Paris gezi rehberimizden sonra Paris gezilecek yerler listemizle Paris turu planınızda gitmeyi hedeflediğiniz yerler hakkında enine boyuna bilgi sahibi olacağınız harika bir makale hazırladık. Tüm önerilerimiz hatta Paris gezilecek yerler listesine başka kimsenin almadığı pek çok yeri de yine listemizde görebileceksiniz. Avrupa'nın en turistik şehirlerinden biri olan Paris tarihi yapıları, müzeleri, cafeleri, mağazaları, bit pazarları ve en önemlisi Fransız tarihi nedeniyle bir çok seyahat severin ilgisini çeken şehir olmuştur. Kral Philippe Auguste tarafından 1190 yılında yaptırılan yapı aslında Viking'lerden korunmak amacıyla kale niyetiyle yapılmıştır. Müzeye 400 yıl boyunca eklemeler yapılarak bugünkü halini almıştır. Yapıldığı yıldan sonra Kral ve Kraliçeleri ağırlayan müze Fransa'daki ilk devlet müzesi olarak 1793 yılında açılmıştır. 7 adet bölümü olan müze de çok değerli eserler sergilenmektedir. Dünyanın en çok ziyaret edilen müzelerinden biri olan Louvre'e Paris'e gittiğinizde mutlaka ziyaret etmeli vaktiniz yoksa bile bahçesini görmelisiniz. Dünyanın en büyük müzelerinden biri olan Louvre'de 35.000'e yakın eser sergilenmektedir. Tabi bunların içinde en görülmeye değer muhakkak Leonardo Da Vinci'inin 1503-1506 yılları arasında yapmış olduğu Mona Lisa eseridir. Ziyaret Saatleri ve Günleri : Pazartesi, Perşembe, Cumartesi ve Pazar günleri 09:00 08:00 arası, Çarşamba ve Perşembe günleri 09:00 22:00 arası ziyarete açıktır. Salı günleri kapalıdır. Fransa'nın sembolü olmuş 324 metre uzunluğa sahip kulenin yapımında 18.038 adet demir parça ve bunların bağlantısının yapılabilmesi için 2.5 milyon perçin kullanılmıştır. 1887 yılında yapımına başlanan kulenin açılışı törenle 31 Mart 1889 yılında olmuştur. Kulenin mimarı Gustave Eiffel'in balmumu heykeli kulenin tepesinde olup mutlaka görülmelidir. 7 yılda bir boyanan kule için 60 ton boya kullanılmaktadır. Yapıldığı sırada ve sonrasında bir çok mimar ve sanatçı tarafından çirkin olduğu gerekçesiyle protesto edilen yapı günümüzde dünyanın en çok ziyaret edilen ve bilinen ikonlarından biri haline gelmiştir. Kule 3 bölümden oluşuyor. İlk bölümüne ister asansörle ister 360 basamakla çıkabilirsiniz. 115. metredeki ikinci bölümde ise Le Jules Verne restaurant bulunuyor. Birinci ve ikinci bölüm arasında tam 359 basamak bulunuyor. Ama yine asansörle çıkmak mümkündür. Giriş Ücreti : En tepeye asansörle çıkmak için yetişkin 25 Euro, 12-24 yaş arası 12,50 Euro, asansörle 2. kata çıkmak için yetişkin 16 Euro, 12-24 yaş 8 Euro, merdivenle 2. kata çıkmak için yetişkin 10 Euro, 12-24 yaş 5 Euro, 2. kata kadar merdivenle sonra bu kattan en üste asansörle çıkmak için yetişkin 19 Euro, 12-24 yaş arası 9,50 Euro'dur. Bir çoğumuzun Victor Hugo'nnun Notre Dame'ın Kamburu adlı romanından bildiği kilise Seine Sen Nehri ortasındaki küçük adada bulunuyor. Yapının inşasına 1163 yılında başlanmıştır. Katedralin 3 tane kapısı bulunmaktadır. Meryem Ana isimli sol kapısında kutsal bakire, sağ kapısında Azize Ana hikayeleri ve orta kapısında ise kıyamet günü tasvirlerini görebilirsiniz. Bu iç kapının üst kısmında Krallar Galerisi olarak geçen 24 tane kral heykeli vardır. Tarihinde çok şey görmüş geçirmiş katedral'de Haçlı seferine katılanlar burada kutsanmış, Fransız devrimi sırasında devrimciler katedralin ismini aklın tapınağı olarak değiştirmişler ve hatta şarap mahzeni olarak bile kullanılmış. Napolyon İmparatorluğunu 1804 yılında bu katedralde ilan etmiştir. 19. yy'ın başlarında alınan yıkılma kararından sonra yıkılmayla karşı karşıya kalan katedral Fransız yazar Victor Hugo'nun romanı sayesinde ve halkın desteğiyle yıkılmaktan kurtulabilmiştir. Ziyaret Saatleri ve Günleri : Giriş ücretsiz. Cumartesi Pazar 08:00 19:15 arası, diğer günler 08:00 18:45 arası ziyarete açık. Katedralin kulesi 69 metre yüksekliğe sahip olup 397 basamakla çıkılıyor. Ziyaretçilerin girişine tek izin verilen güney kule bölümüdür. Şanzelize caddesinin en sonunda bulunan tarihi yapı Napolyon talimatıyla yaptırılmıştır. Napolyon'un Austerlitz Savaşını kazanması üzerine bu zaferi taşlandırmak amacıyla yaptırdığı yapıdır. Her ne kadar 1806 yılından Napolyon tarafından yaptırılma emri verilmiş olsa inşaanın bitimi 1836 yılını bulduğundan Napolyon bu anıtı göremeden ölmüştür. Tak Baron Haussmann'ın yapmış olduğu Etoile isimli Yıldız Meydanın yani 12 caddenin kesiştiği yerin tam orta yerinde bulunuyor. Bu yüzden Zafer Tak'ına ulaşım alt geçitten sağlanır. 284 basamakla Zafer Tak'ının en üstüne çıkıp Paris'in doyumsuz ve eşsiz manzarasını izleyebilirsiniz. Zafer takının üzerindeki rölyeflere lütfen bakıp geçmeyin hepsinin birer anlamı var. Mesela Şanzelize caddesini arkanıza aldığınız zaman Zafer Tak'ının en üstünde 30 tane daire göreceksiniz. Bunlar Napolyon'ın Afrika ve Avrupa'da elde ettiği zaferlerin isimlerinin yazılı olduğu madalyonlardır. Tak'ın ayağının sol üst tarafındaki rölyefte Napolyon'un Türkleri yendiği 1799 Abukir Savaşı betimlenmiştir. Hemen altındaki rölyef ise 1810 Viyana Barış Anlaşmasını anlatmakta. Tak'ın sağ kısmına baktığımız zaman üstteki rölyef Avusturyalı'ları 1795 yılında yenen General François Severin Marceau'nun cenazesi betimlenmiş alttaki ise savaşmak için yola çıkan halkı simgelemektedir. Zafer takına sırtınızı verip caddenin aşağısına doğru yürüyünce ilk karşınıza çıkan meydan Concorde meydanıdır. Şanzelize caddesi ile Tuileries Bahçeleri arasındaki meydan 18. yy sonuna kadar bataklık alandan ibaretken şimdilerde Paris'in en popüler ve lüks kısmı haline gelmiştir. Concorde Paris'in en geniş meydanıdır. Hatta Bordeaux'taki Place de Quinconces meydanından sonra ülkenin 2. en büyük meydanı olma özelliğine sahiptir. Tarihte farklı olaylara sahne olan meydana yapıldıktan sonra Kral XV. Louis'in at üzerindeki heykeli dikilmiş. Fransız devrimi sırasında heykel yıkılarak yerine giyotin konulmuş ve meydanın adı da Devrim Meydanı olarak değiştirilmiş. 1200 kişi meydanın tam ortasındaki giyotin ile idam edilmiştir. Meydan 1795 yılında şimdiki adı yani Concorde ismini almıştır. Giyotin bu meydandan 1836 yılında kaldırılıp yerine Fransa'nın o dönemlerde en önemli şehirlerinin koruyucu heykelleri (8 heykel) dikilmiştir. Ve bu heykellerin bir başka ve en önemli özelliği de her heykelin kendi şehri yönüne dönük olmasıdır. Diğer şeçmelerden biri Fransa'daki nehir ve gölleri diğer çeşme ise Fransanın denizlerini sembolize eder. Meydan'daki Mısır obeliski Kavala'lı Mehmet Ali Paşa tarafından Luksor tapınağından getirilmiştir. 23 metre yüksekliğindeki obelisk üzerindeki hiyeroglifler II. Ramses'le ilgilidir. Mısır Hiyeroglifleri makalemizden gerekli bilgileri okuyabilirsiniz. Hatta Mısır'a ilginiz varsa hazır konu açılmışken Mısır yazılarımızı da okuyabilirsiniz. Bu semt Paris'lilerin aynı zamanda turistilerin de en keyif aldığı semttir. 1850'lili yıllarda siyasetçi Baron Haussmann'ın Paris'te yaptığı bulvarlardan bir tanesi de Saint Germain'dir. Daha çok üst kesime hitap eden bölgede cafelerin- restaurantların fiyatlarının biraz pahalı olduğu söylememiz gerekiyor. Gerçek Paris'lileri görmek ve yaşantılarını gözlemlemek istiyorsanız bu bölge tam size göre. Grand and Petit Palais isimlerinden oluşan bu iki sarayın küçük olanında Empresyonist eserler ve antik döneme ait heykeller görülebilir. Empresyonizm 19. yy'ın ilk yarısında Fransa'da başlamış ve sonrasında dünyadaki diğer ülkelere hızla yayılmış bir resim akımıdır. Büyük Saray Paris'te 1900 yılından düzenlenecek olan bir fuar için tasarlanmış. Şimdilerde sergi salonu olarak kullanılmaktadır. Binanın içine girdiğiniz zaman diğer yapılardan çok farklı olduğunu anlamamak imkansız. Çünkü yapımında tamamen cam ve demir kullanılmıştır. Bina'da yaşanan bir olay şöyledir; 1993 yılında binanın tavanından cam kırılıp düşünce binayı kapatma kararı alınmış. Bu süreçte onarılan bina kapılarını 2007 yılında aralamıştır. En güzel cafelerin, çeşitli sanat merkezlerinin burada olmasıyla cazip bir bölgedir. Paris'in merkezinde bulunduğu için her yere yakındır. Buraya gelen tursitler farklıdır. Yani Eyfel kulesi, Sarayları ve bahçeleri bırakıp buraya çok az insan gelir. Daha çok gay'lerin hatta pek çok yahudinin yaşadığı bölgededir. Eğer lokal hayatı yakından görmek isterseniz burası Paris'in en doğru adresidir. Mezarlığı Paris'te oldukça fazla yeraltı mağarası var hatta bazı evlerin mahzenleri dahi yer altındadır. Ancak turistik girişlere kapalı olduğundan ziyaret söz konusu değildir. Paris'teki yer altı mağaralarının en görülmeye değer olanı 17. yy'dan sonra gelişmeye, büyümeye başlayan Paris'te mezarlığın yer işgal ettiği gerekçesiyle toprak altındaki kemiklerin buralardan çıkarılıp yeraltı mağarasına taşınması 18. yy'da ziyaretçilere açılan Les Catacombes'dir. Yerin 20-30 metre altında 11.000 metrekare alan içerisinde milyonlarca kemik ve kafatası görebileceğiniz bir yerdir. 1835 yılında açılan müzede kavanozlar içerisinde tıbbi anormalliklerin ve 1800 yıllarında toplanmış bal mumu heykellerinin sergilendiği ilginç müzelerden biridir. 13 yy'da kurulan kanalizyon 1894 yılında ziyaretçilere açılmıştır. Önceleri kanalizasyon içinde tekneler ile geziliyor iken sonraki tarihlerde güvenlik çalışmaları sonucu yürüyerek asma köprüler üzerinden yürüyerek güvenli bir şekilde gezilebilir hale getirilmiştir. Paris'in tarihinden biraz olsun kopup renkli sokaklarında yürümeye ne dersiniz! Çok kısa bir sokak olmasına rağmen eğer bir instagram kullanıcısıysanız eminiz saatlerinizi burada harcayacaksınız.


Paris'in dünyanın en pahalı şehirlerinden biri olduğunu hepimiz biliyoruz. Paris gezi planı yaparken Paris'te neler yapılır, Paris'te nereler görülmelidir, Paris'te gezilecek yerler, Paris'te ne yenir gibi araştırmalar yaparken nedense çoğumuzun aklına Pariste yapılacak ücretsiz şeyler nelerdir diye soru sormak gelmez. Paris'te geçireceğiniz tatil boyunca muhakkak herşeyi en iyisiyle yapmaya özen göstereceksiniz ama Paris'te yapılacak ücretsiz şeyler de tatilin süresince planınıza dahil edilmesi gerekli diye düşünüyoruz. Paris'te Yapılacak Ücretsiz Şeyler listemize bir göz attıktan sonra yapıp yapmamakta karar sizlerin! - Rodin Müzesi - Louvre Müzesi : Her ayın ilk pazar günü herkese ücretsiz olan müze aynı zamanda eğer yaşınız 26'dan küçükse her Cuma saat 18:00 21:45 arası yine ücretsizdir. - Musee d'Orsay : Her ayın ilk pazar günü herkese ücretsiz olan müze aynı zamanda eğer yaşınız 18'den küçükse her zaman ücretsizdir. - Musee National du Moyen Age : Her ayın ilk pazar günü herkese ücretsiz olan müze aynı zamanda eğer yaşınız 18'den küçükse her zaman ücretsizdir. - Centre Pompidou : Her ayın ilk pazar günü herkese ücretsiz olan müze aynı zamanda eğer yaşınız 18'den küçükse her zaman ücretsiz olup bunun yanı sıra bahçesinde gezmekte yine ücrete tabi değildir. Unutmadan Pompidou asansörü ile yine ücretsiz tepeye de çıkabilirsiniz. - Pantheon : Ekim Mart ayları arasında bu ayların ilk pazar günleri ziyaret ücretsizdir. - Sainte-Chapelle : Kasım Mart ayları arasında bu ayların ilk pazar günleri ziyaret ücretsiz olup yaşı 18'den küçük olanlara ise her zaman ücretsizdir. - Notre Dame Kulesi : Ekim Mart ayları arasında bu ayların ilk pazar günleri ziyaret ücretsizdir. - Notre Dame Kilisesi : Kilisenin kulesi haricinde giriş ücretsizdir. - Eiffel Kulesi Manzarası - Seine Nehri : Seine nehri boyunca yürüyüş yaparak nehir üzerine kurulu 37 köprüyü ücretsiz keşfedebilirsiniz. Köprüler arasında en güzelinin Pont des Arts olduğunu söylemeden edemeyeceğiz. - Sacre Coeur Merdivenlerinde Oturmak : Sacre Couer Bazilikası merdivenlerinde siz de herkes gibi oturun. Hatta buraya kadar gelmişken Montmartre sokaklarını keşfetmeyi de ihmal etmeyin. - Printemps : Printemps Alışveriş merkezinin terasından 360 dereceye hakim manzarayı mutlaka görün. - Bit Pazarları - Versailles Bahçeleri - Luxembourg Bahçesi : 23 hektar arazi üzerine kurulu bahçede kısa bir mola verebilirsiniz. Bu arada bahçe içindeki 300 yıllık portakal ağacını görmelisiniz. - Pere-Lachaise Mezarlığı


