Bu yazı Ocak 2018 itibarı ile güncellenmiştir. Son birkaç yıldır Milano'ya hep kısa kaçamaklar yapıyoruz. Son 22 saatim kaldı ya da yarın dönüyoruz kaygısı yaşamadan yapılan Milano seyahatleri artık eski birer anı.. Bir an bir çıldırma geliyor ve bileti alıp, "ya ne olursa olsun, orada 48 saat nefes alayım yeter" diyerek atlıyoruz uçağa, kaçıveriyoruz onun kollarına.. Elbette yetmiyor.. Keşke zaman kaygısı hiç olmasa.. Yine de işin güzel yanı, Milano seyahatleri benim için "yekpare". Tüm seyahatlerim sanki uç uca yapışık. Ek yerleri belli değil!. Yeni gitmiş gibi değil, dünün devamı gibi.. Senede bir, iki günlüğüne gidiyorum ama ben oraya ayak bastığım anda dün, yarın kayboluyor; herşey Milano oluyor. O ek yerinden, tam kaldığım yerden devam etmeyi başarıyorum her seferinde.. Malpensa Havalimanı'ndan bindiğimiz tren bizi Cadorna istasyonunda bıraktığında güneş varsa -ki genellikle varış anında şansıma hep oluyor- mutlu oluyorum.. otele yürümek istiyorum.. Yürürken, güneş, çevrenin sesleri, geçen tramvaylar, meydanın ortasındaki İğne, İplik ve Düğüm heykeli "Ago, filo e nodo", bisikletleri üstünde şık Milanese'ler, az ilerideki meydanın zarif güzeli Teatro dal Verme selamlıyor sanki bizi.. Bu yürüyüş o meşhur "inception" filmindeki sahnelerden biri gibi.. Ben yürüdükçe zemin hareket ediyor, dönüp yuvarlanıp şimdiki zamanı bir önceki ziyaret ile denkliyor.. İşte şimdi kendimi şehrin zarafetine, sürprizlerine, yaşam keyfine teslim etmeye yeniden hazır, yine buradayım.. Ek yerleri belirsiz, öncesiz, sonrasız bir seyahatten notlar paylaşılır mı bilmiyorum.. ama denemek istiyorum.. Milano listenize birkaç yeni adres, biraz daha keyif eklemek istiyorum.. Milano'da Ulaşım için güncel bilgiler şöyle; Malpensa havalimanından şehir merkezine tren 13 ( gidiş dönüş 20 ). Daha ekonomik bir seçenek olarak Centrale istasyonuna giden otobüsleri kullanmak 8 . Tramvay, metro ve otobüslerde sınırsız kullanım sağlayan günlük ATM bileti ise 4.5 . 48 saatlik versiyonu ise 8,25 . Milano'da Konaklama için tercihim/tavsiyem yine her zamanki gibi öncelikli olarak Brera bölgesi. Hem metro ve tramvay ile hem de yürüyerek şehri gezmek için en kolay ulaşılabilir ve en canlı, en keyifli bölge.. (Ama buraya çok soru geldiği için daha geniş bir parantez açmak istiyorum; Hotel Carlyle Brera 4 temiz, rahat bir seçenek. Brera Apartments bölgede hoş daireler kiralayabileceğiniz bir şirket.. Hotel London ve Giulio Cesare son derece salaş ama konumları sebebiyle bu salaşlığa göre oldukça pahalı seçenekler.. Hostel bakanlar için bu bölgede New Generation Urban Hotel Brera şubesi iyi bir alternatif. B&B Hotels Sant Ambrogio yine sevdiğim bir diğer bölge Magenta/Ambrogio'da güzel bir seçenek. Bu çevrede güzel daireler de bulabilirsiniz. Porta Venezia çevresi daire içim bir başka uygun bölge.. Hostel tercih edenler ayrıca farklı bölgelerde bulunan Ostello Bello ve Madama Hostel'e bakabilirler. Yok ben konaklamaya daha çok para harcayacağım derseniz; Maison Borello ve Room Mate Milano gayet havalı seçenekler.. Ancak sözkonusu Milano olunca üst sınır koymak imkansız; daha bunun Hotel Boscolo'su, Hotel Bulgari Milano'su ve Galleria'nın çatısındaki TownHouseGalleria'sı var!.. Palazzo Reale binasındaki tarihi Giacomo Caffe ayaküstü kahve yıldızlarımdan biri.. Kahvesi çok muhteşem değil ama mekan, doku, içerideki ruh öyle güzel ki.. mutlaka uğrayıp bir macchiatto içiyorum! Son dönemde sabah kahvaltı için uğramayı daha da çok sevdiğim tarihi Marchesi pastanesinin Via Santa Maria alla Porta'daki orijinal şubesi benim vazgeçilmezim ama Montenapoleone'de ve son olarak Galleria Vitoorio Emenuelle'in içinde birer şube daha var. . Galleria'daki Prada binasındaki şık ve mis kokulu şube ayrıca Galleria'yı harika bir açıdan izleme şansı sunuyor olsa da o klasik "tarihi" ilk şubenin bendeki yeri öyle ayrı ki; burası asla onun yerini tutmaz!. Şehirde Leonardo Da Vinci izinde yeni ve farklı bir müze: La Vigna di Leonardo. Bu şehre her gelişimde Pinacoteca di Brera ve Triennale'e mutlaka gitmeye; yanısıra farklı müze ve sanat alanlarına da zaman ayırmaya çalışıyorum.. Bu kez ise Milano'da geçen yıl kapılarını ilk kez ziyaretçilerine açan La Vigna di Leonardo var seçenekler arasında.. 1400'lerde yapılan Atellani ailesine ait muhteşem Rönesans evi, 1920'de ünlü mimar Portaluppi tarafından restore edilerek ihtişamını ikiye katlamış. Nefis iç avluları, kemerleri, sütunları, freskleri ve şiir gibi bahçesi ile büyüleyen yapının asıl sürprizi ise Leonardo da Vinci'ye ait bir üzüm bağını da barındırıyor olması. Floransa'dan Milano'ya geldiği yıllarda Milano dükü Sforzesco tarafindan Leonardo'ya hediye edilen bu bağ, sanatçının gizli tutkusu olmuş.. Restorasyonlar sırasında evin bahçesine katılan bağ yüzyıllar içinde işlevini kaybetse de yeni yapılan çalışmalarla topraktan buradaki üzümlerin DNA'sı tespit edilip aynı cins şaraplık üzümler yeniden dikilmiş. İçerisi sadece her saat başında yapılan rehberli turlar ile gezilebiliyor. Giriş ücreti 10 . Yağmurlu bir sabahı sihirli yapan bir ziyaretti.. Baharda kimbilir nasıl güzeldir.. Kokteyl için yeni denemelerde sıradışı servisi ile Drinc var. Klasik aperitivo mekanı değil. Minimal dekorlu loş, küçük bir kokteyl bar. Ancak yine de seçtiğiniz kokteyl muhteşem bir aperitivo ikramı ile geliyor. Fonderie Milanesi ve Dry hala gözde ve keyifli.. Fonderie Milanesi'nin olduğu o sevdiğim avlu iyice coşmuş, artık içeride birçok bar ve restoran var.. Bu arada ilk kez bir Cumartesi öğleden sonrasında uğradığımız klasik pastanelerden Gattullo'da mini, lokal bir aperitivo seansına rastlamak ilginç ve keyifliydi.. Eski pastanede gündüz aperitivosu iyi fikirmiş! Ayrıca şehrin bir ucundan diğer ucuna tramvaylara inip binip aperitivo safari yapmak çook zevkli!. Milano'da hep iyi pizza adreslerim oldu ama canım pizza çektiği zamanlarda hiç Milano'dakileri özlemedim.. Roma varken.. hele hele Napoli varken.. Ama artık Milano'da öyle bir adresim var ki şu an yazarken özlüyorum; ışınlanmak istiyorum. Marghe!. Yepyeni, modern bir pizza restoranı. Via Cadore ve Via Plinio'da iki şubesi var. Ah o margherita pizzası!.. Gerçek domatesin tadını şu an bile hissedebiliyorum.. Geçen yaz Polignano a Mare'de deneyip hayran kaldığımız Pescaria'nın Milano şubesini Corso Coma yakınında açtığından daha gitmeden önce haberdardım; denizden ne çıksa yemeye hazır olanlardan böyle bir gastro pub'ı saklayacak değilim.. Şehrin yeni tasarım bölgesi "5 Vie Milano". Piazza Affari, Biblioteca Ambrosiana, Via Capuccio üçgenindeki 5 sokaktan oluşan bu bölge şehrin tam kalbinde gizli bir cevher gibi.. Birçok galeri, konsept dükkan, restoran, kafe bu sakin sokaklar içinde saklanmış, tasarım meraklılarını bekliyor. Yağmurlu bir Cumartesi sabahında ortalık oldukça sakin ama başta Funky Table olmak üzere birkaç dükkana girip çıkmak, daha önce hiç yürümediğimiz sokaklar keşfetmek heyecanlı.. Brera artık fazlasıyla kalabalık; Isola ve Tortona çoktan keşfedildi..5 Vie Milano'nun yakın gelecekte daha da ünleneceğine inanıyorum.. Yeni notlar bu kadarcık.. Gerisi hep sevdiğimiz alışkanlıklar... Nedir diyorsanız Gezici Günlük Milano yazılarının tamamını okumalısınız!. Bir de küçük not; Çok sevdiğim Donatella Piatti'nin Milano yazısına rastladım tesadüfen uçaktaki dergide.. Şehre dair fikirlerimiz, notlarımız o kadar örtüşmüş ki.. O da benim gibi bu şehre yağmurda bile bayılıyor.. Galleria önünde çarpışarak hareket eden şemsiyeleri, ayakkabıları asla ama asla kirletmeyen yağmurda parlayan kaldırım taşlarını, şehrin sisli havasını ve kokusunu, parklarında yürümeyi seviyor.. Tıpkı benim gibi şehirdeki kitapçılara, kırtasiye dükkanlarına bayılıyor.. Rizzoli... Mondadori.. Fabriano... Corso Magenta Sant'Ambrogio arasını şehrin en sofistike bölgesi kabul ediyor.. Cova'da çay saati, Bar Magenta'da Aperitivo ve Ai 3 Fratelli'de yemek yemeği seviyor..:) Okudukça sevindim... Bunu da paylaşmak istedim.. İşte böyle.. Yine bölüm sonu!. 2 çörek, 2 cappuccino, 8 espresso, 2 pizza, 2 tane "aperitivo saati", 1 makarna, 1 risotto, birkaç yeni adres, bir sürü klasik adres; 2 tane günlük bilet, 7 tramvay, 9 metro, onlarca sokak, binlerce adım, çokça tarihi yapı, çiçekli balkon, şahane avlu;1 müze, 1 park, 1 bit pazarı, 461 fotoğraf ve 48 saat... İşte Milano'nun sayılabilen özeti.. Sayılamayanlarsa ilham, nefes, sevgi, mutluluk, bu şehrin kalbimdeki yüzölçümü.. Valizimi yine güzel anılarla doldurmak için nasıl koşup geldimse yine gelirim.. hep gelirim.. bıkmadan gelirim.. döndüğüme üzülmüyorum.. #gezicigunlukmilano hep devam edecek. Bu Cumartesi Milano'ya gidiyoruz. Tam da bugün sitenizi keşfetmiş olmak büyük şans oldu bana! Harika! Umarım çok güzel geçer.. Mutlaka eski Milano notlarımı da okuyun ama.. İyi Seyahatler! Şehirler için bahar ayları, tatil beldeleri için yaz ayları yüksek sezon ve fiyatlar yüksek.. ama italya her mevsim gidilebilecek bir ülke.. uçak bileti kampanyalarını takip ederek uygun fiyatlı bir dönem yakalayabilirsiniz. İtalyanlar'ın tatil ayı olan Ağustos'ta Roma, Milano gibi büyük şehirlere asla gitmeyin derim. Çoğu yer kapalı, şehir keyifsiz olur.


Operaya gidin... Baleye gidin... Konsere gidin... La Scala'da her ne varsa izlemeye gidin. İnternet sitesinden orada bulunduğunuz tarihlerdeki etkinlikleri öğrenip gitmeden biletinizi ayırtın.. Turuncu tramvaylarla kaybolun... Birine binin, bakalım nereye gidecek nerede ineceksiniz. Şehri bir de tramvay penceresinden görün. Ama lütfen bu kaybolma işini gündüz saatlerinde yapın!..


