Mito-politik söylem olarak bir yakın tarih anlatısı olarak karşımıza çıkan Yüzleşmenin Kişisel Tarihi adlı eser Selçuk Küpçük'ün 2008 yılında Yolcu Dergisi'nin 51. Sayısında yazmaya başlayıp 2011 yılında 63. Sayıya kadar sürdürdüğü yazılarının belirli bir tema ekseninde toplanıp genişletilmesinden oluşan bir eser. Yüzleşmenin Kişisel Tarihi, Küpçük'ün tarihe tanıklık olarak kendi hayatı ekseninde fakat belirli argümanların açılımlarını da dahil ederek irdelediği ve kendi kişisel tarihinde yer edinen unsurların toplumsal tezahürlerini irdelediği yoğun anlatımlı bir eser olarak durmaktadır. - Ülkücülüğün Mito-politik Taşıyıcıları: Ergenekon, Bozkurt ve Kürşat - Ana Gövdeden Zorla Atılan Çocukların Dergisi: Bizim Dergah - Unutulmak İstenen Ütopya: Esir Türk İlleri - Kutsanmış Devletin Zimmetli Urganlarında Soluklanan Hayal Kırıklığı: 12 Eylül ve İdam Edilen Ülkücüler - Bir Kuşağın 12 Eylül İşkencehanelerinde Biten Öyküsü - Muhsin Yazıcıoğlu ve Devlet Aygıtı İle Hesaplaşan Ülkücülük - Ağıdı Yakılmamış Çocukların Ozanı: Hasan Sağındık Başlıkları etrafında "ülkücülük" olgusunu odak noktası olarak seçmiş alt başlıklarla da bunu desteklemiştir. Bunu yaparken ilkin ülkücülüğü tarihsel zemine oturtarak tarihsellik-mitolojik olarak irdeleyerek başlamıştır. Yüzleşmenin Kişisel Tarihi adlı eser, ilginçlikler ve ele aldığı konulara yaklaşım biçimi olarak belirli bir orijinallik taşımaktadır. Küpçük'ün olay ve olguları ele alış biçimi, ne tam tarihsel ne de sosyo-politik olarak durmaktadır. Eser, hem sosyolojik hem tarihsel, hem psikolojik hem de sosyo-kültürel bağlamda odağına aldığı "ülkücülük" olgusunu detaylı bir biçimde irdelemektedir. Geniş bir literatür taramasıyla karşımıza çıkan eser, milliyetçilik kavramı üzerinden sosyal bir fenomen ve sosyal bir hareket biçimi olarak karşımıza çıkan "ülkücülük" olgusunu irdelemekte, bunu yaparken de bu hareket içerisindeki kişilere, olaylara ve belirli temalara değinerek "ülkücülüğün" tarihsel ve sosyolojik durumunu gözler önüne sermektedir. Eser, sosyal bir fenomen olarak "ülkücülüğü" ele alarak, bunu sosyal, siyasal, kültürel, ideolojik ve mitolojik yönleriyle açımlarken faillerin yaşantısına dair de çözümlemelerde bulunarak dönemin bir tür analizini yapmaktadır. Politik eleştirilerle birlikte sosyolojik bir okumayı da beraberinde getiren dönem araştırmaları, tarihi bir vesika olarak toplumların anlaşılmasında büyük öneme sahiptir. Küpçük de bu eseriyle bir tür mikro dönem tarih çalışması yapmış, sosyolojinin ve sosyal psikolojinin sağlamış olduğu imkanları da göz önünde bulundurarak 12 Eylül döneminin kaotik ortamını analiz ederek ülkücülük hareketini irdelemiştir. Eserin birinci bölümünde büyük oranda edebiyat sosyolojisinin imkanları bağlamında Hüseyin Nihal Atsız'ın daha önce Bozkurtların Dirilişi ve Bozkurtların Ölümü isimleriyle yayınlanmış olan daha sonra tek kitap olarak yayınlanan Bozkurtlar eserini değerlendirirken olay ve olgularla birlikte okunduğu dönemin toplumsal izleklerini kıyaslayarak sunmaktadır. Küpçük, Bozkurtlar adlı eseri ele alırken bu eserin "mitik anlatılarından beslenen 70'lerin Ülkücüleri üzerinde dönemsel bir görev " ifa ettiğini belirterek (Küpçük, Yüzleşmenin Kişisel Tarihi, 2012, s. 18) eserin kültürel bir kod olarak toplumsal bellekte yer edinen unsurlara yaslanması açısından simgesel bir anlam taşıdığını aktarmaktadır. Bunu