Paris'i ziyaret eden bir çok turist gibi bizim de ilk uğradığımız yerlerin başında Eiffel Kulesi, Notre Dame Kilisesi, Louvre Müzesi ve diğer bilindik yerler gelir. Ancak bilmemiz gerekiyor ki bu aktiviteler ve görülecek yerlerin dışında Paris'te görülmesi gereken olağandışı yerler de yok değildir. Paris'te oldukça fazla yeraltı mağarası var hatta bazı evlerin mahzenleri dahi yer altındadır. Ancak turistik girişlere kapalı olduğundan ziyaret söz konusu değildir. Paris'teki yer altı mağaralarının en görülmeye değer olanı 17. yy'dan sonra gelişmeye, büyümeye başlayan Paris'te mezarlığın yer işgal ettiği gerekçesiyle toprak altındaki kemiklerin buralardan çıkarılıp yeraltı mağarasına taşınması 18. yy'da ziyaretçilere açılan Les Catacombes'dir. Yerin 20-30 metre altında 11.000 metrekare alan içerisinde milyonlarca kemik ve kafatası görebileceğiniz bir yerdir. Mezarlıkta çok açık hava müzesi gibi. Paris diğer turistik yerleri gibi bu mezarlık da bir çok turistin ziyaret noktası haline gelmiş. Yılmaz Güney ve Ahmet Kaya'nın mezarları da buradadır. Diğer ünlü isimlerden bazıları ise Jim Morrison, Victor Hugo, Oscar Wilde, Sarah Bernhardt, Honore de Balzac, La Fontaine ve Moliere, Frederic Chopin ve Armand Pierre Arman'dır. 1835 yılında açılan müzede kavanozlar içerisinde tıbbi anormalliklerin ve 1800 yıllarında toplanmış balmumu heykellerinin sergilendiği ilginç müzelerden biridir. 13 yy'da kurulan kanalizyon 1894 yılında ziyaretçilere açılmıştır. Önceleri kanalizasyon içinde tekneler ile geziliyor iken sonraki tarihlerde güvenlik çalışmaları sonucu yürüyerek asma köprüler üzerinden yürüyerek güvenli bir şekilde gezilebilir hale getirilmiştir.


Avrupa'nın en turistik destinasyonlarından biri olan Paris tarihi gri yapıları, müzeleri, cafeleri ve alışveriş çeşitliliği ve en önemlisi Fransız tarihi nedeniyle bir çok seyahat severin ilgisini çeken şehirdir. Fransa'daki ilk devlet müzesi olan Louvre 1793 yılında açılmıştır. 7 adet bölümü olan müze de çok değerli eserler sergilenmektedir. Dünyanın en çok ziyaret edilen müzelerinden biri olan Louvre'e Paris'e gittiğinizde mutalaka ziyaret etmeli vaktiniz yoksa bile bahçesini görmelisiniz. Fransa'nın sembolü olmuş 324 metre uzunluğa sahip kulenin yapımında 18.038 adet demir parça ve bunların bağlantısının yapılabilmesi için 2.5 milyon perçin kullanılmıştır. Kulenin açılışı törenle 31 Mart 1889 yılında olmuştur. Kulenin mimarı Gustave Eiffel'in balmumu heykeli kulenin tepesinde olup mutlaka görülmelidir. 1661 yılında yapımına başlanan Fransız Saray günümüzde müze olarak ziyaretçileri ağırlamaktadır. Saray kadar neredeyse bahçesi de önemli ve görülmeye değerdir. Gotik mimariye sahip kilise dünyanın en ünlü kilisesidir. Kilisenin üzerine işlenmiş detaylar, kuzey ve gül pencereleri görülmelidir. Yıkılmak üzere olan kilisenin bugünlere gelmesini sağlayan Victor Hugo ve Notre Dame'in Kamburu isimli kitabıdır. Tak'ın altında I. Dünya savaşında hayatını kaybeden Fransız askerlerinin mezarları yer alıyor. Mezarın üzerindeki ateş 1923 yılından bu yana hiç sönmeden yanmaktadır. Paris'in en bilinen ve en meşhur caddesidir. Paris'e gidip de Champs Elysees'e uğramadan dönülmez. Hele ki alışverişe biraz ilgiliyseniz bu cadde tam sizlik. Paris olunca alışverişsiz olmaz demiştik. Bu sefer pahalı butikler ya da bilinen o ünlü markalar değil bit pazarlarından bahsediyoruz. Paris'in bilinen en önemli bit pazarları Puces de Vanves ve Clignancourt semtindeki Marche aux Puces St- Queen'dir. St-Queen'de yaklaşık 2500 tezgat bulunmakta ve yılda milyonlarca ziyaretçi ağırlamaktadır. Vanves ise St-Queen'e göre daha ufak ve yalnızca bir sokak üzerine kuruludur. Her iki pazarda hafta sonları sabah 07:00 ila öğlen 13:00 arası açıktır.


Baştan sunu bilmenizi isteriz. Pasaport yenileme süreci oldukça kolay ve fazla zaman almayan bir işleme tabidir. Son yapılan değişiklik sonrası artık pasaport işlemlerinin tümü Nüfus Müdürlüklerinden yapılmaktadır. Ancak illa ki bağlı bulunduğunuz Nüfus Müdürlüğü'ne gitmenize gerek yok. En kısa hangi Nüfus Müdürlüğü'nden randevu alabildiyseniz oraya gidebilirsiniz. Nüfus ve Vatandaşlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün sayfasından online randevu alarak size verilen tarih ve saatte hangi Nüfus Müdürlüğü'nden randevu aldıysanız orada hazır bulunmanız gerekmektedir. Karşınıza çıkan sayfada 3 seçenek göreceksiniz. Bunlardan en alttaki Pasaport'u tıklayıp çıkan uyarıyı kabul etmelisiniz. Yeni açılan sayfada kişisel bilgilerini doldurup, il ve ilçe belirleyerek size uygun tarihi ve saati seçerek randevu işlemlerini tamamlamış oluyorsunuz. Randevunuzu aldıktan sonra defter parası olan 501 TL ödemeniz gerekiyor. Defter ücretini İnteraktif Vergi Dairesinin web sitesinden online ödeyebilirsiniz. Online ödeme için lütfen buraya tıklayınız. Açılan sayfanın sol alt tarafından Harç ve Değerli kağıt Bedeli Ödeme sekmesine basıp açılan ekrandaki bilgileri doldurup ödeme işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Diğer bir yolda bankaya gidip ödemektir. Bunun için anlaşmalı bankalar aşağıdaki gibidir. Ne şekilde öderseniz ödeyin randevuya giderken dekontunuz yanınızda bulunsun. - AKBANK T. A. Ş. - AKTİF YATIRIM BANKASI A. Ş. - ALBARAKA TÜRK KATILIM BANKASI A. Ş. - ALTERNATİFBANK A. Ş. - ANADOLUBANK A. Ş. - ARAP TÜRK BANKASI A. Ş. - CITIBANK A. Ş. - DENİZBANK A. Ş. - BURGAN BANK A. Ş. - FİBABANKA A. Ş. - FİNANSBANK A. Ş. - HSBC BANK A. Ş. - ICBC TURKEY BANK A. Ş. - ING BANK A. Ş. - KUVEYT TÜRK KATILIM BANKASI A. Ş. - ODEA BANK A. Ş. - PTT Şubeleri - ŞEKERBANK T. A. Ş. - T. C. ZİRAAT BANKASI A. Ş. - TURKISHBANK A. Ş. - TURKLAND BANK A. Ş. - TÜRK EKONOMİ BANKASI A. Ş. - TÜRKİYE FİNANS KATILIM BANKASI A. Ş. - TÜRKİYE GARANTİ BANKASI A. Ş. - TÜRKİYE HALK BANKASI A. Ş. - TÜRKİYE İŞ BANKASI A. Ş. - TÜRKİYE VAKIFLAR BANKASI T. A. O. - VAKIF KATILIM BANKASI A. Ş. - YAPI VE KREDİ BANKASI A. Ş. - ZİRAAT KATILIM BANKASI A. Ş. Pasaport yenileme işlemi için Nüfus Müdürlüğüne başvurduktan sonra eski pasaportunuzu Müdürlüğe teslim ederek oradan ayrılıyorsunuz. Başvurudan sonra yeni pasaportunuzun elinize ulaşma süresi 1 haftadan fazla sürmemektedir. Olur da evde kimse olmadığı için pasaportunuz elinize geçmezse Nüfus Müdürlüğü'ne giderek teslim alma işlemini gerçekleştirebilirsiniz. Eski pasaportunuz delinmiş bir şekilde yeni pasaportunuzla birlikte size teslim edilmektedir. Ama en çok sorulan soru da, madem yeni pasaport çıkarttım, peki eski pasaportumda geçerli olan vizeler ne olacak? Efendim bu konuda hiç bir endişeniz olmasın. Eski pasaportunuz delinmiş dahi olsa eski pasaportunuzdaki vizeleriniz halen geçerlidir. Eğer eski pasaportunuzda vizeniz varsa seyahate çıkarken hem yeni hem de eski pasaportunuz yanınızda olmak zorundadır. Ki eski pasaporttaki vizeniz ile o ülkeye giriş yapabilin.


Her gün farklı farklı yapılar, değişik inanışa sahip insanlar, ilginç ritüeller görmeye devam ederken bunlara yenisi eklemeye devam ediyoruz. Sırada Pashupatinath Tapınağı var. Bagmati nehrinin kıyısında kurulu Nepal mimarisinin hakim olduğu, Tanrı Shiva'ya adanan Hindu tapınağıdır. Hindu olmayanların tapınağa girmesi kesinlikle yasak. Tapınak bölgesine girişin paralı olmadığını sandığımız için para bozdurmaya gerek duymamıştık. Fakat 1.000 rs kişi başı giriş ücreti ile karşılaşınca exchange office de olmadığından tapınağın arka girişindeki ATM'den paramızı çekip biletlerimizi aldık. Bu arada yanlış anlaşılmasın 1.000 rs tapınağa giriş için değil yalnız ölüleri görmek, yakılışlarını izlemek, resimlerini çekebilmek için. Güzel para kazanma yöntemi: kim merak edip para vermez ki ölü yakılışını izleyebilmek için. Nehir kenarına vardığımızda 2 ölü yakılmayı bekliyordu. Biri nehrin tam kenarında diğeri bezlere sarılı halde merdivenlerin üstünde. Baştan sona yakılışı izlemek istediğimiz için sarılı olanın başına geçtik ve izlemeye koyulduk. Bundan sonra hemen nehrin kenarındaki diğer cenazenin başına geçtik. Bunda diğerinin aksine ölünün nehir suyuyla eli, yüzü, ayakları yıkandı. Elbiseleri görevliler tarafından aynı şeklide yırtılarak çıkarıldı. Ardından sedyeye konularak nehrin diğer tarafında götürüldü. Kast sistemi gereği varlıklıların ve yoksulların yakıldığı yerler ne yazık ki aynı değil. Bir önceki yakılıştan farklı olarak bu ölüde yakılmadan hemen önce tüm erkekler sıraya girip ölü yakıcısından avuçlarına su alıp ölünün ağzına döktüler ve para koydular. Tapınağın hemen karşı tarafında topluca piknik yapanları gördük. Bunlar kendi ölülerinin yıldönümünde buraya gelip onları anıyorlar. Hindistan'daki hengamenin aksine burada insanlar yakınlarını yakmadan önce tüm ritüellerini eksiksiz ve duygusal olarak yerine getiriyorlar. Kadınlar daha duygusal oldukları için cenaze de ağlayıp sızladıkları için ölünün ruhunu rahatsız etmesin diye Hindistan'da bu işlemler esnasında bulunması yasak iken Nepal'de kadınların bulunması yasak değildir. Nepal'de kadınlar cenazeye katılır ama hiçbir işleme karışmazlar. Arakada oturup izlerler. Yakılmadan önce son kez ölünün etrafında dönüp ona çiçekler sunar, ayak ucunda eğilip son vedaşmalarını yaparlar. Tapınak kompleksi koruma altına alınmıştır. Çevresinde yeni yeni yapılar inşa edilmeye başlanmış. Nehrin suyu artık akmak yerne durma kıvamında olduğundan iyileştirme çalışmaları ilerleyen yıllarda nehrin daha sulak ve çevrenin daha yeşil olmasına katkıda bulunacak. Kompleks içerisinde nehrin karşısına geçip merdivenleri tırmanmaya başlıyoruz. Çevrede mağaralar, tapınaklar içinde yaşayan sadhulara rastladık. Tepeye vardığımızda sanki terk edilmiş tapınak bölgesine vardık. Maymunlar ve bir kaç kişi dılında kimsenin olmadığı sessiz sedasız, tam dinlenmelik bir yer. Ama çevredeki maymunlara dikkat, çantanızı veya yiyeceklerinizi elinizden bırakmayın. Ulaşım : Ratna Park'dan mavi dolmuşlar ile 20 rs. ücret ödeyerek 20 dakikada varmak mümkündür. Otobüsten inince karşıya geçip sokak içinden dümdüz devam edince tapınağa varılıyor.


