Son günlerde gidilir mi, gidilmez mi tartışmasına düşmeden beş cesur kadının kararıyla yeni destinasyonumuz Mardin'i seçiyoruz. Doğru bir karar verdiğimizi, damağımızda ve derin hafıza depomuzda bıraktığı tatlı anların güzel tınılarının ardından, ayırdına varıyoruz. Öncelikle şehri, daha uzun süre yaşamak ve zamanı ergonomik kullanabilmek için sabahın ilk uçuş saatini seçiyoruz. Daha gün ağarmadan yollarda olmak ve karanlık sayfalarına doğru uzun koca bir zamanı, yorulmadan kucaklamak farklı bir anlam katıyor. Mardin Havaalanı'ndan sonra yönümüz Eski Mardin. Yenisine hiç yüz vermeden, tarihini, doğasını, önünde sunulan uçsuz bucaksız manzarasını ve her şeyden önce sevecen esnafını ve halkını kucaklıyoruz. Günün aydığı, bizim uykulu gözlerle önümüze serili uçsuz bucaksız Mezopotamya manzarasına karşılık yaptığımız yerel Mardin kahvaltısının ardından ayılıyor, şehrin işlek, mis gibi kahve kokusunun yayıldığı caddesinde dolaşıyoruz. Her adımda bir esnaftan yayılan mis gibi kahve kokusunu bir Portekiz'de, bir de Mardin sokaklarında hissedebilirsiniz. Ara sıra çıkan ve yeni yapılmış etrafa yayılan kahvenin kokusuna doğru hangi dükkana girerseniz girin, muhakkak ''kırk yılın hatırına'' bir değil birkaç kahve çeşidinin tadına varmadan çıkamazsınız. Son dönemde sadece yerel halkın yalnızlığa doğru çırpınışı, bir anda turizmin çöküşü, esnafı yitik hale getirmiş. Ama güler yüzünü ve cömertliğini esirgemeden ikramını, hoş sohbetini, birbirinden lezzetli kahvelerini, çerezleri ile ağırlayarak uğurluyor. Şehre gelince konaklanacak en güzel yerler cadde üzerindeki oteller olmalı, her yere yakın ve evindeki rahatlığı aratmamalı. Bunun için öncelikle evim gibi gördüğüm Erdoba Otellerini seçiyorum. Otel cadde üzerinde her yere yakın. Gezimize bize en yakın Sabancı Müzesiyle başlıyoruz. Mardin'in mimarisi ve kültürüyle anlam kazandığı, ara sıra sanatsal ve tarihi dokunuşlarıyla renklendirdiği, yerlerden biri.. Müze iki kattan oluşuyor, gelince muhakkak gezmeden dönmeyin. Müzeden çıkınca biraz ileride Hatuniye Medresesi yer alıyor. Medrese, Artuklu Sultanı Necmeddin Alpi'nin hanımı Sitti Razviye tarafından inşa ettirilmiş. Yapılış tarihi kesin olarak bilinmese de 1177-1185 yılları arasında yapıldığı tahmin ediliyor. Medreseye zaman zaman yeni eklemeler yapıldığı için orijinalliğinden kısmen de olsa uzaklaşmış. Yolumuzun üzerinde yer alan diğer bir yapı ise PTT binası. Eski bir tarihi yapıda yer alan postane, Artuklu Üniversitesi Sosyal Tesislerinin yanında hizmet veriyor. Postanenin yanından yukarıya doğru kıvrılan yolda yükseliyoruz. Üstte heybetiyle kale, sağda Zinciriye Medresesi ve önümüzde süzülen Mezopotamya... Zinciriye Medresesinin üst duvarında geleneksel hale getirdiğimiz Mezopotamya'ya karşı kubbelerin ardında bol bol fotoğraflarımızı çekiyoruz. Zinciriye Medresesi'nin içerisi her zaman ki gibi kalabalık. Kısa soluklu dolaşımın ardından, geçen gelişimde keşfettiğim dinlenme yerimiz İzla Art Kafe'ye uğruyoruz. Gabi her zaman ki sevecen ve samimi yaklaşımıyla bizi karşılıyor. Saatlerimizi buraya hediye ediyoruz. Süryani şarabı, likörü, kahve ve çayların üzerine edilen uzun soluklu sohbetin ardından, ''telkari'' nin ustası Gabi'nin babasının yanına uğruyoruz. Mardin denilince akla gelen ilk şey ''Telkari'' tabi ki... Mardin baskılı ve el yapımı telkarileri sadece burada bulabilirsiniz. Birbirinden farklı takılarımızı alınca yemeğin doğru adresi Cerciş Han'a uğruyor, akşam için rezervasyon yaptırıyoruz. Akşam Cerciş Han'da Mezopotamya'nın ışıltısında yemeğe başlıyoruz. Masamızda bakır tepside sunulan birbirinden lezzetli mezeler ve yöresel yemekler, yanında içilen Süryani şarabı, müessesenin ev sahipliği ve çıkışta hediye edilen Cerciş Şarapları geceye hoş bir tat bırakarak, günü tamamlıyor. İkinci gün bizi yoğun bir program bekliyor. Kahvaltının ardından ilk durağımız Deyrul Zaferan Manastırı. Etrafını nar ağaçlarının süslediği manastırın girişinde soluklanma mola yerimizde buraya özel safran kokulu çayımızı içip, özel hurmalı kurabiyeden yedikten sonra heybetiyle yükselen yapıyı rehber eşliğinde geziyoruz. Çıkınca Dara Harabelerine doğru yol alıyoruz. Her seferinde farklı yerel rehberle karşılaşıyorum. Çevrede yaşayanlar, tarihe, harabelere sahip çıkıyor ve her gelen misafiri memnuniyetle ağırlıyorlar. Çevrede kazılar devam ediyor; zaman geçtikçe, yerin altına gizlenmiş tarihten hangi sayfalar aydınlanır, bilinmez? Uzun, ıssız, dolambaçlı yollardan sonra günü bitirmeden soluğu Midyat'ta alıyoruz. İlk görülecek yer, dar sokakların arasına saklanmış, Midyat Konukevi, ardından ara sokaklarının keşfi ve soluklanma molası Shmayaa Hotel'in terası. Otelin içi zevkli, yöresel değerlere uygun döşenmiş. Terastaki manzara da bir başka güzel. Midyat'ı birbirinden güzel farklı açılardan seyredip, makinelerimize kaydediyoruz. Sonra yola devam diyerek, ünlü Mor Gabriel Manastırına geliyoruz. Her gelişimde yoğun ziyaretçi trafiğiyle karşılaşmama rağmen bu sefer yalnızlığa itilmiş. Şehir, sokaklar, sessizliğini yaşıyor. Keyifli bir günü tamamlayıp, güneşi de batırınca kendimizi Mardin'de Antik Sur Restaurant'a buluyoruz. Zengin yemekler, yöresel müziğin eşliğinde çekilen halaylarla bir Mardin gezimizin son gecesini dolu dolu yaşıyoruz. Ertesi gün yolculuk var! Ancak her anı değerlendirme adına sabahın köründe daha horozlar ötmeden, sessiz ve ıssız ara sokakları keşfe çıkıyoruz. Aralara gizlenmiş binalar, değişik kapılar ve büyüsüyle çeken sanat sokağında geçirilen birkaç saatin ardından kahvaltı için otelimize dönüyoruz. Tekrar tekrar içimize çektiğimiz kahve kokuları, mis gibi sabunlar, hepsini takma isteğiyle tutuştuğumuz takılar, çerezler, renkli bademler, bakır cezveler, cevizli sucuk, dolu dolu yaşanan anlar, lezzetli yemekler ve her an tekrar tekrar gelme isteğiyle yanıp tutuşan benliklerle evimize dönüyoruz.


PİSA, İtalya'nın kuzeyinde Toskana bölgesinde yer alan diğerlerine göre biraz daha küçük bir şehir olup, Floransa'ya da çok yakın. Şehre gelen ziyaretçilerin geneli gibi ilk soluğu, hayalini kurduğumuz ve anılarımızda yüzlerce fotoğraf karesine sığdıracağımız Pisa Kulesi'nde almadan önce şehrin sokaklarına sızıyoruz. Pİsa'ya ikinci gelişimiz, bu nedenle biraz daha günlük hayata karışıyoruz. Uzun süreli olmasa da mimarisiyle, kemerli geçişleri, samimi ve sıcak havasıyla gelenleri kucaklayacak nitelikte. ŞEHRE ulaşımımız da çok kolay oluyor. Önce Frankfurt'tan başlayan yolculuğumuz, şehrin dışında yer alan ve küçük bir havaalanında verilen hizmetle Avrupa'nın bir çok şehrine ucuz biletle seyahatin kolaylığını sağlayan RYAN Air Havayollarına ait uçakla yaklaşık bir saat süren uçuşla varıyoruz. RYAN air havayolunun bir kolaylığı da el bagajıyla uçabilmek. Bu nedenle saatlerce bagaj bekleme zahmetine katlanmamış oluyoruz. Pisa'nın da havaalanı küçük ve çok çabuk dışarıya çıkıp, mis gibi İtalyan havasını çekiyoruz. Havaalanında otobüs gişelerinden aldığımız biletlerle (1.5 euro) şehrin merkezine giden otobüslere biniyoruz. Havaalanından sık sık kalkan otobüsler ana meydan durağı olan PİAZZA Della Sitazione'de bırakınca buradan şehrin sokaklarına süzülerek kuleye doğru rahatlıkla ilerliyoruz. PİAZZA VİTTORi EMANUELLE, meydandaki duraktan uzaklaşınca bir anda karşımıza çıkıyor. Şehrin en büyük adacığı da sanırım burası. Ortada meydanı adıyla şenlendiren Vittoria Emanuelle'nın heykeli de yer alıyor. Şehrin ana caddeleri adacığın etrafında yelpaze gibi yayılırken, önümüzde uzayıp giden CORSO İTALİA, meydanından içeriye giriyoruz. Dümdüz sağlı sollu mağazalar, dört katlı binalar, kemerli geçişleriyle tipik İtalyan Mimarisini her sokak aralığında hissedeceğimiz şekilde ahengi bozmadan dizilmiş. Ünlü mağazaların yer aldığı cadde de ilerlerken tam bir alış veriş tutkunuysanız gözlerinizin ara sıra kaydığını hissedeceksiniz. Mağazaların önünden geçip, araları bağlayan kemerli geçişlerde gerideki yaşamı merak edip dalıyoruz. KARNIMIZ ACIKMIŞ, önümüze açılan kemerden sokak aralarına doğru ilerlerken mis gibi PİZZA kokuları etrafa yayılıyor. Hemen dükkandan içeriye giriyoruz, Akdeniz insanı, sıcak ve samimiyetle karşılayıp her hangi bir masayı gösteriyor ve hemen oturuyoruz. Birkaç masayla sınırlı, içeride sadece bir kişinin özenle pizza hazırlıyor. Boy boy değişik lezzette ve fiyatta pizzaları gösteriyor ve tercihimizi soruyor. Daha önce tatmadığımız bir çeşidi, fazla da açlık hissedince tam bir porsiyon siparişini vermiş oluyoruz. Fırından yeni çıkan pizzalar gelince menünün büyüklüğünü gördüğümüzde, yaptığımız hatayı anlayınca iş işten geçmiş oluyor. Önümüzde kocaman bir pizza yenmeği bekliyor. Bizim gibi patlayana kadar yememek için isteyeceğiniz porsiyona dikkat edin! Burada menüler çok büyük. RENKLİ PANJURLU EVLER, balkonlardan sarkan renk renk çiçekler sokakları güzelleştiriyor. Bazılarında aşağıya doğru hafifçe sarkmış renk renk çiçekler de dikkatimizi çekmiyor değil. Sokağa açılan yüksek kapıların aralıklarından binaların ortasını kaplayan avlular gözümüze ilişiyor. Ara sokaklarda sarkan çamaşırlar, sıcak havanın etkisiyle kurumaya çalışıyor. Belli ki günlük yaşam eskiyi koruyarak devam ediyor. MEYDANLARDA YER ALAN MİS GİBİ KAHVENİN TADI, bütün yorgunluğumuzu alıp dinlendiriyor. Sokaklarda artan kalabalık kuleye yaklaştığımızın da göstergesi oluyor. Moladan sonra şehri bereketlendiren ARNO nehrinin üzerinde yer alan PONTE Dİ MEZZO Köprüsü'nden geçerek bir adım daha kuleye yaklaştığımızı hissediyoruz. Ama henüz görüş alanımız da değil. Köprünün iki yanı geniş caddelere açılırken şehrin her yerine ulaşım ya bisikletle, ya da otobüsle. Önümüzde değişik yerlere giden otobüsler sırayla geçiyor. Köprüden sonra Borgo Stretto caddesi boyunca ilerliyoruz. Her yerinde aynı mimarinin izlerini sürdüğümüz yapıların arasında ilerlerken günlük şehrin telaşına karışıp yakınlardaki kalabalığın coşkulu sesini duyar gibi oluyoruz. Yaklaştıkça sesler daha da artıyor. Evet tam karşımızda hafif eğik hali ve güzelliğiyle karşılıyor. Mucizeler Meydanı'a varıyoruz. ''İğne atsan yere düşmez!'' tabiri sanırım burası için söylenmiş. Mevsim yaz, aylardan Ağustos, hava sıcak ve buralar çok kalabalık. Gelmek için en uygun zaman ilkbahar veya sonbahar. Yaz ayında bir yandan sıcakla bir yandan da coşkulu kalabalıkla boğuşuyoruz. PİAZZA DEL MİRACOLİDE gelince diğerlerini gölgede bırakıp, mıknatıs gibi Pisa kulesi çekiyor. Şehrin de ismini taşıdığı Dünyaca ünlü Pisa Kulesi, 1090 yılında tamamlanan katedral için çan kulesi olarak inşaat edilmiş. İnşaatı 1173 yılında tamamlanmış ve o tarihten itibaren de hiç vakit kaybetmeden güneye doğru eğilmeye başlamış. Zemini balçık olup, beyaz mermerden yapılınca yavaş yavaş zeminin yumuşaklığında bir tarafa doğru eğilmeye başlamış. Bu eğilme artık öyle bir noktaya gelmiş ki kule neredeyse yıkılacakmış. 1987 yılında Mucizeler Meydanı'nı bünyesinde barındıran bu bölge, Piazza del Duomo, UNESCO'nun Dünya Mirasları Listesi'ne alınmış. 1990 yılında başlatılan ve yaklaşık 10 yıl süren çalışmayla da kulenin yumuşak zemini 50 cm kadar düzeltilmiş. Böylece kule yıkılmaktan kurtulmuş, ziyarete açılmış ve eğik duran haliyle popüler olmuş. İçerisin de, kuleden başka katedral, vaftizhane de yer alıyor. Her gelenin geleneksel pozuyla kuleyi İtme, azcık düzeltme hareketleriyle ortaya güzel, komik fotoğraflar çıkıyor. Bu fotoğrafların birkaç tanesini de ben arşivime ekledim. PİSA KULESİ'ne çıkmak isterseniz eğer biletlerinizi 20 gün öncesinden Internet sitesinden alabilirsiniz. 8 yaş altı çocuklar kuleye çıkamıyor. Pisa Kulesi için aldığınız biletle aynı zamanda Katedrale de girebilirsiniz. Bölgede uzunca bir zaman geçirip, biraz da kalabalıktan sıyrılınca tekrar PİAZZA Della Sitazione'ye geliyor ve havaalanına giden otobüse biniyoruz. Yaklaşık 10 dakika süren yolculuğun ardından Havaalanın önünden kalkan birkaç firmanın yer aldığı otobüslerden ilk kalkacak olana binip doğru Floransa'ya uzanıyoruz. Pisa ile Floransa arası 80 km olup, yaklaşık yolculuk bir saat sürüyor, ulaşım için de 5 euro ücret ödüyoruz. PİSA bir çok yere geçiş bölgesi. Floransa'ya gidecekler için havaalanın önünden kalkan birkaç firmaya ait otobüsle ( 5 euroluk biletlerle) ya da istasyondan kalkan trenle de ( 5.80 euro) gidebilirsiniz. Pisa'nın yanı başında yer alan ve Beş Köy anlamına gelen Cinque Terre'ya da rahatlıkla buradan ulaşabilirsiniz. Pisa'nın kuzeyinde, yaklaşık 100 km mesafedeki bu köyleri görmeden dönmemek gerekiyor.


