştır. Bugün oldukça yıkık bir durumdadır. Kentin nekropolü, batı ve doğu kapılarından başlayan yolların iki yanında sıralanmış lahit ve mezar anıtlarından oluşur. Batı kapısının kuzeyindeki kemerli anıtın Publius Varius'a ait olduğu anlaşılmıştır. Nekropoldeki mezarlar, Helenistik ve Roma dönemlerine tarihlenir. AKROPOLİSTE, 283 METRE YÜKSEKLİKTE YER ALAN ASSOS ATHENA TAPINAĞI'NDANİKİ BASAMAKLI PODİUM, SÜTUN BAŞLIKLARI VE KAİDELERİ, BAZI MİMARİ PARÇALAR GÖRÜLEBİLMEKTEDİR. Kentte 14. yüzyıla ait iki Osmanlı yapısının kalıntıları vardır. Akropolisin kuzeyindeki cami. Sultan Murad döneminde (1359 -1389) yapılmıştır. Diğer eser olan Tuzla Çayı üzerindeki yerel taştan köprü üç gözlüdür. Sivri kemerli yan gözler 7, ortadaki göz 15 m yüksekliğindedir. Köprü bugün de kullanılmaktadır. -Behramkale arası 401 km olup, E881 üzerinden yaklaşık 5 saatlik bir yolculuk ile ulaşabilirsiniz. Çanakkale'den Ayvacık'a yarım saatte bir minibüs seferleri yapılmaktadır.


Edremit, Adramytteion ya da Pidasus adıyla MÖ 15. yüzyılda kurulmuştur. Çeşitli kaynaklarda Adramyttion, Landramutti, Pidasus adlarıyla geçmektedir. Kent, tarihi yollar üzerinde, özellikle de Troya ile Bergama arasında bulunduğu için sık sık el değiştirmiş ve istilalara uğramıştır. MÖ 6. yüzyılda Kral Kroisos döneminde Lidya kontrolü altına girmiştir. Yerleşim alanı, Lidya Kralı Kroisos'un kardeşi Adramis tarafından onarılıp geliştirilmiştir. Kente Adramytteion adının bu dönemde verildiği sanılmaktadır. Daha sonra Perslerin kontrolü altına giren bölgeyi, Büyük İskender 334'de kendi imparatorluğuna katmıştır, izleyen dönemlerde kente Roma ve Doğu Roma imparatorlukları hükmetmiştir. Kent 718 yılında hedefleri İstanbul olan İslam ordularının işgaline uğramıştır. 1076'da Selçuklular bölgeyi işgal ve yağma etmişlerdir. Bölge 1099'da, imparator Aleksios Komnenos döneminde (1081 - 1118) tekrar Doğu Roma imparatorluğu kontrolü altına girmiştir. Yerleşme, daha sonra Karesioğlu Beyliği'nin kontrolü altına girmiş, ardından Sultan Orhan Gazi döneminde (1326 -1359) Osmanlı topraklarına katılmıştır. Aynı adlı caddededir. 15. yüzyıla tarihlenen yapı, kesme taştan, tek kubbeli camilerin klasik örneklerindendir. Caminin günümüze ulaşmayan bir medresesi olduğu bilinmektedir. Yapı, Hekimzade Yusuf Sinan Camisi olarak da bilinir. Pelasgoslar tarafından kurulan kent, ilçe merkezinin batısındaki Altınoluk beldesinin 4 km doğusunda bulunmaktadır. Kazdağı'nın güneyinde ve Edremit Körfezi'nin kuzeyindeki bir tepenin üzerinde kurulu kentin tarihi MÖ 1000'li yıllara kadar gitmektedir. Kent bir kale ve mezarlık ile çevrilidir. Artemis Kaplıcalarının bulunduğu Astya köyü de buradadır. Kent, Hristiyanlık döneminde piskoposluk merkezi olmuştur. 1989 -1996 yılları arasında yapılan kurtarma kazılarından sonra, 2001 yılında bölgedeki arkeolojik çalışmalar yeniden başlatılmıştır.2001 YILINDA TEKRAR BAŞLAYAN KAZILARDA, MS 1. YÜZYILA AİT OLDUĞU SANILAN DUVARLARI FRESKLER VE TABAN DÖŞEMELERİ İSE MOZAİKLERLE SÜSLÜ BİR EV BULUNMUŞTUR. Altınoluk'un doğusundaki Avcılar köyünden Kaz Dağlarının içlerine doğru uzayan 27 km uzunluğunda bir kanyondur. Dağdan gelen çam kokulu havayı Altınoluk'a, denizin iyotlu havasını da dağa taşır. Bir nevi baca görevi gören ve yüksekliği yer yer 600 metreyi bulan kanyonda, çeşitli bitkiler ve soğuk su kaynakları vardır. Gölcüklere de rastlanan kanyon, tam anlamıyla bir doğa cennetidir. 'un Edremit Körfezi'ne açılan kıyısı, hareketli bir turizm merkezi durumundadır. Altınoluk, otel, motel ve pansiyonlarıyla 1990'lı yıllardan itibaren özellikle yazları gördüğü ilgiyle, oldukça büyümüş ve gelişmiştir. Beyoba köyüne 2 km uzaklıkta bulunan şelalenin suları sekiz metre yüksekten düşmektedir. Şelalenin çevresini piknik alanı olarak düzenleyen Orman işletmesi, buraya bir de tesis inşa etmiştir. köyündeki bu müzede Türkmen kültürüne ait iş araçları, giysiler, çadırlar, ev aletleri gibi yüzlerce ürün sergilenmektedir. , yaz aylarında yoğun bir turizm merkezine dönüşmektedir. Zeytinlikler içinde, şirin bir yerleşmedir. Akçay plajları 5 km uzunlukta ve 10-30 m genişlikte, ince kumlu doğal kumsallardır. Kentin hemen yakınında ve Edremit'e 10 km uzaklıktadır. Bu doğal kumsal çevresinde çayhaneler, gazinolar, lokantalar, evler, lojmanlar ve konaklama tesisleri bulunur. Plajlarda soyunma kabinleri, tuvalet, duş ve içecek su vardır. Akçay plajlarının önemli bir özelliği, denizin içinden kaynayan soğuk tatlı su kaynaklarının olmasıdır. DÜNYANIN İLK GÜZELLİK YARIŞMASININ YAPILDIĞI KAZ DAĞLARININ ETEKLERİNE KURULMUŞ ŞİRİN BİR TATİL BELDESİDİR. AKÇAY VE ÇEVRESİ DÜNYADA OKSİJENİN EN BOL BULUNDUĞU YÖRELERDEN BİRİDİR. Çanakkale-İzmir karayolu üzerinde ve Akçay'a 3 km uzaklıktadır. 100 yataklı otelinde lokanta, gazino ve otopark vardır. Güre Kaplıcası'nın kükürtlü suyu 59 C'dir. Kaplıcanın romatizma, kadın ve cilt hastalıklarına iyi geldiği öne sürülür. Ayrıca, çamur banyosu yapılabilen bir tesisi de vardır. 'a mesafesi 425 km olup E881 üzerinden yaklaşık 5 saatlik yolculuk sonucu ilçeye ulaşılabilir. Balıkesir merkezden Edremit'e düzenli otobüs ve minibüs seferleri düzenlenmektedir.


olan kasabanın adı 1965 yılında Güzelyurt olarak değiştirilmiş, ancak halk Gelveri demeye devam ediyor. 20. yüzyıl başında Aksaray çevresindeki en kalabalık Rum kasabası olan Güzelyurt'ta 250 Türk ve 3500 Türkçe konuşan Rum yaşıyormuş. Giden Rumların yerine Yunanistan'ın Kozan ve Kastorya yöresinden Türkler yerleştirilmiş. Güzelyurt'lu Rumlar ise Yunanistan'da Kavala kenti yakınlarında Nea Kalvari adında bir yerleşim kurmuşlar. Ne gidenler ne de gelenler komşularını, vatanlarını ve bir arada yaşamanın değerini unutmamış. Araya giren denizler, dağlar da buna engel olamamış, atalarının bıraktığı evleri, kiliseleri ziyaret etmeyi sürdürmüşler, Güzelyurt'lular da gelenlere sevgiyle kucak açmış her zaman. de bulunuyor. Vadideki bazı kiliselerin duvarları fresklerle süslü, bazılarının da dış cephesi yontularak şekil verilmiş. var. Manastırın bulunduğu noktadan çevre kuşbakışı seyredilebiliniyor. . Haç planlı kilisenin kubbesi ayakta, ancak haç kollarının üst örtüsü kısmen yıkılmış. Bu yüzden Dünya Anıtlar Fonu Kızıl Kilise'yi dünya üzerinde en fazla tehlike altında olan ve korunmasına özen gösterilmeyen 100 tarihi eser arasında gösterdi. Gökçe köyünde kayalara oyulmuş Bizans kiliseleri dışında son derece ilgi çekici bir mekan daha var: Şambaz Baba Türbesi. Bu türbe, cuma günleri Müslümanların cami gibi ibadet ettiği, pazar günleriyse Hristiyanların kilise gibi ibadet ettiği kutsal bir mekan. Türbede yatan kişinin bu civarda yaşadığı bilinen Mamas adlı bir Hristiyan azizi olduğu kabul ediliyor. 3. yüzyılın sonlarında Romalılarca Hristiyan olduğu için öldürüldüğü kabul edilen Mamas'ın mezarının bulunduğu yere Bizans döneminde bir kilise inşa edilmiş ve burası Kapadokyalı Hristiyanlarca ziyaret edilen kutsal bir yer olmuş. olarak adlandırılmış ve halka şifa dağıtan bir yatır olarak kabul edilip, günümüze kadar ziyaret edilmiş. Aziz Mamas'a Müslümanlarca konulan "Şemmas" adının eski Türkçe'de "başının tepesi tıraşlı papaz" anlamına gelmesi de son derece anlamlı. Yöre halkı zihinsel özürlüleri gece bu türbeye bırakıyor ve hastaların Şemmas Baba tarafından iyileştirildiğine inanıyor. Şemmas Baba Türbesi'ne gitmeden, DÖNME! - Adana yol ayrımından sapılıyor, yaklaşık yarım saat sonra da Güzelyurt'a ulaşılıyor. Ayrıca Aksaray otogarından da ilçeye düzenli otobüs seferleri bulunuyor. Güzelyurt'ta konaklayacak birçok otel ve pansiyon da var.