Dana incikten çok uzun süre pişirilerek yapılan bir et yemeği Osso Buco. Yanında Milano'nun meşhur safranlı risottosu ile servis ediliyor. Görüntüsü çok şık değil ama zaten pizza ve makarna hariç tüm İtalyan yemekleri için bu geçerli.. Defalarca geldim Milano'ya; birkaç kez Risotto yedim ama Osso Buco'ya bir türlü cesaret edemedim. Bir kere Via Bagutta'da Paper Moon'da niyetlendim ama geleneksel şekliyle yapılmadığı için vazgeçtim. Brera'da devamlı önünden geçtiğim Nabucco'da yazısı iştah açıcı ama resmi çirkin Osso Buco'ya hep şüpheyle yaklaştım. Gördüğüm diğer restoranlarda da 'non stop service' yazısını görünce turistik burası diyerek arkama bakmadan kaçtım.. Ancak bu kez çok kararlı gittim Milano'ya. Ben bunun en iyisini bulup yiyeceğim!.. Cumartesi günü öğlene doğru yeni bölgemiz Zona Tortona'da çok cici bir kitap-kafede, Gogol & Company'de kahvelerimizi içiyoruz. Öğlen Osso Buco yemek var aklımızda. Ama nerede? Etrafıma bakıyorum, herkes mahalle sakini. Köpeğini, arkadaşını kapan gelmiş, kahvesini içip barista ile sohbet ediyor. Bunlar bilir diyerek bara yanaşıp sorumu soruyorum. Üç kişi aynı anda aynı ismi söylüyor: Matarel!.. Ardından meselenin açılımı başlıyor, gidebileceğimiz, bu yemeği iyi ve geleneksel yapan adresler sıralanıyor. İçlerinde Trip Advisor vs. sitelerde hep adı geçen ve benim Brera'da devamlı gördüğüm Nabucco'nun olmamasına hiç şaşırmıyorum. Corso Coma'ya yakın Trattoria Al Matarel hepsinin bir ağızdan ilk söylediği.. Adresleri edindikten sonra biraz salaş ama memnun kalırsınız diye hatırlatılan en yakınımızdaki Le Castellet'i gözümüze kestirerek hızla yürümeye başlıyoruz. Bu bölge eski fabrika bölgesi olduğundan koca koca bina ve caddeleri büyük enerji sarfiyatı ile geçip acıkmış olarak içeri giriyoruz. Tam kafamızdaki gibi şahane bir mekan. Süsü püsü olmayan, sıcacık bir mekan, daha girişte mutfak var. İlk merhaba mutfaktan geliyor. Hemen masamıza oturtulup menülerimizle başbaşa bırakılıyoruz. Garsonumuz bir diğer meşhur Milano yemeği olan "la cotoletta" yememizi öneriyor ama aklımız diğerinde; illa ki o... Karşılıklı üzüntümüzü bildirerek bu harika mekandan ayrılıyoruz. Ama burayı aklıma yazdım, bir dahaki şehir ziyaretimde bir yemeği de buraya ayıracağım.. Daha da acıkmış, zaman kaybetmiş biraz da umutsuz ilk söylenen mekan Matarel'e gitmeye karar veriyoruz. Önce tramvay sonra da Metro kullanarak bölgeye ulaşıyoruz. Tam adres elimizde olmadığı için minik bir soruşturmadan sonra kolayca buluyor ve öğle servisinin bitmesine az kala içeri giriyoruz. Burası da az önce üzülerek ayrıldığımız yeri hiç aratmayacak sıcaklıkta. Masamıza daha otururken Osso Buco'yu sorarak garantiye alıyoruz. Gülerek 'ah o meşhur Osso Buco' diyorlar.. Evet, var!.. Buraya gelene kadar çok zaman geçtiğinden öğle servisine kıl payı yetişmiş bulunuyoruz aslında. O yüzden de siparişimiz ışık hızıyla alınıp mutfağa iletiliyor. İçeceklerimiz eşliğinde yemeğimizi beklerken mekanın işletmecisinin arka masadaki müdavimlerle sohbetine kulak misafiri olup anlamaya çalışıyoruz. Arka masanın keyfi yerinde, yemekler bitmiş, kahveler içilmiş, şaraplar tükenmiş, üstüne vodka ya geçilmiş; kalkmaya niyet sıfır!.. Merhaba Osso Buco, tanıştığımıza memnun oldum!. Çok beklemeden masamızın şeref konuğu geliyor. Kesinlikle göz doyurucu büyük bir porsiyon. Doğru yerde olduğumuzu daha görür görmez anlıyorum. O önceden resimlerini gördüğüm sosa boğulmuş karanlık görüntüden eser yok. Ortasında kocaman kemiği, kemiğin içinde iliği ile lokum gibi pişmiş koca bir parça et ve yanında peyniri bol safranlı risotto. Nefis!. Normal şartlarda yağlı bir eti bana kimse yediremez, ameliyatımı yapar, yemeğimi tüm yağlardan arındırır öyle yerim ama bu et o kadar uzun zaman pişirilerek hazırlanmış ki çatalı değdirdiğim anda dağılıyor. Yağları çok da sorun etmeden eti yiyebiliyorum ama beni, şahsen, bizzat kendimi asıl şaşırtan "ilik" meselesi. Kemiğin ortasına saplanmış minik bir kaşık var iliği yemek için. İşte normalde ben ona elimi bile sürmem, şimdi nasıl yiyebiliyorum? Daha önce Paris'te koca bir kemik sipariiş edip iliği yiyen çift geliyor aklıma, oluyormuş demek ki, ilik yenebiliyormuş.. Bu çok lezzetli deneyimin bir diğer parçası risottodan da bahsetmeden geçemeyeceğim. Çünkü ilk kez bu kadar kıvamında bu kadar bol peynirli ve bu kadar sıcak bir risotto yiyorum. Bu koca porsiyonun tamamı bitene kadar soğumayıp aynı lezzette kalan bu risottonun önünde saygıyla eğilirim ben!.. Yemek boyunca kaç kere 'mükemmel, çok iyi, off, şahane,... dedim bilmiyorum ama tabağı tamamen bitirdim!.. Biraz uğraştırıcı olsa da en doğru adresi bulduğumuzdan çok emin, yemeğimizden çok memnun, iki porsiyon Osso Buco, bir küçük şişe şarap ve bir büyük şişe sodaya toplam 90 ödeyerek Al Matarel'den mutlu ayrılıyoruz. Bu ağır yemeğin üzerine capcanlı Corso Garibaldi'de bir yürüyüş ve Botega Caffe Cacao'da bir kahve iyi gider!.. Gezicigünlük'ün notu: Kendim de sonraki seyahatlerimde defalarca gitme şansı bulduğum Al Matarel ile ilgili öyle çok şahane geri dönüş aldım ki, burayı Milano en iyiler listemin başına yıldızlı pekiyi ile ekledim.. Gelen lokal müşteriler, mekanın garsonları gidenlere soruyormuş; siz burayı nereden buldunuz, bu yemeği nereden öğrendiniz diye? E gezicigunluk okuyorlar!.. :)) Daima en güzel şeyleri paylaşmak dileğiyle!.. Fena halde tüylerim diken diken okuduğum bu harika not için çok teşekkür ederim. Milano en büyük aşkım.. O'nu benim gözümden gösterebilmek, güzelliklerini paylaşabilmek ve bu notlarla ziyaret edip, sonuçtan mutlu yeni dostlar edinmek de benim için müthiş anlamlı.. İyi ki paylaştınız, beni gerçekten çok mutlu ettiniz. Bianca Mart'ta evinde olacakmış diye duydum; keşke gidip birlikte kahve içebilseniz ;) En kısa zamanda Milano'ya tekrar kavuşmanız dileği ile çok çok ama çooooook çok sevgiler. Super plan!. Brüksel güzel şehir, biz sevmiştik, umarım siz de seversiniz.. Şimdiden iyi seyahatler.. Sevgiler..


Gitmeden önce hakkında epeyce şey okuyup biraz da korkutulduğum Moskova'ya "Seni Yenecem Moskova" diyerek gidip hiç anlattıkları gibi bir şehirle tanışmayıp aksine bayılmış ve "Seni Seviyorum Moskova" diyerek geri dönmüş biri olarak kendi tecrübe ettiğim, bildiğim Moskova'yı sizlere anlatmak niyetindeyim. Mevzuya en çok korkulan, korkutulan ulaşımdan başlamak istedim. Çünkü ulaşım Moskova'da ciddi iş!.. THY ile gidiyorsanız varacağınız hava limanı şehrin üç havalimanından biri olan Vnukovo olacak. Bu havalimanından şehir merkezine Aeroexpress treni ile 40 dakikada ulaşabilir, kapağı Kievskaya istasyonuna atabilirsiniz. Bu istasyondan da metro ile gideceğiniz semte geçebilirsiniz ancak başka seyahatlerde pek önermediğim birşeyi gündeme getiriyorum: Taksi jokeri!. Daha şehre geleli birkaç dakika olmuş ve yönlendirmelere, metro sistemine, Kiril alfabesine yabancısınız; ilk andan bunalıma sürüklenmemek için konaklayacağınız adrese taksi ile ulaşmak doğru seçenek olabilir. Hatta Uber kullanmaya alışkınsanız alın size mümkün olan en güvenilir yöntem. Moskova'da taksiler genellikle korsan ya da Uber sistemi ile çalışıyor ve bir caddede elinizi kaldırıp beklediğinizde herhangi bir araç taksi olarak önünüzde durabiliyor. Bu durumda da pazarlığa açık, ufaktan turist kazıklamaya elverişli bir durum ortauya çıkıyor ama daha gitmeden web üzerinden sizi alanda karşılayacak bir araç ayarlarsanız hangi plakalı araç siz karşılayacak, yolculuk ne kadar sürecek, ne ödeyeceksiniz bilerek binersiniz o araca.. Metro özellikle kalabalık saatlerde elinizde valiz ile pek uygun bir seçenek gibi görünmüyor. Valiz ile durağa inip trene ulaşana kadar çok zorlanabileceğinizi düşünüyorum. Ancak varışı atlatıp şehir turuna hazır olduğunuzda kesinlikle metro kullanmalısınız! - Öncelikle Kiril Alfabesi'ne aşina olmak işinizi kolaylaştıracaktır, gitmeden mutlaka göz atın. Çünkü karşılaşacağınız tüm yönlendirmeler bu alfabe üzerinden olacak. Bu sadece metroda değil; şehir içinde her yerde işinizi kolaylaştıracaktır. Ben not defterimin arkasına bu alfabeyi yazdım; bir de webden ekran görüntüsü alarak telefonuma kaydettim. - İlk ziyaretimde tüm yazılar Kiril Alfabesiydi. Ancak geçtiğimiz yıllarda Moskova'da yapılan dünya kupası, şehri daha turiste açık ve daha kolay anlaşılır hale getirmiş; metrolar başta olmak üzere gezmeyi çok kolaylaştıran düşenlemeler yapmışlar. Metrolara Latin harfleri ile yönlendirmeler koymak da bunlardan biri.. Hala bazı noktalarda eski tabelalara rastlayabilirsiniz ama genellikle iki versiyonu da bulacaksınız. Paniklemeden biraz dikkatli bakın yeter.. - Her durakta Kacca yazan bankoların arkasında bilet alabileceğiniz görevliler var. Dünya kupası ile birlikte buralara da İngilizce bilen personel koymuşlar. Çok zor şeyler sormadan "day ticket, one way ticket" gibi basit şekilde anlaşabilirsiniz. 2019 itibarı ile tekli bilet 55 Ruble, 2'li 110; 20'li 720 ve de 40'lı 1440 Ruble. 1 günlük 230; 3 günlük 438 Ruble. (Haftalık versiyon da vardı ama sanırım onu kaldırmışlar. En kötü şartlarda en güzel lisan işaret dili!. Diyelim ki 20 li kart alacaksınız eller hemen havaya, 2 kez 10 parmağınızı gösteriyorsunuz, elindeki hesap makinesine hemen bedelini yazıyor. Kasanın camında asılı listeden de faydalanıp oradan istediğiniz seçeneğin fotoğrafını çekip gösterebilirsiniz. - Telefona Metro haritasını indirin. Hem Kiril hem ve Latin Alfabe versiyonlarını içeren harita uygulaması ile binmeden hemen önce planınızı yapıp gideceğiniz durağın Kiril ismine aşina olun. Bu haritaların internet yokken de çalışan "offline" versiyonlarından biri süper olur. - Metroda farklı farklı yönlere giden ve planda farklı renklerde gösterilen birçok hat var. - Tüm bu hatları çember şeklinde kesen bir de kahverengi hat. Hat değiştirmeyi hem bu kahverengi hattı hem de çemberin iç kısmında kalan kesişen hatları kullanarak yapabiliyorsunuz. - Metro duraklarına kırmızı M harfi gördüğünüz yerlerden inebiliyorsunuz. Ancak şuraya dikkat; genelde alıştığımız üzere bir direkte M harfi ve aşağı inen bir merdiven değil; daha çok bir bina içinden giriliyor metrolara. Yani sokak köşelerine değil, binalara bakın. Plan üzerinde kesiştiği görünen durakların hat rengine göre farklı durak isimleri var. Yani; caddenin karşı tarafından pembe renkli hattan Pushkinskaya durağına inerken, bu tarafından yeşil renkli Tverskaya durağına iniyor olabilirsiniz. Bu hatlar içten birbirine bağlı ve gerekli yönlendirmeler mevcut. - Trenlerde son yapılan geliştirme ile genellikle İngilizce olarak durak ismi, gittiği yön ve kapılar kapanırken gelecek durak ismi anons ediliyor. Birçok trende kapı üstlerinden dijital olarak da tren hareketini takip etmek mümkün. - Trenlerin içinde her vagonda metro planı asılı. Üstelik önce Kiril hemen altında da Latin alfabesi ile durak isimleri belirtilmiş. Bu plana bakarak da gideceğiniz durağı takip edebilirsiniz. Yani diyorum ki öyle sayarak, parmak hesabı falan sizi yarı yolda bırakır; zaten durak araları epey uzun, sayarken unutuverirsiniz!.. - Genelde yön tayini konusunda bineceğiniz hattın son varış noktası esas alınır ancak Moskova metrosu için bindiğiniz duraktan bir sonraki durağın adını da bilirseniz biniş yönünü daha rahat tayin edebilirsiniz. Yapmanız gereken; 1)gideceğiniz durağı tespit etmek 2)Bulunduğunuz durağı tespit etmek 3)Aktarma varsa bunu hesaplamak ve 4)doğru yöne bindiğinizden emin olmak için gelecek durak adını bilmek. - Doğru perondan binmek ve aktarma yapabilmek için de renkli yuvarlak içindeki hat numaralarını tabela ve yer işaretlerinden takip edebilirsiniz. - Tüm bunları başarıp gideceğiniz durağa vardığınızda eğer çıkmanız gereken cadde ismine de aşina iseniz yönlendirmeleri takip ederek caddeye doğru noktadan çıkmayı bile başarabilirsiniz!. Bu nokta önemli. Caddelerin dev boyutta ve havanın böyle sert olduğu bir şehirde doğru noktadan caddeye çıkmak altın değerinde. Onun için de tabelalarda çıkmak istediğiniz cadde ismine göre siyah kare kutucuk içindeki numarayı takip edebilirsiniz. Çok karışık göründüğünün farkındayım ma tüm bunlar gerçekten sizi korkutmasın; insan birkaç in-bin sonunda bu sistemi gerçekten çözebiliyor. - Sürekli internetiniz varsa son bir joker daha: "google harita" uygulamasında "yol tarifi" seçeneğini kullanırsanız konumunuzdan gideceğiniz yere kadar hangi hattı kullanıp nerede aktarma yapacağınızı ve hatta kaç numaralı çıkışı kullanacağınızı ayrıntılı biçimde veriyor. Ben bu uygulamadan oldukça faydalandım. Tüm bu ipuçları ile koalyca çözeceğinize eminim.. Herşey bir yana metro sistemi o kadar güzel ki. Bir kere bu insanların müthiş bir toplu taşıma kültürü var. Herkes ne yöne gidecek, nerede durmalı, ne zaman hızlı, ne zaman yavaş yürümeli biliyor!. Sırf bu bile kenarda durup seyredilesi bir tempo. Ama elbette seyretmek için bundan daha güzel bir şey var ki o da metro istasyonlarının kendisi. Her durak başka bir konseptte dekore edilmiş, hepsinin başka başka detayları var. Ancak bunlar içinden bazıları neredeyse müze havasındaki şatafatları ile mutlaka görülesi istasyonlar. - Ploschad Revolyutsii - Komsomolskaya - Mayakovskaya - Kievskaya - Novoslobodskaya - Elektrozavodskaya - Shosse Entuziastov - Nahkimovsky Prospekt - Park Pebody - Victory Park - Prospekt Mira Ben bunların yanısıra Arbatskaya, Novokuznetskaya, Sretensky Bulvar istasyonlarını da seviyorum.. Yolum gereği en çok kullandığım Prospekt Mira'nın yeri bende ayrı.. Moskova'da metro dışında nadiren tramvay kullandığım da oldu. Bunu d ayine google harita yönlendirmeleri ile başardım.. Otobüs ise daima yoğun trafikli bir şehir olan Moskova'da bana zaman kaybı açısından en riskli görünen alternatif. Ulaşım notları burada biterken pek yakında Moskova'da en sevdiğim şeyleri anlatacağım bir başka yazıda buluşmak üzere.. O zamana kadar instagram/gezicigunluk Moskova paylaşımları ve öne çıkan hikayeleri izlemeyi unutmayın!. Moskova'ya sırf metro istasyonlarının fotoğraflarını çekmeye gidilir. Detaylı bilgileri bir kenara not aldım bile. Çok işe yarayacaktır.


