Sevgili Viyana ile ikinci buluşmamız.. İlki ile ikincisi arasında uzun bir boşluk oldu ama şu anki hislerim üçüncü buluşma için bu kadar uzun bir ara olmayacak diyor.. Rüya gibi beş gün geçiriyoruz bu kez Viyana'da.. Sokaklar, müzeler, kahveler, yemekler, konserler,... herşey dolu dolu ve çok keyifli.. Yine ayrıntılı bir gezi rehberi yerine bu seyahatte öne çıkanları, akılda kalanları, üzerimde kalan Viyana etkisini ve dolayısı ile en içimden gelen önerileri bulacaksınız bu yazıda.. Şehirlerle ilk karşılaşma anına bayılıyorum.. Güneşli ve ılık bir Eylül sabahı Volkstheater metro durağından yeryüzüne çıktığımız anda kocaman bir ohh çekiyoruz!. Büyük porselen bibloları andıran binaları, önümüzden geçen kırmızı tramvayları ile muhteşem Viyana var karşımızda.. Bu şehir insanı daha ilk anda mutlu ediyor, kalbini çarptırıyor.. Hemen valizlerimizi birkaç yüz metre ilerideki otelimize doğru çekmeye başlıyoruz.. Viyana'da bu kez hep şehrin kalbinde olmak, ilgi alanlarımıza her an yakın olmak ve seyahatimize keyif katmak niyetiyle çok merkezi ama aynı zamanda çok keyifli bir konaklama seçimi yaptık. Özellikle Berlin ve Hamburg seyahatlerimden aşina olduğum 25 Hours Hotels'in müzeler bölgesindeki otelini daha fotoğraflarından bile sevmiştim; güzel de bir indirim dönemi yakalayınca bu fırsatı değerlendirdik. İyi ki de öyle yapmışız; şehirle ilgili harika anılarımıza öyle çok katkısı oldu ki.. Gün doğumunda pembeleşen gökyüzü manzarası ve Viyana silueti, odamızın kocaman camlarına bir tablo gibi asılıyor her sabah... Gözümü ilk açışımda her sabah bu tabloyu görüyor, her sabah bu şehri yeniden seviyorum.. Sonra duvardaki sirk konseptli murale güneş vuruyor; kalkıp müziği açıyorum.. her sabah bıkmadan pencereden bir video çekiyorum.. sırf kendime.. hatırlamak, özleyince bakmak için.. Gün böyle keyifle başlarken ve kahvaltı için de otelin içindeki 1500 foodmakers varken başka kahvaltı alternatiflerini görmiyor tabi gözümüz.. Bu durumda da sevdiğim viyana adresleri kahvaltıdan değil kahveden başlıyor.. Viyana adeta bir kahvehaneler cenneti.. Şık salonlarda, eski salonlarda, şık sunumlu kahveleri kibar garsonların taşıdığı film seti gibi yerler düşünün.. Kahvaltı, gün arası kahvesi, öğle yemeği, akşamüstü içkisi, müzik dinletisi, tatlı kaçamağı ve hatta akşam yemeği, akşam içkisi, gece kahvesi.. Herbiri gün boyu her an başka bir filmin sahnesi.. Cafe Central, Cafe Hawelka, Mozart Cafe, Cafe Demel ve Cafe Sperl atmosfer olarak en sevdiklerim. .. Bunlar bu seferki ziyaretten sevdiğim anlar ama VİYANA KAHVELERİNDE başlıklı zamansız yazımda şehrin en iyi kahvelerinin tam listesini bulabilirsiniz. Tarihi molaların yanısıra modern, yeni nesil kahve dükkanlarını da merak etmiyor değilim.. Uzun bir listem var; içinden birkaçını deneyebiliyoruz.. Bir de Fleischmakt'ta rastladığımız küçücük pencereli mini 3. dalga kahveci Fenster'i ise pek bi tatlı bulduk!. Bu kadar kahve yeter, hiç mi bir şey yemedik biz? Yemez olur muyuz hiç! ... hem de ne güzel şeyler!.. Trzesniewski/ 1902'den beri hizmet veren bu ilginç açık sandviç zinciri, bence şehrin en güzel küçük sırrı ama ilk şube Dorotheergasse'dekine gitmek şart!. Farklı malzemeler ile hazırlanmış birkaç minik açık sandviç, yanına da lokallerin içtiği gibi minik, oyuncak gibi bardakta bira "pfiff" ile ayaküstü masalarda atıştırmaca.. Ben böyle küçük, lokal numaralara bayılıyorum!.. İyi Schnitzel'in Peşinde.. / Schnitzel Viyana'da önemli mevzu.. Ben de bu kez daha derin bir araştırmaya girip bu konudaki soru işaretlerimi tamamen giderip en iyiyi, en doğruyu daha detaylı öğrenmek istiyorum.. Peki neler öğrendim? Bir kere "orijinal Viyana şnitzeli" kesinlikle dana etinden olurmuş. Ama dana eti pahalı olduğu için ucuz alternatifi domuz etinden yapılmış. Danadan yapılanın adı "Wiener Schnitzel". Domuzdan yapılanın adı ise "Schnitzel Wiener Art". Bu isim ayrımı bir çok önemseniyor; bir çeşit patent gibi, coğrafi işaret gibi yasal zorunluluk.. Bir de bunun yanısıra daha sonra türetilen tavuk etinden yapılan versiyon var tabi.. Kafa karışırsa emin olmak için menüde "kalb" kelimesine dikkat edilebilir. yanında bu yazıyorsa dana etinden yapıldığı netleşmiş olur.. İyisini nerede yiyeceğiz? Ben de çoğunluk gibi Figlmüller sevenlerdenim ama Figlmüller'in asıl uzmanlık alanı domuz şnitzel; bunu da biliyorum.. Kaç kez izledim yapılışını.. Kaplama malzemelerin ile kaplandıktan sonra tek sefer kullanılan tertemiz kızgın yağın içine iki kez girip çıkıyor ve çıtır çıtır oluyor.. Ana şubesi Wollzeille'de pasaj içindeki küçük şube; diğeri ise yoğun talebi karşılamak üzere sonradan açılan.. Benim tercihim daima orijinal şube.. Önceden rezervasyon akşam için şart ama gündüz araya kaynama ihtimali çok yüksek.. Biz yine de garantiye almıştık rezervasyonla ama eğer rezervasyon yoksa pes etmeyin, deneyin şansınızı derim.. Dana şnitzeli nasıl yapıyor bilmiyorum ama ben kendi spesiyal şnitzellerini de tavuklu versiyonu da çok seviyorum. Ama bence şnitzelden de daha güzel ve gitmeden hep özlenen asıl şey o muhteşem patates salatası. Tatlılığı kabak çekirdeği yağından gelen o muhteşem salata!. Ben sırf bu salata uğruna her Viyana'ya gidişimde mutlaka Figlmüller'e gideceğim! Bunun dışında yemek için üç ilginç adresim daha var ama.. Bunlar dışında öğle molalarından birinde uğrayayıp lokallerin arasında hafif bir öğle yemeği yediğim Ulrich ve hemen yakınındaki ikiz kardeşi Erich'i çok sevdim. Bir öğle yemeğinde de bu ferah salonda yeriz diye not aldığım MAK Museum içindeki Salon Plafond'a ne yazık ki hiç gidemedim ama bir başka öğle molasında Figar'ın sağlıklı sokak lezzetlerinden denedim.. Tarihi merkezin ara sokaklarında at arabalarının peşine takılıp dar sokakları keşfetmek keyifli. Bu yürüyüşlerde en sevdiğim meydan Judenplatz. Bu sakin meydanı çok fotografik buluyorum ve ısrarla her fırsatta yolumu buradan geçirip fotograflamaya doyamıyorum!. Ferstel Passage'a bayılıyorum.. 