İyi bir ateş yakmanın sırrı önce küçük dallarla başlayarak ateşi kademeli olarak büyütmek ve giderek daha büyük odunlar kullanarak ateşi olgunlaştırmaktır. Yakacakların sıralaması kav, çalı çırpı, küçük dallar, büyükçe dallar ve kütükler şeklinde olmalıdır. Sıradaki kategoriye geçmeden önce ateşin içindeki yakacağın iyice tutuşmasını beklemelidir. Ateş olgunlaşmaya başladıktan sonra kalın kütükler ateşin önünü kapatmayacak şekilde ateşin içerisine yatırılmalıdır. Dişbudak, köknar, elma, fındık, çobanpüskülü gibi yumuşak odunlar çabucak ve bol alevli yanarlar. Bu tür odunlar iyi de ısı verir. Isıtıldığı zaman en çok kıvılcım çıkaran odun sedir ve köknardır. Yumuşak odunlar çok hızlı yandıkları için ateşi sürdürmez, hızlı yemek pişirmek ve çeşitli sıvıları kaynatmak için kullanılabilir. Ancak ateş çabucak söner, fırınlama ve yavaş pişirme için gerekli közler yerine bol miktarda kül bırakır. Acil durumlarda yakacak olarak çevrenizde bulacağınız herhangi bir şeyi kullanmak zorunda kalabilirsiniz. Hayvan pisliği, kuru dikenler, kara yosunu, kara süpürgeotu, çürümüş sebze gibi malzemeleri önceden güneşe serip kurutarak kullanabilirsiniz. Deniz kıyısındaysanız kuru deniz yosunu yakılabilir. Bazen kömür parçaları hatta yeryüzüne sızıp küçük göller oluşturmuş petrol bulmak bile mümkündür. Ayrıca bazı kumsallarda yakmak için kullanabileceğiniz zift parçaları da bulabilirsiniz. Hayvan yağı da yakacak olarak kullanılabilir. Fakat bunların dumanı fazla ve zehirleyici olabilir. Çam, alıç gibi reçineli bazı odunlar ateşe atıldıklarında şiddetle patladıklarından mümkün olduğunca az kullanılmalıdır. Kızılağaç, kestane, kavak ve söğüt ise yanmaktan ziyade çok tüter. Bambu da ateşe atılmadan önce yarılmazsa patlayabilir. En azından bir elma büyüklüğünde iyice ufalanmış bir topak kav olmalıdır. Kav ateş yakarken kullanılacak en önemli malzemedir. Eğer kav yerine kullanabilecek suni bir tutuşturucu yoksa küçük dallar yanmaz. Bir önceki konuda kav olarak kullanılabilecek maddeleri anlatmıştık. Çalı çırpılar ateş yakarken hemen kavın yanında olmalıdır. Hatta üzerinde olması alevlenmeyi kolaylaştırır. Kav alev aldıktan sonra küçük dal parçalarını da ve kuru yapraklardan oluşan çalı çırpıyı da tutuşturur. Dal parçaları en fazla kurşunkalem kalınlığında olmalı ve kullanacak çalı çırpının tam anlamıyla kuru olduğundan da emin olunmalıdır. Çalı çırpı iyice tutuştuktan sonra ateşe parmak kalınlığında sopalar atmaya başlanabilir. Bu küçük yakacaklar ateşi yavaş yavaş güçlendirirler. Ana yakacak görevi gören büyükçe dalların kolayca kırılabilecek kalınlıkta olması gereklidir. Kamp ateşlerinde genel olarak bu büyüklükte odunlar kullanılır. Yakılan ateşin bütün gece yanmasının sürmesi istendiğinde ya da yarı kalıcı bir kamp kurulduğunda büyük kütükler kullanılır. Esas yakacaklar iyice alevlendiğinde ateşe atılmalıdırlar. Ateşi söndürürken kütüklerin tamamen yandığından emin olunmalıdır.


Ateş yakılacak yer her türlü kuru yaprak, dal gibi yanacak maddelerden temizlenmelidir. Eğer zemin kuru otla kaplı ise zemine açılan çukur içinde ve çevresi taşla kapatılarak ateş yakılmalıdır. Emniyet açısından ateşin çevresindeki en az 1 metre çaplı alanda yanacak hiçbir şey olmamalıdır. Hava rüzgarlı ise ateş yerinin rüzgar yönünde ateşin sıçramaması için tedbir alınmalıdır. Eğer zeminde su, buz ve kar varsa kalın dallardan hazırlanan platform üzerinde ateşin kurulması gerekir. Ateşin her zaman ihtiyaca göre hazırlanması iyi olur. Basit bir şey için büyük ateş yakarak odun israf edilmemelidir. Ateş yakmada en önemli etkenlerin başında rüzgar gelir. Her zaman ateşin beslendiği yerin önünden küçük de olsa bir esinti gelecek şekilde ayarlama yapılmalıdır. Bu kısımda ateşin hava alabileceği boşluk bırakılmalıdır. Bu en kolay ve bilinen yöntemlerden biridir. Ateş başlatıcınızdan çıkacak kıvılcımları tutacak kavı yerleştirmek üzere yeterli yer bırakıp çok ince dalları Kızılderili çadırı gibi çalıları ve odunları birbirine çatarak başlanabilir. Hemen üzerine biraz daha kalın olanları ve en dış kısma ise esas yanacak malzemeyi yerleştireceksiniz. İçten dışa doğru bu sıralama, en içte bıraktığınız boşluğa alev taşıyan kavınızı yerleştirmenizle birlikte ateş yakmanızı oldukça kolaylaştıracaktır. Malzemelerin kalından inceye doğru, kalın malzemelerin altta olacak ve içi boş olacak şekilde dizilmesidir. Klasik yöntemlerden biridir, ancak oldukça etkilidir. Rüzgar akımı verimli kullandığından kavdan yükselen başlangıç ateşini üst orta kısma yerleştirdiğiniz çalı çırpıya ve ince dallara kolaylıkla iletecektir. Duruma göre bir taraftan rüzgar akışı gerektiğinde o tarafı hafif kazarak rüzgar yolu açabilir. Bu bakımdan da rüzgarlı havalarda etkili bir yöntemdir. Devamlı olarak odun toplamak zorunda kalmamak için ateş iyice kor haline geldikten sonra uzun odunlar birbirlerine dik gelecek şekilde ateşin içine yatırılır. Kalın dallar ortada bir yıldız oluşturacak şekilde yerleştirilir. Ateşin kalbi yıldızın merkezindedir. Dalların uçları yandıkça yanmayan kısımlar ateşe doğru itilir. Genelde ateşin etrafında otururken tercih edilen bir çeşittir. Kalabalık kamp ortamlarında iyi bir yöntemdir. Temelde kuru bir kütüğün veya taşın, çalı çırpı ve ince dallara mesnet yapılmasına dayanır. Kütük duruma göre rüzgar kesici veya rüzgar tutucu olarak iş görür. Kav malzeme ve çalı çırpı ince dalların oluşturduğu çatının altına konur. Isının korunması için uygun bir yöntemdir. Kurulumu Çok basittir, fakat rüzgar önden esecek şekilde konumlandırılmalıdır. Ateşi üstten yakmak zordur ancak extrem şartlar olmadığında kullanılabilecek basit bir yöntemdir. Zemin ateş yakmak için uygun olmadığında kullanılabilir. Malzemeler kalından inceye ve aşağıdan yukarı ya doğru dizilebilir. Her bir katın bir önceki kata ters yönde dizilmesi oksijen hareketini kolaylaştıracaktır. En üste yerleştirdiğiniz kav, çalı çırpıyı tutuşturduğunda közlenme aşağı yönlü devam edecektir. Ateş için zemin uygun değilse ve odunları küçük parçalara ayıracak imkan yoksa bu yöntem kullanılabilir. Toplanılan odunların çevresini ip, sarmaşık, çalı çırpı vs. ile sarıp bir bohça gibi yaparak oluşturulur. Bunu yaparken uzun parçaların dış kısımda kalmasına dikkat edilmelidir. Böylece ortada doğal bir boşluk oluşacaktır. Bu boşluğu kavı yerleştirmek için kullanacaksınız. Bu yöntemle sulak arazide dahi ateş yakabilir ve ateşin ömrünün uzun sürmesini sağlayabiliriz. Düzgün kesilmiş odunları kullandığınızda ateş İsveç ocağı gibi kullanabilir.


Doğada kazanılması gereken en önemli becerilerden biri ateş yakmaktır. Ateş, özellikle kötü hava şartlarında sizi donmaktan korur, yemek yapmanıza imkan verir, yaban hayatını sizden uzak tutar. Belki de en önemlisi olağanüstü bir psikolojik destek ve güven hissi oluşturmasıdır. Bu malzemeler ne olursa olsun en önemli malzeme, kuru ve hemen alev alabilen bir kavdır. Doğaya planlı bir şekilde gidiliyorsa mutlaka hayat kurtarıcı bir kit taşımak gerekir. Ateş yakmaya en küçük malzemelerle başlanmalıdır ve rüzgar hesabı çok önemlidir. Ateşi yakarken rüzgarı her zaman arkanıza almalısınız. Bu teknik doğada kullanılabilecek en kolay tekniktir. Planlı olarak doğaya gidildiğinde mutlaka olması gereken malzemeler listesinin başında çakmak ve kibritin olması gerekir. Havanın yağışlı olabileceği zamanları da düşünecek olursak hazırlıklı olmak gerekecektir. Kibrit ve çakmağı su geçirmeyen bir plastik poşette muhafaza etmek iyi olacaktır. Kibrit ve çakmak yakılırken rüzgar etkisi iyice hesaplanmalıdır. Eğer bu konuda deneyim sahibiyseniz avucunuzun içerisinde rüzgardan koruyarak ateşi başlatabilirsiniz. Doğa sporcuları için üretilen özel çakmaklar da rüzgarlı havalarda dahi yanabilmektedir. Bazıları su geçirmez olan çakmaklar genellikle manyetolu veya benzinli olarak değişir. Acil kurtarma kitlerindeki kibritler mumlanmış olurlar böylelikle sudan korunmuş olurlar. Kullanılacakları zamanda mutlaka mumlarının kazınması gerekmektedir. Kuvars taşının bir çeşididir. Sert yapısı sayesinde birbirine ya da çeliğe vurulduğunda kıvılcım çıkardığından ateş yakmada kullanılır. Kav olarak kullanılacak malzeme alta düzgünce yerleştirilir ve çakmak taşını 45 derecelik bir açı ile tutarak bir bıçak sırtı ya da metal parçası ile çakmak taşına yukarıdan aşağıya doğru sürterek kıvılcımları kav parçasının içine atılır. Çıkan kıvılcımlar kavı közlemeye başlar ve ateş başlatılmış olur. Bunun peşinden kuru ve ince otlar kavın etrafına toplanmalıdır. Daha sonrada önceden hazır olan odun ve çalıların ortasına konulmalıdır. Sabır ve biraz uğraşla ateş başlatılmış olur. Pratik yapılırsa eğer bu yöntem çok etkilidir. Kav olarak parafinli pamuk, ağaç yaprakları, kuru ince otlar, yosunlar, kurumuş ağaç mantarları veya huş ağacının kabukları kullanılabilir. Bu yöntem ise gündüz ve güneşli havalarda iş görebilen bir tekniktir. Gece kullanılamaz. Mercek ne kadar büyük olursa ateşi başlatmak daha kolay olacaktır. Bunun için şişe altı, su dolu pet şişe, fotoğraf makinelerinin mercekleri veya gözlük camları da kullanılabilir. Hazırlanılan odunların ortasına kav yerleştirildikten sonra mercek güneş den gelen ışınları kavın üzerine gelecek şekilde beklenir ve kav alev aldıktan sonra ateşin ortasına ittirilir (Şekil 3). Sıcak havalarda ateş yakmakta daha kolay bir yöntem, sivri bir sopa ellerin arasında çevirerek tahtaya sürtmektir. Ancak ellerinizi kullanarak daha az sürtünme sağlayabileceğinizden bu metot sadece sıcak iklimlerde, iyice kuru odunlarla kullanılabilir. Uzun sürebilir sabırlı olmak gerekir (Şekil 4).


