Bir süre önce Kaş ve Kalkan'ı kapsayan küçük bir haftasonu kaçamağı yapmaya karar verdik. Kaş'a onu tekrar gördüğümde "eskiden buralar bostanlıktı" diyecek kadar uzuuun yıllardır gitmiyorum.. Ama anılarımda hala "Türkiye! nin en güzel denizi" şeklinde tahtını koruyor.. İyi ki de sormuşum.. Birkaç saat içinde giden herkesten kendi tecrübelerini de içeren minik notlarla harika öneriler akmaya başladı. Ben de bu tesislerin hepsini tek tek inceleyip fiyatlarını, yer durumlarını karşılaştırabileceğim bir site üzerinden hepsine teker teker bakıp konaklayacağım yeri seçebildim!.. Tabi ben bu soruma gelen cevapları bir bir incelerken bir yandan da benim gibi bu yaz Kaş ve Kalkan'da tatil planı olan ama yer seçmekte zorlananlardan mesajlar gelmeye başladı: Lütfen önerileri bizimle de paylaş!.. Elbette ve zevkle!. Önerileri inceleyip araştırırken hem Kaş ve Kalkan'a dair hafızam tazelendi, hem de çok detaylı incelediğim için bu önerileri herkesin kolayca kendine uygun yeri seçebileceği şekilde gruplandırdım ve bu yazıyı hazırladım!. Kaş çok büyük bir yer değil ama hayal ettiğiniz gibi bir yerde kalmak için coğrafi konumunu da göz önünde bulundurmak gerekiyor.. Merkezin canlılığı içinde, deniz ile iç içe ya da yeşilin kalbinde.. Nasıl bir tatil hayal ediyorsunuz bu önemli.. Arabalı mısınız, arabasız mı? Tüm tatil uzanıp dinlenecek misiniz, keşif aşkıyla koy koy gezecek misiniz? Kalabalık bir grup musunuz, romantik bir çift mi, çocuklu bir aile mi? .. Bu sorulara yanıtınız ile aşağıdaki önerileri ve minik notları eşleştirdiğinizde ideal yerinizi buldunuz demektir!. Merkezde konaklamak kapıdan çıkar çıkmaz deniz şansı sunmuyor ama hareketli çarşı içi, yeme içme alternatifleri, gece hayatına yakınlık anlamında favoriniz olabilir.. Merkezden en kolay ulaşabileceğiniz plaj yürüme mesafesindeki Küçük Çakıl.. Bu kategoride oldukça fazla alternatifiniz var. Bunların çoğu da apart oteller, pansiyonlar; samimi, ekonomik ve keyifli seçeneklerden oluşuyor.. Merkez için en çok öneri hiç tartışmasız 8 Pansiyon için geldi. Herkes graffitili duvarlarını, bohem ortamını çok seviyor.. Ancak tam eğlencenin kalbinde olduğu için "gürültü severseniz, ya da erken yatmayacaksanız" diye ekledikleri için kendi adıma 0n sene önceki ben olsam kesin burada kalırdım diyorum!. Sahipleri mimar olan Mare Nostrum Apart, begonviller içindeki Aphrodite Pansiyon, bahçesinin çok keyifli olduğuna vurgu yapılan Upper House, genç bir çiftin hayallerinin meyvesi Paydos Pansiyon yine çok sayıda kişi tarafından önerilen yerler.. Saylam Suites, Hide Away, Talay Otel, Payam Otel, Kale Hotel, Hermes Otel, Artemis Hotel ve Erdem City diğer öneriler.. Bunların haricinde çok sevilen ve "mutlaka git" denilen Ruhi Bey Meyhane'nin üzerindeki Çınar Butik Hotel ve butik otel kıvamındaki pek keyifli Rauf Bey Evi'ni şahsen çok beğendiğim için olur da bir sefer de merkezde kalırsam diye kendim için özel olarak not alıyorum.. Aslında Küçük Çakıl da Kaş'ın merkezi ama kendine has olduğu için bu çevredeki alternatifleri ayrıca ele almak istedim. Kaş'a hiç gitmemiş olsanız da Küçük Çakıl Plajı'nı, buradaki meşhur Derya Beach'i mutlaka duymuşsunuzdur.. Küçük Çakıl şehir merkezine en yakın ve gerçekten de çok küçük bir plaj.. Çok yakınında pek çok konaklama alternatifi var.. Şahsi olarak da Küçük Çakıl, Kaş için favori konaklama bölgelerimden biri.. Hem merkezden uzakta olmayayım hem de denize yakın olayım derseniz siz de buralarda bir pansiyon ya da küçük otel seçebilirsiniz. Buradaki tesislerin çoğu odalarından ya da terasından bu plajı ve Kaş açıklarını gören deniz manzarasına sahip.. Konaklayacağınız yeri seçereken oda fotoğraflarına bakarak manzarayı kontrol edebilirsiniz.. Birçok kişi diyor ki Lantana Apart ama ille de çatı katı!. Çatıdaki deniz manzaralı odaları gerçekten gönül çeliyor, bi' bakın!. İkinci çok sevilen ise Lale Otel. Aslında Lale Pansiyonmuş ama şimdi biraz yenilenip otel olmuş.. Fiyatı uygun, keyifli ve samimi bir yer düşünürseniz çok sevilen sahibesi Saniye Hanım'ın adı ile birlikte not ediniz!. Defne Hotel, Koza Hotel, Begonvil, Livia Hotel ve Hotel Kayahan sevilen ve önerilen diğer alternatifler.. Coğrafi konumu nedeniyle merkezden biraz kopuk ama çok özel bir bölge Çukurbağ yarımadası. Meis adası ile göz göze konumu ve vahşi kayalık sahilleri ile gönül çelen yarımadada daha çok daha büyük tesisler var. Yıllar önce bunlardan birinde, en uçta kalmış ve her akşam gün batımına hayran kalmıştım.. Eğer kafanızda biraz dinleneyim, sakin ve biraz daha konforlu bir tatil geçireyim gibi bir plan varsa sizin için doğru adres Çukurbağ Yarımadası olabilir. Özellikle aracınız varsa buradan merkeze ve çevredeki gezilecek diğer koylara ulaşmanız daha kolay olacaktır ama bölgedeki tesislerden de dilediğinizde merkeze ulaşmanız mümkün.. Kaş'ın deniz olarak en sevilen plajı Hidayet Koyu da yarımadanın sınırlar içinde bulunuyor.. Bu bölgede konaklama için en çok gelen iki isim şöyle: Club Çapa Hotel ve Cappari Hotel Aquarius.. Club Çapa Hotel en sevilip en çok önerilen tesislerden biri.. Konum olarak yarımadanın Akçagerme tarafına, yani Türk kıyılarına bakan tarafında kalıyor.. Cappari Hotel Aquarius ise bir diğer çok sevilen, hatta denize girmek için de çok önerilen tesislerden biri.. Bütün plajlar kalabalıksa buraya kaçın, kesin sakin ve keyiflidir diyor bilenler.. Cappari Hotel Aquarius yarımadanın dışa bakan tarafında kaldığı için hemen karşıdaki Yunan adası Meis ile göz göze, romantik ya da dinlendirici bir tatil yapmak için ideal!. Yarımada bölgesinden diğer sevilen ve önerilen tesisler ise; harika manzarası ve günbatımı ile Lukka Exclusive, yarımadanın en ucundaki tesisler Meis Exclusive, Sunset Villa Hotel ve Eleni; merkezdeki Mare Nostrum'un diğer işletmesi Mavilim Hotel ve yarımadanın tepelerinde yer alan Villa Lumina. Yarımadanın hemen karşısında Kaş'ın en sofistike ve ayrıcalıklı tesislerinden biri olan Doria Luxury Hotel bulunuyor.. "Biraz kendimi şımartmak istiyorum" ya da "bu tatil için ayırdığım yüksek bir bütçem var" ya da "balayı için özel bir yer arıyorum" gibi farklı bir düşünceniz varsa odanın kapısından direkt denize atlayabileceğiniz luxury hotel ve yat kulübü konseptli Doria'yı inceleyebilirsiniz. Kaş girişindeki Can Mocamp ve Çukurbağ yarımadası girişindeki Kaş Camping ekonomik ve önerilen alternatifler.. Kaş sırtlarında doğa ile iç içe arındırıcı bir tatil hayaliniz varsa Çukurbağ Köyü'ndeki Nefeshane daha alternatif bir konaklama ortamı sunuyor. Böylece Kaş konaklama önerilerini tamamladık.. sırada Kalkan var. Biraz daha Kaş'ın sevimliliğinin gölgesinde kalsa da bileni, seveni Kalkan'ı da çok tercih ediyor.. Kaş kadar çok çeşitlilikte değil, az ama öz alternatifimiz var bu kez.. Kalamar Otel, Kalkan'ın en eski ve en bilindik tesislerinden biri.. Odaları yakın zamanda tamamen yenilenmiş; eşsiz bir manzarası var.. Öneriler arasından özellikle sonsuzluk havuzu ile öne çıkıyor ve çok memnun kalınan, çok önerilen, oldukça büyük bir tesis. Denize 200 mt. mesafedeki Soothe Otel ve en yeni butik otellerden True Blue, Kalamar Koyu'nun diğer önerilen tesisleri. Yine Kalkan denilince en çok önerilenlerden biri şirin köşeleri sebebiyle instagramda çok fazla fotografına rastayacağınız Fidanka Hotel. Fotoğrafı çekilmedik bir köşesi kalmış mıdır bilmiyorum ama belki şansınızı denemek istersiniz! Kalkan'ın her iki yakasını da keyifle izleme şansı sunan, Avrupa'nın en romantik butik otelleri ödülü sahibi Hotel Villa Mahal ise özellikle Balayı planı olanlar için harika bir seçim olacaktır. Yukarıda isimlerini paylaştığım Kalkan Otellerini bu linkten inceleyebilirsiniz. Ben de kendi seyahatim için yukarıda saydığım Kaş ve Kalkan Otelleri arasından ikisini seçip rezervasyonumu ETS sitesi üzerinden tamamladım. Bu tatilde denize yakın olalım, bol bol dinlenip sakin bir haftasonu geçirelim istedik ve otellerimizi de buna göre seçtik. Acaba hangilerini seçtik? Onu da an itibarı ile @gezicigunluk instagram hikayelerinde görebilirsiniz!. Tüm Kaş Kalkan planı olanlara en kısa zamanda keyifli tatiller!. Güncelleme: Seyahat sonrası KAŞ & KALKAN GEZİ NOTLARI'nı okumak isterseniz onlar da hazır!.. Deneyime dayalı oldukça detaylı ve faydalı bir blog yazısı olmuş. Kaleminize sağlık.