Bir şiirdir Mardin... Nakış gibi işlenmiş taş evleri, bir çok medeniyetin izleri, tarihi, kültürel zenginliğiyle büyüleyici bir şehir ve her şeyden önemlisi benim şehrim, memleketim... "Uzakta da olsak, ara sıra uğramalı küstürmemeli şehri!" diyerek düşüyoruz yollara, bir gece vakti. Bilinen bir güzelliğin zengin kucağına doğru... İlk başta şehre yakışan havaalanına indiğimiz anda eski Mardin'e doğru hafif puslu bir gecenin içinde ilerliyoruz. Yaklaşık yirmi dakika süren yolculuğun ardından otelimize yerleşiyoruz. Şehir dolu. Bir yanda baharın müjdeleyicisi Nevruz, diğer yanda yoğun turist akını. Daha iki yıl önce bu şehirle buluştuğumuzda, sayılı bir kaç otel varken şimdi sayılamayacak kadar çoğalarak, gelen müşterileri ağırlıyor. Aylar öncesinden rezervasyonumuzu yaptık, biraz şanslıyız. Her yer dolu! Turizm mevsimi başlıyor, şehirde misafirlerini ağırlıyor. Kısacası çifte bayram yapıyor. Geldiğimizde şehir çoktan günü bitirmiş. Burada hava erken kararıyor. Günün bitimine direnen esnaf müşteri beklerken, bir kaç kişi ve biz sokakta dolaşıyoruz. Ara sıra geçtiğimiz binalardan yükselen müziğin sesleri; bizim, sokağın ve gecenin sessizliğini bozuyor. Bazı mekanlarda eğlence ile birlikte yemekte devam ediyor. Mardin konum itibariyle iki bölüme ayrılıyor, eski Mardin ve yeni Mardin. Tarihe beşiklik eden tek yerleşim yeri eski Mardin... Bir çok uygarlıkların izi bu şehirde. Mardin, mimari, etnografik, arkeolojik, tarihi ve görsel değerleri ile zamanın durduğu izlenimini veren Güneydoğunun şiirsel kentlerinden birisi. Mardin'de, farklı dini inanışların paralelinde, sanatsal açıdan da tarihi değeri olan camiler, türbeler, kiliseler, manastır ve benzeri dini eserler barınıyor. Mardin, İpek Yolu üzerinde, bu nedenle beş han ve kervansarayda mevcut. Sabah güzel Mardin kahvaltısıyla sokakları keşfe çıkıyoruz. İlk rotamız, yakınımızda bulunan Hatuniye Medresesi... Mardin'in 1. Cadde'sinin sonlarına doğru merdivenlerden aşağı indiğimizde karşımıza çıkan Medrese, Hatuniye olarak biliniyor. Artuklu beyi 2. Kudbettin İlgazi'nin annesi Sitti Radviyye tarafından 1177 yılında yaptırılmış. Çok kez onarım gördüğünden özgünlüğü oldukça azalmışsa da iki eyvanlı ve revaklı avlusuyla iki katlı bir Külliye olarak düzenlenen yapıda, kuzeydeki eyvan kapatılarak mescide dönüştürülmüş. Türbede, Kutbeddin İlgazi ve annesinin mezarları bulunuyor. Anadolu'nun en erken tarihli iki katlı açık avlulu ve iki eyvanlı medresesi olarakta kabul ediliyor. Medreseden çıktıktan sonra aynı cadde üzerinde bulunan Sabancı Müzesi'ni de ziyaret etmeden geçmiyoruz. Bu şehrin ana caddesi üzerinde ilerlediğimizde tarihi mekanlara kolaylıkla ulaşabiliyoruz. Bir sonraki destinasyonumuz Şehidiye Cami ve Medresesi. Mardin Şehidiye Mahallesi'nde bulunan Sema'nin Medresesi ismi ile de tanınan bu yapının girişindeki vakfiyesinden öğrendiğimize göre Necmeddin Gazi döneminde 1239-1260 yılları arasında yaptırılmış. Medrese değişik zamanlarda çevresine yapılan eklerle özgünlüğünü yitirmiş ve plan şekli bozulmuş. Bugünkü durumunda dikdörtgen bir avlu çevresinde sıralanmış yapılardan meydana gelmiş. Günümüzde sokak seviyesinin altında kalan, yüksek ve derin bir niş içerisine alınmış ana kapı balıksırtı sütunçeler ve palmetlerle bezenmiş. Bu kapıdan beşik tonozlu bir koridorla avluya geçiliyor. Koridorun solundaki kapı, avlunun solunda karşılıklı sıralanmış iki sıra halindeki medrese odasının bulunduğu başka bir koridora açılıyor. Medresenin camisi enine iki nefli olup, doğu ve batısında çatılı iki girişi var. Caminin minaresi 1916-1917 yılında yapılmış. Taş kaide üzerindeki minarenin gövdesi yivler ve burmalı sütunlarla karışık bir görünümde. Ayrıca medresenin günümüze çok bozulmuş olarak gelmesine rağmen taş işçiliğinin güzel örneklerini yansıttığı da kalıntılarından anlaşılıyor. Yolumuzun sağ tarafında merdivenleri aşarak Zinciriye Medresesi'ne doğru yol alıyoruz. Geceden yağan kar etrafta tülden bir örtü oluştururken biz yavaş yavaş kaleye doğru tırmanıyoruz. Vardığımız yer Zinciriye Medresesi sınırına ulaşınca bir soluklanma molası veriyoruz. Havanın soğukluğu bizi etkilemezken, önümüzde uzanan Mezopotamya büyüsüne kapılarak bir süre seyre dalıyoruz. Her fotoğrafında arkadan poz veren Medrese, önünde uzanan Mezopotamya ile birlikte üstüne örttüğü beyaz tülle gelinlere taş çıkarır nitelikte bir güzellik sunuyor... Bir dilek tutsam ancak bu kadar gerçekleşir. Bir gün önce gördüğüm, karda Mardin fotoğraflarını hayran hayran izlerken "Ah birde karda çeksem" diye içimden bir düşünce geçerken, hemen ertesi gün gerçekleşeceğini nasıl bilebilirdim. Düşüm gerçekleşince coşkuyla soğuya karşı direnerek, bolca fotoğraf çekiyorum. Çatı çekimleri tamamlanınca aşağıya iniyoruz. Sıra medresenin içini gezmeye geliyor. İçerisi inanılamayacak kadar kalabalık. Her gelişimde çektiğim yansıma fotoğraflarına bu sefer ziyaretçilerde dahil oluyor. Zinciriye, Medrese Mahallesi'nin kuzeyinde yer alıyor. 1385 yılında Melik Necmeddin İsa tarafından yaptırılmış. " Sultan İsa Medresesi" olarak ta biliniyor. Timur ordusuyla mücadele etmiş olan Melik İsa bir süre medresede hapsedilmiş. Girişindeki taş işlemeler ve dilimli kubbeleriyle dikkat çeken medrese, iki avlulu ve iki katlı olup, avluların dışında kalan mekanlar iyice yayılmış. Medresenin yanından dar sokaklarda ilerlerken tarihi binada hizmet veren Kız Meslek Lisesi ve yanında yer alan Mardin Müzesi'nin önünden geçerken fotoğraf molası veriyoruz. Müze restorasyon çalışmalarından dolayı mayıs ayına kadar kapalı. Moladan sonra yan yoldan sokak aralarında dolaşarak ilerliyoruz. Şehrin yaşamıyla bütünleşen noktalar burası. Caddeler ve sokaklar birbirinden bağımsız farklı hayatı sergiler gezenlere. "Şu arayı çekeyim, a bu ne güzel bir yapı?" derken bir kapı bizi sessizce içeri davet ediyor. İzlaart Cafe'den içeri girdiğimiz anda kendimizi unutuyoruz. Farklı bir dünya, farklı bir ambiyans. Ortada kurulu sobanın yaymış olduğu sıcak hava müşterileri de bir dostluk çemberiyle sarıp sarmalamış. Bizde gruba dahil oluyoruz. Geriye kalan saatlerimizin çoğunu buraya hediye ediyoruz. Bir çay, bir çay daha derken üzerine bir de Süryani kahvesi ve yanında sunulan likör bambaşka tatlara davet ediyor. Etraf basit bilenen bir tarzda rahat bir ortam yaratılarak döşenmiş. Her köşe farklı bir anlam taşıyor. Etrafta bir sinema sahnesinin bir parçasını yansıtırcasına dekora sahipken, bir de sahibinin samimiyeti, "evimizdeymişiz" hissi geliştiriyor. Samimi ortamda içilen çayın, kahvenin tadına bir de güzel sohbet eklenince dönen sadece günün içinde sürüklenen saatler, yüreğimiz ve ruhumuzu bırakıp, şehrin kalabalık büyüsüne kapılarak ilerliyoruz. Biraz da caddenin alt sokaklarını tanımaya başlıyoruz. Girdiğimiz esnaflar çarşısında bir kaç dükkan açık. Günlerden pazar esnafın çoğu dinlenmede... Çalışanlarda günü kurtarma derdin de... Yavaş yavaş kararan hava günün bittiğini hissettirirken, karnımızı doyurmak için kebapçıya giriyoruz. Mardin geleneksel lezzetlerin de beşiği. Kebapları, lahmacunu ve bıkmadan yiyeceğim Sembusek'i ile midelere taht kurmuş. Karnımız doyunca ara sokakta bir kahvede çayımızı keyifli içiyoruz. Çay keyfi bitince bir günün bitişine tanıklık ediyor ve otelimize doğru ilerliyoruz.


Kapıdan şöyle kafamızı uzatınca içerisinin bayağı kalabalık olduğunu görüyoruz. Giriş ücretini ödedikten sonra konağı gezmeye başlıyoruz. Konak, mimari yapısı ile büyüleyici bir görünüme sahip. Özellikle taş işçiliğinin güzelliği etkileyici. Midyat'ta süssüz bir konak pek yok ama bu konağın her detayı gerçekten etkileyici... Üç kattan oluşan konağı dolaşırken, terasından panoramik Midyat görünümü farklı bir güzellikte sunuluyor. Buradan, Midyat manzarasına doyum olmuyor. Girişte yer alan avluda bir de hediyelik eşya satış bölümleri var. İsteyenler alış veriş yapabiliyor. Eskiden Midyat, Süryanilerin yoğun yaşadığı bölge olarak biliniyordu. Çoğu göçmüş olsa da halen Mardin ve Midyat çevresinde yaşayan yaklaşık 3000-4000 civarında Süryani varmış. Bu sebeple başımızı nereye çevirsek karşımıza bir kilise çıkıyor. Konaktan çıkınca dar sokaklarında ilerliyoruz. Ara sıra eski binaların yeniden dirilişine de tanıklık ediyoruz. Bir kaç yıl sonra farklı bir silüetle karşılaşacağımız kesin. Yıkılıp giden tarihi diriltmek, anıları yeniden canlandırmak heyecan verici. Çevrede de bazı yapılar otele dönüşmüş. Bir kaç defa gelince aradaki farkta bariz belli oluyor. Bölgenin canlanması ne güzel. Otellerin birine sapıyor ve kısa süreli soluklanma molası veriyoruz. Teras kafesinde Midyat manzaralı çay keyfine diyecek söz bulamıyorum. Uzun yürüyüşün ardından Midyat'ın hemen dışında, doğusunda yer alan Mor Hobel & Mor Abraham Manastırı'na geliyoruz. Konukevi'nden görünen Mor Hobel & Mor Abraham Manastırı. Mor Gabriel ile genellikle karıştırılıyor. Mor Gabriel yaklaşık yirmi iki kilometre uzaklıkta. - yüzyılda Mor Gabrielli iki keşiş tarafından kurulan manastır hala aktif, içinde rahip ve rahibelerin yaşadığını öğreniyoruz. Her köşesi son derece bakımlı, tarihi dokusu etkileyici... Midyat, sokakları, konakları ve rengarenk şen çocukları ile bize Güneydoğu'nun zengin kültürünü yaşatıyor. Bambaşka bir dünyada olduğumuzun iyice farkındayız artık. Bizi bekleyen bilinmezleri düşünüp heyecanlanarak bir sonraki durağımıza doğru yola devam ediyoruz.


Yunan adalarını gezmeye devam ederken bir anda karşımıza çıkıyor, merak ediyoruz her zamanki gibi. Arkeolojik ada olarak da bilinen Delos'a bir gün bizde uğruyoruz. Delos olarak bilinen ada diğerlerinden biraz farklı. Burada her hangi bir yaşam belirtisi yok. Gelenler de sadece antik çağlarda dolaşıp, gün bitmeden ayrılıyor. Buraya aynı zamanda açık hava müzesi de deniliyor. Tarihin derinliklerinde gizlenmiş döneme ait yaşamın izlerini sürerken, kafamızda dolaşan cevabını bulmaya çalıştığımız soruların peşine de düşüyoruz. diye uzayan soruların ardındaki gerçekleri adım adım gezerken, aydınlığa kavuşturmaya çalışıyoruz. Ege adalarının en küçüğü olan Delos, Kyklad Adalarının da merkezinde bulunuyor. ''Parlak'' anlamına gelen Delos, adını nereden almış bilinmez ama gün boyu güneşli olması adına layık olduğunu gösteriyor. Arkeolojik ve mitolojik olarak oldukça önemli olan ada, önemini Artemis ve Apollon'dan alıyor. Efsaneye göre Gece Işığı Tanrıçası Artemis'in ve Gün Işığı Tanrısı Apollo'nun doğum yeri de bu adaymış. İnanışa göre Zeus, çocukları Artemis ve Apollo'yu korumak adına adanın etrafında bir halka oluşturmuş. Delos aynı zamanda kyklad adalarının kalbi de sayılıyor. M. Ö. 2500 yıllarında başlayan ada yaşamında Kares, Mikenler ve İyonlar gelmiş geçmiş. Daha sonra yerleşen Romalılar içinde ekonomik kaynak haline dönüşmüş. Gün geçtikçe hem dinsel hem de ekonomik önem kazanan ada zamanla kutsal sayılarak adada kimsenin doğumuna izin verilmemeye başlanmış. Böylece Delos'ta doğmak ve ölmek yasaklanmış. Zamanla yaşayanlar adadan çekilmeye başlamış ve kutsal adaya dönüşmüş. Şimdi bizim gibi meraklı gezginlerin günübirlik uğrak yeri. Genellikle de arkeoloji meraklıları, mitolojiyi sevenler adaya uğruyor. Belli saat aralığında ziyaret edilen adaya teknelerle ulaşılıyor. Tıpkı müzeye girer gibi bilet alıp, belli rotalarda dolaşıyorsunuz. Aman rotadan şaşmayın! Etrafta kontrolü sağlayan görevliler çoğunlukta ve hemen uyarılarınızı alıyorsunuz! Aman dikkat!