1860'ta mimar Heinrich von Ferstel elinden çıkan bu zarif yapı girişte bir fıskiye ile karşılıyor sizi.. Devamında şık ve Parizyen bir bistro, şahane bir kahve dükkanı, tavanlarda muhteşem detaylar ile arka sokağa açılan nefis bir geçit.. Kleines Cafe, her yürüşümde karşıma çıkıyor.. Sabah kaçta açılıp içi kaçta süpürülüyor, masaları o minik meydana kaçta yayılıyor, her gün kaç kasa süt geliyor, biliyorum!.. O benim için bir kafe değil, bir çeşit şehir sembolü.. Pek çokları için de cephesinin görür görmez o meşhur filmi hatırlatıp iç çektiren romantik bir sembol!.. Viyana'da inanılmaz güzel müzeler arasında insan tüm vaktini harcayabilir ama güzel sanatlara ilgisi olan biri mutlaka "Kunsthistorisches Museum" Sanat Tarihi Müzesi'ni görmeli -hatta içindeki Gerstner Cafe'de de bir mola vermeli.. Bu kadarı yetmezse adını bile çok sevdiğim Albertina Müzesi ikinci adres. Bunlara ilk Viyana seyahatimizde geniş vakit ayrılmıştık.. Keşke vakit daha da çok olsa tekrar tekrar gidebilsek.. Bu seferki konsantrasyonumuz ise daha önce Belvedere Sarayı'na gittiğimiz halde vakit ayıramadığımız Upper Belvedere kısmında sergilenen sanat koleksiyonu.. Sonunda geniş bir Gustav Klimt koleksiyonu ile karşı karşıyayız!.. Sabah erken gittiğimiz için ilk yarım saati sakince geçiriyoruz ancak sonra gelen Koreli bir grup meşhur Kiss tablosuna neredeyse hiç bakmadan fotograflamaya başlayınca huzur bozuluyor.. Yine de müze ve eserler çok güzel.. Giriş ücreti 15 . Hofburg Sarayı'nı gezmesek de her gün önünden geçip atlı arabalı klasik Hofburg fotografını mutlaka çekiyoruz. (Her ne kadar kendim asla atlı arabaya binmesem de bu şehirde en azından daha dikkatli ve duyarlı şekilde şehrin dokusunun bir parçası olarak yer verdiklerine inandığımdan atlı arabaları bu şehre, bu şehrin fotograflarına yakıştırıyorum. Bir seyahatsever olarak mutlaka görmeliyim diye düşündüğüm "Globe Museum" ise farklı dönemlere ait sayısız yerkürenin yanısıra paylaştığı bilgilerle dünya tarihinde kısa bir gezinti yaptırıyor.. Giriş ücreti 3 . Opera Gecesi Viyana gerçekten operanın, klasik müziğin, valsin şehri.. Keyif alan biri için onlarsız bir Viyana seyahati gerçekten eksik kalır.. Geçen Viyana seyahatimizde Kursalon'da klasik müzik konserine gidebilmiştik; bu kez de daha uçak biletini alır almaz opera hayalleri kurmaya başladık ancak biletleri daha satışa çıktığı gün hızla tükenmeye başlayan Viyana operasında bütçeyi zorlayan bilet fiyatları ile karşılaşınca geriye kalan ekonomik alternatiflerden başka çare kalmadı.. Bir: Bazı temsiller Nisan, Mayıs, Haziran, Eylül ve Aralık aylarında operanın önünde kurulan dev ekrandan halka yayınlanıyor. Erken gider yer kaparsanız koltuktan, olmadı yere çökerek, elinize içeceğinizi (şıklık olsun derseniz küçük boy schlumberger brut"unuzu alıp sokaktan canlı yayını izleyebiliyorsunuz.. İki: Standing Room/ Temsiller başlamadan 80 dakika önce operanın Operngasse caddesindeki girişi önünde bir kuyruk oluşmaya başlıyor -ki kesin girmek istiyorsanız daha da erken o sıraya girmelisiniz. Viyana Operası her temsil için toplam 567 adet gibi rekor bir sayıda ayakta bilet satışı yaparak bütçesi dar olanlara ve turistlere opera izleme şansı sunuyor. Bilet fiyatları 3 ve 4 . Kuyruğa yeterince erken girdiyseniz ve şanslıysanız "ground floor"dan yer kapıyorsunuz. Bu da baya iyi görüş açısı ve konfor demek, yere oturarak bile izleyebilirsiniz.. Ama sonlara kaldıysanız istikamet balcony ya da gallery.. Ayakta ve zor şartlarda izleyeceksiniz demek.. Bütün gün yürümüş bir turist için çok da hoş değil ama en azından salonu, atmosferi görebiliyorsunuz.. Ayrıca yorulanlar kaçtıkça daha iyi görüş açılı bir yer de bulmak mümkün olabiliyor.. Üç: Sırada beklerken operanın görevlilerinin kapıya çıkıp anlık fırsat bilet sattığı da oluyor.. Tanesi 35 'dan bir fırsat yakalarsanız değerlendirmeye değer.. Peki, biz turistiz, nasıl giyinmeliyiz? diye düşünebilirsiniz.. Bu konuda çok katı değiller ama biraz özen bekleniyor.. ki zaten siz de bu özeni gösterirseniz kendiniz de rahat edersiniz.. Yıktık jeanli, rengarenk ve şortlu birilerini almadıklarına şahit oldum.. Ayakta bilet aldıkları halde gece elbiseleri ve papyonları-siyah takımları ile gelen öğrenci grubu çok tatlıydı mesela!. En iyisi akşam operaya gideceğiniz gün koyu renklerde giyinmeye çalışın.. belki akşam boynunuza geçireceğiniz bir şal, süslü bir küpe?.. Hangi kategoriden biletiniz olursa olsun arada şık bara uğrayıp bir kadeh "sparkling" içmeyi ve Gerstner atıştırmalıklarından tatmayı unutmayın ama!. Opera ile ilgili tüm sezon programı, bilet fiyatları ve diğer ayrıntıları Wiener Staatsoper bağlantısında bulabilirsiniz. Genel olarak Viyana'da alışveriş için tercih edilebilecek sokaklar Kohlmarkt, Kartnerstrasse, Seitengasse, Lindengasse ve tanıdık zincir mağazalara rastlayacağımız Mariahilfer Caddesi olarak sıralanabilir. Ancak ben -kendi adıma- Mariahilfer'in alt paralelleri, onu kesen caddeleri, -Kirchengasse ve civarındaki keşiflerimi- kendime daha yakın ve keyifli bulduğumu söyleyebilirim.. Hediyelik eşyalar da tarihi merkez "Altstadt içinde, özellikle Stephanplatz civarında rahatlıkla bulunabiliyor. Bu dükkanlarda şehrin doğası gereği klasik müzik ve opera etkili pek çok obje var.. Johann Straus ve Mozart ile anlamlandırılmış sayısız dekoratif obje, bardak, çikolata... vesaire.. Yine Stephanplatz'da bulunan Manner Shop turistlerin en çok uğradığı adreslerden.. 1960'lardan beri üretilen napoliten gofretlerin sanırım tadı değil de ambalajın ikonikliği cezbedici oluyor ve insan teneke bir kutuyu evine taşımaktan kendini alıkoyamıyor!. Ama gerçek ve anlamlı bir alışverişten söz ediyorsak benim için Viyana'da önemli bir adres var: Mühlbauer. 1903 yılından beri şapka üreten bu marka kendini çağdaş tasarım dünyasına o kadar güzel adapte etmiş ki, şapka kullanmaya meraklı biri olarak el yapımı şapkalarından birini kendime alıp karşılığında aklımın yarısının mağazadaki diğer 10 şapkada bırakıyorum!. Tek tek elde yapılan bu şapkalar, yapan onu yapan şapkacının imzasını taşıyan bir etikete sahip.. Şehrin içinde birkaç mağazası var ama ben belki bakmak isteyen olur diye şuraya site linkini de ekliyorum.. Gardrobumda daima en sevdiğim jean pantolonlarımın efendisi, moda tasarımcısı Helmut Lang Viyanalı.. Benim tarzımın dışında ama meraklıları için.. renkli ve neşeli takı/aksesuar markası Frey Wille aslen Viyanalı.. Sıradışı ve hoş tasarımlı çantaları ile öne çıkan Eva Blut 'un Kühfussgasse'de güzel bir dükkanı var.. Gezdiğimiz pek çok plak dükkanı içinden favorilerimiz Teuchtler, Tongues ve hala ısrarla Substance.. Merkurmarkt da gurme alışverişi için önerim.. Merkezde, insanın aradığı herşeyi bulabileceği çok katlı marketin en üst katında da bir şarap barı var.. Cumartesi günleri erkenden kurulan Naschmarkt'daki bit pazarı keyifli bir sabah aktivitesi. Burası normalde satıcıların çoğunun Türk olduğu bir sebze meyve pazarı; içinde pek çok yeme içme