Her Saraybosna ziyaretçisinin tekrar ettiği gibi, oralara kadar gidip de Mostar'ı görmeden dönmek olmazdı. Biz de seyahatimizin bir gününü Mostar gezisine ayırarak bundan sonra oralara gidecek olanlara "şekerim, mutlaka Mostar'ı da görmelisin" deme hakkını kazandık!. Gitmeden önce yaptığım araştırmalarda Mostar'a tren ya da otobüs ile ulaşabileceğimizi öğrendim ancak tren yavaştı ve az sayıda sefer yapıyordu. Otobüs ile ulaşım ise daha çok sefer sayısı ile ulaşım imkanını biraz kolaylaştırıyordu. Bazı gezi yazılarında da araç kiralayarak gitmenin daha rahat olduğu, toplu taşıma seferlerinde aksamalar olduğu belirtiliyordu. Kesinlikle üzerinde hemfikir olunan tek şey ise her ne şekilde gidilirse gidilsin yolun ne kadar keyifli ve bol manzaralı olduğuydu. Ne araç kullanmak ne de yollarda hırpalanmak istiyorduk; bu durumda joker hakkımızı kullandık. Tur Grubu!. Burada hemen bir parantez açıyorum. (Bilindiği üzere seyahatlere tur ile gitmek pek de tarzım değil; ancak paket turun fiyatı fena halde uygun ve uçağı da tarifeli sefer ise o zaman "gezicigunluk kuralları"nı bir kenara bırakır, bütçeme bakarım. Saraybosna seyahati de bayrama denk geldiği ve biz çok yakın tarihte gitmeye karar verdiğimiz için uçak bileti fiyatları seferden çook önce uçuşa geçmişti bile. THY'den baktığım uçuşun bilet ücretine, aynı uçakla gidilen, tranferler ve konaklamanın da dahil olduğu bir paket tur bulunca hiç vakit kaybetmeden kaptım iki kişilik yeri. Turdan sadece uçak, alan-otel transferi ve konaklama için faydalanarak gayet özgür ve istediğimiz gibi şehirde takıldık.-Artık parantezi kapatabilirim.) İşte bu ulaşım ve konaklamanın yanına, bu tura katılarak bir de Mostar'ı eklemiş oluyorduk ki, bunun da ne kadar yerinde bir karar olduğunu gün içinde kavradım. Aynı şekilde Saraybosna'dan Mostar'a günübirlik turlar düzenleyen birçok yerel tur şirketi de var; bağımsız gitmek yerine böyle gitmek isteyenler onlardan biri ile de bu geziyi gerçekleştirebilir. Yol boyunca bölge tarihi ile ilgili daha kapsamlı bilgi edinme fırsatı buluyorum. Geçmişte buralarda yaşananlar ile bugünkü hayat arasında kafamda bir türlü kuramadığım denge Mostar gezisi esnasında -sonunda- yerine oturuyor. Yol üzerinde küçük bir mola veriyoruz. Neretva neri boyunca yol kenarında birçok kuzu çevirme yapan yol kenarı tesisi var. Zdravo Voda onlardan biri. Suyun döndürdüğü bir düzenekte kuzu çevirme yapılıyor; manzara harika, hava tertemiz. Tabi biz daha henüz sabah saatleri iken, buraya kuzu yemek için uğramıyoruz. 15-20 dakikalık bir kahve molası bu. Bosna usulü kahvelerimizi içip tekrar yola koyuluyoruz ama akşam dönüşte yine bu tesiste mola verip kuzuların tadına bakma fırsatı da olacak. . Turun programında Mostar'dan önce Poçitel var. Yaklaşık 1300'lerde kurulan ve 1400'lerde Osmanlı'nın himayesine geçerek 1800'lere dek Osmanlı'nın bölgedeki askeri karargahı olarak kullanılan köy, orijinal mimarisi ile ün yapmış. Savaşta gördüğü zararın telafi çalışmaları halen süren köy aslında oldukça küçük. Taş örme duvarların arasına saklı kapıdan geçip yukarı doğru tırmanıyoruz. Basamaklar üzerinde satıcılar sıralı; kimi külahta kuru meyve, kimi el işi örtüler satıyor. Camiye dek tırmanıp manzaraya tepeden bakıyoruz. Bir de kale var ama oraya kadar çıkmaya cesaret edemiyoruz, yol oldukça dik.. Tekrar köyün girişine inip meydandaki Adem'in Yeri'nde birer meşrubat içiyoruz. Yalan söyleyemem, Poçitel tarzım değil. Bir suluboya resim, bir iki fotoğraf karesi. Gerçekliğine inandırmıyor beni, kolay vedalaşıyorum. Ne ilginçtir ki bu ülkede gördüğüm en hatırı sayılır duvar sanatı örneklerinden birini Poçitel'de bir köprü altında görüyorum ama o bile yetmiyor bu hayali yere bağlamaya beni. Buradan sonra iki alternatif var. Ya direkt Mostar'a gidilecek ya da Blagaj'da öğle yemeği yenip sonra Mostar'a geçilecek. Turları bilirsiniz, illa ki bir iki uyumsuz tip vardır, yolda yapacak birşey bulamayınca onlara gıcık olun da vakit geçsin diye konulmuş gibi!.. Bizden de o iki uyumsuz çıkıyor ve itiraz ediyorlar; gezinin ekstra 5 EUR maliyet gerektiren Blagaj ayağı iptal ediliyor. Benim için sorun yok, zaten çoğunluk istiyor diye onay verniştik ama Meşhur Blagaj Tekkesi'ni ve Sarı Saltuk Türbesi'ni göremeyecek olan birkaç kişi epey homurdanıyor. Burası savaştan daha fazla zarar görmüş. Yolda savaşın detaylarını tahribatın boyutlarını öğrendik. Bir de Mostar köprüsünü sandığımız gibi Sırpların vurmadığını. Onun vuranlar Hırvatlarmış ve Bosnalılar bugün Hırvatlar'a daha kırgınmış.. Tahrip edilmiş binalar arasından ilerleyen otobüsümüz bizi tariihi şehir merkezine yakın bir noktada bırakıyor; ğle yemeği için. Yemek başarılı değil. Tur programına dahil olan, turistik bir restoranda verilen başrolünde köfte, yan rollerde bilumum ıvır zıvırın olduğu vasat bir yemek. Köfte ise Saraybosna'daki güzelim Zeljo köftelerinden sonra tam bir hayalkırıklığı. Ama az sonra şehirde dolaşırken anlıyorum ki zaten bu şehirde çok da iyi birşeyler yemek pek de mümkün değil.. Yemekten sonra köprüyü görebilieceğimiz en fotografik nokta olan caminin arka avlusuna geçiyoruz. Mostar Köprüsü tam karşımızda. Adeta bir kartpostal. 10, 20, 30 kare fotoğrafını çek, asla doyamıyorsun. Doyamasak da çekiyoruz biz de. Bu nokta gerçekten de köprünün en iyi göründüğü yer; siz de Mostar'a giderseniz bu avludan köprüye bakmayı kesinlikle ihmal etmeyin. Köprünün bir yanı Boşnak, bir yanı Hırvat ikametinde. Çok eskiden tam tersiymiş yerleşim ama şimdi böyle. Ve yine çok eskiden -savaştan önce- bir Boşnak ve bir Hırvat birbirini sevip evlenirse tam bu bulunduğumuz noktada verdikleri ünlü bir poz varmış; birleşen iki elin arasından görünen köprü ile.. Ama bu güzel kare de şimdi çok eskilerde kalmış.. Üzülüyor insan bu küçücük detaylarla bile. Hele ki gezerken "asla unutma!", " Herkes birşeyler verdi.. kimileri herşeyini verdi" gibi yazıları, duvarlardaki izleri gördükçe daha çok etkileniyor. Neyse, hüzünlü detayları bırakıp köprüye konsantre olalım; güzelliğine.. Altında uzanan yeşil/mavi Neretva nehri, iki yanında uzanan yerel mimari, yeşil.., bulut... hepsi birlikte kusursuz bir manzara sunuyor izleyene. Yeterince tadını çıkardıktan ve bol bol fotoğraf çektikten sonra sıra köprüden geçmekte. Zaten artık bir kaç saatliğine serbest zamandayız, herkes dağılıyor bir yere ama en çok da köprünün üzerine. Hediyelik eşya tezgahlarının sıralandığı taş yoldan yütüyerek köprüye varıyoruz. Taşları pek kaygan köprüde dikkatice yürüyor, her yönden her yöne bakıyor, yine güzel fotoğraflar çekiyoruz. Bilindiği gibi yıkılan köprünün nehrin dibini boylayan eski taşları dipten çıkarılarak aynı taşlarla yeniden inşa edildi savaş sonrasında Mostar. Üzeri oldukça kalabalık; bir grup da bir adamın etrafını çevrelemiş tuhaf bir pazarlıkta. Daha önce köprüden atlayanları TV'de izlemişsinizdir; bu adam da yan duvarın üzerinde, etrafındaki kalabalıktan 25 EUR toplamalarını istiyor atlamak için. Gülüp geçiyoruz; dönüş yolunda öğreniyoruz ki para toplanmış, adam atlamış'.. Çok turistik!.. Şimdi nehrin karşı kıyısında, Hırvatların yerleştiği taraftayız. Köprünün bitiminden itibaren birçok kafe ve restoran var. Kimisi nehri saran yeşilliklerin arasında şahane manzaraya sahip. Oturup hemen kahve içmek var ama biz başka bir muzurluk peşindeyiz. Köprüden atlayamayız, evet ama, nehre ayaklarımzı sokacağız!. Karşı kıyıya geçtikten sonra solu takip ederek restoranların arasındaki merdivenlerden nehir kıyısına iniyoruz. Burada nehre girmek ve en önemlisi Mostar'ın farklı bir açıdan fotoğrafını çekmek için bir alan var. Bir çok turist burada. Aşağıdan bakınca da köprü harika görünüyor; buradan da birkaç kare fotoğraf çekiyoruz. Sonrası Neretva!. Kenara oturup, ayaklar fora!. Ayaklar fora ama su buzzz!.. Olsun, sonra gezi programlarında burayı görünce "pöh; o da ne ki, biz nehire ayaklarımızı soktuk" diyeceğiz.. Gerçi az sonra hemen yanımızdan buz gibi suya dalan bir Mostarlı havamızı söndürüyor ama olsun, biz 15-20 dakikalığınıa bu keyfi yaşadık. Seyahatlerden uzun zaman sonra böyle anlar kalıyor geriye. O suya ayadığı daldırdığındaki his, güneşin sudaki parıltısı, ayağını oynattıkça suda duyulan şıpırtı.. anıların bunlar oluyor. Birkaç kişiye de heveslendirip suya ayağını sokan sayısını arttırdıktan sonra biraz sokakları dolaşmak niyetindeyiz. Turistik ve tarihi merkezden çıkmadan biraz dolaşıyor, Mostar'ın minyatürü bir başka köprüden geçiyoruz. Otelleri restoranlar, kafeler bir sürü.. Aslına bakarsanız yerli görsek şaşıracak kadar turistik bir yerdeyiz. Ama Mostar'ın gerçeği bu, insanlar dünyanın her yerinden bu güzel köprüyü görmeye geliyorlar. Tarihi merkezin dışında da görecek çok fazla bir şey yok.. Oturulacak her mekan fazla kalabalık, turistik ve masalarda gördüğümüz yiyecekler çok da iç açıcı değil. Dükkanlardan klasik magnet alışverişimizi de yaptıktan sonra tekrar karşı kıyıya geçip bu kez şarap alışverişine yöneliyoruz. Güzel, küçük bir şarap dükkanı var. Bölge şaraplarından önceden notlarım arasına aldığım iki farklı üreticinin blatina şaraplarından alıyoruz. Fiyatlar çok yüksek değil ve bol çeşit var. Biraz daha yürüdükten sonra bir içecek molası verelim diyoruz. Tercihimiz Ali Baba. Gece disko, gündüz kafe olan mekan kayanın içine oyulmuş ilginç bir yer. Tercih etmemizin birinci sebebi kaya içinde olduğu için serin olması. Bir diğer neden de yol üzerinde gördüğümüz mekanların kalabalık ve son derece turistik olması. Gerçi burası da turistik, zaten başka türlüsünü bulmak mümkün değil ama burası hiç değilse daha sakin. İçeceklerimizi yudumluyor, bayram nedeniyle ikram edilen baklavanın tadına bakıyor, biraz serinliyoruz. Daha sonra biraz daha keşif yürüyüşü yapıp, birkaç fotoğraf daha çektikten sonra artık dönüş için toparlanıyoruz. Buruk değil, mutlu ayrılıyorum Mostar'dan. Yine güzel yollardan geri dönerken "iyi ki gelip gördüm" diyorum.. Dönüş yolunda gelirken uğradığımız tesiste yine duruyoruz. Bu kez sebep kahve değil, kuzu!. Saraybosna'ya geleceğimi duyan ve daha önce gelen birçok kişi "aman, o su değirmenli kuzu çevirmecilerde mutlaka kuzu eti ye" demişti. Ete çok düşkün değilim ve bir sopanın üzerinde dönen kuzucuk görmek de çok hoşuma gitmez ama madem geldik, tadına köşesinden bakmalı diyerek paylaşmalık tek porsiyon kuzu yanına da Blatina söylüyoruz. Kuzu eti de Blatina da gerçekten güzel ama asıl harika olan olan manzara. Keyifli bir 40 dakikanın ardından yuvamız Saraybosna'ya dönüyoruz. Yuvamız diyorum; çünkü insan bir şehirde kalıp bir başka yere günübirlik gidince akşam döneceği o şehri yuvası gibi hissediyor. Şarabı da biraz hızlı içmişiz.. Yuvamız Saraybosna!.. Saraybosna Gezi Yazıları'na da şuradan ulaşabilirsiniz.