Nereden düştü aklımıza bilinmez ama bir yıldır düşünü kurduğumuz gezimizin tarihi yaklaşınca ''İos'a gitmesek mi?'' iç sesleri bir anda yükseliyor. İnternette araştırırken gençlerin fazla ilgi gösterdiği eğlence adası olduğunu öğreniyoruz. Bunun dışında çok fazla bilgiye de açıkçası ulaşamıyoruz. Biranda özlem ve ilginin bitip, ''başka adalara mı gitsek?'' planına dönüşse de, keşfetsek ne olur mantığıyla yollardayız yeniden. İyi ki de gelmişiz! Kafanızı dinleyecek, sesten uzak, içsel yolculuğa çıkacak kadar sakin, huzurlu, korunmuş ve her şeyden önemlisi popüler olmadığı için az kalabalıkla güzel bir tatil yapılacak ortamlardan biri. Kalabalığı az diyorum ama feribottan coşkulu grupların inip, anlık bir karmaşada ortadan yok oluşları da oldukça şaşırtıcı. Açıkçası nereye gider, nerede kalırlar bilmeden, '' puf '' diye yok oluyor herkes. Biz sahilde ayarladığımız otellimize tıpış tıpış ilerliyoruz, gerisini de çok fazla düşünmüyoruz açıkçası. Gezdiğimiz birçok adaya göre gerçekten daha sakin ve sessiz. Tam bizlik yani! IOS Adası, halk arasında Nios olarak da telaffuz edilirken, Kiklad Adları'nın en güzeli kabul ediliyor. Yunanca kelime anlamı mor menekşe olan Ios Adası; ışıl ışıl serin suları, ince kumlu plajları, yel değirmenleri ve etkileyici günbatımı manzarası ile pek güzel bir yer. Adaya ulaşımla başlarsak; yine her zaman ki gibi Yunanistan' a yakın Kiklad adaları'ndan biri ve hemen Santorini'nin yanıbaşında, sadece bir saatlik uzaklıkta. Yani elinizi sallasanız Santorini'deki görecek kadar yakın. Adaya gelmek için iki seçenek var, ya Türkiye'ye yakın adalardan kalkan feribotlarla ya da Santorini'ye gelip, İos'a geçebilirsiniz ya da Pire'den kalkan feribotlarla yaklaşık beş saatlik yolculuk sonrası ulaşabilirsiniz. Biz Pire'den doğrudan Ios Adası'na gelerek tatilimizin açılışını burada yapıyoruz. İki günlük tatilimizde adaya özgü keşiflerimizi gerçekleştiriyoruz. Adaya gelince; limanda inen, binen ve karşılayanların oluşturduğu kalabalığın arasından sıyrılarak, limana yakın otel ayarladığımız için yorgunluğumuzu, adanın soğuk sularına atlayarak üzerimizden atıyoruz. Kalacak yer olarak seçenek fazla ve fiyatlarda oldukça uygun. İster Chora'da otelde kalıp, araç kiralayarak plajlarında dolaşır ya da limana yakın ayarlayıp gündüz otelinizin önünde deniz sefası sürerken gece de Chora'da eğlenirsiniz. Çok fazla kalabalığın olmadığı Ios sahilinde liman, çarşı, etrafa dağılmış birkaç tane otel, yaşam alanları ve küçük bir marina yer alıyor. Asıl güzellik yukarıda ve görünce büyülenip tekrar gelmeyi düşleyeceğiniz yer Chora. Yaşanılacak, görülecek yer de burası! Sahilden ara sokaklara kıvrılırken sağda yer alan Chora tabelasından yukarıya doğru, yormadan yükselen merdivenlerle çıkarken, kısa soluklu molalarda geriye dönüp marinaya, aşağıda kalan İos 'a ara sıra bakarak ilerliyorsunuz. Merdivenlerin bitiminde, varışın heyecanıyla, sağ köşede bizi karşılayan ve dönüşte nefis bir akşam yemeği yediğimiz, lezzetin izlerini hala damağımızda taşıdığımız, tekrarını yaşamayı düşlediğimiz Safran Kafe ve Restaurant yer alıyor. Evet bir gurme değilim ama damağımda bıraktığı etki farklı ve güzelse tavsiye etmekten de çekinmemeliyim değil mi? En önemlisi birbirinden değişik lezzetler sunulurken yediğimiz Ios Salatası nefis ve diğer tatlarla farklı bir gece yaşattı. Tatilin ilk günü anlamlı başlamak bu olsa gerek. Gerek sunum şekli, gerek gösterilen ilgi, uygun fiyatla geceye anlam katıyordu. Çıkışta müessesenin üretimi olan karanfil likörüyle farklı bir gece yaşadık. Uçağa sokamama derdi olmasa, onlarca alıp götürecek kadar etkileyici ve hafifti. Safran Kafeyi geçince karşımıza bir anda Chora meydanı çıkıyor. Çok fazla kalabalık olmasa da geldiğimizden beri göremediğimiz kalabalığı burada buluyoruz. Herkes geceye hazır, şıkır şıkır, hanımlardan yayılan mis gibi etkileyici parfüm kokuları, kahkaha sesleri, renkli ışıltılı dükkanlar, hoş tasarımlı mekanlar, dar sokaklar, beyaz badanalı evler ve yükseldikçe güzelleşen manzara. Bir mekanın kapısından ilgili bir sese doğru yönelerek üst katına yerleşip en güzel gün batımına da soğuk içilen bir içecekle tanık oluyoruz. Yine bir kaç masa, diğer müşteriler ve biz. Kendimizi dinlemek için en uygun yer burası. Kalabalıktan uzak sakinliğin huzurun adası. Canımız sıkılınca biraz gürültü olsun, kalabalıkla karışıp, bende adanın bir parçası olmalıyım deyip, eğlence mekanlarına yöneliyoruz. Diğer popüler adalara çok yakın olmasına rağmen nasıl böyle kalmış şaşırtıcı. Aman kalsın bazen kaçıp, sessizliği yaşamak lazım! En çok Mykonos'tan sonra gençlerin tercih ettiği eğlence adası olarak geçse de inanın çok coşkun bir ortam yok. Huzurlu, yoğun kalabalıkla boğuşmadan sakin dolaşıyorsunuz. Santorini'nin ya da Paros bilemedin Mykonos'un coşkulu kalabalığını burada göremeyeceksiniz. Ve gelince benim gibi çok seveceksiniz. İos salatası için tekrar gelirim. O kadar güzeldi, yani! Dar sokaklara doğru süzülünce karşımıza yel değirmeni çıkıyor. Terk edilmişliğin izlerini biraz olsun bakımla gidermeye çalışılsa da günbatımında fotoğraflarımıza tatlı izler bırakıyor. Karşıdaki tepeyle değişik bir günbatımı panoramasına da burada tanıklık ediyoruz. Nefis! Aşağılara doğru indiğimizde geniş bir meydan, çocukların cıvıltıları, ortada yer alan kilise ve etrafındaki kalabalığı görüyoruz. Gece burada geç saatlerde başlıyor. Gençler sağdan soldan süslenmiş bir halde ortaya çıkıyor. Biz eğlence ortamına sapmadan uzaklaşıyoruz. Gündüz kumsallarda ışıl ışıl sularda serinlerken, gece Chora'da geçirilen vakitle hoş güzel iki güne sığdırdığımız bir tatili yaşıyoruz. Sonra komşu adaya doğru vedalaşıp ayrılıyoruz.


Sabah kahvaltıdan sonra Saraybosna'yı geride bırakarak, Ilıca'ya doğru ilerliyoruz. Ilıca'ya yaklaşınca ortadaki ada üç farklı yola ayrılıyor; sağa gidersek "Tünel'e " sola gidersek "Travnik'e", ortadan Dubrovnik! Yani bizi yol sürüklüyor. Sağ- sol muhabbeti yaparken levhaları bir kaçırdınız mı, başka yerlerde gözünüzü açarsınız!.. Neyse dalıyoruz Dubrovnik yoluna, tabelanın altında minicik Mostar yazısı da doğru yolda olduğumuzu belirtiyor. Saraybosna'dan uzaklaştıkça yolların ıssızlaştığını, yeşille flört edişini seyrediyoruz. Eğer sizde benim gibi co-pilotsanız keyfinize diyecek yok! Uzun virajlı yollar, yeşille suyun arasında kalarak doğal güzelliğiyle sınırsız yolculuğu sunarken, zamanın yitip gidişinin de farkına varamıyoruz. Yer yer uzun tüneller, virajlı yollar ve en zoru tek şeritte ağır ilerleyen yolculuk sabrı ölçerken, çevredeki güzellikler de davetkar cüreti eksiltmiyor. Hele bir kamyonetin arkasına dizili beşinci veya bilemedin sıranın en sonuncu aracıysanız vay halinize, hızlı git gidebilirsen!... Yaklaşık üç saat süren Mostar yolculuğumuz gün öğleyle buluşmadan önce bitiyor. Vücudumuzda gelişen hafif yol yorgunluğu, gözlerimizdeki doğanın cömertliği bizi Mostar'ın kucağına sürüklüyor. Dar yollarda "nerede bu muhteşem köprü ?" arayışına girmeden bir park alanına aracımızı park ediyoruz. Nehre doğru açılan yoğun kalabalığın içinden turizmle boğulmuş, çevresinde dizili turistik mağazaları ve restaurantlarıyla Mostar Köprüsü masalsı güzelliği ile karşılıyor. Günün ilerleyen saatlerine kadar sürecek, her yanından alınan anlık pozların ilki bir caminin bahçesine yerleşmiş, Candan Kafe'nin seyir terasıyla başlıyor. Sahibi de bizden Balıkesir'e yerleşmiş Boşnak Teyze, gelene geçene hikayesini anlatarak zamanı burada geçiriyor. İstanbul yazılı semaverde demlenmiş çayları yudumlarken, bir yandan köprünün de en güzel pozlarını yakalamaya çalışıyoruz. Kafede çayın yanında Balıkesir usulü "salçalı tost" da gelince kendimizi bir anda Balıkesir'in Mostar ilçesindeymiş gibi hissediyoruz. Mostar'ın, ne kadar ziyaretçisi olduğu, köprü üzerindeki kalabalığın akışından rahatlıkla anlaşılıyor. Bir de köprüyü caminin seyir terasından çekelim dersek bilet ücreti ödememiz gerekiyor. Aynı açı burada da mevcut, para ödemeye gerek var mı? "Tabii ki yok!", diyerek bilet parasıyla bir çay daha içiyoruz. Turist grupları, caminin seyir terasında, rehberleri eşliğinde kısa süreli gelip, gidiyorlar. Soluklanma molası bitiminde, dışarıda kalabalıkla bir anda buluşuyoruz. Ara sıra dilenciler karşımıza çıksa da, turist akışının dalgasına kapılarak, sağlı sollu yer alan dükkanların önünden baka baka geçiyoruz. Bazen değişik hediyelik eşyalara rastlayınca almak için kalabalıktan anlık uzaklaşıyoruz. Bitiminde tekrar akışkan kalabalığın bir taneciği olarak yola devam ediyoruz. Yolun sonunda, köprünün başlangıcında müze, muhteşem yapısı ile köprüyü karşılıyor. Tarihi değişimi yakın zamana rastlayan köprünün hikayesi hafızalarımızın tozlu raflarında dizilirken, bir anda tırmanışa geçiyoruz. Zor yürüyenler, destekle tırmananlar ve sportif yapılılar aynı anda hücum edebiliyor. Ya da bir kenarda durarak fotoğraf çekmeye çalışanlar, yere sere serpe serili ev sahibi köpekler de köprüye ayrı anlam katıyor. Solda ara sıra şov yapan gençlerde köprünün kenarına tırmanarak topladığı ücrete göre aşağıya atlıyor. Atladığı noktadan nehrin derinliği dokuz metreyi buluyor. Atlama hikayelerine gelince; Geçmiş dönemlerde evlenmek isteyen Bosnalı gençler cesaretlerini kanıtlamak için tarihi köprüden suya atlarmış. Aynı etkinlik bugün turistler için gerçekleştiriliyor. Atlama anı tamamen bir şov gösterisine dönüşüyor. Yeteri kadar parayı toplayınca, dalgıç kıyafetini giyen delikanlı, alkışların ve tezahüratın eşliğinde önce kollarını havaya kaldırıp, 24 metre yükseklikteki köprüden suyun derinliklerine kendini bırakıyor. Sonrası mı ? Tekrarı paraya bakıyor!.. Bölgede yaşayan sakinler, Neretva Nehri'ni geçerken yaşadıkları sorunları dönemin Padişah'ı Kanuni Sultan Süleyman'a yazdıkları dilek mektubunda dile getirmiş ve ardından 1566 yılında Mimar Sinan'ın talebesi olan Mimar Hayreddin tarafından köprü inşa edilmiş. Mimar Sinan köprüyü, kendisi de Bosnalı olan öğrencisi Mimar Hayreddin'e yaptırmış. Döneminin ötesinde bir teknoloji ile 456 adet kalıp taş kullanılarak yapılan köprüde, taşların kuvvetli olması için yaklaşık 14 kilometre ötede yer alan başka bir toprak türü kullanılmış ve hatta bunun için taş ocağı açılmış. Mimar Hayreddin köprüyü yaptıktan sonra bir süre Mostar'da gizlenerek, köprünün dayanıklılığını gözetlemiş. Mostar kentinin "Ruhu" olarak da adlandırılan tarihi köprü, yıllarca "medeniyetleri birleştiren" bir simge olarak da dilden dile dolaşmış. Kentin, Boşnak ve Hırvat kesimlerini bağlayan ve Neretva Nehri'nden 24 metre yüksekte, 30 metre uzunluğunda, 4 metre genişliğinde olan Mostar Köprüsü 1992-1995 yılları arasında gerçekleşen savaşta yıkılır. 2004 yılında aslına uygun olarak, Türk firması tarafından tekrar yapılır. Suyun derinliklerinden çıkan köprünün taşları aynı şekilde kullanılırken, eksik parçalar şu anda aktif olmayan o dönemdeki madenden tekrar çıkarılarak birebir aynısı kullanılmış. Biraz dik olması, sağlam tırmanış yeteneği de istiyor. Dizlerde derman varken Mostar Köprüsü bizleri bekliyor. Karnımız acıktığında köprüyü ve nehri uzun uzun seyrederek yemeğimizi yiyebileceğimiz restaurantlardan birine yerleşiyoruz. Her milletten insanın uğrak yeri olan restaurantlarda, köprüyle ara sıra bakışarak tatlı anlar geçirmemek elde değil. Fiyatlar biraz yüksek, porsiyonlar ise oldukça büyük. Tercih ederken bunlara dikkat etmenizi öneririm!


Mirabell, İtalyanca ''güzel'' ve ''beğenilen'' anlamına gelen iki kelimeden oluşuyor. 1606 yılında Baş Piskospos ve Prens olan Wolf Dietrichs emriyle, metresi ( Başpiskopos olduğu için evlenmesi mümkün değil, bu nedenle metresi olarak geçiyor ve metresinden de 15 çocuğu olmuş. ) Salome Art için yaptırılmış. Saray önce barok tarzda yapılmış, daha sonra birkaç defa çıkan büyük yangınlarda çok zarar görmüş. Yeniden neoklasik tarzda yapılan saray, daha da büyütülerek bugünkü halini almış. Sarayın güzelliği yanında bizi en çok bahçesi büyülüyor. Konserin başlamasına daha zaman varken, sarayı ve en çok bahçesini dolaşmak müthiş keyif veriyor. Özellikle bahçede yer alan Pegasus, Yunan mitolojisinde geçen at en çok ilgimizi çekiyor. Birden aklımıza ''Neşeli Günler '' filmi geliyor. ''Neşeli Günler'' filmini hatırlayanlar bilir, filmin kahramanıyla çocuklar birlikte Pegasus'un olduğu havuzun etrafında şarkı söyleyip dans ediyorlardı. Sarayın bahçeleri 1854 yılında halka açılmış, gelen yerli ve yabancı turistlerin en çok ilgisini burası çekiyor. Genellikle fotoğraf çekmek amacıyla gelenler, içerideki klasik müzik ziyafetini kaçırıyor. Salzburg'a gelince listenin başına konserleri yazmayı unutmayalım! Mirabell Sarayı'nda konserlerin yanında, farklı birçok organizasyon yapılıyor. Bunların başında, düğünler geliyor. Dünya'nın en iyi düğün salonları arasında yer alan sarayda vakti zamanında Mozart ve çocukları da konser vermiş. Bizde Mozart konserlerinden birinde yer almak isteğiyle salondaki yerimizi alıyoruz. Konser, sarayın barok tarzda döşenen Mermer Salon'unda gerçekleşiyor. Mozart'ın besteleri yanında başka sanatçılarında ezgilerine yer verilse de klasik müziğin büyüsünde dolaşmak her şeye değiyor... Konser yaklaşık iki saat sürüyor.