bazı durumlarda yaşamsal önem taşır; ateş ısınmayı, kampı aydınlatma aynı zamanda yemek pişirmeyi sağlar, gerektiğinde morali yükseltir doğada motive olmak çok önemlidir vahşi hayvanları ve böcekleri kamp alanından uzak tutar, ısınmak için vücuttaki değerli kalorileri harcamayı engeller, ağza konulmayacak durumdaki yiyecekleri ziyafete dönüştürür, elbise ve botların kurumasından tutunda birçok şeyi ateş sayesinde yapılabilir. Ateş yakmak için kav, çalı çırpı ve ana yakıt, ateşin sönmeden yanabilmesi için de oksijen gerekir. Her boyutta kuru ağacı, yakıt kaynağı olarak kullanabilir. Eğer odunu devrilmiş ağaçlardan sağlarsanız yerle bağlantılı olan kısımlar yerine etrafa yayılmış kuru dalları kullanabilirsiniz. Kamp ateşinin dumansız yakılabilmesi de önemlidir. Ateşin dumansız yanabilmesi için canlı ve dolayısıyla biraz büyük olması gerekir. Çok küçük ateş mutlaka duman yapar. Büyük, hızlı yanan ateş ise çok yakacak harcar ve sürekli ateşi beslemek ister. Odunların çatılarak yakılması hızlı ve dumansız yanma sağlar. Alttan yakılan ateşte tam yanma oluşana kadar aşağıdan yukarıya doğru çıkan alev üstteki odunları ısıtarak geçer, dolayısıyla duman oluşur. Ateş yeterince güçlendiğinde üstteki odunlar da tamamen tutuşur, duman kesilir. Eğer hem duman yapmayan hem de çok güçlü değil ama uzun süren bir ateş isteniyorsa, o zaman ateş üstten yakılabilir. Aşağıya en kalın odunlar kabuksuz tarafları üste bakacak şekilde üste doğru incelerek ve her sıra birbirine dik olacak şekilde dikilir. . Ateş yakmak ilkyardım bilgisiyle beraber en gerekli survival bilgisidir. Bu bilgi insanı diğer hayvanlardan ayıran en önemli farklardandır. Kamp yerlerinde güvenlik en önemli konudur. Ateş kolaylıkla çevredeki yanabilir her şeye sıçrayabilir. Çadırlar özellikle yanıcı maddelerdir. Çadırlar ateşin savrulup yanmayacağı uzaklıkta olmalıdır. Ateş özellikle kapalı bir yerde yakılması gerekiyorsa ortamdaki oksijeni ateş tüketeceğinden sürekli havalandırma yapılmalıdır. Odun ya da diğer yakıtlar ısındıkları zaman tutuşarak alev oluşturan gazlar çıkarır. Ateş sadece birkaç parça çalı çırpı kullanılarak başlatılmalı ve bu küçük ateş adım adım büyütülmelidir. Islak yakıt çok harlı yananlar hariç, ateşi söndürebileceğinden yakıtın kuru olması önemlidir. Isı ve yakıtın yanı sıra ateşin yanması için bol oksijene ihtiyaç vardır. Ateşi söndürmek gerektiğinde üzeri toprakla örtülmelidir. Alev yanmak için gerekli oksijeni bulamayacağında söner. Ateş yeri toprakla kapatılırsa araziye de zarar verilmemiş olur.


Dünya üzerinde bulunduğumuz yer ancak harita ve aletler kullanarak belirlenebilir. Bulunulan noktadan diğer bir noktaya giderken yürüdüğümüz yön rota olarak adlandırılır. İki nokta arasında birçok engeller, tepeler, ormanlar, göller ve nehirler yer alabilir. Önemli olan bir yerden diğerine giderken, saydığımız bu engelleri aşarken rota dediğimiz yönü kaybetmemektir. Yapılan araştırmalarda bir kişi bilmediği bir arazide hareket ediyorsa bir müddet sonra yön duygusunu kaybettiği görülmektedir. Yürüyüş sırasında, yaşamlarında sağ ayağını kullanan insanların kuvvetli olan bu ayakları ile sola göre daha uzun adım attıkları görülmektedir. Bu nedenle düz bir doğru üzerinde yürüdüklerini zanneden kişilerin rotalarından sola doğru saptıkları ve zaman içinde sola doğru çok geniş bir yay çizdikleri görülmektedir. Sonuçta umdukları yere ulaşamadıkları gibi nerede olduklarını bilememektedirler. Son yıllarda ülkemizde doğada etkinlik gösteren kişilerin sayısı artmıştır. Bu sayı artışı beraberinde kazaları ve kaybolma olaylarını getirmektedir. Yön saptama çok kesin ve net bir hadisedir. Doğada yürüyen bir kişi net olarak nerede olduğunu bilmeli veya kaybolduğunu kabul etmelidir. yapılabilir. Yani ancak istenen rotada yürümek mümkün olabilir. Yeryüzü üzerinde nerede olduğumuz sorusunun cevabı farklı aletler gerektirir. Bu aletlerden elde ettiğimiz sonuç ile enlem ve boylamımız derece, dakika ve saniye cinsinden öğrenilebilir. Bu bilgi ancak bir haritaya aktarıldıktan sonra o anki haritadaki yeri bilinebilir. Sonuç olarak doğada yönü belirlemeden önce kabaca nerede olduğumuzu bilmek zorundasınız. Ancak bundan sonra nereye gideceğimizi düşünüp sonra yönümüzümü saptamalıyız. Yönün tanımlanması için bir noktanın başlangıç noktası veya referans olarak alınması gerekir. Yön değerleri coğrafi olarak açı ölçü birimi ile ifade edilir. Haritalarda başlangıç yönü, kuzey yönü, referans alınır. Açının değeri kuzeyden başlayarak saat ibresi yönünde devam eder. Bulunulan nokta ile başlangıç yönü olarak esas alınan kuzey yönü arasındaki açının değeri 0 'dir. Buradan itibaren 90 dönüldüğünde doğu, 180 dönüldüğünde güney, açı değeri saat ibresi yönünde 270 gösterdiği taraf batı, açı değeri 360 veya 0 ise kuzey yönünü göstermektedir. Bunlara göre doğu yönü güneşin doğduğu yerdir. Batı güneşin battığı yer. Böylece doğu ve batı birer yöndür. Doğu sağ yana alınırsa ufukta ön taraf kuzey arka taraf da güney olur. Bu dört yöne ana yönler denir. Ana yönler yerin kendi ekseni etrafındaki gerçek hareketinden yani dönüşünden belli olurlar. İnsanlar yaşadıkları sahanın büyük ve küçük ölçeklerde dünya üzerindeki yerini, gidecekleri yerleri, bulundukları yerlerin diğer sahalara göre konumunu ifade edebilmek için en eski zamanlardan beri çeşitli yönleri kullanırlar. Yön kavramının harita üzerinde yer belirlemede kullanımının ayrı bir önemi bulunmaktadır. Haritalarda yönler asla değişmez. Haritalarda kullanılan dört ana yön ve birinci dereceden 4 ara yönler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar; kuzey, güney, doğu, batı ana yönleri ile kuzeydoğu, kuzeybatı, güneydoğu ve güneybatı ara yönleridir (Şekil 4.2). Daha ayrıntılı tanımlamalarda söz konusu ara yönlerden ikinci, üçüncü veya daha fazla dereceden ara yönler oluşturulabilir. Ana yönler arasında 90 'lik, birinci dereceden ara yönler arasında 45 'lik açısal uzaklık bulunmaktadır.