Dün akşam Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde Titanic Live konserini izledim. Bu konser, benim ilk kez deneyimlediğim ama geçen yıldan beri Zorlu sahnesinde aralıklarla yer bulan "Movies in Concert" serisinin konserlerinden biriydi. Daha önce tanışmamış olanlar için kısaca nasıl bir konser, izleyenleri neler bekliyor bahsetmek istedim. Çünkü konser serisinin bu yıl da aralıklarla sahne alacak farklı film versiyonları var.. Konser, tüm dünyada gösterildiği her salonda çok büyük ilgi ile karşılanıyor. Arkadaki dev perdede filmden sahneler oynarken önünde 120 kişilik bir orkestra filmdeki parçaları canlı olarak çalıyor.. Gerçekten ilginç ve keyifli bir deneyim. Biz dün akşam Titanic Live için koltuklarımıza oturduğumuzda tam olarak ne ile karşılaşacağımı ben de bilmiyordum.. Alkışlarla 120 kişilik Sinema Senfoni Orkestrası, koro, solistler ve şef Ernst van Tiel yerini aldı... Ardından beni ilk gülümseten ve etkileyem şey oldu. Orkestra hepimizin melodisine aşina olduğumuz, o film başlarken çalan 20 Century Fox müziiğini çalarken logo da ekranda görüldü.. Bu andan itibaren film başladı ve içindeki tüm sahnelerin müzikleri filmin üzerine canlı olarak çalındı.. Ben filmin komple oynayacağını bilmiyordum.. Film baştan sona alt yazılı olarak dev ekranda oynadı ve orkestra müziğin olduğu her sahnede devreye girdi.. En unutulmaz sahneler ve vokallerin devreye girdiği sahneler en keyifli bölümler.. Bazen insan konseri unutup filme dalıyor ve kendini sinemada sanıyor ama şefin bir hareketi ile orkestra hemen size Movies in Concert'de olduğunuzu hatırlatıyor.. Gerçekten ilginç ve keyifli bir deneyim. Özellikle çok sevdiğiniz bir film ise gerçekten bir de bu şekilde izlemek ilginç olabilir.. Seri bu yıl farklı filmlerle devam edecek. 24-25 Subat'ta Amadeus; 22-23 Nisan'da Aliens ve 20-21 Mayıs'ta da Lord of the Rings sahnelenecek. Ben bunlar içinden Amadeus için epey heyecanlıyım ve mutlaka izlemek niyetindeyim. Hem DVD arşivimizdeki en kıymetli filmlerden biridir hem de harika müziklerini canlı orkestradan dinlemenin muhteşem olacağı fikrindeyim.


Münih seyahati notlarımı aktarmaya bu yazı ile başlıyorum. Ancak baştan uyarmalıyım ki bu yazı ve gelecek Münih yazıları, çok popüler turistik notlar, Oktoberfest detayları, şehrin 'turistik' görülecek yerler ve yapılacak şeyler listesi gibi beklentileri pek karşılamayacak.. Tahmin edeceğiniz üzere zaten şehirde olabildiğince şehrin yerlisi modunda takılmaya çalıştım. Bunu başarabilmek için de olabildiğince geniş bir araştırma yaptım.. Bu derin araştırma sırasında gördüm ki yukarıda bahsi geçen konularda yeterince blog yazısı var.. Onun için şehirle ilgili bu tarz bilgilere başka kaynaklardan kolayca ulaşabileceğinizi düşünüyor ve ben kendi Münih'imi anlatmaya genel notlardan başlıyorum.. Aktarmalı uçuşlar için de yoğun olarak kullanılan Münih Havalimanı oldukça büyük ve karmaşık. Bu nedenle inişin gerçekleştiği terminalin hangisi olduğuna dönüşte sorun yaşamamak adına dikkat edilmeli. Havaalanından şehir merkezine en kolay ulaşım yolu S Bahn tren hattı. Batı yönünde ilerleyerek şehir merkezine varan S1 hattı ve doğu yönünü takip ederek şehir merkezine ulaşan S8 hattı farklı yönlerden gitse de sonuçta şehir merkezi Marienplatz ve merkez tren istasyonu Hauptbahnhof'a aşağı yukarı aynı sürede ulaşan ve oldukça sık sefer yapan iki hat. Merkez istasyona yolculuk yaklaşık 40 dakika sürüyor. S1 ve S8'i kullanırken dikkat edilmesi gereken küçük bir detay var; binerken doğru vagonu tercih etmek. Trenler bazen yolun bir kısmından itibaren ikiye bölünüp yarısı farklı yönde devam edebiliyor. Bu sebeple özellikle dönüş yolunda 'Havaalanı-Flughafen' yazılı vagonlara binerseniz yolda vagon değiştirmek zorunda kalmazsınız. Hem havaalanı ulaşımını hem de ilk gün şehiriçi ulaşımını kapsayan Airport Day Ticket kullanmak oldukça avantajlı. Tek kişilik versiyonu 11.70 olan kartın 5 kişiye kadar ortak kullanım sağlayan Partner Tageskarte versiyonu 21.30 . Fahrkarten yazan mavi makinelerden kolayca alınabilen bu kart, makineden tarihli olarak çıktığı için tekrar mühürletme işlemi yapmaksızın ertesi sabah 06:00'ya dek şehir içi ulaşımında da kullanılabilecek. Makineler kredi kartı kabul ediyor.. Günlük şehiriçi ulaşımda öncelikle U Bahn yani Metro hattını ve tramvayları, alternatif olarak da otobüsleri kullanabilirsiniz. Standart şehiriçi ulaşım 24 saat sürekli. 02:00'de kapanan U Bahn sabah 05:00'te tekrar sefere başlasa da otobüs ve tramvaylar 24 saat hizmet veriyor. Sefer numaralarının önüne N eklenen hatlar gece boyu hizmete kesintisiz devam ediyor. Şehirdeki tüm tramvaylar bir şekilde Karlsplatz ve Hauptbahnhof'tan geçiyor; seyahatlerde kaybolmaya meyilli olanlara duyurulur! Kısacık bir turistik tramvay turu için birçok turistik noktadan geçen 19 no. lu tramvay bir yağışlı hava jokeri. Şehrin ruhuma hitap eden köşeleri elbette turistik Altstadt ve çevresinde değil; o konuları sonraya bırakarak kısaca nerede ne var bilgisi vermek niyetindeyim.. Hauptbahnhof Merkez istasyonun çevresinde kısmen daha az turistik, tarihi biraevleri ve birçok küçük bütçe oteli var.. Ulaşımın rahatlığı da göz önüne alınarak konaklama için bizim gibi bu çevreyi tercih edebilirsiniz. Bölgede çok sayıda Türk görmeye, duymaya hazır olun.. Oktoberfest'in düzenlendiği Theresienweise alanı da bu bölgeye yakın. Altstadt Tarihi şehir merkezi.. Sayısız yeme içme alternatifinin, mağazanın, önemli tarihi bina ve kilisenin yanısıra belediye binasının, meşhur pazar yeri Viktualienmarkt'ın bulunduğu merkez, tüm bunlara ilaveten oldukça kalabalık bir turist nüfusunu da barındırıyor. O yüzden bu civarda dolaşırken yoğun kalabalıklara ve yeme-içmeye daha turistik rakamlar ödemeye hazır olun.. Leopoldstrasse Rönesans mimarisi, gece ışıklandırması ile daha zarif görünen geniş caddede, Walking Man dışında yemek için tercih edilebilecek birçok et restoranı ve bar var. Gece yarısı atıştırması için şehrin en iyi hamburgeri Ruff's da yakınlarda.. Englischer Garten Uçsuz bucaksız bir park düşünün. Yaz-kış gözetmeksizin güneşin gökyüzünde olduğu hergün şehir sakinlerinin içini doldurduğu, çimlere uzandığı, güneşlendiği, bira bahçesinde, gölet kıyılarında takıldığı, bisiklete bindiği bir huzur mabedi. Çevresinde büyük otel zincirlerinin şubesi olan nezih bir semt içinde bulunan devasa parkın Prinzregenstrasse girişinde şehrin önemsenen kulüplerinden P1 ve sörfçülerin takıldığı Goldene var.. Sörfçüler mi? Parkın içinden geçen akarsu kollarının yapay olarak dalgalandırılması ile gelişmiş bir Münih çılgınlığı.. Eisbach sörfçüleri yaz, kış, gece, gündüz demeden burada sörf yapan cool çocuklar!.. Maxvorstadt Şehrin bir diğer yenilikçi semti. İlk bakışta çevresindeki müzeler, okullar ve ofislerle biraz ciddi bir görünüm sergilese de sokaklarına dalınca güzel bir hayat ritmi yakalamak çok kolay.. Özgün dükkanlar, rahat takılma mekanları Schellingstrasse, Türkenstrasse ve civar sokaklarda.. Karşı Kıyı Buraya kadar anlattığım bölgelere göre nispeten daha sakin, kendi halinde, daha yeşil görünen karşı kıyıya ilk ziyareti tramvayla yapmayı öneririm. Peki ne var karşı kıyıda? En popüler bira bahçelerinden Paulaner, merkezdeki kalabalık ve turistik pazar yeri Viktualienmark'ın daha yerel muadili Wiener Platz karşı kıyıda. Art Nouveau mimarinin enteresan örneği Müller'sches Volksbad banyosu karşı kıyıda.. Gece hayatının toplu gösterimi kıvamında eğlence kompleksi Kultfabrik karşı kıyıda.. Yanısıra yine özgün dükkan örnekleri ve cici kafeler karşı kıyı sokaklarına serpiştirilmiş olsa da güzel havada biraz tur atıp köprülerden yürüyerek sevdiğim semtlere dönmeyi tercih ederim.. İlk 'uzak', aslında çok uzak değil; merkezin hemen dışında Nymphenburg Sarayı.. Standart ulaşım ağını kullanarak ulaşılabilen sarayın porseleni meşhur!.. Güzel bahçesinden şahane fotoğraflar yakalamak için iyi bir havada gitmek lazım. Olmadı, Schloss Nymphenburg porselenleri'nin Odeonplatz'daki mağazasına uğrarsınız bu seferlik.. İkinci uzak Füssen şehrindeki Neuschwanstein şatosu; hani şu Disney logosuna ilham veren masalsı yer.. Ben Münih'te kurduğum şahane hayatı bırakıp gitmekten son anda vazgeçsem de gitmenin çok da zor olmadığını biliyorum.. Münih'ten Bayern bileti alınıp Füssen'e gidilir. Trenden inilen noktadan kalkan 73 ve 78 no. lu Swangau otobüslerine aynı biletle binilerek az sonra köy meydanına ulaşılır. Buradan şato için giriş bileti temin edilip a)1 'ya otobüs ile; b) çok 'ya atlı araba ile; c) hiç 'ya yokuş yukarı yürüyerek şatoya ulaşılır... En ideali "a" planındaki otobüsle Marienbrücke'ye çıkmak ve oradan Yüzüklerin Efendisi'nden bir sahne içinde şatoya yürümek gibi görünüyor idealde.. Dönüşte mini bir Füssen şehir turunun ardından Münih'e dönüş.. iyi plan.. Üçüncü uzak oldukça uzak: Salzburg.. Yine Bayern bileti ile 5 kişiye kadar ekonomik şekilde 1 buçuk saatlik bir yolculukla Salzburg'a gitmek hemen her Münih ziyaretçisinin olmazsa olmazlarından. Benim programımda daha giderken bile yoktu, yalan yok.. Münih'i bırakıp Salzburg'a gitme fikrini baştan beri çekici bulmasam da kafamda buna benzer başka bir operasyon vardı ki, o da Nürnberg.. Dürer Usta'nın evini görüp bir selam veririm, gitmişken de Nürnberg sosisi yer, dönerim diyordum ama bu fikirden de neyse ki vazgeçip Münih'i doya doya gezdim.. Hiç pişman değilim. Şehir merkezi Karlsplatz'dan itibaren alışveriş caddeleri ile donanmış. Lüks alışveriş için Maximilianstrasse; zincir mağazalar için Kaufingerstrasse ilk adresler. Ardından Marienplatz, Teatinerplatz, Fraunenstrasse ve tüm bu caddeleri kesen sokaklar arşınlanmalı. Çok katlı mağazalar kategorisinde Galeria Kaufhof ve Ludwig Beck var. Galleria Kaufhof gurme katından çikolata, kahve, hardal, çay deliliği; Ludwig Beck ise müzik katından klasik müzik ve caz vahası olarak mutlaka uğranılacaklar listesinde.. Pasaj-AVM kategorisinde Fünf Höfe var. Kalburüstü çok katlı mağaza kategorisinde oldukça lüks ve tasarım markaları ile Oberpollinger'in doğru adres olduğu test edilip onaylandı. Şehir insanı evi için ıvır zıvırı Kustermann'dan alıyor dediler biz de birkaç fincan kapattık.. Renkli pazar yeri Viktualienmarkt alışverişten çok