Bangkok'un 165 km güney doğusunda Tayland körfezinin kıyısında bir sahil kasabası olan Pattaya Tayland'ın eğlence merkezinin en önemli noktalarından biridir. Tayland'ın tüm destinasyonlarında olduğu gibi Pattaya'da da yapacak pek çok aktivite bulunmaktadır. Pattaya'da 2 kez bulunduk ve her seferinde gezimizden memnun kaldık. Pattaya denilince hemen ilk akla gelen seks turizm'i olsa da Pattaya'nın sırf bundan ibaret olmadığını ifade etmeliyiz. Son yıllarda Rus iş adamları buraya yatırım yapmaya başlamışlardır. Restaurant ve masaj salonları açarak Pattaya'da fazlasıyla işyerine sahiplerdir. Öncelikle Pattaya'ya gelenlerin Pattaya sahilinde denize giremeyeceklerini bilmesi gerekiyor. Muson döneminde de de en yüksek sezonda da su bulanık ve kirli. Dolayısıyla Pattaya'ya gelen her turist günü birlik ada turları ile turkuaz renkli, akvaryum gibi koylara girebilmektedir. Believe It or Not Müzesi : Royal Garden Plaza'nın 3. katında bulunan oldukça ilginç koleksiyona sahip bir müzedir. Giriş ücreti 320 THB. 3D Sanat Galerisi : Tatildeykende sanatsız kalmam diyenlerin mutlaka gidip vakit geçirmesi gereken 3 boyutlu resimlerin bulunduğu bir galeridir. Pattaya Yüzen Çarşı : 100.000 m2 alan üzerine kurulu bölge aynı Bangkok yüzen çarşı gibidir. Farklı Tayland kültürlerini görebileceğiniz yaşam alanlarını gözlemleyip 114 tane dükkandan beğendiğinize gidip dilediğinizi tadabilir, değişik tropik meyveler deneyebilirsiniz. Her ne kadar Bangkok'ta ki gibi benzetme yapsakta Tayland'ın en büyük yüzen çarşısı Pattaya'da olanıdır. Pattaya'nın taşkın gece hayatını ise Walking Street'e girdiğiniz anda sizleri içine çekmeye başlar. Neon ışıklı tabelalar ve yoğun kalabalık içinde sağınızdan solunuzdan gelen yüksek müzik sesleri ile kendinizi eğlenceye bırakmanıza hiçbir engel yoktur. Go go barlar, gay barlar, beer barlar, diskolar, restaurantlar, cafeler, dövmeciler, sokak satıcıları, sokak göstericileri ve daha fazlasıyla sizi şaşırtan bir caddedir. Pattaya'nın en ünlü gece kulüpleri : Mixx Disko, Club Insomnia, Noir, Walking Street Club, Marine Disco, The Blues Factory, Hollywood, Candy Shop, Lucifer ve daha fazlasıdır. Pattaya'ya sahilinde denize girilemeyeceği söylemiştik. Bu nedenle bir çok turist denize girip Pattaya'nın kalabalığından bir kaç saatliğine de olsa kaçıp gündüz denizin, kumun ve güneşin tadını çıkarmak için Koh Larn adasına gider. Walking Street'in sonunda bulunan Bali Hai iskelesinden tek yön 30 THB'e geçebileceğiniz gibi kendinize özel tekne kiralayıp da gitmeniz mümkündür. Pattaya'dan yalnız 7.5 km uzaklıkta bulunan 4 km uzunluğa 2 km genişliğe sahip ufacık adaya ulaşım feribot ile 45 dakika, sürat teknesi ile yalnız 1 dakika sürmektedir. Koh Larn adasının en popüler kumsalı 750 metre uzunluğu ile Ta Waen bir diğeri ise 700 metre uzunluğu ile Samae'dir. Diğer kumsalları : Thong Lang, Sangwan, Thien ve Nual'dir. Feribot ile giderseniz ineceğiniz nokta Na Ban'dır. Buradan gidiş dönüş tekneler kiralayarak istediğiniz kumsala gidebilirsiniz. Sürat teknesi ile gelecekseniz kaptana gitmek istediğiniz kumsalı söylemeniz yeterlidir. Adada ulaşım teknelerle sağlandığı gibi motorsiklet kiralayarak kendiniz de gezebilirsiniz. Koh Sak Adası : Pattaya'dan 10 km, Koh Larn adasından 600 metre uzaklıktadır. Koh Krok Adası : Pattaya'dan 8 km uzaklıktaki adada yalnız 100 metre uzunluğa sahip ufacık bir kumsalı vardır. Koh Phai Adası : Pattaya'dan 23 km uzaklıktaki bulunan adaya hızlı tekneler ile 2 saatte ulaşım sağlanabilmektedir. Ada snorkel ve dalış yapmak için çok uygun bir destinasyondur. Koh Si Chang Adası : Pattaya'dan otobüs ile 5 saat uzaklıkta yer alıyor. Konaklama seçenekleri aynı zamanda su sporları ve gezilecek tapınaklarıyla tursitlerin ilgisini çeken bir diğer önemli adalar listesindedir. Koh Samet Adası : Popüler adalar listesinde yerini almış olan Koh Samet tropik ve hindistan cevizi ağaları ile adaya gölgesini yansıtırken kristal berraklığa sahip 15 kumsalından dilediğinizde denizin tadını çıkarabilirsiniz. Pattaya Sukhumvit Rd'dan Rayong'a giden otobüse binilir. Rayong Banpe iskelesinden tekne ile Samet adasına geçilir. Pattaya'da kalacağınız oteli seçerken Beach Road üzerinde olmasına özen göstermelisiniz. Beach Road ama Walking Street'e yakın olmalı. Uzak olması halinde her gün ulaşım için ekstra para vermeniz gerekir. Pattaya'daki minibüslerin tursitlere sahip fiyat uygulaması olmadığından kimden ne koparırlarsa alma hevesleri var. Siz yinede minibüse binecekseniz baştan ne kadar olduğunu sorun hatta çok fiyat verenlerle pazarlık etmekten de kaçınmayın. Eğer Pattaya'ya sırf eğlenmek için geldiyseniz benim deniz kumla işim yok, çevreyi de gezmeye hevesli değilim diyorsanız gündüzleri yapacak pek bir şeyiniz olmayacağından otelin havuzunda vakit geçirebilmek adına havuzlu bir otelde konaklamanızı tavsiye ederiz. Bangkok otobüs durağından, havalimanının en alt katındaki acentadan ya da Khao San Road'dan alacağınız bilet ile yaklaşık 2 saatte Pattaya otobüs durağına varılır. Havalimanından her saat başı otobüs kalkmaktadır. Uçak ile gelenler için Koh Samui adasından U-Taphao havalimanına Bangkok Airways ile uçabilir. U Taphoa ile Pattaya'ya 30 km uzaklıktadır. Biz Koh Samui adasından bu şekilde gelmiştik. Samui'den Bangkok'a uçup oradan otobüsle devam etmek yerine direk U-Taphoa'ya varıp buradan taksi ile Pattaya'ya ulaşımımızı sağlamıştık.


Pekin maceramız katılacağımız Fuar sayesinde başladı. Yine booking'den 7 gece 2 kişi kahvaltı dahil 448 dolara otel rezervasyonumuzu yapıp 26 Ekim akşamı yolculuğumuz başladı. Otelimiz Dongcheng bölgesinde Dongshitiao metro istasyonuna yürüyerek 10 dakika. 4 günlüğüne düzenlenecek olan fuar için Pekin biletlerimizi aldık. Fuar davetiyelerimiz de temin ettikten sonra artık fuar zamanı dışında kalan 3 günümüzü en iyi değerlendirebilecek bir program yapmam gerekiyordu. Fuar 30 ekimde başlayıp 2 kasım da bitiyor. Yazıma başlamadan önce Pekin hakkında kısa bir bilgi faydalı olur sanıyorum. Pekin'de vardığınızda görebileceğiniz şeylerden bir tanesi mükemmel alt yapısı diğeri ise modern binalarıydı. Çin kültürünü yansıtan o binalar, eski yapılar yok. Çin'e mi geldim yoksa Avrupa'ya mı diye şaşkına dönebilirsiniz. Tarihi bulabileceğiniz yerlerin başında Çin Seddi, saray ve tapınaklar yer alır. Caddelerin genişliğini öyle böyle değil İstanbul'da en geniş diyebileceğimiz cadde bunların yanında hiç bir şey değildir bence. Sokaklarda bir çöp dahi bulmak imkansızdır. Temizlik görevlileri elinde maşaya benzer demir çubuklarla kendilerini yormadan yerdeki sigara izmaritine varana kadar sürekli temizlik halindeler. Sabah sporlarını sokak aralarında veyahut cadde kenarlarında kaldırım üzerinde toplu olarak ve müzik eşliğinde yapanlar yine mesai saatinden önce işyerlerinin önünde müdürlerin hizaya dizdiği işçilerini sabah sporu yaptırması gibi değişik enstantaneler görmek mümkün. 27 ekim akşamı havalimanından şehir merkezine metro ile gittik. Boş yere taksiye binip o kadar ücret ödemeye lüzum yok bence. Hemen otelin yanındaki bankadan paralarımızı bozdurduk. Döviz büroları olmadığı için bankadan sıra numarası alıp paranızı bozdurabilirsiniz ardından yemek için Pekin'in en meşhur caddesi Wangfujing'e gittik. Tam caddenin girişindeki Pekin'in en büyük kitapçılarından biri olan wangfujing book store 6 katlı kitapçıdan 2 tane Çince eğitim 2 tane de hikaye kitabı aldım. İstanbul'da aylardır Çince dili için eğitim alıyorum kaynak sıkıntısı olduğu için bu kitapçı tam benlik oldu. Bu cadde aynı bizim istiklal caddesi gibiydi. Trafiğe kapalı sağlı sollu mağazaların ve kalabalığından en yoğun olduğu yer. Ayrıca Wangfujing caddesine girdikten sonra ileride bulunan Snake Street'e uğramadan da geçmiyoruz. Daracık sokaklardaki tezgahlarda gördüğümüz manzaralar hiç iç açıcı değildi doğrusu. Her türlü böcek haşere yenilmesini hadi bir derece anlar hatta denerim ama canlı canlı da yenmez ki yahu. Artık otele gidip dinlenme ihtiyacı hissettik. Yarın Çin seddine gidiyoruz. Çince okunuşu changcheng'dir. Çin Seddi'nin temeli 20 ayrı krallık tarafından atılmış olup en büyük askeri savunma projesidir. Dünyanın 7 Harikasından biri olan Çin Seddi 1986 yılında UNESCO Dünya miras Listesine alınmıştır. Seddin yıkılmış olan kısımlarıyla birlikte uzunluğu 6000 kilometreyi bulmaktadır. Türkler'den korunmak amacıyla yapıldığı ve yine uzaydan görülebilen tek yapı olması hikayelerine inanmamak gerekiyor. Yapımında 1.000.000 üzeri insan çalıştırılmış olup çoğu yapım aşamasında ölmüş ve geriye kalan çoluğu çocuğu torunu babasının görevini devam ettirmiştir. Bir çok işçinin isimleri taşların üzerine kazınmış olup gezerken görmek mümkündür. Çin işkencesi diye boşuna demiyorlar. Adamların ömrü yeter mi hiç seddin inşasının bitimine. Yaz'ın 19:00 a kadar açık olan Çin Seddi kış'ın 18:00 e kadar açıktır. Giriş ücreti 40 yuan yani yaklaşık 7 dolar olan Çin Seddi için turlara 45 dolar vermez tam bir enayilik olurdu. Bizde sabah kahvaltımızı yaptığımız gibi metroyla line 13 üzerinde bulunan otelimize 1 durak uzaklıkta ki Dongzhimen istasyonunda inip çıkıştaki 919 numaralı otobüse 12 yuan ödeyerek 1 saat sonra Badaling'e varıyoruz. Dönüşte yine aynı otobüs ile dönücez ancak son otobüs 17:30 da. Seddin girişi ana baba günüydü turlarla gelen yüzlerce turist bu kalabalığın asıl sebebi tabi ki. Seddin en zor tırmanılan ve tehlikeli olan bölümü Jiankou'dur. Bunun dışında daha bir çok giriş mevcuttur:Badaling Mutianyu Juyongguan Pass Simatai Jinshanling Gubeikou Huanghuacheng Jiankou Shuiguan. Biz Badaling'i tercih ettik. En düzgün ve en uzun olanı. Girişten biletlerimizi alıp yürüyerek Badaling girişine varıyoruz. Yorucu ve uzunnn tırmanış bizi bekliyor. Vakit kaybetmeden 2700 yıllık sed üzerinde tırmanmaya başlıyoruz. Seddin üzerinde her 200 metrede bir kaleler bulunuyor. Zamanında askerlerin dinlendikleri ve silahlarını sakladıkları yermiş bu kaleler. Hava günlük güneşlikti ama buz gibiydi. Tırmandık dinlendik yine tırmandık yine dinlendik çok yorulduk baktık git git bitmiyor güzel güzel resimlerimizi çekip artık dönüyoruz. En tepeye varanlar için tezgah kurulu buradan Çin Seddinin t-shirtleri satın alınabiliyormuş ama bizim daha fazla tırmanmaya mecalimiz kalmadığı için tepeye çıkamadık. Gelelim bizim dört gözle yemeği beklediğimiz pekin ördeğine. Ördek, ördek olarak gelmedi tabi dilimleyip getiriyorlar. Her bir yeri ayrı lezzetliydi. Her masaya elektrikli bir şey konulmuş yemek soğuduğu zaman tabağını yada tencere tarzı kaplarda sunulan yemekleri üzerine koyup ısıtabiliyorsunuz. Çin'in bir çok şehrine gittim ama pekin ördeğini özellikle yerinde yemek istiyordum. Çinlilerin tavsiyesi "eğer pekin ördeğini pekin de yenmişse artık başka hiçbir yerde yenilmemeliymiş". Artık havasından mıdır suyundan mıdır bilemiyoruz. Hazır yemekten bahsederken şunu da söylemeden edemicem. Yahu o kadar yol çekip de buralara kadar gelen bazı insanlar daha yemeğin tadına bakmadan yok onu yemem bunu yemem ön yargısında. Daha tadına bakmadan nasıl bir şey olduğunu bilmeden neyin ön yargısıdır anlamıyorum doğrusu. Sabah metroyla Tiananmen Meydanına gidiyoruz. Çin Halk Cumhuriyetinin kurucusu olan Mao Zedong 1 Ekim 1949'da Tiananmen meydanındaki yaptığı açıklama ile Çin Halk Cumhuriyeti kurulmuştur. Tiananmen meydanı Kuzeyden güneye 800 metre, doğudan batıya 500 metre, toplamda 440.000 metrekare genişliğe sahip olup pekinin tam göbeğinde dünyanın en büyük şehir meydanıdır. Yasak şehir'de Tiananmen meydanındadır. Kapının girişine dikilen ejderha heykeli kralın varlığının simgesini ifade ediyormuş. Sarayın duvarında imparator Mao Zedong'un resmi var. Sağında solunda Çince yazılar şu anlama gelmektedir; Sağ taraftaki Yaşasın Çin Halk Cumhuriyeti sol taraftaki yazı ise Dünya Halkları Birlikte Yaşasın anlamına geliyor. 1406 ila 1420 tarihleri arasında yapımı tamamlanmış olup 720.000 metrekarelik alanda 8.707 oda ve 980 yapı yer alıyor. Diğer bir söylem ise sarayda büyük, küçük saraylar, pavyonlar, kuleler vs ile toplam 9999,5 oda olduğudur. 10.000 sayısı sonsuzluğu simgelediği için bu dünyaya ait olduğunun kanıtı ve 10.000'e en yakın sayı olarak bu kadar oda olduğu söylense de bu efsaneden başka bir şey değildir. Ayrıca sarayın duvarları 10 metre yüksekliğindeymiş. Saraya girer girmez ilk dikkatimizi çeken kırmızı duvarları altın sarısı çatıları oluyor. O zamanlar saray haricinde diğer yapıların çatısının rengi sarıya yasak olurken artık bu yasak uygulama dışı kalmıştır. Tüm çatılar sarı renk demiştik sadece bir yapı haricinde bu da kütüphane binası yalnız buranın çatı rengi siyahtır. Sarı renk merkezi konumu ifade ettiği için ve o dönemde imparatorluk sarayı dünyanın merkezi olduğu için çatılar sarı renktir. Meridian kapısına varmadan gişelerden biletlerimizi alıp x-ray cihazından geçerek içeri giriyoruz. Yasak şehrin içindeki yapılara girilmiyor kapının önüne çekilmiş olan setlerin gerisinden içeri bakmakla yetiniyoruz. Burayı 1 günde gezmek imkansız akşama kadar her yerini olmasa da bir çok yerini gezmeye çalıştık. Rahat kıyafetler ve en rahat ayakkabınızı giymenizde fayda var. Yerlerde yapıların içinde ve dışında gördüğümüz hayvan figürleri ile taş oymalar duvar süslemelerine hayran kaldık. Yasak şehri çevreleren nehri gezinin sonunda kapıdan çıkınca görebiliyoruz. Hemen buranın karşısında da Jingshan Park'a vakit ayırıp giderseniz hem dinlenebilir hemde Yasak Şehiri panoramik izleyebilirsiniz. Metro ile tiananmexi veya tiananmendong duraklarında inebilir veya yasak şehir durağından geçen 101, 103, 109, 124, 202, 685 numaralı otobüsler ile Gugong durağında inerek buraya ulaşabilirsiniz. 1 kasım 31 Mart arası 40 yuan, 1 Nisan 31 Ekim arası 60 yuan'dir. 17. y. y ait olan mimari yapı Tibet'e özgü Budist manastırıdır. Metro ile 2. Veya.5 hat üzerindeki Yong He Gong durağında inip kısa bir yürüyüşten sonra yeşillikler içindeki tapınağa vardık. Budizm'de diğer dinlerde olduğu gibi yani müslümanlara yollanan Kur'an, Hrisyanlara yollanan İncil ve Musevilere yollanan Tevrat gibi kitabı olmadığı için kendi inançlarını Buda Siddhartha Gautama'ının yolundan giderek uygulamaya başlamışlardır. Siddhartha Gautama budizmin kurucusu olarak kabul edilir. Budizm bir dinden çok felsefi görüş olarak nitelendirilir. Bu kısa bilgiden sonra Lama tapınağını gezmeye koyuluyoruz. Burasının ufak bir saray'dan kalır yanı yok. Tahminimiz doğruymuş yapılma sebebi Qing Hanedanı'nın 3. imparatoru Yongzheng'in tahta çıkmadan önce ikame etmesi için yapılmış daha sonraları 1744 yılında tapınak haline getirilmiştir. İçeri herkes ibadetle meşgul. Önce tütsüler yakılıyor sonra eller birleştirilerek saygı olsun diye eğiliyorlar. İbadetlerinin bitimiyle birlikte ellerinde yanan tütsüler tapınağın önündeki koca kazanın içine atılıyor. Gezdik, tozduk, ibadetimizi de yaptık artık otele dönebiliriz. Sabah erkenden kalkmamız gerekiyor. Fuara gideceğimiz için olur ya bir aksilik çıkar diye sabahın köründe kalktık. Dediğim de çıktı adres de sıkıntı yaşadık ama tam ne olduğunu hatırlamıyorum yanlış adres mi yazmışım yanlış fuar alanı mı sanmışım bilmiyorum artık. Hemen bir telefon kulübesinden Fuarı aradım adresi almak için ama gel de anla anlayabilirsen. Tam 7 eleven'ın önünde genç bir kıza denk geldik bari buna sorayım dedim. Kızda İngilizce bilmiyor mu... Az buçuk Çincemle kıza derdimi anlatmaya başladım. Kız hemen elimdeki telefon kartından fuarı arayarak tekrar adresi aldı ve bizi otobüs terminaline götürdüğü yetmiyormuş gibi otobüse bile bindirdi. Valla bende bu kadar iyi Çince konuşacağımı hiç tahmin etmiyordum. Bu arada kız 7 eleven da kasiyermiş. Akşam yanına uğrayıp teşekkür mahiyetinde kendisine çiçek vermeye gittiğimiz de kızın çoktan mesaisinin bittiğini öğrendik çiçek de elimizde kaldı. 4 gün boyunca her gün fuardaydık. Son günümüzde alışveriş için Wangfujing'e gittik. Caddenin sonunda St. Joseph Katolik Kilisesini de ziyaret ettikten sonra hazır Çin'e kadar gelmişken çay alalım istedik. Çay satan mağazaların mücevher satan mağazalardan en ufak farkı yok. İçeride envai çeşit çay oturup bu çayları denenmesi için özel alanlar yapılmış. Onu iç bunu iç derken hangisini içtik hangisini beğenmiştik hepsi birbirine karıştı. En sonunda tohum şeklinde jasmine ve flower jasmine alarak buradan ayrıldık. Valizlerimizi almak için otele dönerken metrodaki izdiham çok ilgincime gitti. Dünyanın en kalabalık şehir listesinde 5. Sırayı alan Pekin sokaklarında bu kalabalığı görmeniz imkansız olup kalabalığı görebileceğiniz tek yer metro duraklarıdır. Her ne kadar Fuar için Pekin'e yolumuz düşmüş olsa da boşta kalan günlerimizi gezilebilecek en güzel yerlere ayırdığımıza inanıyorum. Bu kadar kısa süre de elbette her yeri gezmek mümkün değil ama olduğu kadar artık.