alternatifi ile şehrin en renkli noktalarından biri.. Cumartesileri de bir kısmında bit pazarı kuruluyor; satıcıların büyük kısmı yine Türk.. Ben maddi manevi bu pazarda tam aradığımı bulamasam da bit pazarı gezmek insana bulunduğu şehit ile ilgili pek çok bilgi aktardığı için iyi ki gittim diyorum.. Pazar sonrasında belki yakınındaki Vollpension'da geç kahvaltı yapılabilir. Bu sevimli kafedeki tüm objeler de sanki bu pazardan toplanmış gibi! Servis biraz yavaş ama kafe baya keyifli.. Ayrıca her Pazar 8-11 arası Riesenflohmarkt'ın kurulduğu notu defterimde var ama biz uğramadık; denemeyi diğer gidenlere bırakıyorum.. Viyana'da şehiriçi ulaşım için metro ve tramvay kullanımı oldukça yaygın ve kolay.. Ulaşımda kullanılan tekli bilet 2.10 . Pazartesi'den Pazar'a geçerli haftalık kart 16.20 ; 24 / 48 ve 72 saatlik sınırsız biletler de mevcut. Havaalanı- Viyana şehir merkezi ulaşımında ise otobüs, CAT Havaalanı treni ya da Railjet Treni'ni kullanabilirsiniz. Yppenplatz-Brunnenmarkt arası bolca kafe ve dükkan bulunan daha çok yerlilerin takıldığı hipbir bölge.. Şehrin yahudi mahallesi olarak bilinen Leopoldstadt Karmeliterplatz renkli bir bölge.. Cumartesileri "kosher" ürünlerin de bulunduğu bir pazar kuruluyor. Margareten'de Schlossquadrat gizili bir labirent içinde tamamen lokal bahçeli mekanlar, restoran ve şarapevleri var.. Ah Viyana.. Notları yazarken bile o anlara gittim; tekrar keyiflendim.. Benim için bitmeyecek, tekrar tekrar keyifle gezilecek şehirlerden birisin.. Biz seninle yeniden buluşana dek sana gelen herkes seni en az benim kadar sevsin!.


Müze 10:00- 18:00 saatleri arasında; çarşambaları ise 21:00'e dek açık ve giriş ücreti 12,90Euro. Kahvaltıdan hemen sonra, henüz Viyana sokaklarında yorulmamışken gitmenizi tavsiye ederim. Yorulunca müzenin kafesinde soluklanabilirsiniz ama bence dışarı çıkın ve hemen yolun karşısındaki Mozart Cafe'de harika bir kahve için. Dinlendikten sonra yine aynı biletle içeri girip kaldığınız yerden devam edebilirsiniz. 2017 sonuna kadar Bruegel ve Raphael sergileri var.. Yaz aylarında ise müzenin terasında dj'li kokteylli Çarşamba akşamüstü partileri düzenliyorlar ki, bunlardan birine denk geldik.. oldukça keyifliydi.. İş ya da turistik, her ne amaçla olursa olsun farklı bir şehre giden herkes en azından bir önemli müze gezmeli bence. Hele ki Viyana gibi kültür ve sanatın vahası bir şehirdeyseniz buna özellikle vakit ayrılmalı... Albertina buna değer bir müze. Adı bile ne kadar zarif: Albertina!..


Viyana'nın merkezinde, 'MuseumsPlatz' denilen bölgede Leopold Müzesi'nin avlusu burası. Leopold Müzesi Gustav Klimt gibi, Egon Schiele gibi modern sanatın önemli isimlerinin eserlerini barındıran önemli bir müze. Koleksiyon ve sergileri gezerken arada dinlenmek, birşeyler içmek isteyenler avludaki basamakları tırmanıp buraya, Cafe Leopold'a ulaşırlar. Haftanın her gecesi farklı bir elektornik müzik etkinliğine sahne olur Cafe Leopold. Ünlü DJler gelir, albüm lansmanları, ünlü labelların geceleri düzenlenir.


Gelenekler kahvenin hatırı kırk yıl der; o hatır bence Viyana kahvelerinde ömürlük.. Bazen, gözümü kapadım mı Viyana kahvelerindeyim.. İnsanların şıklığını, kibarlığını, sunumun zarafetini, kahve içmenin keyfini unutamam.. İlk Viyana ziyaretimde gitmeden önce şehrin en eski ve en güzel kahvelerini not almıştım defterime. Olabildiğince fazlasını ziyaret etmeye çalıştım Viyana'da. Her gittiğimde başka bir tat, başka bir keyif. Gerçek anlamda bir sosyal etkinlik, şehirdeki yaşam kültürüne dair önemli bir gözlem ortamı Viyana kahveleri.. Bu listeye 1847 de açılıp daha sonra kapanan ve 90'larda tekrar açılan kafe Cafe Griensteidl (Michaelerplatz 2) ve 50'lerde açılan şehrin ilk İtalyan tarzı kahvesi Cafe de l'Europe (Graben, 31) ekleyince Viyana kahveleri ziyarete hazır demektir. Hala deneyemediğim birkaç tanesi gelecek ziyareti beklesin.. Bu arada giden ve deneyen olursa bir kahve de benim için içsin.. Hiç merak etmeyin, o kahveler dün açılmadığına göre bugün kapanmaz.. Bu liste de, o kahvelerin hatırı da ömürlük!..


Dün akşam #alexanderwangxhm için düzenlenen özel alışveriş partisindeydim ve benimle eve dönen parçalardan biri bugün kahveme eşlik ediyor. "daha önce hem kuyrukta beklemiş hem de davetli olmuş" -sonuçta her şekilde bu etkinliğin bir müdavimi olarak- çok küçük öneri ve ipuçlarım olacak.. fotograflarını gördüğünü düşünüyorum. Hala incelemediysen mutlaka bak çünkü alışveriş yapmayı düşünüyorsan modellere aşina olmak önemli. Önceden modelleri bilmeli ve hatta önceliklerini belirlemelisin. Çünkü alan alışverişe açıldığı anda herşey o kadar hızlı olacak ki "modeli nasılmış, bedeni bana uyar mı" gibi düşüncelere bu hızlı süreçte yer yok!.. Operasyon şu şekil: Hızlı ol, gerekirse koş, bulduğunu kap, devam et!.. Tek bir parça bile olsa, poşeti, etiketi, kumaş çantası vs.. herşeyi ile kesinlikle koleksiyonluk bir parça olacak ama.. ben böyle düşünüyorum. Sabah 8.30'da HM mağazası önünde kuyrukta olmalı, alışveriş için verilecek sınırlı sayıdaki bileklikten birini almalısın. Koleksiyonun satılacağı mağazalar: İstinyePark, Zorlu Center, İstiklal Caddesi ve Ankara Cepa H&M mağazaları)Diyelim ki olmadı, yetişemedin, kalmadı. 2. Şans. Öğleden sonra kalan ürünler genel satışa açılıyor; belki bir parça edinebilirsin. Diyelim ki beğendiğin ürünün ancak bir beden büyüğünü bulabildin.. Bekle.. Biri uzun bir süre sonra kabinden çıkıp senin aradığın ürünü kendisine küçük geldiği için bırakabilir. Özellikle kabin bölgesinde bunlar oluyor. -Bonus!.. Birçok kişi o panikle sonradan kullanamayacağını farkettiği parçaları değiştirmeye geliyor. Özellikle 2. gün sabah.. Orada olabilir, hemen iadelerden istediğin bir ürünü kapabilirsin. -Ürün iadesi genellikle Cumartesi'ye kadar sürüyor. Takıntılı olduğun bir parça varsa diye söylüyorum; belki son ana kadar oralarda olmak istersin.. Son olarak bu aslında eğlenceli bir alışveriş ve moda etkinliği.. Böyle düşünmek, parçası olmaktan keyif almak, eğlenmek lazım.. Fazla da ciddiye almamak lazım.. Aksi halde o kuyrukta bekleyip çıkan kargaşanın ortasında olmak, belki de eli boş dönmek çok anlamsız ve yıpratıcı olur.. Ben her yıl bir şekilde mutlaka katılıyorum ve olaya sadece eğlenceli anı olarak bakıyorum.. Ve de HM konuk tasarımcı etkinliklerinden oluşan ürün/ambalaj koleksiyonuma bayılıyorum!.. Bu yıl şanslıydım.. Tam istediğim parçaları aldım.. Umarım senin için de öyle olur.. Yarın bol şans..