dolaşma, bakınma, tıkınma için uygun gibi geldi bana.. Alternatifi karşı kıyıda daha sakin ve sevimli Wienerplatz.. Viktualienmarkt no.15'deki Schrannehalle yeme içme ve alışveriş imkanları ile mini bir Eataly havasında. Benim alışveriş için en sevdiğim bölge yine Gartnerplatz ve Glockenbach civarı.. Reichenbachstrasse hepsine girip çıktığım çok güzel dükkanlarla dolu. Bundan başka Müllerstrasse, Klenzestrasse ve Fraunhoferstrasse yine çok dükkan gezip alışveriş yaptığım ya da en çok iç çektiğim keyifli sokaklar.. Favori plak dükkanım Optimal Schallplatten'de yine bu bölgede Kolosseumstrasse no.6'da.. Butik şekerleme, kahve, çay, çikolata için en şık adres Eilles; birçok şube içinden operanın karşısındaki hem mola hem de alışveriş için ideal. Victorian House çay ve çay ile ilgili herşey için uğranılacak bir diğer şık adres. Münih'te de birkaç bit pazarı yani Flohmarkt var.. En enteresan olanı gündüz vakit bulamayanlar için gece düzenlenen Midnight Bazaar. Bavyera Ulusal Operası dışarıdan çok belli etmese de içeriden bakınca oldukça şatafatlı. Bu fiziki yorumum.. Sosyal yanına gelince bir ay önceden sadece en üst balkonda yer bulabilmeme ve gelen insanların şıklığı ve özenine bakılırsa şehirde bu anlamda kültür sanat hak ettiği değeri buluyor diyebilirim. Bulunduğumuz geceye Madame Butterfly operasının rastlaması tamamen çok şanslı olduğumuzun göstergesi ki, eser inanılmaz güzel yorumlanmıştı; büyülendik. Meraklısına bayersiche. staatsoper. de sitesinden programı incelemeyi ve uygun fiyatlı bilet bulunduğu taktirde kaçırmamayı kesinlikle öneririm. Almanya'nın müzeler konusundaki cennet ünvanını tartışacağımızı düşünmüyorum. Münih de bu anlamda müze meselesinin hakkını veriyor. Onlarca müze içinden benim sınırlı vaktimi harcamaya değer buldukarım yine güzel sanatlara dair olanlar.. Alte Pinakhotek'de Dürer 'den Rubens'e, Brueghel'den Cranach'a eski ustaların eserleri sergileniyor. Uzun bir süre tadilatta olacak müzede eserler bu süre içinde bölüm bölüm ve dönüşümlü sergilenecek.. Hergün 10:00-18:00 arası açık müze Salı günleri 20:00'ye kadar gezilebilir. Neue Pinakhotek'de Monet, Manet, Van Gogh gibi empresyonist ustaların yanısıra pek sevdiğim Alman ustalar Max Liebermann, Adolph Menzel ve daha nicesinin büyüleyici eserleri var. Bu müzede hergün 10:00-18:00 arası açıkken Çarşambaları bu süre 20:00'ye kadar uzuyor. Pinakothek der Moderne'de ise modern resmin ustalarının yanısıra grafik ve mimari bölümleri de var. Hergün 10:00-18:00 arası açık olan müze Perşembe günleri 20:00'de kapanıyor. Kombine olarak 12 'ya gezilebilecek üç müzenin Pazar günleri ziyaret bedeli sadece 1'er Euro!.. Almanya'yı seviyorum!.. Bunun dışında Kandinsky meraklıları Lenbachhaus'u, Bilim ve teknoloji meraklıları mükemmel olduğu söylenen Deutsches Museum'u ve araba meraklıları BMW Welt'i gezebilir ama bunlar benim Münih programımın dışında kaldığı için size bu konuda ayrıntılı bilgi veremiyorum.. Sokak sanatları da benim sanat listemin olmazsa olmazı olduğuna göre bu konuda da küçük bir bilgi ekleyeyim. Şehirdeki refah seviyesi yüksek ve suç oranı düşük olunca graffiti bile legal sınırlar içinde kalmış bu şehirde. Tumblinger Caddesi'nde bir izinli Graffiti duvarı var ki şehir içinde görülebilecek en çok örnek burada. Bunun dışında Ludwigsbrücke, Max Joseph Brücke, Isar nehri kıyısı, Kreiswerwaltungreferet ve Angel of Peace çeşmesi civarındaki merdivenler sokak sanatları avının diğer adresleri olacak. Walking Man, Leopoldstrasse no.36'daki bu heykel Amerikalı sanatçı Jonathan Borofsky tarafından 1995'te yapılmış. Tam 17 metre ve 16 tonluk bu adamı caddede görmek biraz enteresan bir his.. Tesadüfen değil, bizzat bilerek gittiğim halde yine de şaştığım esere tesadüfen rastlayıp ürkenler dahi varmış.. Maximilian Joseph Graf von Montgelas, Modern Bavyera'nın kurucusu devlet adamının Promenadeplatz üzerindeki heykelini 19 no. lu tramvayın içinden görmemle yanında bitmem bir oldu. Zira alüminyumdan yapılan etkileyici bir tasarımı var.. İnsanların güneşe karşı ilgisini, her fırsatte kendilerini ona teslim edecek bir ortam yakalamalarını sevdim.. Bira bahçelerinde, Isar kıyısında, parklarda ya da meydanlarda.. Hava kararıp ortalık sakinleşirken eski şehir merkezinde özellikle Alter Hof'da dolanmaktan keyif aldım.. Asamkirche'nin inanılmaz süslemelerine dalıp gitmek, Rathaus'un Gotik mimarisinde her bakışta başka bir detay yakalamak hoşuma gitti.. İnsanların tarzını, şehrin genel havasını, Münih'teki yaşam akışını sevdim.. Elbette çok yürüdüm, keşfettim, yedim, içtim, denedim, eğlendim.. Hepsini sırasıyla paylaşmak niyetindeyim.. Bir sonraki yazı BİR BAŞKA MÜNİH 'te şehirden sevdiğim adresler var..


Herkesin bulunduğu şehirden keyif alma kriteri farklı. Ben kendine semt edinenlerdenim. Dönüp dolaşıp gideceğim kürkçü dükkanı niyetine bir kahve, yürümekle tüketemediğim sokaklar, etrafımda görmekten mutlu olacağım semt sakinleri lazım bana. Ortamımı buldum mu şahaneyim! Tıpkı Münih günlerimdeki gibi.. Glockenbachviertel'deyim. Olmak istediğim yerdeyim.. Hepsinde sokağı saran kahve kokusu zaten sabit, biz ortamlarına göz atalım.. U Bahn'ın Fraunhofer durağında indik mi mahallenin göbeğindeyiz. Tramvay hatlarımız 16, 17, 18; unutmayalım. Geceyarısından sonra N16 ve N27'ye emanetiz. Sonrası benim sokaklar.. Westermühlstrasse, Klenzestrasse, Müllerstrasse ve Fraunhoferstrasse alışverişin ana arterleri. Tanıdık hiçbir marka yok, garanti. Sadece küçük butikler, tasarım ürünler, konsept mağazalar, kitapçılar ve antikacılar.. Reichenbachstrasse'nin bende yeri ayrı. Sokak boyu şahane dükkanlar, yetmedi galeriler var. Her vitrine bak, hepsine gir çık, gün biter.. Kolosseumstrasse, no.6'da bir numaralı plakçım var: Optimal. Elektronik müzik ve cazda aradığımız tüm yeniler burada. Tozlu plak rafları meraklısına adres: Fraunhoferstrasse, no.26'da Schallplattenzentrale. Yalnız hemen söyleyeyim, burası pek nazlı, sahibi pek tembel. Onun için gitmeden önce çalışma saatleri kontrol edilmeli. Baldestrasse13 ve Baaderstrasse 6'deki insan, hayvan ve doğa dostu konsept mağaza Dear Goods, çok iyisin dostum.. Reichenbach 30 eğlenceli ürünleri ile vakti de nakti de çalar.. Glokcenbachviertelliler.. Böyle söylemek hoşuma gidiyor. Hepiniz güzel insanlarsınız.. Mimarı, tasarımcısı, DJ'i, sanatçısı.. Rahatsınız.. Yenilikçisiniz.. Hipstersınız be siz!.. Seviyorum sizi..


Bir seyahat blogu için yazılan gezi notları kadar, o notlara eklenen fotoğraflar da önemli. Elimden geldiğince seyahat fotoğrafı paylaşmaya çalışıyorum sizlerle. Son yıllarda ben de herkes gibi seyahat fotoğraflarımın önemli bir kısmını sosyal ağlar üzerinden paylaşmaya başladım. Böyle olunca da fotoğraf makinemin yerini her an yanımda olan cep telefonum aldı tabi. Şimdi bu sorulara toptan cevap veriyorum:Telefonumla!.. Şu anki telefonum Samsung Galaxy Note 2; bundan önceki de Note 1 idi.. Yani ben Samsung Galaxy Note müdavimiyim! Hem kullanımı çok rahat hem de kamerası, renkleri muhteşem; çok memnunum.. Yalnız telefonum çok kısa bir zaman içinde tekrar değişecek. Bu kez Galaxy Note 3'e geçiyorum. Mevcut telefonumun harika özelliklerinin üzerine göz ardı edemeyeceğim benim için önemli üç özellik eklenmiş çünkü. Daha önemlisi 13 megapiksellik kamera ki, bu daha yüksek kalitede fotoğraf çekmek demek. İşte bu cihaza hemen sahip olmak için asıl nedenim de bu!.. Aslında bu özellikleri incelediğimde beğenip telefonu almak için kendime hedef bir zaman koymuştım ama araştırmalarım sırasında rastladığım Turkcell'in kontratlı Galaxy Note 3 teklifi bu süreci hızlandırdı. Çok cazip ödeme seçenekleriyle harika bir kampanya hazırlamış Turkcell. Bana da hemen bu kampanyayı değerlendirmek kalıyor. Çok yakında kavuşacağım yeni telefonum Samsung Galaxy Note3 ile çekeceğim şahane fotoğraflarda ve telefonumdan postalayacağım yeni blog yazılarında görüşmek üzere!..


Lezzet avcılarının ilgisini çekecek harika bir haberim var!. Başta yeme içme profesyonelleri ve yemek tutkunları olmak üzere yemek yemeye ya da pişirmeye meraklı herkes için muhteşem bir festival geliyor: Omnivore İstanbul Mutfakta Yaratıcılık Festivali. Omnivore Pop Up Dinner etkinliği ise İstanbul'lu yemekseverlere bol sürprizli ve farklı bir yemek deneyimi sözü veriyor. Şeflerin sırlarını açığa çıkaran demolardan ve ilham verici mini eğitimlerden oluşan Master Classes bölümünde uluslararası ve Türk şefler fikirlerini, tekniklerini ve tutkularını paylaşıyor. Bu bölümde Usla School, Kantin, Maya, Mama Shelter, Nicole, Rocca, Alancha, Yeni Lokanta, Gile, Neolokal gibi önemli adreslerin şeflerinin bulunduğunu heyecanla paylaşmak isterim. Katılacak yabancı şefler ise Moskova Entrekot; Lyon Palegrie ve Antwerp Veranda'dan.. Omnivore web sitesinden öğrenebilir, bu doğrultuda rezervasyonlarınızı yaptırabilirsiniz. 27-29 Kasım 2014'te İstanbul Kongre Merkezi ve çeşitli restoranlarda düzenlenecek bu sıradışı festivalin yemekseverler için unutulmaz bir deneyim olacağını düşünüyorum ve önemle hatırlatıyorum: Kasım programınıza mutlaka ekleyiniz.


Yaşadığım şehrin güzel kahve dükkanlarını ziyaret etmeye devam.. Kimi yeni mekan, kimisi çoktan popüler.. Kahve meselesini önemseyen bir adres. Tutkusunu işi yapmış "kahvesever" bir çiftin şahane girişimi. İsmi, logosu, mekanın her ayrıntısında göze çarpan kurumsal kimliği çok başarılı. bir o kadar da kendi halinde. Ortamı sıcak, müziği keyifli, geleni gideni renkli. Kahve çeşitlerinden FlatWhite ve DeathWish mekanın popülerleri. Sütlü kahvelere günlük sütün en iyisi kullanılıyor; önemli!. Kapı önü ayrı keyif.. Üşüyen olursa diye hazır bekleyen şallar "keşke üşüsem de kullansam" kıvamında!. Mekanın müzikle de tasarımla da arası iyi. Yakında plaklı bazı sürprizleri bile olabilir!. Kahvenin yanında atıştıracak küçük şeyler var. Ev için ağaçtan el yapımı objeler, rengarenk emaye muglar, vesaire aksesuarlar da var. Dışarıda akan hayatı izlemek, yan masa ile sohbet etmek, kitap karıştırmak, internet erişimini kullanıp mail yollamak, ya da sadece öylece oturup kafa dinlemek serbest. Bir fincan güzel kahve için gereken miktar 7 gram.. Onun için mutluluk zaten bana göre hep 7 gram!.. 7 Gr'da çektiğim fotoğraflar aşağıdaki galeride..