Hayatın küçük hediyelerini, tahmin edilemeyen mutlulukları çok seviyorum.. Geçmişte günlerce karşısından izleyip manzarasında güneşi batırdığım Meis, meğer benim için aynen böyle küçücük bir hediyeymiş.. Orada tam karşımda duruyor, içinden içinden "ah bir gelsen buraya, ne çok seveceksin beni" diye fısıldıyormuş da farkedememişim.. Yıllar sonra bir haftasonu kaçamağında yeniden buluştuğumuz Kaş'tan günübirlik geçme fırsatı buluyoruz Meis'e.. O da tüm sustuklarını birkaç saatte anlatıveriyor bana.. İçini, kalbini açıyor.. Sadece birkaç saatte birbirimizi çok seviyoruz.. Yazının devamında önce Meis'te geçirdiğimiz keyifli günün özetini ardında da Meis Adası'na ulaşım, vize, konaklama ve adaya dair diğer ipuçlarını bulacaksınız.. Kaş limanında hızlı hızlı sabah kahvemizi içtikten sonra bizi Meis'e götürecek tekneye biniyor ve yarım saatlik bir yolculuk ile adaya varıyoruz.. Daha adaya yaklaşırken tekne önce "birkaç saat sonra" yüzeceğimiz plajın önünden geçiyor.. Daha o dakikalarda heyecanlanıyoruz.. Tekne daha sonra renkli evlerin yanyana sıralandığı liman içine doğru girince fotoğraf makinelerini fora edip evlerin renkli cephelerini çekmelere doyamıyoruz!. Minik adacık daha tekneden inmeden tüm samimiyeti ve güzelliği ile selamlıyor bizi.. Kıyı boyu o kadar güzel, o kadar sevimli, o kadar "ada" ki.. Hani insan "ada" dediğinde zihninde bir resim canlanır, içinde berrak bir su çalkalanır ya, işte o resim bu kıyı olmalı.. Boydan boya yürüyüp yorulıunca Meltemi Cafe'de "frappe" molası veriyoruz.. Yunan'a geldin mi hemen bi' frappe.. Kapıdaki gölge masalarda sırtımızı Meltemi'nin duvarına, yüzümüzü U şeklinde etrafımızı çevreleyen renkli Meis tablosuna verip buz gibi kahvelerimizi içiyoruz.. Ortalık ne sakin.. Kahve sonrası bir tur da arka sokaklarda atıyoruz.. Arka sokaklar dediysem öyle kaybolacak kadar çok sokak da yok adada.. Dar sokaklar, merdivenler ve sanki herbiri "acaba ne renk yapsak de şu gelen turistleri çıldırtsak?" diye düşünülüp özenle boyanmış evler.. Yarım saatlik bir yürüyüşle içimi tamamen Meis renkleri ile yıkıyorum.. adeta kapı -pencere renkleri ile terapi yapıyorum.. Geleli daha ne kadar oldu ki? Ben daha şimdiden Meis'i çok seviyorum!. Yavaş yavaş acıkıyoruz.. Haritama gelmeden önce kıyıdaki restoranlardan birkaçını işaretlemiştim.. Lazarakis, Alexandra's, Paragadi ve Billy's.. İçlerinden en çok tam kıyıdaki beyaz örtülü masaları ile Lazarakis göz kırpıyor bana.. ama ne yalan söyleyeyim bunlar sanki daha çok akşam için gibi.. "Bu saatte ve bomboşken değil, akşamüstü günbatımında oturmalıyım bu masalara elimde uzo kadehi ile.." diye düşünürken kurtarıcu bir öneri instagram'dan imdadıma yetişiyor.. Bir ada müdavimi "biz öğle yemeklerini burada yeriz" diyor ve bir tabela fotografı gönderiyor.. Ta Platania. Adanın arka tarafına doğru, küçük bir meydana bakan tatlı bir lokanta.. Bana bunlarla gelin!.. Hızla yokuşları tırmanıyor ve yarım saati bulmadan ağaç gölgesi masalarına kuruluyoruz.. Baba hoşgeldiniz diyor, anne içeride sarma sarıyor, kızı servis yapıyor.. Hemen masamızı o harika sarmalar, feta peynirli yunan salatası ve ahtapot yahni ile donatıp bir kupa da beyaz söylüyoruz.. yemekler inanılmaz lezzetli.. lokanta çok keyifli.. İyi ki buraya gelmişiz; kendimi şimdi çok daha mutlu hissediyorum.. Yemek boyu karşı masadaki Milanolu aile ile uzaktan uzağa italyanca pratik yapıyorum bir de!. Meis Adası İtalyanlar arasında oldukça popüler; yaz tatilini burada geçiren, burada evi olan İtalyan çok.. Bunda sanırım bu adada çekilen italyan yapımı, Oscar ödüllü Mediterraneo filminin payı büyük.. Yemek sonrası yürüyerek ineceğimiz koy neredeyse bir İtalyan mahallesi.. Yokuştan aşağı inince merkezeden çok çok daha sakin Mandraki Koyu selamlıyor bizi.. Göl gibi durgun berrak deniz, birkaç ev, tek bir lokanta ve az ilerideki küçük plajdan rüzgarla bize ulaşan tek tük İtalyanca kelimeler.. Önce gidip onların yüzdüğü plaja bakıyoruz.. İtalyan kadınlar hiç durmaksızın konuşurken çocuklar az ilerdeki minik kilisenin duvarına çıkıp çıkıp suya atlıyor.. Burası da adanın bambaşka bir şirin köşesi.. ama bizim aklımız hemen karşıda görünen o meşhur plajda: Agios Georgios. Haritalarda Saint George Beach olarak görülebilen plaj adadan ayrı ama kıyıya çok yakın iki adacık üzerinde.. Buradaki kaya oluşumları eşsiz bir doğal plaj yaratmış.. Üzerinde de buraya adını veren minik kilisesi ve tek bir plaj işletmesi var. Merkezden deniz taksi ile kolayca 5 daikakda ulaşılabiliyor.. Ama biz merkezde değil, Mandraki Koyu'ndayız. Hemen koyun tek restoranından yardım istiyoruz ve bize deniz taksi çağırıyor. Kostas teknesi ile 5 dakikada gelip bizi adacığa taşıyor.. Bizi tam 16:00'da plajdan alıp merkeze bırakması için sözleşiyoruz ve "aman sakın bizi unutma" diye de tembihliyoruz. "Benim adım Kostas!. Tam 4'te buradayım!" diyor bize.. Şimdi plajda yaklaşık iki saatimiz var. Şezlong kiralamak yerine kendimizi önce denize atıyoruz ve buradaki vaktimizin çoğunu da bu inanılmaz güzel suyun içinde geçiriyoruz.. Sudan çıkınca tesiste oturup birer yunan birası içiyoruz denizin muhteşem rengine karşı.. Bu tesisi bir Türk kızı işletiyormuş.. Eğer o tatlı lokantayı bulamasak burada da birşeyler atıştırabilirmişiz.. Adaya gelenlerin pek çoğu bu plajın yanısıra bir de Mavi Mağara'yı ziyaret ediyor. Adanın arka tarafında yine deniz taksiler ile gidilebilen ve içindeki maviliğin büyülediği söylenen mağara bizim bugünkü planımızda yok.. Biz şimdiye kadar bulduklarımızla oldukça mutluyuz, koşturmaya, herşeyi bir günde görmeye çalışmaya hiç niyetimiz yok.. Mağara bir sonraki sefere kalsın.. hem belli mi olur, gelir kalırız belki birkaç gün buralarda!.. Bu tatlı adaya yeniden kaçmanın hayaline daha limandan çıkmadan dalıyorum.. Ve şimdi sizi Meis'e gittiğinizde lazım olacak ipuçları ile başbaşa bırakıyorum.. - Türkçe adı Meis ama Yunanca Kastellorizo ya da resmi adı ile Megisti olarak geçiyor. Fransızcası CastelRoux, İtalyancası Castelrosso. Türkçe'ye buradan hareketle çevirince de Kızılhisar Adası oluyor.. Minicik bir ada için ne çok isim!. - Tarih boyunca Roma, Bizans St. Jean Şovalyeleri, Mısır, Osmanlı, Venedik, Fransız, İtalyan ve İngiliz egemenliğinde kalmış ve son olarak Yunanlılara bırakılmış.. Üzerinde Osmanlı'dan kalma minicik bir cami de var.. Cami şu an sanat müzesi olarak hizmette.. - Nüfusu 2. Dünya Savaşı ile azalmış ve günümüzde sadece 400 kişi yaşıyor.. Yönetim olarak Rodos'a bağlı. Kaş'a sadece 2 mil uzaklıkta. - Bu kadar az nüfusa rağmen adaya düzenli feribot seferleri ve Rodos üzerinden uçak seferleri var!. - Ada genelinde başlıca görülecek yerler: Liman Bölgesi, Agios Georgios Kilisesi, Nikolas Stamatiou Okulu, Osmanlı Camii, St. Jean Kalesi, hamam, Harafia Bölgesi'ndeki Rum Ortodoks Kilisesi, Santrapeia Okulu, Mandraki Limanı, Paleokastra Kalesi, Mavi Mağara ve Agios Georgios Adası.. - Adada oldukça sakin bir hava hakim.. Havalı beach club, gece kulübü, alışveriş çılgınlığı gibi şeyler yok.. Ancak akşam saatlerinde limandaki lokantalar dolmaya başlayınca birkaç saatliğine adaya özgü keyifli, müzikli bir eğlence ortamı oluşuyormuş.. - Ada bütçesi: Bir bardak frappe 3,5 . Bizimki gibi bir öğle yemeği 30,5 tutuyor.. Plaja deniz taksi gidiş dönüş 5 . Mavi mağara olursa 15 .. Plajda şezlong 4, bira 3,5 . Restoranlarda greek salata 6, bir porsiyon kalamar 15 civarında.. - Seyahat öncesi motivasyon için Gabriele Salvatores'in yönetmenliğinde en iyi yabancı film oscar ödülü sahibi Mediterraneo(1991) filmi ve filmin Giancarlo Bigazzi & Marco Falagiani imzalı müzikleri.. ya da gezicigunluk/igtv Meis videosu!.. Meis Türkiye'ye en yakın Yunan Adası. Öyle ki, Kaş'tan adaya tekne seferleri ile yaklaşık yarım saatte kolayca geçilebiliyor.. Yalnız elbette Yunanistan Schengen üyesi bir ülke olduğu için bu kadar yakın da olsa, komşu da olsa adaya gelebilmek için mutlaka Schengen vizeniz olması gerekiyor.. Kapı vizesi çok kısa süreli olduğu için Euro'nun oldukça yüksek seyrettiği şu dönemde sırf Meis'i ziyaret etmek için kapı vizesi almaya değer mi ondan emin değilim ancak eğer vizeniz zaten varsa ve Kaş tatilinizde harcayabilecek fazladan bir gününüz varsa mutlaka Meis Adası'nı görmelisiniz!. Kaş'tan Meis Adası'na geçiş ücreti 2018 itibarı ile 25 + 15 TL. yurtdışı çıkış fonu.. Bu ücret tüm acentelerde fiks. Kaş merkezde gezerken acentelere uğrayıp bilgi alabilir ya da kaldığınız otelden bu konuda yardım alabilirsiniz. Bizim otelimizde ek ücret talep etmeden böyle bir hizmet vardı; biz de onlardan yardım aldık.. Bir gün önceden pasaportlarımızı verdik Sabah anlaşmalı oldukları LateBreaks bizi 09:30'da otelden aldı ve limana götürdü. Meis Express ile adaya geçtik. Dönüşte de bizi yine otelimize bıraktılar.. Genellikle adaya seferler 10:00 ya da 10:30'da başlıyor ve dönüş 16:00 ya da 16:30'da oluyor.. Ancak yaz için akşam saatlerini adada geçirmenizi sağlayacak geç dönüşlü bir alternatif de var; bunu da araştırabilirsiniz.. Ayrıca ada gezisini bir tur şeklinde organize eden; adada tekne ile mağara ve plaj gezisinin ve öğle yemeğinin dahil olduğıu bir alternatif de varmış ama ben bu fikre şahsen çok uzak olduğum için çok ilgimi çekmedi.. Siz bu şekilde gezmekle ilgilenirseniz detayları ayrıca araştırmanız gerekiyor.. Adaya giderken ve dönerken gümrükten geçiş işlemleri biraz vakit alıyor; dönerken daha kısa ama giderken dikkatle incelendiği için kendinizi biraz beklemeye hazırlayın.. Kaş'tan geçerken pasaport polisi tekneye binmeden adınızı okuyup çıkış mühürü vurulmuş pasaportunuzu veriyor ve tekneye geçiyorsunuz.. Karşı kıyıya iner inmez bu kez onların polisi pasaportunuzu dikkatte inceleyip giriş mühürü basıyor.. Dönüşte Kaş'a gelip pasaportunuzu tekrar geri almanız 17:30-18:00'i buluyor.. Eğer bu gezi tatilinizin son gününe denk geliyorsa gittisi, gelsidi, beklemesi ile planınızı 09:30-18:00 arası bir gezi olarak düşünerek yapın ki zamanlamaya dair aksilikler yaşanmasın.. Adada serbest olarak geçirebileceğiniz yaklaşık 4,5-5 saat oluyor.. Yeterli mi? Eğer Meis'i çok sevdiyseniz asla değil ama biraz yürümek, biraz yüzmek, güzel birşeyler yemek; tatlı bir ada ile tanışmak ve güzel bir gün geçirmek için gayet yeterli.. Biz bu kez kalmadık ama yine gelirsek diye alıcı gözle bakınca ilk dikkatimi çeken oteller; Megisti Hotel, Mediterraneo Hotel, Poseidon Hotel ve Alexandra Hotel. İçlerinde en manzaralı ve en keyiflisi Megisti. Ayrıca kiralık ev ve pansiyonlar da bulmak mümkün.. Giden herkesin aynı tadı alıp adayı benim kadar sevmesi dileği ile!.. - Meis için hazırım; bir de Kaş Notları'nı okuyayım derseniz.... KAŞ GEZİ NOTLARI


Öğle saatlerinde karnımız acıkınca daha önce kahve içmek için uğradığımız Royal Cafe geliyor aklımıza. Royal Copenhagen porselen mağazasının avlusunda yer alan bu renkli mekan ilk uğrayışımızda aklımıza yer etmişti. Nasıl etmesin; kalabalık ve neşeli ortamı bir kenara küçük bir servet değerindeki el boyaması Royal Copenhagen porselenleri ile yapılan servisi bile burayı unutulmaz kılmak için yeterli. Yılbaşı gecesi için erkenden kapanacak bugün tüm mağazalar. O yüzden endişeliyiz acaba açık mıdır diye, sonuçta bağımsız bir kafe değil... Avluya girer girmez ışıkların yandığını görüp seviniyoruz. Pembe perukalı bu kez yerimize buyur eden, ilerliyoruz peşinden.. Yemek tercihimiz Royal Smushi.. Daha önceki yazılarda bahsi geçen Smorrebrod'un sevimli Royal Cafe versiyonu. Servis Royal Copenhagen el boyaması duvar karosu üzerinde. Yemeğin eşlikçisi koyu renkli zengin aromalı enfes bir özel üretim yerel bira. Yediğimiz içtiğimiz gördüğümüz hissettiğimiz herşey harika. Zaman ilerledikçe masada sirkülasyonlar oluyor, gidenler uğurlanıp yeni gelenler yine sımsıcak karşılanıyor... Burada yakaladığımız tam yeni yıl ruhu aslında. Suskun anların boşluklarını hınzır garsonlar tamamlıyor... Bugün burada yemek değil 'mutluluk' servis ediliyor. İçimdeki coşkunun tarifi yok. Bu yemek adeta yeni yıl hediyem. Yemek bitiyor ama kimsenin gidesi yok. Kapanışı yine el boyaması R. C./Christmas serisinden mükemmel fincanlarla sunulan kahve ile yapıyoruz. Birkaç çift aynı anda kalkıyoruz. Herkes birbirine iyi seneler diliyor ve dağılıyor, muhtemelen bir daha hiç karşılaşmamak üzere. İşte böyle.. Birkaç saatlik 'sevgili dostlarımızla' bu neşeli parti ortamında hayatımızın en unutulmaz yeni yıl yemeğini paylaşıyoruz.


Daha önce çokgezen diğer arkadaşlarımız tarafından keşfedilmiş, tadı çıkarılmış, yorumu yazılmış, adı üstünde kafe ve plağı aynı bünyede barındıran samimi mekan. Tüm bu adreslerin yanısıra Virgin, Fnac tarzı bir yer ararsan merkezdeki Fona'ya uğramalısın. Burada da çok sayıda plak ve CD diğer adreslere nazaran biraz daha yüksek fiyatlar ama yine bol çeşitle seni bekliyor olacak. Unutmadan ekleyelim; Kopenhag çalışma saatleri açısından biraz kısıtlayıcı olduğu için normalde plak dükkanlarında alışkın olduğun esnek saatler burada yok. O nedenle plak turlarını öğlen yemeğinin hemen ardından gerçekleştirmeni ya da dükkanların web adreslerinden çalışma saatlerini kontrol etmeni şiddetle öneririz.. Bu yazı Çok Gezenler Kulübü için hazırlanmış olup fotoğraflı orijinal metin Çok Gezenler Kulübü web sitesinde yayınlanmaktadır.


24 saat tıkır tıkır çalışan toplu taşıma sistemini zone takıntısı yapmadan kullanın. Biraz karışık gibi görünen zone problemini 24, 48 ve 72 saatlik 4 zone kapsamlı sınırsız kartlarla aşın. Daha uzun konaklamalarda ise 7 günlük 3 zone içeren Flexcard kullanın. Modern mimariye vakit ayırın. 2A ve 66 no. lu otobüslere atlayın, dolaşın. Holmen ve çevresindeki modern binalara bakın. Ny Kredit binaları, Kraliyet Kütüphanesi, Opera, Kraliyet Tiyatrosu ve daha niceleri... İncelemek, fotoğraflarını çekmek, hayran kalmak için vakit ayırın.. Det Kongelige Bibliotek'in içini gezmeden, güçlü mimarisinin etkisinde kalmadan, içindeki kafede oturup kanal dekorlu bir fincan kahve içmeden, sadece kitap okuyanların girebildiği klasik dekorlu okuma odasının yuvarlak camından içeri bakmadan, birkaç eski kitaba dokunmadan sakın ha dönmeyin.!..


Zaten birkaç gündür Dubrovnik'teyiz. Bu kadar yakına gelmişken ismine aşık olduğum ülkeyi görmeden olmaz, otelimizden günübirlik Montenegro turu satın alıyoruz kişibaşı yaklaşık 55 euroya. Sabah saat 6 da bizi otelden alıyor ve katamaranımıza binmek üzere limana götürüyorlar. Gümrük işlemleri kısa sürüyor, Adriatic Jet ile yola koyuluyoruz. Harika kahve kokusu aklımızı başımızdan alıyor, yol boyunca birkaç fincan içiyoruz. Adriyatik kıyıları bizim Ege ve Güney kıyılarımız gibi bol girinti çıkıntı ve adacıklara sahip olduğundan güzel bir manzara eşliğinde yol alıyoruz. Karadağ sularına girince katamaran yavaşlıyor ve açık alana çıkmamıza izin veriliyor. Manzara da enteresanlaşmaya başlıyor. Akdeniz'in tek fiyordu burada, Boka Kotorska'da. Ben ilk kez fiyord görüyorum. Evet belki Norveç'le kıyaslanınca çok küçük ama ne kadar güzel... Doğanın ne güzel oyunları, ne güzel hediyeleri var insana... Şaşkınım; iki yanımız kara, önümüzde de kara... boğazda tekne gezisine benziyor biraz... kıyıya yaklaşıyoruz. Artık tırmandığımız dağın arkasından yavaş yavaş aşağı iniyoruz, kıyı şeridine. Budva, bizim güney sahilleri gibi. Eğlence, müthiş tekneler, oteller, daracık sokaklı, designer butikli eski şehir ve plajları ile tam bir tatil beldesi. Bond-Casino Royal sayesinde ününe ün katan Montenegro bu beldesiyle dünyaca ünlü celebritylerin de tercihi... Ben buradaki gibi tekneleri hiçbir yerde görmedim valla! Deniz-güneş-eğlence orjinli bir tatil için ideal bir yer burası. Gelecek yıllar için planlar listesine çoktan girdi! Son olarak da Kotor'a gidiyoruz. Unesco dünya kültür mirası listesindeki eski şehrin surları yanılmıyorsam uzunlukta ikinci sırada. Bu kıyılarda bu tarz eski şehirleri ard arda görünce üzerinizdeki etkileri biraz azalıyor tabi ama Kotor hiç bozulmamış ve çok sevimli. Sokaklarda kayboluyor, ilginç gördüğümüz yapıların resimi çekiyor, dükkanlara girip çıkıyoruz. Vaktimiz dar, az sonra grupla buluşacağız ve burası biraz büyük; tamamını gezmemiz mümkün değil. O zaman yapılacak en güzel şey hemen bir pastaneye girip yerel hamurişleri almak. Gezilerde en sevdiğim şey yerel ekmek ve hamurişleri keşfetmek, İstanbul'a dönünce o tatların hayaliyle hasret çekmek... Hemen tatlı mamalar alıp grubumuzla buluşuyoruz. Dönüş yolunda katamaranda aldıklarımızı yerken bir yandan da ardımızda gittikçe küçülen ama kalbimizde gittikçe büyüyen Montenegro'ya bakıp kesinlikle tekrar geleceğimize söz veriyoruz. Gözler nemli, adını tekrar ediyorum Montenegro, Crne Gore, Monte....................


