Hayatın başlama ve bitme ile malul oluşu, ondan bize ve bizden sonrakilere kalan kısmıyla değerleniyor. O sebeple hatıra etrafında çok güzel cümleler var. Mesela "bazı şeyler biter ama hatıralar sonsuza kadar kalır." Denir. Aynı şekilde "an geçer anı kalır" denmiştir. Üstad Sezai Karakoç'un irtihali üzerinden neredeyse bir koca yıl geçmiş. Ondan bize çok değerli şeyler kaldı. Bu da elbette nasip meselesidir. Kendisi Türk edebiyatı ve düşünce hayatının en önemli isimlerindendi. Malumunuz 2021 yılı 16 Kasım'ında 88 yaşında aramızdan ayrıldı. Onun vefatı üzerine çokça yazılıp çizildi. Özel sayılar ve dosyalar yapıldı. Kimi vefasından kimi de ticareten bu furyaya katıldı. Anlamlı ya da anlamsız işler yapıldı ki herkesin sevabı da günahına kendinedir. Ancak bu bağlamı çepeçevre kuşatan en anlamlı iş yine üstadın hazırladığı ama basılmasına yetişemediği "Hatıralar" (Karakoç, 2022) adlı iki ciltlik eseridir. Üstad Sezai Karakoç vefatından kısa bir süre önce, yaptığı bir konuşmada hatıralarını kitap olarak çıkarmak istediğini, ancak ömrü yetmezse kendinden sonra basılmasını istediğini dile getirmişti. Bu isteği bir nevi vasiyet sayılmış olmalı ki bu eser çıkageldi. Büyük bir fikir-sanat ve dava adamı Sezai Karakoç bu esere içerik olan birikimi aslında, 1988-1992 yılları arasında Diriliş dergisinde yayınlamıştır. Diriliş dergisi yerli düşünce ve edebiyatın en önemli dergilerinden biridir o dönem için. Ancak iki kapak arasında ve kitap bütünlüğündeki hatıralar ilk kez Diriliş Yayınları etiketiyle okurla buluştu, mübarek olsun. İki cilt olarak basılan kitabın ilk cildinde ailesi, çocukluk yılları ve okul hayatı yer alıyor, ikinci ciltte ise üniversite sonrası dönem yer alıyor ve hatıralar 1974 yılına kadar devam ediyor. Kitap içeriğinde çocukluğundan, ailesinden, okul yıllarından ve çalışma hayatından bahsediyor üstad. Çıkardığı dergileri, dostlukları ve edebiyat hayatını, zamanının sosyal ve siyasi ortamını, çalışma şartlarını, iş ortamında Müslüman hassasiyetleri dolayısıyla uğradığı baskıları vb anlatıyor. Üstad Sezai Karakoç hatıralarında, doğum yeri olan Diyarbakır-Ergani'nin tarihçesinden anlatmaya başlıyor. Aile profilinden sonra, hayatını kronolojik bir sırayla okura aktarıyor. Çocukluk yıllarını, eğitim hayatını, kurduğu dostlukları, edebiyat dünyası ile tanışmasını, Diriliş düşüncesinin filizlenme sürecini anlatan şair, hatıratında iz bırakmış olan Necip Fazıl Kısakürek, Cemal Süreya, Fazıl Hüsnü, Mehmet Şevket Eygi, Fethi Gemuhluoğlu, Muzaffer Erdost, Ahmet Oktay gibi şair, yazar ve düşünürlerle olan ilişkilerini de aktarıyor. Maliye bakanlığı bünyesinde çalıştığı döneme dair aktarımları da ülkemizdeki değişim ve dönüşümlerin psiko-sosyal çözümlemesi gibi adeta. Zamanın iletişim şartları gereği, arkadaşı Cemal Süreya ile mektuplaşmaktadır üstat. Bir mektupla birlikte "Balkon" şiirini de yazıp göndermiştir. Bir gün, Muzaffer Erdost'un sanat bölümünü yönettiği "Pazar Postası" gelir üstada. Bir bakar ki Balkon şiiri ve Cemal Süreya'ya yazdığı mektubun bazı pasajları yayınlanmış. Duruma çok kızar ve Cemal Süreya'ya ağır bir mektup yazar. Çünkü sol tandanslı dergilerde şiir yayınlamama prensibi vardır üstadın. Hatta sağ görünen ama fikir ayrılıkları bulunan dergilerde bile şiirini yayınlamamaktadır üstat. Bu durumu adeta "bir facia gibi" görür. Fakat öfkeyle yazdığı mektubun adresini eksik yazmıştır. Mektup Cemal Süreya'ya ulaşmadan geri üstada gelir. Karakoç, S. (2022). Hatıralar. İstanbul: Diriliş. Olgun, A. (2022, 10 8). https://www.yenisafak.com/hayat/bu-kitap-karakocun-vasiyetiydi-dirilis-dergisinde-kaleme-aldigi-hatiralar-3862972.


1-Alışveriş: Sonuçta yazar okurlarına bir ürün sunmaktadır. Bu ürünün yerini bulması için yazar "yerini" doğru seçmeli ve ürününü insani değerler ve samimi duygularla yaratmalıdır. Bunun yaptıktan sonra dilin etkili bir seviyede açıklığı ve gücü sağlanır. 2-Basitlik: Neyi nasıl yazacağını bilen, kafasında herhangi bir bulanıklık yada karışıklık olmadığı için basit ve sade yazar. Basit yazmak, düşüncesindeki her şeyi açıklığa kavuşturmaktır. Basit yazmak, gereksiz ayrıntılardan kurtulup etkili anlatım gücünü elde etmektir. 3-Dağınıklık: Her metnin bir "merkez üssü" vardır/olmalıdır. Merkez üssü olmayan yazılar karışık olur. Merkez üslü yazılar bir amaca göre yazılır, basit ve açık olur. Yazar metnini bir merkez üsse göre yazmalıdır. Merkez üs: Her kelimeyi yerli yerinde ve bir amaca göre kullanmak. Amaçsız kullanılan kelimeler merkez üssünü ortadan kaldırır, metni boğar, okuru bıktırır. Belki de çoğu kitabı yarıda bırakmamızın nedeni onların merkez üssünden yoksun olmalarıdır. 5-Kitle: Yazar kim için yazar yada kimin için yazar? Gerçek yazarlar kendi için yazarlar, kimin için yazmaları gerektiği kaygısı duymazlar. Bir yazar kendisi için yazıyorsa, sırf kendisi için yazdığı için kendi hedef kitlesi kendiliğinden meydana gelir. Hedef kitle, bir alıcı olarak orada bekliyordur. 6-Kelimeler: Her yazar iyi yada kötü, kalıcı yada geçici, olumlu yada olumsuz bir iz bırakır. Bir yazar için asıl olan, iyi, kalıcı ve olumlu bir iz bırakmaktır. Yazar iz sürer, kendi dilinin lügatinde. Sonra sürülen izler silinir, geriye sadece kendi izi kalır. Kendi izi, yani kendi kelimeleriyle yazılmış ahenkli, ritmik ve dokunaklı metinler. İz sürmeyen silinir, unutulur gider. İz süren kalır, bugünden yarına. İz sürmek, kendi kelimeleriyle sonsuzluğa haykırmak: Ben varım ve hep var olacağım! 7-Kullanım: Dilin ruhunu yakalayarak kendine ait kelimeleri bulmaktır. Yazar kendine ait kelimelerle metnin varoluş sebebini basitçe ve açıkça ifade eder. Her devrin kullandığı kelimeler farklıdır. Bunlar ihtiyaca göre kullanılırlar, işleri bitince bir kenara atılırlar. Asil yazar kendi kelimeleriyle zamana ve mekana meydan okuyan kişidir. 8-Bütünlük: Başta zaman, mekan ve kişiler olmak üzere her şey doğru seçilmelidir. Doğru seçim, düzgün akışı sağlar. Bütünlük yazarın elindeki sözcük taşlarıyla mükemmel ve gözalıcı bir yapı meydana getirmesidir. Yapı mükemmeldir; ne eksin ne de fazla bir sözcük taşı vardır. Yapı göz alıcıdır; söz taşlarından bir ahenk, bir sanat yapıtı meydana getirilmiştir. 9-Baş ve Son: Metnin başlangıcını sonunda, sonunu başlangıcında tutmak gerekir. Başlangıç ve son arasında da metnin ana teması işlenmelidir. Başlangıçtaki merak, metnin ana temasını sonuca bağlayan işaret fişeğidir. Uygun işaret fişeğini bulup yerinde kullanan yazarlar nitelikli metinler ortaya koyarlar. 10-Ufak Tefek Şeyler: Yazar yazdığının hakkını vermelidir. Her şeyi en ince ayrıntısına kadar düşünmelidir. Yazar bilir ki yanlış bir gramer hatası, beyaz koyunların içindeki siyah koyun gibi sırıtır. İşinin ehli olan yazarlar böyle hatalara sebebiyet vermezler. Onlar büyük bir sabırla yapıtlarını meydana getirirler. 11-Edebi Tür Olarak Nesir: Yazı yazmayı öğrenmenin yolu nesirden geçer. İyi bir motivasyonla nesir alanında nitelikli yazılar yazılabilir. Her yazar adayı nesirde kendi yolunu bulabilir. 12-İnsanlar Hakkında Yazmak: Röportaj: "Yazmak kamuya karşı bir sorumluluk" olduğu için, yazar asla gerçeklerden taviz vermemelidir. İyi yazar gerçek ile kurgu arasında yeni yollar, yeni başlangıçlar, yeni imkanlar yaratan kişidir. 13-Mekanlar Hakkında Yazmak: Gezi Yazısı: İyi bir gezi yazısı yazmak için o yerin insanına ve hayatına karışmak gerekir. Bu yapıldıktan sonra o yeri diğer yerlerden ayıran özellikleri belirleyip çıkarımlar elde etmek gerekir. Gezilecek her yerin ayrı bir gözü vardır. Gezi yazarı o gözü görmeli, o gözle içeriden bir bakışla o yerin insanlarına ve hayatına bakmalıdır. Yaşamak yeni şeyler bulmaktır. Gezi yazarlarının görevi okurlarına yeni şeyler bulmayı göstermektir. 14-Kendiniz Hakkında Yazmak: Anı Yazısı: Geç olmadan ve bencillik tuzağına düşmeden kendimiz hakkında yazmayı öğrenmeliyiz. Bizi biz yapan anılarımızı bulup ölümsüzleştirmenin yolu, kendi olmamızdan geçer. Kendimiz olmak, içimizdeki saklı yazgımızdır. Kendimiz olmak, geçmişimizde yitirdiğimiz sözümüzdür. Kendimiz olmak, şarkısını arayan sesimizdir. 15-Bilim ve Teknoloji: Yazmak, kafamızdaki düşüncelerin fotoğrafını çekmektir. Yazmak, sesli düşünmektir. Yazmak, düşüncelerimizi bir metinde derli toplu olarak bir araya getirmektir. Bilim ve teknoloji yazılarında esas olan, belli bir düzene göre bilgi akışını sağlamak ve çıkarımların önünü açmaktır. 16-İş Yazısı: İş İçin Yazının Kullanımı: Yazı kişiliktir. Yazı, yazarın kişiliğini yansıtır. Olgun, alçakgönüllü ve berrak düşünen yazarların yazısı da sade ve anlaşılır, güzel ve etkileyici, samimi ve doyurucu olur. Hırslı ve kibirli yazarların yazdıkları karışık ve bulanık, itici ve cafcaflı, soğuk ve yavan olur. Kendindeki kusurları gideren yazar, yazısını da yanlışları da düzeltmiş olur. 17-Spor: Hangi konuda yazıyorsak yazalım fark etmez, öncelikle yazdığımız konuya hakim olmalıyız. Konunun tarihi, siyasi, kültürel vb. her boyutunu bilmekle birlikte, dününü, bugününü de iyi bilmek lazım. Konunun öznesi ile nesnesini ayırt etmek için işimizin onurunu her şeyden üstün tutmak gerekir. Onur, her kese hak ettiği değeri vermektir. Onur, yaptığımız işe saygı duymaktır. Onur, okuru doğru bilgilerle ödüllendirmektir. 18-Sanat Hakkında Yazmak: Fikrimizi düzgün ve sağlam ifade etmeliyiz. Öncelikle edebiyat ormanında hangi sanat ağacını anlatmak istediğimizi bilmeliyiz. Sonra o sanat ağacını her açıdan göstermeliyiz. Kokusunu hissettirmeliyiz, sesini duyurmalıyız. İyi bir yazar sanat ağacını damarlarının uzandığı yere kadar anlatır, ötesini hissettirir. Her satırda sanat ağacının sesini, rengini, gücünü duymazsak ve toprağının kokusunu alamıyorsak o yazı amacına ulaşmamış demektir. Okur, sanat ağacıyla iç içe geçmelidir. Okur, kendini o sanat ağacı gibi düşünmelidir. Okur, düşüncesiyle sanat ağacının damarlarını takip etmelidir, ötesinde yolculuğuna devam etmelidir. 19-Mizah: Mizah yazarı normal insanların gözünden kaçırdıklarını muzip bir bakışla bize gösteren kişidir. Ne zaman ki insan varlığını ayakta tutan gerçekler aşınmaya başlar, o zaman mizah yazarlarına iş düşer. Mizah yazarı mizahıyla insanı özüne çağırır. Bunun birçok çeşidi vardır. Humour, hiciv, fıkra, karikatür vs. bunlardan birkaçıdır. 20-Sesinizin Tınısı: Ben'imiz ruhumuzun yeryüzüne düşen gölgesidir. Gölgesini görenler benlik sahibi olur, sesinin tınısını yakalar, kendi şarkısını en gür sesiyle okur. Sesinin tınısını yakalayan yazar her konuya kendi benlik penceresinden bakar. Bakış açıları ve görünümler değişebilir ama benlik penceresi içeriden tutulmuştur, kendi ezgisine kurulmuştur. 21-Haz, Korku ve Güven: İyi bir eser şu şartlara haizdir: Esaslı bir araştırma, zeka ve insanlık. Esaslı bir araştırma ile korku dağları yıkılır, zeka ile yapılan işten sonsuz zevk alınır ve insani bir yaklaşımla okur ve yazar arsında sarsılmaz bir güven oluşur. 22-Nihai Ürünün Despotluğu: Niyetini sağlam olan yazar içinde nitelikli eseri barındırdığını bilir. İyi bir eser yaratmak için yola çıkarız. Aslında aradığımız kendi sesimiz, kendi sözümüz, kendi yolumuzdur. Arayışlarımıza yön veren niyetimizdir. Niyetimiz ben'imizi yeniden yaratmaksa, "nihai ürün" kendiliğinde gelecektir. Yok, niyetimiz başkalarına yaranmaksa nihai ürün elimize ayağımıza dolaşacaktır. 23-Yazarın Kararları: Yerini ve yurdunu terk etmeyi göze alamayanlar yeni hikayeler yaşamazlar, yazamazlar. Çoğu zaman kurguyu zenginleştiren yolculuklardır, yolculukları güzelleştiren de kurgulardır. Yazarın kalemi yeni başlangıçların adresi olmalıdır. Yazarın kalbi geri dönmelerin yurdu olmalıdır. Yazarın dünyası gerçek ve hayalin harmanlanması ve ötesi olmalıdır. 24-Aile Tarihi ve Anı Yazısı Yazmak: Ancak kendi hatıralarına bekçilik yapabilirsin. Bırak her kes kendi hatıralarına bekçilik yapsın. Hatıralarını kendi gözyaşlarınla ve alın terinle yoğur ve kutsa. Sonra da tek tek yazmaya başla hissettiklerini. 25-Yazabildiğin Kadar İyi Yaz: Kaderin ipleri önümüzdedir. Yazar elleriyle uzanıp o ipleri alır ve sabırla ipleri dokur. İyi eserler böyle ortaya çıkar. İyi niyetle alınmış kararlarla iyi eserler ortaya çıkar. Yoğunlaşmak. Ne istediğimizi bilmek ve istediğimize ulaşana kadar çalışmak. Her yerde ve hiç görünmeden çalışmak.