Bir İtalya, bir Fransa bir de Almanya, köy kasaba şehir demeden karış karış gezilmeli inancımla yürüttüğüm sinsi planlarım ağır ve emin şekilde ilerliyor, bilmem arkında mısınız.. İtalya'da bir hayli öndeyim, Fransa fena sayılmaz ama son yıllarda biraz boşladığım Almanya biraz daha ilgi alaka bekliyor benden.. Berlin beynime saplanmış bir kıymık gibi hep aklımda.. çok özledim.. Düsseldorf.. Gariptir; tam da şu an bu yazıyı yazmak yerine tekrar Düsseldorf sokaklarında olacaktım halbuki!.. Mühim değil, planlar değişir ama seyahat aşkı engellenemez!.. Hep bir kış günü sokaklarında yürümeyi hayal ettiğim şehir. Benim kafamdaki imgede göğe uzanan sivri kuleli görkemli tarihi yapıları ile eski kent bölgesi ya da Münih yazınca ilk karşıma çıkan Oktoberfest'ten görüntülerdeki gibi festival havası yok.. Biraz karanlık, biraz soğuk metropol havası, sanat -kesinlikle- bol bol sanat var; müzelerde yankılanan ayak sesimi şimdiden duyar gibiyim.. gerisi bol kahve, içlerinde kaybolacak kitap dükkanları, iyi bira ve arızalı elektronik müzikten ibaret!.. Kafamdaki Münih'i yaşamak için dört tam günüm var. Yeteceğinin düşünüyorum. Hatta belki bir gününde de Salzburg'a kaçarız. Münih'ten Salzburg'a trenle gitmeyeni dövdüklerini tahmin ediyorum çünkü.. Ama yine de belli olmaz.. araştırmalara yeni başladım. Turistik rotalardan olabildiğince uzak 'sevdiğim Almanya' kafasına uygun bir plan için bol bol okuyorum, gelen önerileri not alıyorum. Aslında biliyor musunuz, benim için seyahat bu araştırmalar sırasında çoktan başlamış oluyor. Defterime notlar alırken şehir kafamda canlanıp şekilleniyor. Genelde de daha gitmeden seviyorum onu.. Şu an Münih çok heyecanlı geliyor. Yaa umarım çok güzeldir, çok severim, aşık olurum hatta.. Gidip araştırmaya, şehir yerlisinin takıldığı adresler bulmaya devam edeyim şimdi. Bu arada internette kolay kolay bulamayacağım yaşanmış güzel tecrübelerinizi, farklı önerilerinizi, 'şunu tatmadan dönme' direktiflerinizi bekliyorum, ona göre!..


İki yıl kadar önce çok yurtdışında bir şehirde, küçücük bir oluşumun 11 m 'lik bir alanda harika çantalar üretip koca koca markalarla işbirliği yaptığını, dünyaya açıldığını paylaşmış ve asıl dileğimin böyle bir Türk markasının da bir gün çıkması olduğunu vurgulamıştım. Ne kadar içten bir dilekti ki, bakın bu yıl gerçekleştıi!. 2017 başlarında bu yeni marka ile tanıştım.. çantalarını kullandım.. ve bayıldım!. Öyle her şeyi övme huyum yoktur, bilirsiniz ama rahatlığı, tasarımı, yola çıkış hikayesi beni öyle heyecanlandırdı ki hiç üşenmeden bu emeğin karşılığını vermeli ve bu keşfimi herkesle paylaşmalıyım diye düşündüm. Simple Community Brand, iki harika genç girişimci kadın tarafından tamamen aşkla kurulmuş bir moda ve yaşam stili markası. İlk ürünleri bir sırt çantası.. ki bu çanta benim de marka ile tanışma sebebim. Çok seyahat eden ve çok yürüyen biri olarak sırt çantası kullanmayı daha pratik ve rahat buluyorum. Ancak hem tüm ihtiyaçlarınıza cevap verecek hem de tasarım olarak sizi mutlu edecek bir çanta bulmak pek de kolay değil.. Birkaç sevdiğim çantam zaten var ama bir sırt çantasında aradığım tüm özellikleri bir arada bulabileceğim "rüya çanta" arayışım yine de hep devam ediyordu. İşte bu noktada birden fazla şekilde kullanılabilen bu modeli denemek istedim. Önce sadece tasarımı ile ilgimi çekse de online satış sitesinden ürün detaylarını incelediğimde daha da etkilendiğimi söyleyebilirim. Simple Community Brand, %100 dana derisi ve Kutnu Kumaşı'ndan oluşuyor. Kutnu kumaşı da nedir? Bu kumaş 16. yüzyıldan beri Gaziantep'te üretilen, el dokuması, ipek/pamuk çok özel bir kumaş. Şimdi bunu sadece okuyor olsaydım otantik tipli bir çanta canlanırdı gözümde ama tasarımı görünce bu iki tezat materyalin böyle modern bir tasarımda buluşması beni baya etkiledi. Severek kullandığım markayı instagram hesabından da zevkle takip ediyorum. Türkiye'de üretilip Amsterdam üzerinden dünyaya açılan marka geçtiğimiz günlerde Milano'da düzenlenen bir tasarım fuarına katıldı mesela. Heyecanla takip ediyorum.. Gerçekten bize ait değerlerle bir dünya markası olma yolunda attıkları adımları hem destekliyor hem heyecanlanıyorum.. İçinde bulunduğumuz zor dönemi de düşündüğümde bu ülkeden çıkan değerler ile üretim yapan, artı değer katan girişimleri destekliyorum.. alkışlıyorum.. başkalarına da örnek olmasını diliyorum.. Ve tabi henüz hayalindeki sırt çantası ile tanışmayanlara bir de buna bakın diyorum!.


Heyecanla bekledim çıkmasını, şimdi bitecek diye okumaya kıyamıyorum!.. Şöyle demişler: Ruhu sahillerden bıkıp dünyanın başka yerlerinde gezmekten korkmayanlar için.. Tamam işte, o benim!.. Hem çok severim öykü kitaplarını. Arada bir açar rastgele okursun bir tanesini.. seversen tekrar tekrar okursun, başucu kitabın olur.. Umarım bu kitap da benim için bir başucu kitabı olur.. Az sonra kitaptan "Berlin Hatırası" adlı öyküye başlıyorum.. zaten bu ara aklımda hep Berlin.. bak yine heyecanlanıyorum!..