Beypazarı'ndan Göynük'e giderken '' Mudurnu'ya da uğrayalım. '' dedik. "Mudurnu'da gezilecek yer az, çok zaman ayırmayın.'' dediler. İnanmayın sakın, gezilecek yer çok! Çok gezmeseniz de şirinliği yeter. İnanın kısa süreliğine girip, uzunca bir süre kendimizi burada kaybettik. Uçtuk, bambaşka bir yerdeydik. Her şey aracımızı park etmeyle başladı. Yüklü bir park ücretinin karşısında şaşkınlığımızı gizleyemezken, güzel bir üniversite öğrencisi park parasını aldıktan sonra ''İsterseniz size rehberlik yapabilirim.'' dedi. İyi ki de teklif etmiş. Mudurnu'yu farklı bir çerçevede keşfe çıktık. Belde kapısından geçtikten sonra çarşısına kadar yürüdük. Eski konaklar, küçük dükkanlar, el emeği ürünler, bakırlar, takılar, yazmalar, örtüler... Bizim kızlar hemen dükkanlara saldırıya geçti. Cepte kalan ne varsa burada bitirildi. Eski dokusunu korumuş dar sokaklar, diğer yerlere göre biraz daha mütevazı, biraz daha az korunmuş yapılarla şirin mi, şirin. Çarşıda dolaşırken bir anda karşımıza, iki katlı Konak çıktı. Burası bir müze aslında. Mudurnulu Ahmet İzzet Bey'in fotoğraflarının da sergilendiği bir yer. "Ahmet İzzet Bey kim ?" diyeceksiniz. Kendisi 1. Dünya Savaşı'nda esir düştüğü kamplarda fotoğraf çekmeyi öğrenip, yurda döndüğünde memleketi Mudurnu'ya gelip yerleşmiş. Gelirken yanında fotoğraf makinesini ve o zamanki koşullarda çektiği malzemeleri getirmiş. Sonra ondan geriye kalan bu fotoğraf hazineleri bugün bu Köşk'te sergileniyor. Ülkemiz için bir ilk ve bulunmaz bir nimet aynı zamanda. İki katlı yapının alt katı kafe olarak işletiliyor. Müzeyi gezdikten sonra bir kahve molası verebilirsiniz. Şanslıysanız ve havada güzelse dışarıdaki masalardan birine ilişip, keyifli kahvenizi yudumlarken bu tarihi yapıyı da seyredersiniz. Gelince, görmeden dönmeyin sakın! Rehberimizle yolun aşağısına doğru yürüdük. Bu sefer üç katlı, bakımlı bir köşkün önündeydik. Her köşkün bir hikayesi var. Hepsini dinlemesek ve teker teker keşfedemesek de bu önemli yapılardanmış. Sahipleri belli aralıklarda gelip kalıyorlar, hala dedelerinden yadigar bu yapıda anıları canlandırıyorlar. Eski bir hıristiyan ustanın elinde yükselen yapının bir de hikayesi var. Zamanında yörenin ileri gelenlerinden birisi ev yaptırmak ister. Usta da, mal sahibinin kızına aşık olur. Kızı alamayınca evin çatısına haç yapar. Müslüman ev sahibinden, aşkına karşılık bulamayınca binaya da izini bırakır. Hala görkemiyle gelenleri büyüleyen yapının önünde uzunca fotoğraf çekim çalışmaları yaptık. On kadın bir kadraja bu heybetli yapıyla sığmaya çalıştık ama pek başaramadık. Tarihi İpek Yolu üzerine kurulmuş Mudurnu, önemli bir ticari merkez ve askeri menzilmiş aynı zamanda. Osmanlı Dönemi'nde Ahilik ve esnaf kenti olarak da yükselmiş. Mudurnu Çayı etrafında vadiye kurulu bu şirin belde de Ahilik ile gelişen ticaret birikiminin yarattığı zengin anıtsal ve sivil mimariye de sık rastlanıyor. Mudurnu Çayı'nın kıyısında yükselen Yıldırım Bayezid Camii ve Osmanlı Dönemi'ne ait hamam, türbe ve anıtsal eserler oldukça fazla. Biz hepsini gezemesek de birkaç tarihi yapıyı görmeden de edemedik. Yıldırım Bayezid Cami'nin içine girdiğimizde büyüklüğü, heybeti ve mimarisi ilk büyülüyor. Zamanında en büyük cami olarak yapılan yapı küçülerek günümüze gelmiş. Yıldırım Bayezid Cami'nin hemen karşısında yer alan hamam müsait olunca içeriye rahatlıkla giriyoruz. İçeriye girince iki ter atıp, bir de masaj yaptırmak aklımızın ucundan geçiyor. Ancak hamamın kapalı olduğu gününe denk geldik. Olsun şöyle bir dolaşmadan ayrılmadık.


Burada uyumak serbest. Tabi bedava da değil! Müze otel burası, yapıldığı ilk andan beri ilgimizi çekti. Önce medyadan takip ettik. Yavaş yavaş yükselişini, tarihi zenginliklerle bezendiğini görünce Hatay'a gitme vakti çoktan gelmişti. Uçak biletimizi aldığımız dönemde otel olarak yeni işlerlik kazanmaya başlamıştı. Müze kısmı henüz açılmamıştı. Konaklamak için aradığımda şartlar bizi aşacak durumdaydı. Bu yüzden konaklamaktan vazgeçip, müzenin açılışını heyecanla bekledik. Bizim için bir teselliydi. Otelden daha fazla müzeyle, yeni gün yüzüne çıkan mozaiklerle ilgiliydik. Türkiye'de bir ilk hatta dünyada da! Benzerleri yok diyemem, var. Atina'daki Akropolis Müzesi, orası sadece müze işlevi görüyor. Burası bambaşka bir yer. Dünya'da başka örnekleri de olacaktır, biliyorum. Bizi çeken yurdumuzda oluşu, birebir tarihin sayfalarında yükselmesi. Hikaye 1800 yıllık geçmişe dayanıyor. Ortaya çıkışı 2009 bitişi 2019 yakın bir zaman. İşadamı Necmi Asfuroğlu yaklaşık 17 dönümlük araziyi birçok ortaklı mirasçılardan parça parça alarak, kafasındaki otel düşüncesini hayata geçirme niyetiyle yola çıkıyor. Hayalden rota farklı bir yola sapıyor. Vurulan ilk kepçeyle işin boyutu, planı, bütçesi her şeyiyle değişiyor. Araya Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu giriyor. Arkasından arkeologlar, profesörler, uzmanlar derken Emre Arolat'ın sihirli kalemine kadar dokunuyor. Planlar yapılıyor. Kazılara başlanıyor. Kazıma tamamen bilek gücüne dayanıyor. 66 çelik boru için 25 metre derinliğinde çukurlar açılıyor. Her kazmada yeni bir hikaye gün yüzüne çıkınca plan program hop, hemen değişiyor. Bu da işlerin uzamasına, bütçenin katlanmasına ve yapı projesinin tamamen değişmesine sebep oluyor. Dünya'nın en büyük, tek parça çıkarılan yer mozaiği burada! Tam 1050 metrekare. Projenin değişimine sebep olan ''Pegasus Mozaği de '' burada. Ayrıca tarihi bir ilke daha imza atıyor. İlk Hataylı mozaik sanatçısının olduğu da burada keşfediliyor, mozaiklerdeki imzalardan, Eropos! Tarihin gizeminden gün yüzüne çıkan 30000 eser. Kimisi sergilenirken, kimisi de depolarda koruma altında! Müze, biz gidene kadar çoktan açılmıştı. Otelde uyuyamadık ama müzeyi gezmeden dönmedik. Günümüzün yarısını buraya ayırdık. Diğer müzelere göre belki küçük bir alan ama ilklerin yaşandığı yer. En önemlisi de diğer müzeler de sergilenen eserler başka yerlerden taşınarak getirilmiş. Burayı özel kılan ise yerinde sergilenmesi. Yüzlerce yıl önce insanların yaşadığı, dolaştığı, hayatın hareketli yerlerinde onlar gibi olmasa da hem uyumak, hem dolaşmak, güzel bir duygu. Farklı zamanlarda, aynı yerde, farklı hayaller de!


Geçmişi, tarihi, kendine has kültürü, samimi, içten halkı, Amalfi Kıyıları, popüler adaları, havası ve nefis yemekleriyle pizzanın doğduğu şehir Napoli'deyiz. Her ne kadar İtalya'nın kuzey şehirlerinden ayrı bir havaya sahip, hatta daha yerel olsa da ülkenin 3. büyük şehir ünvanına da sahip. Napoli denilince hemen aklımıza Pompei ve Vezüv geliyor. Gelenlerin çoğu şehri tanıyamadan soluğu Pompei'de alıyor. Tatil yapmayı düşleyenler de yönünü Amalfi Kıyıları`nın en güzel kasabalarına çeviriyor. Buralara kadar gelmişken şehri de, diğer zenginlikleri de tanıyalım diyerek, üç günlük güzel bir gezi programı hazırlıyoruz. Şehre ulaşım çok kolay. Ya direk Napoli'ye ya da Roma'ya gelip trenle geçebilirsiniz. Biz, bir haftalık program yapınca Roma'dan geçmeyi tercih ediyoruz. Roma Fiumicino Havaalanı'ndan Termini Tren İstasyonu'na gelip daha önce internetten aldığımız biletimizle Roma- Napoli trenine biniyoruz. İyi ki önceden almışız, dönüş biletimizi önceden almadığımız için bayağı yüksek fiyat ödüyoruz. Tarih yaklaştıkça biletler de artıyor. Hele aynı gün için bütün yapacağınız ulaşımdan daha da yüksek fiyat ödüyorsunuz, resmen dudak uçuklatıyor. Hemen not alalım, biletleri önceden internetten alalım! Ayrıca tren ulaşımıyla ilgili ayrıntılara da buradan ulaşabilirsiniz. Sabah başlayan yolculuğumuz akşama doğru Napoli'ye varışımızla sonlanıyor. Bayağı yorulmuşuz, hemen kendimizi üç gün boyunca konaklayacağımız hostele atıyoruz. Odamıza yerleşerek, ertesi günün planını yapıyoruz. İlk durağımız olan Pompei gezimizi planlıyoruz. Bu sefer konaklamak için hostel seçiyoruz. Hem merkezi, hem de ekonomik oluşu bizi bayağı cezbediyor. Oda-kahvaltı olarak hizmet veren hostel, konaklayıcıların vermiş olduğu konum, temizlik, konaklama açısından bayağı yüksek puana sahip, bu nedenle tercihimiz burası NeapolitanTrips Hostel oluyor. Bir apartmanın ara katında yer alıyor. Metro istasyonuna ve diğer gezilecek yerlere yani Historic Centre of Naples olarak da bilinen tarihi bölgeye de oldukça yakın. Ertesi gün bayağı dinlenmiş olarak kalkıyoruz. Çok doyurucu olmasa da açık büfe kahvaltımızı yapıp, resepsiyondan edindiğimiz haritamızla Napoli sokaklarıyla buluşuyoruz. Hiçbir yere sapmadan doğru Pompei'ye gidiyoruz. Hostelimiz Toledo Metro istasyonuna çok yakın. Ünlü markaların mağazaların yer aldığı en işlek caddelerden biri olan ViaToledo'nun üzerinde. Gişede ya da makinelerden alınan biletle doğru ana istasyon olan Garibaldi'ye gidiyoruz. Garibaldi, Napoli Tren İstasyonun alt katında yer alan son durak. Her yol Garibaldi'ye çıkıyor. Metrodan iner inmez, diğer tarafta yer alan ve Pompei'ye giden trenlerin kalktığı tarafa geçiyoruz. Pompei gidiş, geliş ve diğer ayrıntılı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Yolculuğumuz yaklaşık 40 dakika sürüyor. Trenler biraz eski ama yolculuk keyifli. Ara sıra satıcılar, çalgıcılar da yolculuğa renk katıyor. Herkesin hayalini süsleyen, gelme isteğiyle yanıp tutuştuğu Pompei'ye varıyoruz. Burada trenin hemen hemen yarısı boşalıyor. Kış mevsimi olsa da hava gayet güzel her mevsim buraya gelinir. Biletlerimizi alıp içeriye giriyoruz. Ellimizdeki haritayla gidebildiğimiz, merak ettiğimiz her şeyi görmeye, şehrin havasını içimize çekmeye çalışıyoruz. Şehir oldukça büyük ve günün en uzun zamanını buraya ayırıyoruz. Rehber eşliğinde gezmek daha anlamlı olsa da bizim gibi bireysel gelenlerde etrafta dolaşıyor. Bir şehre dair her şey o dönemin koşullarında oldukça iyi ve ileri düzeyde. Etrafında verimli tarım alanları yer alırken, denizin kıyısına kurulmuş bir liman şehri aynı zamanda. Şimdi deniz bayağı uzaklaşmış olsa da bir zamanların önemli liman şehriymiş. Gelen geçen gemiciler, yabancılar, tacirlerin uğrak yeri de burasıymış. Şehirde herkesin rahat edeceği, eğleneceği, dinleneceği alanlar mekanlar da yer alıyor. Daha fazla bilgiye POMPEİ yazımızdan ulaşabilirsiniz. Pompei'den bakınca her an göz göze geldiğimiz Vezüv bizi kendine çekmeyi başarıyor. Son kalkan otobüse yetişebilmek için soluk soluğa çıkışa yöneliyoruz. Giriş kapısının hemen yanından kalkan ve üzerinde EVA yazan son otobüse yetişmeyi başarıyoruz. Otobüste bilet satıldığı için rahatlıyoruz. Sonra yaklaşık 45 dakikalık çoğunluğu virajlı yollarda geçen bir yolculuğun ardından tırmanacağımız bölgenin giriş kapısına varıyoruz. Tabi Milli Parkın girişinden aldığımız biletleri göstererek içeriye giriyoruz. Önümüzde uzayıp giden parkurda nefes nefese tırmanıyoruz. Yavaş yavaş ilerlerken, etrafı da seyretmeden geçmiyoruz. Bayağı ilerledikten sonra kratere yaklaşıyoruz. Ara sıra aktif olan yanardağda hiçbir kıpırtı yok. En son Pompei'yi kaplayan küllerin ardından 2079'da tekrar bir felaket bekleniyor. Napoli'nin ve etrafındaki kasabaların akibeti ne olur bilinmez ama hayat burada hala kaldığı yerden devam ediyor. Her şey yolunda yani... Kratere şöyle bir bakıp bütün dikkatimizi önümüze serili olan körfez manzarasına çeviriyoruz. Solumuzda Napoli, sağımızda Amalfi kıyıları ve önümüzde sonsuz mavi, manzara bu işte. Her çıkışın bir inişi vardır, diyerek otobüse yetişmek için hızlanıyoruz. Son otobüsü kaçırmamız gerekiyor. Dönüşte bindiğimiz yerde iniyoruz. Bunca koşturmaya rağmen hala gezme arzumuz bizi Sorrento'ya sürüklüyor. Hemen tren biletimizi alıp, 5 dakika sonra gelen trene yetişiyoruz. Son durak Sorrento. Sorrento, yazları tatilcilerin cenneti. İstasyonda inince sokaklarında yavaş yavaş ilerliyoruz. Her yer ışıl ışıl. Yılbaşından kalan bütün süslemeler hala duruyor. Mevsim kış olsa da etrafta turistler kafile halinde dolaşıyor. Meğerse kasabanın süslemeleri pek meşhurmuş. Cadde, sokaklar, binalar her yer ışıl ışıl yani. Sahile doğru ilerliyoruz. Binalar, sokaklar oldukça düzenli. Burayı çok seviyoruz. Sahil bayağı aşağıda, malum biz de üstte. Çünkü burada kıyı diyeceğimiz uzun sahiller yok. Bildiğiniz uçurum. Aşağıya inmek için asansörü kullanıyorsunuz. Evler uçurumun kıyısında, denizi göremeden ancak kapılarının önünden geçebiliyoruz. İçleri nasıldır kim bilir? Ama manzara müthiş. Hepsi özel bölge, lüks villalar. Arada halka açık alanlar ve parktan denizi görebiliyoruz. İsmini kıyılara veren Amalfi ve Positano'yu göremeden Sorrento'dan ayrılıyoruz. Napoli'ye doğru ilerliyoruz.