Penang şehrinin ilk yapılarından biri olma özelliğini taşıyan Cornwallis kalesini ziyaret ettik. Burası, İngiliz Kaptan Francis Light'ın 1768 yılında karaya ayak bastığı yerde yapılan kaledir. Kalenin orjinal yapımında Nibong palmiyesi kullanılmıştır. Ancak 1804 yılında güçlü kayalar ve tuğlalar kullanılarak yeniden inşa edilmiştir. Her ne kadar savunma amaçlı inşa edilmiş olsa da varoluş amacının dışına çıkılarak Britanya'nın yönetim merkezi haline gelmiş böylece düşman saldırıları olmadan ayakta kalmaya sürdürebilmiştir. 1920 yılında Malaria baş gösterinde 9 metre genişliğinde ve 2 metre derinliğindeki hanedeğe doldurulmuşlardır. İngiliz kaptan Francis Light'ın Anıtı : 1798 yılında yapılmıştır. Hristiyan Şapeli : 1799 yılında yapılmıştır. Şapel John Timmers ve Martina Rozzels'in evliliği ile kayıtlara geçmiştir. Hücre : İlk başlarda Avrupa şirketinin ağır silahlarının konulduğu baraka olarak kullanılmış ve sonraları hücreye çevrilmiştir. Günümüzde ise resim galerisi olarak kalenin tarihini sergilemektedir. Seri Rambai Topu : 400 yıllık tarihe sahiptir. Muhteşem ve benzersiz dizaynı ile kalenin incisidir. Ücret: 2 ringgit ödeyerek kalenin içini gezmek mümkün.


Cheaong Fatt Tze 1840 yılında Çin'in Guangdong eyaletinin Dapu ilçesinde çok fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. 17 yaşına geldiğinde Dapu'yu terk ederek Jakarta 'ya gitmiştir. Batavia'da arazi sahibi olana dek değişik işlerde çalışmış bir süre sonra patronunun kızı Choo Neo ile evlenmiştir. Kayınpederinin mali desteği ile flemekçe adı Thio Tiauw Siat olarak ticarete atılmıştır. Azimle çalışmaya devam etmiş ve gün geçtikçe servetine servet katmıştır. 1916 yılının eylül ayında 75 yaşındayken ölmüştür. İşte biz de Penang adasının Leith sokağındaki Penang'ın en büyük konağı Cheaong Fatt Tze konağında yani diğer adıyla Mavi köşkteyiz. Köşk 2000 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınmış ve 1995 yılında doğal mimari yapı ödülüne hak kazanmıştır. Yapımına 1896 yılında başlanıp bitimi 1904 yılını bulan köşk 5.202,4 metrekare alana inşa edilmiştir. Konağın kültür ve tarihini yakından tanımak için saat 11:00, 13:30 ve 15:00'de rehber eşliğinde 12 ringit karşılığında gezi düzenleniyor. Konağı sütunlarındaki korint stil ve boydan boya gotik stile sahip panjurları, çin ahşap oymaları, art nouveau vitray görülmeye değer. Konağın içine girdiğimizde eskiye gitmemeniz, otantik havaya kendinizi kaptırmamak olanaksız. İçerideki tüm eşyalar eskiliğini korumaktadır. Konağın ana kapısının sağı ve solundaki Rickshaw'lar ise görülmesi gereken diğer objelerdi. Konağın 38 odası, 5 granit işlemeli avlusu, 7 adet merdiveni ve 220 tane penceresi vardır. Ulaşım : Chulia sokağından Penang caddesine doğru yürüyoruz, caddeye varınca sağ taraftaki Leith sokağına girip 5 dakika yürüdükten sonra solda.


Yorucu ama muhteşem Filipinler gezimizden sonra Manila'dan Kuala Lumpur'a uçtuk. Saat 18:00'de varıp 2 saat sonra Air Asia ile Kuala Lumpur'dan Penang'a 55 dakikalık uçuş ile vardık. Havalimanı kapısından çıkınca sol tarafta yaklaşık 100 metre ilerideki otobüs durağından otobüsümüze binip yarım saat sonra tarihi Penang şehrinde otelimizin sokağının başında indik. Otobüsten inip otelimize yürürken otellerin çoğunun sokaktaki binaların hizasında değil de daha geri konumda yapılmış olduğunu gördük. Otellerin çoğu bahçeli aynı zamanda butik olması Penang'ın dokusunu bozmamıştır. Uzakdoğu seyahatlerimizde ilk iş olarak kendimize motosiklet kiralarız fakat Penang'ın düz yollarında, tarihi dokunun içinde klasik bisiklete binmek çok daha eğlenceliydi. Penang eyaleti Malezya'nın kuzeybatısında yer alır. Başkenti Georgetown olan ada ile Malay yarımadasını 13,5 km uzunluğunda köprü birbirine bağlamaktadır. Kedah Sultanlığına ait olan ada bir dönem için İngilizlere kiralanıyor ve sonra İngilizlerin ada üzerindeki siyasi ve ticari açıdan üstün olmasıyla ada İngilizlerin himayesine geçiyor. İngilizlerin ada üzerinde ciddi etkileri olduğu gibi Georgetown ismini dahi Britanya kralı 3. George'dan almıştır. Ada'nın tarihine İngilizlerin etkisinin yanı sıra İngiliz kaptan Francis Light'ın da ciddi rolü olmuştur. Uzakdoğudaki 3 kalabalık etnik grubun beraber yaşamasıyla ortaya çıkan kültür zenginliği sunan bir adadır. Bu 3 etnik grubun bir araya gelmesi şöyle olmuştur; Zengin çinlilerin adaya ticari amaçla gelmesi ve tabi çalışacak işçi sınıfı haliyle Hintliler 🙂 Malaylarda zaten adada yaşadığı için hepsi bir araya gelmiş oluyor. 2008 yılında Unesco Dünya Kültür Miras Listesine alınan Penang çok çekici bir şehir olduğu için turistlerin, gezginlerin oldukça ilgisini çeken bir yerdir. Penang'da gezilecek yerleri anlatmadan önce adadaki sokak sanatından bahsedelim ; Litvanyalı sanatçı Ernest Zacharevic'in fırçasından çıkan graffitilerin objelerle birleşmesi sonucu ortaya çıkan esprili duvarlar adanın ziyaretçilerine poz vermeleri için orijinal bir fon oluşturuyor. Penang adasında görülmesi gereken yerler oldukça fazladır. Bunlardan çoğuna yürüyerek ulaşmak mümkün olduğu gibi bazı yerlere ise otobüs ile kolayca ulaşım sağlamak mümkündür. Kek Lok Si Tapınağı : Rahip Beow Lean tarafından kurulan Güneydoğu Asya'nın en güzel budist tapınağıdır. 3 bölümden oluşan devasa büyüklükteki tapınağa giriş ücreti yoktur ancak Pagoda'ya çıkmak isteyenlerin 2 RM ödemeleri gerekiyor. Komtar binasının alt katındaki otobüs durağından 201, 203, 204, 306 ve 502 numaralı otobüslerden biriyle 7.5 km uzunluğundaki yolu gidip herkesin indiği yerde biz de inip, soldan devam ediyoruz. Zaten yol boyunca tepedeki tapınak görmemek imkansız. Kek Lok Si yazımızın detayı için burayı tıklayınız. Tapınağı gezdikten sonra buraya 2.5 km uzaklıktaki Penang tepesine gitmeyi de ihmal etmemelisiniz. Penang Tepesi : Georgetown ve Penang köprüsünü izlemek için en ideal yerdir. Penang Hill olarak bilinen tepenin asıl adı Bukit Bendera'dır. Deniz seviyesinden 833 metre yüksekte bulunan tepede restaurant, otel, polis merkezi, postane haricinde en önemli yapı Sri BalaMurugan'a ithafen yapılmış olan Sri Aruloli Thirumurugan hint tapınağıdır. Yürüyüş parkurundan giderseniz botanik parka, şelaleye varılıyor. Tepeye finiküler ile çıkılmaktadır. Finikülerin yapımı 1906 yılında tamamlanmıştır ancak teknik aksaklık yüzünden tekrar yapılmıştır, yapımına 1.5 milyon USD harcanmış ve 1. Ocak.1924 yılında tekrar açılmıştır. 87 yıl kullanılan tren 2010 yılında işviçre yapımı finikülerin getirilmesiyle bir daha kullanılmamıştır. Finiküler demir yolunun tasarımcısı Arnold Johnson'dur. Snake Temple Yılanlı Tapınak : Şehir merkezinden yarım saat uzaklıktaki tapınağa gitmek için yine Komtar'dan 401E Express otobüsüne biniyoruz (ücreti 2.7 RM). Tapınağın hemen karşısındaki durakta inip karşıdan karşıya geçerek tapınağa kolayca ulaştık. Georgetown'un güneyinde Bayan Lepas bölgesindeki Yılanlı Tapınak 1850 yılında yapılmıştır. Yapımından belli bir süre sonra budist rahip Choo Sor Kong'a adanmıştır. Efsaneye göre burası inançlı bir adamın eviymiş. Evi adeta yılanların barınağıymış. Ev sahibin ölmesiyle yılanlar gün geçtiçe çoğalmaya başlamıştır. Bugün tapınakta onlarca yılan tabloların, vazoların ve diğer objelerin üzerinde öylece kimse rahatsız etmeden durmaktadırlar. Yerli dindarlara göre yılanların buraya zorla getirilmemiş kendi kendilerine gelmişlerdir. Yılanlı Tapınak, Kek Lok Si Tapınağı ve Penang Tepesi haricinde tarihi şehir içerisinde yürüyerek gezmek mümkündür. Fort Cornwallis : Penang şehrinin ilk yapılarından biridir. İngiliz kaptan Francis Light'ın 1768 yılında karaya ayak bastığı yerdir. Daha fazla bilgi için burayı tıklayınız. Kraliçe Victoria Saat Kulesi The Queen Victoria Memorial Clock Tower : 1897 yılında Penang'ın misyonerlerinden olan Cheah Chen Eok kulenin yapımına başlamıştır. 1902 yılında kulenin yapımı bittiğinde Kraliçe kulenin son halini göremeden ölmüştür. Penang Belediye Binası : Beyaz renkli gösterişli bina 1903 yılında yapılmıştır. Hemen kalenin arka tarafında yer alıyor. St. George kilisesini sağ tarafımıza alığ aşağı doğru yürüyünce aşağıda liste halinde verdiğimiz yerlerin hepsi aynı cadde üzerindedir. St. George Kilisesi : 1818 yılında yapılmıştır. Güneydoğu Asyanın ilk Anglikan kilisesidir. Sri Mahamariamman Tapınağı : 1883 yılında yapılan hindu tapınağıdır. Yap Kongsi Tapınağı : Giriş ücretsizdir. Oldukça sakin tapınakta dikkati çeken yerdeki mermerlerin renkleri ve ahşap bölmedeki resimlerdir. Protestan Mezarlığı : İngiliz kaptan Frances Light'ın da mezarı buradadır. Penang Peranakan Malikanesi : Malikanenin sahibi Çin asıllı kaptan Chung Keng Quee'dir. Malikane içerisinde 1000'in üzerinde değerli eşya bulunmaktadır. Önceden alınan izin ile içeride resim çekilmesine izin verilmektedir. Cheaong Fatt Tze Malikanesi : Yapı 1995 yılında doğal mimari yapı ödülüne layık görülmüş, 200 yılında ise Unesco tarafından koruma altına alınan muhteşem bir binadır. Cheaong Fatt Tze yazımız için burayı tıklayınız. Leong San Tong Khoo Kongsi Tapınağı : Anna and the King filmini izleyeniniz varsa tapınağı hemen hatırlarsınız. Cannon sokağındaki tapınağın giriş ücreti 10 RM'dir. Tapınağın şaşalı girişi, terasındaki dragon heykelleri, duvarlarındaki fenerleri, çinileri aynı zamanda el işçiliği, taş oymaları ve eski yaşamın nasıl olduğuna dair duvarlara işlenen resimler dikkat çekicidir. Cheah Kongsi Tapınağı : Lebuh Armenian sokağında yer alan tapınağın 4 kolonunun her birinde bulunan aslan figürü detaylarını kaçırmamalısınız. 1870 yılında yapılmış bir çin tapınağıdır. Wat Chaiya Mangkalaram Tapınağı : 1845 yılında Kraliçe Victoria'nın Tayland'a olan saygısından ötürü yaptırılmıştır. 33 metre uzunluğundaki yatan buda türleri arasında büyüklük sıralamasında 3. sırada yerini alır. Dharmikarama Burma Tapınağı: Burma tapınağının girişindeki fil heykelleri misafirleri karşılamaktadır. Tapınağın duvar dibinde Kkutsal hint inciri türüne ait bir ağaç olan bodhi ağacı vardır. Sun Yat Sen Evi : Eski modern Çin'in kurucusunun (1911 Çin devriminin önderinin) evidir. Giriş ücretlidir. Chew İskelesi : Sular üzerine kurulu evlerin arasından tahta iskelelerin üzerinden yürüyerek gezebilirsiniz. İskelenin hemen girişinde arabalar için yapılan park yerleri sular altında kalmıştı. Bir tarafta modern yaşam bir tarafta 1 göz odada ve deniz üstündeki sefil yaşam! Penang Köprüsü : 13,5 km uzunluğunda ki köprü Penang adası ile Malay yarımadasını birbirine bağlamaktadır. St. Anne Kilisesi : Penang adasının karşısında Butterworth'e yakın konumda Bukit Mertajam bölgesinde 1888 yılında F. P Sorin önderliğinde inşa edilmiştir. Beyaz bina mabet yeridir, diğer ufak bina ise kilisedir. Katolikler bu kiliseye gelerek hac görevlerini yerine getirmektedirler. Her yıl 26 Temmuz'da St. Anne festivali yapılmaktadır. Penang adasında görülmeye değer ne kadar yapı varsa çoğunu gördük, gezdik. Çok çok eğlendiğimiz, zevk aldığımız bir yer oldu. Aslında Penang'daki kültürel zenginlik etnik grubun yanı sıra yemeklerine de yansımış ve yemekleriyle de ciddi anlamda ün yapmış bir bölgedir. Yazının çok uzun olmaması için yemek kısmına ilişkin ayrı bir yazı yazmayı düşündük. Gelelim Penang'dan ayrılışımıza. Son gün gece otobüsü ile Penang'dan Kuala Terengganu'ya oradan da tekne ile Redang adasına geçicez. İnternet üzerinden online otobüs bileti satışı olmadığı için Penang'a gittiğimizde hallederiz diye düşünmüştük. Adadan ayrılmadan 1 gün önce başlıyoruz otobüs bileti bulmaya ama yok yok yok. Bisiklet kiraladığımız yer sağolsun bizi kendi arabasıyla otobüs durağına götürdü, tanıdığı tüm acentalarla görüştü, bizi yönlendirdi ama ne fayda hepsi yer olmadığı nısöylüyor. Bazıları uçakla gidebilirsiniz diyor fakat tek kişi 500 TL tutuyor. Artık son çare feribotla Butterworth'e gidip hemen feribotun arkasındaki otobüs garına gittik. 1 gün sonrası için saat 21:00'e otobüs biletlerimizi alıp rahat bir nefes alıyoruz 🙂 Bu arada Penang'dan bindiğimiz feribot dönüşte ücretsizdi!