Yılın son günlerinde internet üzerinden sipariş ederek eve taze kavrulmuş kahve alabileceğim bir sistem ile tanıştım; adı Kafeingo. Üye olarak mevcut kahve çekirdekleri arasından demleme tarzı ve damak tarzınıza uygun çekirdek sipariş ediyorsunuz. Eğer seçimizinden eminseniz Kafeinbox'ı seçerek dilediğiniz kahveyi dilediğiniz miktarda sipariş ediyorsunuz ama benim gibi ilk kez deneyecekler için 4 farklı çekirdeği deneyimleme şansı sunan Mixbox var. Benim seçimim ilk sefer için Mixbox.. Bu sette ayrıca dönemsel olarak değişen küçük bir hediye de çıkıyor paketten. Ben tam yeni yıl zamanı sipariş verince paketimden 2016 yazılı nefis yılbaşı kurabiyeleri çıktı ki kendilerini yemeyip tüm yıl saklasam mı acaba diye de düşünmüyor değilim. Yeni yıl ruhuna uygun olarak Colombia, Ethiophia ve Guatemala single origin çekirdeklerin yanısıra bir de yeni yıl özel blendi Christmas Blend sipariş ettim. Guatemala biraz sert geldi ama Ethiopia ve blend olan ile iyi anlaşacağız gibi.. Özelikle benim gibi şehir merkezinden uzak oturanlar için süper bir sistem olmuş, artık bana kahvesiz kalmak yok.. İnternetten alışverişi ve kapıda paket karşılamayı seviyorsanız Kafeingo sitesine bir göz atın derim.. Yeni yıl hepimiz için bol kahve kokulu ve yeni keşiflerle dolu olsun!..


Bildiğiniz gibi bir süredir İtalyanca kursuna gidiyorum ve öğretmenim Daniele Napolili.. Ben özellikle instagram paylaşımlarımda sık sık İtalyan şehirlerinden bahsettiğimde bana "Ee, hani Napoli?" diye takılıyor.. Ya da derste arkadaşlar arasında İtalya planlarımızdan bahsettiğimizde "kimse Napoli'ye gitmiyor mu?" diye soruyor. Napoli'yi daha önce kısacık ziyaret etmiş ve çok sevmiş biri olarak Napoli'nin İtalya'yı seven gezginler arasında yeterince iyi tanınmadığına inanıyorum. İşte bu yüzden Daniele'nin sorularını fırsat bilerek ona Napoli hakkında sorular sordum ve birlikte soru cevap şeklinde güzel bir Napoli rehberi hazırladık. Ben cevapları o kadar sevdim ki Napoli'ye tekrar -ama bu kez daha uzun- bir ziyaret gerçekleştirip hepsini denemek için üzere plan yaptım ve 2018 Mayıs'ı itibarıyla bunu gerçekleştirdim.. Denemekten keyif aldığım önerileri ve seyahatime renk katan harika ipuçlarını tüm okuyanların da benim kadar keyifle değerlendirmesi dileği ile.. Güneş. Napoli daima sıcaktır. Yağmura rastlamak zor; kar ise imkansızdır. Deniz. Daima Napoli'yi temsil eden bir şey ve onu birçok farklı noktadan görebilirsiniz.. Dağlardan, kalelerden, evden veya pizza yerken.. Bir çok ressama ilham veren Posillipo'dan Napoli manzarası. Napoli usulü pizzanın doğduğu yer olan La Pizzeria Brandi. Şehrin tam merkezi olan Dante Meydanı'ndaki Caffe Mexico. Via San Biagio dei Librai'daki Nilo anıtına karşı Bar Nilo. Napoli'nin en eski caddelerinden biri olan Via Tribunali'deki Antica Trattoria da Carmine. Garsonlarını şarkı söyleyip dans ettiği, bağıra çağıra şakalaştığı, İspanyol Mahallesi'nde bulunan Trattoria da Nennella. Lokal lezzetlere bir yolculuk tadındaki Osteria da Tonino. "Askıda kahve". Kahvesini içen bir müşteri bir sonraki müşteri için fazladan bir kahve parası ödeyebilir. Bu Napoli'de başkalarına sevginin bir örneğidir. Coroglio'dan inilen Seiano mağarası. Bir tünel sizi dağın diğer tarafında bir Yunan anfi tiyatrosu ve deniz kenarına bir villa bulabileceğiniz farklı bir yere çıkaracak. San Martino Kalesi ile Corso Vittorio Emanuele arasındaki 414 basamaklı ünlü Pedamentina bağlantısı. Eskiden saldırılara karşı savunma amaçlı kullanılan kaleye inişte birçok bahçe bulunuyor. En önemlisi Ulysses tarafından reddedildikten sonra aşkı için ölen denizkızı Partenope. Öldüğünde dalgaların vücudunu sürüklediği küçük ada Megaride'de Napoli kurulmuş. Piazza Sannazzaro'da onu temsilen bir denzikızı heykeli bulunuyor. Parteneope aynı zamanda Napoli şehrinin eski isimlerinden biri. 1753'te Sansevero Prensi Raimondo di Sangro, heykeltraş Giuseppe Sammartino'ya örtülü bir İsa heykeli siparişi verir. Efsaneye göre prens ruhunu şeytana satarak simya gücü elde eder ve bir çarşafı mermere dönüştürür ve ortaya gerçekçi bir sonuç çıkar.. Ovo Kalesinin efsanesine göre kalenin altında, Napoli körfezinin ortasında bir ejderha yumurtası var ve açıldığında Napoli'nin sonu gelecek. Usta Ciro Oliva'dan Pizzeria Concettina ai Tre Santi. Bir çok farklı çeşit pizzası ile Fuorigrotta bölgesinde, Via Consalvo'da bulunan Pizzeria Add'o Guaglione. Özellikle kızarmış pizza için Pizzeria La Masardona. Baba. İçinde rom olan bu tatlıyı Piazza San Domenico Maggiore'deki Scaturchio'da deneyebilirsiniz. Via Toledo sokağında karışık balık kızartması. Via San Biagio dei Librai sokağında ekmek arası işkembe. Posillipo bölgesinde inanılmaz manzarası ile Virgiliano Parkı ve Gaiola Marina Parkı. Şehrin kalan diğer bölümlerinden çok farklı olan modern kısmı Vomero bölgesi. Gençlerin müzik dinleyip eğlenebileceği 3 adres. Teatro Posillipo. Yemek yiyip dans edilebiecek şık bir yer için Teatro Posillipo. Açık havada konserler için Arenile di Bagnoli. Şehirdeki tarihi tiyatroda konser ve gösterilerin keyfini çıkarmak için Teatro Palapartenope. Dinlenmek ve denize girmek için kesinlikle, feribotla ulaşılabilen Procida Adası. Serapis Antik Tapınağı ve diğer hazinelerini keşfetmek için Pozzuoli Limanı. Kano kiralayıp tenha plajlarda gezmek için Marechiaro. Pompei koleksiyonlarına adanmış Roma ve klasik Yunan heykelleri; birkaç metrelik Ercole Farnese ve İssus muharebesi mozaiği gibi eserleri ile Ulusal Arkeoloji Müzesi il Museo Archeologico Nazionale. Rönesans koleksiyonu ile Tiziano, Raffaello, Carracci gibi sanatçıların pek çok eserine ev sahipliği yapan Museo di Capodimonte. Riviera di Chiaia bulunan lüks ve tarihi kravat mağazası Marinella pahalı ürünleri ile genellikle başkan ve politikacıların tercihi. Galleria Umberto I! in girişinde bulunan giyim mağazası Barbaro. Belki sizin için değil ama oyuncak bebekleriniz için kıyafet ve onarım dükkanı L'Ospedale delle Bambole yani Oyuncak Bebek Hastanesi! Mergellina'da bulunan ve deniz kıyısında en iyi Napoli lezzetlerini tadabileceğiniz meşhur Bar da Ciro. Posso mangiare da te? Io porto il vino! Yemeği sende yiyelim mi? Şarabı ben getiririm! Guaglio! Napoli ağzı ile bir hitap şekli olarak Genç! "Haydi Napoli! Bu söz herkesin sevgisini kazanacaktır. Via Tribunali ve özellikle Napoli Karnavalı'nın ünlü maskesi Pulcinella'nın heykelinin bulunduğu