Yön bulma işlemi dünya üzerinde bulunduğumuz yeri harita ve aletler kullanarak belirleyebilmektir. Bulunulan bir noktadan diğer bir noktaya giderken görünülen yön rota olarak adlandırılır. İki nokta arasında birçok engeller, tepeler, ormanlar, göller ve nehirler yer alabilir. Önemli olan bir yerden diğer bir yere giderken bu engelleri aşarken rota dediğimiz yönümüzü kaybetmemektir. Yapılan araştırmalarda bir kişi bilmediği bir arazide hareket ediyorsa bir müddet sonra yön duygusunu kaybettiği görülmektedir. denir. Haritaların kolay ve anlaşılır olabilmesi için en gerekli ayrıntılara da yer verilir. Harita üzerindeki iki nokta arasındaki uzunluğun arazide aynı iki noktanın arasındaki ölçülen yatay mesafesine olan oranı ölçek olarak adlandırılır. Bir haritaya bakıldığında bölgeyi üç boyutlu zihinde oluşturabilmek için en önemli şey daha önceden haritaları inceleyip gözlemlemektir. Bu yetenek zaman içerisinde de kazanılmaktadır. Bu haritadaki yükselti çizgileri sayesinde mesafe ve arazi tahmini yapılabilir. Pusula, başlıca olarak ulaşımda ve arazi incelemesinde kullanılan, dünya üzerinde yön tespit etmeye yarayan cihazdır. Pusulalar manyetik veya cayroskopik olarak ya da bir yıldıza göre yön belirleme prensipleriyle çalışırlar. En eski pusula türü, Dünya'nın manyetik alanına göre yönleri gösteren manyetik pusuladır ve sıklıkla pusula sözcüğü, manyetik pusula ile eş anlamlı olarak kullanılır. Manyetik pusulanın en önemli parçası olan ve bir manyetik alan içerisinde bulunan pusula iğnesi serbestçe hareket edebilecek şekilde pusula gövdesine monte edilmiştir. Pusula iğnesi serbest kaldığında her zaman aynı yönü gösterir. İğnenin sabit olarak aynı yönü göstermesi yeryüzünde iğneyi çeken bir gücün olmasından kaynaklanmaktadır. Yeryüzü bir ucu kuzeye, diğer ucu güneye uzanan devasa bir mıknatıs gibidir. Dünyanın manyetikliği pusula iğnesinin manyetik kuzeye doğru dönmesine neden olur. Üç çeşit kuzey vardır. Gerçek kuzey, kuzey kutbunun olduğu kuzeydir. Harita kuzeyi, haritadaki kuzey ve güney çizgilerinin gösterdiği kuzeydir. Manyetik kuzey, pusula iğnesinin gösterdiği kuzeydir. Manyetik kuzey bölgeden bölgeye değişiklik gösterir. Bu değişiklik haritalarda da belirtilir. - Tabanı şeffaf olmalı. - Döndürülebilir kadranı olmalı. - Paralel referans çizgileri olmalı. - Oryantasyon oku olmalı. - Üzerinde cetvel bulunması yararlı olur. Altimetre, rakım veya irtifayı ölçmekte kullanılan bir cihazdır. Altimetre herhangi bir basınç seviyesine göre bir yerin yüksekliğini ölçebilen bir barometredir. Yaygın olarak bir yüksekliği deniz seviyesine göre gösterir. Barometrelerin basıncı genellikle mmHg cinsinden göstermelerine mukabil altimetre, yüksekliği metre veya feet cinsinden gösterir. - Görü ş alanı darken kamptan zirveye ne kadar yükseklik kaldığını göstermesi açısından yararlıdır. - Hangi tepede olduğunuzu altimetreyi okuyup harita ile karşılaştırarak bulabilirsiniz. - Altimetre barometre gibi de hava tahmin aracı olarak kullanılabilinir. Basınç düşer ise hava bozacağa işarettir. En yaygın olarak kullanılan altimetreler dijital modellerdir. Bunlar çoğunlukla saat ile birlikte bileğe takılır. Kol saati şeklindeki dijital altimetrelerin analog türlere göre bazı avantajları vardır. Bazı modeller ısı ve irtifa alım ve verim gibi fazladan özelliklere sahiptirler. Cepte ya da çantada taşımak yerine altimetreyi birlikte taşımak daha kullanışlıdır. Dezavantajları ise pille çalışıyor olmalarıdır. Bu yüzden pilin bitmesi veya mekanik bir darbe sonucunda bağlantının bozulması ve bilgilerin sıfırlanması söz konusudur. Ayrıca LCD denilen sıvı kristal ekranı 18 derece civarındaki ısıda hiçbir şey göstermediği için sıcak tutulması gerekmektedir. Analog modeller daha basit gereçlerdir ve pilsiz çalışırlar. Sıfırın çok altındaki derecelerde de iyi işlerler. Analog Altimetreyi okumak için avucunuz içinde yatay tutmanız gerekir. Altimetre, hava değişikliklerinden şiddetle etkilenebildiği için bilinen bir yerde ayarlayana kadar doğruluğuna güvenemezsiniz. Hareket halindeyken yüksekliği bilinen bir noktaya gelindiği an burada altimetreyi kontrol etmeli ve gerekirse yeniden ayarlamalısınız. Buna kalibre etme denilir. GPS, Dünya üzerinde herhangi engelsiz bir görüş hattında, dört veya daha fazla uydusu ile her türlü hava koşulunda yer ve zaman bilgileri sağlayan uzay tabanlı uydu navigasyon sistemidir. En önemli işlevi kesin konumu göstermesidir. Düzenli olarak kodlanmış bilgi yollayan bir uydu ağıdır ve uydularla arasındaki mesafeyi ölçerek Dünya üzerindeki kesin yeri tespit etmeyi mümkün kılar. GPS 24 uydudan oluşan bir ağ yapısıdır. Orijinal olarak Birleşik Devletler ordusu için yön belirleme amaçlı olarak kurulmuştur. Şu anda okyanuslarda dolaşan yük gemilerinden en sevdikleri kamp yerini bulmaya çalışan kampçılara kadar herkes kullanabilmektedir. GPS alıcıları nasıl çalışır? GPS uyduları temelde radyo vericileridir. Her bir uydu kendine özgü sinyalini yeryüzüne yansıtır ve bu sinyal GPS tarafından algılanır. GPS alıcıları bu sinyallerin uydudan GPS cihazına ulaşma sürelerini ölçerek sinyali gönderen uydunun ne kadar uzakta olduğunu çıkartabilir. 3 veya daha fazla uydudan eş zamanda sinyal alabilen bir GPS alıcısı kendi yerini tam olarak tanımlayabilir. Bu işleme üçgenleme denir. GPS alıcıları bir sonraki durağınızın neresi olacağını, oraya ne kadar uzakta olduğunuzu ve hangi yönden oraya ulaşabileceğinizi bulmanıza yardımcı olurlar. Hatta nasıl gidileceğini unuttuğunuz gizli balık yatağına veya geçen kış rastladığınız kaplıcaya yönlendirebilecek bilgileri kendiniz için kaydedebilirsiniz ve bunları istediğiniz zaman yeniden bulabilirsiniz. Küresel ölçekte çalışır bu tür sistemlerin öncüsüdür. Bu sistem, Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığına ait yörüngelerinde sürekli olarak ilerleyen uydulardan oluşur. Savunma Bakanlığı tarafından desteklenen sistem, bir GPS alıcısı ile kullanılacak şekilde herkes tarafından erişilebilir. Uydular bir tür radyo sinyali yayarlar ve yeryüzündeki GPS alıcıları bu sinyalleri alıp yorumlayarak konum belirlenmesini gerçekleştirir. Elde taşınabilir bir cihazdır, içerisinde altimetre, barometre ve dijital bir pusula da bulunur. GPS'ler çok kesin sonuçlar verebilen cihazlardır. Fakat önceden pratik yapıp kullanmasını bilmek gerekir. Her ne kadar harika cihazlar olsalar da alıcılarının birkaç kör noktası olabilir. En büyük sorun kalın orman örtüsü, derin vadiler ve kulvarlar içerisinde cihazın yeterli uydu sinyali alamaması ihtimaldir. Piller bitebilir ve elektronik cihazlar bozulabilir. Batarya ile çalıştığı için soğuk havalarda soğuktan korumak gerekebilir.


ise saymakla bitmez. Öncelikle Manisa'ya gittiğinizde mutlaka yemeklerini tatmalı ve şehrin tarihi dokusuna kendinizi bırakmalısınız. ile Salihli arasında volkanik tüfler içinde bulunan ayak izleri, günümüzden 26 bin yıl öncesine aittir. Kalkolitik ve ilk Tunç çağlarına tarihlenen buluntuların da ortaya çıkarıldığı kent, Hititler zamanında Assuva Krallığı'nın sınırları içindeydi. Yunanistan'ın Teselya bölgesindeki Magnesia'dan gelen ve Troya Savaşı'na katılan Magnetler, daha sonra Sipylos Dağı eteğinde Magnesia Hypo Sipylo ya da Magnesiopolis adıyla yerleşmeyi kurmuşlardır. (MÖ 261) krallıklarının egemenliğine girmiştir. Birçok kez Galatlar tarafından yağmalanmıştır. MÖ 129'da Roma'ya bağlanmıştır. MS 17'deki depremden sonra yeniden kurulan kent. Doğu Roma döneminde bir piskoposluk merkezi olmuştur. ) ile birleştirerek, bir şehzade sancağı yapmıştır. Fakat 1402'de Ankara Savaşı yenilgisinden sonra kent, Timur tarafından yeniden Saruhanoğlu Beyliği'ne verilmiştir. 1410'da Sultan Çelebi Mehmed (1413 -1421), kenti tekrar Osmanlı topraklarına katmıştır. Anadolu Beylerbeyliği'ne bağlanan kent, şehzade sancak merkezi olmuştur. Manisa Cumhuriyet döneminde yeniden kurulmuş ve aynı adla anılan ilin merkezi olmuştur. 1490'da, Sultan II. Bayezid'in (1481-1512) eşi Hüsni Şah Sultan yaptırmıştır. Cami, sübyan mektebi, Kurşunlu Han, medrese ve hamamdan oluşmaktadır. Cami, 5 kubbeli bir son cemaat yeriyle ana mekandan meydana açılır. Külliye hamamı, geçirdiği onarımlarla özgünlüğünü yitirmiş durumdadır. Saruhan Mahallesindeki yapı, 1583-1585 arasında Sultan III. Murad döneminde (1574 -1595) yapılmıştır. Tasarımı Mimar Sinan'a aittir. Önce Mimar Mahmut Ağa, sonra da Mimar Sedefkar Mehmed Ağa külliyenin yapımında çalışmışlardır. Yapı topluluğu cami, medrese, imaret ve sübyan mektebi bölümlerinden oluşur. Külliyenin camisi kesme taştan bir yapıdır. Ana mekan, yuvarlak kasnağa oturan büyük bir kubbe ve 4 yarım kubbeyle örtülüdür. Tek şerefeli minaresinin gövdesi yivlidir. Batıdaki taç kapıdan medresenin avlusuna girilir. Dikdörtgen planlı yapı bugün Etnografya Müzesi olarak hizmet vermektedir. Sübyan mektebi yıkıldığından günümüze ulaşamamıştır. 1522'de Yavuz Sultan Selim'in (1512 -1520) eşi Ayşe Hafsa Sultan tarafından yaptırılmıştır. Sübyan mektebi, Sultan Hamamı, darüşşifa ve medrese bölümlerinden oluşmaktadır. Mesir Camisi adıyla da anılan cami, kesme taş ve tuğladan bir yapıdır. Medrese odaları, son cemaat yeri ve şadırvanı kuşatır. Külliye yapılarından darüşşifa, hamamın batısında, toprak düzeyinden biraz aşağıdadır. Manisa'nın en eski cami yapısıdır. 1366'da, Saruhanoğulları'ndan ishak Bey tarafından Mimar Emet bin Osman'a yaptırılmıştır. Caminin ana mekanı, sekizgen kasnağa oturan büyük bir kubbeyle örtülüdür. Batı duvarına bitişik minare, sırlı tuğlalarla bezelidir. Avlunun batı yanında yer alan kapıdan, çapraz tonozlu koridorla medreseye girilir. Tek eyvanlı ve iki katlıdır. İçkale ve Dışkale'den oluşan yapının yapım tarihi ve yaptıranı bilinmemektedir. Doğu Roma ve Osmanlı dönemlerinde onarıldığı anlaşılmaktadır. 13 burcu bulunan kalenin içinde iki sarnıç, erzak ve silah deposu, cami ve 30 ev vardı. 1937'de Muradiye Külliyesi'nin medrese bölümünde müze deposu olarak kurulmuştur. 1943'de müze olarak ziyarete açılmıştır. Medresenin yanındaki imaret de onarılarak müzeye kazandırılmış ve 1972'de yeni bir düzenlemeyle, imaret bölümü arkeolojik eserlerin sergilenmesine, medrese ise etnografik yapıtlara ayrılmıştır. Arkeoloji bölümünde, tarih öncesinden Doğu Roma'ya değin çeşitli buluntular sergilenmektedir. -17.00 Kent çevresinde, merkezin 5 km doğusunda bulunan Akpınar yöresinde, ovaya bakan bir granit kayanın üstünde Tanrıça Kibele kabartması vardır. Kibele, başta Batı Anadolu olmak üzere, Anadolu'daki kültlere göre ana tanrıçadır. Yunanlar buralara göç ettiklerinde onu Tanrıça Artemis'le ilişkilendirmişlerdir. Kibele'nin oturur biçimdeki kabartması, MÖ 13. yüzyıla tarihlenmektedir. Fazlasıyla zarar görmüş olduğundan, hiyeroglif yazısı güçlükle seçilebilmektedir. Pausanias'a göre bu kabartma, tanrıça Hbele'nin en eski tasviridir. Bugünkü Manisa'nın hemen doğu yanından yükselen Spil Dağı'nın eteklerinde kurulu antik İonia kenti. Hititler döneminde, Assuva Krallığı sınırları içinde kalan kent, MÖ 13. yüzyıl sonlarından itibaren Yunanlıların akınına uğramıştır. Sipylos Dağı eteklerinde kurulan yerleşmeye, Magnesia Hypo Sipylo adı verilmiş ve Roma döneminde Magnesia ad Sipylum olarak anılmaya başlanmıştır. MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Lidya egemenliğinde girmiştir. Persler tarafından Sardes Satraplığı'na bağlanan kentin, daha sonra Makedonya. Seleukos, Bergama ve Roma egemenliklerine girdiği bilinmektedir. Kentin yakınındaki Akpınar mevkisinde bulunan Kibele kaya kabartması MÖ 13. yüzyıla tarihlenmektedir. Ayrıca çevrede, yani aynı dağın eteklerinde Niobe Kayası bulunur. Efsaneye göre Frigyalı Tantanos'un kızı Niobe, doğduğu bu yörede çocukluğunu geçirmiş, sonra Thebai Kralı Amphion'la evlenmiş ve 6'sı erkek 6'sı kız toplam 12 çocuğu olmuş. Çocukluk arkadaşı Leto'nun ise iki çocuğu olmuş ve bunlar da Zeus'tan olma Apollon ve Artemis'miş. Sürekli çocuklarını öven ve Leto'nun sadece iki çocuğu olmasını yeren Niobe, bir süre sonra Leto'yu oldukça kızdırmış. Bunun üzerine Leto çocuklarından onu cezalandırmasını talep etmiş. Apollon ve Artemis bu talepten dolayı oklarıyla Niobe'nin bütün çocuklarını öldürmüş. Çocukları öldürülen Niobe büyük bir acı yaşamaya başlamış. Bunu sonlandırmak isteyen Zeus, onu Spil Dağı eteklerinde taşa çevirmiş. O günden bugüne bu kayalık Niobe Kayası ya da Ağlayan Kaya adıyla anılmaktadır. Bu efsane Sophokles'in bir trajedisinde de geçmektedir. Manisa il merkezinin güneydoğusunda yer alan milli park. 1968'de belirli bir alan, doğal bitki ve hayvan toplulukları ile dinlenme ve eğlenme değerlerinin korunması amacıyla milli park kapsamına alınmıştır. En yüksek noktası 1.515 m olan dağın, bilinen bir diğer adı da Manisa Dağı'dır. Milli park alanı içinde ilgi uyandıran bir değer de Ağlayan Kaya ya da yöredeki adıyla Yaslı Kaya'dır. Milli Park, adını sınırları içindeki Spil Dağından alır. Spil Dağı da adını zaman tanrısı Kronos'un karısı Sipylena'dan almıştır. Manisa'da görülmesi gereken yerler listesinde doğa gezilerini sevenler için de birçok seçenek mevcut. Özellikle Spil Dağı ve dağı da içine alan milli park mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerden. Spil Dağı'nın her mevsim ayrı güzel olan siluetinin yanında buradaki yabani atlar da manisada gezilecek yerler listenize mutlaka eklenmeli. Bu dağ hakkında daha ayrıntılı bilgi için "Manisa Spil Dağı" konumuzu ziyaret ediniz. Ağlayan KayaManisa aynı zamanda Ağlayan Kaya'nın da bulunduğu şehir... Bir efsanesi de olan bu değişik coğrafi oluşum da Manisa'da görmeniz gerekenlerden. Siz de Manisa'ya gittiğinizde Ağlayan Kaya'yı ziyaret edebilir ve bu kayanın efsanevi öyküsünü öğrenebilirsiniz. Manisa şehir merkezinde bulunan Yeni Han, Manisa'yı gezmeye başlamak için doğru bir başlangıç olabilir. Antika veya yerel sanatı yansıtan birçok ürünü bulabileceğiniz bu handa kendiniz ve sevdikleriniz için alışveriş yapmak sizin için ayrı bir zevk olacak. Bakır, deri ve daha birçok yerel malzemeden yapılmış birbirinden farklı ürünler sizi de kendine çekecek. Manisa'da ilk gün hem biraz alışveriş yapmak hem de tarihi hanın farklı havasını hissetmek için bu ziyaret oldukça faydalı olacaktır. arasına mutlaka koyulmalı. Hala sağlam olan antik kent ve tapınak sizi hem şehrin hem de farklı medeniyetlerin geçmişine götürecek. Antik çağlarda Lidya medeniyetine başkentlik yapmış bu kent sizi de oldukça etkileyecek. ile başlayarak siz de bu geniş mutfağın güzelliklerini görebilirsiniz. Ancak Manisa'nın yemekleri elbette yalnızca kahvaltı ile bitmiyor. cevabının sorusu olan mesir macununu da yemeden dönmeyin. 41 çeşit baharat ve şifalı ottan yapılan bu macunun birçok derde deva, sağlığa da oldukça yararlı olduğu söylenmekte. Başlangıcı yüzyıllar öncesine dayanan ve çok uzun yıllardır Manisa'da yapılarak artık gelenekselleşmiş olan, Türkiye'nin her yerinde de çokça bilinen mesir macunu, Manisa'ya gitmişken mutlaka tatmanız gereken lezzetlerden yalnızca biri. Kırkağaç yöresinin çok ünlü yemekleri olan bu tarifler ile siz de Manisa'dan çok mutlu ayrılacaksınız. Bunların dışında Manisa'ya gittiğinizde mutlaka Manisa kebabını tadın. Ayrıca mangır mantı da Manisa'nın en güzel lezzetlerinden biridir. sorusuna yanıt olarak; Ege bölgesinde bulunan Manisa, İzmir, Balıkesir, Kütahya, Uşak ve Denizli illerimiz ile komşu durumundadır. İzmir'e 38 km, İstanbul'a 432 km ve Ankara'ya 564 km uzaklıkta bulunur. Manisa'ya ulaşmak için Türkiye'nin her yerinden otobüs firmalarını kullanabilirsiniz. Tren garına sahip olan Manisa'ya demir yolu ile veya 54 km mesafede bulunan Adnan Menderes Hava Limanını kullanarak Manisa'ya ulaşmanız mümkün.