Penang'ın Air Itam bölgesinde yer alan güneydoğu asyanın en güzel budist tapınağı olan Kek Lok Si'deyiz. Kek Lok Si Tapınağının kurucusu ve baş rahibi Beow Lean'dir. Rahip Beow Lean Çin'in güneydoğu sahilinde olan Fujian şehrinde 1844 yılında dindar bir budist ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. 33 yaşına geldiğinde ticari yaşamını sona erdirip kendini Budizm öğretmeye adamıştır. Tapınağın yapımı 20 sürmüş olup 1930 yılında tamamlanmıştır. Tapınağın ilham kaynağı Pitt sokağında bulunan Goddess of Mercy tapınağı olmuştur. Gunagxu, Qing hanedanının 9. İmparatoru, tapınağa tablet ve basımı imparatorluğa ait 70.000 cilt budist sutrası hediye etmiştir. Sutra: Budizm'de Guatama Buda'nın öğretilerinden oluşan ve doğrudan Buda'nın sözlerini aktardığı varsayılan metinlere verilen addır. Tapınağın yapımına maddi destekte bulunan 5 zengin : Cheong Fatt Tze, Zhang Yunan, Cheah Choon Seng, Chung Keng Kwee ve Tye Kee Yoon. Yemyeşil bahçesinde, kaplumbağa göletindeki onlarca minik kaplumbağalar ve eşi benzeri olmayan heykeller ve mezarlar görülmeye değer. Pagoda, Çin'e özgü 8 köşeli taban ve tabanının her aşamasında Thai dizaynı, Birman tacının yanısıra tapınak Mahayana ve Theravada Budizminin izlerini yansıtmaktadır. Pagoda için kişi başı 2 ringit ödeyerek merdivenleri kullanarak çıkmak mümkün. 30.2 metre yüksekliğindeki Avalokiteshvara bronz heykel yamacın üstüne konumlandırılmıştır. 2002 yılında halkın ziyaretine açılan heykel'e ulaşmak için teleferik kullanmak gereklidir. Ulaşım: Penang'dan 201, 203, 204, 306 ve 502 numaralı otobüsleri kullanabilirsiniz. İneceğiniz yerden 5 dakikalık yürüme mesafesi sonrası rengarenk ve oldukça büyük alana kurulu tapınak gözünüze çarpacaktır.


Nebatilerin Petra şehri, medeniyetten uzak Shara dağlarının ortasında bulunmasına rağmen geçmişte eski Mezopotamya ve Mısırı bağlayan ana ticaret yolunun önemli bir parçasıydı. Nebati tüccarlar zenginleşmiş ve buraya şatafatlı ön cepheleriyle taştan bir şehir inşa etmişlerdir. Sürekli değişen renkleriyle büyülü bir yer olarak kalmıştır. Petra'nın yerini benimseyen tek medeniyet sadece Nebatiler değildi elbette. Petra aynı zamanda Roma ve Bizans'tan büyüleyici kalıntılara da ev sahipliği yapmaktadır. - Petra, Smintsonian dergisinin "ölmeden önce görmeniz gereken 28 yer" listesinde yer almıştır. - 7 Temmuz 2007, Portekiz, Lizbon'da Petra, dünyanın yeni yedi harikasından biri olarak anons edilmiştir. 1812 yılında Johannes Burckhardt adlı İsviçreli kaşif, Petra'yı yeniden keşfetmek için yola çıkmıştır. Arap gibi giyinip aynı zamanda bedevi rehberini kendini kayıp şehre götürmesi için ikna etmiştir. Bundan sonra Petra, batıda büyüleyici güzellikteki tarihi şehir olarak ün salmaya ve ziyaretçi çekmeye başlamıştır. Dağ boğazlarını, Araba Vadisi manzalarını, şelaleleri, Nebati Araplarının başkenti ve dünyadaki en ünlü arkeolojik sit alanlarından biri olan Petra şehrini de içeren manzaralar çok çeşitli ve etkileyicidir. Akabe'nin 120 km kuzeyinde bulunan Dünya harikası Petra, Ürdün'ün tartışılmaz en değerli hazinelerinden biridir. Petra'nın tam olarak ne zaman inşa edildiği bilinmese de M. Ö 1 yy'da tütsü, mür ve baharat ticareti sayesinde zenginleşmiş Nebati Krallığı'nın başkenti olarak ün salmaya başlamıştır. Petra, sonrasında Roma İmparatorluğuna katılmış ve MS.363 yılında bir deprem şehrin büyük bir bölümünü yok edene kadar 4. yy'da gelişmeye devam etmiştir. Ticaret yolundaki değişikliklerin etkisiyle deprem birleşince şehrin dağılmasına sebep olmuş ve sonuç olarak şehir tamamen terk edilmiştir. 7. yy'ın ortalarında şehrin neredeyse boş olduğu ve bölgedeki bedeviler haricinde kimsenin yerini bilmediği anlaşılmaktadır. Petra 6 Aralık 1985 yılında Dünya Miras Listesine girmeye hak kazanmıştır. "Bab Al Siq" Arapça, kanyon yolu kapısı anlamına geliyor. Burada, kayadan yontularak yapılmış köşegen anıtlar olan, üç adet devasa Djinn bloğunu görebilirsiniz. Sonrasında M. S 1. yy'da Nebatiler tarafından inşa edilmiş olan Dikilitaş Lahitine geliyorsunuz. Lahitin üstünde "nafesh" denilen dört adet piramit ve burada gömülü olan beş kişinin sembolik bir temsili olan yarım kabartma şeklinde yapılmış heykelin oturtulduğu oyuğu göreceksiniz. Hemen altında ziyafet alanı olarak kullanılmış olan Triclinium bulunuyor. Karşı yamaç yüzeyinde gömü anıtı olduğunu gösteren Nebati dili ve Yunanca ikili yazıt bulunmaktadır. "Abdomanchos" tan kalan bir yazıt, bu mezarın kendi ve ailesi için kullanılacağını belirtmektedir. 1964 yılında hükümet tarafından Nebatilerin inşa ettiği şekle sadık kalarak restore edilmiştir. Barajın asıl yapım amacı, vadinin ardındaki tepe ve dağlardan mevsimsel yağış esnasında gelebilecek sel tehlikesinden başkenti korumaktı. Baraj sel sularını, daha sonra "Karanlık Tinel" diye adlandırılan tünele yönlendirirlerek Petra Şehrini korumuştur. Petra şehrine giden tarihi ana giriş olan Siq, barajda başlayan ve Hazine'nin karşısında biten, yaklaşık olarak 1200 metre uzunluğunda ve genişliği 3 ila 12 metre arasında değişen bir kayalık geçittir. Yüksekliği yaklaşık 80 metre olan kayalığın büyük bir kısmı doğaldır ve geri kalanı Nebatiler tarafından oyularak şekillendirilmiştir. Kanyon yolu, çoğu tanrıları temsil eden Nebati heykelleri ile süslenmiştir. Nebatilerin, suyun kutsal olduğu inancı nedeniyle tanrı heykellerini, su kanallarına çok yakın yapmış olduğu düşünülmektedir. Kanyon Yolu Petra'nın en muhteşem çn cephesi olan Hazine'ye, diğer adıyla Al Khazna'ya açılmaktadır. Neredeyse 40 metre yükseklikte ve Korint sütun başlıkları, kabartmalar, figürler ve çok daha fazlası ile özenle süslenmiştir. Hazine'nin tepesinde, yerel bir efsaneye göre içinde bir firavunun hazinesinin olduğu düşünülen gömü küpü bulunmaktadır. Her ne kadar asıl işlevi bilinmese de, Hazine M. Ö 1 yy'da inşa edilmiştir. 25.30 metre genişliğinde ve 39.1 metre yüksekliğinde iki kattan oluşmakta ve iç salonun her iki tarafında bir oda olacak şekilde üç salonu vardır. Detaylı bir biçimde oyulmuş ön cephesi Nebati mühendisliğinin dehasını temsil etmektedir. Hazine binasının ardında, kanyon yolunun hemen yanında bulunan güney yamaca kazınmış, oyularak süslenmiş ön cepheleriden oluşan anıtsal Nebati mezarlar sırasına verilen isimdir. Hazineyi geçtiğinizde, kanyon yolu gittikçe genişleyerek ilerleyecek ve açık bir alana çıkacaktır. Her iki tarafta da, değirmen taşları ve diğer dekorasyon nesneleri ile süslenmiş çok sayıda Nebati defin geçitleri bulunmaktadır ve ön cephelerin bazıları doğal etmenlerden yok olmuştur. Tiyatrodan başlayıp yarım saat süren dik tırmanışın sonunda Attuf tepesinin zirvesinde bulunan Yüksek Sunak'a varmak bütün emeğinize değecektir. Nebatilerin toplu yollarının bir kısmını oluşturan patika ve merdivenler, düz zirveye ulaşana kadar size göz alıcı dağ manzaraları sunacaktır. Yüksek sunağın bulunduğu dağın eteklerinde, yamaca oyularak yapılmış olan tiyatro, geçitlerle ayrılan üç sıra oturulacak yerden oluşmaktadır. 4000 izleyiciyi barındırabileceğinden, konferans salonuna yedi merdiven yükselmektedir. İsmini bina alınlığının üzerinde bulunan küpten almaktadır. Tahminen M. S 70 yılında inşa edilmiştir. Mezarın hemen ardında, iki tarafını kolonların çevrelediği derin bir avlu bulunmaktadır. Ön yüzün üstünde, daha ufak mezar odalarına açılan üç hücre bulunmaktadır. Fakat bina M. S 446 yılında Bizans kilisesine çevrilmiştir. Urne Mezarın kuzeyinde bulunan İpek Mezar M. S 1 yy'ın ilk yarısına uzanmaktadır. Mezarın avlusu 10.8 metre genişliğinde, 19 metre yüksekliğindedir ve ortasında kapısı kalacak şekilde dört adet sütun çevrelemektedir. Petra'daki en etkileyici renkteki mezarlardan biridir. Korint mezarlığı, M. S 40 ile 70 yılları arasında inşa edilmiştir. Ve İpek Mezardan hemen sonra bulunmaktadır. Ön yüzü 27.55 metre genişliğinde ve 26 metre yüksekliğindedir. Ön tarafında ve kenarlarında, ölü yıkama törenlerinde ve mezarlığın içerisinde kullanılan 4 adet su haznesi bulunmaktadır. Korint Mezarının kuzeyinde bulunan Saray mezarının eni 49 metredir ve 46 metrelik yüksekliği vardır. Alt kısmı 12 süslemeli sütundan ve dört geçitten oluşur. Eşiğin üzerini 18 kolon süslemektedir. Sarayın kuzey doğusunda bulunan bu mezarlık Latince yazılarla çevrelenmiştir. Taş mezar M. S 129 yılı civarında Arap devleti valisi olan Sextus Florentinos'a aittir. Sütunlu sokağın başladığı yerde hemen sağda bulunan bu yarım daire şeklindeki abide su çeşmesinin ön yüzünü 6 Nebati sütunu süslemektedir. Ve bu çeşme Musa Vadisi ve Al-Mataha Vadisi'nin kesiştiği noktada bulunur. Bu sokak, ilk inşaasında orjinal Nebati tarzını taşıyor olsa da, Roma istilası sürecinde tekrar gözden geçirilmişolduğu aşikardır. M. Ö 106 yılında bu sokak 6 metre genişliği ile tekrar inşa edilmiştir. Büyük Tapınak kompleksi, Petra merkezinin en büyük arkeolojik ve mimari bileşenlerinden birini temsil eder. 1993'ten beri, Brown Üniversitesi'nden arkeologlar bu tapınak bölgesinde kazı yapmaktadırlar. Bu araştırmalar, Ürdün Tarihi Eserler Müdürlüğü'nün desteği ile sürdürülmektedir. Tapınağın özenle işlenmiş çiçek deseli duvar süsleri ve akanthoslarla bezenmiş kireç sütun başlıkları gösteriyor ki bu tapınak, yerel geleneklerini klasik çağ ruhu ile bütünleştiren Nebatiler tarafından M. Ö 1 yy'ın sonlarına doğru inşa edilmiştir. Petra'nın ana kilisesi aslında Petra'daki ikinci kilisedir. Lahit mezarın 446 yılında kiliseye çevrilmesi, 28 metrelik koridorları ve 17 metrelik görüş mesafesinin yanısıra bahçesi, kuzey ve doğu tarafında odaları, hatta kulesi olan bir kilise binasının ortaya çıkmasına imkan tanımıştır. Kilisenin zemini, kuzey ve güney salonlarında mozaikleri ile ünlüdür. Sadece bununla kalmaz, doğu koridoru mermer kaplı iken, batı duvarına doğru her üç girişte de yer ve deniz tanrıları, dört mevsim tasfirleri, hayvan şekilleri ve geometrik mozaikler işlenmiştir. Tahminen M. S 5 yy'ın sonlarına doğru inşa edilmiş fakat, yangın ve deprem nedeniyle 6. yy'da yok olmuşlardır. Qasr Al Bint'teski kazı ve restorasyon çalışmaları 1950'lerin sonuna doğru, Kudüs'teki İngiliz Arkeoloji Okulu tarafından başlatılmış ve hala Ürdün Tarihi Eserler Müdürlüğü tarafından sürdürülmektedir. Qasr Al Bint iç ve dış alçı kaplamalarıyla, yontma olukları ve kabartma panolarıyla ünlüdür. M. Ö 1 yy'ın ikinci yarısında inşa edilmiş ve M. S 2 yy'da Romalılar tarafından tekrar kullanılmaya başlanmıştır. M. S 363 depremine mağruz kalmadan M. Ö 3 yy'ın sonunda anıt yağmalanmış ve yakılarak kasıtlı bir biçimde yok edilmiştir. 47 metre genişliğinde ve 48.3 mmetre yüksekliğindedir. Hazine modeli ile inşa edilmiştr. Fakat buradaki kabartmalar ev heykelleri ile değiştirilmiş. Ön cepheden sütunlu bir giriş uzanır ve iç kısmını ise iki tarafı kaplayan sıralar ve en arka duvarda ise bir yemek odası bulunmaktadır. Dini derneklerin toplantıları için yemek odası olarak kullanılmıştır. M. S 2 yy'da Kral 2. Rabbel döneminde bu alan Hristiyan şapeli olarak tekrar kullanıma açılmış ve bu nedenler de arka duvara haçlar kazınmıştır. Manastır denmesinin asıl nedeni budur. Gün yüzüyle dünyanın yedi harikasını bir de akşam kandiller eşliğinde görmek istiyorsanız. Pazartesi, Çarşamba ve Perşembe günleri saat 20:30'da başlayıp 22:30'da biten gösteriye mutlaka katılmalısınız. 1.800 adet kandilin süslediği taş şehir mum ışıkları altında inanılmaz bir manzara sunuyor. Petra gece gösterisi için günlük aldığınız biletin geçmediğinin altını çizelim. Bunun için ayrıca 17 JD daha ödemeniz gerekiyor. 10 yaş altı çocuklara ise ücretsizdir. Amman'dan : Amman Abdali istasyonundan 06:30'da kalkan Petra otobüsüne binip 10:30'da buraya varabilirsiniz. Dönüş için yine aynı gün saat 17:00'de Petra'dan Amman'a otobüs bulunmaktadır. Online otobüs rezervasyonu için buraya tıklamanız yeterli. Araçla gelecekseniz Amman'ın güneyine 3 saat sürüş mesafesindedir. Havalimanından alacağınız sim card + internet veya offline map'ler sayesinde gideceğiniz yerin adını yazarak da kolayca ulaşabilirsiniz.