kısmı. Castel dell'Ovo ve Via Caracciolo arasındaki küçük köprü. Çok genç yaşta yaşamını yitiren komedi ve dram oyuncusu Massimo Troisi, Napoli ve "Napolitan olmak" ile ilgili inanılmaz bir örnek. Mimari'de Barok tarzını yaratan, Roma'daki San Pietro Meydanı'nın tasarımının ve daha pek çok eserin sahibi olan Gian Lorenzo Bernini. Aktör, yönetmen ve şair Toto. 100'den fazla filmi ile muhtemelen en ünlü İtalyan aktör olan Toto, şimdi İtalyan dilinin bir parçası olan bir çok da kelime icat etti. Michael Radford'un Il Postino filmi. Porcida adasında geçen ve müziği ile Oscar kazanan filmde Massimo Troisi, şair Pablo Neruda'ya mektuplarını taşıyan ve onunla büyük bir dostluk kuran "postacı"yı canlandırıyordu. Dün, Bugün, Yarın. Vittori de Sica'nın filmi 60'lar İtalyası'nın sembolüdür. İtalyan Usulü Evlilik. Bu tarihi filmde Napolili aktris Sophia Loren başrolde. Bir de -insiyatif kullanıyor ve Tom ve Jerry'nin Neapolitan Mouse adlı özel Napoli bölümünü bu listeye ekliyorum! Via Foria'daki Pasticceria Leopoldo. Burada meşhur Zeppole di San Giuseppe tatlısını ya da Napoli usulü tarallo'yu deneyebilirsiniz. Porta Capuano'daki Carraturo Pastanesi. Burada klasik napoli tatlısı "sfogliatelle" deneyebilirsiniz. Scaturchio Pastanesi'nde ise "il dolce Ministrale" yiyebilirsiniz. Tatlının adı "Bakanlık", çünkü pastanenin kurucusu patent alırken bürokrasiye çok uzun süre takılmış! Rahat ayakkabılar giyin, çünkü çok yürümelisiniz. Sadece buraya has lokal şeyleri yiyin. Özellikle otobüslerde yankesicilere karşı tetikte olun. Harika cevaplar için Daniele Bruno'ya çok teşekkürler.. İtalyanca Napoli Notları'na tıklayanlar aynı yazının İtalyanca versiyonunu okuyabilir. Hızını alamayanlara benim Napoli notlarım için istikamet Napoli'ye Sevgiler yazısı! Napoli romanlarini okumanizi tavsiye ediyorum. Elena Ferrante. :)) haklısınız ama aradığınız o fotoğraf sanırım kendi Napoli gezimi anlattığım http://www. gezicigunluk. com/napoliye-sevgiler-napoli-gezi-notlai. html yazısında var.


Ben genellikle seyahatlerimde "bireysel" plan yapmayı tercih ediyorum ama zaman zaman bazı seyahatlerimi de turlardan faydalanarak yaptığım oluyor. Yani bir grup gezginin aksine, turlara karşı değilim. Hatta öyle destinasyonlar var ki, onlar için turu tercih etmek çok daha mantıklı olabiliyor.. Yani bana göre tur mu yoksa bireysel mi sorusunun cevabı şartlara göre her ikisi de!. - Bazen tek şehirlik bir tur ücreti bireysel bir planlamanın bütçesinden daha düşük olabilir. Gitmeyi düşündüğünüz şehir için uçak bileti ve konaklama toplamı yaklaşık aynı uzunlukla bir tur rakamına çok yakınsa, turu tercih etmek mantıklı olabilir. Otel-alan transferleri, şehir turu gibi yan maliyetler de düşünüldüğünde bazen tur çok daha ekonomik olabiliyor. Geçmişte sadece bulduğumuz uçak bileti fiyatına denk gelen bir turla Barselona'ya gitmiş; otele varıştan itibaren gruptan kopup dönüşte havalimanına gitmek üzere buluşana dek şehri ayrı gezmiştik. Baya zevkliydi!. - Birden fazla noktayı bir seferde gezmeyi planlıyorsanız tur, bireysel bir plan yapmaktan daha pratik ve ara transferler de düşünüldüğünde daha ekonomik olabilir. Yıllar önce Roma, Floransa, Venedik'i kapsayan ilk İtalya seyahatimizi böyle bir paket tur ile yapmıştık; "italya virüsü"nü o seyahatte kapmıştık!. Daha sonra elbette İtalya'ya defalarca bireysel olarak gittik.. Çünkü tur sizi yeni bir yerle tanıştırır, havasını koklatır ve görevini tamamlar. Devamını getirmek, o kültürü yakından tanımak sizin işiniz!. Şimdilerde her gün başka bir şehirde uyanacağınız çok yoğun programlı turlar bile var. Tek seferde -mesela bir haftada- birkaç ülkenin on kadar şehrini birden görebileceğiniz turlar mevcut. Bu tarz turlara katılmadan önce programlarını gün gün okumak, anlamak, mesafeleri gitmeden algılamak hatta haritadan bakarak karar vermek lazım. - Yabancı dil bilmemek de turla gitmeyi tercih etmek için bir başka neden. Bir kelime bile yabancı dil bilmeseniz dahi bir tura katılarak dilini bilmediğiniz bir ülkeyi ziyaret edebilir, tur sırasında ihtiyaçlarınızı karşılamak için rehberiniziden yardım alabilir, şehri onun anlatımları sayesinde tanıyabilirsiniz. Hatta öyle ülkeler var ki, halkı başka dillerde konuşmadığı için iyi İngilizce bilseniz de bir işe yaramıyor, iletişim kurmakta zorlanıyorsunuz. Bizim yakın zamanda gruppal ile baştan başa gezdiğimiz Ukrayna bunlardan biriydi mesela. Yemek siparişinden telefon kartı almaya kadar her türlü ihtiyacımızda rehberimizin kurduğu iletişimden faydalanarak dil problemini aştık. Hiç yabancı dil bilmeyenlere daha çok -pakete dahil ya da ekstra- ama mutlaka her gününde bir programı olan dolu dolu turları tercih etmelerini öneririm. "Serbest zaman"ı çok olan turlar daha çok bireysel vakit geçirmek isteyenlere uygun oluyor. Şehir içinde yalnız vakit geçirmek, hiç dil bilmeyenler için kısıtlayıcı ya da zorlayıcı olabilir. Rehberinizin yakınında olduğunuzda daha rahat hissedersiniz. - Bazı destinasyonlar var ki bireysel gitmek daha zahmetli; tur daha pratik ve güvenli!. Mesela Afrika'nın güneyinde ya da uzakdoğuda öyle rotalar var ki bunları tur ile gerçekleştirmek bana çok daha mantıklı geliyor. Enteresan sınır geçişleri yapıyorsunuz, kahve tarlaları, pirinç tarlaları, aşıyor, yaban hayat gözlemliyorsunuz.. Evet macera, evet keşfetmek ve başarmak.. bunları anlıyorum; tek başına başaran gezginlere de çok saygı duyuyorum ama bu tip şeyleri yapmak için konfor alanımın dışına çıkmayı çok da göze alamıyorum. O yüzden benim de geleceğe dair seyahat planlarımda böyle zorlu bulduğum bir kaç rotayı konfor alanımdan çıkmadan tur ile kat etmek var. - Konfor alanından bahsetmişken turlar "orta yaşlı gençler"e de seyahat etmeye devam etmek için müthiş bir fırsat! - Belirli bir konsept dahilinde içeriği özel olarak hazırlanmış farklı programlar da tur ile seyahat etmek için bir başka neden. Burada sıradan şehir turlarından çok özel programları kastediyorum. Özel bir gurme tur, bir bölgeye yapılacak zengin içerikli bir deneyim turu, gemi turları gibi.. - Belirli bir bütçeye sadık kalarak gezmek için de turlar tercih sebebi. Bireysel planlamada otel, ulaşım baştan belli olsa da gittiğiniz yerde harcamaları kontrol atında tutmak bana göre nispeten daha zor oluyor. Oysa turda paket tur fiyatı baştan belli. Tur sırasında düzenlenecek ekstra turların fiyatları programda önceden