Her seyahatin notlarının ilk cümleleri o seyahat sırasında o anki duygu ile beliriyor kafamda.. Bu yeni Napoli seyahati sırasında da dönüşte hazırlayacağım yazının duygu dolu olacağını düşünüyor, kafamdan hep Napoli'ye ilan-ı aşk cümleleri geçiyordu.. Ben bu son seyahatte daha da çok sevdim Napoli'yi.. Öyle ki, daha bu yıl bitmeden yeniden kavuşmayı hayal edecek, planlayacak kadar.. Ancak aradan geçen zamanda farkettim ki Napoli'nin ciddiyetle anlatılmaya çok ihitiyacı var.. Romantikliği bir kenara bıraktım; size Napoli'yi enine boyuna anlatacağım!. Roma-Napoli arası tren ulaşımı çok kolay. Regional tren yaklaşık 3 saat sürüyor ve ucuz. Intercity ve Frecciarossa daha hızlı ve biletler daha pahalı.. Detaylı araştırmak için trenitalia. it sitesine bakabilirsiniz. Biz Napoli'ye iki kez tren ile seyahat ettik; iksinde de sabah erken saatteki regional trenlerle ekonomik bir şekilde ulaştık. Tren ile Napoli Centrale istasyonuna vardığınızda buradan tüm şehre rahatlıkla ulaşım sağlayabilirsiniz. Napoli havalimanından Napoli şehir merkezine ulaşımda taksi dışında Alibus otobüslerini de kullanmak mümkün. Otobüs, havaalanı ile merkez tren istasyonu ve liman arasında çalışıyor. Bilet otobüs içinden de alınabiliyor ve 5 . Napoli şehiriçi ulaşımı için ise tekli(1,10 ), günlük(3,5 ) ve 7 günlük(integrato16 ) biletler mevcut.. Tekli ve günlük biletleri her yerden, 7 günlük olanı sadece merkez istasyon ana gişesinden temin edebiliyorsunuz. Merkezde kullanabileceğiniz 2 metro hattı var; Kırmızı olan M1, bildiğimiz anlamda gayet modern bir metrı hattı; şehrin ana noktalarından geçiyor.. M1 hattını kullanırken istasyonlardaki detaylara dikkat etmelisiniz.. Tüm hat sanat alanı olarak değerlendirilmiş ve her durak farklı bir mimar/sanatçı/tasarımcı çalışması ile zenginleştirilmiş.. Özellikle tasarımcı Karim Rashid ve Alessandro Mendini çalışması UNIVERSITA durağı ve mimar Oscar Tuscuats Blanca tasarımı TOLEDO durağı çağdaş sanat müzesinde geziyor hissi yaratıyor. Mavi olan M2 metro hattı ise merkez istasyondan şehrin uzak banliyölerine kadar ulaşabileceğiniz bir tren hattı. Başka hatlar da var ama şehiriçi ulaşımda bunlar yeterli olacaktır, kafaları fazla karıştırmayalım!. Napoli oldukça yokuşlu bir şehir olduğundan pek çok da funiküler hattı mevcut. Aynı sınırsız bileti kullanarak funikülerler ile üst mahallelere geçebilirsiniz.. Funikuler hatlarının en meşhuru tarihi (1928) Funicolare Centrale. Bunlar dışında otobüs ve tramvay hatları da bulunuyor. Google harita uygulamasında tüm ulaşım ağı kayıtlı ve doğru çalışıyor.. Gideceğiniz noktayı yazıp toplu taşıma yol tarifi alırsanız seçeneklerinizi görebilirsiniz. Tüm ulaşım ağına rağmen Napoli bol bol yürüyeceğiniz, yürümesi keyifli bir şehir.. Napoli, kendisine bağlı turistik beldeleri çok meşhur olsa da şehir merkezi çok fazla turist almayan bir şehir.. Dolayısıyla her "az turistik şehir"de olduğu gibi Napoli'de de konaklama alternatifleri bu sebeple kısıtlı ve ekonomik seçenekler bulmak biraz zorlayıcı. Buna bir de şehirle ilgili güvenlik endişeleri eklenince konaklayacak yer bulma konusunu dikkatle ele almak gerekiyor.. Çok büyük ve konforlu otellerle ilgili sıkıntı yok; zaten çoğu güzel bölgelerde.. Ancak 3 yıldız ve altında bölgeyi iyice araştırmanızı, hatta google haritalardan sokak görüntüsüne dahi bakmanızı öneririm. Çok basitçe istasyon çevresinden uzak bir tesis seçmek şart diyebiliriz.. İstasyon çevresi ve İspanyol mahallesinin bazı kesimleri dışında hiçbir bölgenin büyük problem yaratacağını düşünmüyorum. Oteller dışında ev kiralamak da yaygın bir tercih.. Eğer sorunsuz bir konaklama arzu ediyorsanız özel önerim bizim gibi Chiaia bölgesini seçmeniz olacak.. Chiaia semti Napoli'nin merkezine yakın, nezih bir yerleşim bölgesi. Çevresinde çok sayıda mağaza, cafe, restoran ve bar var. Kafanızda biraz İstanbul Nişantaşı havasında bir semt canlandırabilirsiniz. Burada da oteller var ama ev alternatifi daha çok karşınıza çıkacak. Piazza dei Martiri ve Piazza Amadeo arasına bir işaret koyun ve bu geniş çemberdeki alternatifleri gözden geçirin.. Her şekilde konaklayacağınız yerin ulaşım alternatiflerini ve sokağını haritalardan kontrol etmelisiniz. Sadece merdiven ile ulaşılan bir yer, çok yokuşlu bir sokak ya da hemen arka sokak gibi görünen bir yer arada kot farkı olan ayrı semtte olabilir. Bizim kaldığımız oda Nel Cuore di Gisa idi.. Konum ve olanaklar olarak çok mutlu etse de pencerelerle ilgili bir dezavantajı olduğu için dikkatle değerlendirmenizi öneririm.. Chiaia için The Royals Experience, tarihi merkez için Palazzo dello Spagnuolo B&B bakabileceğiniz tesislere diğer örnekler.. Napoli, hakkında güvenlik anlamında en çok olumsuz yorum yapılan şehirlerden biri.. Bu gidişimizde uzun bir süre kalma ve bunu değerlendirme şansım olduğu için eskiden beni daha çok tedirgin eden Napoli hakkında artık hiç de böyle düşünmüyorum. Napoli Avrupa'daki herhangi bir büyükşehirden daha tehlikeli değil.. İnsanların böyle düşünmesine sebep ne peki? Sadece şehrin belirli bir bölgesinde dolaşıp tamamını görmeden, kısıtlı deneyimle yapılmış yorumlar.. Ama nasıl böyle oluyor tecrübe ettiğim için anlayabiliyorum. Biz bu seyahatte günübirlik bir gezi sonrası istasyondan çıkıp metro ya da otobüse binmek yerine "şurada bir yere uğrayalım" diye hesapsız kitapsız yürüdük ve gideceğimiz yere uğradık.. Sonra bir iki sokak renkli göründü ve devam edelim dedik.. Ancak o renkli sokak birkaç yüz metre yürüyünce çehre değiştirdi.. tipler değişti.. Tedirgin olup yön değiştirdik ama sokaklar öylesine labirent ki, bir türlü ana cadde Corso Umberto'ya çıkmayı başaramadık.. Bazı kesişen caddeler arasında kot farkı var; haritadan bulsanız da yürürken sapacağınız yer yukarıda kalıyor, başaramıyorsunuz.. O garip mahalleden çıkamamanın stresi ile yarım saat kadar deli gibi yürüyüp nihayet mantıklı bir yere çıkmayı başardık!. Kimse bize bir şey yapmadı; sadece mahallenin yabancısı olan bu tiplere dikkatle baktılar.. Çoğunluğu çok kötü, yamuk yumuk, kılıksız tiplerdi.. Akşamüstü değil de gece olsaydı herhalde korkudan delirirdim.. O yüzden diyorum ki; Napoli'ye geldiğinizde şehri çözmeden istasyonun oralarda "şuradan yürüyeyim aralara dalayım" gibi fantastik davranışlara girmeyin. "Pizzacı Da Michele çok yakın; şu kestirmeden gideyim" demeyin.. Daima ana caddeyi tercih edin. Şehrin merkezinde, çarşı içinde turist olduğunuzu bas bas bağıran kılıkta gezmeyin; "normal" olun. (.. ki bu benim her şehir için altın güvenlik kuralımdır. Turistim diye bağıran kıyafet, boyunda asılı fotograf makinesi, elde telefon ve harita her yerde risktir.. İstanbul da dahil!.. Valiz deseniz asla valizi bırakıp hiçbir yerde yanından uzaklaşılmaz!. Biz araç kiralamadığımız için bu konuda durumu ayrıntılı olarak bilmiyorum ama yollarda birkaç camı kırılmış araba gördüm.. Demek ki arabayı nereye bıraktığına içinde bir şey bırakmamaya da dikkat gerekiyor.. Anlattığım yarım saatlik heyecan fırtınası dışında yaklaşık bir hafta boyunca şehrin girip çıkmadığımız köşesi kalmadı diyebilirim.. İspanyol mahallesinin arka sokakları da dahil her yeri gezdik ve başımıza minicik de olsa bir şey gelmedi, böyle bir ihtimalin doğacağı en ufak bir risk anı bile olmadı. Geceleri daha çok Chiaia, Piazza Bellini ve Vomero'daydık; eğlenenlerin arasına karıştık.. Yalnız eğlenmeye çıkan kız arkadaş gruplarına bol bol rastladık.. Dediğim gibi paranoyak olmadıktan sonra Napoli'nin herhangi bir şehirden hiçbir farkı yok; tedbirli olun yeter.. Bu arada bir de "Napoli pis, her yer çöp!." denildiğini duyarım ama ben her iki gidişimde de çöp dağları falan görmedim.. O bahsettiğim sokaklar pisti evet ama şehrin merkezi ve diğer yerlerde bir anormallik yok.. Sanırım bir dönem haberlere çıkan çöp krizine denk gelenlerin yorumu bu ama şu an şehirde böyle bir sahne yok.. Napoli'de ne yenir diye sorsam "Pizzaaa!" diye bağıracağınızı biliyorum.. Ancak Napoli'de pizza akla gelen ilk yemek seçeneği olsa da Napolililer her gün pizza yemiyor!. Çünkü yiyecek başka harika şeyleri de var!. Spagetti vongole, salsiccia con friarielli, pasta genovese, pepata di cozze, pasta con patate, peynirler, kızarmış pizza, deniz mahsülleri diye başlayıp sonsuza uzatabileceğimiz bir liste var.. Bir kere en başa Antica Pizzaria da Michele'yi altın harflerle yazalım. Çünkü burası "Napoli usulu Pizza nedir? sorusuna cevap niteliğinde olmazsa olmaz bir klasik!. Eğer ilk kez şehri ziyaret ediyorsanız öğlen 12'den biraz önce kapısına gidip numaratörden fiş alıp kuyruğa girmelisiniz. Eğer Napoli'ye ilk kez geliyorsanız Michele'den sonra yapacağınız ikinci şey akşam yemeği için Trattoria Nennella'nın önünde kuyruğa girmek.. ve sıranızı beklerken sokaktaki Cammorata Spritz'de plastik bardakta aperol içmek.. Nennella dünya üzerindeki en gürültülü, en karmaşık lokanta. Şarkılar söyleyen, küfürleşen, müşterileri ile dans eden garsonları ile iddiasız, basit Napoli mutfağı yemekleri sunan aile işletmesi fiks menü uyguluyor.. Elinize tutuşturulan menüden başlangıç, ana yemek ve yan lezzet seçip (fiks menü 12 ) ev şarabı (+3 ) ile taçlandırıyorsunuz.. Finalde meyve ve limoncello ikram ediyorlar.. Burada Napoli'nin en güzel yemeğini değil, en ilginç olanını yiyeceksiniz daha çok!. Bu şehrin ruhuna uyan bir şey yapmak istiyorsanız adres burası. İlk gidişimizde çok sevdiğimiz için bu kez de ilk akşam yemeğimizi burada yiyerek şehre çabuk ısınalım dedik.. Yoğun turist ilgisinden menüye ingilizce de eklemişler ve gürültücülük sanki iki kat artmış!. Aniden başlayıp masamızı ıslatan yağmurun telaşı da eklenince yine bir Napoli filmi sahnesinin içinde bulduk kendimizi.. Sorbillo / Merkezde, çarşı içindeki uzun kuyruklu şubesine nazaran sahilde, Via Partenope üzerindeki Sorbillo biraz daha sakin ve kesinlikle daha lokal.. Daha çok şehir sakinlerinin terch ettiği şube evimize de yakın olunca birden fazla kez ziyaret ediyoruz. Gino Sorbillo tamamı sertifikalı bölgesel malzemeler ile şahane pizzalar yapıyor. Sarı Vezüv domatesler, kırmızı San Marzano domatesleri, has "mozzarella di bufala"lar ve artisan biralardan sonra ben de gururla itiraf ediyorum ki artık ben de Sorbillocuyum!.. - Tam burada pizzaya bir parantez: Napoli pizzasının standartları Associazione Verace Pizza Napoletana tarafından belirlenmiş.. Unu, mayası, tuzu, çap ölçüsü, hamurun kıvamı, pişme ısısı, sosundaki domatesi, peyniri ile tüm kuralları sabitlenen pizza için tüm ayrıntıları buradan okuyabilirsiniz. Bu kuralların dışında kalan her pizza "yorum" oluyor ama kapısında Pizza Napoletana yazıyorsa işte bu kurallara uygun pizza olmak zorunda!. Şehirde hem orijinal hem de farklı malzemelerle geliştirilmiş pek çok pizza alternatifi var. Benim bu kez yanımda Sorbillo ve Michele'den başka hangi adresler var? Caserta'daki Pizzeria I Masanielli (Francesco Martucci; öğretmenim Daniele'nin amcasının dükkanı Add'o Guaglione, Pizzeria Concettina ai Tre Santi.. Bunlar hep Daniele'nin Napoli Notları'ndan.. Ayrıca Pizzeria da Matteo, Ristorante Pizzeria Carmnella, Pizzeria Nino Pannella ve Carlo Sammarco Pizzeria da merak listemde ama insan kaç öğün pizza yiyebilir ki!.. La Masardona / Normal odun fırınında pişen pizza dışında bir