Çok uzun bir aradan sonra Bağdat Caddesi'nde biz Pazar günü. Kahvaltı ile başlıyoruz. İstikamet Beyaz Fırın.. Minik sandviçlerden ortaya karışık bir tabak, yanında da Boşnak işi Mantı Böreği.. Sandviçler de güzel ama mantı böreğinin tadı onları bastırdı.. Pasta reyonundaki mini pastalar çok şık, Paris'teki örnekleri aratmıyor. Tezgahın üzerinde de İtalyan işi 'Panettone'ler var mis gibi.. Ne ikinci çay ne de kahve, çocuklu kalabalık aileler ve gürültü artmaya başladı, başka bir yere mi kaçsak?.. Aylardır ilk kez cadde boyu Suadiye'ye doğru keyifli bir yürüyüş.. Hem de yılbaşı arifesinde.. Yolun iki yanı belediye tarafından hazırlanan yeni yıl süslemeleri ile kaplı. Vitrinlerde yeni yıl, çiçekçi tezgahlarında kokinalar var, ne güzel!.. Kahve içmek için her bir mekana ayrı bir bahane bulup Suadiye'ye kadar gidiyoruz ki imdadımıza Le Pain Quotidien yetişiyor. Uzun süredir filtre kahvesini en sevdiğim yer. Kulpsuz fincanından mı, hiç kullanmadığım halde yanında sunulan sıcak sütten mi, ya da sadece kahvenin tadından mı, hiç emin değilim.. Suadiye'ye bir şubesi açıldığından bile habersizim, o kadar uzun zamandır gelmemişim buralara.. Ortak masanın köşesine oturup kahvelerimizi söylüyoruz. Lambalara çocuk ve büyük misafirlerin 2014 dileklerini resmettikleri kağıtlar iliştirilmiş. Bir süre onları okuyup eğleniyorum. Hem sevgili, hem erkek çocuk, hem ev hem de Audi araba isteyen dilek sahibi, biraz abartmışsın ama umarım hepsine en kısa zamanda sahip olursun.. Kahveden sonra az önce vitrinlerine baktığımız birkaç mağazada yaramazlık yapma zamanı!.. Beyaz bir kış masalı canlandıran Vakko'nun önünde herkes fotoğraf çektirirken biz gülümseyerek önünden geçip ilerliyoruz. Longchamp ve Michael Kors'da %40'a varan indirim var. Cüzdanım çok eskidi, bu indirimden faydalansak mı? İçeri girip modellere bakıyoruz. Hayalimdeki cüzdan nasıl birşey hiç bir fikrim yok ama ı-ıh, bunlardan biri olmadığını biliyorum. Bu arada son seyahatlerimde aldığım birkaç şeyin burada da yaklaşık aynı fiyat olduğunu ve hatta şu an indirime girmiş olduğunu canımı sıkmamak adına görmezden gelip başka mağazalara doğru yöneliyorum tabi.. Paşabahçe çok kalabalık, malum yeni yıl hediyelikleri.. Bu şubesi çok büyük ve çeşit çok. O kadar güzel şeyler var ki evim için almamak için kendimi zor tutuyorum. Yemek servisine dair evde çok şey var, hiç de kırılmıyorlar ki yenilerini alalım! Şeytan diyor ki git eve, koy bir Yunan müziği, Ouzo eşliğinde açıp dolaplardaki herşeyi taverna usulu kırıp imha et, sonra gel yine buraya!.. Bu saçma ve kısa beyin bulanıklığını neyse ki hemen atlatıp yine caddedeyiz. Evime kokina almayı ihmal etmiyorum yeni yıl için.. Az önce cüzdan almadım bak, param cebimde kaldı diye sevinmem anlaşılan pek uzun sürmeyecek. Erenköy Beymen. Yine indirim var tabi. Bir göz atalım diye girdiğimiz mağazadan bir jean bir de ayakkabı almadan çıkamıyoruz!.. Farzedelim birbirimize yeni yıl hediyesi! Ayakkabı benim.. An itibarı ile kendisiyle hala aşk yaşıyorum. Pişmanlık sıfır! Cadde'de bugünlük yeterince zaman harcadık, artık gitme vakti.. Sevgiliyle yapılan kahvaltı, lezzetli bir fincan kahve, yeni yıl çoşkusu, yeni umutlar, sokakta bebek arabasından size gülümseyen bir bebek, yemek yiyenlerden medet uman sevimli kedi, bazen alınan bir ayakkabı ya da alınmayan bir cüzdan, hayal kırıklığı yaratmayan bir yemek... işte bunlar hep küçük mutluluk!.. Yeni yılda daha çok olsunlar.. Mutlu Yıllar..


Otel için Kurfürstendamm caddesi tercih edilir. Ulaşım için toplu taşıma sistemi kullanılır. Şehir keşfine 100 no. lu otobüs ile başlanır. Nikolaiviertel'de kneipe keyfi yapılır, yöresel mutfak deneyimi yaşanır. En meşhuru Zum Nussbaum ama birçok sevimli mekan var. Patates ve pırasa çorbası içip elma soslu patates omleti yemek şart! Almanca Eğitimi Alınır!.. Eğer Almanca öğrenmeye niyetiniz varsa Berlin bu anlamda doğru adreslerden bir olabilir. Hemen yurtdışında eğitimin uzman isimlerinden olan Teori Eğitim'in Almanya Dil Okulları bölümünü okuyarak planlamaya başlayabilirsiniz.. Berlin kendi gönlünüzce yaşanacak bir şehir, tavsiyeler ilginç bir şekilde fayda etmiyor.


Siz bu yazıyı okurken ben muhtelen Kuzey İtalya duraklarımın ilki olan Cenova'da olacağım. Gelecek iki hafta boyunca Cenova'dan başlayarak Venedik'e kadar İtalya'nın kuzeyindeki şehirleri dolaşacağız. Cenova, Portafino, Camogli, Cinque Terre bölgesindeki beş köy, Parma, Bologna, Ferrara ve Venedik. Bu güzergahta sadece Venedik daha önce gördüğüm bir şehir; diğerleri ile ilk kez tanışacağız. Oldukça heyecanlı. Özellikle Bologna beni biraz fazla heyecanlandırdı. Ayrıca yıllar sonra tekrar Venedik ile buluşacağımız için de mutluyum. İlk seferde Venedik'in "turisti" olup must see listesini tamamlamıştık; şimdi sırada -başarabilirsek yerellerin arasına karışmak var. Gözüme şehrin Ghetto'su Canareggio'yu fena kestirdim!.. Dediğim gibi Bologna kısmı heyecanlı. Sokak sanatlarında usta kabul ettiğim BLU'nun yaşadığı Bologna'dan başka Parma ve bisiklet şehri Ferrara da beni meraklandırıyor. Bakalım nasıl bir macera olacak, hep birlikte göreceğiz. #italyada2hafta hep hayal ettiğim, çok istediğim bir seyahatti. Lütfen bana şans dileyin, güzel geçsin, klasik İtalya rotamın dışına çıkmak beni pişman etmesin..


Floransa'da istasyonun hemen arka sokağında küçük bir otelde kalıyoruz. Otel değil, neredeyse evimiz gibi. Hiç İngilizce bilmeyen güleryüzlü Giovanni ile "Buongiorno, Buonanotte" diyerek gül gibi geçinip gidiyoruz. Lakin bugün havluların değişmesi lazım; sağolsun söylemezsen yayılıyor, hiç oralı olmuyor!.. -Ciyovanni L'aşucamano.. kambiyare.. occi.. per favore.. Ciyovanni anlamıyor. tekrar ediyorum: L'aşucamano.. kambiyare.. occi.. Neden sonra hııı diyerek yandaki dolap kapağını açıp bir havlu alıp sallıyor. Si diyorum.. Haa, gamano yerine camano demişim.. Eh olur o kadar, ben İtalya'nın kuzeyindenum da!.. Hem ben İtalyanca bilmiyorum ki; bana lazım olacak şeyleri biliyorum.. Giovanni ile epey bir güldük ve o sırtıma vurarak çabamı takdir etti.. Havlular değişti.. Komik bir anım oldu.. İşte şimdilik bu kadarı bana yeter.. Ne yazık ki şu an anımsayamıyorum ama istasyonun arka sokağındaki küçük otellerden biriydi.