Dünyada Can'ın yaşadığı yere Datça'ya yolum düşüyor. İlk defa geliyorum buralara daha önce neden gelmediğime de hayıflanıyorum. Gelmek için havayolunu tercih ediyorum. Sabiha Gökçeden, Dalaman'a yaklaşık 50 dakikalık süren yolculuğun ardından, Dalaman'dan Datça'ya belli saat aralıklarında çalışan özel yolcu araçlarının kalkış saatini bekliyorum. Öğrendiğime göre üç farklı firma bu işi yapıyor. Hepsi oldukça ilgili ancak içlerinden birini seçiyorum. Önceden de muhakkak rezervasyon yaptırıyorum. Mavi Transferle 3 saatlik yolculuğun ardından Datça merkeze geliyorum. Geceden gelip yerleşiyorum, arkadaşımın evine. Konaklayacak yer telaşı da olmuyor. Sabah arkadaşımla erkenden kalkıyoruz. Ege'nin sunduğu nimetleri; otları, zeytini, reçeli yöreye dair ne varsa kahvaltıda mideye indiriyoruz. Kısa bir merkez turunun ardından Datça'nın meşhur büklerini keşfe çıkıyoruz. Eski Datça'yı yarına bırakıp büklerin içinde en meşhuru Palamutbükü'ne doğru ilerliyoruz. Palamutbükü'nde keyifli saatlerin ardından, Mesudiye'de ne kadar bük, koy varsa dolaşıyor, sularında serinliyoruz. Havası, doğası, ıssız köşeleri, nefis manzarasıyla çok kere gelip gideceğim şimdiden belli oldu. Meşhur olanların çoğu Mesudiye'de. Meşhur koylar sırasıyla şöyle; Kızılbük, Hayıtbükü, Ovabükü, Kurubük, Akvaryum Koyu, Palamutbükü ve Ovabükü geliyor. ''Hangisini sevdiniz?'' derseniz, tek cevabım olacak, hepsini. Bildiğimiz koylardan oldukça farklı çünkü buralar şimdilik bakir. Çok fazla yapılaşma ve kalabalıkla sarılıp sarmalanmamış. Güzelliği de zaten sakinliğinde! Etraflarında ihtiyacınızı giderecek birkaç tesis var ancak onlarda göz yoracak, güzelliği bozacak tarzda değil. Koylarda şezlonglu kısımlarda yer alırken, şezlongsuz yerlere de havlunu atıp keyif yapabiliyorsun. Kimse gelip karışmadığı gibi şezlongların dışında koyların sahibi sizler oluyorsunuz. Denizin güzelliğine, berraklığına, bir de temizliğine diyecek bir şey bulamıyorum çünkü çok güzel. Hele bir de sonbaharda el ayak çekilince tadına doyum olmuyor. Bu güzel günü Ovabükü'nde tamamlıyoruz. Burada gün doğumu güzel olduğunu duyunca, geceden sözleşiyoruz. Ertesi gün sabah daha gün aymadan, gün doğumuna yetişmek için sahile yürüyoruz. Bizden önce sabah sporuna başlayanlar çoğunlukta, biz de aralarına karışıyoruz. Güneş, yüzünü gösterdiği an, durup sessizce seyrediyoruz. Tek kelimeyle nefis! Güneş'in yeni bir güne uyanışıyla, bizim için yeni bir gün başlamış oluyor. Yaklaşık bir saat kıyı boyunca yürüyüş yapıyoruz. Taş yollarda yürüyorum. Geriye kalan bir şekilde kurtarılmış eski evler, sokaklar... Kimisinde hayat tam gaz devam ederken, kimisi de bahara kadar kepenklerini indirmiş bile. Yazdaki kadar canlılık olmasa da yine bir hareketlilik var. Her yerini dolaşıyorum. Can Yücel'den bir şeyler belki de bir iz arıyorum. Yaşadığı evin kapısına kadar gidiyorum. Kendisine dair, fotoğraflar, şiirlerinden birkaç demet, bir de not, '' Can evi bir müze değildir. Burası ev olarak kullanılmaktadır. Anlayışınız için teşekkürler.'' yazıyor. Evde ne bir ses ne de bir hareketlilik var. Bahara kadar sessizliğini koruyacak gibi görünüyor. Kafelerin olduğu sokağa doğru yürüyorum. Beni çeken yerde durup bir masaya ilişiyorum. Burası hem bir otel hem de kafe, 4 Oda olarak biliniyor. Nefis tatlıyla birlikte kahve keyfini burada yapıyorum. Tıpkı buralı gibi, Can gibi havasını içime çekiyorum. Biraz ilerideki butikten de bileklik alıp, keşfedemediğim yeni plajlara doğru ilerliyorum. Knidos Antik Kenti'ne bir günümü feda edeceğim. Her taşa dokunup, kente dair hikayeyi dinleyip, Ege'nin güzelliğine büyülenirken, Güneş'i burada batıracağım. Karadan değil bu sefer, denizden kıyısını bucağını keşfedeceğim. Kısa da olsa maviliklere doğru açılacağım. Kısa bir tatilin ardından evime dönsem de biliyorum ki buraya tekrar tekrar geleceğim. Datça yi gezmek için mutlaka okunması gereken bir yazı olmuş. Fotoğraflar ve yazılarınızla yine harikalar yaratmışsınız.


Nemrut Dağı Milli Parkı, Adıyaman ili; Kahta ilçesinde bulunan ve içinde Kommagene Krallığı'nın bir antik kentini barındıran milli park ve ören yeri. Adıyaman il merkezinde Kahta'ya bağlantı sağlayan karayolu ile ulaşım sağlanmakta olup, Milli Park Adıyaman il sınırları içerisindedir. Adıyaman hava alanından ulaşım oldukça rahat ve kolay. Adıyaman ve Kahta ilçesinden Nemrut Dağı'na ve diğer tarihi yerlere servisler vardır. Nemrut Dağı ve Kommagene Kralı Antiochos'a ait Tümülüs ve kutsal alanlar, Milli Park'ın ana özelliğini teşkil etmektedir. Antiochos'un Tümülüsü ve dev heykelleri, Arsameia, Yenikale, Karakuş Tepe ve Cendere Köprüsü Milli Park içerisinde kalan kültürel değerler. Eski çağlarda Komagene olarak anılan bu bölgede, I. Mithradates tarafından bağımsız bir krallık kurulmuş, krallık onun oğlu I. Antiochos'un (M. Ö. 62-32) egemen olduğu yıllarda önem kazanmış. MS.72 yılında da Roma'ya karşı yapılan ve kaybedilen savaş ile krallığın bağımsızlığı sona ermiş.


Urfa gezimizi tamamladıktan sonra yaklaşık iki saat uzaklıkta bulunan gezimizin ikinci durağı Kahta'ya geliyoruz. Kahta, Adıyaman'a bağlı bir ilçe. Gün batımına yetişebilmek için sabah kalkan minibüsle Nemrut Milli Parkı'nın eteklerine kurulu yeşillikler içerisinde iki katlı, sayısı yirmiyi geçmeyen ev ve pansiyonlardan oluşan Karadut köyüne geliyoruz. Kalacağımız otele yerleşerek günün yorgunluğunu yeni demlenmiş çay ve önümüzde uzayan manzaraya dalarak atıyoruz. Zirveye çıktığımızda ilk karşılayan dev heykeller... Etrafını 360 derece dolaştığımızda diğer tarafta da aynı heykellerin olduğunu görüyoruz. Çoğunluğunu uzak doğulu turistlerin oluşturduğu bir kalabalığın içerisindeyiz. Heykellerin çevrelediği tepede, Kommagene Kralı Antiochos'a ait tümülüs bulunuyor. Nemrut Dağı doruğundaki kalıntılar, yerleşme yeri olmayıp Antiochos'un Tümülüsü ve kutsal alanları. Tümülüs, 2150 metre yüksekliğinde, Fırat Nehri geçitlerine ve ovalarına hakim tepe üzerinde bulunuyor. Kralın kemiklerinin ya da küllerinin ana kayaya oyulmuş odaya konulduğu ve 50 metre yüksekliğinde ve 150 metre çapındaki tümülüs ile örtüldüğü düşünülüyor. Girişi kuzeyden olup doğuda ve batıda dini törenlerin yapıldığı teras şeklindeki avlular yer alıyor. Şov sonlanınca coşkun kalabalığın içerisinde kaybolmadan son bir kez girişteki kafede çay yudumluyoruz. Minibüsümüz de gelince otelimize geçiyoruz. İsteyen sabah gün doğumuna gelmek için plan yaparken, biz bir daha gelmek için sebep yaratıyoruz. Yaşanan güzel anları zihnimizde uçurarak, sabah Kahta'ya yakın hava alanından evimize doğru yol alıyoruz....


Olaya ışık tutan üç filim bir kitaptan sonra bir bakıyorum yollardayım. Kampı görmeyi çok istiyorum. Biliyorum, gördükten sonra etkisinde uzun süre kalacağım. Polonya'nın Krakow şehrine geliyorum. Şehre gece gelince biraz meydanda dolaşıp, kısa süreli de olsa bu güzel şehrin havasını içime çekiyorum. Geceden kampa giriş için internet sitesinden bilet satın alıyorum. Farklı saat aralıklarıyla rehberli turlar düzenleniyor. Benim tercihim ana kamp alanını dolaşmak olunca kısa turu seçiyorum. Birkaç farklı dilde rehberlik hizmeti verilse de ilk tercihim İngilizce. Maalesef İngilizce rehberlik istediğim saat aralığında dolu olunca başka dillerden birini tercih ediyorum. Maksat içeriye girebilmek. Hızlıca karar verip, Slowakça'yı seçerek biletimi alıyorum. Kamp alanı Krakow'a yaklaşık bir saat uzaklıkta. Giriş biletimi 10.45 olarak aldığım için 9.00'da yola çıkıyorum. Navigasyona göre bilmeden Birkenau Kampı'na geliyorum. Girişteki görevli uyarıyor ve ilerideki araba park alanını gösteriyor. Görevlinin söylediği park alanına aracı park ediyorum. Shuttle ile Auswichizt 1 Kampı'na gitmek için bekliyorum. Çok beklemeden hemen geliyor ve kişi başı 5 euro karşılığında ana kamp alanına taşıyor. Kamp girişine geldiğimde kalabalığın arkasında sıraya giriyorum, biletimi gösterince alacağım kulaklıklara doğru ilerliyorum. Sistemi iyi kurmuşlar, sıra oldukça hızlı ilerliyor. Hangi dilde saat kaçta gezecek gruplara göre rehberler kapıda bekliyor. Bizim rehber Slovakça, kulaklık ayarlarımı onun söylediği kanala göre ayarlıyorum. Hemen arkamızdan da İngilizce grup çıkacak ikisinin arasında dolaşacağım için İngilizce grup ayarlarına çaktırmadan çevirip, gezi süresince iki grup arasında kampı dolaşmış oluyorum. Kamp alanı oldukça büyük ve birçok binadan oluşuyor. Rehberin söylediği gibi belli bölümleri dolaşıyoruz. Bazı bölümlerde video çekmek yasak! Uymamız gereken belli kuralları anlattıktan sonra gezmeye başlıyoruz. Unesco Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Auschwitz Birkenau Nazi Toplama Kampı'nı çok güzel korumuşlar. Aslına uygun olarak gerekli restorasyonları da yapmışlar. İnsan üzerinde bu kadar derin etkiler bırakabilen çok az yer vardır. Bana göre listenin en başında burası yer almalı. Kamp alanı iki bölümden oluşuyor. Auschwitz ilk yapılan kamp alanıyken, daha sonra ondan kat ve kat daha büyük olan Birkenau Kamp alanı yapılıyor. Çünkü Hitler'in Avrupa'nın tam merkezinde yer alabilme, kolay gizlenebilme ve genişleyebilme özelliklerinden yola çıkarak yerini bizzat belirlediği bir alan Auschwitz- Birkenau Kampı. Kamp, asıl adı Oswiecim olan kasabada 1939 yılındaki Alman işgalinden sonra ismi Auschwitz'e değiştirilerek oluşturuluyor. Toplama kampına dönüştürüleceği için de hemen etrafında yaşayan halk uzaklaştırılıyor, hatta uzak bölgelere sürülüyor. Böylece bölge boşaltılmış oluyor, evlerin bazıları yıkılırken bir kısmı da subayların karargahı ve aynı zamanda yaşam alanı olarak korunuyor. ''Çizgili Pijamalı Çocuk'' filmini izlediyseniz, açık bir şekilde üst subayların yaşam alanlarıyla kamp arasındaki farklılıklar gözler önüne seriliyor. Kampa, üzerinde şu meşhur 'Arbeit Macht Frei' yazısının yer aldığı kapıdan giriliyor. O dönemde gelenler başlarına gelecek felaketi bilmeden sadece çalışmak için getirildiklerini sanarak, yanlarında özel eşyalarıyla kampa geliyorlarmış. Kampın girişinde bando müziğiyle karşılanıp, erkekler ayrı yere kadın ve çocuklar farklı binalara yerleştiriliyorlarmış. Girişte karşılayan subayın insafına göre ya sağa ya da sola ayrılıyorlarmış. Sağ tarafa çalıştırılacaklar, sol tarafa ise gaz odalarına gönderilecekler olarak ayrıştırma yapılıyor. İlk gaz odaları burada Auschwitz 'de deneniyor. Daha sonra gaz odaları gelenleri öldürmeye yetmeyince daha geniş alana kurulan Birkenau Kamp alanı tamamen ölüm kampına dönüşüyor. Dip not: Kampın girişinde yer alan 'Arbeit Macht Frei' yazısı yaklaşık on yıl önce çalınmaya çalışılmış, o nedenle orijinali müzede sergilenerek korumaya alınmış, buradaki gerçeğe uygun olarak daha sonra yapılmış. İlk başlarda kuruluş amacı tamamen ölüme odaklı olmasa da yirmi bin hektarlık alana yayılan bu ilk kampın Komutanlığına 1940 yılında Rudolph Höss getiriliyor. Höss'ün, 1946 yılında yakalanmasının ardından alınan ifadesine göre Alman güçlerine önemli stratejik üstünlük sağlayan başta I. G. Farben olmak üzere birçok fabrikanın ihtiyaç duyduğu 100 bin kişilik köle işçi ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulmuş. Ancak işler 1941 yılında değişmiş. O yıl Höss, Berlin'e çağrılır ve savaş sonrasında dünyanın en büyük katili unvanını alacak Alman İçişleri Bakanı Heinrich Himmler ile görüşür. Himmler, bizzat Hitler'in kendisine iletilmek üzere verdiği emri iletir. Verilen emirde; başta Yahudiler olmak üzere çingenelerin, eşcinsellerin ve Nazi muhaliflerinin 'kesin bir sonuçla' ortadan kaldırılması istenmektedir. Bunun da tek uygulayıcısı Höss olacaktır. Verilen emirde ayrıca Höss dahil hiçbir asker oralarda yaşananlarla ilgili hiç kimseye, hiçbir şey söylemeyecektir. Bu emirle çıkılan yolda insanlık suçu işlenmeye başlanır. O dönemde Alman askerleri kampta yaşayanlara, ''Buradan çıkmanın tek yolu var, o da yanarak '' diyorlarmış. Kaçmaya çalışanların cesetleri, sabah binaların önünde sergileniyormuş. Hem tanıklar, hem de tutanaklardan edinilen bilgiye göre her iki kampta toplam 1,3 milyon insan öldürülmüş. Öldürülen insanların 1,1 milyonu Yahudi diğerleri dünyanın her yerinden farklı ırktan insanlarmış. Kampın hepsini maalesef gezemiyorsunuz. Belli binaları rehber eşliğinde dolaşıyoruz. Kamp alanı iki kısımdan oluşuyor. İki bölümü ayırmak için araya elektrikli teller gerilmiş. İki tel arası boşlukta insanlar yürütülüyormuş. İki tarafınızın elektrikli telle çevrildiği bir koridorda yürüdüğünüzü düşünün, ne kadar korkunç olabileceğini hayal bile edemiyorsunuz. Girdiğimiz binalarda geriye kalan eşyaları; ayakkabıları, gözlükleri, valizleri, kap-kacakları ve saçları... Gaz odasına gitmeden saçları kesiliyormuş, daha sonra saçlar toplanarak kumaş dokumacılığında kullanılıyormuş. Dokunmuş kumaşlar müzede sergileniyor. İnsanlar üzerinde biyolojik deneylerde burada Aushwitz 1 Kampı'nda yapılıyormuş. Özellikle kadınlar da ve çocuklarda deneyler yapılıyormuş. Ölümlerin bir kısmı da bu biyolojik deneylerde gerçekleşiyormuş. İkizler üzerinde deney çalışmalarına da ağırlık verilmiş. Hüzünlenerek Aushwitz 1 Kampı'ndan kulaklıkları teslim ederek ayrılıyorum. Hemen içeride yer alan kamp müzesini maalesef gezmeye vaktim yok. Yolum çok uzun diğer kamp alanına gitmek için çıkıştaki otobüs durağında bekliyorum. Ücretsiz olarak diğer kamp alanına otobüsler taşıyor. İkinci kamp alanına ücretsiz olarak giriyorum. Rehberlerimiz daha sonra gelerek grupları gezdirse de ben rehberin gelmesini bekleyemeden gezmeye başlıyorum. Kamp alanına girdiğim de daha sonra sembolik olarak getirilen vagon gözüme çarpıyor. O dönemde Macaristan'dan gelen kurbanlardan birinin torunu, bir koleksiyonerden satın alarak buraya getirtmiş. İnsanlar, kamp alanına bu küçücük vagonda yüze yakın kişi sığdırılarak taşınmaya çalışılmış. Kamp alanına gelen insanlar, buraya niçin geldiklerini bilmeden ölüm yolculuğuna çıkarılıyorlarmış. En fazla ölümün gerçekleştiği alan da burası Birkenau Kampı.