Uzun zaman önce 'şiirlerin öyküsü olur mu?' diye sormuştum kendime. Okuduğum bazı şiirlerin öykü formuna uygunluğunu görmüş, bu şiirlerin bir öyküsü olsa nasıl olurdu diye geçirmiştim içimden. Ülkemizde bu alanda yapılmış farklı çalışmalar vardı. Denenmemiş bir şey değildi. Keza çocuk edebiyatında da şiirlerden, deyimlerden, fıkralardan hareketle farklı hikayeler yazılmıştı. Ama Güray Süngü, 'Sayıklar Bir Dilde' adlı kitabında bu bakış açısına farklı ve özgün bir yorum katmış. Edebiyatta farklı türlerin birbiri ile girdiği etkileşimin bir sonucu olarak şiir ve öykünün birbirini beslediği ve etkiledi bilinen bir olgudur. Son dönem şiirlerinde sıkça rastlanan hikaye edici dilin ve hikayelerde sıkça başvurulun imgesel anlatım, şiirsel söylem bu etkileşimin bir sonucudur. Şair ve ya öykücünün alanında yetkinliğe ulaşabilmek için kendi türü dışındaki okumalarının da büyük bir derinliğe sahip olması gerektiği hususu elzemdir. Şiir için felsefe ve psikoloji ne kadar önemliyse, öykü içinde bu alanlar o kadar önemlidir. Hikaye dilinin şiire, şiir dilinin hikayeye yaklaşması da aslında bu derinlikli alt yapının ortak bir paydada buluşturma fikrinin bir sonucudur. Kitap yazarın 21 farklı dizeden hareketle yazdığı 22 farklı öyküden oluşmaktadır. Şiirin kapı araladığı dünyaya öyküyle girme fikri çok cesur ve yetkinlik isteyen bir uğraş. Süngü, bunu şiir formuna uygun bir biçimde ve şiirselliğin tüm imkanlarını kullanarak iyi bir şekilde okuyucuya sunmaktadır. Yazar, kitapta çıkış noktası olarak ele aldığı dizeleri şiir türüne uygun biçimde yazarak, hikayesi olan ama öykümü ve şiir mi sizin de karar veremediğiniz bir çelişkiyle okuyucuya sunuyor. Bu çelişki bazı sayfalarda bu olsa olsa şiirdir diyerek ağırlığını şiirsellik tarafında kullanıyor: 'Çocuk olmadığı için dünyada insanlar kendi ölümleriyle sonsuza kadar ölmüş olacaklarını biliyorlardı. Bilen çok korkardı. İnsanlar çok korkuyorlardı.'(s.18); 'Masaya tahta. Tabancaya çelik. Kurşuna yağmur. İnsana et. Rabbim bizi dosdoğru yola ilet.' (s.22); Siz hiç aşık oldunuz mu bayım? Ben bir kez oldum. Uyanışım böyle başladı.'(s.31). Güray Süngü; yazdığı öykü ve romanlarında kendine has dili, özgün bakış açısıyla okuyucuya farklı pencereler açmaya alıştırmıştı. Yazar, Sayıklar Bir Dilde adlı eserinde de bu bakış açısının en güzel ürünlerinden birini daha okuyucuya sunmaktadır.


Rumeli Türklerinin çekmedikleri çile, acı, zulüm ve soykırım yoktur. 1923'de Lozan Barış Anlaşması'na ek olarak yapılan sözleşme uyarınca Türkiye ve Yunanistan arasında yurttaşların karşılıklı olarak göçe maruz bırakıldığı Mübadele ile yaşanalar bu acı dolu geçmişin sadece bir sayfasıdır. Mübadilleri taşıyan gemilerin birinde, birbirlerinden ayrılan göçmenlerin sılaya olan hasretlerini anlattıkları, bizlerin Selanik Türküsü olarak bildiğimiz Bir Fırtına Tuttu Bizi adlı türküyle kulaklarımızdan kalbimize akar duygularımız. İşte bu duygular gibi daha birçok duyguyu ve meseleyi konu alan bir kitaptan bahsedeceğim bu yazımda: İlber Şiyak'ın Saruhan'dan Rumeli'ye Gönül Köprüleri adlı kitabı. Önce yazardan bahsetmek istiyorum. Söz konusu kitabı hissederek yazdığı her satırda hissedilen ve halen Manisa'da yaşayan İlber Şiyak, Kuzey Makedonya'nın Rekalar Bölgesi'nin en eski köylerinden biri olan Zirovnica'da dünyaya gelmiş. 1960'da ailesi ile birlikte Türkiye'ye Serbest Göçmen olarak göç etmiş. Manisa'ya yerleşen Şiyak ilkokul ve ortaokulu Manisa'da tamamlayarak eğitimine daha fazla devam etme fırsatı bulamamış. İyi derecede Makedonca bilen yazar 1980 den 2000 yılına dek Rumeli Türküleri Ses Sanatçısı olarak çok sayıda Rumeli türküsü derlemiş. Sayısız konser vermiş ve halk oyunları ekiplerinin eğitmiştir. 1992 yılında Makedonya Göçmenleri Kültür ve Yaşatma Derneği kurucu üyelerinden olan Şiyak devamında kitaplar yazmış, başta haftalık olarak yayınlanan Balkan Günlüğü Gazetesinde olmak üzere çeşitli kanallardan okurlarıyla buluşmuştur. Bu yazımızda onun esrelerinden biri olan Saruhan'dan Rumeli'ye Gönül Köprüleri adlı kitabını, içindeki konu başlıklarından biri olan Sarı Saltuk'u tanıyacağız. Elbette Şiyak'ın kitabından derlediğimiz bilgiler üzerinden. Vefatının üzerinden asırlar geçmesine rağmen gönüllerdeki müstesna yerini koruyan Sarı Saltuk sadece Rumeli'de yaşayan Müslümanların değil Rumeli coğrafyasında yaşayan Ortodoks Hıristiyanlar tarafından Aziz olarak kabul edilen bir din adamıdır. Rumeli'ye, henüz Osmanlı gelmeden evvel yerleşmiş bir zattır. Osmanlının bölgeye gelmesiyle İslamlaşma hareketi hız kazanır. Sarı Saltuk Anadolu ve Rumeli'nin fethi sırasında efsane haline gelmiş Türk kahramanı Sarı Saltuk'un hayatı hakkındaki en önemli kaynak onun Saltuk-Name adlı eseridir. Saltuk-Name'nin yazım tarihinin 1480 olduğu tahmin edilmektedir. Yine Saltuk-Name'de yer alan bilgilere göre asıl adı Şerif Hızır 'dır. O son derece güçlü, yüreğinde korku bulunmayan, tek başına düşman kalelerini feth edebilen, aman dileyen düşmanlara merhamet eden, olağanüstü güçlerin sahibi efsanevi bir Alperen 'dir. O, uzaklarda aleyhinde söylenenleri duyabilme yeteneğine sahip, oturduğu yerden kılıcının darbesiyle uzak diyarlardaki düşmanı öldürebilen, göz açıp kapayana dek bir diyardan diğerine gidebilen bir evliyadır. Düşmanların öldürmeye muvaffak olamadığı Sarı Saltuk'a oklar batmaz, kılıçlar kesmez, büyüler tesir etmezmiş. Suya batmaz, ateş yakmazmış. Tüm bu anlatımlarla masalsı bir kahraman olarak betimlenen Sarı Saltuk 99 yaşına dek yaşamış. Evliya Çelebi'nin anlatımına göre ise Hristiyanlar arasında Sveti Nikola Ohridski Ohri Azizi ismiyle bilinmektedir. Mostar yakınlarındaki Sarı Saltuk gibi; Prusac Köyündeki Ayvaz Dede, İştip'teki Abdi Baba, Belgrad'daki Meydin Baba, İştip'teki Sabırsız Baba ve Radoviş'teki Çam Baba gibi geçmişin önemli zatlarını, Üsküp'teki Burmalı Cami, Kalkandelen'deki Alaca Cami, Ohri'deki Ali Paşaş Cami gibi yapılarını, kaynakça gösterilerek aktarılan detayla tarihini, Balkanlarda yaşayan Türk halkının düğünlerini, mevlitlerini, giyim kuşam ve yemek kültürünü bilmek/öğrenmek isteyenler için Saruhan'dan Rumeli'ye Gönül Köprüleri aradığınız kitap olma özelliğini taşıyor. Manisa Büyükşehir Belediyesi Yayınları'na; bu kitabı yayınlayarak kültür ve sanata sundukları katkıyla yerel yazar ve sanatçıları destekledikleri için Balkanlar hakkında okuup yazmaya gayret eden biri olarak kendi adıma teşekkür ederim. Balkanlara transfer edilen Manisalı Yörük Beylerinin hikayesine ışık tutan bu kitabı kaleme aldığı ve bilgi birikimini geleceğe miras bıraktığı için bir göçmen kızı olarak İlber Şiyak'a ayrıca çok teşekkür ederim.


Turgut Uyar'ın yukarıdaki şiirinin daha başlığında bir bilimsellik, matematiksellik göze çarpar. Mekanik bilimlerde geliştirilen sibernetik kuram, makine ve insanların geri-besleme ile denetlenmesi ve yönetilmesi ilkesine dayanır (Avcıoğlu, 2017: 515). Şiirin bir aşk şiiri olduğu düşünülünce de aşkın bir dış etki yahut güç tarafından denetlenmesi veya yönetilmesi mümkün değildir. Yani sibernetik ile burada sibernetik için bilim veya bilimsellik diyebiliriz, aşkın çelişkisi gibi bir durumla karşılaşıyoruz. Şiirin başlığı olan "Sibernetik" modern bilim ve teknoloji ile insan duygularının ve ilişkilerinin çatışmasını ve bir öngörüyü yansıtıyor. Öngörüyü şiirde üç defa karşımıza çıkan "bilirsin" kelimesinden anlıyoruz. Çünkü bilirsin kelimesi geniş zamanlıdır. Bil, bilir, bilirsin. Geçmiş de içindedir. Şiirde birtakım işlemler, hesaplar yapılmış ve "bilirsin" ile bunun olanaksızlığı vurgulanmıştır. Şiirdeki matematik için quantitatif ifadesi uygun düşecektir. Şiiri iki parça olarak düşünebiliriz. Ki Uyar bunu yapmıştır aslında. İlk bölümde hesaplamaları, kesin ve gerçek olanı, görürüz. İkinci bölümde ise birinci bölümün ve başlığın ironisini, "canlılar" dünyasına ait olanı okuruz. "Sonsuz göğün altında aşkın aşkla çarpımı nedendir bilinmez" ifadesi, aşkın bilimsel açıklamalardan uzak olduğunu vurgular. Bu bölümde, aşkın karmaşıklığı ve özgünlüğü ön plana çıkar. Şair, bilimsel ve matematiksel hesaplamaların insan duygularını ve ilişkilerini anlamak için yetersiz olduğunu ifade eder. Aşk duygusu, sibernetik veya matematiksel denklemlerle açıklanamayacak kadar karmaşık ve özeldir. Bu nedenle şiirdeki matematiksel hesaplamalar, aşkın sibernetik denetimden uzak olduğunu vurgular. Turgut Uyar'ın Sibernetik şiiri, bilim ve duygu arasındaki çelişkiyi ele alarak aşkın karmaşıklığını ve insanın duygusal deneyimini sibernetik veya matematiksel bir bakış açısıyla anlamanın olanaksızlığını vurgular. Uyar, bilim ve duygu arasındaki derin farkı göstermek için matematiksel terimlerle oynamak suretiyle bu çatışmayı anlatır. Avcıoğlu, G. Ş. (2017). Emek, sibernetik ve toplum. Uyar, T., (2011), Büyük Saat, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.