Adaları hep sevmişimdir.. Özellikle sakin, naif, iddiasız, kendi halinde olanları.. İşte o yüzden daha Midilli'ye ayak basmadan burayı çok seveceğimi zaten anlamıştım.. Bana tam beklediğim huzuru, "iyi hissetmek" tanımının karşılığını öyle güzel verdi ki bu ada, şu an yazarken bile bu yaz bir yolunu bulur da yine birkaç gün kaçar mıyız diye düşünmeden edemiyorum.. Tek yazıda bu kocaman adayı anlatmak mümkün değil. Zaten bir haftada tamamını gezmek de mümkün değil ama ilk Midilli ziyaretimin duraklarını, sevdiğim her şeyi ve seyahatinizi kolaylaştıracak tüm püf noktalarını anlatmaya çalışacağım.. Herkes sabah gitmeyi tercih ettiği için akşam daha sakin bir şekilde, gün batımının ve bir adaya gidiyor olmanın keyfini çıkararak Midilli'ye varıyoruz. Ancak Midilli'den dönüşte biz de çoğunluk gibi akşam feribotunu tercih edince daha kalabalık ve kaotik bir yolculuk ile dönüyoruz. Demek ki eğer imkan varsa akşam gelip sabah dönmek daha sakin ve sorunsuz gibi.. Adaya eğer yurtdışı çıkış işlemleri ile uğraşmayı göze alırsanız aracınızla da gelebilirsiniz; bizim feribotta birkaç araç vardı.. Ancak bunun yerine adadan bir araç kiralayıp gezmek daha pratik görünüyor. Virajlı dağ yollarında kendi aracımızı hırpalamak yerine küçük ebatlarda bir kiralık araçla gezmek bize daha mantıklı geldiği için daha gelmeden araç kiralama işini internet üzerinden hallettik. Midilli hem çok büyük hem de yaygın toplu ulaşım alternatifi olmadığı için araç kiralamaya mecbursunuz. Açık söyleyeyim; biz yurtdışında araç kiralamayı hiç sevmeyiz ama bu sefer durumu kabullendik ve hiçbir sorunla da karşılaşmadık. İnternet üzerinden Sixt'in bayiliğini alan bir kiralık araç ofisinden 3 günlük yaklaşık 80 'ya bir miniminnak bir Peugeot kiraladık. Aracı ister limandan ister ofisten teslim alabiliyorsunuz. Yalnız yaz, bayram gibi dönemlerde önceden rezervasyon yapmanızı öneririm; çünkü oldukça yoğun oluyor ve paldır küldür giderseniz araç bulamama ihtimaliniz yüksek.. Başta da belirttiğim gibi biz biraz standart dışı bir plan yaptık ve adaya akşam saatlerinde ulaştık. Dolayısı ile konaklama planımız da 1 gece Mytilini'de, devamında ise Petra'da olmak üzere planlandı. Böylece ilk akşamı merkezde güzel bir yemek, kısa bir şehir turu ve dinlenerek geçirip, bilmediğimiz ada yollarında Petra'ya varacağız diye strese girmekten kendimizi kurtardık!. İlk gece Mitilini'de Orfeas Hotel'de konaklıyoruz. Hemen merkezde, limanın arkasındaki güzel sokaklarda, tipik Rum mimarisi otelimizde basit ama tertemiz bir odada kalıp sabah deniz manzarasına uyanıyoruz. Tatilimizin devamında Petra'da konaklamayı tercih ediyoruz çünkü gitmeyi düşündüğümüz bölgelerin tam ortasında kalan, küçük, şirin ve ekonomik konaklama alternatifleri sunan tipik bir belde burası. Petra'daki konaklama tercihimiz de Teofilos Hotel oluyor. Petra'nın en bilinen, tercih edilen tesislerinden biri. Eski ve yeni yan yana iki tesisleri var; havuzlu falan, mini, mütevazı bir tatil köyü tadında. Ben nasılsa otelde sadece uyuyacağız diye eski bölümdeki ekonomik odalardan birini ayırtmıştım ama onlar bize sürpriz yapıp yeni bölümden havuz manzaralı çok tatlı bir oda veriyorlar!.. Tamamen şans!.. Bu arada belki Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalar gereği artık durum değişecek ama bizim bulunduğumuz tarihlerde ada mültecilerle ilgili olarak en yoğun günlerini yaşıyor. Mitilini merkezde ve Türkiye ile karşılıklı olarak denk gelen Skamnia gibi kıyı şeridinde hem mültecileri, hem kamplarını hem de onlardan kalan şişme bot ve can yeleği dağlarını görebilirsiniz.. Türkiye kıyılarına denk gelmeyen bölgelerde ise bahsettiğim göçmen yoğunluğunu belki de hiç fark etmeyeceksiniz bile.. Ulaşım ve konaklama bilgilerini verdikten sonra daha neşeli şeyler anlatıp adayı gezmeye başlayabiliriz!. Adanın merkezi, en hareketli yeri, kalbi diyeceğimiz Mytilini ne yazık ki aynı zamanda "ada" ruhuna en uzak bölge.. Daha şehir havasında kalan Mytilini'deki önemli adresleri gezmek için kısa bir süre yeterli olacaktır. Burada en çok kıyı boyunda yürümeyi, Mola verdiğimiz eski Osmanlı konağından kafeye dönüştürülen tarihi Cafe Panellinion'u, Dükkanların sıralandığı, siesta saatleri dışında hareketli olan Ermou Caddesi'ni seviyorum. Bir de Panellinion'un hemen yakınındaki nefis bir pastane olan M i paskalya çöreği ve kandil simidine benzeyen halkalarını çok beğeniyorum.. Burada akşam yemeğini çok eski bir taverna olan 'te yiyoruz. İçeri bölümün dekoru, çalan müzikler, güler yüzlü servis bizi mutlu ediyor. Kabak çiçeği dolmadan şarap soslu ahtapota birçok şey deniyor ve beğeniyoruz ama sonraki günlerde yediğimiz şeyler buradaki tatların bile önüne geçiyor.. Belki burada daha çok vakit geçiririz diye yemek için not aldığım iki adres; O Rembetis ve Refenes ise deneme fırsatı bulamadan defterde kalıyor.. Biz burada kaldık diye mi bilmem, adanın en tatlı beldelerinden biri Petra. Tam bir tatil kasabası tadında.. Çarşı içinde ard arda dizili birkaç hareketli sokağı, küçük lokantaları, dükkanları var. Arkadaki sakin sokaklarda da güzel evler, kapılar, ada halkının sakin yaşamı.. 114 basamak tırmanırsanız buranın simgesi olan ve uzun adını yazamayacağım meşhur Petra kayasına çıkabilirsiniz. Meydanda köşedeki Tsanikis Pastanesi hep dolu; burada kalıyorsanız akşam o pastanede oturup dondurma ve tatlı yiyecek, gelip geçeni izleyeceksiniz mutlaka.. Kıyı boyundan komple denize girilebiliyor, bir sürü şezlong kiralanabilen ya da havlunuzu kuma yayıp takılabileceğiniz yer var ama altımızda araba, iki adım ötede de Anaxos gibi bir yer varken denize Petra'da girmek bizi pek sarmıyor.. Petra'dan bir sonraki koyda yer alan Anaxos'un plajları tam hayalimdeki deniz tatili şemasına uygun. Kum üzerinde ağaçlar, renkli partal şemsiyeler ve şezlonglar, masmavi dingin bir deniz, kafamı kaldırınca gördüğüm yeldeğirmeni, salaş tesisten gelen Yunanca şarkının tınısı... Anaxos'u seviyoruz! Şöyle tarif edebilirim; denize doğru bakınca kıyıdaki en sağ ve en sondaki plaj işletmesinde takılıyoruz. Buradan sonra kayalıklar başlıyor; hatta orada da güneşlenen insanlar var.. Tüm gün burada deniz, güneş, kum, Yunanlılar'ın elinden düşürmediği Frappe, bira, keyif.. öyle takılıyoruz. Öğle yemeğinde başka bir köye gitmek yerine bulunduğumuz tesiste bahtımıza ne çıkarsa razı olup atıştırmaya karar veriyoruz ama bu salaş yer bile bizi üzmüyor. Anında tazecik kızartılan patlıcanlar, patatesler, kalamarlar... Komşunun yemek kültürüne, özenine bu kadar döküntü bir yerde bile bayılıyorum!.. Arada kayalıkların arasındaki merdivenlerden yeldeğirmeninin oraya çıkıp oradaki Anaxos Hill Village'den de manzaraya bakıp biraz vakit geçiriyoruz. Aslında buradan gün batımının müthiş olduğu da söyleniyor.. Akşam yemeğinde bambaşka bir köye gitme vakti gelinceye kadar başka koyları, başka keşifleri boşverip tadını çıkarıyoruz.. Varsın bu seyahat az keşifli olsun ama keyfi çok çok olsun!.. Adanın en popüler, en çok sevilen beldesi Molivos bizim de meraka kapılıp ilk koştuğumuz yerlerden.. Gerçekten kimse haksız değil. Dar yokuşlu, merdivenli sokakları, eşsiz manzarası, iki bina arasındaki terasları, renkleri,, hareketi, cıvıltısı ile Molivos gerçekten güzel. Buraya Petra'ya 5 dakika uzaklıkta olduğu için tatilimiz boyunca sık sık geliyoruz. Gelen tavsiyeler ve notlarım arasında Octopus Restaurant, Xamam Restaurant, Tropicana var yemek için.. Öğle yemeği için en güzel alternatif küçük bir meydanda konumlanış Tropicana Platanos'a gitmek. Ağaç gölgesinde adanın kedileri eşliğinde güzel yemekler yemek çok keyifli.. Akşam yemeği için ise eğer Molivos'u tercih ederseniz yapılacak en güzel şey o bahsettiğim iki bina arasında terası bulunan manzaralı mekanlardan herhangi birinde oturmak. Elbette herkes aynı şeyi düşüneceği için gündüz dolaşırken yer ayırtmakta fayda var.. Kıyıda Congas Beach Bar, yukarıda da Blue Fox pastanesi güneşi batırırken bir şeyler içmek için harika adresler.. En turistik yer burası olduğuna göre magnet, küçük hediyelik eşyalar gibi şeyleri de buradaki küçük dükkanlarda daha rahat bulabilirsiniz. Dar sokaklar arasındaki küçük bir dükkandan çok güzel zeytinağacı peynir tahtası ve el boyaması magnetler buluyoruz biz.. Sağa doğru 3 adım, sola doğru 5 adım gidebildiğiniz küçücük bir kıyı kasabası Skamnia. Ama aşırı derecede güzel. Dalgakıranın üzerinde çok fotografik minik bir kilisesi, etrafında da birkaç kafe ve restoran var, hepsi bu.. Buraya Molivos'tan kıyıyı takip ederek korkunç bozuk bir yoldan geliyoruz. Oysa ki dönüşte tercih ettiğimiz ana yol gayet güzelmiş.. Akşam yemeği öncesinde küçük bir tur atıp kıyıdaki barlardan birine tam manzaraya karşı kurulup birer ouzo söylüyoruz. madem komşudayız, artık ouzo ile buluşma vakti!. İşte o an, o manzara, o keyif, bu adaya aşık olma ihtimalimi ilk farkettiğim an.. Ada ile ilgili her kaynakta rastlayacağınız üzere burası şair Sappho'nun özgür memleketi.. Bizim heyecanlı ziyaret nedenimiz ise, bize ısrarla önerilen çok iyi bir lokanta olan Blue Sardine'i denemek. Yemek öncesinde renkli sokaklarında bir tur atıp kıyıda, Amerika'da okyanus kıyılarını andıran kazıklar üzerindeki yapıları ve bunların altını döven dalgaları uzun uzun hayranlıkla izliyoruz. Bu renkli mekanlardan birinde oturup yemek öncesi bir şeyler içiyoruz. Yemek saati geldiğinde gidip önünde güneşe karşı kurumaya bırakılmış ahtapotların olduğu leb-i derya masaya oturuyoruz. Siparişi direkt mekanın sahibi gelip alıyor; o kadar cool bir adam ki arada siparişe ekleme yapmak isteyince uzaktan, yerinden kalkmadan ouzo'sundan bir fırt çekip "ne iş?" dercesine yaptığı el ve yüz hareketleri, genel tavırları pek hoşumuza gidiyor.. Fonda Yunan şarkıları ızgara kalamarın, ahtapotun en şahanesi, karidesin balığın en tazesi, bizden de muhabbetin en güzeli, olunca burası en unutulmaz Midilli anıları arasında üst sıralara yerleşiyor. Bu arada buradaki Soulatso da bilinen ve tavsiye edilen bir restoran alternatifi. Geçerken dikkatli baktım; o da gayet iyi bir öneri -ve hatta- biraz daha konforlu ve ambiyanslı bile diyebiliriz ama ben yine gitsem önce yine Blue Sardine'e koşacağım herhalde!.. Bana gelen öneriler arasında bir de şöyle bir şey vardı: Sabah 8-9 civarındaki bu köydeki Budha Bar'dan Sappho'nun kayasına kadar kanoların refakati ile yüzüyormuş kadınlar. Turu tamamlayanlara da dönüşte sembolik bir madalya varmış.. Burada kalmayı ya da çok erken gelmeyi düşünürseniz aklınızda olsun.. Hazır bu tarafa gelmişken en yakın görmeye değer kıyı kasabası Sigri'ymiş. Biz keşfi az, keyfi bol tutabilmek adına bu seferlik Sigri'yi atlıyoruz bu rotada.. Adanın kıvrımlı şekline tepeden bakınca iç deniz konumunda kalan bir noktada yer alıyor Skala Kallonis. Yine Kallonis'e dönersek; işte bu iç deniz o kadar sakin, o kadar durgun ki burada yüzmek tuhaf bir his yaratıyor.. Çok sevdik mi? Hayır.. Ama iyi ki gittik mi? Eveeeeettt!.. Çünkü neden? Bu adada aslında en ünlü şeylerden biri uzo, bir diğeri de sardalya balığı ve o balığın en hası da işte bu Kallonis'ten çıkıyor. Şöyle deniyor; Zeytin ağaçlarından yağışlarla süzülen alüvyonlu topraklar ve zeytin yapraklarının tortusu denize iniyormuş.. Balıklar da haliyle bu tortulu suda yetişince kendine has nefis bir aromaya kavuşuyormuş. Valla test ettik, onayladık. Adada hemen her masa kurdurduğumuzda Sardalya da sipariş ettik ve her seferinde de bayıldık. Artık psikolojik midir bilemem ama en en en güzel, en zeytin aromalısı işte bu kasabadakiydi.. Suyun çarşaftan öte, neredeyse beton gibi pürüzsüz ve dümdüz olduğu bir plajda deneize girme deneyimi heyecan yaratmayınca soluğu öğle yemeği için kasabanın çarşı içinde, kıyıdaki Dionysos Restoran'da alıyoruz.. Balığı zaten anlattım; yanına bir de kabak, patates, patlıcan kızartma, Greek salata, bira ekleyin; öğle yemeği hazır!.. Adada kabak, patlıcan kızartma mutlaka ama mutlaka deneyin; hem farklı bir dış kaplaması var hem de çıtır çıtır, mis gibi.. Güzel yazlık evler arasında bir gezinti yapabilir ya da bu kısmı es geçip direkt bir sonraki köye doğru yola çıkabilirsiniz.. Mantamados Özellikle köyün çıkışında bulunan manastırı, süt ürünleri, ballı yoğurdu ve seramik atölyeleri ile ün yapmış sevimli bir köy Mantamados. Buraya uğrarsanız Taksiarhis Manastırı'nın bahçesindeki tesiste ballı yoğut yedikten sonra sakin ve sevimli sokaklarında dolaşıp tek tük kalan seramik atölyelerini dolaşmayı unutmayın. Atölyelerde harika seramik ürünler yapıyorlar; biz dönüşte taşıyabileceğimiz kadarını kucaklamaktan son derece memnun oluyoruz!. Ayrıca adanın meşhur peyniri Ladotyri'yi almak için de bu köydeki mandıralar uygun ama elbette dönüş gününüze göre planlamak lazım.. Antissa Antissa, Petra'dan Eresos'a doğru giderken yolda karşımıza çıkan dağ köylerinden biri. Köye daha yaklaşırken yollara o kadar çok tabela koymuşlar ki, görmemek ve merak etmemek imkansız.. "Asırlık meydanı görün, antik meydan, çınar, tarihi.. gelin!.. Köyümüzü görün!.." Biz de ısrara dayanamayıp sapıyoruz Antissa tabelasından.. Gerçekten de harika bir meydan.. Köy meydanında, asırlık çınar ağaçları altındaki köy kahvelerinde bu sıcak havada keyifli bir mola vermek için mutlaka uğranmalı. Skalochori İşte bu köyün bizde yeri apayrı!.. Eresos yolunda gündüz köyden geçerken kapalı olduğunu farkettiğimiz köy kahvesini dönüşte açık ve önü kalabalık görünce arabayı park edip bir kahve molası vermeye karar veriyoruz. Meraklı bakışlar arasında köşedeki masaya oturuyoruz. Belli ki yabancıyız, tüm dikkatler üzerimizde.. "Kalispera" diyorum gülerek, herkes birden kocaman gülümseyip Kalispera diyor!.. Günaydın, iyi akşamlar ve teşekkürler dışında hiç Yunanca bilmediğim için yan masadaki yaşlı amcanın söylediklerini hiç anlamıyorum ama Türk turist olduğumuz konusunda hemen anlaşıyoruz.. Ayvali? diyor, İstanbul diyorum.. yine Ayvali? yine İstanbul.. diğer masadan yardım geliyor; amcaya Konstantinopoli diyor, amca hemen anlıyor, seviniyor.. Yine anlatıyor, annesinin Ayvalıklı olduğunu ve mübadeleyi anlattığını hissediyorum. Of çekip uzaklara bakıyor bir an.. Sonra kahveler geliyor, göz göze gülümseyerek içiyoruz; gözlerimizle anlaşıyoruz.. Daha yolumuz var kalkıp vedalaşırken "gitmeyin be, ne güzel oturuyorduk" gibi birşeyler söylerince yolumuzu işaret edip "Petra, Petra" diyoruz. Gülüp kabulleniyorlar, vedalaşıyoruz.. Arabamızın arkasından hepsi el sallıyorlar, uzun süre bu sahnenin etkisinde yol alıyoruz. İşte bu an bu seyahati anlamlı yapan şey.. en güzel an.. Biliyoruz ki bu adanın en güzel sahilleri, en denize girilesi plajları adanın güneyinde.. Adanın müdavimlerinin Vatera, Plomari, Charamida Koyu, Agios Isidoros övgüleri bitmek bilmiyor.. Bu kısa tatilde üçte ikisini gayet keyifle yaşama şansı bulduğumuz adanın üçte birlik güney kısmını büyük merak ve heyecan ile bir sonraki sefere bırakıyoruz.. Aklımız kalmıyor mu? Hem de nasıl ama tadını çıkaramadıktan sonra, bütün gün sıcakta virajlı yollarda vakit geçirdikten sonra "her yerini gördüm" demenin ne anlamı var.. keyfini yaşayamadıktan sonra?.. Upuzun Vatera plajını; burada yüzdükten sonra Zouros'ta yemek yemenin tadını.. Adanın en güzel plajı olduğu konusunda herkesin hemfikir olduğu Agios Isıdoros'ta bütün bir gün yayılmayı.. Bir sonraki Midilli seyahatine dek notları bitirirken, "adadan ladotiri peyniri, uzo, sardalya konservesi, reçel, bal falan alın" diyenlerden farklı olarak "uzolu şeker almayı sakın unutmayın" diyorum.!.. - Temmuz 2023 Yeniden Midilli.. Bu kez adanın güneyine ağırlık vererek gezeceğiz! Yeni notları ve Instagram paylaşımlarını kaçırmayın! Çok teşekkür ederim. Seveceğinizi düşünüyorum, keyifli bir ada.. Yeni güzel seyahatler ve keşiflere.. Sevgiler..


kendimi adaya atmak için fırsat kolladığımı hemen söylemeliyim. Yemeklerini, aynı anda hem geleneksel hem yenilikçi olan mutfağını, mesleğine olan tutkusunu, harika mekanı Sekiz İstanbul'u ve bir süredir de yemek programlarını çok sevdiğimiz Maksut Aşkar... Kendisinin küçüklüğünde kendi evlerinin mutfağından pek çıkmadığını yine kendi yazılarından biliyoruz. Şimdi düşünün, bu kadar güzel yemek yapan adamın annesi mutfakta neler yapmaz?.. Valla ben sürekli hayal ediyorum; mekanın adının paylaşıldığı o günden beri, bu fotoğrafa bakıp hayal ediyorum; Nadya'nın Mutfağı. İyi bileninden geleneksel Antakya lezzetleri, yaz boyu Nadya Hanım'ın Bitez'de bizzat kendi girip pişirdiği mutfağından tabaklarımıza düşecek.. Hayali bırakıp Bodrum'a doğru yola koyulmanın zamanıdır aslında..