belirtilmiş... Dolayısıyla cepten çıkacak miktarın büyük bir kısmı belli; buna orada yapılacak yeme içme, ufak tefek alışverişler için de bir miktar ekleyince daha tura gitmeden dönüşte karşılaşılacak mali tabloyu öngörmek hatta tur bedelini taksitlendirmek mümkün. - Kendi bireysel planını oluşturmakta zorlananlar, - Tek başına seyahat edenler ve başta güvenlik olmak üzere tek başına seyahat etmekten tedirgin olanlar, - Yalnız seyahat etmekten hoşlanmayanlar, bir grup içinde olmaktan keyif alanlar, - Gezi sırasında gittikleri yerle ilgili ayrıntılı bilgileri bir rehberden dinlemeyi sevenler elbette tur ile seyahat etmeyi tercih edebilir. Ancak turların olumsuz yanları da yok değil; Standart bir paket tur ile seyahat etmek, gittiğiniz bölge, ülke, şehir hakkında size fikir verir, en önemli görülecek yerlerini gösterir, orda yapılacakları sınırlı bir zaman içine maksimum seviyede sığdırmaya çalışır. Ancak; - Bir yeri görmek başka, "orayı yaşamak" başka!. Belirli bir zaman ve programa bağlı kalmanın gereği olarak, turlarda o şehrin lokal hayatına karışmak için yeterli vakit kalmayabilir. Çok beğendiğiniz bir noktada yeteri kadar zaman geçiremeyip kalbinizi, aklınızı orada bırakmanız muhtemel!. - Zaman darlığı sebebiyle bazen yemek molaları hayal ettiğiniz gibi gerçekleşmeyebilir. Bazı öğünlerde meşhur bir yemeği tatmak yerine zincir restoranda hızlı bir hamburgere talim etmek zorunda kalabilirsiniz. - Genellikle bazı istisnalar dışında tur sırasında konaklanan oteller merkezden oldukça uzak olabiliyor. Eğer otel yakınında toplu taşıma imkanı kısıtlıysa bu durum, fırsat bulunca merkeze ulaşmanızı zorlaştırabilir. - Bazı otellerin tur gruplarına yaklaşımı ne yazık ki standart misafirden biraz daha farklı; kahvaltıyı grup halinde ve belli bir saat diliminde yapmak, çok özensiz bir hizmetle karşılaşmak muhtemel. - Günlük programı eksiksiz tamamlamak için turlarda gün erken başlıyor. Erken kalkmak, hareket saatinde otobüsün içinde hazır olmak durumdasınız. Yani "beş dakika daha" uyumak yok!. - Tur demek bir araya gelmiş farklı insanlar demek.. Herkesin huyu, suyu, tavrı, tarzı, beklentisi, alışkanlıkları farklı. Biri hemen otele varmak isteyecek, bir diğeri merkezde biraz daha kalmak, öteki yol üstünde fotoğraf molası.. Dolayısıyla ufak tefek uyumsuzluklara hazır olmak lazım. - Grup halinde gezmek fotoğraf çekmeyi sevenler için biraz kısıtlayıcı. "O manzara" da bir kare için sıra beklemek ya da şahane bir kareye pat diye tur arkadaşınızın kolunun girmesi; en güzel videolarınızda arkadan gelen "ay çok güzeeelll" repliğinin bulunması muhtemel! - Son olarak "serbest zaman" 30 dakika da olsa, 2,5 saat de; asla yetmez, yetmeyecek! Tarih boyunca hiçbir turiste yetmemiştir!. - Tur seçerken programı detaylı okuyup, ince detaylara dikkat etmeye çalışın; benzer programları birbiri ile karşılaştırıp kendinize en uygun olanı tercih etmeye çalışın. İlk kez deneyeceğiniz tur şirketleri için başka gezginlerin yaptığı yorumları, sosyal medya ve forumlar üzerinden takip edin. - Belki şimdiye kadar dikkatinizi çekmeyen şu detaya dikkat edin: Özellikle yurtdışı turlarda standart turlar, aslında belirli yabancı operatörler tarafından organize edilip, ismine aşina olduğumuz pek çok tur şirketinin satışına sunuluyor. Bu tur şirketleri de bu turları kendi programlarına alarak satışa sunuyor. Ancak seyahate gittiğinizde paket turu hangi şirketten almış olursanız olun gruplar birleştiriliyor. Şaşırmayın; değişen bir şey yok. Sonuçta o tur operasyonunu düzenleyen en başta bahsettiğimiz tek bir şirket. Bu durum özellikle fiyatı uygun turlar için çok yaygın olarak geçerli. Dolayısıyla belirlediğiniz rota için paket tur seçerken, fiyatları dönemsel kampanyalarla daha uygun şekilde sunan gruppal ile de karşılaştırın. Kim bilir, belki de aynı tura daha uygun bir fiyatla katılmanız mümkündür!. - Tur ile gidiyor olsanız bile gideceğiniz şehirle ilgili ön araştırma yapın. Görülecek ve yapılacaklar listesi çıkarın. - Varır varmaz otelinizin yerini haritada işaretleyip otelinizden şehir merkezine nasıl ulaşıldığını rehberinizden öğrenin. - O şehirde tadılacak lezzetler, iyi restoran önerileri, şehrin eski pastaneleri, kafeleri gibi adresleri not alın. Telefonunuza indirdiğiniz google harita vb. uygulama üzerinde işaretleyin. Serbest zamanlarınızda rastgele bir yere girmek yerine haritanızdan bulunduğunuz noktaya yakınlıklarını kontrol edip bunları denemeye çalışın. - Program yoğunluğu ve şartlara göre mola zamanının gecikme ihtimaline karşı yanınızda daima ufak bir atıştırmalık ve su bulundurmaya çalışın. - Mutlaka şehrin en ünlü meydanındaki mekanlardan birinde küçük bir kahve molası vermeye, bu molada hayatın akışını izlemeye çalışın. - Serbest zaman için dağılma noktası genellikle bilindik bir meydandır. Hani o "turistik" mekanlarla dolu meydanlar.. Daha uygun fiyatlı ve daha iyi servisli bir yemek molası için o meydandan uzaklaşmaya, parelel arka sokaklarda sizi daha mutlu edecek bir yer bulamaya çalışın. - Zamanınız kısıtlıysa girdiğiniz restoranda seçtiğiniz yemeğin servis süresini sormaktan çekinmeyin. Mümkünse menüden daha hızlı hazırlanacak başka bir şey seçin. - Ara ara turdan kopmak için fırsat kollayın. Tur içinden kendinize çalacağınız birkaç saatte mutlaka sokaklarda kaybolun. - Bence "tur adabı" diye bir şey var. Rehberinizin anlattıklarını iyi dinleyin. Konuşmasının bitmesini beklemeden fotoğraf çekmeye koşturmayın. Uyanma, kahvaltı, hareket saatlerine, buluşma saatlerine riayet etmeye özen gösterin; geç kalarak tüm grubun vaktini çalmayın. Tüm tur grubu ile aşırı samimi olmak zorunda değilsiniz. ama daima tüm gruba karşı güler yüzlü, algıları açık ve saygılı olun. - Çok noktalı seyahatler için valizinizi hazırlarken içini fazla dağıtmayacağınız bir düzenleme yapın ve otele vardığınızda odaya fazla yayılmayın ki, ertesi sabah toparlanıp çıkmak pratik olsun. Her otel çıkışında pasaportunuzu, telefon ve cüzdanınızı ve şarj aletinizi kontrol edin. - Ve son olarak; bazen turlara bir "tanışma" olarak bakın. Turla gidip havasını sevdiğiniz şehirlere ayrıca bireysel olarak da seyahatler planlayın. Tüm bunlara ek olarak aşağıya bir instagram postumu ekliyorum; tıklayarak ilk kez gittiğim yabancı bir şehirde mutlaka yapmaya çalıştığım şeyleri okuyabilirsiniz. Bazen tur ile, bazen bireysel.. ama daima şahane seyahatler dileği ile..