Erdemli toplum, ideal toplum, ütopya şeklinde ifade edilen toplum/devlet yapıları her ne kadar hemen herkesin rüyalarını süslese de realitede böyle bir toplum/devlet yapısına ulaşmanın zorluğu ortadadır. Hele ki tüketim, teşhir, şeffaflık, gösteri vesaire şeklinde pek çok nitelemeye sahip olan günümüz modern toplumlarının 'erdemli/ideal' olarak nitelenemeyecekleri aşikardır. Ancak bu demek değildir ki bu toplum yapısı içinde yer alan her birey modernitenin dikte ettiği çıktıları benimsemiştir. Bilakis bu toplum yapısı bünyesinde pek çok tutunamayanı İslam filozofu İbn Bacce'nin tabiriyle nevabiti- bünyesinde barındırmaktadır. Öyle ki bu kimseler ne ahlaken ne fikren bu yaşantıyı benimse memekte; çoğu zaman nefes bile alamaz bir hale gelmektedirler. Öyle ki bu nefes alamama hali zaman zaman kişinin bir şey yapamayacağı düşüncesi ile birleşip, ne yazık ki, intiharla sonuçlanabilmektedir. Ya da kişi elimden bir şey gelmez, bu devran böyle gelmiş böyle gider düşüncesine kapılarak sessizce boyun eğmekte, kalabalıklar içinde yok olup gitmektedir. Peki, gerçekten de böyle midir? Toplum bozuk bir yapıda ve bizden güçlü diye sorumluluk kişiden kaldırılmış mıdır? Ya kabullenmeli ya da bu hayatı tümden terk mi etmeliyiz? Tüm bu soruların cevabını ise esasında uzakta aramamıza gerek yoktur ve cevap çok nettir; zira cevabı veren Ulu Allah'ın ta kendisidir! Nisa Suresi'nin 97. ayetinde buyrulmaktadır ki: "Kendilerine zulmetmekteler iken meleklerin canlarını aldığı kimseler var ya; melekler onlara şöyle derler: 'Ne durumdaydınız?' Onlar da, 'Biz yeryüzünde zayıf ve güçsüz kimselerdik' derler. Melekler, Allah'ın arzı geniş değil miydi, orada hicret etseydiniz ya!' derler." İşaret edilen şey açıktır: kişi bu vaziyetle karşı karşıya kaldığında, her şey onun aleyhinde bile olsa sorumluluk ondan kaldırılmamakta, tam aksine kişinin kendi istikbali, ve dahi, toplumun istikbali için hicret etmesi gerekmektedir. Eserini bu ilahi emir çerçevesinde şekillendiren İbn Bacce de 'müfred/yalnız nabit' olarak nitelediği bu kimselere hicreti telkin etmektedir; ancak müellif bunun 'nasıl'ı hususunda pek teferruata girmez. Fakat şimdi sizlere bahsetmek istediğim Ali Şeriati'nin yaptığı konuşmalardan derlenen Fecr Yayınevi tarafından dilimize kazandırılan İbrahim'le Buluşma isimli eser hac ibadeti çerçevesinde ele aldığı hicret başlıklarıyla 'ne yapmalı' sorusuna eğilip böyle ortamlarda yaşamak zorunda kalan insanların nasıl hicret edebileceklerine dair somut örnekler sunmaktadır. Bu yüzden iki eserin çapraz okumaya tabi tutulması konuya bütünlük sağlaması açısından yerinde bir tercih olacağı için, esere geçmeden, konuyla ilgili okurlara naçizane tavsiye ederiz. Şimdi buyurun eserimize ve ortaya koyduğu hicret örneklerine kısaca bir göz atalım. 'Arayan her zaman bulamayabilir; ama bulanlar hep arayanlardır,' kelamı gereğince kaybedilen İbrahim'in/İbrahimi değerlerin yeniden bulunabilmesi, ve dahi, bulunup hayatlara aksettirilebilmesi için evvela aranması gerekmektedir. Hac ibadeti ise bu arayış için bulunmaz bir nimettir. Öyle ya Hz. İbrahim'i , onun arayışını ve davasını anlamadan hac ibadetinin gerçek manasını kavramak; haccın manasını kavramadan da İbrahim'in davasını anlamak pek mümkün olmayacaktır. Bunun bilincinde olan Şeriati yaptığı konuşmalarda bu konuya tekrar tekrar dikkatleri çekmekten geri durmaz. Kabe'nin de onun bu hakikat arayışını, mücadelesinin, böyle büyük bir cihadın hatırası olduğunu söyleyerek hac ibadetinin barındırdığı tüm bu manaları kavrayabilmek için çok boyutlu bir şekilde ele alınması gerektiğine vurgu yapar. Zira hac, "Tarih, sosyal psikoloji, sosyoloji ve felsefe tarafından ele alınan felsefi, mantıki, akli, insani ve analitik boyutlu bir ameldir." (Şeriati, 2018, s. 34) Ve bunlar neticesinde şu üç ilkenin çıkarılabileceğini ifade eder: Birleşme, toplanma ve örgütsel hareket/bir ideal için hicret. Birleşme, "Her yıl ve her nesilde zamanın olaylarına ve zamanı hizmetine alan ellere rağmen, nesilleri her şeyden mahrum insanlar olmaları için derin kültür ve akımdan koparmaya çalışan programlara ve faaliyetlere rağmen" (Şeriati, 2018, s. 104) herkesin hayatında en azından bir defa dini tarihin kaynağı olan asli mekana gitmesi iken toplanma, "Herkesin kendi mekanını terk edip bir yerde fikri olarak çarpışmaları" (Şeriati, 2018, s. 104) demektir. Son ilke olan hicrete ise Şeriati, "İbrahim büyük bir muhacirdir," (Şeriati, 2018, s. 47) ve "İbrahimi dinler ve tabii ki İslam, hicret dinidirler." (Şeriati, 2018, s. 108) diyerek daha teferruatlı bir şekilde değinmiştir. Ve beş çeşit hicret türü olduğunu ifade etmiştir. "Sosyal bakımdan sorumlulukları olmadığı halde kendilerini insani ve imani açıdan sorumlu hisseden kimselerin hicretidir." (Şeriati, 2018, s. 162) Kişinin elimden bir şey gelmiyor demesi bir bahane olamaz en azından kendi olarak kalabilmesi için bu tür hicreti gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu hicret türüne verilebilecek en güzel örnek ise Ashab-ı Kehf'in hicretidir. Bilindiği üzere Ashab-ı Kehf, "ellerinden hiçbir şey gelmediği, her çabanın sonuçsuz kaldığı, öte yandan hiçbir şey yapmadan durmaları halinde suç ortağı ve çarkın dişlileri," (Şeriati, 2018, s. 162) olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldıkları zalim bir yönetimden ve ahlaken dejenere olmuş bir toplumdan hicret etmişler; bir mağaraya sığınmışlardır. Onlar bu hareketleri ile önce yüce Allah tarafından korunmaya daha sonrasında ise Kur'an'da zikredilip övgüye mazhar olmuşlardır. İlim, bilindiği üzere, kadın-erkek her Müslüman'a farz kılınmıştır; o Müslüman'ın yitik malıdır, onu nerede bulursa alması gerekmektedir. İnsanoğlunun bu sebepledir ki gerekirse hicret etmesi lazım gelir. Bu hicret türü buna işaret etmektedir. Bu hicret türünü ise 'iyiliği emretme, kötülükten alıkoyma' emri gereğince ele almak mümkündür. Zira tebliğ hicreti, "Sadece kendimizi korumamız gerektiği şeklindeki düşüncemizin veya zihnimize sokulan kendimizi oluşturmalıyız, kendi yapımız tamamlandıktan sonra başkalarının inşasına başlamalıyız şeklindeki hurafenin aksidir." (Şeriati, 2018, s. 185) İnsanoğlu tamamlanmayı beklerken ömür geçer gider; böyle bir düşünce sorumluluklardan kaçma noktasında bahane olmaktan öte bir anlam ifade etmez. Sorumlu hicret ilk etapta sorumsuz hicreti anımsatabilir; zira burada da bozuk bir toplum yapısı söz konusudur ve kişi hicret etmeyip bu toplumda kalmaya devam ederse kendisi de toplumun bozuk düzeni içinden kendi benliğini, insanlığını kaybedebilir ve bu çarkın dişlilerinden biri olup çıkabilir. Öyle bir hal içinde olan kişinin, sorumsuz hicret türünde de ifade edildiği üzere, hicret etmesi gerekir. Ancak sorumlu hicreti diğerinden ayıran nokta hicret eden kişinin hicret ettiği yerde kendini geliştirerek, gücünü toplayarak geri dönmesi ve o bırakıp gittiği hakim düzeni alt etmesidir. Bu hicret türüne verilebilecek örnek ise örneklerin en güzeli Hz. Peygamber'in hicretidir. Şeriati, A. (2018). İbrahim'le Buluşma. Ankara: Fecr Yayınları.


Eser Beyan yayınlarının "İki dil bir kitap" serisinden Arapça-Türkçe metnin birlikte okuyucuya sunulduğu, hacmi küçük muhtevası büyük denilebilecek bir çalışma. Eser Cevdet Said'in kısa hayat serüveni ile başlıyor. Hemen ardından müellifin önemli fikir ve düşünceleri birer paragraf ile okuyucuya sunuluyor. Sonrasında esas işlenen konu olan Batı dünyasının İslam'dan ve Müslümanlardan neden korktuğu konusu ele alınıyor. "Savaşları ancak cahilleri sömürmek isteyen alçaklar çıkarır" cümlesi ile okuyucuya hoş geldin deniliyor. Savaş baronları ve emperyalistlere karşı bir bilinç oluşması açısından önemli bir vurgu. Savaşların kazananlarının silah tüccarları ve emperyalist güçler olduğunu, kaybedenlerinin ise mazlum halklar olduğunu yakın zamanda birçok coğrafyada gördük ve hala da görmekteyiz. Bu durumda savaş dışında bir yöntem ve yol bulmanın gerekliliği üzerinde duruyor Cevdet Said. "Sünnetullah, yanlışı doğrudan ayıracak şekilde, her işi kökünden ele almak ve sonuçlandırmaktır" İnsanlığın yaşadığı sorunların çözüm önerisi olarak sünnetullahın anlaşılması ve gereğinin yapılmasını öne çıkarıyor. Eser iki bölümden müteşekkil. İlk bölüm olan "Korku nasıl başladı?" kısmında medeniyetlerin doğuşu, birbiri ile olan etkileşimi ve çöküş nedenlerine yer veriyor. Bu bölümde en can alıcı kısım "İnsan medeniyeti" vurgusu olarak bize sunuluyor. İkinci bölüm ise "İslam'dan duyulan bütün bu korkular neden?" başlığı altında Batılı düşünürlerden alıntılar yaparak konu irdeleniyor. İlk insanın Afrika'da yaşadığını ve buradan dünyaya yayıldığını savunmakta müellif. Medeniyetlerin oluşum ve gelişim süreçlerini yüzeysel olarak paylaşırken bu medeniyetlerin farklılaşma ve çatışma gerekçelerini din ve güç olma iddiası üzerinde temellendiriyor. Medeniyetler çatışması tezini altmışlı yıllarda ele alması müellifin entelektüel derinliğini ortaya koyuyor. Batı ve doğu medeniyetlerinin ilk günlerden günümüze kadar devam ettiğini ve Batı medeniyetinin emperyalist temsilcilerinin Sovyetlerin dağılmasından sonra hedefe İslami ve Müslümanları koyduğu tezini savunuyor. Müellif bir yönü ile haklı olmakla birlikte bir yönü ile Batının dini gerekçeler üzerinden İslam'a olan düşmanlıklarını eksik bırakıyor. İslam medeniyetinin insanlığın tek çıkış ve kurtuluş nüvesi olduğu gerçeğini ön kabulle şunu net olarak söyleyebiliriz; hangi siyaklarla olursa olsun Batı hiçbir zaman kendisinden olmayanı kabul etmemiştir. Her zaman için kendisinin ötekisi olan medeniyetlere-inançlara-kültürlere-toplumlara-coğrafyalara-düşüncelere her zaman düşmanca tavır takınmış ve saldırmıştır. İslam'a saldırmalarının asıl nedeni ise İslam'ın insanları özgürleştirmesi ve Batnın köleci anlayışını ortadan kaldıracak tek güç-medeniyet-inanç olmasıdır. Cevdet Said emperyalizm karşıtı bir duruşa sahiptir. Fakat nedenini izah etmemekle birlikte Batının demokrasi tecrübesini çok fazla övmektedir. Müslüman toplumların demokrasiyi sindiremedikleri gibi bir iddia ortaya atmaktadır. Burada bir çelişki olduğunu ifade etmeliyiz. Emperyalizm ve demokrasi birbiri le iç içe iki olgudur. Batının demokrasisi ilk gününden bugüne kadar iç işleyişi ve dış dünyaya bakan yüzü ile birçok çarpıklık barındırmakla beraber her zaman için emperyalizmi besleyen bir araç olmuştur. Yakın zamanda Amerika'nın Irak'ı işgal etme gerekçesi olarak "Irak'a demokrasi götürme" iddiası bunun belirgin bir örneği olarak görülebilir. Silahları çağın cahiliye putları olarak tanımlayan müellif Batı dünyasının da Müslümanların da korkularının arka planında kendilerini savunacak tek olgunun güç olduğu düşüncesinde olmaları olduğunu savunuyor. Çözüm önerisi olarak ise insanı tanımanın gerekliliğine vurgu yapıyor. Güce dayalı olan anlayışların eninde sonunda yıkılacağı ve insanı anlamaya yönelik anlayışın mutlaka kazanacağı tezini öne sürüyor. Ortaya koyduğu fikirlere delil teşkil eden ayetlerin bir kısmı orijinal yorumlar olması ile birlikte zorlama yorum diyebileceğimiz yorumlar da var. Orijinal yorumlardan birine şunu örnek verebiliriz. "Onlar ağızlarıyla Allah'ın nurunu söndürmek istiyorlar. Halbuki kafirler istemeseler de Allah nurunu tamamlayacaktır. "(Saf suresi 8. Ayet meali) ayette ifade edilen "nur" eşitlik ve adalettir diyor müellif. Savaş yanlılarını "cahillerin cehaletini kullanmak isteyen alçaklar" olarak tanımlıyor müellif. Savaşları emperyalistler ve para baronları olduğunu düşünürsek çok yerinde ve orijinal bir tespit. Batın dünyasının Doğu/İslam dünyasından korkmasının ana sebebi olarak Batı'nın karşısında durabilecek tek gücün Doğu olduğunu düşünmesinden kaynaklandığını savunuyor müellif. Geçmiş dönemde dünyaya nizam veren Doğu'nun yine nizam verebileceği korkusu ile yaşamakta Batı. Müslümanların, Batı dünyasına göre birlik içinde olduğu tezi üzerinde durulması gereken önemli bir nokta. Bütün sorunlar ve sıkıntılar ile birlikte Müslümanlar arasındaki birlik dinamikleri ve bilinci Batı'ya göre daha iyi bir durumdadır. Müslümanların birlik dinamiklerinin başında Hac ve Hilafet gelir. Batılı aydınların bir kısmı Hilafetten korkarken bir kısım aydınlar da Haccın Müslümanların birliğinin temel dinamiği olduğunu düşünerek Hacdan korkuyorlar. Müslümanlar açısından asıl önemli olan mevzunun, Müslümanların güçlenmesi ve güçlendiklerinde Batı dünyasına korkmamaları gerektiğini uygulamaları ile göstermeleri gerekir. Güçsüz bir konumdayken ve yaptırım imkanı yokken Batı'yı afili sözlerle ikna etme imkanı yoktur. İslam'ı en güzel şekilde yaşamak sureti ile Batı dünyasının algılarının değişmesine vesile olmaya çalışabiliriz fakat asla İslam'ı olduğundan farklı göstermek gibi bir gaflete düşmemeliyiz.


Nereden bakarsak acıdan kaçıyoruz. Sadece kaçmıyoruz, hayatın her alanından onu kovmaya çalışıyoruz. Bütün insan ilişkilerini acıdan arındırıyoruz. Her an, her dakika mutlu olmak ve iyi hissetmek için çabalıyoruz. Kendimizi mutlu edecek bütün yollara başvuruyoruz. Küçük bir olumsuz durumda dahi psikiyatriye ve iyi hissettirici ilaçlara sarılıyoruz. Haz ve hız sağanağında boğulmak istiyoruz. Varlığımızı unutmak, benliğimizi yok etmek için uyuşturucu maddelere koşuyoruz. Haz verici her türlü bağımlılık hayatımızı sarmış durumda. İçinde bulunduğumuz toplumu bir kelimeyle anlatmak zorunda kalsaydık bu şüphesiz palyatif toplum olurdu. Ünlü filozof Byung Chul Han tarafından yapılan bu adlandırma içinde bulunduğumuz çağda yaşadığımız büyük bir soruna işaret ediyor aslında. Yazarın da dediği gibi günümüzde her yerde algofobi, genel bir acı korkusu hakim. Acıya düşman, ondan öcü gibi kaçan, acı verebilecek her türlü teşebbüsü yasaklayan duygu ve zihniyetle karşı karşıyayız. Aşk acısına bile şüpheyle bakıyor, toplumsal hayatın dışına itiyoruz. Siyasette, sanatta, medyada, bizi mutsuz kılabilecek bütün pürüzleri ortadan kaldırmaya, sahte bir olumluluk toplumu yaratmaya çalışıyoruz. Yazarın da dediği gibi daimi bir iyilik hissi ideolojisi içinde haz veren ne varsa koşa koşa sarılıyoruz. Acı düşmanı palyatif toplumun, Neoliberal düzenin performans mantığıyla yakın bağları olduğunu söyler yazar. Palyatif toplum performans toplumuyla örtüşür. (s-15) Performans toplumu bireyin maksimum düzeyde performans göstermesine dayandığı için acıyla pek uyuşmaz. Çünkü acı performansı düşürür, kişiyi başkalarının gözünde zayıf gösterir. Performansın artması için olumsuz durumlardan ve duygulardan kaçınılmalıdır. Neoliberal toplum düzeninde acı toplum dışına itilmiş, sesi tamamıyla kesilmiştir. Ötekinin yok edilmesi ve aynılık cehennemi de acının yok olduğu bir ortamdır. Bu yüzden birey gerçekten yaşadığının ve gerçek deneyimlerin hissine varamaz. Çünkü aynının cehennemi ve ötekinin yokluğu acının sarsıcı ve dönüştürücü gücünü kesintiye uğratır. Acı yeniyi ve farklı olanı doğurtur. Acının yaratıcı gücü monotonluğu kırar. Deneyimi mümkün kılar. Bilinci dönüştürür, derin düşünmeyi sağlar, hayal gücünü canlandırır. Yaşantı dönüştürmek yerine eğlendirir. Yalnızca acı radikal bir dönüşümü sağlar. Palyatif toplumda aynının devamını görürüz. Her şeyi dener ama bir deneyim edinmeyiz, her şeyi fark eder ama bilgiye ulaşmayız. Enformasyonlar ne deneyime ne bilgiye götürür. Dönüşümün olumsuzluğundan yoksundurlar.(s-50) Sadece canlı olan, acı çekebilen hayat düşünme yetisine sahiptir. Yapay zekada eksik olan tam da bu hayattır. Yapay zeka sadece bir hesap aracıdır. Öğrenme yetisine hatta "derin öğrenme" yetisine sahiptir ama deneyim yetisine sahip değildir. Ancak acı, zekayı tine dönüştürür. Acı algoritmaları olmayacaktır.