Tam 15 yıl olmuş buralara uğramayalı... Kaymayı ilk deneyimlediğim yerdeyim, Palandöken'de. İlk deneyimimin ardından da beş yıl üst üste gelip gittim. Aklımı başka pistler çelince uzaklaştım bir daha yolum düşmedi. Buralardan uzaklaştıktan sonra araya kış olimpiyatları girince etraftaki otel sayısından tutun da pistlerine kadar her şey değişmiş. Cumadan gelip otelimize yerleşiyoruz. Sabah erkenden kayak kiralamaya gidiyoruz. Erken gidiyoruz çünkü burada kayak kiralamak için iki yer hizmet veriyor. Belli sayıdaki kayak takımları saat 10'da tükeniyor. Resepsiyonda ilk bu bilgiyle aydınlanıyoruz. Burada değişmeyen tek şey sanırım bu durum. Yıllardır Erciyes'in rahatlığına alışınca bu durumu ilk başta yadırgıyoruz. Erken uyanmak, erken kahvaltının ardından, kayaklarımıza da tükenmeden kavuşunca günün geriye kalan kısmında kayarak eğleniyoruz. Kayaklarımız elimizde önümüzde 30 basamaklı merdiveni sanki Everest'i tırmanırcasına çıkıyoruz. Anlam veremediğimiz ikinci durumu da yaşayınca gişeden aldığımız günlük kayma potansiyelimize göre biletlerimizle telesiyej sıramızda yerimizi alıyoruz. Hedefimiz 22'lik, ilk eğitimimi aldığım piste doğru yükseklerde süzülüyoruz. Telesiyejin bitiş yeri bizim hafızalarımızdakinden biraz farklı, inince anlıyoruz. Önümüzdeki kalabalığı aşınca birazdan ilk maceramızı yaşayacağımız eğime doğru ilerliyoruz. Dedeman'a doğru bu dik yokuşu kazasız belasız atlatarak açılışı yapıyoruz. ''Kazasız'' diyorum, etrafta acemi bolluğu, inemeyip elinde kayağı veya sowborduyla yürüyüşü seçenlerin ortaladığı yoldan bulabildiğimiz dar aralıktan inmeye çalışmak kış olimpiyatlarında birinciliği hedeflemek gibi bir şey. Neyse ilk açılıştan sonra geliştirdiğimiz kayma stratejileriyle parkurun kurdu haline dönüşmeyi başarıyoruz. Dedeman'ın çevresi her zamanki gibi kalabalık. Yanındaki kafe, kayak molaları için keyifli bir ortam. Birbirinin tekrarı olan hareketlerin ardından mola vaktimiz gelip, geçiyor bile... Mola yerimiz belli, tek hizmet veren yer Dedeman'ın yanındaki kafe. Bayağı kalabalık, eğlenceli ortam. Hava da güzel olunca açık alanda yer bulmak zorlaşıyor. Dedeman'ın önündeki telesiyejden başka pistlerin tozunu attırmaya, yeni pist keşiflerine doğru yükseklere süzülüyoruz. Orta seviye kayakçılar için oldukça iyi bir pist. Dön dolaş yine Dedeman'a geliyoruz. Grup arkadaşlarımız buz tırmanışı yapacağım, diye tutturuyor. İnişte bir bölümü buz tırmanışına ayırmışlar. Buradaki görevlilerin desteğiyle tırmanışı isteyenler yapabiliyor. Ben işin kayma keyfindeyim şimdilik tırmanışa uzağım. İzlemesi bile yetiyor. Neyse kısa süreli bir keyifmiş, bitince tekrar pistlerle buluşuyoruz. İki güne kayak serüvenimizi yayıyoruz. Pistler geniş, geçmişin dar pistlerinden eser yok. Sabahın sert soğuğu karı sertleştirince kaymayı zorlatırsa da öğleye doğru yumuşayan zeminde kaymak keyifli oluyor. Tek dezavantaj yeteri kadar yağmayan karın zemindeki taşların pistlerde yarattığı olumsuz etkiye sebep oluyor. Günlük yaralı sayısı oldukça fazla. Yaralıların arasına karışmanın üzüntüsünü yaşayanlardan biri olarak bu durumu en kısa zamanda düzeltmelerini umuyorum. Zemindeki buzlanma da ayrı bir olumsuz durum. Etrafta günden güne çoğalan otellerle zengin konaklama seçenekleri sunuluyor. Fiyat ve konfor bakımından oldukça iyi. Bizim gibi uzaktan geleceklere havayolu ilk tercih olmalı! Havaalanından ticari taksilerle kolayca ulaşımı sağlarken, ikinci bir alternatif olarak şehir merkezine giden otobüslerle bu işi daha ekonomik halledebilirsiniz. Şehir merkezinden Palandöken on dakika daha ucuza ulaşımı sağlamış oluyorsunuz.


''PAROS PAROS'' sesleriyle önce irkilir sonra adaya geldiğinizi anlarsınız. Rahat geçen yolculuğun sonunda adada ilk karşılayan meydandaki yel değirmeni olur. Evet en büyük üçüncü Kiklad Adası'na ''Hoş Geldiniz!'' der. Geleni karşıladığı gibi gideni de uğurlar. Gelen, giden, inen, binen ve karşılayanların arasından şöyle sıyrılınca, birde Parikia'de otelinizi ayarlamışsanız keyfinize diyecek yoktur. Aman adanın başka yerlerinde kalınmazmış gibi bir yargı oluşmasın. Tabi ki çok güzel köyler de var. Benim ki yolculuk sonrası tembellik sadece. Biraz da Parikia'ye torpil olsun!. Adanın her köşesine gitmek, kıyısını bucağını karış karış keşfetmek için kiralık araçlardan Atv'ye, bisiklete kadar her şeyi buradan ayarlayabilirsiniz. Kısacası adanın kalbi de diyebiliriz. Adanın kalbi PARİKİA'dır, demeliyim! Her feribot buraya yanaşır, gelen giden buradan geçer. Adanın en büyük ve en gelişmiş yerleşim yeridir. Sahil boyunca ilerleyip, limandan uzaklaştığınızda kıyıya dizili oteller ve önünde yer alan plajlarla karşılaşırsınız. Limandan içe doğru süzüldüğünüzde asıl görülmesi gereken yer eski şehir olarak da nitelenen bölgedir. Daha çok adanın yerlileri yaşarken, değişik bir çok dükkan, cafe, tavernaya da burada rastlıyorsınız. Hediyelik eşyalar cezbederken, giyimden kuşama, yemeden içmeye her şey iç içedir. Gündüz denizin tadını çıkarır, geceleri merkezinde yer alan eski yapıların arasında dolaşabilirsiniz. Beyaz badanalı evler, evleri saran renk renk begonviller, mis kokulu leylaklar, kemerli yollar, taşlar, kapılar, çerçeveler hepsi ayrı ayrı büyüler. Akşam cıvıl cıvıl sokaklarda savrulurken ara sıra molalarla günü tamamlayacak keyifli mekanlarda; kafe ya da tavernalarda yerinizi alırsınız. Ne kadar kalabalıkta olsa sıkılmadan, yorulmadan, tamamen dinlenerek geçireceğiniz günler yitip giderken özleyeceğiniz yerlerin başında gelir. Konaklama açısından zengin diyebileceğimiz Parikia'de, kıyıya dizili otellerde uygun fiyatlarda kalabilirsiniz. Bizimde tercihimiz bu yönde oldu. Kaldığımız otel her yere yakın olunca bayağı rahat ettik. Parikia'nin merkezinde yer alan Ekatontapyliani Kilisesi de adaya gelince görülmesi gereken yerlerden. 100 kapılı kilise olarak da adlandırılan kilisenin şimdiye kadar 99 kapısı bulunmuş, yüzüncüsü henüz bulunamamış. Değişik mimarisi, heybetiyle ada da etkileneceğiniz mekanlardan biri. Hazır Parikia'de dolaşıyorken Ekatontapyliani Kilisesi'nin hemen arkasında yer alan ve 3 euroluk biletle gezebileceğiniz, bölgeye has tarihi kalıntıların sergilendiği müzeyi de görmeden dönmeyin. Sosyetenin merkezi NAOUSSA! Söylentiye göre İngiliz, Fransız sosyetesi burada kalıyor, hatta ev satın alıyormuş. Biraz daha sakin ve zenginliğiyle gözleri dolduran bölge adanın kuzeyinde yer alıyor. Parikia'dan yaklaşık 20 dakika uzaklıkta olan Naoussa'ya gelmek için muhakkak araca ihtiyacınız var. İster arabayla ister, otobüsle hangisini tercih ederseniz rahatlıkla ulaşabilirsiniz.. Kıyıdan yükselen tepeye dizili beyaz badanalı evler, dar sokaklar, ara sıra küçük butik oteller yer alırken, kıyılar tavernalara ve limana ayrılmış. Limanda yer alan zengin yatlar bir tarafın çoğunluğunu oluştururken, diğer tarafta balıkçı tekneleri dizili. Limandan kalkan teknelerle en meşhur plajlara da rahatlıkla ulaşabilirsiniz. On beş dakika arayla kalkan tekneler en son 19.00'da plajdan limana doğru ayrılıyor. Araçla da rahatlıkla ulaşacağınız üç önemli plajı var. Bizim tercihimiz Kolibithres oldu. Nefis ince beyaz kumsalı, etrafa gelişi güzel dizili şezlongları ve tertemiz serin sularında arınıp dinlenirsiniz. Genelde çocuklu ailelerin tercih ettiği plaj üç bölüme ayrılıyor. Değişik kayaların çevrelediği alanda su sporları da yapılıyor. Diğer tercih edilen plajlar ise Kalamies ve Monastiri. Yine buraya da tekne veya karadan aracınızla ulaşıyorsunuz. Naoussa 'nın limanında yer alan plajı da tercih edebilirsiniz. Gündüz sakinliğini koruyan tavernalarda, gece kalabalığında farklı bir ambiyans oluşuyor. Akşam sahildeki kalabalıkla bütünleşerek keyifli sohbetler eşliğinde güzel deniz ürünleriyle kaliteli bir akşam geçirirsiniz. Küçük bir balıkçı kasabası olan Alikia, Parikia'den yaklaşık yarım saatlik uzaklıkta. Küçük bir koyun etrafında birkaç taverna, önünde plajıyla hem yerim hem yüzerim dedirtecek kadar sakin ve küçük bir alan. En güzel deniz ürünlerinin tadına da burada bakabilirsiniz. Ada plaj cenneti adeta. Her türlü zevke ve ilgiye göre plaj mevcut. İster durgun tertemiz sularda yüzer, ister dalgaların keyfini çıkarır Winsurf yaparsınız. Suyun altındaki güzellikleri keşfetmek isteyenlere de dalış aktiviteleri var. Rüzgar Sörfü yapacaklara için ada tamamen bir cennet! En güzel koylar adanın doğu ve güney tarafı bu açıdan oldukça zengin. Dalış için Santa Maria yakınları, Pso aliki açıkları, güney doğu kıyıları uygun. Adaya en rahat feribotla ulaşıyorsunuz. Pire'den kalkan feribotlar yaklaşık 4 saat sürerken, Sakız adasından gelmek isterseniz 11 saati göze alacaksınız. Hellenic See Way ve Blue Star öenriceğimiz firmalar. Yerimde duramam karış karış dolaşırım derseniz, merkez durağı Parikia'de olan otobüslerle yaklaşık 1.40 ila 2.40 Euro arasında alacağınız biletle rahatlıkla her yere ulaşırken; araç kiralamak isteyenlere belli merkezlerde yer alan araç kiralama şirketlerinden 25-55 Euro arasında fiyatla uygun araç kiralayabilirsiniz. Biraz macera olsundeyip, adaya gelenlerin çoğunluğunun tercih ettiği Atv en iyisi, yaklaşık 25-50 Euro arasında değişen seçenekte bulabilirsiniz. Ada da deniz ürünleri ön planda yer alırken, zeytinyağlılarda oldukça lezzetli. Konaklama için ön Parikia ve Naoussa ilk sırada yer laıyor. En güzel seçenekleri booking. com adresinden yapabilirsiniz. Ücretsiz iptal seçeneğinin de yer aldığı sitede 500 yakın otel mevcut.