oldukça karmaşık ve zor bir iştir. Arazide yön bulabilmek gittiğiniz bölgenin genel coğrafyasını biliyorsanız bir anlam ifade eder. Yeteri kadar su ve yiyecek var ise bu mümkündür yok ise acele etmek gerekecektir. Dünya üzerinde bulunduğunuz yer harita ve aletler kullanarak belirlenebilir. Bulunduğumuz noktadan diğer bir noktaya giderken yürüdüğümüz yön rota olarak adlandırılır. İki nokta arasında birçok engeller, tepeler, ormanlar, göller ve nehirler yer alabilir. Önemli olan bir yerden diğerine giderken, saydığımız bu engelleri aşarken rota dediğimiz yönümüzü kaybetmemektir. Yürüyüş sırasında yaşamlarında sağ ayağını kullanan insanların kuvvetli olan bu ayakları ile sola göre daha uzun adım attıkları görülmektedir. Bu nedenle düz bir doğru üzerinde yürüdüklerini zanneden kişilerin rotalarından sola doğru saptıkları ve zaman içinde sola doğru çok geniş bir yay çizdikleri görülmektedir. Sonuçta umdukları yere ulaşamadıkları gibi nerede olduklarını bilememektedirler. Son yıllarda ülkemizde doğada etkinlik gösteren kişilerin sayısı artmıştır. Bu sayı artışı beraberinde kazaları ve kaybolma olaylarını getirmektedir. Yön saptama çok kesin ve net bir hadisedir. Doğada yürüyen bir kişi net olarak nerede olduğunu bilmeli veya kaybolmuş ise kaybolduğunu kabul etmelidir. Pusula ile öğreneceğimiz yöntemlerle yer yüzeyinde ancak yön saptaması yapılabilir. Yani ancak istenen rotada yürümek mümkün olabilir. Yeryüzü üzerinde nerede olduğumuz sorusunun cevabını almak için farklı aletler gerektirir. Bu aletlerden elde ettiğimiz sonuç ile enlem ve boylamımızı derece, dakika ve saniye cinsinden öğrenebiliriz. Bu bilgi ancak bir haritaya aktarıldıktan sonra o anki haritadaki yerimizi bilebiliriz. Yönümüzü en kolay pusula yardımı ile saptayabiliriz. Pusula ibresinin koyu renkli ucu manyetik kuzeyi gösterir. Kuzeyinin nerede olduğunu belirledikten sonra, hangi yöne gidecek isek o yönde yer alan bir cismi hedef alıp oraya kadar gitmek ve o noktada gitmek istediğimiz yönde yeni bir cisim saptamak gerekir. Bu yöntemle mümkün olduğu kadar düz bir çizgide yol alınabilir. Sonuç olarak doğada yönümüzü belirlemeden önce kabaca nerede olduğumuzu bilmek zorundayız. Ancak bundan sonra nereye gideceğimizi düşünüp sonra yönümüzü saptamalıyız. Doğada yönü en kolay pusula yardımı ile saptayabiliriz. Pusula ibresinin koyu renkli ucu manyetik kuzeyi gösterir. Kuzeyini nerede olduğunu belirledikten sonra hangi yöne gidecek isek o yönde yer alan bir cismi hedef alıp oraya kadar gitmek ve o noktada gitmek istediğimiz yönde yeni bir cisim saptamak gerekir. Bu yöntemle mümkün olduğu kadar düz bir çizgide yol alınabilir. Aynı işlem harita ile olur elimizdeki ölçekli haritayı ilk önce pusulamızın gösterdiği kuzeye yerleştirip daha sonra hedefimizi belirledikten sonra pusulada bize işaret eden açıya doğru ilerleyebiliriz. Bunu gerçekleştirirken dikkat etmemiz geren bazı hususlar vardır. Arazide önümüze bazı engeller çıkacaktır. Bunların etraflarından dolaştıktan sonra tekrar harita ve pusula ile açı alındıktan sonra hedefe doğru ilerlemek mümkündür. 1:25000 ölçekli bir haritada 1cm 25000 cm, 250 m ve 0.25 km'dir. 1 mm ise 25 metredir. Sonuç olarak da haritada tahmini olarak nerede olduğumuzu kestirmemiz gerekecektir ki nereye gideceğimizi hedefi belirleyelim. Bütün haritalarda harita yönünü gösteren bir işaret bulunur. Bu işarete yön oku denir ve yön oku her zaman kuzeyi gösterir. Haritayı önümüze aldığımızda haritanın üst tarafı daima kuzeyi, sağ tarafı doğuyu, alt kısma doğru olan tarafı da güneyi ve sol tarafı ise batı yönünü gösterir. Bunu bildikten sonra harita da bulunulan yeri kestirmek daha doğru sonuçlar verecektir.