de Napoli'ye özel kızarmış pizzalar var ki en azından bir kere tatmak şart!. Pizza Fritta denen ve genelde elde ya da paket yenen bu pizzaları yanmadan yemenin püf noktası önce tepesinden ucunu koparıp buharı çıkarmak.. sonra içinde dibe doğru biriken iç malzemeyi pizzanın karnına bastırarak ara ara kontrollü olarak yukarı iterek yiyorsunuz. İç malzeme çok çeşitli; deniz mahsullerinden sebzeye, et ürünlerine uzanan oldukça fazla seçenek var.. Özellikle peynir ve prosciuttolu versiyonlarını Napoli yerlileri sabah kahvaltı olarak da tercih ediyor.. Kızarmış pizza için Esterina Sorbillo, Pizzeria de' Figliole ve benim favorim La Masardona ilk akla gelenler.. Israrla La Masardona diyorum; yerlisinden onaylattım! Yine sahildeki şubesinden paket olarak alır da deniz kıyısında taşlara oturarak yerseniz şahane, leziz ve lokal bir hareket yapmış olursunuz!. Partenope sahilinde oturup bu pizzayı yediğim anlar kendimi en şehre ait hissettiğim anlardan.. Paket pizzanız ile sahilde oturmak ve hatta pizzanızın deniz ve Vezüv yanardağı fonunda fotoğrafını çekmek Napoli'de çok "instagramik" bir hareket!.. Osteria della Mattonella / Matteonella "fayans" demek. Bu küçük lokantada yemek yerseniz adına yakışır şekilde duvarlarının fayanslarla kaplı olduğu, masalarında geleneksel seramik sürahilerle servis yapılan, yemeklerin el boyaması vietri sul mare tabaklarında servis edildiği bir aile işletmesini seçmiş oluyorsunuz.. Via Chiaia üzerinden merkeze doğru yürüdüğümüz bir öğle yemeğinde gidiyoruz bu küçük lokantaya.. Önce öğlen için rezervasyon yaptırmak üzere Ponte di Chiaia'nın altından geçip ilerideki binanın içinde kalan asansörden lokantanın olduğu üst sokağa çıkıyoruz!. rezervasyon saatinde masamıza kurulup günün yemeklerinden "melanzane alla parmigiana" ile "pasta genovese napolitana" sipariş ediyoruz. Görüntü olarak içinde sunuldukları tabakların aksine biraz karışık görünen iki lezzetli yemek ve yanında ev şarabı ile, yanımıza oturan profesör ile sohbet ederek çok keyifli bir yemek yiyoruz burada.. Hala aklıma geldikçe bir fayansları bir de genovese'nin muhteşem tadını anımsıyorum.. Pasta genovese napolitana'yı Napoli'de deneyebileceğiniz en iyi adreslerden biri de Trattoria Malinconico.. Ama unutmayın, sadece günlerden Salı ise!.. Eğer donuz etine karşı hassasiyetiniz varsa garsonunuza sormaktan çekinmeyin; çünkü geleneksel pek çok tarifte içinde bir miktar domuz ürünü panchetta kullanılıyor olabilir. Osteria da Tonino / Tipik bir lokantada lokal yemekler denemek isterseniz Chiaia'da lokallerin tercih ettiği tarihi da Tonino (1880) çok güzel bir seçenek.. Menüsünde makarnalar, et yemekleri ve bölgede yaygın olduğu üzere sakatat yemekleri var.. Yine küçücük bir yer olduğu için rezervasyon şart. Pescheria Mattiucci / Burayı tanımlamak için sushi ve ceviche'nin Napolitan hali demek hiç yanlış olmaz!. Sabah kendi elleriyle tuttukları balıklardan dünyanın en lezzetli çiğ balık tabaklarını hazırlıyorlar, siz de içerideki 10-15 tabureden birinde bir kadeh beyaz eşliğinde art arda birkaç çeşidi deniyorsunuz. Şahane değil mi! Farklı şekillerde marine edilmiş çiğ balık ağırlıklı bir menü ilginizi çekerse gündüz sıradan bir balıkçı dükkanıyken, gece hoş bir gastro bar'a dönüşen bu keyifli mekana mutlaka uğramalısınız. Umberto / Napoli'nin yüz yılı aşan işletmelerinden biri olan Umberto'yu Napolililere sorduğunuzda onlara göre şehrin en iyi pizzası burada değil ama gitmek için bir sebep arıyorsanız keyifli servisi, el boyaması tabakları ve ambiansını bahane edebilirsiniz.. Ben de belki gideriz diyordum ama o el boyama tabakların en hasında yeme şansı bulunca eve giderken sürekli önünden geçip sadece "ya ne tatlı" dediğimiz bir yer olarak anılar arasında yerini aldı.. Akşam yemekleri için Castel dell'Ovo'nun altında kale içindeki restoranların ve Via Partenope üzerindeki kıyı restoranlarının da güzel bir havası var. Bir akşam yemeğinizi bunlardan birine ayırabilirsiniz. Önce Via Partenope'de mesela aperitivo yapıp keyfi yemeğe uzatabilir ya da sonra kale tarafına geçip gözünüze en cıvıl cıvıl ve keyifli gelen yerde yemeğe geçebilirsiniz. Bana göre Napoli her öğünde restoranlara kurulup masaları "donatella" yapacağınız bir şehir değil!. Bazı öğünler ayaküstü de geçiştirebileceğiniz öyle güzel alternatifleri var ki.. Bir kere kızartmaya aşırı düşkün bir şehir.. Napoli'de her gün "fry-day"!!! Via Toledo'da yürürken bir külah karışık deniz mahsülü kızartması da yiyebilirsiniz kızarmış pizza da... Eğer Vomero civarındaysanız semtin meşhur kızartmacısı Friggitoria Vomero'da onlarca ilginç kızartma çeşidi arasından seçtiklerinizle çok ucuz bir öğle yemeği yiyebilirsiniz. Hatta kızartılan bir de makarna var. Giri di Pasta pek çok farklı malzeme ile spagetti makarnayı birleştirerek yuvarlak bir formda kızartıyor, elinizde ısırarak yiyorsunuz ve bira ile çok iyi gidiyor!. Birkaç şubesi var; biz Vomero'dakini deniyoruz.. Napoli burger sevenlere karşı da boş değil. Chiaia'daki PUUK Burger Store ve Posilipo'nun popüler mekanı Pub Poulette şahane alternatifler. Vaktiniz genişse Pub Poulette'e akşamüstü gitmeli günbatımını burada geçirmelisiniz.. Kahvaltı ya da tatlı bir mola için ise sayısız alternatif var. Napoli tam bir pastane cenneti ve çok tehlikeli!. Bu kez konaklama süremiz uzun olduğuna göre kahvaltılarımızda Napoli'ye özgü "sfogliatelle"yi denemek için fırsatımız var. Portakal aromalı ricotta peynirli dolgu ve bin katlı çıtır hamurdan oluşan ve adını Türkçe'ye "yaprakçıklar" olarak çevirebileceğimiz tatlı, özellikle ılık yenildiğinde güzel oluyor.. Biz de bu tatlıyı en iyi yapan yerlerden Pasticceria Pintauro ve Sfogliatelle Attanasio'da deniyoruz.. Aslında iç harcı bana göre çok fazla, sanırım bu tatlısız da yaşayabilirim!.. Birdy's Bakery favori fırın/cafelerimden biri.. Tarihi fırınlarda kahve ve hamurişini genellikle aynı anda bulmanız pek mümkün değil çünkü; bunu yapabileceğiniz modern ve keyifli adreslerden biri Birdy's.. Yine Chiaia şubesi oldukça büyük ve iyi.. Meşhur tarihi pastanaler arasından kahvaltıda hamurişlerini sevdiğim iki adres ise Pasticceria Vincenzo Bellavia ve Moccia Pastanesi. Moccia Pastanesi'nin Posilipo şubesinin yeri ise apayrı!. Minnicik balkonundan şahane Napoli manzarasına bakarak kahvaltı ya da aperitivo yapmak öyle keyifli ki!.. Karşınızda Vezüv, hemen yanınızda Palazzo Donn'Anna, elininzde bir fincan kahve.. Daha çok pastane alternatifi için Daniele'nin Napoli önerilerine göz atabilirsiniz. Akşamüstü en sevdiğim meydanlardan biri Piazza Bellini. Bu meydandaki kafeler ve onları dolduran insanların enerjisi harika. Caffe Letterario Intra Moenia zaten klasik; ilk ziyaretimizde de çok sevmiştik.. Bu seferki asıl favorimiz ise yine meydanda hemen Güzel Sanatlar'ın altındaki Spazio Nea. İçeride sergi, avluda renkli masalar, güzel müzik ve akşamüsütü içkisi.. Bir yaz akşamüstünde bulacağınız en serin ve keyifli köşelerden biri.. Ben Piazzetta Nilo civarında kalabalığın arasında rastgele bir yerde oturmayı da çok seviyorum.. Ama bu bölgedeki favorim Taralleria şimdiden çok özlediğim yerlerden.."Tarallo"ları ile ünlü pastane Leopoldo, sırf bu konuya odaklanarak harika bir akşamüüstü mekanı açmış.. Taburelerine oturup birkaç tarallo seçiyor yanını da şarküteri ve peynirler ile donatıyorsunuz.. Tepsiye soslar ve artisan Napoli birası Jattura da eklenince oluyor şölen!. Burası şehirde en sevdiğim yerlerden oluyor.. Tarallo farklı bölgelerde de yapılıyor ama Napoli usulü olanı bol bademli, karabiberli halka galeta gibi düşünebilirsiniz.. Pastanelerde taze olarak satıldığı gibi hazır paketli hediyelik olarak da rastlanıyor.. Yalnız genellikle kıyır kıyır olmasına sebep doğuz yağı olduğu için yine bu konuda hassasiyeti olanların sormasını ya da etiketleri okumasını önereceğim.. Castel dell'Ovo yakınında Officina son dönemde şehrin popüler aperitivo mekanlarından biri.. Vomero'daki Fonoteca'nın aperitivo büfesinin çeşitliliği ve lezzeti lokaller arasında takdir sebebi. Ayrıca Gambrinus başta olmak üzere tarihi kafelerde de mini aperitivo yapabilirsiniz.. İyi kokteyli için de Vomero'da Archivio Storico, Piazza Amadeo'da Salotto Martucci ve Trip güzel alternatifler.. Ayrıca Chiaia sokaklarında da pek çok rastgele girilecek alternatif var. Şarapevi Enoteca Belledonne ve kitap-kafe Libreria Berisio bir kadeh şarap için keyifli alternatifler.. Kahve Napoli'de ayrı bir dünya, adeta tez konusu.. Onun için ayrı bir başlığı da hak ediyor.. Geçmişte, savaş yıllarındaki yokluk zamanlarında bir gün güzel bir haberle çok mutlu olan bir adamın ilk olarak Caffe Gambrinus'ta fazladan bir kahve parası bazı kaynaklara göre 10 kahve parası) bırakarak bunu başlattığı geçiyor kaynaklarda.. Bu hiç tanımadığınız birine karşı iyi niyet ve sevgimim bir ifadesi olarak tüm orta sınıf kahvelerinde yaygınlaşıyor.. Keyiflisiniz, mutlusunuz; bir kahve içiyorsunuz ve hiç tanımadığınız, sizden sonra o gün oraya uğrayacak birine bir kahve ısmarlıyorsunuz.. Kim olduğunu görmeden, bilmeden.. Elinde bir önceki müşterinin bıraktığı kahve bedeli olan görevlinin kapının önündeki beye yönelttiği kahve ister misiniz efendim? karşılığında gördüğü şaşkınlık ve mutluluk.. O zor yıllarda bunun kıymetini bir düşünün.. Bu gelenek günümüze kadar sürmüş ve oldukça da önemseniyor.. Napoli'de girdiğiniz pek çok kafede bunu deneyebilir, hiç tanımadığınız birine bir fincan kahve ısmarlayabilirsiniz.. Ya da tam tersi, siz, başka birinin bıraktığı fişi kullanarak hiç tanımadığınız birinin ısmarladığı kahveyi içebilirsiniz. Genellikle sistem bir fiş fazladan kestirerek işliyor.. "Due caffe, uno sospeso" Tezgahlarda dizili fişler görürseniz anlamı budur.. Geleneğin doğduğu Gambrinus'ta ise Tükçe de dahil her dilden kısa bir açıklama yazısının yer aldığı bir kumbaraya atıyorsunuz fişi.. Burası artık şehrin en turistik kafesi olduğu için en çok fiş burada birikiyor.. Sanmayın ki sadece fakir/muhtaç halk kullanıyor fişleri.. Biraz izleyin; askıda kahve içmek Napoli'de son derece normal bir şey.. Gayet normal biri de öğle tatilinde yemeğinin üstüne hiç tanımadığı birinin ısmarladığı kahveyi içebilir.. Napoli'de doğruğunu birkaç yıl önce Napolili öğretmenimden öğrendiğim ve çok etkilendiğim bu gelenekle ilgili İtalyanca kaynaklardan baya araştırma yaptım.. Yakın zamanda da Netflix'te de Coffee for all isimli bir belgesele rastlayıp izledim.. belgesel buradan yola çıkarak farklı şeyler de anlatıyor ama fikir vermesi açısından Napoli seyahati öncesi izleyebilir, şehre gidince belgeselde de yer alan Caffe Diaz'da bir kahve içebilirsiniz belki.. Gambrinus / Eğer sizde de "şehirlerin en eski kahve dükkanlarını ziyaret etme" takıntısı varsa mutlaka uğramalısınız.. Ancak geçen ziyaretime kıyasla artık çok daha turistik olduğu için servisin baştansavma ve Napoli standartlarında çok pahalı olduğunu söylemeliyim.. Bence barında ayaküstü bir kahve içip Caffe sospeso kumbarasını görün, iç salona hayranlıkla bakın ve daha güzel ve ekonomik kahveler içmek üzere başka bir yere doğru yürüyün!.. İl Vero Bar del Proffessore / Espresso'sunun üzerindeki yoğun krema tabakası sebebiyle bu seyahatin en sevdiğim kahvecilerinden biri. Önünden her geçişte bir shot