İnsan ve onun bedeni, yeni sömürü alanı olarak sınırsız şekilde dönüştürülmek için neredeyse her alan da bir ürün veya bir kobay olarak kullanılmaya devam ediyor. Bedeni, sömürü aracı ve kobay olarak dönüştürüldükçe, insanın aslına ve hakikatine dönmesi de giderek zorlaşıyor. Zaten buna dair yapılan bütün çalışmalar da insanın temel referans noktalarına dönmesini engellemek üzere oluşturuluyor. Üstelik insanı ve insanlığı bu konuda uyarmak veya buna dair bir farkındalık oluşturabilmek de hiç kolay olmuyor. Bu çağ için şunu söyleyebiliriz; "İnsan" yirmi birinci yüzyılda artık bir iddiadır ve zaman ilerledikçe her insan teki bu iddiasını ispatlamak zorunda kalacak. Bu nedenle biz de aşağıdaki soruları cevaplamaya çalışarak insanın hakikatine pencere açmak istedik. - Teknoloji, hepimizin hayatını yöneten bir aktöre nasıl dönüştü? - İnsan odaklı görünen tüm teknolojik tasarımlar, onu insan olmaktan çıkarabilmek için nasıl projeler yürütüyor? - Gelişme ve ilerleme olarak karşımıza çıkarılan her şey, neden insanın ve onun hakikatinin karşısında duruyor? - Felsefe ve bilimin öznesi olan insanın, gelişme ve ilerleme bahanesiyle, sınırsız biçimde kullanılmak üzere, ar-ge bölümlerinin ve laboratuvarların araştırma nesnesi olması kimi ilgilendiriyor? - Homo Sapiens Robo Sapiens'e nasıl dönüş dü? - Adem ile tekno-insan arasında kalan kişi ne yapmalı? - İnsan, bu durdurulamaz dönüşümde neden bir merkeze sahip olmak zorundadır? - Transhümanizm, tekno-insan ve diji-insan ile insanın hakikatine nasıl meydan okuyor? - Transhümanizmin ölümsüzlük oyunu ne zamana kadar sürecek? - Sanal evren Metaverse'de yaşam izi var mı? - Tasarlanan insan sinemada nasıl görünür?


Herkese merhabalar. Çok erken yaşta resime başlamış biri olarak sanırım hatırlamıyorum ama hatırladığım çok tatlı bir anım var, ilk çizim ve hikaye hayalimdir. Altı yaşlarında iken çok güzel bir oyun bulmuştum. Annem çamaşırları asarken ben de mandaldan arkadaşlar hayal etmiştim, oyuncaklarım onlardı. Her defasında onlarla oyun oynardım, isimlerini bile koymuştum; TOLE ve MOLE, iki sevimli mandal arkadaş ve onlar benim ilk kitabımın kahramanları oldu. Çok klasik bir cevap olacak ama kendimi bildim bileli resim çizmeyi çok seviyorum. Dijital çizime geçeliyse beş yıl oldu, bir süre sonra yazdığım hikayeleri resimleme isteği ile çocuk kitabı çizerliğine giriş yaptım diyebilirim. Sanatın her alanına ilgi ve merakım var. Gelişmek için yeniliklere açık olmak, sürekli üstüne bir şeyler katmak ve en önemlisi işini severek yapmak gerekiyor diyebilirim. Hikaye elime geçince ilk önce içime sinecek şekilde detaylı okurum. Film gibi düşünürsek aslında kitabın başından sonuna kadar her detayında çizer olmalı. Yanlış bir kelime, gözden kaçmış bir detay, kurgu ya da mantık hatası, bunlar benim için çok önemli. İçime sindikten sonra çizime başlarım. Çocuk gelişimi mezunu bir çizer olarak bazen düzeltmeler talep ediyorum, bu süreçte editörün ve yazarın destek vermesi çok önemli. İdealist bir çizer her zaman yapılan işin kalitesini artırır. Öncelikle gelen projenin metni ve tarzı bana uygun olmalı. Gelen projede yazar/editör ne talep ediyor isteklerini detaylı öğrenirim. Sonrasında tabiİ süre çok önemli; çok sıkışık süreli projeleri genelde kabul etmiyorum. İş konusunda prensipli çalışırım. Yayınevinin ve editörün yaklaşımı ve özeni çok önemli, bu süreçte buna çok dikkat ederim. Aslında hem yazar hem çizer olarak daha detaylı bakabiliyorum. Öncelikle yaptığımız iş çok fazla emek verilen bir iş. Yazar olsun, çizer olsun, herkesin emeğinin karşılığını alması ilk temennim. Çoğu zaman niteliksiz ve didaktik eserlere denk gelebiliyoruz. Ben daha çok özgün soyut hikayeler ve geleneksel konuların işlenmesini umut ediyorum. Çizer projenin neresinde dersek; bazen kitabın kapağında ismi bile geçmiyor. Gereken değerin verilmesi ve çizerlerin de yazar kadar hak sahibi olması gerektiğini düşünüyorum. Genelde insanlar ile iletişimim çok iyidir. Bir yazar, yayıncı tam olarak ne istiyor anlayabiliyorum. Prefosyonel bir iş olarak bakınca bazı şeyleri kişiselleştirmeden ilerlersek her şey daha güzel ilerliyor diye düşünüyorum. Benim için üslup ve dil çok önemli, bireysel olmayan tamamıyla bir ekip işi diye düşünüyorum. Çalıştığım yayınevleri ile problem yaşamam. Karşılıklı iletişim ile çözülemeyecek sorun olmadığını düşünüyorum. Yeter ki iki taraf da anlayışlı olsun. Ben net olmayı severim süre vs. hepsi için en başta konuşurum en azından iki taraflı bir mağduriyet olmasın, tek temennim budur. Çalıştığım insanlardan saygı ve empati beklerim ve benden istenen emeğin fazlasını veririm çünkü projenin kalitesi benim için çok önemli. Çocuk ruhlu ve eğlenceli bir insan olduğumu söylerler, her zaman çocuklar ile iyi anlaşırım, bir olaya çocukların gözünden bakmak çok farklı. Çocuklardan her zaman fikir alırım; bu çok ilham verici oluyor. Hayal gücü sınarlandırılmamış bir çocuğun dünyaya bakışı beni her zaman çok etkiler. İlk hedefim tabii ki çocukların o resme bakıp eğlenmesi ve hissetmesi. Her konuda sorumlu hissederim kendimi, bir çocuğun yüzünde tatlı bir gülümseme oluşuyorsa doğru yoldayım diyorum. İyi bir okurum. Detayları, hataları iyi yakalarım. Metni kaç kere okuduğumu ben bile bilmiyorum; tekrar tekrar okurum ve her defasında mutlaka düzeltilecek bir detay bulurum, biraz editörlüğe kaçıyorum sanırım. Okuma alışkanlıklarımı düşününce çocuk kitaplarını okumayı çok severim, bence yetişkinlerde okumalı diye düşünüyorum. Tıkandığım yerler mantık hataları genelde. Başı ve sonrası uyumlu olmayan metinler beni zorlar. Bazen çizim notlarına bağımlı kalmak beni zorlayabilir, bu konuda esneklik talep edebiliyorum. Beni besleyen şeyler, sanat ve çocuklar ile iç içe olmak diyebilirim. Bu konuda şanslıyım herhalde, hep severek çizdiğim metinler karşıma çıktı. Metin bana hitap etmezse açıkça söylerim, bunun için neler yapılabilir istişare edebiliriz diye düşünüyorum. İsim verme ve seçme şanşım çok zor diyebilirim, benim için hepsinin yeri çok ayrı. Şimdiye kadar sanırım 30'a yakın hikaye resimledim. İlk kitabım TOLE ve MOLE Maceracı Mandallar yeri bende çok ayrı. Sonrasında Siyer Yayınları'ndan çıkan "Hikayeler ile İslam'ın Şartları" serisi ve "Atomdan Yıldızlara Yolculuk" kitabı çok severek çizdiklerim arasında. Teknik anlamda Nesil Yayınları'ndan çıkan "İlginç Bilgiç Kardeşler; Pırtigo'nun Patırtıları ve Em Nine'nin Dönüşümü" beğendiğim projelerden. Son bitirdiğim proje ise ilkokullar için on kitaplık iki seri çizdim şuan basım aşamasındalar. "Kerim ile Tayfası" ve "Ela'nın Maceraları" isimli iki seri de benim içim çok eğlenceliydi. Alanında çok iyi yazar ve çizerler var ama şimdi isim versem unuttuğum kişilere haksızlık olur diye düşünüyorum. Herkesin tarzı ve alanları çok farklı çünkü. Aslında en büyük hayalim çocuk kitapları alanında uluslararası bir yayıncı/çizer/yazar olmak. Daha çok soyut hikayeler ve farklı projeler, tasarımlar ile alışılmışın dışında sade ve özgün içerikleri olan kitaplar hayal ediyorum. Ayrıca geleneksel olarak bizim kültürümüzde olan detayları çocuk kitaplarında işlemek istiyorum. Halihazırda yazmış olduğum hikayelerimin basıldığı günleri görmek ve yetişkinler için roman yazma hayalim var, umarım sonrası için ona da sıra gelir. Geleceğe dair endişelerim demek yerine geleceğe dair hayallerden bahsedersek her şey daha güzel olabilir. Endişelerimiz olabilir, onları iyi projeler ile ortadan kaldırabiliriz diye düşünüyorum. Tamamıyla nasip olarak diye düşünüyorum hayatta yaşayacağımız her şeyi. Buraya kadar okuduğunuz için çok teşekkürler.


Çocuklar Allah'ın insanlara gönderdiği saf iyilik ve bozulmamış fıtratın görünür halidir. Ben çocuklara özlerini anlatmak istiyorum. Bu özün tanınması, açılması için yazıyorum. Ayrıca üç küçük çocuğum var, onların okuduğu kitaplara bakıyorum, bazen "Bu da ne? Şimdi burada ne anlatmış?" dediğim, Türkçesi ve anlatımı zayıf metinler görüyorum. O zaman insanın "Dur, bir de ben yazayım" diyesi geliyor ki zaten yazdım. Evet, hacime bakınca çocuk kitapları -özellikle okul öncesi kitaplar- on altı sayfa, otuz iki sayfa, nasılsa çoğu resim denilerek geçiştiriliyor. Orada az kelime kullanarak anlatacağın şeyi görünür kılmak, büyüklere çok kelime kullanarak yazmaktan daha zor. Sadece çocuğun hayal dünyasına değil, gönül dünyasına da hitap etmek lazım. Kitaplarla karakter inşa edildiğini bilerek cümle kurmak gerekiyor. Değerler ve bireysel farkındalık. Çocuk, kitabı okurken kim olduğunu, yeterliliklerini, yapabileceklerini, ilahi iradenin kendi üzerindeki yaratıcı etkisini görmeli. Kitap bittiğinde çocuğa ahlaki bir artı daha katılmış olmalı. Salt hayal gücünü beslemek için yazacağımı zannetmiyorum. Bahanelere sığınmak istemem, fakat mesleğim gereği büyüklere yönelik daha fazla okuma yapıyorum. Çocuk kitaplarını özellikle çocuklarım için okuyorum. Onların karakterlerine olumlu etki edecek, ruh dünyalarını besleyecek, çevrelerine, dünyaya, hayata karşı sorumluluklarını hatırlatacak eserleri okumalarını sağlamak için önce kendim okuyorum. Mesela oğlumla "Levent ve Tayfası" serisinin her kitabını okuduk. Neredeyse Levent benim dördüncü çocuğum oldu. Bu seri için Mustafa Orakçı'ya teşekkür ederim. Şimdi Çaylak ile Filozof serisini okuyoruz. Özkan Öze'nin her iki ismiyle de yazdığı eserleri çok seviyoruz. Son yıllarda pek çok çocuk yazarı çıktı. Bunun artısı da var eksisi de. Çocuk kitapları iyi bir piyasa gibi duruyor, tabii kitabı meta olarak düşünen için bu. Benim o taraklarda bezim yok. Maddi olarak zaten hamdolsun gayet güzel bir işim var. Ben fıtrat sevdalısı olarak, bozulmayan o özü taşıyan çocuklara kendilerini tanıtmak istiyorum. Hayal dili besler, dil hayali canlı tutar. Ne anlattığın kadar nasıl anlattığın da önemlidir. Hepsinden önemli niçin anlattığındır. Yazma noktasında bir amacı olmalı kişinin. Sadece çocuğun hayal gücünü beslesin diye büyücüler, ejderhalar, uzaylılar ile ilgili yazmak bana göre değil. Uzun yıllar terastan uzaylılara seslenmiş biri olarak bu tür konula bana aşırı hayal geliyor. Ben daha çok yere basan daha doğrusu ruha bakan konularda yazmayı tercih ediyorum. Çocuk edebiyatı hakkında genel kabul görmüş ama katılmadığınız klişeler var mı? Rahat olabilirsiniz biz bizeyiz. Çok tanıdık yazarların yazdıkları her eserde aynı veya bir üst başarıyı yakalayacaklarının düşünülmesi katılmadığım bir fikirdir. İşin öyle reklam boyutu var ki televizyonda bile senaryosu çok abes dizilerin tuttuğunu görüyoruz. Bu biraz da sunum, reklam ve pazarlama ile alakalı bir konudur. Ayrıca her yazarın her konuda yazabilir olması da bana abes geliyor. Her konuda yazmak bir kabiliyet değildir, boş sözün çok demektir. Yazmak Allah vergisi güzel bir özellik. Siz kalemi elinize aldığınızda -ben önce kalemle yazarım sonra bilgisayara geçerim çünkü- besmele çekip düşünmeye başladığınızda Allah size kelimelerin kapısını açıyor. Bu bazen on dakika olur, bazen yarım saat olur. Bazen birkaç cümleyi birden yazarsın bazen boş boş kağıda bakarsın. Yazmanın "bazeni" bitmez. Yazmak, en güzel kısım bence. Sonra eserine güvenli bir yer arar insan. Ben yayınevlerini daha duygusal düşünürdüm. Sanki her yayınevinin kendisine gönderilen dosyaya kıymetli bir emanet gibi baktığını, ciddi ciddi ehil insanlara incelettiğini, eser hakkında yazar ile istişare edeceklerini zannederdim. Kendi eserlerimin çıktığı yayınevi bu konuda gayet başarılı ve işlerini ciddiye alıyorlar. Başka yayınevlerine de eserler gönderdim, geri dönüş yapanlara çok teşekkür ederim. Ama bazılarında tık yok, sanırsın eserler uzaya gitti. Bari ulaşıp ulaşmadığına dair varlık mesajı at. İşte bu süreç beni en fazla yıpratan süreç. Yazdıklarınızla çocuklara erişebilmenin bir ön şartı var mıdır? Çocuk sevmek, çocuk sahibi olmak, çocuklarla iyi anlaşmak gibi. Ortaokul yaşlarında bir kızken apartmanın çocuklarını bizde toplar onlara masallar anlatırdım. Büyük bir terasımız vardı. Orada onlarla oyunlar oynardım. Genelde ormanda kaybolmuş bir grup çocuğu canlandırırdık. Balkon camından odalara geçer, kurtlardan saklanır, evin içinde canavarlardan kaçardık. Lise çağlarında "Zamanlar Arası Dedektifçilik" diye bir oyun bulmuştum. Yine çocuklarla oynardım. Çağlar arasında gidip gelirdim. Üniversite okurken Kore filimlerini izlerdim. Eski krallar, prensesler, kılıçlar, uçarak bir yerden bir yere gitmeler, artistik savaş hareketleri....Hayal gücümü hep yüksek tuttum, çocuklarla iletişimi asla kesmedim. Evlendim, aralarında üç yaş fark olan üç çocuğum oldu. O dönemde izleğim çizgi film sayısı ezbere bildiğim sure sayısından fazlaydı. Bütün bunlar beni yazmaya itti. Çocuklar için yazmak isteyen biri çocukları iyi tanımalı, çocukları sevmeli ve mümkünse çocuk sahibi olmalı. Kitaplarda kullanılan edebi dil benim için çok önemli. Öyle abartılı cümleleri kast etmiyorum, ama argo ifadeler ya da sokak ağzı kitaplarda olmamalı. Kitaplarım hep olumlu mesaj verir ve mutlu sonla biter. Sorun tellallığı yapmadığım gibi umut tacirliği de yapmıyorum. Ben iyi olanı, faydalı olanı, değerli ve ahlaki olanı çocuğun anlayacağı bir dilde anlatmak istiyorum. Ben. Ben de bir zamanlar çocuktum, şimdi kırk yaşıma geldiğime bakmayın, ruhumun çocuk yanı hep çocuk kaldı. Zaten bu parçam sayesinde hala çocuklar için yazılan eserlerden hoşlanıyorum ve bu eserler bana bir şeyler katıyor. Kendimi bildim bileli okurum. İlkokul dördüncü sınıftan bu yana da yazarım. Şimdi oğluma bakıyorum, o da yazıyor, çünkü okuyor. Okudukça sorular soruyor, araştırmak istiyor. Onu görünce "Doğru yoldayım" diyorum. Özelde öğretmenler genelde ebeveynler iyi birer kitap avcısı olmalı. Evlatlarına faydalı olacaklarına inandıkları eserleri bir yöntemini bulup okutmalı. Beraber mi okurlar, kırda, bayırda, çayırda mı okurlar, okuyana ödül mü verirler, kitapçıya mı giderler, fuarlar mı gezerler bilmem ben. Bir yolunu bulup çocuğu okumaya alıştırmaları lazım. Fakat şunu da gözden kaçırmamaları gerek, çocuğa onun da istediği kitaplar okutulmalı. Mesela ben şöyle bir hata yaptım. Kızıma Levent serisini okutmak istedim, ters tepki yaptı. Çünkü Levent erkek karakter. Bunu dikkate almamışım. Sonra kız karakter bulduk, onu okutuyorum. Kitap hakkında soru soran çocuğu severim, "bence şöyle olmalıydı" diyen çocuğu daha çok severim. Günümüzde kitaplar gerçekten pahalı, ailenin dar ekonomik durumuna rağmen bir baba çocuğuna kitap okuması için para veriyorsa bu çocukta bilinç olarak karşılık bulmalı. Modern pedogoji garabet bilgilerin toplandığı, yeniden insan inşa etme sanatı. Ortaya çıkan varlık insan değil mahluk. Ben fıtrat eksenli, sünnet merkezli, manevi duygularla bezeli, özüyle bağlantılı bir psikoloji ve pedagojiye inanıyorum. Kendimi ve çocuğu tanımak için batı kaynaklı bilgilere ihtiyacım yok. Gönül isterdi ki çocuğu anlayacak ve anlatacak Fıtrat Pedegogları, psikologları olsun. Batının dünya merkezli bilgisi benim mihenk taşım değildir. Ben cennet kokusunu çocukta gizlemiş olanın çocuğa yüklediği kodları çözerek çocuğu anlamaya, anlamlandırmaya çalışırım. Bugünkü çocuk acaba kimin çocuğu? Kim yetiştirmiş kim tanımlamış? Önce bir bakmak lazım bugünkü çocuğu bize tanıtan kim? Birileri kalkıp çocuklar şöyledir, çocuklar böyledir diye bize anlatıyor. Üçü tutuyorsa beşi tutmuyor. Çocukları ne yazık ki yanlış tanımlamalar sebebiyle fotokopi makinasından çıkmış gibi algılıyoruz. Evet, çocukların ortak özellikleri vardır, fakat bu özellikler çocukları aynı yapmaz. Genelleme üzerinden çocukları anlamaktan vazgeçmek gerekir. Çocuk yazarı aynı zamanda iyi bir çocuk gözlemcisi de olmalı, öğrendiği+gözlediği+yaşadığı+içinde yaşattığı çocukların toplamına hitap edecek bir dil geliştirmeli. Onların seviyesine çıkmalı, üst düzey empati kurmalı. Alıcıları açık gezmeli. Evet, ne yazık ki gidişat bunu gösteriyor. Fikirlerden ziyade satılabilirlik ön planda. İyi yazmak mı iyi satmak mı diye sorsanız bir yayınevi sahibine sizce ne der? Onun fikri, bir eserin doğmasına veya ölmesine sebep olabiliyor. Ne yapmak lazım? Alternatifler üretmek gerekir. Mesela çocuk dergiciliği çok daha güçlenmeli. Yazarlar kitap çıkarma kaygısına düşmeden yazabilmeli, popülerliğini kaybetmek idealini kaybetmekten daha önemli sayılmamalı. Tiraj denen şey "iyi bir yazar" olmanın göstergesi olmamalı. Kitap eleştirmeni olmak kitap yazarı olmaktan daha zor ve önemli. Bu ciddi bir iş. Çok iyi bir okur olman iyi bir eleştirmen olabileceğin manasına gelmiyor. İyi okuyan, okuduğunu iyi tanıtan kişiler çok olur, fakat okuduğunu iyi tahlil eden kişiler genelde azdır. İyi bir eleştirmenin dil ve anlatım bilgisine ek olarak kitabın hitap ettiği yaş aralığının pedagojik ve psikolojik özelliklerini de bilmesi gerekir. Hatta sadece metinleri değil kitabın resimlerini de tahlil edebilmeli. Kitap eleştirmeni olarak özellikle takip ettiğim kimse yok. Ben daha çok, sınıf öğretmeni, edebiyat öğretmeni ve din kültürü öğretmeni olarak görev yapan arkadaşlarımın tavsiye ettikleri eserlere bakıyorum.