Dünyanın kutup noktalarından geçen hayali eksen çizgisi kutup yıldızının çok yakınından geçmektedir. Bu nedenle geceleyin yıldızlar ve gezegenler hareket halinde iken kutup yıldızı sabit kalır. Böylelikle eğer kutup yıldızını gökyüzünde nasıl bulacağımızı bilirsek geceleri yönümüzü rahatlıkla bulabiliriz. Dünyanın ekseni etrafında dönmesi ve yıllık hareketi nedeniyle geceleri görülebilen gezegen ve yıldızların konumu sürekli değişebilmektedir. Ancak yeri hiç değişmeyen bir yıldız da vardır. Bu yıldız Kutup Yıldızıdır. Kutup yıldızı önceden de bahsedildiği üzere dünyanın dönüş ekseninin oldukça yakınında bir yıldızdır. Böylelikle dünya hareket etse de kutup yıldızı hep sabit kalır. Kutup yıldızı bize Dünya üzerinde herhangi bir yerde sadece 0,75 'lik bir sapmayla kuzeyi gösterir. Kuzey yarım kürede kuzeyi bulmak için Kutup yıldızından yararlanılır. Güney yarım kürede ise güneyi bulmak için Güney Haçından yararlanılır. 'nın yerle yaptığı açı 41 'dir ve gökyüzünde orta yükseklikte bulunmaktadır. Yıldızın yere çok yakın olması çevredeki yer şekilleri tarafından görülmesinin engellenmesine, çok uzak olması da doğrultunun saptanmasında zorluklar yaşanmasına yol açmaktadır. Bu nedenle ekvatora veya kutba yakın yerlerde Kutup Yıldızını yön bulmada kullanmak zorlaşabilir. Yıldızlar izlenerek doğada yön bulmada geceden belirlediğiniz yönü işaretlemek gerekecektir. İşaretlediğimiz sabit yöne doğru haritayı yerleştirdikten sonra ilerlemek daha doğru olacaktır. Bu yöntemin uygulanabilmesi için havanın geceleri açık ve bulutsuz olması gerekmektedir. Doğada güneşten yararlanarak birkaç şekilde yön bulunabilir. Bunlar, yıl içerisinde gece ile gündüz süresinin eşit olduğu 21 Mart ve 23 Eylül tarihlerinde ortaya çıkan Güneş'in ufuk çizgisinin üstüne çıktığı doğduğu taraf tam doğu iken, aynı gün ufuk çizgisinin altına indiği- battığı taraf tam batıdır. Ayarı doğru bir saatle işe başlanır. Önce saatimizin akrebinin güneşe doğru tutarız. 12 sayısı ile akrebin oluşturduğu açının açı ortası bize güneyi bildirir. Bu kural Kuzey yarım küre için geçerlidir. Sağ kolumuzu doğu'ya doğru uzatırsak, solumuz batı, önümüz kuzey ve arkamız güney yönünü gösterir. Yönler bu şekilde belirlenmiştir. - Güneş sabah 06.00'da doğu yönünü gösterir. - Güneş saat 09.00'da güneydoğu yönünü gösterir. - Güneş saat 12.00'da güney yönünü gösterir. - Güneş saat 15.00'da güneybatı yönünü gösterir. - Güneş saat 18.00'da batı yönünü gösterir. Bir başka yöntem ise güneş, öğle vakti tam tepedeyken yere diktiğimiz çubuğun gölgesini ölçeriz. Bulduğumuz en kısa gölge uzunluğu kuzeyi karşı tarafı da güneyi gösterir. Yüzümüzü kuzeye dönersek sağ taraf doğuyu sol taraf da batıyı gösterir. Güneşli bir günde bileğimizdeki kol saati yardımı ile yön tayin edebiliriz. Saatin akrebi güneşe döndürülür. Saatin 12 rakamı ile akrebin oluşturduğu açının açıortayı güney-kuzey hattıdır. Güneş tarafı güney yönüdür. Yaklaşık olarak coğrafi kuzey ve güney istikametlerini bulmak için analog bir saatten faydalanılır. Kuzey yarım kürede saatin akrebi güneşe çevrilir. Saat 12 ile akrep arasındaki açının açı ortası güneyi ters uzantısı ise kuzeyi gösterir. Yönün hangi ucunun kuzey olduğunu bulmak için güneşin öğleden önce doğuda olduğu akılda tutulmalıdır. Güney yarım kürede saatteki 12 rakamını güneşe doğru çevirin 12 ile 9 rakamı arasında bir çizgi hayal edin ve bu çizginin tepesi kuzeyi gösterir. Günümüzde pek çok insan dijital saat kullanıyor. Eğer böyle bir durum var ise bir kağıt üzerine analog bir saat çizip, dijital saati kullanarak da akrebin yerini belirleyerek ve yön tahmini yapılabilir. Yaklaşık 1 m uzunluğunda bir çubuğu yere diker daha sonra gölgesini izleriz. Gölgenin en kısa olduğu andaki yönü kuzeyi gösterir. Bunun tam zıt yönü ise güney yönüdür. Parlak güneşli bir günde bir sopa ve gölgesi yardımı ile de yön tayini yapılabilir. Sopanın gölgesi işaretlenir. Bir süre sonra yer değiştiren gölge ucu tekrar işaretlenir. Bu iki işareti birleştiren çizgiye dik doğru S - N eksenidir. Birinci işareti sola ve ikinci işareti sağınıza aldığınızda yüzünüz kuzeye bakmaktadır. Birinci işaret yönü daima batıyı gösterir. Ay bir pusuladır ve çok doğru olarak kuzeyi gösterir. Eğer ay'ı görüyorsanız kuzey yönünü bulabilirsiniz. Bunun iki yolu vardır. Dolunaya yakın zamanlarda ay üzerinde bir gölge görürsünüz. Bu gölgenin içindeki parmak kuzeyi gösterir. Ayın diğer zamanlarında gölge uçlarından yukarı doğru hayali bir çizgi geçirirseniz bu çizgi Kuzey Yıldızına doğru uzanacaktır. Ama Kuzey Yıldızı nerede? Eğer gece olan uzaklığını gözünüzde canlandırabiliyorsanız tahmin etmeniz zor olmayacaktır. Doğa yeryüzünün manyetik alanına ve yön bulmaya insandan çok daha alışkındır. Bitkiler güneşe doğru Kuzey yarım kürede güneye yönelerek büyür. Ayçiçekleri de güneşin gökyüzündeki hareketini takip ederler. - Ağaçlar ve taşların yosun kaplamış yüzleri daima kuzeye bakar. - Minarelerin şerefelerine çıkış kapıları daima güneye bakar. - Kiliselerin çanı daima kilisenin batısında bulunur. - Müslüman mezarlarının baş taşları daima batıyı gösterir. - Hristiyan mezarlarının baş taşları daima doğuyu gösterir. - Karıncalar yuvalarını ağaçların güneye bakan kısmında yapar. Doğada ağaçlar hakkında bilmemiz gereken çok şey vardır. Her şeyden önce kuzeye uzanan çok az dal olur. Bir ağaca aşağıdan yukarıya doğru bakılırsa bu rahatlıkla görülür. Ağaçların kuzeye bakan kısımları güneye bakanlara göre çok daha fazla nemlidir. Karıncalar yuvalarını ağaçların güneye bakan kısmında yapmayı severler. Ayrıca doğada çevrede erimemiş kar bulunuyorsa eğer onlara dikkat edilirse dağ yamaçlarında güney yamaçlarda ve kayaların güney kısımlarında karlar daha çabuk erir. Dağlarda kuzey yamaçlarda daha fazla kar birikir ve kar geç erir. Tepelerin güney kesimlerinde bitki örtüsü daha çok toprak daha kalındır. Meyveler önce güney kesimde oluşur. Ancak rüzgar bu özellikleri bozabilir ve yanılma olabilir. Bunlar diğer yöntemlere destek vermek için kullanılabilir. Karınca yuvaları bakmak yaz mevsiminde yönün bulunabileceği bir yöntemdir. Karınca yuvalarının ağzı güneyi gösterir. Toprak yığını da kuzeyi gösterir. Kuzey yarım küre'de karıncalar, soğuk rüzgarlardan korunmak için, yuvalarından çıkardıkları malzemeyi yuvanın kuzey tarafına yığarlar. Bu toprak birikintisini kuzey kabul ettiğimizde yönümüzü bulmak mümkündür. gibi sorularınızın da cevabını bulmuş olacaksınız. Hristiyanların ibadet yerleri olan kiliselerde ise kilisenin çanı, kilisenin batısındadır. Ülkemizde eski zamanlardan kalma birçok kilise ve manastırda bulunmaktadır. Bu yöntemin de bilinmesinde fayda vardır.


Aksaray'ın 25 km güneydoğusunda yer alıyor. Bu baş döndürücü güzellikteki vadi bir zamanlar dünya nimetlerinden elini-eteğini çekmiş keşişlerin mekanıydı. 'nin oluşmasını sağlamış. Çökme sonucu oluşan kanyonun tabanını Melendiz Çayı oymuş ve böylece kanyonun derinliği yer yer 150-200 metreye ulaşmış. Ihlara Vadisi, Ihlara ve Selime köyleri arasında kuzey- batı-güneydoğu ekseninde 14 km boyunca uzanıyor. Geçmişte Peristrema olarak adlandırılan vadi şimdi güneydoğu ucundaki Ihlara kasabasının adıyla anılıyor. Peristrema Yunancada her yanı kıvrımlı anlamına geliyor, Melendiz Çayı vadiyi boydan boya geçip 26 kıvrım çizerek akıyor, Peristrema adı da buradan geliyor. Ihlara ise Yunancada ılık anlamına geliyor. Ihlara'nın devamındaki Ilısu'da da termal kaynaklar ve kayalara oyulmuş yerleşimler var. 'nde Bizans dönemine tarihlenen kayalara oyulmuş ve duvarları resimlerle süslü yüzden fazla kilise ve manastırla, on bine yakın kaya oyuğu var. Ancak bu kilise ve manastırlardan 15 kadarı gezilebiliyor. Ihlara Vadisi'ni tam manasıyla gezebilmek içinse birkaç gün gerekiyor. 'ndeki kiliseler vadiyi boydan boya yürüyerek gezileceği gibi, arabayla birkaç noktaya vadiye giriş yapılarak gezilebiliyor. Vadiye ilk giriş Ihlara Kasabası'nın içindeki müze kapısından yapılıyor. Vadi en güzel şekilde buradan seyrediliyor. Adeta bıçak gibi kesilmiş kaya duvarları, aşağıda gürül gürül akan Melendiz, köylülerin ekip biçtiği tarlalar ve şimdi bile ulaşılması güç noktalara oyulmuş kiliseler insanı hayretler içinde bırakıyor. tarzı olarak bilinen ve yalnızca burada görülen resim tarzında birbirine yakın sahneler, bağımsız gruplar halinde çerçevelenmiş. Ihlara tarzının, diğer resim tarzlarından en belirgin farkı renklerinin canlı, figürlerinin ayrıntılı ve hareketli olması. na ulaşılıyor. İki katlı manastırın dış cephesi de oyulmuş. Manastırın ana kilisesi giriş katında. Ana kilisenin freskleri arasında Selçuklu Sultanı 2. Mesud'un portresi de var. Bu resim bölgeye Türkler hakim olduktan sonra da Ihlara Vadisindeki manastırların faaliyetini sürdürdüğünün kanıtı olarak görülüyor. tarzında yapılmış freskleri 11. yüzyılın başına tarihleniyor. Kilisedeki son akşam yemeği sahnesinde şeytanın da yer alması ressamın apokrif İncil'lerin etkisinde kalmasına bağlanıyor. Böyle resimlere Kapadokya'da sıkça rastlanıyor. İncil'de çok fazla söz edilmeyen İsa'nın çocukluğuna sahneler apokrif İncillere dayandırılarak anlatılmış. yönüne doğru ilerlendiğinde Ihlara tarzı fresklerle süslü Pürenli Seki ve Kokar Kiliseye ulaşılıyor. Bu civarda Karanlık Kale Manastırı gibi başka kiliseler de var, ancak bir tabelası yok bunların, binlerce kaya oyuğunun bulunduğu vadide tarifle yol bulmanın olanağı da yok. . Burası kayalara oyulmuş iki katlı ve on iki odalı bir manastır. Kilise oyulurken içinde büyük sütunlar yapıldığı için Direkli Kilise denilmiş. Direkli Kilise'nin 50 metre ilerisinde Bahattin Samanlığı Kilisesi yer alıyor. Bu kilisenin 10. yüzyıla tarihlenen fresklerinde İsa'nın yaşamı Ihlara tarzında yapılmış fresklerle anlatılıyor. de bir manastır kilisesi. Kilisenin yanında bir bezirhane var, içinde taş mengene, havuz, fırın ve büyük bir ahşap pres de görülüyor. Vadisi'nin en yüksek noktasına inşa edilmiş Kırkdamaltı Kilisesi. Kilisedeki bir yazıtta Bizans İmparatoru 2. Andronikos Paleologos ve Selçuklu Sultanı 2. Gıyaseddin Mesud'un adları görülüyor, bu yüzden 1283-98 yılları arasında resimlendiği anlaşılıyor. Kilisenin bağışçısı Amirarzes Basileos karısı Thamar ile birlikte, kilisenin maketini yapının adandığı Aziz Georgios'a sunarken resmedilmiş. Vadideki kilise ve manastırları gezmeden, Melendiz Çayı'ndan tutulan balıklardan yemeden, Selime'deki peri bacalarını görmeden, DÖNME! Yörede daha çok tahıla dayalı yemekler öne çıkıyor. Bamya çorbası, çiğleme ve çullama yöreye özgü yemekler arasında. Belisırma'daki çayının kıyısındaki lokantalarda Melendiz Çayından tutulmuş balıklardan da yeme şansınız var.