''Görmeseniz de olur...'' gibi uzayan söylemlerden sonra merak ettik ve gittik. En başta gece hayatının kalbinin attığı yer WALKİNG STREET geliyor. Botanik Park ve Tiger Zoo'da listenin ilk sıralarında yer alıyor. Kabare şovlarıyla da ünlü bir şehir olan Pattaya'da bir gecenizi bu şovlara ayırmadan dönmeyiniz! Çılgın gece hayatının, eğlencenin kalbi burada Walking Street'e atıyor. Gündüz bilindik sakin bir sokak havasındayken akşam yediden sonra canlanmasıyla farklı bir dünyaya açılan yere dönüşüyor. Sabaha kadar süren bu hareketlilik sabahın ışıklarıyla tekrar sakin havasına bürünüyor. Barların, her türlü gösterinin, çılgınca eğlencenin tek adresi olduğu gibi gelen yabancıların soluğu aldığı ve eğlenmeye doyamadığı yer de burası. Walking Street; restoran, gece kulüpleri, alışveriş noktaları ve barlara ev sahipliği yapan bir sokak. Sokağın başından sonuna kadar sağlı-sollu şekilde sıralanan mekanlar 08:00-02:00 saatleri arasında hizmet veriyor. Pattaya'da striptiz de yapılan gece kulüpleri olarak bilinen GoGo barları şehirde en çok ilgi gören yerlerden. Burada birbirinden güzel Tai kızları erotik gösteriler yaparak müşterilerin ilgisini çekerken aynı zamanda barda daha fazla kalmalarını sağlıyor. Bu gösterilerde yaratıcılığın sınırı yok, ilginç ve değişik şovlar yer alıyor. Walking Street'de bulunan farklı konseptte birçok disco yer alıyor. Turistler, burada müziğin ve dansın ritmine kapılarak çılgınca eğleniyor. Buraya kadar geldim, gecelerim de renklensin diyenlere şiddetle tavsiye ediyoruz. Pattaya'nın en ünlü şov gösterisi burada. Alcazar Kabare Gösterileri, ilk kez 1981 yılında Pattaya'da başlamış ve ünü tüm dünyaya yayılmış. Birbirinden güzel değişik kostümleri, mükemmel fiziği ve güzellikleriyle bizleri hayran bırakan trans dansçıların gösterileri yer alıyor. Yaklaşık 1 saat süren gösterinin sonunda dansçılar çıkış kapısında diziliyorlar, isteyen seyircilerle belli ücret karşılığında fotoğrafta çekiliyorlar. Tek kelimeyle müthiş şov. Nong Nooch Tropik Bahçesi ve Kültürel Köyü olarak da bilinen Botanik Park, bitkilerin her çeşidini görebileceğiniz, yeşilin bin bir tonunun önünüze serildiği bu park aynı zamanda Fransız Bahçesi olarak da biliniyor. Botanik Park; şelaleler, geleneksel Tay stili evler, fil gösterileri ve günde 4 kez sahnelenen kültür şovlarına da ev sahipliği yapıyor. Bu parkta bir günü dolu dolu yaşıyorsunuz. Bunları hesaplayarak yola çıkmayı unutmayın!. Pataya şehir merkezine biraz uzakta yer alan parka gelebilmek için en ideali ya turlar ya da taksiyle ulaşmak. Sriracha Kaplan Hayvanat Bahçesi ya da Tiger Zoo olarak da bilinen, dünyanın kaplanlara ayrılmış en büyük hayvanat bahçesi olan Sriracha'da belli bir ücret karşılığında yüzlerce kaplan gördüğünüz gibi yavru kaplanları kucağınıza alıp fotoğraf da çektirebiliyorsunuz. Bu hayvanat bahçesinde 400 kaplan, 10,000 timsah, filler ve onlarca değişik hayvan türü bulunuyor. Ayrıca Sriracha'da belli saatlerde kaplan ve timsah gösterileri de yer alıyor. Mercan Adası olarak da bilinen Koh Larn, Tayland Körfezi'nde yer alan minik ada. Bu adaya Pattaya limanından kalkan motorlarla gidiliyor. Günü birlik olarak ziyaret edilen ada, beyaz kuma sahip plajları ve yeşil alanlarıyla pek meşhur. Pattaya, dillere destan geceleri, muhteşem sahilleri ve uygun fiyatlarıyla turistler tarafından oldukça tercih ediliyor. Tropikal iklimin hakim olduğu şehrin havası her zaman oldukça sıcak, kurak ve nemli iklime sahip. Bu nedenle buraya gelmek için en ideal zaman Aralık ve Mart arası çünkü mevsim yaza döndüğünde hem nem hem de tropikal yağışlar başlıyor. Pattaya'nın hava alanı olduğu gibi Bangkok'a gelip buradan da geçebilirsiniz. Ya direk Pattaya'ya uçarsınız ya da bizim yaptığımız gibi Bangkok'a iner, hava alanından Pattaya'ya gelen otobüslere binebilirsiniz. Otobüsle yaklaşık 2 saatlik yolculuk sonunda ulaşıyorsunuz.


Buraya çıkmak için iki yol var, ya tünelle ya da yüksek kaldırımlardan yükseleceksiniz. Pera, gezimizde tüneli tercih ettiğimizden bu sefer yüksek kaldırımlardan yükseliyoruz. Yüksekkaldırımlar'ın hemen orta yerinde yer alan geçmişi zengin anılarla dolu olan bir bina yükseliyor. Bu binayı sokağın darlığından, birçok binanın arasında sıkışıp kalmışlığından ancak dikkatli bakınca keşfediyoruz. Burası 1875 yılında İstanbul'da yaşayan Almanların sosyal ve kültürel etkinliklerini düzenledikleri kulüp binası. Aslında geçmişi 1847 yılına kadar uzanan dernek, İstanbul'da yaşayan Bohemyalı Alman cam tüccarları tarafından kurulmuş. İsmini, Almanların ataları Teutonlardan alan yapı, 1898 yılında II. Wilhem'in ziyareti öncesinde kötü bir çevreyle sarılmış olan Yüksekkaldırımlar'ın Arnavut taşlarıyla döşenmesiyle şık bir sokağa dönüşmüş. 1944'tan 1954 yılına kadar kapısına zincir vurulan bina 1956 yılından bu yana başta Alman Lisesi öğrencilerinin de yararlandığı tiyatrodan konsere her türlü kültürel etkinliklerin yapıldığı kültür merkezi olarak devam ediyor. Bu sefer Galata Kulesi'ne şöyle bakıp, Serdar-ı Ekrem'e doğru ilerliyoruz. Galata Kulesi ve Serdar-ı Ekrem Sokak'taki Doğan Apartmanını yukarıdaki diğer gezi yazılarımızda bahsetmiştik. Bu sefer sadece geçip, Neve Şalom Sinagog'una doğru ilerliyoruz. Milyon kere önünden geçsek de bir türlü içeriye giremediğimiz müzeye olan bütün merakımızı bugüne saklıyoruz. Birçok defa saldırıya uğrayan sinagoga sıkı kontrolden geçerek giriyoruz. 'Barış Vahası' anlamına gelen Neve Şalom, eski dönemlerde birçok yerde aynı anlamı taşıyan sinagoglardan biri. 1935 yılında Kenesset ve Zülfaris Sinagoglarının kapasiteleri, Galata ve Beyoğlu'nun artan Yahudi nüfusunun dini gereksinmelerini karşılayamadığından, burası özel izinle geçici ibadethane olarak kullanılmaya başlanıyor. Aradan geçen yılların ardından sinagogun inşaatı 1949 yılında, İstanbul Teknik Üniversitesi'nden yeni mezun olan Elio Ventura ve Bernard Motola tarafından projelendirilmiş ve yeniden yapılmış. Neve Şalom Sinagogu'nun açılışı 25 Mart 1951 Pazar sabahı düzenlenen bir merasimle gerçekleşir. O günlerde Büyük Hendek Caddesi'ne cephesi olmayan, dar bir geçitten giriş-çıkış yapılabilen Neve Şalom Sinagogu'nun bu caddeye cephesinin açılması ancak önündeki binanın 1960 yılında yıkılmasıyla tamamlanıyor. Sinagog sadece ibadet edilen bir yer değil aynı zamanda Yahudi cemaatinin özel günlerinin de yapıldığı bir ibadethane. Sinagog'un içinde yer alan 500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi'nde geçmişten günümüze tarihi belgeler ve fotoğraflarla oluşturulan kronolojik hikayelerin izinde ayrılan bölümleri dolaşıp çıkıyoruz. Müzeye son giriş saati kapanış saatinden yarım saat öncedir. İçeride fazla kalamıyoruz, birkaç saat sonra gerçekleşecek düğün hazırlıklarına hummalı çalışmayla devam ediliyor. Fazla uzaklaşmadan yakınlarda yer alan Serdar-ı Ekrem Sokağı'na sapıyoruz. Bir dönem seçkin Musevi ailelerin yaşadığı Galata köşelerinden birisi de Serdar-ı Ekrem Sokak. Aralarında Camondo, Aseo, Kastro, Braunstein gibi ünlü ailelerin yaşadığı Helbig Apartmanı'ndan Yüksekkaldırım'a kadar uzanan sokağının iki tarafına dizili cumbalı evler ve geriye kalan yaşamlardan izler, o zamanlardan geriye kalanlarla sürmeye devam ediyoruz.... Kaynaklar geçmişte kilisenin yapılmadan önce burada küçük bir Rum mezarlığını gösterse de 1854 yılında İngilizlerin, Galata sırtlarında bir kilise yapmak niyetiyle dönemin padişahı Sultan Abdülmecid'den aldıkları izinle savaşta ölen askerlerinin anısına kiliseyi yapmaya başlarlar. Kilisenin adına gelince, Kırım Savaşı'nda ölen askerlerin anısına adı Kırım Kilise'si olarak anılır. Kilisenin inşaatı yaklaşık on yıl sürüyor. 22 Ekim 1868'de ibadete açılıyor. Dış ve iç cephesinde gotik izlerin sürüldüğü kilisenin vitrayları, vaiz kürsüsü, vaftiz teknesi, orgu dikkat çeken unsurlar arasında yer alıyor. Kiliseye inerken ara sokaklarda yer alan cumbalı evler büyülüyor. Yol bizi biraz aşağılara sürüklüyor. Nedense hep Camondo Merdivenleri olarak bildiğimiz ve her gelişimizde usanmadan önünde fotoğraf çektirdiğimiz merdivenlerin ve Camondo ailesinin hikayesine doğru uzanalım. Camondolar, kökleri İspanya'nın Andaluz bölgesinden göçen Musevi ailelerine kadar uzanıyor. Camondo, ''Dünya Evi'' anlamına geliyormuş. 18. Yüzyılda İstanbul'a gelip yerleşen aile bankerlikle uğraşmaya başlar. Dönemin padişahı Sultan Abdülaziz'den aldıkları özel izinle gayri menkul işine girişirler. Yurdun farklı yerlerinde mal mülk edinen aile Serdar- Ekrem Sokakta daha sonra kendi adlarıyla anılan Camondo Apartmanını satın alırlar. Ailenin üyelerinden Avram Camondo, karlı çamurlu kış günlerinde Galata sırtlarındaki evinden Voyvoda Caddesi'ndeki bankasına rahat gidebilmek için günümüzde de ailenin adıyla anılan ve dünyanın sayılı ilginç merdivenleri arasında yer alan Camondo Merdivenleri'ni yaptırır. Geleneksel merdivenlerde pozlarımızı verip Bankalar Caddesi'ne iniyoruz. Günü güzel bir mekanda, birbirinden lezzetli yemeklerle Payidar'da noktalıyoruz. Istanbul'un bu yönünü bilmiyordum. Farklı bir hava katarak yazdığınız bu yazı artık ilham kaynağı olur. Artık gezerken daha farklı göreceğiz. Teşekkür ederim.


Otelimiz merkezde, Balıklı Göle çok yakın... Bir kaç sokaktan sonra bir anda karşımıza çıkıyor. Bizim gelişimizle gölün kıyısından yükselen güvercinleri selamlıyoruz ilk olarak... Sonra gölün etrafını dolaşıyoruz. Bir de hikayesi aklıma düşüyor... Bir çok hikayesi var aslında. Halil-ür Rahman Gölü, Urfa Kalesi'nin hemen yanında yer alıyor. Nemrut Hz. İbrahim'i mancınıkla ateşe atınca, ateşin suya, odunların da balığa dönüştüğüne inanılıyor; bu nedenle Urfalılar göle çok önem veriyor. O günden sonra gölün adı Halil-ür Rahman oluyor. Allah'ın Dostu anlamına gelen bu isim Hz. İbrahim'in kutsallığını yansıtıyor. Bugün göl hem Halil-ür Rahman, hem de Balıklı Göl olarak anılıyor. Gölün çevresinde Rızvaniye Medresesi ve Halil-ür Rahman Camii bulunuyor. İbrahim için ağlayan Nemrut'un kızı Zelihan'ın gözyaşlarından ise Balıklı Göl'ün hemen yanında küçük bir göl daha oluşuyor, bu gölün adı ise Zelihan'ın gözü anlamına gelen Ayn-Zeliha'dır. Balıklı gölde balıklarda kutsal sayılıyor. Etrafını dolaştıktan sonra kaleye doğru çıkıyoruz. Biraz yokuş ve yorucu... Tepeden, kadim şehrin panoramik görüntüsü önümüzde... Her yerden farklı bir manzara kadraja yansıyor. Aşağıya indiğimizde eski sokakların da kayboluyoruz. Şehrin kalbi burası olsa gerek. Eski çarşısında zanaatçı, bakırcı, kumaşçı, çaycı, lokantacı ne ararsan var... Meydandaki meşhur ciğerci de "Ciğer kebabı"yla açlığımızı kırıyoruz. Ayran, yanın da soğanla, ciğer birlikte nasıl lezzetli!!! Üstüne de içilen çay kendimize gelmemizi sağlıyor. Kapalı çarşısından isot, salça, bir de çayımızı alıp ilk alışverişimizi yapmış oluyoruz. Dükkanlarda parlak işlemeli kadifeler, ışıl ışıl baş örtüler alıcısını bekliyor. Yöresel kıyafetlerin kumaşları her dükkanda ayrı renk ve desende sergileniyor. Çarşıdan sonra müzeye gidiyoruz. Bu yörenin tarihi zenginliklerini görmeye... Müzenin büyük olmayışı biraz hayal kırıklığı yaratıyor. Yeni şehirde bulanan müze, mimari anlamda modernleşen, son model binaların arasına sıkışmış durumda... Bir taraf eskiyi yaşarken diğer taraf çağı yaşıyor. Müze'den sonra ara sıra çocukluk hayallerimin şekillendiği Akçakkale'ye doğru ilerliyoruz. Sol tarafta bizi Harran Evleri karşılıyor. Değişik mimarinin izlerini taşıyan bu evlerden malesef bir kaç tane kalmış. Harran, Kuzey Mezopotamya"dan gelerek batı ve kuzey batıya bağlanan önemli ticaret yollarının kesiştiği bir noktada bulunuyor. Bu özelliğinden dolayı Harran, Anadolu ile sıkı ticaret ilişkileri bulunan Assurlu tüccarların önemli uğrak yerlerinden birisi. Anadolu"dan Mezopotamya"ya, Mezopotamya"dan Anadolu"ya olan ticaret akışının binlerce yıl Harran üzerinden yapılmış olması bu tarihi kentte zengin bir kültür birikiminin oluşmasına da neden oluyor. Harran; Ay, Güneş ve gezegenlerin kutsal sayıldığı eski Mezopotamya"daki Assur ve Babillilerin inançlarına göre de kutsal bir yer. Bu nedenle Harran'da Astronomi ilmi çok ilerlemiş. Dünyadaki üç büyük felsefe ekolünden birisi "Harran Ekolü"dür. İlkçağdan beri varlığı bilinen Harran Üniversitesi"nde dünyaca ünlü birçok bilgin yetişmiş. Kısaca ilk üniversite de burada kurulmuş. Parlak bir tarih ve ilim geçmişine sahip olan Harran, tarih boyunca bir çok devletin hakimiyetine girdiğinden, kültürlerin kaynaştığı bir kent olmuş ve zengin mimari eserlerle donatılmış. Kentin ortasında yer alan höyükte ve sur içerisindeki harabelerde Sin Mabedi ve üniversite dahil en eski mimari eserlerin temel kalıntıları yer alıyor. Harran'ın zengin mimarisinden sadece surlar, iç kale, Ulu Cami, Şeyh Hayat el-Harrani türbe ve camii ile konik kubbeli evler günümüze kadar gelebilmiş. Eskiyi yansıtan bu evlerden birisinde keyifli dakikalar geçiriyoruz. Hava da yavaş yavaş kararıyor.. Akşam otele yakın yerde meşhur "Sıra Gecesi" ne katılıyoruz. Çiğ köfte, içecekler, mırra ve yöresel türküler eşliğinde kendimizden geçiyoruz. İkinci gün kahvaltıdan sonra Halfeti'ye doğru yol alıyoruz. Uzun bir yolculuğun ardından varıyoruz. Kıyıda sıralanmış lokantalar ve tekneler gelen turistleri beklemekte. Bayağı rağbet var!!! Kalabalığın kimisi yemek, kimisi gezme derdinde... Biz önce gezmeyi tercih edenlerdeniz. Bir motorla anlaşıp yola çıkıyoruz. Halfeti ilçesinin yüzde 80 i Birecik Barajı"nın yapımı ve evlerin su altında kalmasıyla birlikte, 15 kilometre uzaklıkta kurulan yeni yerleşim merkezine taşınmış. Taş mimarisiyle yapılmış evlerin ve camilerin su altında kaldığı ilçe, aradan geçen süre içerisinde doğal güzelliğiyle dikkat çekiyor. Fırat Nehri"nin altında kalan taş mimarisiyle "Saklı cennet ve "Kayıp kent" olarak da anılmaya başlayan Halfeti"de, yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği bir belde haline gelmiş.