atmalık!. Bar Mexico / Şehrin en ünlü kahve dükkanlarından biri daha.. İstasyon meydanında ve şehrin farklı noktalarında birkaç şubesi var. Huysuz abilere siparişi verince anında şahane bir kahve bırakıyorlar bankonun üzerine.. Caffe Reginelle / Burada kahve içmenin en büyük numarası Piazza Plebiscito'ya karşı içmek.. Diğerlerinin aksine ayaküstü değil, masalarında, meydana bakarak keyifle yudumlayınız kahvenizi!. "Şu Napoli ne güzel şehir yaa!" diye geçecek aklınızdan, eminim.. Gran Caffe La Caffettiera / En sevdiğimi de en sona sakladım!.. Burası şehrin en şık kafelerinden biri.. En güzel "Caffe Napoletano" içeceğiniz yer. Espresso ya da cappuccinodan değil, sadece Napoli'ye özgü enfes bir kahveden bahsediyorum bu kez. Caffe Napoletano biraz mocca mantığında bir kahve demleme şekli ama tamamen aynı değil. Kendine özel bir pot'u var. Mokanınkine benziyor ama sistemi aynı değil. Bununla kahve yapmak çok zormuş.. Bizim kursta da var ama Napolili öğretmenler bile pek elini sürmüyor; tamamen ustalık isteyen ayrı bir kulvar. Sonuç filtreye yakın ama keskin, yoğun bir tadı var.. İnanılmaz lezzetli bir kahve.. La Caffettiera'da çok güzel bakır Napoletana potlarında demlenip servis ediliyor.. İçmeden önce raconları da baristanız size kibarca ve zevkle gösteriyor.. Masada da oturabilir barda da takılabilirsiniz ama içeriyi mutlaka gezmelisiniz. Tarihi kahve makineleri, değirmenler öyle güzel ki.. Kahve seven her Napoli ziyaretçisinin mutlaka görmesini isterim.. Ventimetriquadri / Bu şehirde üçüncü dalga kahve yok mu derseniz adres Ventimetriquadri. Vomero'nun ruhuna uygun küçük, keyifli bir dükkanda çekirdek ve demleme tarzını seçebileceğiniz nitelikli kahveler demliyorlar.. Standart Napoli kahve dükkanlarına alışınca fiyat biraz yüksek kalıyor ama "filtresiz asla" derseniz uğrayabilirsiniz. Sevdiğim dükkanlara tekrar tekrar gidince görmek ya da denemek istediğim Bar Gianni, Caffe do Brasil, Gran Caffe Ciorfito, Bar Augustus, Ceraldi Caffe, Centrale del Caffe gelecek seferler için notlarda kalıyor.. belki siz denemek istersiniz.. Manzaralı villalar ile dolu bir tatlı hayat semti olan Posilipo.. Napoli benim için denizin dibinde bulduğum bir hazine sandığı gibi.. Henüz kilidini tam açamadım; menteşenin arasından sızdırdıklarımla bile mutluyum.. İlk gidişimizde tesadüfen karşıma çıkıp aklımı alan ve bu ziyaretimizde liste yaparak her gün en azınan bir tanesine uğradığım "palazzo"lar da şehrin o muhteşem mücevherlerinden.. Tarihte ünlü isimlere adres olmuş, kimi hala ev, kimi konaklama birimi, kimi bir köşeye saklanmış, kimi tüm heybetiyle alıyor aklınızı. Palazzo San Felice ve Palazzo dello Spagnuolo birbirine yakın, benzer mimaride iki yapı inanılmaz güzeller.. mutlaka görülmeli! Palazzo Trabucco, özel mülk olduğu için şansınız varsa avlusuna girebileceğiniz bir başka güzel.. Aslında rastgele öğrebileceğiniz buna benzer çok yapı var ama yürürken birden açılıp içinden birinin çıktığı binalara dikkatli bakmak gerekiyor.. Sırf palazzolar turu yapılsa buna keyifle bir gün ayrılabilir.. Palazzo Mastelloni yine Felice ve Spagnuolu'nun mimarisine benzeyen ama daha küçük bir palazzo.. Dıştan görüntüsü yine çok etkileyici.. Palazzo Venezia ve yakınındaki Palazzo Marigliano başka bir mimari ekolün ürünü.. Marigliano'nun girişinde oyuncak bebek hastanesi var. Venezia'ya ise mutlaka biraz zaman ayırıp içinde dolaşmalısınız.. Biraz eski ve bakımsız olsa da bu kadar sihirli bir yerin içinde olmak harika hissettiriyor; detaylar çok güzel.. Mola verebileceğiniz bir de kafe var. Palazzo Fondi ise diğerlerinden biraz daha farklı. İçinde çağdaş sanat sergileri, müzik dinletileri, çeşitli etkinlikler yapılan bir alan olarak değerlendirilmiş.. Fotografik, keyifli bir bahçesi var. Bulunduğunuz tarihteki etkinlikleri sitesinden kontrol edebilirsiniz. Castello Aselmeyer ise yine şahane binalar kapsamında görmek isteyeceğiniz, en azından Piazza Amadeo'dan fotoğraflamak isteyeceğiniz görkemli yapılardan biri.. Pedamentina San Martino / Castel Sant'Elmo'nun eteklerinden başlayarak şehre doğru inen tam 414 basamak. Her basamakta manzara, sahip olmak isteyeceğin bir ev, içimde yükselen Napoli sevgisi... Ara ara hafif yağmurun çiselediği harika bir yürüyüşten aklımda kalan bunlar ve onlarca fotoğraf.. Palazzo Reale İkonik merdivenleri ve 30 salona yayılan görkemli dekorasyonu ile öne çıkan kraliyet sarayı, Plebiscito Meydanı'nın etkileyici öğelerinden biri.. 09:00-20:00 arası 6 giriş ücreti ile ziyaret edilebilir.. Sanat koleksiyonu bana göre çok etkileyici değil ama mimari görkemi bu sarayı ziyarete değer kılıyor.. Monastero di Santa Chiara/ Santa Chiara Manastırı şehrin etkileyici ve fotografik hazinelerinden bir diğeri..1300'lerde yapılan ve ikinci dünya savaşı döneminde bombardımanla hasar görüp yeniden restore edilen manastırı asıl ünlü yapan bölüm, 1700'lerde avluya eklenen seramik sütünlar ve banklar.. Postoral ve mitolojik sahneler ve çiçek desenleri ile bezeli seramikler inanılmaz bir hava katmış avluya.. Güzel fotoğraflar da çekebileceğiniz manastırı, 6 giriş ücreti ile 09-30-18:00 arası ziyaret edilebilir, bahçesinde dinlenebilir, kitap okuyabilir, küçük kafesinde tatlı bir mola verebilirsiniz. Teatro San Carlo / 1700'lerde yapılan ve dünyanın en prestijli operalarından biri olan Napoli operası Teatro San Carlo, aynı zamanda Unesco Kültür Mirası listesinde.. Henüz burada bir temsil izleme şansına erişemediğim operayı hergün 11:30 ve 15:30'da başlayan ve 45 daikaka süren 7 'luk rehberli turlar ile gezmek için tiyatronun bilet gişesine uğramak yeterli. Capodimonte Müzesi ve Ormanı / Tüm İtalya genelinde en önemli müzelerden biri olan ve koleksiyonunda Caravaggio da dahil pek çok ünlü sanatçı ve eser barındıran Capodimonte, 08:30-19:30 saatleri arasında 12 'luk bilet ile ziyaret edilebilir.. Geniş koleksiyonu, orman gezisi ve müzeden şehir merkezine doğru oluşturulmuş "La Collina Gentile" projesindeki 3 farklı yürüyüş rotası üzerinde görülecek önemli noktalar da düşünülünce Capadimonte ekseninde tam bir günlük planlama yapılabilir.. Capodimonte Müzesi'nde özellikle ilgimi çeken bir afiş koleksiyonu var. Marcello Dudovich'in Mele Mağazası için yaptığı afiş çalışmaları. 1800'lerde kurulan meşhur Napoli mağazası Mele'nin Belle Epoque tarzı renkli afişleri nefis!. Bu afislerin röprodüksiyonları şehir içindeki sahaf dükkanlarında da bulunuyor ayrıca.. Museo Madre / Şehrin en önemli çağdaş sanat alanı olan müzede sabit koleksiyonun yanısıra günsel pek çok sergi ve etkinlik de düzenleniyor.. Salı hariç hergün 10:00-19:30 arası 8 'luk bilet ile ziyaret edilebilen müzenin hiç kuşkusuz en ikonik sembolü çatısındaki Mimmo Paladino'ya ait at heykeli.. Gallerie D'İtalia / Daima prestijli sergilere ev sahipliği yapan Gallerie d'italia'nın Napoli dışında Vicenza ve Milano'da da birer şubesi bulunuyor.. Palazzo Zevallos Stigliano'da konumlanan ve koleksiyonunda bir de Caravaggio eseri bulunan müze, Pazartesi hariç hergün 10:00-18:00 arası ziyarete açık; giriş 5 . Caravaggio demişken Capodimonte ve Palazzo Zevallos dışında Caravaggio görebileceğiniz bir diğer adres de Pio Monte della Misericordia Kilisesi.. Chiesa dei Girolamini'nin duvarında ise Banksy'nin korumaya alınmış graffitisini görebilirsiniz. Via San Gregorio Armeno Napoli'nin en turistik sokaklarından biri "il presepe" heykelciklerinin üretildiği sokaktan mutlaka bir kere geçmelisiniz. Küçük anı ve hediyelikler işini de bu sokakta çözersiniz.. Şehir turu sırasında görülmesi gereken diğer yerler için Yerlisinden Napoli Üçlemeleri'ndeki önerilere de göz atmayı unutmayın!. Tarihi 2500 yıla dayanan 450 km. lik tüneller ile yeraltındaki antik Napoli Sotterranea turu (Sabah 10:00'dan itibaren her saat başında rehberli tur ile gezmek mümkün. Borbone krallığı döneminden kalan ve 2. dünya savaşında da sığınak olarak kullanılan; içindeki araba ve eşyalarla aynen duran Galleria Borbonica turu. (Birkaç ayrı girişi ve alternatif tur çeşitleri var. Napoli'de mağazalar Via dei Tribunali, Via Toledo, Corso Umberto, Via Chiaia ve Via dei Mille üzerinde yer alıyor.. Benim daha çok sevdiklerim ise baştan beri hep bahsettiğim gibi Chiaia'nın ara sokaklarına serpiştirilmiş küçük dükkanlar.. Plak alışverişimizi Fonoteca, Oblamova Music Shop ve Riot Laundry adlı konsept mağazadan yapıyoruz.. Bu anlamda en güzel çeşit Fonoteca'da.. Kitap için La Feltrinelli ve Via Port Alba'daki sahaflar yeterli oluyor.. Port Alba'daki sahaflardan 1800'lerde Napoli'nin en ünlü mağazası olan Melle'nin harika bir afiş baskısını alıyorum, diğer alamadıklarımda da aklım kalıyor.. Antica Sartoria benim İtalya seyahatlerimde mutlaka içine girip bir tur attığım ve ufak bir şey aldığım bir mağaza oldu; ta ki Amalfi seyahatinden beri.. Daha çok sahil kasabalarında şubeleri var.. Sayfiyede kullanabileceğiniz elbise ve aksesuarlar satıyorlar.. Binlerce renk ve alternatif var, desenler şahane ve fiyatlar baya uygun.. Napoli Chiaia'da da güzel bir mağazası var; hemen koleksiyonuma limonlu bir pareo katıyorum bu kez!. Rastlarsanız mutlaka içine girmelisiniz. Garofalo hem Chiaia'da hem de havalimanında şubesi bulunan bir süt ürünleri dükkanı. Taze mozarella, manda sütü tereyağı gibi şeyler lazım olursa günlük olanlarını buradan alabilirsiniz. Havalimanında ayrıca standart olarak köpük kutuda La Marchesa'nın da mozarellası var ama bu kadar sütlü ve taze olmayacaktır.. Procida Adası'na deniz otobüsleri Molo Beverello'dan; feribotlar da biraz ileride Porta di Massa'dan kalkıyor.. Caremar firmasının düzenli seferleri ile kolayca ulaşabilirsiniz.. Burada çekilen Postacı ve Yetenekli Bay Ripley filmleri ile ünü artan sakin ve renkli ada, denize girip ada ruhunu yakalamak için bir günü ayırabileceğiniz harika bir seçenek.. Ischia Adası daha çok Napoli'li ailelerin yazlıklarının bulunduğu, Procida'dan da geçiş sağlayabileceğiniz bir başka ada.. Yine aynı limanlardan aynı şirket ile geçebilirsiniz. Capri Adası ise Napoli'den geçebileceğiniz bölgenin en ünlü adası. Etkilayici kayalık coğrafyası, lüks yaşantısı ve ünlü ziyaretçileri sayesinde dünyanın en lüks tatil noktaları arasında adı geçen Capri'ye yine yukarıda bahsettiğim limanlarda kısa bir feribot yolculuğu ile geçebilir, yolculuk öncesi bir günlük gezi önerileri için Capri Gezi Notları'nı okuyabilirsiniz. Adalar dışında Napoli şehir içinden de denize girebilir, şehrin sayfiyesi Pozzuoli'de keyifle zaman geçirebilir, Marechiaro'da yüzebilir, Posilipo plajlarında gününüzü değerlendirebilirsiniz. Pompei Napoli'den ulaşabileceğiniz turistik cazibe merkezlerinden biri.. Tarihte Vezüv yanardağının lavları altında kalarak yok olan antik kentin kalıntıları ziyarete açık. Pompei Napoli ile Sorrento arasında olduğu için yine Circumvesuviana treni kullanılarak ulaşılabilir. Çok yakınında ziyaret edilebilecek ve yine Pompei gibi Unesco Kültür Mirası listesinde olan bir başka antik kentin kalıntıları ise Ercolano'da bulunuyor. Yine Kültür mirası listesinde bulunan Caserta ise ise görkemli kraliyet sarayı, saray bahçeleri ve Vanvitelli su kemerleri ile özellikle bölgeyi araç kiralayarak gezen turistlerin günübirlik gezi rotasında. Pizza için bir ülkeye gidilir mi? İtalya ise EVET.