"Poetika teriminin anlam alanı XIX. yüzyıla yaklaştıkça çoğunlukla "şiir" türüyle ilgili olmaya başlamış ve son iki yüzyılda şair ve yazarlar ya içinde bulundukları bir akımın sanat görüşlerini ya da bireysel olarak sanat, edebiyat ve şiir görüşlerini poetik metinlerde dile getirmişlerdir. Artık poetikanın giderek özerk bir bilimsel disiplin olma yolunda hızla geliştiği bu son yüzyıllarda terim büyük oranda şair ve yazarların estetik, sanat, sanatsal yaratım, sanat dalları, edebiyat, edebi türler ve şiirin çeşitli konuları üzerine görüşlerini içeren metinleri karşılar hale gelmiştir. Böyle olmakla birlikte bir taraftan da terimin yine çok geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu, bu terimin anlam ve kullanım alanıyla ilgili belirsizliklerin hala devam ettiğini söylemek gerek" (Çıkla, 2010:19). "Servet-i Fünun edebiyatı, Tanzimat'ın başından beri gelen edebiyatın kazançlarından istifade ettiği gibi, 1885 den 1895 e kadar, bugün isimleri pek hatırlanmayan bir kafile şair ve yazarın hazırladıkları edebi atmosferden de faydalanmış, II. Abdülhamid devrinin hususi şartları içerisinde, Halid Ziya, Cenap ve diğer şahsiyetlerin ortak çalışmalarıyla ayrı bir duyuş tarzına ve üsluba sahip edebi bir devir olmuştur" (Kaplan, 2010:41). "Servet-i Fünun şair ve yazarlarında ortak bir duyuş ve tabiat görüşü vardır. Bu ortak duyuş tarzı, içinde yaşadıkları devir ve çevre ile ve okudukları kitaplarla yakından ilgilidir. Bu duyuş tarzı kendisini umumi olarak iki tem altında gösterir: I Gerçekten nefret: II Hulyadan hoşlanmak; daha kısa olarak hakikat ve hayal tezadı. Bu temi, muhtelif şekiller altına bütün Servet-i Fünun şair ve yazarlarında görebiliyoruz. Servet-i Fünuncuların tabiat görüşleri, eski nesillere nazaran daha renklidir. Onlar tabiatı ekseriyetle bir hulya yeri telakki ederler. Tabiat manzaraları çok defa kendi müşahedelerinden değil, kitaplardan ve resimlerden gelmedir" (Kaplan, 2010:56-57). Kenan Akyüz ise Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri adlı eserinde Servet-i Fünun Edebiyatının kapsamını anlatırken bu isim altında toplanan gençlerin büyük bir sanat aşkına sahip olduğunu, Türk edebiyatını batılılaştırmaya çalışan bir önceki dönem şair ve yazarları gibi Fransız edebiyatını takip edip onu önde tutarak Türk edebiyatının gelişmesine, çağdaşlaşmasına çalıştıklarını ifade eder (Akyüz, 1995:90). Servet-i Fünun şairleri parnasyen ve sembolist akımlarla ilgilenmiş, Fransız romancılarının tarzını, üslubunu dikkatle takip etmişlerdir (Akyüz, 1995:90). Dergileri kısa süre içerisinde hem şekil hem de içerik açısından tamamen Avrupai şiirler, hikayeler, roman parçaları ile dolup taşmaya başlamış, bir yandan Tevfik Fikret'in eliyle görüş, öneri ve düşünceleriyle Fransız edebiyatındaki akım, şahıs ve düşünceler tercüme edilerek aktarılmaya çalışılıyordu (Akyüz, 1995:90). Cafer Şen ise Servet-i Fünun'un oluşum ve gelişim aşamasını aktarırken Fecr-i Ati'ye değinir, 1896 -1901 yılları arasında Servet-i Fünun Dergisi etrafında toplanan yazar ve şairler Servet-i Fünuncular adıyla anılır, bu grup dışında dönemde kendi faaliyetlerini yürüten klasik edebiyat taraftarları da varken bu iki grup arasında da Mutavasıttin adlı yeni bir edip grup da eserleriyle o dönemde etkisini genişletmiştir (Şen, 2006:1-2). Servet-i Fünun'un atmosferi yeni bir söylem ve hareket tarzı olsa da içerisinde bulunan şair ve yazarları kimi zaman zorlayan hatta onları belirlemiş oldukları ölçütler dahilinde kısıtlayan bir okuldu. Nitekim Tevfik Fikret mevcut dönemde bağlı olduğu Servet-i Fünun ve mevcut siyasi yönetim dolayısıyla yazamadığı/yayınlayamadığı Sis ve Bir Lahza-i Tahattür şiirleri elden ele dolaşarak halk nezdinde kabul görmüş şiirleridir (Şen, 2006:1-2). Dönemin konjönktürel havası ve hareket tarzı otoriter bir yapıda olduğu için rahat hareket edemeyen yazar ve şairler Fecr-i Ati'yi hazırlamıştır. Nitekim Şen'in de ifade ettiği üzere: "İşte bu dönem ileride Fecr-i Ati Encümenini oluşturacak gençler de dahil olmak üzere bütün aydın-edip kadrosu, mevcut siyasi atmosferin değişmesi noktasında büyük umutlara kapılır" (Şen, 2006:1-2). "Fecr-i Ati Encümeni, döneminde oldukça yeni bir tavırla manifesto niteliği taşıyan bir beyanname ile varlığını duyurur. Bu beyannamede encümen üyelerinin "sanat şahsi ve muhteremdir" ilkesini benimsedikleri ilan edilir. Onlar bu ilkedeki sanatın şahsi oluşu yorumuyla sanatın neye konu edileceği hususunda sanatçıya tam bağımsızlık tanırken, yine de sanatın özel bir yapısının olduğunu, herhangi bir konunun ancak bu özel yapıyla işlenmesi halinde sanat eserinin vücut bulacağını da sanatın "muhterem" olması yorumlarıyla ortaya koyar" (Şen, 2006: 1671). Aynı yazının devamında Şen, edebiyatın iki kesime bir tepki niteliğini taşıdığını belirterek, edebi eserde aranan özellik konu ne kadar büyük ve yüce olsa da önemli olan o eserde alınan zevk, heyecan ve estetik değerdir (Şen, 2006:1671). Fecr-i Ati edebiyatında en çok kullanılan ve üzerinde durulan tür şiirdir. Bu bakımdan bu edebiyatın bütün unsurları kendisini şiir üzerinden şekillendirmiştir. Bu dönemdeki şiirde ise Batı'da oluşumunu tamamlayan parnas ekolüyle sembolist şiir anlayışının yansımaları gözlemlenmektedir (Şen, 2006:1671). Fecr-i Ati dönemi şairlerinde görüleni değil, algılananı işleyen empresyonist bir tavır gözlemlenmektedir. Görülenden ziyade görülen karşısında hissedilen önemlidir (Şen, 2006:1672). Fecr-i Ati dönemi edebiyatından sonra Milli edebiyat dönemi başlamış, bu dönem edebiyatı Osmanlı'nın yıkılış dönemine tekabül etmektedir. Osmanlı'yı kurtarmak için çeşitli görüşler ortaya atılmış bu görüşler çeşitli biçimlerde ifade edilmiş ve takipçi toplamıştır. Milli edebiyat dönemi, toplum olarak zorlukların, sıkıntıların yaşandığı döneme tekabül etmektedir. Bu bakımdan bu dönem edebiyatı ekseriyat toplumsal konuları kendine mesele edinmiştir. Bu dönemden sonra başlayan dönem ise Cumhuriyet dönemi edebiyatı olarak anılmaktadır. Bu dönem 1923 ile 1940 arası dönemi kapsamaktadır. Edebi eserler sosyal olay ve olguları incelediği için edebiyat tarihine de bakıldığında yazılan veya aktarılan eserlerin çoğunda eserin yazıldığı dönemin yansımaları olarak sosyal, siyasal ve sanatsal veriler elde edilebilir (Can, 2017:20). Bu dönem edebiyatları da dönemin konjönktürel durumundan etkilenmiştir. Türk Edebiyat tarihinde 1940-1960 döneminde Garip Hareketi, Hisarcılar ve Nazım Hikmet çizgisini devam ettirenler mevcuttur. Daha sonra 1960 ve sonrası İkinci Yeni şiiri baş göstermiştir. Sedat Umran'ın şiirini anlayabilmek için yaptığımız bu kısa Türk edebiyatı girişi önemli görülen unsurlar belirtilerek bir anlatım yapılmıştır. "Şair bilgiyi, düşünceyi, gündelik yaşantıyı yani bir bütün olarak şiirde kullanılan malzemeyi çıplak haliyle vermez. Bu birikimin ve malzemenin kendi dünyasında ulaştığı özgün sentezi bir duygu ve heyecan şeklinde, çınlayan, uğuldayan bir ses halinde sunar. Malzeme salt bir çağrışım vesilesidir" (Çetin, 2015:17). "Yazılan şiiri, şiiri izleyen ortamdan, ortamı şekillendiren eleştirel yaklaşımların etkisinden izole edilmiş düşünemeyiz. Bu itibarla eleştiri; şiiri yaşatacak, ortaya konan şiir verimlerinin gerçek değerini bulmasına imkan sağlayacak, her türlü spekülasyona karşı yanılsamaları elimine ederek şiir kamusunun doğru şekilde bilgilenmesini sağlayacak bir işlevsellikle temayüz etmeli. Günümüz şiiri üzerine yapılan eleştirilerin böyle bir sorumluluk bilinciyle donatılması şiirin gürleşmesine vesile olacaktır" (Metin, 2015:56). - b) Boş zaman ve o boş zamanı sırf şiir için kullanmaya gönüllü biri. - c) Tehlikelerin içine atılmayacak olan, ama ona teğet geçebilecek bir cesaret. - d) Bütün enerjisini, sevicini ve acısını şiirden alacak olan bir şiir kara sevdalısı" bu ifadeler ayrıca Sedat Umran'ın şiirle dolu hayatının bir özeti niteliğindedir. Akyüz, K. (1995). Modern Türk Edebiyatının Ana Çizgileri 1860-1923. İstanbul: İnkılap Kitabevi Yayınları. Can, B. (2017). Kentle Kavga: Mustafa Kutlu Öykücülüğünde Mekan. İstanbul: İzdiham Yayınları. Çetin, N. (2015). Şiir Çözümleme Yöntemi. Ankara: Akçağ Yayınları. Çıkla, S. (2010). Türk Edebiyatında Manzum Poetikalar. Ankara: Akçağ Yayınları. Enginün, İ. (2012). Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat'tan Cumhuriyet'e (1839-1923) (6. Baskı b.). İstanbul: Dergah Yayınları. İnce, Ö. (2001). Şiir ve Gerçeklik. İstanbul: İmge Yayınları. Kaplan, M. (2010). Tevfik Fikret. İstanbul: Dergah Yayınları. Şen, C. (2006). Fecr-i Ati Edebiyatı Tespit - Tahlil - Tenkit. Ankara: Gazi Kitabevi. Umran, S. (2004). Şiirde Metafizik Gerçek. İstanbul: İz Yayıncılık.