Herkes gibi bizim de Phuket'te tatil yapmak hayaldi ve gerçekleşti. Tayland gezi yazımızda da bahsettiğim gibi on beş günlük turumuzun yaklaşık bir haftasını Phuket'e ayırdık. Phuket, Tayland'ın güneyinde Andaman Denizi'nin kıyısında yer alıyor. Ana karaya Sarasin köprüsüyle bağlı tropik bir ada. Böyle olunca hem tatilcilerin hem de turistlerin vazgeçilmezi olarak yerini koruyor. Eğer amacınız sadece Phuket'te tatil yapmaksa Türkiye'den direk uçuşlar var. Bizim gibi önce kültür turu sonra tatilse işler biraz değişiyor. Tur programımıza göre şekillendirdiğimiz yolculuğumuzu akşam saatinde Bangkok'un sadece iç uçuşlar yapıldığı Don Muang Havaalanın'dan Phuket'e yerel havayolu şirketi olan Thai AirAsia ile yaklaşık bir saatte geldik. Biz biletimizi gidiş- dönüş olarak aldık. Tatilimizin sonunda dönüşü Bangkok üzerinden yaptık. Thai AirAsia'nın dışında başka havayolu şirketleri de var. Bunun için www. skyscanner 'dan yararlanabilirsiniz. Phuket Havaalanı, merkeze 40 dakika uzaklıkta yer alıyor. İndiğinizde havaalanın dışında bekleyen araçlara konaklayacağınız otelin ismini ve bölgesini söylediğinizde belli ücret karşılığında sizi bırakıyorlar. Bu sorunun cevabı nasıl bir tatil düşlediğinize bağlı. Ada farklı pek çok bölgeden ve plajdan oluşuyor. Ziyaretçilerin hem bütçesine hem de eğlence anlayışına göre konaklama seçenekleri değişiyor. Seçenekler çok yıldızlı otellerden, tatil köylerine doğru uzarken, uygun fiyatlarda konaklayabilecek hostel ve pansiyonlarda bunların arasına karışıyor. Genellikle yıldızlı oteller plajlara yakın yerlerde sıralanırken, düşük bütçeli konaklama tesisleriyse iç kısımlarda yer alıyor. Konaklama için Phuket Town, Patong, Kata, Karon, Mai Khao ve Rawai plajları tercih ediliyor. Phuket Town, adanın en büyük bölgesi olup, gezilip görülmeye değer dar sokakları, şık restoranları, tasarım mağazaları ve uygun fiyatlı otelleriyle ilgi görüyor. Yerel halkın yaşadığı ve alışveriş tutkunlarının tercih ettiği yerde burası. Diğer yerlere göre daha sakin ve mimarik bir güzelliği var. Patong Plajı, adanın batı kıyısında yer alıyor ve gece hayatının merkezi diyebiliriz. Gündüz deniz, gece eğlenceyi tercih edenlerin yeri de burası oluyor. Pek çok bar ve gece kulübü burada bulunuyor. Bölgede uygun konaklama yerleri, otel ve hosteller gibi farklı seçenekler de bulunuyor. Kata Plajı, adanın güney doğusunda yer alıyor. Bölge ihtişamlı otelleri, muhteşem deniziyle adanın cazibe merkezi adeta. Özellikle çocuklu ailelerin, sörfçülerin ve dalgıçların tercih ettiği yerlerden. Kata Beach, uzun plajı, şık restoranları ve mağazalarıyla gelenlerin ilgisini fazlasıyla çekiyor. Karon Beach, adanın en uzun üçüncü plajını oluşturuyor. Bu nedenle konaklama tesislerinin geneli doğanın içinde yer alıyor. Huzurlu ve konforlu bir tatil düşleyenlerin tercihi de burası oluyor. Mia Khao, Phuket'in en uzun plajı, tamamı 11 kilometre. Diğer plajlara göre daha ıssız olan plajda çam, tropik badem, palmiye ağaçları ve tropikal sahil bitkilerinin görüntüsüyle harika bir manzara oluşturuyor. Her şeyden uzak, huzurlu ve sakin bir tatil düşleyenlerin tercihi de burası oluyor. Rawai Beach, adanın güneydoğusunda yer alıyor. Phuket'in ilk turistik plajı burasıymış. Sakinliği ile dikkat çeken plajda, birkaç dükkan, restaurant ve bar bulunuyor. Konaklamak için nereyi seçtiğimize gelince, PATONG diyoruz. Gündüz deniz gece eğlenceyi tercih edenlerdeniz. Bütçemize göre merkezde oldukça uyguna otel bulduk. Gece hayatını da aşağıda okuyabilirsiniz. Gündüz Andaman Denizi'nde serinleyip, geceleri eğlencenin kucağındasınız. Barlardan, gece kulüplerine ne ararsanız zengin bir seçenek sunuluyor. Gece yarılarına kadar eğlence sürüyor. Değişik partilerde yapılıyor. Bizim katıldığımız Moonlight Beach Parti inanılmaz güzeldi. Gündüz belli noktalarda satılan giriş biletimizi aldık. Etkinlik için belirtilen duraktan ücretsiz araçlarla partinin yapılacağı yere taşınıyorsunuz. Araçlar belli aralıklarla gidip geliyor. Geneli gençlerin tercih ettiği ortamda müzik eşliğinde sabaha kadar eğleniyorsunuz. Phuket'in en keyifli yanı da bu günübirlik ada turları oluyor. Birden fazla tur programı olunca her birine birer gün ayırmalısınız. İlk sırayı Phi Phi Adası turu alıyor. Phi Phi Adası turu; muhakkak yapılması gereken turaların başında geliyor. Turları farklı satış yerlerinden alabilirsiniz. Biz otelimize yakın işini oldukça iyi yapan Ann'den aldık. İlgisinden memnun kalınca diğer turlarımızı da kendisinden aldık. Sabah özel araçla belirtilen saatte otelimizden alındık. Şoförün elindeki listeye göre tek tek tura katılacak kişilerin oteline uğradıktan sonra Phuket Limanında yer alan toplanma bölgesinde rehberimizle buluştuk. Gezi ile ilgili bilgilendirildikten sonra katamaran ile yola çıktık. Yaklaşık 50 dakika sonra Phi Phi adasına vardık. Phi Phi Adaları, Phi Phi Don ve Phi Phi Lay olmak üzere ikiye ayrılıyor. Phi Phi ismi Malezya dilinden gelen bir kelime ve Perili adalar demekmiş. Önce Mai Ton Adası'nda tekneden inmeden yunuslar izlemek için kısa mola verdik. Buradan Phi Phi Lay Adası'ndaki Maya Bay'a geçtik. Leonardo Di Caprio'nun 'The Beach' filmi burada çekilmiş ve filmden sonra Maya Beach günde üç bin turistin akınına uğramaya başlamış. Tabi bu sefer koyun dengesi şaşmış. Ekolojik denge düzelsin diye iki senedir ziyaretçiye kapatılmış durumda. Bu sene kontrollü şekilde tekrar ziyaretçilere açılacağı söyleniyor. Burada fotoğraf molası verdikten sonra hemen bitişiğinde yer alan ve adanın en güzel koyu olan Pilah da durduk. Teknede ücretsiz olarak dağıtılan şnorkellerle deniz içindeki renkli balıkları izleyerek yüzdük. Daha sonra teknemize geri dönüp Pilah Lagoon'una gittik. Gündüzleri sığ olduğundan tekneler içeriye giremiyor ama akşamüstü sular yükseldiği için giriş elverişli oluyor. Bu yüzden yakınındaki bir noktadan fotoğraf çekmekle yetindik. Bir sonraki durağımız Viking Mağarası'ydı. 200 yıl önce bu mağaralarda Vikingler yaşıyormuş. Burası aynı zamanda bir kuş yuvası üretim tesisiymiş. Asya'da detoks amaçlı olarak kullanılan besinin kaynağı da burada. Kuşların ağızlarından çıkardıkları salya ile yapılan kuş yuvaları düzenli olarak toplanıyor ve kilosu yaklaşık 3500 dolardan satılıyormuş. Mağara sonrası Phi Phi Don Adası'na geçip önce adada yasayan Makak maymunlarını gördük. Bu maymunlar balıkçıl hayvanlar olduğundan çok iyi yüzüp, dalıp balık avlayabiliyorlar. Biraz karaya yanaşıp yemek molası verdik. Yemek sonrası dönüşte Bamboo Adası'na gittik. İncecik beyaz kumu, turkuaz renginde denizi büyüleyiciydi. Üzerinde tek bir tesis, ev ya da otel bulunmayan, ıssız adada hem yüzüp hem de dinlendik. Son durak Khai adasıydı. Burada da deniz ve dinlenme molası verdik. Turlar günübirlik olup, sabah 8:00'da otelden alınıp, akşam araçla 18:00'da otele bırakılarak tamamlanıyor. James Bond Adası Turu, Phuket'e gelince mutlaka yapılacak turlardan biri. James Bond Adası turu tek kelimeyle mükemmel bir tur. Diğer tur gibi saat 8'de özel araçla otelimizden alındık. Phuket Limanı'nda bir önceki turdan başka bir bölgede tur rehberimizle buluşup tur hakkında bilgi aldıktan sonra bizi bekleyen büyük tekneyle yola çıktık. Phang-Nga National Park olarak bilinen bölgeye yolculuğumuz başladı. Bu bölge son buzul çağındaki kırılmayla tamamı kireçtaşından oluşmuş adalar topluluğu. Bölgede irili ufaklı yaklaşık kırk ada ve gelgitler sonucunda iki yüz kayalıktan oluşuyor. Çoğu adanın iç bölgesinde rüzgar ve deniz hareketleriyle oluşmuş irili ufaklı lagoonlar da bulunuyor. Bölgenin en ilginç özelliği fay hatlarının genelde toprağın altında değil su yüzeyinde olması. O yüzden yıllar boyu çokça kırılma yaşanmış. İlk durağımız bölgenin en büyük adası olan Panak Adası'ydı. Suların çekilmesiyle oluşan Mangroove Magarasında bölgede çokça bulunan Mangroove Ağaçları'nı yakından görmek için botlarla gruplar halinde mağaraya doğru ilerledik. Her botta bir rehber yer alıyor ve turistleri onlar gezdiriyor. Turumuzun ikinci durağı Hong adasi bölgenin en büyük 3. adası oluyor. Burada da tekneden inip botlara binerek doğal mağaraların arasında gezindik. İnanılmaz keyifliydi. Mağara duvarlarında file, kaplumbağaya, Scooby-Doo'ya vs benzer şekiller oluşmuş onları da gördük. Üçüncü durağımız orijinal adı Koh Tapuu olan James Bond Adası oldu. Meşhur serinin ikinci filmi "The Man with the Golden Gun" a ev sahipliği yapmış olan ada, filmden dolayı meşhur olmuş bu yüzden ismi James Bond Adası olarak geçiyor. Birçok tur firması sırayla yanaşıp yolcuları indiriyor, açığa demir atıyor. Yaklaşık yarım saatlik sürede küçük ada da en popüler yerde film karesinin içine sıkışarak geleneksel pozu veriyorsunuz. Fotoğraf çekilmek çektirmek öyle kolay değil. Sıraya girmiş bekleyen birçok kişi yer alıyor. Kısa molanın çoğunu burada fotoğraf çektirmeye harcıyorsunuz. Ayrılmadan önce eğer fırsat bulursanız, Khao Ping Kan tepesindeki kırılmayla oluşmuş mağaradan pasif fay hatlarını da görebiliyorsunuz. Dördüncü durağımız öğle yemeğimizi yediğimiz Koh Panyee Köyü oluyor. Burası aslında Malezyalı balıkçıların kurduğu bir balıkçı barınağı. Bölgede avlanmaya gelen balıkçılar çoğaldıkça büyümüş ve zamanla sekiz yüz nüfuslu bir köy halini almış. İlk gelen balıkçıların barınaklarını kurdukları tepenin üzerine diktikleri bayrak daha sonra bu köye ismini vermiş. Panyee Malezya dilinde bayrak demekmiş. Koyun bir diğer özelliği Tayland'ın en meşhur futbol takımına ev sahipliği yapması. Köydeki cami de futbol sahası da yerleşim yerleri de hep suyun üzerine yapılmış. Eğer vaktiniz varsa adalar turunuza muhakkak Similian Adalar turunu da ekleyin. Dünyanın sayılı mercan adalarından bir tanesi ve inanılmaz güzel bir gezi. Bizim vaktimiz yoktu gidemedik, ama çok güzel fotoğraf ve videolarını görünce gidemeyişimize üzüldük. Eğer vaktiniz olursa gitmenizi öneririm. Not: James Bond Adasının suyu kirli gibi görünse de aslında zengin mineraller taşıyan ve cilde çok faydalı olan yirmi yedi nehirden akış sağlanıyor. Bu nehirlerin getirdiği alüvyonlar bu sulara karışıyor. Bu durum bulanık oluşunu sağlıyor olsa da cilde oldukça faydalı. Hint Okyanusu'nda 2004 yılında gerçekleşen deprem sonrasında oluşan tsunami ile yerle bir olan ada kısa bir süre içinde kendini yenileyip dünyanın en ünlü tatil yerleri arasına girmeyi başardı. Sokaklarda dolaşırken yerelle yaptığımız sohbetlerde tsunamide yaşadıklarını anlatıyorlar. Zihinlerinden etkisi hala silinmese de adada yaşananlara dair izler çoktan silinmiş. Aynı felaketin tekrar yaşanmamasını diliyoruz. Tayland'ın her köşesinde olduğu gibi burada da her yerde Thai masajı var. İster plajda uzanırken, isterseniz masaj salonunda nerede isterseniz masajınızı yaptırarak rahatlıyorsunuz. Adanın ekonomisi genelde turizm, lateks, ananas, dondurulmuş balık, kaju ve hurma yağına dayalı. Aynı zamanda Tayland dünyadaki en büyük kauçuk üreticisidir. Tropikal iklimiyle Tayland tam bir meyve cenneti. Hatta Asya'nın meyve bahçesi de burasıymış. Tarım burada çok iyi ve toprağı oldukça zengin. O yüzden geldiğinizde bol bol meyve yiyin. Özellikle ananasın en lezzetli olduğu ülke burası. Baby ananas denen minik ananaslar da sadece Phuket'te yetişiyor. Mutlaka tadına bakın. Ayrıca dünyanın hiçbir yerinde yiyemeyeceğiniz muzlarda burada oldukça lezzetli, tadına doyamadık. Sokaklarda satılan ananas, Hindistan cevizi, mango gibi tropik meyvelerle yapılan serinletici smoothielerden de için. Akşam saatlerinde sokak satıcılarının yaptığı meyveli tatlıları muhakkak tadın, tek kelimeyle nefis! Bunların dışında çok çeşitli ve bizimkilere hiç benzemeyen değişik meyveleri de var. Mesela durian, keskin bir küf aromasıyla meşhur inanılmaz kötü koktuğu için kapalı alanlarda tüketmek sıkıntılı hatta bazı kapalı alanlara, toplu taşıma araçlarına durian sokmak yasak. Dışı dikenli, içi kremsi yumuşaklıkta olan bir meyve. Cennet/cehennem meyvesi olarak da biliniyor. Tadı cenneti, kabuğundaki dikenler ve kendine özgü kötü kokusu ise cehennemi tasvir ediyormuş. Rambutan, tüylü kabuğunu elinizle ayırdığınızda altından yumurta şeklinde meyvesi çıkıyor. Tatlı, yapışkan bir meyve beyaz etli kısmın hemen altında ise sert bir çekirdeği var. Pomello, büyük yuvarlak yeşil bir meyve, greyfurta benziyor ancak o kadar sulu ve ekşi değil. Kalın kabuğunu bıçakla soyup dilimlere ayırarak yiyorsunuz. Ülkemizde de marketlerde satılıyor. Tadı greyfurta benziyor. Web siteleri arasında farklı kategoriler nezdinde düzenlenen web ödülleri etkinliğine siz de katılabilirsiniz. Bu sayede toplist üzerinde web sitenizle ilgili organik tanıtımlar yoluyla web sayfanıza ziyaretçi sağlarsınız ayrıca promosyon değerlendirmeleriyle ve çeşitli sosyal etkinliklerle marka değerinizi oluşturarak blogların etkinliğini kazandığı mecralarda yerinizi sağlamlaştırırsınız. Şimdi blogunuzla başvurmak isterseniz detayları inceleyebileceğiniz linke göz atabilirsiniz.