Koh Phi Phi adası boşuna Tayland'ın en popüler adası olmamış. Tayland'ın en turistik adası olmasındaki asıl sebep Leonardo DiCaprio'nun The Beach filminin Maya Bay'de çekilmiş olmasıdır. Masmavi lagünleri, kireçtaşı dağları ve dünyaca ünlü Maya Bay ile turist akınına uğrayan Tayland'ın en keyifli adalarından en önemlisidir. Tropik bir kartpostalı gözünüzün önüne getirin. Ne vardır o resmin içinde bembeyaz bir kumsal arkasında uzanan yemyeşil tropik orman ve önünde sere serpe uzanmış turkuaz mavisi su. İşte burası tam olarak Phi Phi adası. Burada iki ana ada var. Biri Phi Phi Don diğeri Phi Phi Leh adası. Phi Phi Don büyük olanıdır. Ve tüm oteller, cafeler, barlar, restaurantlar bu ada içindedir. Phi Phi Leh ise tam Phi Phi Don'un karşısında yerleşim olmayan ve küçük olanıdır. Buraya sadece günlük turlar ile gidilebilir. 1945 yılına kadar boş ve keşfedilmemiş olan Phi Phi adasına ilk yerleşim 1950 yılında adanın kuzeyindeki Phang Nga Bay'dan gelenler ile olmuştur. Krabi ve diğer bölgelerden adaya gelen insanlar burada sömürge kurmuşlardır. Şu an adanın nüfusunun çoğunluğu müslüman balıkçılardan oluşmaktadır. Turistlerin adaya ziyaretinden önce adadaki araziler coconut çiftlikleri olarak kullanılıyorken adanın keşfedilmesi ve yavaş yavaş ziyaretçilerin artmasıyla coconut tarlaları yerini restaurantlara, otellere bırakmıştır. Her ne kadar Phi Phi adası denilince yalnız bir tek ada olduğunu düşünsekte aslında Phi Phi adaları Tayland'ın güneyinde Krabi'ye bağlı 6 adadan oluşan bir takımada grubudur. Koh Phi Phi Don ve Koh Phi Phi Leh takımada grubunun en bilinenleridir. Koh Phi Phi Don büyük olan (28 km 8 km uzunluk, 3,5 km genişlik) ve yerleşimin olduğu adayken Koh Phi Phi Leh ufak olanı sadece günlük turların yapılmakta olduğu adadıdır. Takımadalar içinde Koh Phi Phi Don'dan sonra ikinci büyük ada ise 2000 yılında Leonarda DiCaprio'nun başrolünü oynadığı The Beach filminin çekilmiş olduğu Koh Phi Phi Leh adasıdır. 26 Aralık 2004 yılında gerçekleşen Hint Okyanusu Tsunamisi sonucu Koh Phi Phi Don adası yerle bir olmuştur. Adanın her iki koyu suyun gücüne yenik düşmüş binlerce insan hayatını kaybetmiş ve adada bulunan yapıların % 70'i yıkılmıştır. Tsunami sonrası dünyanın dört bir yanından gelen yardımlar sonucu Phi Phi adası tekrar inşa edilmiş ve bugün Tayland'ın en nefes kesici adalarından biri olmuştur. Güneydoğu Asya'nın en çarpıcı adalarından olan Phi Phi adaları son yıllarda günlük ada turlarına katılanlardan ziyade gün geçtikçe kendine ziyaretçi çeker hale gelmiştir. Andaman Denizi'nde bulunan ada Phuket'in 45 km güneybatısında, Krabi'nin 40 km güneydoğusunda yer almaktadır. Adaya ulaşmanın tek yolu Phuket, Krabi ve Koh Lanta'dan teknelere binmektir. Phi Phi'de havalimanı olmadığı için eğer Tayland'ın başkenti Bangkok'tan, daha kuzey şehri Chiang Mai'den ya da diğer herhangi bir şehrinden gelecekseniz Phuket Havalimanı ya da Krabi havalimanı uçmalısınız. Phuket ya da Krabi'ye vardıktan sonra limana gidip buradan teknelere binebilirsiniz. Feribot ya da hızlı tekne bileti satın alabileceğiniz en güvenli online firma 12go. Asia 'dır. Hiç tereddüt etmeden verdiğimiz linkten nereden nereye gideceğinizi ve tarihinizi seçerek online ödeme yöntemiyle biletlerinizi alabilirsiniz. 12go. Asia ile sadece feribot bileti almak yerine eğer otobüs+feribot/hızlı bot olarak kombine bilet de satın alabilirsiniz. Feribot yolculuğu 2 saat sürerken hızlı botlar 45 dakika sürmektedir. Arada fiyat farkı vardır. Eğer zaman sıkıntınız yoksa daha bütçeli olan feribot yolculuğunu tercih edebilirsiniz. Adaya vardığınızda iskelede sizden 20 THB ücret talep ediyorlar. Bu ücret adanın temizlik hizmeti için toplanan çok cüzzi bir rakam. Herkes bu ayak bastı ücretini vermek zorunda. Phi Phi adasında motosiklet ve araç yoktur. Ulaşımı yürüyerek ya da longtail isimli yerel tekneler ile sağlayabiliyorsunuz. Ada çok küçük olduğu için hemen hemen her yerini yürümek mümkündür. Adanın arka tarafında kalan kumsallarına ulaşım olmadığından yerel tekneleri kullanabilirsiniz. Ya da günlük turla Maya Bay'e gitmek isterseniz yine yerel teknelere binmeniz gerekiyor. Bir diğer seçenek ise kano kiralamaktır. Tavsiye edeceğimiz kumsallardan olan Nui Beach ve Monkey Beach'e kiralayacağınız kanoyla gidebilirsiniz. Phi Phi Don adasında iki ana kumsal vardır. Bunlardan biri teknelerin, feribotların yanaştığı Tonsai kumsalı diğeri ise Loh Dalum kumsalıdır. Loh Dalum'da su çok derin olmadığı için tekneler buraya yanaşamamakta dolayısıyla da adanın en güzel bölgesi olmayı başarabilmiş bir bölgedir. Ne fazla insan gürültüsü ne teknenin motor sesi. Ada sakinleri ve ziyaretçilerden başka kimse yok. Loh Dalum bölgesinde sabah 11:00 ila 15:00 arası denize girmek için en uygun saatler. 15:00'den sonra adanın denize girilebilecek diğer kumsalı ise Monkey kumsalıdır. Loh Dalum'in kuzeybatısında yer alan kumsala yürüyerek ulaşım imkanı olmadığı için bot kiralayıp gitmek mümkündür. Laem Tong Beach : Adanın kuzeyinde, ulaşımın sadece tekneler ile sağlandığı masmavi suya sahip en güzel kumsaldır. Kumsal Bamboo adasının tam karşısında, iki kulaç atsam ordayım dedirtecek kadar yakınındadır. Loh Bagao Koyu : 800 metre uzunluğuyla Phi Phi adasının en uzun kumsallarından bir tanesidir. Tonsai'den buraya 3 km'lik meşakatli bir yolculuk çekmek istiyorsanız ulaşıma ücret ödemeden gelebilirsiniz. Ama ciddi anlamda zorlu bir yolculuk olacağını unutmamalısınız! Ve sonuncu kumsal Tonsai'nin sağ tarafındaki Long Beach'tir. Long Beach'e merkezden yaklaşık 50 dakikada yürüyerek ulaşabilirsiniz. Bir başka yol da merkezdeki limandan kişi başı 300 THB'e longtail kiralamaktır. Yürüyerek giderseniz küçücük ve kimselerin olmadığı Viking kumsalına da girebilirsiniz. Phi Phi adası dediğimiz gibi küçücük bir ada. Gezip görülecek yerleri de haliyle sınırlı. Maksimum 3 gün kalmanızı önerdiğimiz Phi Phi adasında gezilecek her yeri sizler için detaylandırarak listeledik. Phi Phi adasında yapılacak en güzel aktivitelerden bir tanesi Maya Bay turudur. Bu turu merkezdeki acentalardan alabileceğiniz gibi kendinize özel longtail teknelerden kiralayıp da gidebilirsiniz. Bizim fikrimizi merak ediyorsanız tavsiyemiz longtail kiralamanızdır. Phi Phi'ye her gittiğimizde Long Beach'te konaklama yapıyoruz. Otelimizin bulunduğu kumsaldaki küçük standlarda özel tekne kiralama ve su sporları hizmetleri veriliyor. Bunlardan 3-4 saatlik özel tur satın alarak tekne için 3000 THB ödeme yapmanız gerekiyor. Böylelikle kalabalık turlara katılmadan çok daha rahat bir gezi gerçekleştirmiş olursunuz. Maya Bay turuna çıkmadan önce tek bilmeniz gereken tura sabah 07:00'de başlamanız gerektiğidir. Geç başlamanız halinde Phi Phi'den, Krabi'den ve Phuket'ten gelen günlük turların yoğunluğundan gezinizden tat tuz alamazsınız. Maya Bay 2018 yılında mercanları ve vahşi yaşamı koruma amacıyla turizme kapatılmıştı. Bu doğal rehabilitasyon sonrası 1 Ağustos 2022 yılında geri açıldı. Kapanmadan önce teknelerin hepsi Maya Bay'in içine kadar girebiliyordu. Rehabilitasyon sürecinden sonra Maya Bay'in arkasına bir iskele kurulmuş. Artık teknelerin hepsi buraya park ediyor. Ve gelen ziyaretçiler yaklaşık 5-10 dakika yürüp adanın tam arakasındaki Maya Bay'e ulaşabiliyor. Maya Bay'e vardıktan sonra kumsala girmeden önce mutlaka ayakkabı ve terlikler çıkarılıyor. Bu da yeni uygulamalardan bir tanesi. En kötüsü ise kesinlikle Maya Bay'de denize girilmesine izin verilmemesi. Tek izin verdikleri şey dize kadar denize girmek ve fotoğraf çekilmek. Eğer tekne turu alacaksanız Maya Bay haricinde gezeceğiniz diğer yerler Pi Leh Lagünü, Viking Cave, Monkey Beach, Loh Samah ve Palong koylarıdır. Pi Leh Lagünü Maya Bay'den sonra en beğendiğimiz yer. Hem lagünün o rengi hem de lagünün Filipinler El Nido'daki Big Lagünü anımsatmasıyla en etkilendiğimiz yerlerden biri. Eğer sabah erken saatte gelmeyi kaçırır geç saate kalırsanız teknelerden denize girmenin mümkün olamayacağını unutmayın. Monkey Island Tonsai Koyu'nun 700 metre ilerisindeki koyun 150 metre uzunluğunda küçük bir sahil şeridi var. Burayı Monkey Bay ile karıştırmamak gerekiyor. Monkey Bay'e sadece teknelerle ziyaret edilebiliyor. Vahşi maymunların yaşam alanı olduğu için gidip gün boyu denize girmelik bir yer değil. Zaten adadaki tüm maymunlar hırsız olduğu için denize girip çıktığınızda emin olun kumsala bıraktığınız eşyalarınızdan geriye eser kalmaz. Viking Cave kırlangıçların tükürükleriyle yuva yaptığı mağaradır. Sonra bu yuvalar toplanıyor ve satılıyor. Kırlangıç yuvası çorbası dünyanın en pahalı yemekleri arasındadır. Çorbanın yaratıcısı Siyam'lı Hao Yieng'dir. Çorbayı 1750 yılında yaratmıştır. Kilosu bugün 2.000 ila 10.000 usd arasında satılmaktadır. Tur boyunca Viking Cave'in sadece önünden geçiliyor. Turla giderseniz rehberiniz mağara hakkında bu bilgileri veriyor. Bamboo Island Phi Phi Don adasının 5 km kuzeydoğusundadır. Bambu ağaçlarının süslediği avuç kadar ada denize girmek için bölgedeki en güzel yerdir. Buraya Maya Bay turuyla birleştirmek mümkündür. Bunun için 4 saatlik tekne turu yerine tam günlük tekne kiralayabilirsiniz. Ama tavsiyemiz ya sabah erken saatte ya da akşam üzeri gitmenizdir ki kalabalık olmasın. O yüzden Maya Bay turu ile birlikte planlamak yerine başka bir gün yine erken saatte gidebilirsiniz. Phi Phi adasında yapılması gereken bir başka aktivite de manzara noktasına tırmanıp eşsiz Phi Phi manzarasını izlemektir. Toplam 3 tane seyir noktası vardır. 1 ve 2 numaralı seyir terasının giriş ücreti 30 THB, 3 numaralı seyir noktasının giriş ücreti ise 20 THB'dir. 1 numaralı seyir terasına vardıktan sonra burada çok zaman harcamadan daha yüksekte bulunan diğer seyir teraslarına devam edin. Buradan 5 dakika yürüyüşle 2 numaralı seyir noktasına varıyorsunuz. İki seyir noktasındaki parkur yorucu değildir. Hatta buradaki barda oturup manzara karşı bir şey de içebilirsiniz. Hemen ağacın altındaki ahşap platform Tonsai ve Loh Dalum plajlarını aynı açıda görebileceğiniz bir manzara sunar. Buradan 3 numaralı seyir noktasına 10 dakikada ulaşılıyor. Tabelaları takip ederek rahatlıkla bulabilirsiniz. En tepe nokta olduğu için sadece Tonsai ve Loh Dalum manzarası sunmakla kalmaz bonus olarak Bamboo adası ve Phi Phi Leh manzarasını izleme şansı da verir. Tüplü dalış yapmak için Tayland'da tercih edilmesi gereken yerlerden biri Phi Phi adasıdır. Sualtı çeşitliliği ve mercan türleri bakımından zengin olması sayesinde su altında masalsı bir yolculuk yapabilirsiniz. Ada çevresindeki en iyi dalış noktaları Shark Point, King Cruiser Wreck ve Anemone Reef'tir. Dalış yapabileceğiniz en iyi aylar Ocak ayından Nisan ayına kadar olan süredir. Bu dönemde yağış olmaz ve sualtı inanılmaz berraklığa sahiptir. Dolayısıyla görüş açısının net olması da dalışınızı daha keyifli hale getirir. Dalış yapmaktan çekiniyorsanız bir başka seçenek de snorkel yapmaktır. Adada snorkel yapabileceğiniz en iyi yerler Ao Toh Ko ve Phak Nam Bay'dir. Eğer adrenalin bağımlısı biriyseniz size tavsiye edeceğimiz aktivite kaya tırmanışı yapmanız olacaktır. Yüksek kireçtaşı kayaların olması burada kaya tırmanışı yapmayı elverişli hale getirir. Dağcıların buraya gelmesi 1980 yılıdır. Buraya gelip yeni rotalar açmışlardır. -Ao Pilay Wall -Ao Ling Wall -Hin Tak -Tonsai Wall -Tiger Wall -Eagle Wall -Cobra Wall -Hua Ling Wall Phi Phi adasının atmosferi herkesi eğlendirecek türden. Gündüz yapacağınız aktivitelerden gece eğlencesine kadar beklentilerinize karşılık verecek tropik bir ada burası. Kumsal partileri ile bilinen Phi Phi adasında gece eğlence mekanlarının tümü Loh Dalum kumsalındadır. Tonsai merkezinde cafe ve pub'lar da vardır. Ancak asıl gece eğlencesi kumsal üzerine kurulu barlarda gerçekleşiyor. Ada'da bir diğer gece eğlencesi de ateş gösterisidir. Bu da yine Loh Dalum kumsalındaki barların önünde her akşam sergileniyor. Ateş şovu profesyonel ekipce bitirildikten sonra ateş oyunlarına geçiliyor. Buna sizler de dahil olup ateş altından geçebilir, ateş ipinden atlayabilirsiniz. Ada ziyaretçileri daha çok genç ve sırtçantalı gezginlerdir. Lüks düşkünü gezginler için tavsiye edebileceğimiz bir ada değildir. Aslında kasettiğimiz şey sırf konaklamayla ilgili değildir. Adada lüks oteller elbette var. Ama otelinizden dışarı çıktığınızda adanın o bohem ambiyansına katılmamak mümkün değildir. Lüks restaurantlar, gece kulüpleri ve beach club'lar yoktur. Long Beach: Long Beach'te kalacak olanlara tavsiyemiz Phi Phi The Beach Resort, Paradise Beach Resort. Önceliğiniz Phi Phi The Beach Resort olsun. Paradise Beach Resort diğerine göre daha alt sınıf bir otel ve daha az imkanı olmasına rağmen daha pahalıdır. Ama Phi Phi The Beach Resort'te yer bulamadığınız durumda Paradise Beach Resort'un kumsal üstü odalarında kalabilirsiniz. Tropikal muson ikliminin hakim olduğu Phi Phi adasında sıcaklık yıl boyu sıcaklık 24 -32 arasıdır. Adayı ziyaret etmek için en iyi dönem Kasım-Mart ayları arasıdır. En sıcak aylar Mart-Mayıs ortasıdır. En yağışlı dönem Mayıs-Ekim arasıdır. Kasım-Şubat arası en soğuk dönemdir. Yani havanın kuru ve sıcaklığın çok yoğun olmadığı zaman dilimidir. Bu da adaya ziyaret etmek için aslında en uygun bir yandan da en pahalı dönemdir.