Beni yazmaya yönelten şey evimizdeki kitaplardı. Kitaplığın karşısına geçip hayran hayran izlerdim kitapları çocukken. Sonra ben de yazmak istedim. Birileri yazabilmişse ben de yazabilirim diye düşünüyordum. Şartlar sağ olsun yani. Eğer kitaplarla çok erken yaşta tanışmamış olsaydım hiç yazmak istemeyecektim belki, bilmiyorum. İnsan eksiktir, kusurludur. Fakat kutsalda eksiklik, kusur yoktur. Dolayısıyla anlatının kutsal bir yanı olduğunu düşünmüyorum. İnsan elinden çıkan herhangi bir şey kutsal olamaz. Hayır, kurmaca şeyler yazıyoruz neticede. Hikayenin belli başlı gereklilikleri vardır evet ama bunlar çok temel şeylerdir. Ortada bir "hikaye" olması gibi mesela. Fakat genel manada kurmaca yazmanın bir kuralı olduğunu düşünmüyorum. Edebiyat dergilerinde görünüyorum, hatta halihazırda Olağan Hikaye dergisinin yayın kurulundayım. Herkes dergilerde görünmeli diyemem ama görünmenin özellikle yazmaya yeni başlayanlar için faydalı olduğunu düşünüyorum. Bugün pek çok edebiyat dergisi çıkıyor malumunuz. İçlerinde gerçekten güzel işler yapanlar var, ben de keyifle takip ediyorum. Hepsinin yolu açık olsun. Yazarken karşımda yazdığım karakter dışında kimse olmuyor genelde. Onun yaşadığı hemen hemen her şey gözlerimin önünden film şeridi gibi geçiyor. Öykü yazmak için en haklı nedenim dünyayla derdimin olması. Yazmasaydım da hiçbir şey olmazdı, yaşardım bir şekilde ama muhtemelen şimdikinden daha mutsuz olurdum, belki biraz da eksik hissederdim. Her zaman olmasa da zaman zaman. Böyle bir deneyim yaşayanlar olabilir, ben de inanmıyorum diyemem ama böyle bir şey yaşamadım. Benim yarışım kendimle daima. O yüzden geçmek istediğim tek kişi en son öyküsünü yazan Merve. Onun yazdığının daha iyisini yazmak için uğraşıyorum daima. Ama pek çok yönden imrendiğim isimler var tabii. Konuşurken, yazarken hikaye de diyorum öykü de. Kelime kullanımı anlamında benim için bir fark yok. Ama tür ayrımına gelecek olursak hiçbir şey anlatmayan, birtakım süslü sözcüklerden oluşan, şiir mi hikaye mi olduğu belli olmayan metinlere öykü deniyorsa o zaman aslolanın hikaye olduğunu söylemek gerekiyor. İyi bir okur olmak için çabalıyorum. Dergileri ve yeni çıkan kitapları da mümkün mertebe takip ediyorum. Son zamanlarda Fatma İçyer'in Teyzeler ve Maymunlar'ını, Kadir Daniş'in Belki de Yanlış Bir Leyla'sını, Sema Bayar'ın Vakitsiz Ölüler Yurdu'nu ve Gökhan Yılmaz'ın Boşlukdikeni'ni severek okudum. Herkese tavsiye ederim.


Kitaba olan tutkunuzu keşfetme olanağı sunan eserlere rastlarsanız eğer; o eserden tek beklentiniz başka bir eseri okuma güdüsü almak olacaktır. Okuma güdüsünü tek cümle ile son cümleye kadar okura soluksuz tutku katan bir esere örnek Orhan Pamuk'un Yeni Hayat romanı olurdu. Eserin ilk cümlesi son cümlesine kadar okutma tutkusu taşır. Yazılmış tüm kitapları okutma tutkusunu aşılama gücündedir. Hatta hayat boyu bu cümle kitaba olan tutkunun kaynağı olacak güçtedir. İşte o cümle: "Bir gün bir roman okudum ve hayatım değişti" cümlesidir. Carlos Maria Dominguez'in Kağıt Ev adlı eserinin ikinci cümlesi de ihtivasının okuruna sunduğu okuma özgürlüğünü şöyle verir: "Kitaplar insanların kaderini değiştirir." (s.11) Okurun yaşamını ve kaderini değiştirme gücünü veren kitapların kendini arayışın haritasını çıkardığı tartışılmamaktadır. Kitapseverliğin özgürlüğü noktasında Kağıt Ev okuma sevgisini farklı yörüngelerini vermektedir. Fahrenheit 451 eserinde olduğu kadar tersinden olaya bakmasa da ironik anlatımı, okurun düşüncelerini zorlamaktadır. Gerçekçi ve yergili, zaman zaman güldüren, yer yer satırların arasında bulduran, alt metniyle neden olduğu duygulara pek yer vermeyen edebi ama kolay bir üslupla yazılmış, öznel değil nesnel bir anlatım taşıyan bir ironiyle sonuçlanan olay örgüsüne sahip bir novella. Başkahramanı kitapların neden olduğu kitap sevgisinin zevkli bir serüvenidir. Gustave Flaubert'in gerçek bir olay üzerine yazdığı Bibliomani eseri, Giacomo, kitapları niteliğine bakmaksızın fetiş öğesi haline getiren bir biblioman olarak hafızalara kazındı. Bibliomani bu tutkusunu ne kadar ileri götürebilir dersiniz, kitapları aşırı bir tutkuyla severek, okurken yaşadığınız dünya ile hayat ilişkinizi kestiğinizde girdiğiniz yol tehlikeli bir yol olabilir ve hatta ölüm ile bile sonuçlanabilir. Kahramanımız Bluma Lennon, bir kitapçıdan şiir kitabı alır ve okumaya başladığı an arabanın altında kalarak can verir. Bir kitabın insanı değiştirmesi ve hayatına yön vermesi olağan bir durumdur. Romandaki karakter Bluma kitap kurbanlarından biridir. Bluma Lennon, Cambridge Üniversitesi'nde akademisyendir. Başına gelen durum; "1998 ilkbaharında Soho'daki bir kitapçıdan Emily Dickinson'ın eski bir eserinin baskısını alır. Köşenin başında, tam da ikinci şiiri okumaya başlar başlamaz bir arabanın altında kaldı." (s.11) Bluma'nın ölümü ardından, onun yerine Bluma'nın verdiği derslere girmeye başlayan anlatıcının bu ani ölüm sonrası yaşadıklarıyla ilgili hayat hikayesine dairdir eserin konusu. Okurun elindeki bu eser, bir gün anlatıcıya yani Bluma'ya gönderilmiş, üzerinde Uruguay pulu olan bir kutu alır. Kutu açıldığında çimento ve kir kaplı, iç sayfasında Bluma tarafından Carlos Brauer'a ithaf edilmiş olan, Joseph Conrad'ın denizciliğe ayrı bir bağ ile tutkusu olan genç bir kaptanın maceralarıyla dolu deniz yolculuğu Gölge hattından geçmeden, karanlık okyanus sularından anakaraya ulaşmanın zorluğu süre gelen deniz yolculuğu aynı zamanda insanın vazgeçemediklerini, tutkularını ve kaybetmeye hazır olamadıklarını anlatan Gölge Hattı adlı eserinin eski bir baskısı kutudan çıkar. Kitapseverliğin uç noktasında aşırı bir tutkuyla Carlos Brauer: Kitaplarının raflardan taşarak sahibine evinde yer bırakmayan, artık banyosuna kadar kitap muhafaza etmek zorunda kaldığı için eserlerinin bir kısmının buhardan etkilemesinler diye kendisinin soğuk suyla yıkandığı, artık evinde kitaplarına hiç yer kalmayınca bir kısmını da garajında muhafaza edebilmek adına arabasını arkadaşına hediye eder. Bununla da kalmayarak, birbirine düşman olan yazarların eserlerini raflara yerleştirirken onları düşünerek yerleştirecek ölçüde kitapsever bir karakterdir. Tutkuyla bağlandığı yazarların ruhlarını incitmemek için Shakespeare ile Marlow veya Vargas Llosa ile G. G. Marquez'in eserlerini bir araya getirmeme özen gösterecek kadar ileri derece bir kitapseverlik (s.50). Kitaplardan vazgeçmek kolay değildir. Okurluğu getirisi olarak kitaplardan vazgeçmenin giderek zorlaştığı gerçeğiyle yüzleştirmektedir. Giderek kitaplar, okurun yaşamına hakim olarak kaderini çizmektedir. Kitabın kaderi kağıda bağlı değildir. Şöyle ki: "Çoğunlukla bir kitaptan kurtulmak ona sahip olmaktan daha zordur. Kitaplar sanki asla geri dönemeyeceğimiz bir anın tanıkları gibi, bir ihtiyaç ve unutkanlık anlaşmasıyla tutunurlar insana." (s.20) Kitaplar ve kağıt insanı bırakamayacaktır.


1960 yılında İstanbul'da dünyaya geldim. Eğitim yılları, sonrasında iş hayatı ve emeklilik. Tiyatro, daha çok okumak, yazmakla geçen zamanlar diyelim. İnsanın kendinden bahsetmesi zor aslında... Yine de; narsist, evhamlı, ego-manyak, oldukça defolu, paranormal biriyim diyebilirim. Ne güzel övgüler bunlar. Hiperaktif bir yapım var. Çalışırken dinlenenlerdenim yani. Yorulmak nedir bilmem. Sürekli okuyorum. Ve tabii çok iyi bir tiyatro izleyicisi olduğumu söyleyebilirim. 1965 'den bugüne tam 56 sezon boyunca yüzlerce piyes izledim. Asıl okulum tiyatroydu ve hep öyle kaldı. Hayatı ve duyguları o piyeslerle öğrendim. Sahnede olma hayalim vardı. Ancak sahnede o ışıkların altında olmak isteyip de yapamayan ne olur; ya iyi bir izleyici ya da iyi bir eleştirmen... Sanırım asla rol alamayacağım piyesleri başkalarına aktarmak istedim hep. İstanbul Belediyesi Konservatuarı Bale Bölümü'ne devam etmiştim ilkokuldayken. Balet olmak gibi bir hayalim vardı. Ancak solfej dersinin üstesinden gelemeyince, psikoloji eğitimi almaya karar verdim. Sahi, sekiz dokuz yaşındayken Filiz Akın, Ediz Hun için senaryolar yazardım. Haydi itiraf edeyim; o senaryolar filme çekilecek, ben de Filiz Akın ve Ediz Hun ile kamera karşısına geçecektim tabii... dedim ya, paranormal biriyim... Sanırım kısmen de olsa, kalemim yettiğince bazı konularda farkındalık yaratmak istiyorum. Birkaç "ilk" im var örneğin."Yalnızlık Adası'nın Erkekleri "( 1991), " Başrolde Filiz Akın " ( 2007, 2014, 2020 ), "Üvey Anne Efsanesi" ( 2001 ) ni bu ilk'ler arasında sayabilirim. Çok unutkan bir toplumuz. Bugün ya da dünde olup bitenleri yarın için belgelemek gibi bir amacım da oldu hep... Tiyatro Tiyatro Dergisi ve arsızsanat.com da yazıyorum... Öncesinde; Paros, Kadın, Popüler Psikiyatri, Rapsody In Blue, Koza gibi dergilerde de yazdım. Röportaj ve nehir söyleşiler çok hoşuma gidiyor. Mesela; Ömür Göksel ile 3 yılı aşkın bir süre nehir söyleşi yaptım. "Cebimde Saklı Şarkılar "( 2020 ) kitabı böyle oluştu. Ayrıca bu röportajların çoğunu Yavuz Pak ile gerçekleştirip kitaplaştırıyoruz. Evet, katılıyorum, portre diyebiliriz. Konuştuğum kişinin bir tür portresi, haklısın. Duygu Asena'nın, "Kadın" dergisinde ilk genel yayın yönetmenim Tuna Serim ve Rapsody In Blue 'da genel yayın yönetmenim Tülay Bilginer'in kadın konusunda yazmamda etkileri olmuştur. Ayrıca sıkı bir feminist olduğumu belirtmeliyim. Hayal kahramanlarım oldular ikisi de. Hayran olduğum ikonlardı. Bana göre, batılılaşma serüvenimizin en önemli simgelerinden olarak yıllardan yıllara geçtiler. Unutulmadan, eskimeden. 2012 de başladık beraber yazmaya. Demek ki neredeyse on yıl olmuş. Birbirimize gölge olmadık. Ne önüne geçtik, ne arkada kaldık; Yanyana durmayı başardık. Bu önemliydi. Birbirimizi iyi biçimde tamamladık. Güzel bir uyum ve doku uyuşması sağladık diyebilirim. Hayata farklı da bakmıyoruz, bu da önemli. Röportaj yapacağımız kişi için bir süre ön çalışma yapıyoruz. Sorularımızı hazırlıyoruz birlikte. Aslında zor biriyim, benimle çalışmak zordur. Yavuz bunu başardı. 61 yaşındayım. Önümde kalan seneler geride bıraktıklarım dan az. Hayatı ertelemeden yaşamış biri olarak, akıl ve beden sağlığım elverdiği sürece yazmaya, okumaya, anlatmaya devam edeceğim. Mesela dün bir tesadüf sonucu YouTube'a yüklenmiş bir belgeselde "Ve Perde Kapandı " (2021 ) adlı kitabımda yer alan bir bölümden bazı yerlerin izin hususunu bir yana bırakalım, kaynak bile gösterilmeden kullanılmış olduğunu fark ettim. 1990'larda da şu an aramızda olmayan bir aktör yazdığı tiyatro oyununda, " Yalnızlık Adası'nın Erkekleri "( 1991 ) adlı kitabımdan, yine kaynak göstermeden alıntılar yapmıştı. Ehh, demek ki iyi yazıyorum... Aslında yaptırım gerekli. "Hıçkırık", "Hedda Gabler", "Kimler Geldi Kimler Geçti ". Filiz Akın; düşünsenize hayran olduğunuz bir yıldız oyuncuyla röportaj yapmak. O günü hiç unutamam. Karşısında resmen titriyordum heyecandan. Ve; Duygu Asena. 1984' de Duygu, benimle röportaj yapmıştı, 1999 'da ise O benim konuğum olmuştu. Hoş bir anıydı. Duygu Asena'yı çok özlüyorum. Girne'yi çok seviyorum, Atina'yı da. Seyahat etmek hoşuma gider. Rota derken, genelde çok beğendiğim yerlere yeniden gitmek gibi bir takıntım vardır. Salgın ile ilgili yasaklar gelene kadar tiyatro, sinemaya gitmeye devam ettim. Dijital ortamda piyes izledim bol bol. On-line röportajlar yaptım. İki kitap yazdım. Narsist ve egomanyak biri olarak, kendi adımı yazardım. Hem de büyük harflerle. 5.000'e yakın afiş ve fotoğraftan oluşan Filiz Akın Arşivim var. 200 küsur oyuncak bebek koleksiyonum var. Ajda Pekkan'ın tüm plak ve albümleri var. Ve tabii kitaplar... Hiç pişman olmadım çünkü koşulsuzca sevdim...hepsi bu! Kitaphaber.com ailesi olarak Pınar Bey'e bize vakit ayırdığı için teşekkür ederiz. Bambaşka bir dünya görüşünün, samimi anlatımını ortaya çıkaran etkin soru seçimleri; devasa iddasızlığın özgürlüğünü sunmuş. Hayranlıkla okuduğum kaleminizin gayretine sağlık. Sıcak sohbetiniz ile Pınar beyi tanıma fırsatı veren bu güzel yazı için teşekkürler . Kaleminize. Yüreğinize sağlık. Çok güzel bir söyleşi olmuş. Pınar Çekirge'yi biz Pamuk kökenliler iyi tanırız. Ben özellikle severim kendisini. Tahmin ettiğim ama bilmediğim yönleriyle daha iyi tanıma fırsatım oldu böylece. Çok teşekkürler. Gerek Pamukbank zamanındaki bitmez tükenmez enerjinizle ve hzmetlerinizle, gerekse Halkbank zamanındaki hizmetlerinizlerinizle unutulmaz aşılamaz bir çıta bıraktınız. Neclacığım özenle ve ufuk açıcı sorularlarınla şahane ve keyifli cevaplar almamızada olanak verdiğin teşekkür ediyorum ikinizede. Merhaba sizlere bu yaziyi Pinar beyin seyahat etmeyi sevdigi Girne /KKTC'den yaziyorum. Iki deger verdigim kisinin soylesisini gormek heyecanlandirdi beni. Pinar bey cok sevdigim ayrica sosyal medyadan da takip ettigim bir hazinedir, keza Necla da can arkadasimdir. Roportaj da cok guzel ve keyili olmus. Tebrik ederim. Girne'ye yolunuz duserse beklerim. Bazı röportajlar özeldir, değerlidir.Necla Dursun beni sayfasına konuk etmek istediğinde, çok mutlu oldum.İster istemez 1984 yılına döndüm bir an Duygu Asena'nın karşısındaydım ve onun yönelettiği soruları yanıtlıyordum.Sonrasında Yalçın Pekşen, Gürdal Kızıldağ, Belma Akçura, Tuna Serim, Aziz Üstel, Tülay Bilginer, Kürşat Başar, Tarık Dursun K., benimle röportajlar yaptılar...ve Necla Dursun. Demek ki hala söylenecek sözlerim varmış... Pamukbank ve Halkbank ta Kültür Vakfı denince Pınar Çekirge akla gelirdi. Hala daha da gözlerim arıyor. Ilk izlediğim tiyatro Ayakkabının Öteki Teki isimli oyundu. Oyun bitince izlemeye devam edeceğim diye çok ağlamıştım, Annem beni salonda dışarı çıkartamamiştı Sesimi duyan oyunun tek oyuncusu Derya Yıldırım yanıma gelmişti. Üzülme, akşama bi daha oynayacağım, misafirim ol, bir daha izle diyerek beni teselli etmisti. Birkaç yıl sonra annem Kültür Vakfı 'nın Yuno isimli oyuna götürdü beni. Oyun bittiğinde Pınar Abi yanımıza geldi. Anneme biliyor musun anne, Ayakkabımın Öteki Teki oyunundan sonra en eğlendiğim oyun oldu dedim. Bunu duyan Pinar Abi aaaa öyle mi, bu oyunun yazarı da o, durun sizi buluşturayim dedi bize. Derya Hanım yanımıza geldi ve onunla ilk karşılaştığımi anlayınca beni hatırladı. Pınar Abi o gün beni cok sevindirmisti.Simdi bu yazdıklarımı okuyorsa tekrar teşekkür ederim ona. O bence çok bilgili biri. Sevgili Elif Dursun ne kıymetli bir anı paylaştıkların. Bizim gibi iğneyle kuyu kazan, suyun üzerine yazı yazan tiyatro emekçilerinin uykularının boşa kaçmadığının en güzel kanıtı. Sevgili Derya Yıldırım, Ayakkabımın Öteki Teki oyununu Kafikoy Haldun Taner Sahnesi'nde Elif'le izledikten sonra "gitmicem oyun devam etsin ayakkabıyi yine arasın" diye ağlayınca kayıtsız kalmayarak yanımıza gelmeniz, Elif'in göz hizasına çökerek teselli edip "saat 3 te bi daha oynicam, gitme kal, otur burda, benim misafirim olup izle " dediğiniz an bu gün gibi gözümün önünde. Birkaç yıl sonra Mecidiyeköy Gönül Ülkü Gazanfer Özcan sahnesinde tekrar yollarımız kesiştiğinde Elif kadar ben de şaşırmıştım. Yine yıllar sonra yani bu gün buradan haberleşiyir olmak, sizin gibi işini gönülden icra eden biriyle eskiyi anmak çok özel. Duyarlı davranıp yorum yazdığınız için teşekkür ederim. Pınar Bey'in sizinle yaptığı röportajı yapıldığı dönem okumuştum bu gün yine okuyup size dair bilgilerimi tazeledim. Pınar Bey ve Yavuz Pak Bey'in soruları kendinizi anlatmaniza harika bir firsat oluşturmuş. Teşekkür ederim. Ayrıca bu vesile ile yorum yazarak güzel görüşlerini ileten herkese ayrı ayrı teşekkür ederim. Ve tabii ki Pınar Bey'e teşekkürlerin en büyüğünü gönderiyorum. Sevgili Pınar Bey bilmelisiniz ki; sizinle tanışmış olmak en değerli şanslarımdan biri. Yıllarca Pınar Bey'in röportajlarını ilgiyle takip ederken, şu an büyük bir keyifle okuduğum bu harika röportajla, kalplerimizde ayrı bir yeri olan, her birimizin hayatına güzel izler bırakan çok kıymetli Pınar ÇEKİRGE'yi daha yakından tanıma fırsatı buldum. İyi ki varsınız. Teşekkürler. Sevgilerimle. Çalışma hayatımda iyi ki tanıdığım dediğim çok kıymetli Necla'cığım ve Pınar bey, nasıl güzel bir yazı olmuş. İçten, akıcı sohbetinize eşlik etmek çok keyifliydi. Pınar beyin başarı dolu hayatını bizimle paylaştığın için çok teşekkürler güzel Necla'cığım. Sağlıkla kalın, Kucak dolusu sevgilerimle. Elinize, yüreğinize sağlık olsun Necla Hanımcım. Pınar Beyle sohbetinizi zevkle oldum. Sevgiler...