Hacıbektaş Alevi-Bektaşilerin Anadolu'daki en önemli dini merkezi. Hacıbektaş'ın tarihinin çok eskilere uzandığı biliniyor. İlçenin ilk kurulduğu yer olan Sulucakarahöyük'te Eski Tunç Çağından Roma dönemine kadar yerleşimin sürdüğü anlaşılmış. Sulucakarahöyük Hacı Bektaş'ın buraya yerleşmesinden sonra Anadolu Aleviliğinin merkezi haline gelmiş. ş, daha sonra mezarının başına bir heykeli dikilmiş. Yapmadan Dönme! Hacı Bektaş Veli Dergahı'nı dolaşmadan, 'den Hacıbektaş'a direkt otobüs seferleri bulunuyor. Diğer kentlerden gelindiğinde aktarma yapmak gerekiyor. Hacıbektaş'ta birkaç otel ve pansiyon da bulunuyor. Etkinlikler sırasında kurulan çadır kentlerde kalmak olanaklı.


ilinin kuzeydoğusunda, Bornova Ovası'nda yer alan antik kenttir. Bayraklı ya da Tepekule adıyla da anılan höyük, yaklaşık yüz dönümlük bir ada üzerindeydi. Meles Irmağı'nın getirdiği alüvyonlarla ve Sipylos Dağı'ndan akan sularla Bornova Ovası oluşmuş, deniz üzerindeki ada da bir höyük halinde karayla birleşmiştir. Bugün bu höyüğün üstünde, İzmir Şarap ve Bira Fabrikasının deneme bağı bulunmaktadır. Kentin adı olan Smyrna'nın, Anadolu kökenli bir sözcük olduğu sanılmaktadır. Yapılan arkeolojik çalışmalar MÖ 3000'den MÖ 300'e değin bu höyüğün bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Tarih öncesi yerleşmeler, Bayraklı Höyüğü'nün alt katlarındadır. Küçük alanlarda yapılan kazılarda elde edilen buluntular arasında seramikler çoğunluktadır. 'ndan günümüze ulaşan en eski kalıntılar, MÖ 8. yüzyılın sonlarına tarihlenmektedir. Tapınak, Helen sanatının Anadolu'daki en önemli ve en eski mimari eserlerinden biridir. Athena Tapınağı'nın önünde son bulan batı-doğu doğrultulu ve Athena Caddesi adı verilen ana caddeye açılan kuzey-güney doğrultusundaki ikincil caddeler ve sokaklar, belirgin bir kentçilik düşüncesinin kalıntılarıdır. Parke döşeli en eski yollar da burada ortaya çıkarılmıştır. Kentin en ilginç yapısı olan dikdörtgen planlı, bindirme tekniğindeki tonozla örtülü bir çeşme, MÖ 7. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir. Bu yüzyıl birçok İonia kenti gibi Smyrna'nın da en parlak dönemidir. Özellikle denizyolu ticaretiyle kalkınan bu kentler, birçok bakımdan Yunan anakarasındaki kentlere öncülük etmişlerdir. Kent nekropolü Sipylos Dağı'nın eteklerinde yer almıştır. Mezarların en görkemlilerinden biri olan ve çok yakın zamana değin görülebilen Tantalos Mezarı, bugün yoğun yapılaşma nedeniyle kaybolmuştur. MÖ 600'de Lidya Kralı Alyattes'in, Symrna'yı yakıp yıktığı çeşitli kaynaklar ve araştırma buluntularıyla doğrulanmaktadır. Ancak, kentliler yıkılanları onardıkları gibi, yenilerini de yapmışlardır. Ne var ki, yeni yapıların mimarisinde, önceki döneme kıyasla bir kalitesizlik görülmektedir. MÖ 6. yüzyılın ikinci yarısındaki Pers işgali ve neden oldukları zarar sonrasında, kent eski ihtişamını kaybetmiştir. MÖ 5. yüzyılda yerleşimin sınırlı olduğu görülmekte, fakat aynı yüzyılın sonlarına doğru ve MÖ 4. Yüzyılda yerleşimin büyüdüğü gözlenmektedir. MÖ 4. yüzyılda yönetici ve zenginlere ait merkezi avlulu 6,8,16 odalı üç ev dışında, çok sayıda dörtgen planlı küçük ev ortaya çıkarılmıştır. Sipylos Dağı'ndaki Çifte Tümülüs gibi, MÖ 4. yüzyılda yapılmış kimi mezarların sahipleri zengin kişilerdir. MÖ 4. yüzyıldaki nüfus patlaması sonucunda, Smyrnalılar MÖ 300 yılında Pagos eteklerine taşınmış ve yeni İzmir'i kurmuşlardır. Efsaneye göre Büyük İskender bir gün Pagos Dağı'nda avlanırken, buradaki iki Nemesis Tapınağı'nın önündeki çınar ağacının altında uykuya dalmış. Rüyasında tanrıçalar orada bir kent kurmasını ve Smyrna halkını oraya taşımasını söylemişler. Bu efsane Marcus Aurelius, Gordianus ve Philippus Arabs'ın dönemlerinde basılan paraların üzerinde betimlenmiştir. Tarihçi Strabon'a göre Smyrna, MÖ 1. yüzyılın en güzel İonia kentidir. MS 178 yılında kent büyük bir depremde oldukça yoğun bir hasara uğramıştır ve İmparator Marcus Aurelius (161 -180) tarafından yeniden inşa ettirilmiştir. ya bağlı Tepekule Mahallesinde bulunmakta olup, şehir merkezinden rahatlıkla ulaşılabilir.


Bakırçay Havzası'nın aşağı kesiminde, antik yerleşmenin akropolisinin bulunduğu tepenin eteklerinden başlayarak ovaya yayılır. Bergama Çayı kenti ikiye böler. Çevre yerleşmelerle karayolu bağlantısı bulunan Bergama'nın denizle bağlantısı, 29 km batısındaki Dikili Limanı'yla sağlanmaktadır. Büyük İskender'in ölümünden sonra, Seleukosların egemenliğine giren kent, MÖ 218 yılında bağımsızlığına kavuşmuştur. Helenistik ve Roma dönemlerinde bir kültür merkezi niteliği kazanmış, ancak Doğu Roma egemenliği sırasında önemini yitirmiştir. 1306'da Karesioğulları'nın kontrolü altına giren kent, 1341'de Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1919'da Yunanlar tarafından işgal edilmiştir. 1922'de Yunan işgalinden kurtarılmıştır. Kentin kuzeydoğusunda, Bergama Çayı kıyısında bulunan Ulu Cami, Bergama'nın en büyük camisidir. 1399 yılında Sultan Yıldırım Bayezid (1389 -1403) tarafından yaptırılmıştır. Kareye yakın dikdörtgen planlı ana mekan, kesme taştan dört fil ayağı üzerine oturan sekizgen kasnaklı üç kubbe ile örtülüdür. Taş kaide üzerine yerleştirilmiş minaresi tek şerefelidir. 1905'de cami, 1949'da ise minaresi onarımdan geçirilmiştir. daha iyi tanıyabilmemize vesile olabilecek silahlar ve giysiler, dokumacılık örnekleri yer alır. 'nde hem korunmakta hem de sergilenmektedir. Bu eserlerden en önemlisi ise Nymphe heykelidir ve bu sergi alanı, bölgede kurulan baraj projesi nedeniyle sular altında kalan Allianoi'yi geleceğe taşıma görevini de üstlendi. Bergama-Soma karayolunun 5. kilometresinde, Bakırçay'ın bir kolu üzerindedir. Kuzey yüzündeki yazıttan anlaşıldığı kadarıyla. Sultan I. Murat döneminde (1359 -1389) Feleküttin Eyne Bey tarafından 1384 yılında yaptırılmıştır. Kum taşından yapılan köprü biri 8 m, diğeri 11,90 m açıklıktaki iki gözden oluşmaktadır. Günümüzde kullanılmamaktadır. Bergama ilçe merkezinin 10 km kuzeyindeki Kapıkaya köyünde bulunan Helenistik döneme ait bir açık hava tapınağıdır. Bergama Çayı'nın kıyısında yer alan ve toprak yüzeyinden 60 m yükseklikte yer alan tapınak, kayaya oyularak yapılmış üç altıgen niş biçimindedir. Bergama'nın 3 km batısındadır. ilk kez I. Eumenes döneminde (MÖ 263 - 241) kurulduğu öne sürülmektedir. Yüksek radyoaktiviten ılıcanın su sıcaklığı 36 derecedir. Sodyum bikarbonat ve sülfat bulunan suyunun romatizmal hastalıklara, deri hastalıklarına, nevrasteni ve nevraljik kalp rahatsızlıklarına iyi geldiği söylenmektedir. Halk arasında, Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın burada yıkanarak güzelleştiği söylenir ve ılıcanın insanları güzelleştirdiğine inanılır. Bergama'nın 20 km kuzeyinde, Ayvalık ile Bergama arasında yer alan ve fıstık çamlarıyla kaplı kamp, piknik ve dinlenme alanıdır. Yüksekliği 500- 1000 m arasında değişir. Temiz havası, suyu ve uzun süre bozulmadan kalan üzümü, yaylanın üç önemli özelliğidir. Keklik Dağı'ndaki Haydar llıcası'nın kükürtlü suları, deri hastalıkları ve ağrılı hastalıkların tedavisinde kullanılır. Dünyanın en kaliteli çam fıstıkları bu bölgede yetiştirilmekte ve ekonomik bir değer olarak görülmektedir. Özellikle bölge köylüleri ormanlarına çok önem vermekte ve korumaktadır. Buna rağmen Kuzey Ege'nin birçok bölgesi gibi Kozak Yaylası da günümüzde madencilik faaliyetleri tehlikesiyle karşı karşıyadır. Kozak Yaylası tam bir fıstık çamı cenneti görünümündedir. Dünyanın en kaliteli çam fıstıkları bu bölgede yetiştirilmektedir. Bergama'nın kuzeybatısında, Kozak Yaylası, Aşağıbey köyünün 2 km doğusundaki antik kent. Kalıntıları çok geniş bir alana yayılmış olan kent özellikle Roma egemenliği döneminde önem kazanmış ve yeniden surlarla çevrilmiştir. Yeterli bir araştırma ve kazı çalışması yapılmamış olan kentte, Anadolu'nun birçok yerinde olduğu gibi kaçak kazıların izleri görülmektedir. Bütün tepkilere, eylemlere ve oluşturulan kamuoyuna rağmen, en fazla 100 yıllık bir ömür biçilen Yortanlı Barajı'nın gölet alanı içinde kaldığı için üzeri kumla kaplanan ve baraj kapaklarının kapatılmasıyla artık sular altında kalan Allianoi, Bergama'nın 18 km kuzeydoğusunda, Paşa Ilıcası olarak anılan mevkide yer alan antik termal merkezdir. Aelius Aristides (MS 2. yüzyıl) Hieroi Logoi adlı eserinde, Pergamon'a yaklaşık 25 km uzaklıkta bulunan Allianoi'de şifa bulduğunu dile getirir. Pergamon yakınlarında bulunan yegane kalıntılar, şifa dağıtan hekimlik tanrısı Asklepios'a adanmış Asklepieion ve bu bölgedeki kalıntılardır ve bu yüzden, bu bölgenin sözü geçen Allianoi olduğu düşüncesi ağır basmaktadır. Allianoi. barajın gölet alanı içinde kaldığından, 1998 yılından itibaren bölgede kurtarma kazıları yapıldı. Elde edilen en önemli buluntulardan biri olan bütün halindeki Nymphe heykeli Bergama Müzesi'nde sergilenmektedir. arası ise 505 km'dir. İstanbul'dan Bergama'ya seyahat için E881 karayolunu tercih edilebilir.