- Yeme içme ve alışverişin kalbi Deribasivska Caddesi'nda atıyor demek mümkün; Türk yemeğinden döviz bozdurmaya, telefon hattından hediyelik eşyaya kadar her şeyi burada bulabilirsiniz. - Telefonunuz için hat almak isterseniz Lifecell'de kolayca halledebilirsiniz. Biz rehberimizin yardımı ile bir hafta boyunca kullanmak üzere 8 GB internet kullanımlı 250 grivnilik bir paket aldık. - Cadde üzerindeki büyük dükkan ve marketlerin bir köşesi dövüz bürosu. Buralarda kolayca dövüz bozdurabilirsiniz Ukrayna'nın para birimi "grivna" ve yazıyı hazırladığım şu günlerde 1 grivna = 0, 22 TL. civarında. (Orada bulunduğumuz günlerde 1 EUR= 30 Grivni ve 1 USD= 26 Grivni idi; TL karşılığını bulmak için grivna olan fiyat etiketlerini 4,5'a bölüyorduk.) Akşam saatlerinde kur biraz daha yüksek oluyor o yüzden para bozdurma işini gündüz saatlerinde denk getirmek daha mantıklı. Bazı döviz büroları TL de bozuyor ama kur kaybı fazla olur, pek tavsiye etmem.. Dolar ya da Euro bozdurmak daha mantıklı olacaktır. Ayrıca 100 uzatıp, 30'unu boz gibi şeyler istediğinizde pek olumlu bakmıyorlar, o yüzden yanınızda götüreceğiniz döviz, sırf 100'lük olmazsa daha rahat edebilirsiniz. - Odessa için restoran adreslerim kısa ve öz. Kotelok: Paris'te, Brüksel'de Leon'u seven "moules-frites"ciler bu midye barında da bir tencere dolusu midye-patates kızartması, yanısıra pek çok farklı midye alternatifi bulacaklar.. Midye dışında başka alternatifler de sunan Kotelok'u ilk akşam yemeğimizde deneyip sunum, lezzet ve ortam olarak oldukça memnun kaldık. Defterime not aldığım ama denemeye vakit bulamadığım diğer iki iyi adres ise güzel avlusu ve şık masaları ile Bernardazzi ve yöresel giysili garsonların servisi ile geleneksel Ukrayna mutfağı sunan Kumanets.. - Odessa Karadeniz kıyısında olduğu için mevsiminde Kalkan Balığı yemek için de ideal bir noktaymış; Kalkan bu sularda doğup bizim tarafa doğru yüzüyormuş. Bu ritüeli grup halinde gerçekleştirmek için rehberimizden toplu bir rezervasyon yaptırmasını rica ettik ve Ali Baba restoranda yedik. - Gogol Mogol Odessa için uzun zamandır gitmek istediğim, yerini haritama çok uzun zaman önce işaretlediğim bir adresti. Vintage eşyalarla dekore edilmiş, her köşesi keyifle incelenecek, menüsüne bile uzun uzun bakılacak Gogol Mogol daha çok kahvaltı, öğle yemeği ya da minik bir keyif molasına uygun.. - Kahve ve keyif molaları için sayısız alternatif arasından seçtiklerim; Beyaz, minimal dekorlu White Whale'de sabah kahvesi, operanın civarında akşamüstü keyfi için Cafe Forty Five, seyahat boyunca sık sık şubelerine rastlayacağınız meşhur dantel örtülü Lviv Handmade Chocolate'da sıcak çikolata.. Ayrıca Rishelievska Caddesi üzerinde harika kafeler var; nefis kahveleri ile bir numaram Isla Coffee Roasters, tatlı mı tatlı Cou Cou Cafe &Atelier ve lokal gençlerin takıldığı Daily... Şehir Parkı içinde yeşile bakan Lviv Croissant, kruvasan arası leziz kahvaltı için ideal adres. Panteleionivs'ka caddesindeki hareketli yaşam akışını izlemek için köşedeki Kompot Cafe... - Opera'nın civarı şehrin en hoş bölgelerinden.. Özellikle Opera'nın arkasındaki İtalyan stili avluya bayıldım! Burada cadde tarafından bakılınca sadece ön cepheleri gayet normal görünen restoranların arka tarafı bu ortak avluyu paylaşıyor ve hepsinin keyifli oturma alanları var. Bence bir tanesinde öğle yemeği yemek ya da akşamüstü keyfi yapmak lazım. Rastgele girdiğimiz Maman'ın menüsü ve ortamı bizi mutlu etti. - Biz denk getiremedik ama Odessa'nın görkemli opera salonunda bir temsil izlemek için gişesine uğrayıp bilet sormaktan çekinmeyin. Aynı akşam için bile bilet bulmak mümkünmüş. Eğer garantiye almak isterseniz gitmeden sayfasını ziyaret edebilirsiniz. - Rus Edebiyatının kurucusu sayılan Pushkin, sürgün yıllarını Odessa'da yaşadığı için pek çok heykeli, müzeye dönüştürülen evi ile şehirde izlerini sürmek caddeden kafeye ismine, izlerine her yerde rastlamak mümkün.. - Odessa zarif binalarla dolu bir şehir.. Yürürken gözünüze hoş gelen sokaklara sapmayı, binaların detaylarındaki zarafeti kaçırmayın!. - Passage Odessa, kısacık Odessa ziyaretimde birkaç kez yolumu düşürdüğüm, şehirde çok sevdiğim bir başka köşe. Siz de 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen ve havasıyla sizi bir anda Milano Galleria'ya ışınlayan pasajın içinde bir tur atıp, gözlerinizi Art Nouveau yapının zarif detaylarında ve içindeki birkaç eskici dükkanının raflarında gezdirmeyi unutmayın! - Pasajın arka kapısından çıkıp Katedral Meydanı'na yönelirseniz meydandaki ağaç gölgesi masalarda satranç oynayan beyleri göreceksiniz. - Potemkine Zırlısı filminin ardından dünya çapında ün kazanan ve şehrin sembolğü haline gelen meşhur Potemkine Merdivenleri, Odessa limanı ile şehir mekezini birbirie bağlıyor.. Bir yanı İstanbul diğer yanı Atina parkı olan merdivenlerden indikten sonra yukarı funiküler ile çıkmak eğlenceli ve pratik bir seçenek. (5 grivnilik funiküler biletini kredi kartı ile duvardaki makineden ya da funiküler içindeki görevliden alabilirsiniz.) - Eğer Odessa ziyareti hafta sonuna denk geliyorsa rotaya eklenecek en mühmü adres: Starokonnyy Bit Pazarı. Odesssa gezimiz aklımda şık, huzurlu ve yemyeşil bir şehirle güzel bir tanışma olarak kalıyor.. Gelecekte Odessa'ya uzun bir hafta sonumuzu ayırmak, tekrar gelmek isterim.. Rotamızın ikinci şehri Lviv. Gruppal ile yaptığımız Ukrayna turunun rotasında Odessa, Lviv, Kiev gibi en önemli şehirlerin yanısıra yol üzerindeki daha küçük şehirler ve ilginç duraklar da var. Rehberimiz hava şartlarına, müzelerin kapalı günlerine ve güzergah üzerindeki mola gerekliliklerine göre tur programımızın sıralamasında bazı değişiklikler yaparak zamanımızı en verimli şekilde kullanmamızı sağladı. Ben bu seyahati yazıya dökerken önceliği üç ana şehre veriyor; diğer duraklarımızı yazının sonunda anlatmayı planlıyorum.. Uzun bir yolculuğun ardından, yağmurlu bir akşamüstü varıyoruz Lviv'e.. Grubun çoğu yorgun, bir an önce dinlenmek istiyor.. Oysa biz şehirle tanışmak üzere enerji doluyuz!. O yüzden panaromik şehir turu ile yetinen grubun aksine otele varınca valizi odaya atar atmaz Uber çağırıp şehir merkezine gidiyoruz. Merkeze varmamız ile yağmur hafifliyor; şehrin sokaklarında yürüyor, canlı gördüğümüz her sokağa sapıyor, şehrin enerjisini, ritmini daha ilk dakikalardan yakalıyoruz.. Lviv daha il dakikalarda bana Prag'ı hatırlatıyor.. Renkli, turistik, capcanlı ve asla sıkılmayacağınız bir şehir... Sabah erkenden tur grubumuzla yeniden şehir merkezine geliyor ve kapsamlı şehir turuna başlıyoruz. Bizim planımız aslında merkeze kadar grup ile gelip turdan kaçmak, ayrı gezmekti -ama ne yalan söyleyeyim- rehberimiz şehri mahalle mahalle kapsamlı gezdireceğini söyleyip anlatmaya başlayınca bırakamayacağımızı anladık!. Bir şehri yalnız gezmek başka, iyi bir rehberin detaylı bilgileri ışığında gezmek başka.. Rehberimiz Opera Binası önünden başlayarak, Rynok Meydanı, Belediye Binası, Ermeni Mahallesi, tarihi restoranlar, çikolata fabrikası, likör dükkanları, en eski kahveci, tarihi eczane Secret Pharmacy, Latin Katedrali, Dominikan Katedrali, Bernardine Kilisesi ve Manastırı, Virgin Mary Kilisesi, şehrin en eskisi Hotel George,... diye devam eden bir rota ile gerçekten de yürüyerek mahalle mahalle gezdirip öğle yemeği tavsiyeleri sonrasında bizi serbest bırakıyor.. (Bu noktada akşam otele toplu dönmek üzere bir randevu yeri ve saati tespit ediliyor ama biz yine daha fazla merkezde kalmak adına gece kendimiz dönmeyi tercih ederek grupla vedalaşıyoruz.. Lviv'de dolu dolu şahane bir gün geçiriyoruz.. - Şehrin kalbi Rynok Meydanı'nda atıyor. Belediye Binası'nın da bulunduğu meydanı çevreleyen restoranlar, hediyelik eşya dükkanları, iç avlular, meydanı dolduran rengarenk kalabalık ve gözünüzü okşayan renkli binalar sizi dönüp dolaşıp tekrar tekrar bu meydana çekiyor. - Rynok Meydanı'nın bir köşesini tutan, şehrin en eskilerinden Atlas, meydana hakim konumu ve leziz yemekleri ile hem turistler hem de yerliler tarafından sevilen bir buluşma noktası. - Meydanın bir diğer favori mekanı Cafe Centaur, saat 13'e kadar şahane kahvaltı tabakları sunuyor.. Biz öğle yemeği için masalarına kurulup şnitzelini denedik; Viyana ile kıyaslamaksızın lezzetli.. Ama daha da güzel olan, bu kadar renkli bir meydana karşı verilen bu keyifli öğle molası ve meydandaki akışı izlemenin keyfi.. - Meydanın çevresine biraz daha dikkatli bakmak, sizi gizli kalmış iç avlularla buluşturuyor.. Rönesans mimarisinde yapılmış ve içinde restoran ile sergi alanları barındıran Italian Courtyard bunlardan biri.. - Bir başka avluda ise Royal Brewery'nin önünde bir fotoğraf kalabalığı var. Birahane buraya elinde taç olan bir heykel kondurmuş ve tüm turistlerin aklını çelmiş görünüyor. "Skul'ptura Z Koronoyu" adlı heykelin tacı altında durup birkaç saniyeliğine kraliçe olmak ve bu anı fotoğraflamak avluda uzun ve eğlenceli bir kuyruk oluşturuyor. - Fransız tarzında yapılan Lviv Operası'nın önündeki güneş şemsiyeleri opera binasının güzelliğine güzellik katıyor; fotoğraflamayı unutmayın!. Lviv Operası'nın güncel programı ise burada.. - Dominikan Kilisesi'nin hemen arkasında, matbaacı Ivan Federov'un heykelinin bulunduğu meydanda her gün küçük bir sahaf pazarı kuruluyor.. Militarist eski eşyalar, plaklar ve kitaplar arasından Alman Bavyera porseleni bir servis kabı ile Mozart; Lizst ve Elgar plakları bulduk.. Bakalım gittiğinizde bu tezgahlarda siz neler bulacaksınız! - Opera'nın arkasında ise Vernissage adlı bir başka pazar var. Hem yeni, hem eski, hem de hediyelik eşyalar bir arada.. Bir zamanlar porselen üreticileri ile meşhur olan Ukrayna Polonne kasabasında üretilmiş harika porselen biblolara bu tezgahlarda rastlamak mümkün. - Şehrin en sevdiğim sokaklarından biri Ermeni Mahallesi'ndeki Virmens'ka Sokağı.. Sıvası dökük pastel renkli binaların önünde sokağa taşmış masalarla bir köşesi İtalya'yı andıran sokağın diğer köşesinde iki yıldır kahve yarışmalarından ödüle dönen, şemsiyelerinin altında yerlilerin sabah kahvesini yudumladığı Ermeni kahvesi Virmenka var. Hem turistlerin hem de yerlilerin çok sevdiği kafe, Lviv'de en sevdiğim kahve köşesi oldu. Bu seyahat boyunca hem Lviv'de hem de diğer tüm Ukrayna şehirlerinde Türk Kahvesi'ne çok benzeyen, cezvede pişirilen kahve bulmanız mümkün olacak. Hemen her yerde var ancak lezzet olarak birebir Türk Kahvesi tadında değil.. Bu seyahat sırasında sık sık lokallerin kahvenin yanında konyak da sipariş ettiğine şahit oldum. Ukrayna sadece votkası ile değil, konyakları ile de ünlüymüş.. - Şehrin hareketli sokaklarında pek çok likör dükkanına da rastlayacaksınız. Rehberimizin verdiği bilgiye göre likör, soğuk iklimde insanı sıcak tuttuğu için geleneksel olarak evlerde de çok yapılıp bolca tüketilirmiş. Bu dükkanlar arasında Drunk Cherry özellikle önündeki kalabalık ve renkli cephesi ile hemen dikkat çekiyor. Şehre çabuk ısınmak için hemen girip denenmeli!. - Lviv Handmade Chocolate daha önce Lviv'e gelen herkesten duyacağınız en meşhur adreslerden biri. Aslında tüm Ukrayna'da şubeleri var ama Lviv tarihi merkezdeki şubesini mutlaka ziyaret etmek lazım. En altta imalat, orta katlarda satış ve cafe var. Çikolataları öyle çok başarılı değil; bence paket paket alıp taşımaya hiç gerek yok.. Hava soğuk olsa bir fincan sıcak çikolata içmek keyifli olabilir ama buraya dair asıl sevdiğim şey, o eski ve komik merdivenlerinden binanın çatısına tırmanıp terastan Lviv çatılarını fotoğraflamak. - Çatı demişken tüm Lviv çatılarını tepeden görmek için en meşhur adres belediyenin saat kulesi. Ancak biz kısıtlı zamanda 400 basamak tırmanmaya vakit ve enerji harcamak istemediğimiz için çikolatacı ve 36 Po Ukranian Food Art manzarası ile bu açığı kapatmaya çalıştık. 36 Po, Rynok Meydanı'nda kendi birasını da üreten hoş bir restoran. Terasında ise güzel bir şehir manzarası var. Üstelik çıkmadığımız saat kulesi de tam karşımızda!. Buraya gün batımı saatlerinde çıkıp birşeyler içerek günü keyifle sonlardırabilirsiniz. - Pravda Beer Theatre meydanın bir başka köşesinde ilgi çeken, gün boyu kalabalık mekanlardan bir diğeri. Girişteki dükkan bölümünde türlü türlü kraft bira satılan mekanın üst katları yeme içmeye ayrılmış. Eğer akşamüstü uğrarsanız seçeceğiniz güzel bir birayı mekanın orkestrasından canlı müzik dinleyerek yudumlayabilirsiniz. - Lviv Coffee Mining Manufacture yine meydanın bir köşesini tutan en meşhur adreslerden.. Tüm rehberlerde, mutlaka listelerinde yer alan kahve dükkanı açıkçası aşırı turistik havasıyla beni heyecanlandırmıyor ama yine de içinde bir tur atmadan geçmedik. İçinde kahvenin yanısıra kahve aksesuarları, hediyelik eşyalar bulabilir, müze kısmını gezebilir, labirent gibi koridorlarında dolaşıp arka avluda canlı müzikle mola verebilirsiniz. - Lviv ilginç bir şekilde daha çok turistlere hitap edecek, renkli, bir konuya odaklanıp ilginç objelerle doldurulmuş mekanlarla dolu.. Kapı önündeki dev gaz lambası ile dikkat çeken Gas Lamp'ın eğilerek girilen gizemli girişi sizi inişli çıkışlı bir yolculukla şarküteri tabağı eşliğinde şarap içenlerin doldurduğu yarı-manzaralı terasa kadar ulaştırıyor. Poşta adlı kafe ise tamamen eski ve dev bir kartpostal koleksiyonuna adanmış.. Vaktiniz yettiği müddetçe Lviv'de size ilginç gelen, merak uyandıran her kapıyı aralamalı, kapıların ardındaki sürprizleri yakalamaya çalışmalısınız!. - Kendi merakımın peşine takılıp girdiğim ve en sevdiğim yerlerden biri de Kryva Lypa Passage. Daha çok avlu havasındaki pasajın içinde renkli, capcanlı bir kalabalık ve yan yana bir sürü yeme içme mekanı var. Özellikle Pazar gününü güzel geçirmek isteyen tüm yerliler buraya toplanmış. - Defterime not alıp özellikle gitmeye zaman ayırdığım planlı yerlerden biri ise; Pid Zolotoyu Zirkoyu Kondyters'ka Apteka Ionovykh. Bu uzun isim tarihte bir eczaneye ait. Şimdilerde ise likör ve tatlıları ile meşhur, çok başarılı bir pastane. Eczanenin tüm dekoru korunarak dönüştürülmüş. Duvarlarından birinde eczaneyken buranın müşterilerinden olan ve sık sık ürettiği kozmetikleri için ekstrat alamya gelen Helena Rubinstein'ın bir resmi de var. Adını Altın Yıldızların Altında olarak çevirebileceğimiz pastanede mutlaka şık tatlılardan birini ve ev yapımı liörleri denemelisiniz. - Pastaneye dönüşen tarihi eczane Apteka Ionovykh, sabah rehberli turumuz sırasında uğradığımız Secret Pharmacy dışında şimdilerde müzeye dönüştürülen bir tarihi eczane daha var Lviv'de.. 1735'de askeri eczacı Wilhelm Natorp tarafından kurulan "Kara Kartalın Altında" eczanesi, 1966'dan beri Apteka Muzey olarak tüm ecza arşivini ve kütüphanesini meraklıları için ziyarete açmış. - 1800'lerde yapılan Potocki Sarayı şimdilerde rönesans ve barok dönem eserlerinin ağırlıkta olduğu ve süreli sergilere de ev sahipliği yapan bir sergi sarayı olarak kullanılıyor.. Bizim gibi şehirde geçirecek tek bir günü olanlar için vakit ayırmak zor olsa da eğer Lviv'de daha geniş zamanınız varsa 2-3 saatinizi burada sergi gezmeye ayırabilirsiniz. - Yeme içme için birkaç adres daha.. Sabah rehberli şehir turumuz sırasında avlusuna uğradığımız ve rehberimiz tarafından da şehrin en iyi et restoranlarından biri olarak önerilen Mon Pius, şehrin en eskilerinden.. / Arsenal Müzesi altındaki kapının önünde öğle saatlerindeki kuyruğun sebebi Arsenal Ribs and Spirits. Rehberimizin verdiği bilgiye göre şehrin en iyi domuz pirzolası buradaymış ve her gün tonlarca pişiyor, erkenden de bitiyormuş!. / Lviv Croissant, kruvasan arasına tatlı tuzlu seçenek koyarak yaptıkları kruvasan sandviçleri ile kahvaltıdan yemeğe, günün her saati kolay ulaşılır, uygun fiyatlı lezzetli bir seçenek. / Gürcü pidelerinden atıştırmalıklara, bol çeşitli bir masa kurup şampanya ve güzel şarap eşliğinde bir akşam geçirme hayali kurduğumuz Champagneria ise, zaman darlığından defterde bir dahaki sefere kalan adreslerden.. belki de önce siz denersiniz.. Bu turda gezdiğimiz şehirler içinde en ucuz olan Lviv!. Lviv'de yeme içme ve şehir hayatı anlamında fiyatlar pek çok Avrupa şehrine kıyasla çok uygun. Bu seyahatin en pahalı şehri ise başkent Kiev.. Mayıs ayında, bahar havasında cıvıl cıvıl halini görüp keyifle vakit geçirdiğim, şehir merkezindeki pek çok şeyi görmeyi tek bir güne sığdırabildiğim Lviv, gelirken "acaba yetecek mi?" diye en çok düşündüğüm yerlerdendi.. Açıkçası yetti.. İlk tanışma için şehrin ruhunu, enerjisini çok güzel yakaladığımızı düşünüyorum. Bir sonraki buluşmamız kış aylarına denk gelsin, şu güzelim Rynok Meydanı'nı bir de karlar altında göreyim, Atlas'ta pencere önünde oturup kahvemi yudumlarken izleyeyim, çok isterim... Sırada rotanın en merak ettiğim şehri Kiev var.. Gitmeden en çok Kiev'i merak ediyordum çünkü; @evisual daha önce iş için birkaç kez Kiev'e gelmiş ve çok beğenmişti. Bana sürekli "sen çok seversin" diyordu.. Hiç yanılmamış. Kiev'i gerçekten çok sevdim. Daha şehrin içine girer girmez, otobüsün penceresinden gördüğüm anda bile çok heyecanlandım!. Odessa ve Lviv'in üzerine kendimi ilk kez büyük, hızlı bir metropolde hissettim. Kocaman ciddiyetli binalar. yoğun şehrin karmaşasında koşturan insanlar.. İtiraf ediyorum, daima büyük metropollerin kaotik havasını, şehir ruhunu sevmişimdir. Kiev de bu havayı bulduğum şehirlerden olan Moskova'nın uzaktaki diğer yarısı gibi hissettirdi. Bir ay önce yaptığım ikinci Moskova ziyaretinin adeta devamı.. Binaları, hikayeleri, tarihi kişilikleri, edebiyatçıları ile birbirine uzaktan ama derinden bağlı iki önemli şehir.. Tüm o ciddi havanın ortasında, beklenmeyecek yeşillikte ve ihtişamda bir şehir Kiev. O'na"katedraller şehri" diyorlarmış. Haklılar. Şehrin her köşesi inanılmaz heybetli, göz alıcı katedrallerle dolu.. Şehir turumuza bu katedrallerin en önemlilerinden biri olan yaklaşık 1000 yaşındaki Ayasofya Katedrali ile başlıyor, rehberimiz eşliğinde şehrin kalbinin attığı Khreschatyk Caddesi, Kiev Operası'nın binası, St. Michael Altın Kubbeli Katedral, Altın Kapı, St. Andrew Kilisesi, renkli alışveriş tezgahları ile dolu Andrievskiy Yokuşu, şehrin en eski bölgesi Podil, Kiev'in Kurucuları Anıtı gibi şehrin en önemli yerlerini verdiği bilgiler ışığında geziyoruz. Bununla da kalmıyor, funiküler yolculuğu, tarihi metro durakları turu ve tur programımıza dahil olan ekstra geziler kapsamında Perhersk Lavra Mağaralar Manastırı, Mikrominyatür Müzesi, 2. Dünya Savaşı'nda Ukrayna Tarihi Müzesi'ni gezip Dinyaper Nehri üzerinde tekne turuna katılıyoruz. Tur grubu yine serbest zaman ve ardından toplanıp otele gitmek üzere buluşurken biz alışıldığı üzere otele yalnız dönmeyi tercih ederek Kiev merkezinde geçirebileceğimiz süreyi maksimuma çıkarmaya çalışıyoruz. - Kiev'de kısa süreden tamamını görmenin mümkün olmadığı kadar fazla katedral ve önemli tarihi yapı var. St. Sophia Katedrali, Altın Kubbeli Katedral, St. Andreas Katedrali ve St. Volodymyr Katedrali'ni sıralamanın başlarına koyarak zaman planlaması yapabilirsiniz. - Şehrin turistler için en önemli bölgelerinden biri Pechersk Lavra olarak geçen Mağaralar Manastırı Bölgesi. Tarihi 10. yüzyıla dayanan manastır alanında yeraltında ve yerüstünde olmak üzere 20'den fazla irili ufaklı kilise var. İçlerinden en önemli olanları seçerek rehberimiz ve manastır yerel rehberi eşliğinde gezdik. Bölgenin Vatikan'a eşdeğer statüdeki kilisesi Meryem Ana, Unesco korumasında. Troisa ise manastır bölgesinin en eski kilisesi. Demirden yapılmış güçlü zemini, bir zamanlar İstanbul'dan getirilmiş. - Manastırlar Bölgesi'nin arkasında kaçırılmaması gereken bir şehir manzarası var. - Yine aynı bölgedeki ünlü minyatür sanatçısı Nikolay Siyadristiy'in ancak mikroskopaltında görülen eserlerinden oluşan bir Mikrominyatür Müzesi var. İstanbul da dahil olmak üzere birkaç şehirde bu eserlerin bir bölümünü sergilendiğini hatırlayabilirsiniz. - Andrevskiyy Yokuşu'ndaki seyyar hediyelik ve eskici tezhalraı arasında dolaşıp küçük hediyelikler almak Kiev gezisinin olmazsa olmazlarından. Hediyelik eşyalar daha çok matruşka ve el boyaması objeler ile Sovyet ekolünden geliyor.. Bana boyamaları biraz özensiz geldiği için ahşap hediyelikler pek çekici gelmedi ama yine ada alacak güzel bir şey buldum ve Kiev'den eve, üzerine el nakışı ile geleneksel bir motif işlenmiş güzel bir bez at getirdim. - Lesnoy metro durağı civarındaki Lesnoy pazarında ikinci el ürünler satılıyor. Üstü kapalı yerel semt pazar Besarabsky Market ise merkezde yer alıyor.. - Andriivs'kyi Yokuşu yakınındaki Verkhnia durağından 8 Grivnilik bir jeton alarak, funiküler ile, limanın ve Podil semtinin bulunduğu Nuzhnia durağına kısa ama zevkli bir yolculuk yapılıyor. Mutlaka deneyin!. - Ama toplu asıl mutlaka yapılması gereken "metro durakları turu." Kiev Moskova gibi eski ve şık metro duraklarına sahip. Elbette Moskova çok çok daha süslü ama burada da bazı duraklar bu görkeme yaklaşıyor.. Kiev metrosunun asıl öne çıkan özelliği ise çok derine yapıldığı için metro ile yeryüzü arasındaki şaşılacak uzunluk. Avrupa'nın en derin metro istasyonu Arsenalna, ona yakın uzunluktaki Zoloti Vorota, görsel olarak etkileyici olan istasyonlar Khreschatyk, Teatralna, Dnipro, Universitet, Shuilavska ve Vokzalna metro durakları turunda öne çıkıyor. - Kiev yeşil alanı oldukça yoğun bir başkent. Bunu nehir turu sırasında daha iyi kavrıyorsunuz. Nehrin ortasında sonradan şehir planına eklenmiş ve yaz aylarında plaj, sayfiye yeri olarak kullanılan yapay adacıklar da var. Şehrin sembolu, ünlü Khreschatyk Caddesi'ne de isim veren ve sizi her an her köşede selamlayacak olan ağaç: kestane. Aylardan Mayıs ve çiçekler içindeki ulu kestane ağaçlarının görkemi insanı büyülüyor!. - Dinyeper Nehri kıyısındaki Kiev'in Kurucuları Anıtı rehberli turumuzun duraklarından biriydi. Geçmişte nehir boyunca ilerlerken bu bölgeyi beğenip kıyıya çıkan ve burada şehir kurmaya karar veren biri kız, dört kardeşin tekneleri üzerinde tasvir edildiği anıt şehirde evlenen çiftlerin düğün karelerinden birini çekmek üzere mutlaka uğradıkları noktalardan biriymiş.. Şehrin bir diğer sembol anıtı ise neredeyse şehrin her noktasından görülen, devasa boyutlardaki Anavatan Anıtı. - Anavatan Anıtı'nın hemen altında Kiev'e geldiğinizde mutlaka zaman ayormanız gereken önemli bir müze var: 2. Dünya Savaşı'nda Ukrayna Tarihi Müzesi. Açıkçası gezmeden önce öneminden ve burada edineceğim bilgilerinden oldukça habersizdim ve buraya vakit ayırmak istemiyordum. Ancak rehberimiz önemli bir müze olduğunu ve gezmezsem üzülebileceğimi söylediğinde onu dikkate aldım. İyi ki de aldım!. Hayatımda gezerken en etkilendiğim müzelerden biri oldu. İkinci dünya savaşını Ukrayna ekseninde anlatan belge, bilgi ve objelerle dolu müzeyi çoğu açıklama Kiril Alfabesi olduğu için rehber eşliğinde ya da sesli rehber ile gezmek şart. Hitler, Almanya'nın "yaşam sahası"nın savaş ortamına ihtiyacı olduğu fikri ile ikinci dünya savaşının fitilini ateşliyor ve birinci dünya savaşından istediği sonucu alamayan devletler de iştirak ediyor. Başta Sovyetler ile aynı tarafta görünün Hitler, Polonya'yı ele geçirdikten sonra hayal ettiği ari ırkın yetişebilmesi için Sovyetler'in geniş topraklarına göz dikiyor ve işbirliğinde olduğu Sovyet topraklarına saldırıyor. İlk şehir düştüğünde Stalin anlaşmanın bozulmasına şok oluyor ve kendini kapatıyor.. bir süre sonra toparlanıp "direnmeyenler zafer kazanamaz" mottosu ile savunma hamlesini başlatıyor.. Savaş sanayini tamamen söküp Sibirya'ya çekiliyor ve orada tüm fabrikaları yeniden kurup çalışmaya başlıyorlar.. Hitler şehitleri yakıp yıkarak ilerliyor; binlerce savaş esiri alıyorlar; toplama kamplarında çalıştırıyorlar. Toplama kampları önceleri insanları çalıştırmak üzere planlanıyor ama bir noktada iş çığrından çıkıyor. Roman, Yahudi, Slav ırkları içinden çalışabilecekler seçilip diğerleri toplu halde katledilmeye başlanıyor. Bir esirin kamplardaki şartlarda yaşam süresi en fazla 9 ay.. ve maliyeti 1600 Alman Markı. Bunu hesaplamışlar! Bu maliyeti istemiyorlar ve insanları toplu olarak yok ediyorlar.. yöntemler korkunç.. örnekler korkunç.. Sonra iş daha da çığrından çıkıyor, işi ticarete döküyorlar.. Katliamdan ürün elde edip ticaret yapıyorlar.. Yıllar süren savaş ve bu korkunç düzen içinde hesap edemedikleri şey iklim şartları. Almanya sert şartların da etkisiyle bir noktada düşüyor ve bu andan itibaren her şey değişiyor.. Sovyetler kazanıyor ve zafer şarkılarıyla o şehirlere geri dönüyorlar.. işte bu müze tüm bunları gerçek eşya ve belgelerle baştan sona anlatıyor size.. - Serbest zamanımıza sığdırabildiğimiz tek sanat molası Pinchuk Art Center. Çağdaş sanata adanmış birkaç katlı sanat merkezinde dönemsel sergilerden birini yakaladık. Pinchuk Art Center ve binanın çatı katındaki kahve dükkanı One Love Coffee'yi siz de rotanıza eklerseniz pişman olmazsınız. . - One Love Coffee şehrin en iyi nitelikli kahve dükkanlarından biri. Özellikle Pinchuk'un çatısındaki şube harika!. Burada şehrin çatılarına karşı kavurma şampiyonu demleme kahvelerinden birini denedik. Şehirdeki nitelikli kave duraklarına dair bir rehberi ve lokal öneriler içeren Kyiv by Locals'ı buradan edinip şehir turunuzu detaylandırabilirsiniz. - Kiev'deki "güzel akşam yemeği" tercihimiz Pervak. Şehrin geleneksel Ukrayna Mutfağı restoranlarının en eski ve bilinen adreslerinden biri. Meşhur Chicken Kievskyi yemeğini denemek, yemek arasında lokaller gibi minik votka shot'lar içip Ukrayna usulü mezeli-içkili bir akşam geçirmek için çok doğru bir adres. Bu yüzden de rezervasyon önerilir.. - Podil Bölgesi'ndeki Petra Sahaidachnoho Caddesi güzel ve daha hızlı yeme içme alternatifleri ile dolu hareketli bir sokak.. Burada denedeğimiz sushi restoranı Murakami ve Star Burger'den oldukça memnun kaldık. Ancak burger sözkonusu olduğunda lokallerin özellikle gece bar çıkışlarında The Burger'in 24 saat açık olan şubesine gittiğini de söylemeliyim.. Bunu denemeye fırsatımız olmadı.. Ve gitmeden not ettiğim diğer birkaç adresi; Spotykach, SHO, Kanapa Restoran, Obolon Bira Evi, Cookietone Concept Bakery ve Frida.. - Geceyi sonlandırmak için ise, çok merkezi ama bir o kadar iyi saklanmış gizli kokteyl bar Pavoroz şahane bir seçenek. Ukrayna Mutfağı'nın mutlaka tadılması gereken lezzetleri için rehberimizin tur sırasında bizimle paylaştığı listenin sizin seyahatinizde de faydalı olacağını düşünerek aynen paylaşmak istiyorum; Borş çorbası / Ana yemek olarak Kievskiy köftesi + patates püresi ile, veya Beef Strogonoff + kara bulgur patates püre ile / Ukrayna Mantısı-Vareniki / Rus salatası Olivye, Şuba salatası, Vinigret salatası / Ara sıcak olarak Deruni, Julyeni / Karışık Turşu / Tatlı olarak Napalyon ve Medovik. Kiev ne yazık ki bu seyahatte "yok, yetmedi" dediğim tek şehir.. Büyük ve karmaşık bir şehri 1 buçuk günde tamamen tavaf etmek mümkün değil.. Yapmak görmek istediğim pek çok şey bir yılbaşı döneminde tekrar buluşma hayali ile gelecek sefer kalıyor. Birçok eserini okuduğum Sovyet yazar Mikhail Bulgakov Müzesi, Güzel Sanatlar Müzesi, House of Chimoeras'ın dış cephesi ve renkli binaları ile Comfort Town'ı gelecek sefer listesinin en başına ekliyorum.. Sevgili Kiev, kim bilir yeni yıl havası sein caddelerine nasıl yakışıyordur.. Bir yılbaşında mutlaka yine buluşalım! Ukrayna rotamız boyunca iki büyük şehir arası yolculuklarımızda mutlaka arada br küçük şehirde ve bu şehirlere bağlı kasabalarda ilginç duraklara uğradık. Uzun rotamıza renk katan, Ukrayna tarihi hakkında daha çok bilgi sahibi olmamızı sağlayan, uzun yolların tüm yorgunluğunu alan ve güzel fotoğraf kareleri ile harika anılar yaratan detaylar işte bu yol üstü duraklarımızdı. Bu seyahat kesinlikle bu duraklar sayesinde değer kazandı.. Altın Nal Şatoları / Lviv tarihte ipek yolu güzergahı üzerinde olduğu için daima stratejik önemi olan bir şehir olmuş; çevresini nal şeklinde saran, koruma amaçlı kale olarak da kullanılan şatolar dizilmiş. Biz de turumuz sırasında bu kale/şatolardan birkaçını ziyaret ediyoruz. İlk ziyaretimiz 1600'lü yıllarda Sobieski ailesi tarafından yaptırılan Zolochiv Şatosu. Son derece fotografik şatonun özellikle hediye edilen en yapımı porselen ve sanatsal objelerle dolu Çin Sarayı kısmı oldukça ilgi çekici.. Rotamızda olan bir başka Altın Nal Şatosu ise Olesko Kalesi. Geçmişte Polonya, Macar ve Litvanya egemenliğinde bulunmuş, tarihi 1390 yılına dayanan kale yemyeşil nir coğrafyanın ortasında İskoç kalelerini andırıyor.. Aşk Tüneli / İşte çok merak ettiğim yerlerden biri daha!. Rivne şehri yakınıdaki bir kasabada "aşk tüneli" olarak ünlenen tren yolu fotografik bir doğa harikası. Yemyeşil bir ormanın ortasındaki raylardan her gün iki kez geçen bir yük treninin yarattığı "doğal tünel" her yıl çok sayıda turisti fotoğraf çekmek üzere buralara sürüklüyor. Yol gerçekten masalsı. Birkaç kilometrelik tren yolunda rayların üzerinden ve yeşil tünelin içinden sonsuzluğa yürümek istiyor insan.. Ama yürümese daha iyi!. Sebebini, trenin neden günde iki kez ve insanların olmadığı saatlerde -geceleri- geçtiğini rehberimiz anlatıyor: Tren yolunun ucu atom santraline bağlanıyor ve dolayısıyla bu yoldan geçen o yük treni bu santralden çıkan atık ve tehlikeli maddeleri taşıyor. Hikaye ne yazık ki "aşk tüneli" ismi kadar romantik değil.. Rehberimiz bizi burada uzun süre serbest bırakmadı ve bir an önce birer fotoğraf çekip ayrılmamızı istedi. Oldukça mantıklı. Eğer bu seyahati tur ile değil, kişisel olarak yapsaydım buraya gelmeyi düşünmezdim. Görebildiğimize çok mutluyum ama tek başına gelip bu civarda uzun süre kalmak pek de mantıklı olmazdı.. Tur, burayı görmek için en zahmetsiz ve risksiz yol.. Özellikle araçsız, toplu taşıma ile gelmeyi düşünenlere, uzun szaman geçirmeyi düşünenlere ben de öneremiyorum.. Umman Sofiyivka Arboretumu / 1800'lerde Stanislav Potocki'nin eşi Sofia onuruna yaptırdığı park ve canlı bitki ve ağaç müzesi, adeta cennetten bir köşe. İçindeki, göletler, göletlerde yüzen sandallar, ördekler, kuğular, parkı çevreleyen patikalar, şelaleler, inanılmaz güzellikteki doğa ile insan tüm bir günü burada keyifle geçirebilir. İki saat kadar içeride kalıp yaptığımız yürüyüş ile dinlenip tüm yol yorgunluğumuzu burada bıraktığımız hatırlıyorum.. Ukrayna, vizesiz ve hatta pasaportsuz gidebileceğiniz bir ülke. Ukrayna Türk vatandaşlarından vize istemiyor. Vize olmaksızın, pasaportunuzla ya da yenilenmiş çipli kimlik kartınızla ülkeye giriş yapabilirsiniz. - Gidiş dönüş uçak bileti ve 'voucher'ınız kağıt çıktısı olarak elinizde olsun. Ülkeye girişte ne zaman döneceğinizi bilmek, kanıt görmek istiyorlar. Tur grubu ile gelmiş olsanız da mutlaka kendi elinizde bu belge olsun. - Gitmeden bir iki gün önce gideceğiniz yerlerdeki hava durumunu gün gün kontrol edip giysi seçimini buna göre yapın. Hava durumu oldukça değişken. Br anda yağmur, bir anda güneş.. Şemsiye ve yağmurluk Temmuz'da gidiyor olsanız da valizde olsun. Şehirler arası geçişlerde de valizde değil, otobüs içinde bulundurun. - Yapacağınız yolculuk havalimanı transferleri de dahil yaklaşık 2200 km. Yani hiç de kısa bir yol değil!. Buna hazırlıklı olun.. Yollar inanılmaz yeşil ve manzaralı; yol alması zevkli.. Uzun yolculuklarda oyalanmak için yanınızda kitap, dergi, müzik dinlemek için kulaklığınız ve çalma listeniz, taşınabilir şarj cihazı, atıştırmalık şeyler ve su olsun.. Varsa minik bir yastık gerekince üzerinize örtebileceğiniz bir şal, çok işe yarar.. Kağıt mendil ve ıslak mendil de el çantanızda bulunsun. - İki şehir arasındaki uzun yolculuklar sırasında yeterince ihtiyaç molası veriliyor. Tam öğle saatine denk gelen mola daha uzun tutuluyor ve öğle yemeğini de kapsıyor. Molalar genellikle yol boyu benzin istasyonlarında veriliyor. İstasyonlarda yeterli ve temiz tuvalet, daima güzel kahve /çay otomatı/ atıştırmalık şeyler alacak büfe ve market bölümleri mevcut.(Favori mola yerim içinde italyan mutfağı bulunan benzinci. Burada dört peynirli pizza deneyin! Kahve için tüm molalarda işlem standart. İçeceğiniz kahve cinsi ve boyunu belirleyip kasaya söylüyorsunuz, ödedikten sonra kahve otomatına gidip kahvenizi kendiniz alıyorsunuz. - Otobüste orta kapının karşısında oturursanız en hızlı inip binen olabilir, kuyruğa girilen yerlerde önceliği alabilirsiniz. - Özellikle mola yerlerinde yabancı dil bilmeyen personelle karşılaşacaksınız. Alacağınız şeyi gösterin ve ödeme için hesap makinesinde ya da kağıda yazarak size rakamı göstermesini bekleyin.. Gerektiğinde yardım için rehberiniz de yakınlarda olacaktır. - İki şehir arasındaki yolculuklar genellikle sabah kahvaltısı ardından erkenden başlayıp akşamüstü sonlanıyor. Yol üzerinde mutlka yukarıda bahsettiğim yol üstü duraklarından birine uğranıyor ve ilginç bir yer görülüyor. - Seyahatin Odessa-Lviv arasındaki kısmında Vinnitsa şehrini, bu seyahatte uzun yolu yapabilmek için teknik bir gereklilik olarak görün ve o günden, o şehirden çok beklentili olmayın.. - Konaklayacağınız hemen her otelin karşısında/yakınında marketler var. Üstelik bazıları da 24 saat açık!. Hem gelirken getirmek istediğiniz şeyleri hem de yol boyu kullanabileceğiniz ufak tefek ihtiyaçları akşam saatlerinde otele vardığınızda buralardan alabilirsiniz. - Hediyelik ve hatıra eşya alışverişlerinizi büyük ölçüde Lviv'den, biraz da Kiev'den tamamlamaya çalışın. En çok çeşit Lviv'de var ve fiyatlar uygun.. Standart hediyelik eşyalar dışında meşhur ürünler: Konyak, votka, likörler, kehribar taşından yapılma takılar.. Ayrıca bal, mantar, turşu ve greçka denilen kara buğdayları meşhur. Rehberiniz yol üzerindeki yöresel tezgahlarda mola verirse mutlaka dağ fındığı alıp tadın. Ülkeden çıkarabileceğiniz alkol miktarının güncel bilgilerini rehberinizden almayı, tüm sıvıları ve kırılma riski olan eşyaları dönüşte valize koymayı unutmayın. - Sabahları yola çıkmak üzere otelden ayrılırken pasaportunuzu, telefonunuzu ve şarjınızı aldığınızda emin olun. - Otel kahvaltıları biraz karambol oluyor.. Hizmet kalitesi Türkiye'nin altında, personel yavaş ve ilgisiz olunca kahvaltıda eksikleri tamamlamakta gecikiyorlar; buna hazırlıklı olun.. Birkaç sabah bu tarz problemleri marketten aldığımız meyve, bisküvi/çörek ve ilk mola yerindeki kahveler ile hafifçe atlattık.. Szin de aklınızda olsun.. - Rehberiniz size şehir merkezinde belirli bir serbest zaman verdikten sonra otelinize toplu olarak götürecektir. Merkezde daha fazla zaman geçirmek istediğinizde UBER sistemini kullanarak kendi ulaşımızınız sağlayabilirsiniz. - Baştan Başa Ukrayna Turu'nun birkaç farklı versiyonu var. Bizim katıldığımız tur, ekstra turları dahil olan versiyondu. Bu versiyonda sadece müze ve ören yeri giriş ücretini içeriye girmek isterseniz ödüyorsunuz. Ama ekstra turların dahil olmadığı farklı bir versiyon daha var. Gerçekten içerikleri çok dolu, bilgilendirici ve bu seyahate anlam katan noktalar olduğu için turun hangi versiyonunu seçerseniz seçin, kişisel önerim ekstra turları kaçırmamanız olacak. Dilerim siz de en kısa zamanda bu zengin coğrafyayı ziyaret eder ve en az bizim kadar keyif alırsınız.. İyi seyahatler!.