Şiir, hikaye, roman, deneme ve biyografi dallarında çok sayıda eseri bulunan A. Vahap Akbaş, Çorlu'daki evinde hayatını kaybetti. Vahap Akbaş, 1954'te Batman'da doğdu. Batman Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun olan Akbaş, Çorlu'da 1977-1985 yılları arasında öğretmen, 1985-1993 yılları arasında da Milli Eğitim Şube Müdürü olarak görev yaptı. Akbaş, Çorlu Mehmet Akif Ersoy Anadolu Lisesi'nde öğretmenlik yaparken kendi isteğiyle 2001'de emekli oldu. İlk yazısı 1978'de Hisar dergisinde yayımlanan Akbaş'ın şiir ve yazıları, Türk Edebiyatı, Mavera, İslami Edebiyat, Kandil Çocuk, Gül Çocuk, Selam, Düş Çınarı, Yağmur, Umran, Külliye, Berceste, Gonca, Yeni Devir, Türkiye gibi dergi ve gazetelerde çıktı. Akbaş, 1993 ve 1994'te 15 sayı yayımlanan Nisan Bulutu dergisinin genel yayın müdürlüğünü yürüttü. Akbaş, 1982'de "Efgan" adlı kitabıyla Türkiye Yazarlar Birliği'nce "yılın şairi" seçildi. Vahap Akbaş, 1984'te "Alevler ve Güller" ile Sedat Yenigün Roman Yarışması'nda ikincilik, 1987'de "Kuş Olsun Yüreğim" ile Türkiye Milli Kültür Vakfı-Gökyüzü Yayınları Çocuk Şiirleri Yarışması'nda üçüncülük ödülü aldı. Türkiye Yazarlar Birliği Tekirdağ temsilcisi olan Abdülvahab Akbaş'ın cenazesi Çorlu Garaj Camisi'de kılınan namazın ardından toprağa verilmek üzere memleketi Batman'a götürüldü. Kitaphaber ailesi olarak Şair ve yazar Abdülvahab Akbaş'a rahmet, yakınlarına başsağlığı diliyoruz. Kendisini hiç görmedim, tanışmak da nasip olmadı, ama kendisi de merhum olan Mustafa Miyasoğlu ağabeyin anlatımıyla hakkında bilgi sahibi olmuştum.. Birkaç şiirini okudum. İslami edebiyatın Türkiye'deki mütevazi temsilcilerindendi. İslam'dan başka bir derdi, ideolojisi ve dünya görüşü yoktu. "O'ndan geldik, O'na döneceğiz! Abdülvahap Akbaş'a Allah'tan rahmet ve kederli ailesine sabr-ı cemil niyaz ederim.


Veli Alper Döndaş: Bu videoda Johann Hari'nin yazdığı, Barış Engin Aksoy'un çevirisini yaptığı Çalınan Dikkat kitabının tanıtımını yaptım. Kitap özellikle son dönemde yitrdiğimiz dikkat kaybına yönelik nedenler ve çözüm önerileri aktarılıyor. Kitabın yayıncısının linkini aşağıya bırakıyorum. İyi seyirler, keyifli okumalar... Gazeteci-yazar Johann Hari, son yıllarda bir şeylere odaklanmakta ne kadar zorlandığını fark ettiğinde suçu önce kendisinde aramış. Ama sonra aslında çoğu insanın aynı sorundan muzdarip olduğunu görmüş. Böylece meseleyi araştırmaya, uzmanlarla görüşmeye başladığında çok daha derin ve kapsamlı nedenlerin söz konusu olduğunu keşfetmiş. Çalınan Dikkat'te Hari bu nedenleri detaylarıyla ele almanın yanı sıra, dikkatimizi geri kazanmanın yollarına kafa yoruyor. Bireysel çabaların, yani sırf kendi hayatlarımızda birtakım değişiklikler yaparak sorunu çözmeye çalışmanın ancak bir yere kadar etkili olabileceğini vurgulayan Hari, "dikkatimizi bizden çalan kuvvetlerle kolektif olarak yüzleşip onları değişime zorlamamız gerektiğini" belirtiyor. Bunun ise acil bir mesele olduğunu, çünkü dikkati dağılmış bir toplumun, önündeki en önemli sorunlara bile odaklanamayacağını ve çözüm üretemeyeceğini söylüyor.