Yıl 2001. Olmadık bir düğüne jilet gibi smokinimle gitmişim... yadırgandım.. Neyse ki bundan 5 yıl sonra bir smokin furyası sardı etrafı; kadın şarkıcılarımızın çoğu giydi de anca o zaman jeton düştü ahalide.. Çok kadın giydi smokini.. çoğu da onu kendilerine ilk yakıştıranın 'o adam' olduğunu bilmeden.. Yves Saint Laurent. Bir kadını erkek gibi giydirerek erkeğe bir rakip yaratan adam.. Hep saygı ve hayranlıkla baktığım bu "sanatçı"ya daha yakından bakma, hayatına konuk olma şansı elde etim dün akşam.. filmine gittim.. Üstelik bu kadar etkileneceğimi tahmin bile etmeden.. Mükemmel bir müzikle açıldı film; yine öyle mükemmel de kapandı.. Mükemmel bir sanat yönetimi, her sahne bir fotoğraf karesi zihnimde; inanılmaz iyi oyunculuklar -ki başrol oyuncuları Comedie Française'denmiş- ilk kez izledim ikisini de.. çok inandım, çok etkilendim.. Biraz da sulugözlüyümdür, bak hala etkisindeyim.. Kulağımda müzik, Pierre Berge'in çaresiz bakışları.. Yaratıcılık da zor, bazı aşklar da.. Aşkın kendisi tükenmiyorsa da tarafları tüketiyor bazen.. Bedeller var, her zaman var.. Film anlatmayı sevmem, tekrar tekrar izlemeyi severim.. DVDsi çıksın, hemen arşive katılacak.. Yves rolündeki Pierre Niney'i; Pierre rolündeki Guillaume Gallienne'i tekrar tekrar izlemek isterim.. Ama önce filmin müzik albümü. İbrahim Maalouf filme harika özgün müzikler yapmış. Onların arasına Tosca'yı, La Traviata'yı da katınca benim gözlerin nemlenmesi sanırım biraz da ondan..


Bit Pazarı gezmek dünyanın en zevkli şeylerinden biri. Hatta benim için yabancı bir şehirde müze gezmeye eşdeğer. Çünkü o şehrin tarihine, geçmişteki yaşantısına dair izler bulup bir sürü şey öğreniyorsunuz farkında olmadan.. "Zagreb'de ne yapılır" sorusuna dair cevaplar için araştırma yaparken şehrin merkezinde güzel bir bit pazarı olduğunu öğrenince pek keyiflenerek hemen kaydediyorum defterime. Pazar günleri Britanski Meydanı'nda kurulan pazar, sabah erken saatlerde başlayıp öğlen 2 civarında toplanıyor. Biz de erkenden kalkıp 6 no. lu tramvay ile meydana ulaşıyoruz. Kahvaltı bile yapmadan gelmemizin sebebi meydandaki kafelerden biri olan Kava Tava'da pazarı seyrederek hızlıca kahvaltı yapmak ve hemen pazara dalmak. Ne yazık ki Kava Tava bizimle aynı fikirde değil; "o kadar kolay kaçamazsınız" diyorlar adeta. Güneş vuran kırmızı beyaz masalarda uzuuuun müddet oturup kahvaltıyı bekliyor, pazara merakla bakıyor, tezgahlar arasına dalmak için sabırsızlanıyoruz. Beklenen kahvaltı bir şekilde ulaşıyor ve hemen ardından heyecanla pazara dalıyoruz.. Önce elbette ağır servisleri ile kulaklarını çınlattığım Kava Tava'nın kahvaltısı ile başlayalım dedim. Epey beklememiz rağmen gelen tabaklar lezzetliydi. Çilekli, fındık kremalı pancake'den sonra affettim gitti!.. Ayrıca buradan pazarın karmaşasını izlemek çok keyifli.. Horozun güzelliği yetmez gibi üstelik iki taneydi. Benden sonra çok zarif bir hanımefendi gelip sordu fiyatlarını.. satıcıyla uzun uzun konuştular, sonra gitti.. Acaba sonra geri geldi mi?.. Horozun sağındaki bikinili toplu biblo gözden kaçmasın.. Çorba kasesinden de zarif güllü "lazımlık" sakın ola atlanmasın!.. O çanta mı, üzerindeki eldivenler mi yoksa arkasından bakan biblo mu daha zarif, karar veremiyorum.. Hepsini istiyorum!.. Pazarın genel görünüşü.. Kimi pul, kimi kartpostal, kimi, plak, kimi porselen.. herkes birşeylerin peşinde.. Pazara bakan kafelerden birinde yine güneşi ve sohbeti yada izleyecek birşeyleri bulmuş Zagrebliler.. Bu keyiflerinin hastasıyız!. Ayılara arasından "moskoviç" gibi bakan satıcıyı da gördük mü? Bu da bit bit pazarı klasiğidir. Bazı satıcılar tezgahın fotoğrafını çekenlerden nefret eder. Hatta kimisi de elini havada sallayıp No! No! der ki işi inada bindirip illa ki fotoğrafını çekesin diye!.. Bir başka köşede yine muhabbet koyu. Ortası bit pazarı olan cıvıl cıvıl bir meydanda böyle keyifli bir kahve molasından daha güzel ne olabilir ki! Yandan kulplu, yatık likör şişesi yine çok zarif bulduğum parçalardan.. Kimbilir nasıl bir evden geldi.. Kulis dergisi bir ara her şehirden eski bir "mecmua" alma takıntıma çok uygun ama bu huyumu artık bıraktım. Biriktirecek öyle çok şey var ki bunların sadece birkaç sayfasına bakıp yerinde bırakmakla yetiniyorum artık.. Britanski Bit Pazarı'ndaki gezintimizi bitirirken bu kadarı yetmez diyen Zagreb ziyaretçilerine şehrin en büyük bit pazarı adresini de verelim. İkinci el araçtan çalıntı mallara ve eski eşyalara uzanan skalası ile bu kozmopolit pazar ilginizi çekerse Pazar günü kurulan Hrelic Market'e 295 no. lu otobüs ile ulaşabilirsiniz ama bence Britanski gibi tatlı bir pazar varken bu maceraya hiç gerek yok..


"İstanbul'da Turist Olmak" projem tam gaz devam ediyor. Bu kapsamda Boğaz Turu ile başladığım gezi dizisine devam ediyor, şehirle yeniden tanışıyor ve gittikçe İstanbul'u daha çok seviyorum.. Burası az önceki karmaşadan çok uzak. Bölge Dünya Kültür Mirası listesine kaydedilmiş, bazı evler koruma altında. Meydandaki kocaman Kilise Camii'nin restorasyon çalışmaları birkaç yıldır sürüyormuş.. Sokaklarda yürüyüp eski konakları güzelim evleri inceliyor malesef koruma altına alınmakta çok geç kalındığı için üzülüyoruz. Bu semt saraya en yakın olan semtmiş zamanında, dolayısıyla da çok gözdeymiş.. Belli ki varlıklı kişilerin yaptırdığı harika evler var ama ne yazık ki bazılarının artık direnme gücü kalmamış.. Burada dolaşmak hem güzel hem hüzünlü ama kesinlikle görülmeye değer.. Bu gün böyle bitiyor; bakalım geleck 'İstanbul Turisti' durağımız neresi olacak?..


Yerim değişken; hangi masa daha iyi bir türlü karar veremiyorum; hepsini seviyorum. Prag'da, St. Petersburg'da ya da ne bileyim, Paris'te filan olsaydın yine de bu kadar şaşırtır mıydın beni, bilemiyorum.. Ama burada, bu şehirdesin ve ben bugün son kez senin masanda oturuyorum.. Masalarınıdaki camların altı para, kartvizit, bilet, sigara paketi, türlü not ile kaplanmış Zlatna Ribica'da benim de hemen her masada küçük bir notum, güzel anılarım var. Gün olur yolunuz Saraybosna'ya düşerse eğer, masalardaki notlara dikkatli bakın; benimkilerden birine rastlarsanız eğer, bana da bir selam çakın.. Birkaç fincan kahve için; her seferinde başka bir bardakta gelecek.. Dekorun, detayın, garsonun, fondaki Edith Piaf'ın keyfine varın; alışkanlık yaratacak..