Bir şehre onuncu dakikada aşık olan da, on gün kalıp "yok, sevmedim" dedikten sonra tekrar gitmek için deliren de benim.. Bazen şehirlerle ilgili hükmümü çok hızlı versem de bazen biraz zamana ihtiyaç duyuyorum.. Lyon mesela; bana çok kafa karışıklığı yaramıştır bu anlamda.. Yağmurlu ve buz gibi bir Ekim sabahı Paris'ten bindiğimiz trenle geldiğimiz güneşli Lyon'da kaç kez değiştirdim kendisiyle ilgili fikrimi. Öğle vakti ilk önce Part Dieu istasyonunda durdu tren, bizim durağımız değil, beklemeye devam.. sakiniz.. Tekrar hareket ettikten hemen sonra başladı kalp çarpınıtısı; nehrin üzerinden geçiyoruz.. Sonrası Perrache istasyonunda inene kadar aynı; şahane şehir! Ağzımı kulaklarımdan asıl ait olduğu yere geri gelmeye ikna edemiyorum bir türlü! 14:05'te valizlerden kurtulmuş, keşfe hazır, biraz da aç, Lyon sokaklarındayız. Plansız yürüyüş bizi Saone kıyısına ulaştırıyor. Güneş parlıyor, nehir, karşı kıyı, köprüler, her şey pırıl pırıl, neşeli, coşkulu.. Fotoğraf çeke çeke geçtiğimiz karşı kıyıda ilk şok dalgası geliyor. Yemek saatini kaçırmışız, hiçbir yerde yiyecek birşey yok!.. Mekanlar ya kapalı ya da garsonlar akşam hazırlıklarında, ışıklar hep sönük.. Vieux Lyon tarafı burası, tarihi sokaklarda birkaç Amerikalı turistten başka pek kimse yok.. Sokaklar güzel ama fazla sakin.. Joker niyetine bulduğumuz makarnacıda açlık sorununu hızla çözüp dalıyoruz sokaklara.. Haritaya hiç bakmadan enteresan gelen her sokağa girip çıkıyor bu kez bambaşka bir köprüden geçerek cıvıltılı Belcour meydanına varıyoruz. Saat 16:30, şehrin meşhurlarından Cafe des Jacobins'de elimde bir fincan kahve, şehrin neredeyse yarısını gezip bitirmiş, azıcık huzursuzum.. Daha dürüst olayım; "burada dört gün geçmez, fazla sakin, Annecy çok uzak mı" diye düşünüyorum basbayağı! Çok cici, çok fotografik, hatta neşeli.. çok güzel dükkanlarla dolu üstelik ama anlaşılan şu an bana yetmiyor.. Paris'ten geldik ondan mı acaba? Hani bir saat tempolu yürürsün de sonra aniden yavaşlayamazsın, onun gibi.. Kolay pes edemem, bu kadar hevesle geldiğim şehrin biletini hemen kesemem. Panik yok, bakalım gece nasıl geçecek.. Biraz daha yürüyüş, keşif, birer akşamüstü içkisi, hala sükunet.. Opera'nın önünden, heybetli meydan Place les Terreaux'un içinden geçip Croix Rousse'a doğru tırmanmaya başlıyoruz. Bu yokuşlu sokaklar Marsilya'yı anımsatıyor, keyifleniyoruz.. Yokuşlu sokakların sonu merdivenler, onların sonu dar geçitler, yine merdivenler, graffitiler.. Tasarım dükkanların meskeni tarihi Passage Thiaffait geçidinin köşesinde bir hareket var!.. Köşedeki butikte parti havasında bir alışveriş etkinliği.. Herşey tasarım, ürünler yaratıcı, insanlar renkli; nasıl iyi geliyor anlatamam.. Biraz oyalanıp bir bileklikte aklım kalarak yokuş yukarı yola devam. Burası da keyifli ama yolumuza çıkacak diğer sürprizler için motivasyon tamken yola devam diyoruz. Croix Rousse Buılvarı'na az kala bir galerideyiz bu kez. Bir sergi açılışı var. Bir göz atıp çıkıyoruz. "Şampanyanın su gibi aktığı" tanımının kullanılması için çok uygun ortam!. Buradan sonra okuduğum bloglardan yanımda getirdiğim Croix Rousse bölgesi tavsiyeleri tamamen fasa fiso; hep hayalkırıklığı.. Geri dönüş geldiğimiz yolun yan paralellerinden ağır ağır yine.. Gündüz butik gece canlı rock performans merkezi dükkan.. İlk akşamın yemek programında Bouchon stresi olmamalı.. Güzel bir şarküteri tabağı, iki kadeh bölge şarabı Cotes du Rhone... Şansımız yaver gitmiş, yapılacaklar listesini boşvermiş, spontane keşif La Poulet au Pot'dayız. Mekan, gelen kitle, servis edilen tabak, şaraplar enfes, Lyon ise yine ve temelli şa-ha-ne!.. Şehirle bu inişli çıkışlı tanışma gününden sonra uyanılan her sabah, geçirilen her gün, yenilen her yemek, birlikte üretilen her anı güzel.. Bildiğim tek şey bu şehirde doğru saatte doğru bölgede isen hayat güzel, O aradaki tereddütler tamamen silindi şimdi. Lyon, Görülecek şehirsin ve ben iyi ki gelmişim ziyaretine.. Paris Gare de Lyon'dan Lyon Perrache garına 2. sınıf hızlı tren bileti kişibaşı 71 ; yolculuk süresi yaklaşık 2 saat 15 dakika. Şehiriçiç ulaşım için otobüs, metro bileti tekli olarak 1.70 , 10'lu 'carnet' 14.70 . Ayrıca 2 saat limitsiz 2.70 ; 1 gün limitsiz 5 ve akşam 19:00'dan sonra limitsiz 2.70 gibi çok farklı alternatifler var. Pleine Lune denen gece otobüslerinin ana durağı Hotel de Ville. Biletleri damgalamayı unutmamak ve ulaşım ile ilgli daha ayrıntılı bilgi için www. tcl. fr yi ziyaret etmek lazım. Yemek konusunda "çok bilmiş" bir şehir Lyon. Anlamak, alışmak, tadını çıkarmak biraz emek isteyebilir. Yemek saatleri pek kurallı, adı bildik tüm mekanlar rezervasyon mecburiyetli. Bir öğünü geleneksel Lyon mutfağının sunulduğu yerel Bouchon'lara; bir öğünü Halles de Lyon tezgahlarına, bir öğünü geniş bir şarküteri tabağına ve bir öğünü de yan yana sıralanmış renkli restoranlarıyla hareketli Rue Merciere'e ayırmakta fayda var. Acil durumlar için bu hızlı İtalyan'ı not edin: Mezzo di Pasta şehrin farklı noktalarında şubeleri var. Makarna modelini, sosu ve garnitürü seçtikten sonra geriye 5-10 dakika beklemek kalıyor. Öğle ve akşam arasında pastanelere uğramak şart diyor, ayrıntılı Lyon yeme içme notlarını, mekan tavsiyelerini daha sonraki yazılara bırakıyorum.. Magnet, t-shirt, anahtarlık vs, hatıra, hediyelik her ne varsa şehrin maskotları Guignol ve Gnafron temalı olanları popüler. Gurme alışverişi es geçmemeli.. Küçük şarküteriler ama en çok Halles de Lyon.. AVM lazımsa Part Dieu; içinde Paris'ten tanıdık La Fayette de var.. İki nehir arasında kalan şehir merkezinin Hotel de Ville'den Gare Peracche'a kadar her sokağı dükkanlarla dolu.. Belcour'da Printemps var.. Tarihi Passage de l'Argue keyifli.. Pazarları AVM'de dahil çoğu yer kapalı, alışveriş planları buna göre yapılmalı. Nehir kıyısında Marche Saint-Antoine Celestins semt pazarına çıkmak sakın unutulmasın.. Opera Binası şehrin gururu. Burada temsil izlemek için http://www. opera-lyon. com/ adresinden programı önceden takip edip bileti en az bir ay önce almak şart.. Musee des Beaux-Arts de Lyon Güzel Sanatlar Müzesi'nde Manet'den Degas'ya, Renoir'a kadar pek sevdiğim sanatçıların eserleri var.. Çağdaş Sanatlar Müzesi Musee d'Art Contemporain, Eylül Ocak arası Lyon Bienali'ne; yıl boyu dönemsel modern sanat sergilerine ev sahipliği yapıyor. Institut Lumiere Sinema Enstitüsü'nün yıl boyu en popüler zamanı elbette ekimde düzenlenen Film Festivali dönemi.. Eski Lyon'da bir tur atılacak, mecbur! Traboules denen tüneller es geçilmesin aman.. Şehre tepeden bakılacak, mecbur!.. Notre Dame de Fourviere kilisesine funiküler ile çıkıp yaya inmek ideali. Ziyaret kışa denk gelmiyorsa nehir turu.. Her köprüden geçilecek, hepsinin fotoğrafı çekilecek, mecbur! Les Halles de Lyon hem yemeklik hem turistik.. Unesco Dünya Kültür Mirası listesi'ndeki Pembe Kule görülüp fotoğrafları çekilecek.. Lyon Notları "şimdilik" bu kadar.. Detaylı notlar çok yakında yine burada..