Kuala Lumpur'dan saat 15:00 uçağıyla 2 kişi 175 dolara Kamboçya'nın başkenti bir zamanlar Pol-Pot rejiminin hüküm sürdüğü Phnom Penh'e gidiyoruz. Karnımız öyle böyle aç değil hemen giriyoruz yol üstü bir yere, ne yiyeceğimizi de bilmiyoruz ki garson Amok yememizi öneriyor. En bilindik yiyeceklerinden bir tanesiymiş. Orkun tercih etmese de ben hemen sipariş veriyorum. Balıklısı ve tavuklusu var. Hindistan cevizi sütü, yumurta, baharat karışımı ile muz yaprağından pişiriliyormuş. Yerken muz yaprağına bayılmıştım. Kamboçya ve Vietnam topraklarının yönetim ve idaresi 1864 yılında Fransanındı. Sonrasında Kamboçya halkı Kral Sihanouk'un yönetimine geçiyor. Bu sırada yaşanmakta olan Vietnam ile Amerika arasında savaş yüzünden Sihanouk Çin'in başkenti Pekin'e kaçar. Kral'ın kaçmasıyla birlikte kendilerini kızıl khmerler olarak adlandıran komünist gerilla yönetimi başlıyor. Kızıl Khmerlerin lideri yani baş aktörü Pol Pot'tur. Khmerlerin düşünce sistemi olan " Yeni halk, yeni insan " hiç gecikmeden fiili olarak uygulanmaya başlanıyor. Şöyle ki; öne şehirleri boşaltmakla işe başlarlar, okumuş eğitim görmüş herkes öldürülür, şehirdeki tüm kütüphane, banka ve bunun gibi yerler yakılır, aa bu gözlük takıyor kesin okumuştur diye bu insanlar da öldürülüyor, yabancı dil bilenler de es geçilmiyor, "köylü milletin efendisidir" anlayışıyla herkesi köylü olmaya zorluyorlar. İnsanların ibadethanelerini yıkmakla kalmayıp buda heykellerini bile kırıp döküyorlar. Çünkü ibadet etmenin ve insanın ailesi olmasının insanları zehirledikleri inancındalar. Köylü olmaya zorladıkları insanları şehir dışına çıkararak pirinç tarlalarında günde 20 saate yakın askerlerin kontrolleri altında çalıştırmaya başlıyorlar. Çalışanlara yalnız 10 gün de bir izin verilmektedir. Bu askerlerin hepsinin beyni tamamen insan öldürmeye odaklanmış bir şekilde yıkanmış durumdadır. Çalışan işçilere ha yaşamışsın ha ölmüşsün ne önemi var gibi psikolojik baskılar yapılmaktadır. Ve bu baskıları yapan bunca insanı öldüren askerler daha çocuk yaştaydı. Oldu da işçi hastalandı ya da yoruldu bu ölmesi için geçerli bir sebep olarak kabul ediliyor. 2 günde bir bir avuç pirinç ile beslenen bu insanlar açlıktan ve susuzluktan dolayı meydana gelen salgın hastalıktan ölmektedirler. Ölenler/öldürülenler pirinç tarlalarının etrafına açılan çukurlara toplu halde atılırlar. Fazla kurşun harcamak istemeyen askerler en ilkel yöntemlerle vahşice ve bir çok değişik ilkel işkence araçlarıyla öldürmeye devam ederler. 1977 yılından sonra kampa o kadar fazla insan getirilmiş ki bu kadar insanı öldürmeye vakit olmadığı için topluca kazılan çukurlara atılarak üzerilerine zehir dökmüşler. 1975-1979'a kadar süren bu dört yıl boyunca toplam 2 milyon insan ölmüştür. Kızıl Kmerler'in Vietnam'a saldırması üzerine kendi sonlarını hazırlamış oldular. Paris'te eğitim gören Pol-Pot'un ülkeye getirdiği rejim 4 yıl boyunca sürmüş bu rejim ülkeyi 40 yıl geri götürmüştür. Bizim de ilk durağımız şehrin dışında (şehire 20 dakika uzaklıkta) yer alan binlerce insanın işkence edilerek öldürüldüğü bu tarlalar oluyor. Girişten kişi başı 3 dolar vererek biletlerimizi ve kulaklıklarımızı alarak numaralandırılmış yerleri sırasıyla gezmeye başlıyoruz. Yağmurların yağmasıyla işkence görenlerin kemiklerinin ve giysilerinin toprak üzerine çıkmasıyla bunlar toplanıp cam kutular içinde tarlaların belirli kısımlarına konulmuştur. Bunları gördükten sonra daha 40 yıl önce burada yaşanan katliamı düşünmek bile insanın kendini tuhaf hissetmesine yetiyor. 129 tane toplu mezar bulunmaktaymış. Çoğu mezarlardan çıkarılmış ve 8000 tane kafatası bulunmuş. Bulunan bu kafatasları tarlanın hemen girişinde bulunan anıtın içinde öldürülen insanların yaşına göre ayrı ayrı bölümlere konularak sergilenmektedir. Dikkatimizi çeken asıl yer resimdeki ağacın yanındaki mezardı. Bu mezarda bir çok çocuk cesetleri çıkmış. Çocukları öldürmek için bu ağacın gövdesi kullanılmış. Ölüm tarlalarını gezdikten sonra sıra Tuol Sleng müzesinde. Burası zamanında okulmuş fakat Pol-Pot burayı hapishaneye çeviriyor. İnsanların ölüm tarlarına götürülmeden önce gözaltına alındığı, sorguya çekildiği yer. Hapishanenin bir çok yerine hücre ve işkence odaları kurulmuş. Zaten bir çoğu daha ölüm tarlalarına gitmeden burada can vermişler bile. Bahçede bulunan direkler çok ilginçti ilk başta pek bir anlamsız geldi ama öğrendikten sonra hayrete düştük. Yapılan işkencelere dayanamayıp bayılanları bu direğe ayaklarından asarak direğin altında bulunan içi dışkı dolu vazoların içine başlarını sokarak ayılmalarını sağlıyorlarmış. Müzenin halen bir çok odasında işkence yapılan aletler sergilenmektedir. Odanın tam ortasında bulunan işkence aletinin insanı nasıl öldürdüğünü gösteren bir de resim bulunmaktadır. Asıl en kötüsü resimdeki kadın çocuğu kucağındayken resim çekilmek için bir sandalyeye oturtuluyor ve tam o anda beyninin ortasına çivi geçirilerek öldürülüyor. Herkesin hikayesi farklı ama bu resimdeki kadınınki en acıklı olanıydı bence. Bu resimler arasında çocuklar da vardı. Çocukları öldürmelerinin sebebi ise ileride bir gün intikam alırlar diyeymiş. Böyle bir katliam dünyanın hiç bir yerinde yaşanmamıştır sanırım. Müze'yi gezdikten sonra en üst katta video odası var. Burada yaşananları gerçekten yaşamış burada bulunmuş insanların ağzından dinleyebilirsiniz. Yine bir odanın içine kafatasları ve bir çok kemiğin bulunduğu bu alanda ibadet edebilirsiniz. Biz de kendi inancımıza göre duamızı ettik ve artık buradan ayrılıyoruz. Yaşanmış olan, akla mantığa sığmayan bu rejimin tüm etkilerine rağmen halk çok güler yüzlü. Günün son durağı olan Wat Phnom'a gidiyoruz. Giriş ücreti 1 dolar. Sabahın 7'sinden beri hiç durmadan, oturmadan geziyoruz. Otelimize gidip valizlerimizi alıp taksici bizi otobüsün kalkacağı yere götürüyor. Hemen işlemlerini halledip Siem Reap'e biletleri aldığımız gibi valizleri yetkililere teslim edip 1 saat içinde karnımızı doyuracak yer bulmalıyız. Acentenin tam karşısında bir restaurant vardı çok kısa vaktimiz olduğu için başka yer aramanın gereği yok diye düşündük. Bopha Phnom Penh Titanic Restaurant Tonla Sap Nehri'nin hemen kenarına kurulu yemeklerinin lezzeti olsun ve garsonların ilgisi, güler yüzü olsun çok lüks bir yerdi. Diyarbakır'daki Esat Oktay Yıldıran 12 eylülü andırıyor sanki..! ben de O ölüm tarlaları gezdim... bilmem o zindandan kurtulan bir amca vardı müzenin çıkışında hayatını anlatan kitabı imzalıyordu... onunla tanıştınız mı.