Kazı çalışmaları esnasında bulunan bazı seramikler, antik dönemde burada küçük bir yerleşimin bulunduğunu göstermektedir. Fakat bugün kalıntıları görülen antik kent, Helenistik ve Roma dönemlerinde gelişme göstererek geniş bir alana yayılmıştır. Efsaneye göre, Pergamon adını Neoptolemos ile Andromakhe'nin oğlu Pergamos'tan almaktadır. Pers kontrolü altındaki kent, MÖ 480'li yıllarda Sparta'nın eski krallarından Demaratos ve yine bir süreliğine de Eretrialı Gongylos tarafından yönetilmiştir. Ksenofon (MÖ 430 - 355) Anabasis adlı eserinde, başında bulunduğu orduyla Pergamon'a uğradığından (MÖ 400 - 399) ve Perslerin kontrolü altında kenti yöneten Gongylos'un dul eşi Hellas tarafından konuk edildiklerinden bahsetmektedir. MÖ 334 yılındaki Granikos Savaşı'ndan sonra, Büyük İskender'in kontrolü altına giren kenti İskender, komutanlarından Memnon'un dul eşi Barsini'ye vermiştir. İskender'in ölümünden sonraki dönemde, MÖ 301'deki ipsos Savaşı'nın ardından, İskender'in komutanlarından Lysimakhos kenti ele geçirmiştir. Lysimakhos savaş giderleri için ayırdığı hazinesini, Bergama Komutanı olarak atadığı Philetairos'un kontrolünde Pergamon'da saklamıştır. Bu, kentin oldukça korunaklı olduğunu göstermektedir. Antik Dünyanın Kültür ve Sanat Merkezlerinden Biri Olan Yerleşme, Helenistik Bergama Krallığı'nın da Başkentiydi. , bu krallığa başkentlik de yapmıştır. Yaklaşık 150 yıl boyunca Helenistik dünyanın kültür ve sanat merkezlerinden biri olarak. Büyük İskender'in Mısır'da kurduğu İskenderiye ile rekabet etmiştir. Bu dönemde birçok filozof, bilim adamı kente gelmiş, İskenderiye'yle rekabet edecek büyüklükte bir kütüphane kurulmuş ve Bergamalılar, adı Pergamon'dan gelen parşömeni, yani deri kağıdı bulmuşlardır. Aynı zamanda kent ileri seviyede bir kentçilik anlayışıyla inşa edilmiştir. Kral II. Eumenes (MÖ 197 -159) Atina'nın Akropolis'ini örnek alarak yaptırdığı düzenlemelerle Bergama'yı güzelleştirmiştir. Son Kral III. Attalos'un (MÖ 138 -133) ölümünden sonra kent, MÖ 133'de krallık vasiyeti gereği Roma'ya bırakılmıştır. Bergama, Roma döneminde de önemli bir kültür ve sanat merkezi olmaya devam etmiştir. MÖ 88-85 yılları arasındaki savaşta, Pontus Kralı Mitridates VI. Eupator, Bergama'yı ele geçirmiş ve neredeyse kentin bütün Roma vatandaşları katledilmiştir. Daha sonra tekrar Roma imparatorluğu'na bağlanan kent, MS 2. yüzyılda önemli bir merkez olmayı sürdürüyordu. kiliseden biri Pergamon'da bulunmaktaydı. Aynı dönemde bir piskoposluk merkezi olan kent, Doğu Roma döneminde önemini yavaş yavaş yitirmeye başlamış ve Efes Başpiskoposluğu'na bağlanmıştır. Bu dönemde, kent eski kalıntıların kullanılmasıyla yapılan yeni bir surla çevrelenmiş, 716 yılında Mesleme Bin Abdülmelik'in komuta ettiği Arap akınlarıyla yakılıp yıkılmıştır. 1306'da Karesioğlu Beyliği tarafından ele geçirilmiş ve bu beyliğin önemli bir merkezi olmuştur. Bölge 1341'de Osmanlı Devletinin kontrolü altına girmiştir. Parşömen ya da Pergamon kağıdı, İskenderiye'nin Papirüs Satışını Durdurması Üzerine, Pergamonlu Krates'in Başvurduğu Çözümdü. Krates, Keçi Derisinin Kıllarını Temizleyerek Sönmüş Kirece Yatırdı. Daha Sonra Tahta Çerçeveye Gererek Kuruttuğu Deriyi Sünger Taşıyla Perdahladı ve Yazı Yazılır Hale Getirdi. 1900 -1913 yılları arasında H. Hepding, P. Schatzmann ve W. Dörpfeld tarafından yürütülen çalışmalarda ise Orta ve Aşağı Kent ortaya çıkarılmıştır. 1927 -1936 yılları arasında Theodor VViegand tarafından yürütülen çalışmalarda da Heroon, Asklepieiorı, ortaya çıkarılmıştır. 1956 -1972 yılları arasındaki çalışmaları Ercih Boehringer yürütmüş, daha sonra da çalışmalar İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsü adına Wolfgang Radt tarafından sürdürülmüştür. Helenistik dönemde, üst düzeyde bir uygarlığın sayılı merkezlerinden olduğu bilinen Bergama, özellikle sanatsal ve kültürel alanlarda çağdaşlarını oldukça etkilemiştir. Heykel sanatında yeni bir üslubun yaratıcısı kabul edilen Bergama Heykel Okulu, anıtsallığın öne çıktığı yapıtlarıyla tanınır. Kent, 275 m yüksekliğindeki tepe ile aşağıdaki ovaya yayılmış durumdadır. Yerleşmenin çevresinde ise mezarlar, tümülüsler yer alır. Pergamon, kurulduğu alana uygun olacak şekilde inşa edilmiş en önemli kent örneklerinden biridir. Engebeli alan değişik düzeylerde düzeltilerek teraslar elde edilmiştir. Teraslar, dayanak duvarları ve iki katlı stoalarladesteklenmiştir. Krallık öncesinde, akropolisin güney ve batıdan surlarla çevrildiği kalıntılardan anlaşılmaktadır. MÖ 5. ya da 4. yüzyıla tarihlenen surlar, Philetarios döneminde güneye doğru genişletilmiştir. Selinos ve Keitos çayları arasındaki akropolis, 'nun kuzeyindeki üst kat galerilerinden, Kral II. Eumenes'in yaptırdığı Pergamon Kütüphanesi'ne geçilmektedir. 13,53 x 15,95 m ölçülerindeki büyük salonun duvarlarında, kitap raflarının tutturulduğu kenet delikleri görülebilir. El yazmalarını nemden korumak için duvarla raflar arasında boşluk bırakılmıştır. bulunduğu alanın kuzeyinde, MS 2. yüzyıla tarihlenen su kemeri kalıntıları dikkat çekmektedir. batısında, sunağıyla birlikte küçük bir tapınak ortaya çıkarılmıştır. ve Mermer Salon'dan oluşan yapı bütünü, antik caddenin doğusundadır. Mermer Salon ve odeion, Helenistik Çağ'a tarihlenir ve yapı bütününün çekirdeğidir. Hamam ise Roma imparatorluğu döneminde yapılmıştır. Mermer Salon, kente yaptığı hizmetlerden dolayı tanrılaştırılmış Diodoros Pasparos'a ait bir heroondur. MÖ 70'e tarihlenen Diodoros'un portre başı. Bergama Müzesi'ndedir. Mermer Salon'un doğusundaki aşevinin odaları kayalık alan oyularak yapılmıştır. arasındaki alanda Doğu Roma dağınık durumda ev kalıntıları bulunmaktadır. MÖ 3. yüzyılın başında Yukarı Kent'in surları dışında kırsal alanda, Demeter'in kutsal alanı yer alıyordu. Avlu, üç yandan stoalarla çevrilidir. Propylorıu, Hekimlik tanrısı Asklepios adına yapılan kutsal alanlar, ilk Çağ hastanesi niteliğindeydi. Atina, Epidauros ve Pergamon, üç ünlü askkpeiondu. Güneybatıdaki Roma öncesine ait 18 katı saptanan asklepeionda, Helenistik Çağ'ın başına tarihlenen Asklepios Soter, Apollon, Kalliteknos ve Hygeia adına yapılmış tapınak kalıntıları bulunmuştur. Kutsal alan, 110x130 m boyutlarındaki dörtgen planlı avlunun çevresindeki yapılardan oluşmaktadır. Kutsal alanın güneyinde yer alan odalar, hastaların düş görmeleri içindir. Yine burada içme kürü, banyo ve çamur banyosu için üç mermer havuz vardır. Kuzeybatıda, 3500 kişilik Roma tiyatrosu, kuzeydoğuda üç küçük tapınak yer alır. Güneydoğuda Kür Evi, Telephos Tapınağı ya da Aşağı Yuvarlak Yapı denilen iki katlı bir yapı bulunmaktadır. İzmir'in kuzeyindeki Bergama ilçesi kent alanına yayılmış bulunan İon kentidir. Bergama - İzmir arası 109 km olup, şehir merkezinden düzenli otobüs ve minibüs seferleri yapılmaktadır.