Giysinin de ev eşyasının da tasarım olanına meraklı olanların birşey almadan çıkması imkansız dükkanlar vardır. Autour du Monde onlardan biri; Bensimon koleksiyonunun satıldığı rengarenk bir konsept mağaza. İçeride gördüğüm her yastığı, her fincanı, her bilekliği almak istesem de en çok ayakkabı ve trikolarda oyalanıp nihai kararımı kırtasiyeden yana kullandım.. Brüksel ve Paris başta olmak üzere birçok şubesi olan mağaza listelere eklenmeli.. Şehrin alışveriş anlamında en keyifli caddelerinden biri olan Rue Aguste Comte'deki bir diğer güzel dükkan da Good Things. Adına yakışır güzellikte giysi alışverişi için uğranmalı.. Lyon'un tarihi bölgesine yakışır bu eczane 1849'da kurulmuş. İster mavi boyalı fotografik cepsesinden bir kare alın, ister benim gibi bir kutu pastil.. Maksat bu güzelliği kaçırmamak. Lyon'un yeme içme konusundaki başarısından ve farklılığından geçmiş yazılarda zaten bahsetmiştim. Bir meze ve aperatif delisi olarak vitrinine yapıştığım şarküteri sayısı oldukça fazla olan Lyon'da bu kategoriden en sevdiğim dükkan Bonnard'dır. Mercimekli somonlu terinler, portakal içine doldurulmuş soslu balıklar bu sevgi ve ilgimin nedenini anlatacaktır diye umut ediyorum. Tek tek seçeceğiniz birçok çeşit paketlenirken sınırları zorlayan siparişleri ile şehir yerlisini gözlemlemeyi ihmal etmeyin.. Keşke bu dükkan yaşadığım şehirde olsaydı da evde her akşam parti havası yaratabilseydim.. Tam olarak dükkan tanımına uymasa da caddeye atılmış sandalyelerinde ya da arka taraftaki sakin avlusunda bir fincan aromatik çay içtikten sonra dükkan bölümünden çay, kurabiye, şarap, baharat, hardal gibi gurme ürünleri satın alabileceğiniz, turistik bir sokağın keyifli bir köşesi..