Tayland'ın güneyinde yer alan oldukça meşhur Phuket adasını bilmeyeniniz yoktur. Tayland'ın en büyük adası olan Phuket Andaman denizi ve Malay yarımadası arasında yer alan oldukça popüler bir adadır. Adanın kuzeyinde güneyine doğru sıra sıra dağlar ve dağların içinde boy gösteren palmiye ağaçları ve adanın % 70'inin orman olması adanın doğasının ne derece müthiş olduğunun bir göstergesidir. Adanın en yoğun plajlarının bulunduğu ve beyaz kuma sahip pırıl pırıl denizi olan kısmı batısında yer alırken adanın doğusunda deniz oldukça bulanıktır. Phuket adasının en bilinen bölgesi 1980 yıllarının sonlarına doğru Avrupalıların yoğun talebi sayesinde Patong'dur. Patong kumsalının uzun ve geniş olmasının yanısıra her türlü su sporlarını yapabileceğiniz bir yerdir. Kumsal boyunca sıra sıra dizilmiş şezlong ve renkli şemsiyelerin altında Andaman denizine nazır huzur içinde keyif dolu anlar geçirebileceğiniz yerdir Phuket adası. Patong yalnız kumsalıyla değil otelleri, gece hayatı, alışveriş ve kalabalığıyla da turistlerin ilgisini çeken bölgedir. Phuket adasında Patong kumsalının haricinde tercih edilen diğer popüler kumsallar Kata, Karon, Laguna, Nai Harn, Surin ve Kamala'dır. Diğer kumsalar ise Laem Ka, Rawai, Naithon, Nai Yang, Bang Tao, Ao Sane, Ya Nui, Layan'dır. Adanın çevresinde 32 küçük ada bulunuyor. Ve bu adaların bir çoğuna günlük tekne turları ile ulaşım imkanı vardır. Adaların bazıları : Maphrao Adası, Koh Rang Yai, Coral adası, Similan adası, Phi Phi adası, Racha adası, Koh Yao adası, Naka adası, Koh Sirey adası, Koh Panyee adası, Phang Nga adası, Koh Bon, Koh Lone, Koh Kai adası, Koh Kaew adası, Maiton adalarıdır. 26 Aralık 2004 yılında Hint Okyanusunun yarattığı ve Phi Phi adasını yerle bir eden Tsunami sonrası Phuket adasında da ciddi hasarlar meydana gelse de ada çok çabuk kendini toparlamış yine turistlerin gözde tatil destinasyonları listesine girmeyi başarmıştır. Adanın en güzel manzarasına deniz seviyesinden 510 metre yükseklikte olan Khao Mai Thao Sip Song tepesi hakimdir. Diğer manzara noktaları ise Laem Phromthep ve Kata Noi tepeleridir. Phuket'te bulunduğunuz süre zarfında ister kumsalda denizinize girin ister günlük ada turlarına çıkın ister motor kiralayıp adayı keşfedin isterseniz de acentadan tur almaya gerek kalmadan adanın aktivitelerinden yararlanın. Ama bunların dışında yapılması gereken başkaca aktiviteler olduğunu da unutmayın. Phuket 3-4 gün geçirilecek hatta sadece deniz ve kumdan ibaret olmayan ziyaretçilere onlarca aktivite ve eğlence seçeneği sunan çok cazip bir adadır. Fantasea Show : Thai kültürü şovlar eşliğinde seyircilerine sunan oldukça renkli sahnelere sahip bir gösteridir. 7'den 70'e her kesime hitap eden gösteride hayvanların yapmış olduğu gösteri, ilüzyon gösterisi, akrobasi ve 4D performans sergilenmektedir. Muay Thai Box : Patong'da bulunan Bangla boks stadyumundaki boks gösterinin fiyatları 1.700 THB'den başlayıp 2.500 THB'e kadar çıkmaktadır. Phuket Hayvanat Bahçesi : Akvaryumu da içinde kapsayan hayvanat bahçesinde yalnız hayva görmekle kalmayıp timsah, maymun ve fil gösterilerini izleyebilir, kuş ve orkide bahçelerini gezebilirsiniz. Hergün 08:30 18:00 arası açıktır. Eski Şehir Turu : Phuket'in asıl yüzünü koloni döneminden kalma yapıların arasında gezerken keşfedebilmek için Phuket Old Town denilen bölgeye gitmeniz gerekiyor. Alışveriş severler için de çeşitli değişik eşyalar, hediyeler alabileceği dükkanları ile göze çarpmaktadır. Phuket adası 2 sezona hakimdir. Kuru ve yağışlı dönemleri olan adanın yıllık ortalama sıcaklığı 28-29 en fazla sıcaklığı ise 35'dir. Yağışlı dönem Mayıs Ekim ayları olduğu gibi kuru sezon Kasım Nisan ayları arasıdır. Yağışlı dönem sürecinde ada fazlasıyla gel-git yaşandığı için denize girmenin olanağı yoktur. Kuru sezondaki o pırıl pırıl olan deniz yağışlı dönemde yerini çamurlu ve akıntılı suya bırakır. 1976 yılında adaya uluslararası havalimanın yapılmasıyla adaya ulaşım uçak ile rahatlıkla sağlanmaya başlamıştır. Hong Kong, Kuala Lumpur, Bangkok, Jakarta, Singapur gibi şehirlerden Phuket'e direk ulaşım mümkündür. Adaya ulaşım uçak ile sağlandığı gibi adayı anakaraya bağlayan 2 köprüden birini kullanarak da kara yolu ulaşımı vardır. Bangkok Southern Otobüs Terminalinden Phuket'e otobüs ile ulaşım 12 saattir. Fiyatı 529 THB'den başlıyor. Havalimanından Patong bölgesine ulaşım için taksi ile yada araba kiralayabileceğiniz gibi otobüs ile yaklaşık 100 THB'e oldukça ucuza da ulaşım sağlamanız mümkündür.


Tayland Phuket adasına ulaşım aslında sanıldığından çok daha kolaydır. İster uçak ister tren ister otobüs sizin tercihinize göre hangisiyle gitmek isterseniz bütçenize göre ulaşımınızı ayarlama imkanınız vardır. Önceki yıllarda tercihimiz hep uçaktan yana oluyordu. Ama dövizin artması bunun yanında Tayland'da da fiyatların yükselmesi ile bütçeli bir gezi planı içinde gezerken uçak tercih etmek bizim için mantıksızdı. Evet uçak kısa sürede daha konforlu bir seyahat sunuyor ama başka yönden baktığımızda eğer uçakla gidecek olsaydık 1 gece daha fazla konaklama ücreti ödemek zorunda kalacaktık. Tüm gün Bangkok'ta gezip akşam son otobüs saati 21:30'de otobüse binip geceyi otobüste geçirmek bize daha akıllıca geldi. Hem konaklama için ayrıca ücret ödemediğimiz gibi hem de uçağa göre çok daha ucuza ulaşımımızı sağlamış olduk. Koh Kood adası gezimizden sonraki durağımız Phuket oldu. Sabah 11:00'de başlayan yolculuğumuz akşam 21.00'e doğru Bangkok'a varmamız ile ancak bitti. Victory Monument durağında inip meydandaki otobüsler ile hiç vakit kaybetmeden otobüs terminaline gitmemiz gerekiyordu. Buradan 515 no'lu turuncu otobüs ile kişi başı 17 THB ödeyerek yaklaşık yarım saatte Southern Bus Terminal'e vardık. Otobüsteki görevliye ingilizce dl dökmek, nereye gideceğimizi söylemek dert olmasın diye önceden thai dilinde terminali not etmiştim. Onu göstermem yetti. Son otobüs saatini bildiğimiz için inşallah maşallahlar ederek terminalin 2. katına koştur koştur çıktık. Açık olan bir kaç gişeden hangisinin Phuket'e gittiğini öğrendik. Kadın bizden çok panik içine girince son otobüsü kaçırdığımızı artık kesin anladık Neyse ki görevli hemen otobüs şöförünü arayarak 2 müşterisi daha olduğunu ve beklemesini söyledi. Kadın önde biz peşinde tabanlara kuvvet nefes nefese koşuyoruz 21:45'de otobüse bindik. Video için buraya tıklayınız! Kişi başı Bangkok'tan Phuket'e ödediğimiz ücret ise 550 THB'di. Gece 1 kere mola verdikten sonra ertesi gün öğlen Phuket otobüs terminaline vardık. Otobüs terminalinden Phuket Town'a ya da başka noktaya giden otobüs bulamadık. Ama terminaldeki pembe otobüsler ile Phuket Town'a gidilebiliniyormuş. Biz bulamadık, göremedik! Terminalin dışında bir iki kişi isteyenleri 100 THB karşılığında 6 km uzaklıktaki Phuket Town'a götürüyor. Bu kadar kısa mesafe için bu ücreti ödemek istemeyerek illa ki yoldan otobüs geçer ümidiyle başladık yürümeye. Ama 1 tane bile otobüs geçmedi. Artık ümidimizi kesince bir taksiye binelim dedik. Taksici 28 km için 600 THB istedi. Biraz indirim yapmasını söyleyince abuk subuk tavırla giren taksiciye sinirlenen biz ondan da vazgeçtik. Yürüyerek şehre ulaşırız ümidiyle sırtımızda çantalar yine düştük yollara Aslında yaptığımız cimrilik, paramızın olmayışı değil adamların tavırları ve göz göre göre kazıklanmamak adınaydı. O ara yoldan geçen bir Thaili gelin sizi motorumla bırakayım deyince hayır diyemedik Bizi Phuket Town'daki minibüs durağına bıraktı. Buradan kişi başı 35 THB ödeyerek 45 dakika sonra Kamala Beach'e vardık. Video için buraya tıklayınız. Phuket'e bir çok ulaşım yolu vardır. Bunların başında uçak geliyor. Asya kıtasında bir çok ülkeden direk uçuşlar mümkün olduğu için Phuket'e rahatlıkla varılabilir. Phuket'e seferi olan havayolu şirketleri başta Thai Airways, Bangkok Airways olmak üzere Air Asia, Nok Air, Phuket Airlines ve One Two Go'dur. Phuket havalimanı Phuket Town'un 30 km kuzeyindedir. Havalimanından Phuket Town taksi ücreti 550 THB kumsallara ulaşım bedeli ise Surin 700 THB, Kamala 750 THB, Karon ve Kata 900 THB ve Patong 800 THB'dir. Taksi pahalı ben daha ucuza ulaşmak istiyorum diyenlerdenseniz Phuket Havalimanı otobüsü tam size göre. Varış terminalinin dışında sizi bekleyen 22 kişi kapasiteli express otobüs ile Patong, Karon ve Kata kumsallarına ulaşabilirsiniz. Fiyatlar mesafeye göre 50-120 THB olarak değişmektedir. Otobüs saatleri havalimanından Patong'a 8:15, 9:30, 10:15, 11:30, 12:30, 14:15, 15:30, 19:30 ve 20:45, Patong'dan havalimanına 8:00, 10:00, 11:00, 13:00, 14:30, 15:30, 17:00, 18:00 ve 19:00'dur. Phuket Airport Bus ile Phuket Town ve Patong kumsalına 30-100 THB ödeyerek varılabilir. Bir diğer kolay ve ucuz ulaşım yolu otobüstür. Bangkok Southern Bus Terminal'den günde pek çok sefer bulunmaktadır. Son otobüs saati 21:00 olup yolculuk 13 saat sürmektedir. Bangkok haricinde Krabi, Phang Nga, Ranong, Koh Samui, Chumphon, Hat Yai, Surat Thani, Nakhon Si Thammarat ve Trang'dan da otobüsler ile Phuket'e ulaşılabilir. Diğer bir ulaşım yolu da trendir. Bangkok'tan Phuket'e direk giden tren bulunmamaktadır. Bangkok Huolamphong tren istasyonundan Surat Thani'ye gitmelisiniz. Surat Thani tren istasyonunda indikten sonra buradan otobüs ile Phuket'e devam edilmelidir. Araba Kiralama : Phuket Tayland'ın en büyük adası olduğu için ada çevresini gezmek için en ideali araç kiralamaktır. Hertz, Avis gibi firmalardan günlüğü 1.200 THB'den başlayan fiyatlar ile araç kiralayıp rahat rahat gezebilirsiniz. Tuk Tuk : Kırmızı renkli tuk tukların ücreti 100 THB'den başlayıp mesafeye göre bu ücret değişmektedir. Oldukça pahalı olduğundan önermiyoruz. Taksi : Taksimetre 50 THB ile açılıp 2 km'den sonra her km için 7 THB yazmaktadır. Ama biz daha taksi metre açanını görmedik. Zorda kaldığınızda binebilirsiniz. Daha bir kaç yıl öncesine kadar en pahalı ulaşım şekli taksiler bile komik rakamlardayken şimdi fiyatlar almış başını gitmiş! Shuttle : Eğer konakladığınız otelin shuttle hizmeti varsa ve siz yalnızca otelden Patong'a gidecek geri kalan zamanınızda turlara katılacaksınız otelin shuttle hizmetini kullanmanız en doğrusu olacaktır.