Öncülerin İzinde serisi, Ferhat Özbadem tarafından hazırlanmış olup 14 münevver müslüman şahsiyet hakkında biyografik bilgiler barındıran bir roman serisidir. Seride şu şahsiyetler hakkında bilgi bulunmaktadır. - Aliya - Hasan el Benna - Malcolm X - Mehmet Akif - Mehmet Akif İnan - Meryem Cemile - Metin Yüksel - Mevdudi - Muhammed Ali - Necip Fazıl - Ömer Muhtar - Said Halim Paşa - Seyyid Kutub - Zeynep Gazali - Aliya - Hasan el Benna - Malcolm X - Mehmet Akif - Mehmet Akif İnan - Meryem Cemile - Metin Yüksel - Mevdudi - Muhammed Ali - Necip Fazıl - Ömer Muhtar - Said Halim Paşa - Seyyid Kutub - Zeynep Gazali Tarihe tanıklık eden ve tarihin seyrini değiştiren yakın dönem Müslüman öncüler, örneklikleri ile yeni nesillere en güzel yolu çizerler. Yakın tarihin en güzel Müslüman öncülerinden biri olarak Aliya İzzet Begoviç'in hayatını bölümler halinde ele alan bu biyografik roman, Aliya'nın hayatını konu edinen ilk biyografik roman olma özelliğini taşımaktadır. Kendi çağının şahitliğini en güzel şekilde yapıp, Müslüman dava adamı sorumluluğunu yerine getiren Aliya, bizlere düşünce ve fikir olarak büyük bir miras bırakmıştır. Bu mirasın en güzel şekilde korunup diğer nesillere teslim edilmesi ise bizim sorumluluğumuzdur. Aliya, bize bütün hücrelerimizde hissedeceğimiz güzellikler bıraktı. Güzel fikirler, güzel düşünceler, güzel duruşlar, güzel tavırlar, güzel dertler... Aliya, bizim en sevdiğimiz şarkının en güzel notasıdır. Yeni nesillere rol model olması ve içinde yaşadığımız toplumda yeni Aliya'ların çıkmasına vesile olması niyeti ile kaleme alınan bu roman, umudun, barışın ve sevginin yeni neslin gönüllerinde yeşermesine vesile olmaya aday bir romandır. İçinde bulunduğumuz yüzyıl İslam coğrafyasında kan, gözyaşı, zulüm ve katliamlar ile tarihteki yerini alırken bununla birlikte aziz ve şanlı bir direnişin yiğit evlatları da tarihteki yerlerini alacaklardır. Bu yiğit insanlar ümmetin medarı iftiharı, gelecek güzel günlerin nişanesi ve Allah'ın sevgili kullarıdırlar. Sözünde duran bu güzel yiğitlerden biri de Şehid İmam Hasan el-Benna'dır. El-Benna, şehadetinden sonra ümmete değerli miraslar bırakan gerçek bir dava adamı ve düşünürdür. Miras olarak bıraktığı fikirleri ve "Müslüman Kardeşler" teşkilatı bugün dünya siyasi dengelerini şekillendiren temel dinamiklerdendir. Kur'an ve sahih sünnet çizgisinde tevhid, adalet ve özgürlüğün toplumda söz sahibi olması için hayatı boyunca çalışmış ve fikri bir disiplin ortaya koymuştur. Bu fikri disiplinin uygulama şeklini ise kurmuş olduğu cemaat faaliyetleri ile ortaya koymuştur. Kendisinden sonra gelen Müslümanlar için örnek bir çalışma ortaya koymuştur. Ki bu örneklik zamanla meyvelerini vermiştir. Bugün İslam coğrafyasında etkin olan cemaat ve yapıların çoğunluğu el-Benna fikriyatından esinlenmiş veya etkilenmiştir. İşte bu roman Şehid İmam Hasan el-Benna'nın hayatını hemen bütün ayrıntıları ile ele alan özellikle genç kuşağın Şehid İmam'ı tanıması için güzel bir vesile olabilecek bir çalışmadır. 'Öncülerin İzinde' gidecek gençlerin okuyup okutturacakları bir çalışma olarak kültür dünyamıza büyük bir katkısı olacak olan bu kitap, Şehid İmam Hasan el-Benna'nın hayatı ile ilgili ilk roman olma özelliğini de taşımaktadır. Siyahi bir adam, sözünde durarak cennete doğru yol alırken, hem siyahilere hem de beyaz adamlara nasıl mücadele edilmesi gerektiğini öğretmişti. Bazı hayatlar edebidir, bazı hayatlar teatraldir, bazı hayatlar sinema tadındadır, bazı hayatlar eylemseldir ve bazı hayatlar da bunların hepsini bir arada tutar. İşte Malcolm kardeşin hayatı böyle bir hayattır. Malcolm X'in hayatı aslında hüzünlü bir hayattır. Finali çok güzel olan bu hayatın ayrıntılarına baktığımızda daha dört yaşında iken evleri yakılan ve kurşunlanan bir çocuğu görürüz. Babasının öldürülmesinden sonra 7 kardeşi ile birlikte hayatta kalma mücadelesi veren Malcolm'un daha sonra çete hayatı başlar. İşlediği bir suçtan dolayı 7 sene kadar cezaevinde kalan Malcolm, bu süreçte kütüphanedeki bütün kitapları okuduktan sonra hayatının birinci kırılma noktası diyebileceğimiz bir karar alır ve Müslüman olur. Yakın tarihte mücadelesi ve kişiliği ile gençliğe örnek olan güzel insanların hayatlarını ve tecrübelerini yeni nesillere ulaştırmak için her alanda biyografik eserler ortaya koymak önemlidir. Bu kitap Malkolm X'in hayatını bölümler halinde işleyen biyografik bir romandır. Beyaz adama karşı duran siyah adamı severiz biz, kovboylara karşı her zaman Kızılderilileri sevdiğimiz gibi. Aslında bizim asıl karşıtlığımız emperyalizme ve zulme karşı olmaktan kaynaklanıyor. Her zaman ezilenden yana olmak bizim için onore edici bir duruştur. Malcolm X'i ayrıca seviyoruz. Bu sevgimizin ifadesi olarak Malcolm X'in hayatını romanlaştırdık. Malkolm kardeş, mücadelesi ve sorgulayıcı kişiliği ile genç nesillere rol model olabilecek bir şahsiyettir. Savunduğu davasının yılmaz bekçisi olan Malkolm, hiçbir zaman mücadeleden geri durmamış ve şehid olma ihtimali yüksek olduğu halde konferanslarına devam etmiştir. Kendi toplumumuzdaki yeni Malkolm kardeşleri bulmak ve bu kardeşlerimizin İslam'ın yılmaz savunucu olmasına vesile olması niyeti ile bu romanı okuyucunun istifadesine sunuyoruz. Akif, sadece bir şair değildir. Akif, aynı zamanda bir düşünür, bir dava adamı bir mücadele adamıdır. Sadece şairliği ile bilinen Mehmet Akif'in diğer yönleri ile de öğrenilmesine katkı sağlayacak olan bu eser, kendi alanında bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Mehmet Akif'in hayatını roman olarak ele alan ilk eserdir. Akif'in bilinmeyen yönlerini ön plana çıkaran bu roman çalışması, çocukluğundan vefatına kadar bir mücadele adamının hayatını ve kendisinden sonraki nesillere bıraktığı mirası anlatan bir çalışmadır. Bu roman çalışması, islam davasının aziz savunucusu ve aziz mücadelecisi Mehmet Akif Ersoy'a olan vefa borcumuzun gereği kaleme alınmış bir eserdir. Mehmet Akif, daha çok tanınmalı, anlaşılmalı ve rol model olarak örnek alınmalıdır. Gençlik, yakın tarihte yaşamış olan Müslüman öncüleri tanıyarak ve anlayarak geleceği daha güzel inşa edebilir. Akif'in fikir ve mücadelesi gençliğin sahiplenmesi ile yarınlara taşınacaktır. Bu roman, Akif'in fikir ve mücadelesinin yarınlara kapı aralaması amacı ile kaleme alınmıştır. Hele hak namına haksızlığa ölsem tapamam. Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciğerim, Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim. Adam aldırma da geç git, diyemem, aldırırım. Böyle diyor Mehmet Akif. Bu zamanın Akifleri, Mehmet Akif'i tanıyıp anlayanlar arasından çıkacaktır. Mehmet Akif'i her yönü ile tanıyan ve anlayan Akiflerin sayısının artmasına vesile olması amacı ile bu roman kaleme alınmıştır. Mehmet Akif İnan'ın hayatını konu alan bu biyografik roman, yeni nesillerin çok yönlü bir mücadele adamını tanıması ve örnek alması için kaleme alınmıştır. Meryem Cemile, Pakistanlı alim Mevdudi'nin manevi kızıdır. Meryem Cemile, fikir ve düşünceleri ile yaşadığımız topraklarda etkisi olan fakat yeni neslin tanımadığı bir müslüman öncü şahsiyettir. Kendi alanında bir ilk olan bu roman, Meryem Cemile'nin hayatını roman olarak işleyen ilk kitaptır. 1934 yılında New York'ta doğan Meryem Cemile, Alman Yahudisi bir ailenin kızı olup, felsefe eğitimi gördü. Önce Hristiyanlığa döndü ve 1959 yılından itibaren de "Margaret Marcus" adıyla birden İslam'ı öven makaleler yazmaya başladı. Daha sonra Hristiyanlıktan Müslümanlığa geçti. Ve Meryem Cemile adını aldı. Müslüman olmasına Mevdudi vesile olmuştur. Gençlik, hayatı ve fikirleri ile yolunu aydınlatacak öncü şahsiyetleri yakından tanımalıdır. Rol model olarak mücadele insanlarını örnek almalıdır. Meryem Cemile, hayatı ve fikirleri ile gençliğin yolunu aydınlatan bir meşaledir. "Margaret mektubu okuduğunda sevinçten havalara uçacak gibiydi. Bütün cesaretini topladı, kıbleye yöneldi ve "Ben, tek bir olan Allah'a kitabı Kur'an'da anlattığı şekli ile iman ediyorum. Kulu ve elçisi olan Muhammed son peygamberdir ve ben onun peygamberliğine de iman ettim." Dedi. Gözyaşları sel olup akıyordu. Sevinçten kanatlanıp uçacak gibiydi. Şehadeti ile karanlıkları aydınlatan bir şehid... Çok kısa bir hayata birçok güzellik sığdıran Müslüman gençliğin öncüsü bir yiğit... Alim bir babanın oğlu... Ümmetin yüz akı bir delikanlı... Metin Yüksel. Çocukluktan başlayarak ilk gençlik yıllarına, ilk gençlik yıllarından şehid edildiği gençlik yıllarına kadar durmadan duraksamadan hareket halinde olan, hayatın finalini en güzel şekilde "şehadetle" yapan öncü Metin Yüksel. Metin Yüksel, gençliğin rol modeli olan bir yiğittir. Yeni nesillerin onu tanıması, hayatı ve mücadelesini öğrenmesi için kaleme alınan bu roman aynı zamanda Metin Yüksel'e olan vefa borcumuzu bir nebze olsun ödemeye vesile olmuştur. 1979 yılında 23 Şubat Cuma günü Cuma namazından çıkarken, İstanbul Fatih camii avlusunda şehid edilen Metin Yüksel, Müslüman gençlik için bir meşale olmuştur. "Şehadet Bir Çağrıdır, Nesillere, Çağlara" Böyle diyordu şehid Metin Yüksel... Çağları aydınlatacak yegane yolun Allah yolunda ölmek olduğunu haykırdı Fatih Camiinin avlusuna akan temiz kanlarıyla. O aşk ehliydi. Şehadete susamışlığı ve kendisinden sonra gelenlere emanet ettiği mücadele bilinci uğruna hayatını verdiği sevdasıydı... Metin Yüksel, her zaman kardeşlerinin yardımına koşabilmek ve kardeşlerinin dertlerine derman olabilmek için çaba sarf ediyordu. Hayatını İslam Ümmetinin dirilişine adamıştı. Mahalle mahalle, şehir şehir koşuyordu İslam'ı tebliğ edebilmek için. Metin, bir gün gençlerle ders yaparken diğer bir gün fakirlere yardım için koşuyordu. Bir gün mitingde en önde yürürken diğer bir gün Müslümanların izzetini korumak için İslam'a savaş açanlara karşı mücadele veriyordu. Metinlerin çoğalması ile baharın habercisi güllerimiz gül bahçesine dönüşecektir. Aydınlık sabahlara Metinler ile uyanacağız. Yeryüzü Metinler ile güzelleşecek... Bu roman çalışması Metinlerin yetişmesine vesile olması niyeti ile kaleme alınmıştır. Bir kısım çabalar ne kadar meşakkatli olsa da insana mutluluk veriyor. Kitap ve bilgi için verilen çabalar gibi. Verdiğiniz zamana, verdiğiniz emeğe, çektiğiniz meşakkate değiyor. Çabasını verdiğiniz çalışma şayet bir ilk olma özelliği taşıyor ise mutluluğunuz ayrıca katlanıyor. Yazı dünyamızda eksikliği söz konusu olan bir çalışma yapmak, insanın kalbini ferahlatıyor. Şu an böyle bir güzellik ile karşı karşıyayız. Yakın dönem İslam düşünürlerinden alim bir şahsiyet olan Ebul Ala Mevdudi'nin hayatını konu edinen biyografik roman, Mevdudi'nin hayatını konu edinen ilk roman olma özelliği taşımaktadır. Dünya çapında nam salmış son dönem düşünür ve aktivistler içinde yer alan ender şahsiyetlerden biri Ebul Ala El Mevdudi'dir. 20. yüzyılın başlarında dünyaya gelen daha 17'sinde gazete çıkarmaya başlayan, yeni bir ülkenin doğuşu ve şekillenmesinde rol alan ve 20. yüzyılın sonlarında vefat eden bir şahsiyetten bahsediyoruz. Fıkıh, ekonomi, siyaset, tarih, siyer, sosyoloji, kültür tarihi ve Kur'an ilimleriyle ilgili önemli eserler yazdı ve bu eserleri dünyanın neredeyse bütün dillerine çevrildi. Bu yönü ile kendi dönemi ve kendisinden sonra gelen birçok düşünürü, fikir adamını ve aktivisti etkiledi. Mevdudi'nin en önemli yönlerinden biri kendi çağını çok iyi okumasıdır. Çağın sorunlarına islami perspektif ile çözümler getirmesidir. Bu manada Mevdudi'nin kendi döneminde yaptığı çözümleme ve mücadele bugün için yol göstericidir. Mevdudi gibi değerli bir alimin yeni nesiller tarafından daha iyi tanınması amacı ile hazırlanmış olan bu roman okuyucunun ufkunu açacaktır. Yaşadığı zamana damgasını vuran siyahi bir Müslüman olan Muhammed Ali, sadece bir boksör değildir. Ezilen insanların umudu, beyaz adama karşı siyah adamın duruşudur. Bu kitap, Muhammed Ali'nin hayatını çocukluğundan ölümüne kadar olaylar ve anekdotlar şeklinde ele alan biyografik bir romandır. Yetmişli ve seksenli yılların kuşakları Muhammed Ali'yi ve yaptığı boks maçlarını iyi anımsarlar. Nesillerin Muhammed Ali'yi tanıması ve mücadelesini öğrenmesi amacı ile kaleme alınan bu eser, erdemli bir gençliğin oluşmasına katkı sağlayacak bir eserdir. Allah demenin yasak olduğu zamanlarda yüksek ve gür seda ile Allah diyen adamların başında gelir Necip Fazıl Kısakürek. Bir şair ve fikir adamı olarak yaşadığı dönemde hakkın savunuculuğunu yapmış ve bugünlere ışık tutmuş bir münevverdir O. Fikir, sanat aksiyon alanında onlarca eser ortaya koymuş velud bir yazardır. Büyük Doğu ideali, ince ince işlenmiş bir fikir nakışıdır. Yürüyen Büyük Doğu bugün de eserleri ve takipçileri ile yürüyüşünü devam ettirmektedir. Bir fikir adamını, sadece şairliğe mahkum etmek, o fikir adamına yapılabilecek en büyük haksızlıktır. Hayatının her anı aksiyon ve mücadele ile dolu olan, birçok konuda irfani ve düşünsel fikirleri olan, onlarca esere sahip mütefekkir bir insanın sadece şairlik yönünün ön planda olması yanılgısını ortadan kaldırmak ve gerçek anlamda hayatı, mücadelesi ve fikirlerinin bilinmesine katkı sağlamak amacı ile bu biyografik roman çalışması kaleme alınmıştır. Mütefekkir Necip Fazıl Kısakürek, mücadele ve fikir adamı olma yönü bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde gizlenen, sürekli şairlik yönü ön plana çıkarılan en mühim zatlardan biridir. "Çile", şiir kitabı olarak, "Sakarya Türküsü" şiir olarak nam salmış, fakat üstadın diğer kitapları ve fikirleri ve mücadelesi çok ön plana çıkmamıştır. İşte bu eser vesilesi ile yeni nesiller Necip Fazıl Kısakürek'i ve mücadelesini daha iyi tanıyacaklardır. Yolumuzu aydınlatan güzel insanların hayatlarını konu alan biyografik romanlarımız, eserlere konu alan şahsiyetlere bir vefa borcu yeni nesillerin onları tanımasına da bir kapı aralama çabasıdır. Necip Fazıl Kısakürek fikir ve eserleri ile bir meşale olarak yolumuzu aydınlatmaya devam etmektedir. Necip Fazıl Kısakürek'i doğumundan vefatına kadar hayatının önemli bölümlerini anekdotlar şeklinde ele alan biyografik romanımız gençliğin kendi değerlerini tanıması ve örnek almasına büyük bir katkı sağlayacaktır. Libya'nın dağlık bölgesi Cebel Ahdar'da 1860'larda dünyaya gelen Muhtar, eğitimini bölgede etkin Senusi Hareketi medreselerinde aldı. Eğitiminde başarı gösteren ve hareketin önde gelen isimlerinin dikkatini çeken Muhtar, 1899 yılında Çad'da Fransızların sömürge ve misyonerlik çalışmalarına karşı silahlı mücadele verdi. Mesleği Kur'an-ı Kerim ve İslami ilimler öğretmenliği olan Ömer Muhtar, coğrafyayı yakından tanıması ve stratejik savaş taktikleriyle İtalyanları büyük hezimete uğrattı. Slunta savaş esirleri kampında çıkarıldığı sözde mahkemede idama mahkum edilen Muhtar, 16 Eylül 1931'de şehit edildi. Biz asla teslim olmayız. Ya kazanırız! Ya da ölürüz! Yakın tarihimizin öncü Müslümanların biri olan Said Halim Paşa şöhreti ile birlikte en az tanınan bir şahsiyettir. Said Halim Paşa'nın hayatını roman olarak işleyen ilk eser olma özelliği taşıyan bu roman yakın tarih ile ilgili bilinen birçok yanlışın da doğru anlaşılmasına vesile olacaktır. Fikirleri ve mücadelesi ile yaşadığı çağa damgasını vuran bir düşünürdür. "Yapılması gereken bellidir. Irkçılıktan, Batıcılıktan, gayri İslami olan bütün fikirlerden uzak durmak sureti ile bu durumdan kurtulabiliriz. Mesela toplumdaki sosyal dayanışmayı ele alalım. En güzel sosyal dayanışma İslam toplumlarında uygulanmıştır. Osmanlıyı buna örnek verebiliriz. Toplumdaki sosyal dayanışmanın bizim medeniyetimizdeki İslam kardeşliğidir." Der Said Halim Paşa. Bu sözleri ile birey ve toplum olarak kurtuluşumuzun ancak İslam ile mümkün olacağını beyan etmiştir. Yaklaşık yüz yıl önce önerdiği reçete bugün de geçerliliğini devam ettirmektedir. Said Halim Paşa'nın hayatını, fikirlerini ve mücadelesini içeren bu roman vesilesi ile yakın tarihimizin Müslüman öncülerinden biri daha gençlik ile buluşmuş olacaktır. Hayatı, eserleri, mücadelesi ve şehadeti/şahitliği ile yirmi birinci yüzyılın aydınlık çehresi olan aziz ve mümtaz bir şahsiyeti anlattığımız bu eser, bir biyografik romandır. Seyyid Kutub'un biyografik ve kişisel yönleri ile birlikte düşünceleri ve fikirleri de ince bir dantel gibi romanda işlenmiştir. Bu roman bir sorumluluk, bir vefa borcu, bir duruşun simgesel ifadesidir. Seyyid Kutub her şeyden önce bir dava adamıdır. Davasının misyonunu çağlar ötesine taşımış, geniş coğrafyalarda yayılmasına vesile olmuş, mücadelenin her sathında bıkmadan, usanmadan, yorulmadan azimle cehd etmiş, şahitlik sorumluluğunu yerine getirip, tevhid ve adaletin anlaşılıp hakim olması yolunda ağır işkencelerle dolu zindan hayatından sonra, şehitlik ile şereflenmiş bir dava adamıdır. Seyyid Kutub, Kur'an neslinin oluşumunu ve bu neslin öncülüğünü toplumun ıslah ve felahı için olmazsa olmaz olarak görür. Bu neslin toplumdaki ifsadı sonlandıracağını ve İslam'ın bu yol ile icra ve tatbik edileceği görüşünü savunur. İşte örnek Kur'an neslinin yetişmesine katkı sağlaması amacı ile hazırlanmış bu roman alanında bir ilk olma özelliği taşımaktadır. Allahın bu dinde diktiği fidanlarindan bir fidan olan Zeynep Gazali de bu mucahidelerden biriydi.