An itibarı ile Lyon notlarına başlıyoruz. Bu kendine güvenli mutfak çok geniş bir yelpaze sununca ısınma turu için en iyi adres Les Halles de Lyon gibi görünüyor. Mutlaka aç gelmek lazım diyeceğim ama zaten gezerken iştah kendiliğinden açılıyor! Herbiri sanat eseri titizliğinde hazırlanmış tatlılar, hazır yemek ve meze Lyon'da yemeğe verilen önemin ipuçlarını taşıyor..


Fransızların mutfakta ustalığını, tatlı konusunda tititzliğini ve Lyon'un da gurme şehri olduğunu biliyoruz. Bilmediğimiz 'Bouchon'lardaki geleneksel Lyon mutfağının yanısıra aslında pastanelerin de bu şöhrette payı olduğu.. Tamam birkaç küçük not almıştım pastanelerle ilgili ama meselenin ciddiyetini Lyon'a gelince anladım.. Adresler elimdeydi ama onları ziyaret ettiğimde bu kadar memnun kalacağımın farkında değildim.. Şimdi şehirde 4 tam gün geçirmiş biri olarak biliyorum ki Lyon'da yemekler kadar tatlı, hamuruişi ve ekmek meselesine de odaklanmak lazım.. Gittiğim yerde en iyi ekmeği bulma takıntım sayesinde araştırmalarım sırasında keşfettiğim Jocteur, tarihi ve son derece yerel bir adres. Turistik önerilerin içinde hiç adı geçmiyor ama ekmeği ve orijinal adresinin çatısından manzaraya karşı yapılan kahvaltılar şehir yerlisinin dilinde.. Aslında araştırmayı derinleştirince Paris'te de ekmek ağırlıklı bir şubesi olduğunu öğrendim ama onun yerine orijinalini ziyaret etmeyi daha uygun buldum. Ekmekler gerçekten nefis. Tarte Saint Rambert Abricots adı verilen kayısılı pizza görünümlü ve Sable aux Pralines adlı sevimli dairelere ise can dayanmaz.. Birkaç çeşidin ve ekmeğin denenmesini şiddetle tavsiye ederim. En kötü ihtimal Halles de Lyon'daki şubesinden kahvaltı için alınan bir iki çöreği Bar Le Fer a Cheval'in taburelerinde kahve eşliğinde yemeli. Şehirdeki ilk kahvemi onun kafesinde içmiştim zaten, fırını da otelin arka sokağında olunca sık sık uğrayıp Meringue almak alışkanlık oldu. Bizdeki adıyla bezeler Lyonda dev boyutlarda ve çok iştah açıcı görünüyor. Özellikle Jacobins'dekiler daha kavruk ve bol garnitürüyle enfes. Burada da ekmekler yine çok başarılı;, denediğimiz fındıklı üzümlü ekmeği şimdi olsa da yesem!.. Herşey bir yana bu dükkana sırf satıcı hanımın siparişim karşısında harika aksanıyla "Noğghmall oğuu meğang pğralinn" deyişini duymak için bile gidebilirim!.. Tatlılarını değil, öğle atıştırmalıklarını denediğim bir adres. Öğle vakti önünden geçiyorduk, uzun bir kuyruk vardı; baktım listemde var ve ben kuyruk gördüm mü girmeden duramam; hemen katılıp başladık beklemeye.. Menüsünde güzel sandviçler ve pofuduk pizzalar var. Pofuduk diye vurgu yapıyorum ki bir İtalyan tadı beklemeyin.. Ancak denediğim patlıcanlı enginarlı pizza gayet güzeldi. Vitrindeki pralinli milföylerde çok aklım kaldı.. Gittiğim şehirlerin en meşhur pastanelerini, çay salonlarını, buluşma noktalarını ziyaret etmeden duramadığımdan Pignol de mutlaka uğramak istediğim yerler listesindeydi. Böyle şık, cici, tarihi, klasik adreslere bayılıyorum ben.. Yemek de servis edilen Pignol'e tam çay saatinde gittiğimiz için alt kattaki giriş salonunda oturduk. Logosuna, tavşan amblemine bayıldığım Pignol'ün içini de çok sevdim. Oturmadan vitrinden seçilen ürünler az sonra masaya servis ediliyor, sistem bu.. Tekli pastalar çok çekici, karar vermesi bir hayli zor ama bizim tercihimiz klasik: Ekler.. Seçimimizden ve ayrılırken aldığımız çikolatalardan çok memnunuz. Çok sade ambalajlı, çok temel çikolata çeşitleri var. Gerçek sütlü çikolata tadı için birkaç paket almalı.. Bir de unutmadan, Belcour meydanında meze dükkanı da var Pignol'ün.. Hiç bir şey yemeye halim yoktu önünden geçerken.. Ama listemde var, uğranacak, mecbur!.. Vitrinde gördüğüm pralinli gösterişli tartlardan çok üzeri pudra şekerli kıtır hamurlara kayıyor aklım, paket alıp sonra yemek üzere.. Bir kutuya özenle diziliyorlar; üzerine de en sevdiğim şekilde mink bir etiket yapışıyor; harika! .. Adını soruyorum Bünn diyor, o zarif kartvizitinin arkasına yazmaya çalışıyorum, kalemi alıp Bugnes yazıyor.. Fırsat olunca kutuyu açıp tadınca anlıyorum ki Bugnes yazılır, Bünn okunur ama mümkünse çok çok alınır.. Tam benlikmiş. Çiğ böreğin yanından çıkan hamurlar kıtır kıtır kızartılır ya, işte o tadın üzeri pudra şekerlisi.. Şimdi bulsam da yesem.. Adresleri, gerekli bilgileri verdiğime göre sıra geldi en sevdiğim bölüme: iştah açmak! Haydi buyurun galeriye.. sırayla görmek için birinci resme tık..


spontane keşfimiz La Poule au Pot'ün önünden geçiyoruz. Zengin atıştırma tabakları, nefis şarapları, müziği ve müdavimleri ile favorimiz olan küçük bir şarap barı burası. Lyon'da kaldığımız süre boyunca birkaç kez ziyaret ettiğimiz La Poule au Pot'un bu gecelik popüler saatleri çoktan geçmiş.. Yürümeye devam ediyor, buı kez Saone kıyısına yakın sokak aralarındaki mekanların önünden geçiyoruz. Küçük köşebaşı pubları, üç-beş kahkahanın yükseldiği şarap barları, kapı önünde sigarasının tüttürerek sokaktan geçen biz yabancıları göz ucu ile süzen bakışlar.. Hiçbir mekanla yakınlık kuramıyor, kiminin içine de göz atarak yürümeye devam ediyoruz. Artık ümidi kesmişken açılıp kapanan bir kapıdan dışarı taşan ışık ve ses çekiyor dikkatimizi. L'Antiquaire. Camında böyle yazıyor. Bir şey, -belki içgüdü- bizi o kapıya doğru çekiyor. Kapı, biz kulbuna henüz uzanacakken açılıyor, bir ses bizi içeri davet ediyor ve Lyon'un en güzel gecesi başlıyor. Ara sıra anlattığım "kokteyl barı" tanımı var ya, işte onun tam manasıyla vücut bulmuş hali l'Antiquaire. Sıcak tonlar ve ahşaptan yana yoğun, loş bir mekan. Klasik uzun bir bar. Arkasında sayısız şişe, jilet gibi giyinmiş, kendinden emin barmenler. Hemen barda bize bir yer ayarlanıyor. Önce su servisimiz yapılıyor ardından incelememiz için menüler sunuluyor. Mediterranean ve Rose Baby Collins seçimlerimiz. Sanat eseri gibi hazırlanıyor, mücevher gibi sunuluyorlar.. Bundan sonrası keyif. Tam ihtiyacımız olan anda karşımıza bizi en mutlu edebilecek adresi çıkaran Lyon'a teşekkürü bir borç biliriz.