ifade ederken de "bence "Bozkurtlar" bize ait bir edebiyat geleneği içerisinde varolmadığı gibi, gelenek-bugün sürekliliği bakımından da sorunludur" (Küpçük, Yüzleşmenin Kişisel Tarihi, 2012, s. 19) eleştirisiyle eserin değerlendirmesini "geleneksel olan" ile temasını ele almış, gelenek ve tarih unsuru üzerine yoğunlaşmış, bunun kültürel bir kod olarak sahiplenildiğine vurguda bulunmuştur. Atsız'ın "Bozkurtlar" adlı eserini değerlendirirken ülkücülüğün mitolojik bir zemin arayışının bir sonucu olarak, eserin değer kazandığını göstermektedir. Mehmet Kaplan'ın arketipleştirilmiş ilk prototip olan Oğuz Kağan'ın akabinde Atsız'ın "Kürşat" figürü ile ülkücülerde uyandırdığı duygu durumu ve hayal durumu ile eserin bir işleve büründüğünü ifade etmektedir. Türkiye'deki milliyetçilik akımının zihinsel kodlarını ele alırken bunun Batılı kodlarla ortaya konulduğunu ifade eden Küpçük, milliyetçiliğin bir fenomen olarak kendi mitik anlatısını ortaya koyarken de yine Batıdan kaynaklı paradigmalarla bunun ortaya konduğunu değerlendirmektedir. Jung'un 4 temel arketibi üzerinden hareketle Atsız'ın da Bozkurtlar adlı eseriyle "Kürşat"ı bir arketip olarak sunması, Türklük açısından bir tür mitik kökenlere yaslanma yahut arayışın bir sonucu olarak okunabilmektedir. Küpçük, Resmi Türkçülükten Sivil Türkçülüğe Ülkücülüğün Köken Kazısı başlığında Türk'ün simgesel ve olgusal açılımı üzerinden geliştirdiği milliyetçilik orjinli yazısında Türk'ün varoluş kökeninin mitoslarla açıklanmasının seküler bir bakışın ürünü olduğunu ifade eder. Daha sonra Selçuklu/Osmanlı temelli bir temellendirmeyle açıklanması ise İslami bir köken arayışının sonucudur. Küpçük, Türklüğün köken arayışında mitsel unsurları birçok kaynaklardan kıyas ederek açıklana gelen tablolardan farklı bir tablo sunmaktadır. Ergenekon Destanı üzerinden bir anlatımla bu güne kadar ayrıntılı bir biçimde önümüze sunulan efsanenin bilinenin aksine farklı bir anlatım taşıdığı yaklaşımı bu alanda mayınlı bir arazi olarak kendini göstermektedir. Küpçük'ün farklı kaynaklarla birlikte ele aldığı bu tartışmalı konu algı ve imaj ile simgesel bir anlama bürünerek aktarılmaya devam etmektedir. 40'lar ve 70'ler döneminin ülkücülük hareketini karşılaştırmalı olarak ele alan Küpçük, hareket olarak aynı isimlendirmeyle anılsalar dahi içerik olarak farklılıklar taşıdıklarını, bunda en önemli etmenin dönemlerin konjönktürel yapısındaki farklılardan oluştuğunu ortaya koymuştur. Selçuk Küpçük, Türkiye'deki dergicilik alanında önemli işlere imza atmış, dergilerin seyrini iyi takip edip, dergi alanında önemli bir arşive sahip olan biri. Ortaya koyduğu Türkiye Edebiyat Dergileri Atlası, Türkiye'nin farklı yerlerinde çıkan dergiler üzerinden 1980'den 2000'lere uzanan süreci kültür dünyası izleğinde edebi muhitleri de içerisine alarak ele aldığı kapsamlı bir çalışma ortaya koymuştur. Gerek Yüzleşmenin Kişisel Tarihi, gerekse de dergiler üzerine yaptığı çalışmalarla Küpçük, sosyal, siyasal ve kültürel tarihin izleğinde Türkiye'nin geçirmiş olduğu değişim ve dönüşümü farklı parametreler üzerinden okumakta, bunu da ortaya koyarken geniş bir perspektifle sunmaktadır. Sonuç olarak; Küpçük, 70'lerden günümüze uzanan siyasi ve sosyal bir hesaplaşmayı ayrıntılarıyla ortaya koyarken ara ara kişisel bir dille tanıklıklarını da aktararak ortaya kaynak niteliğinde bir eser çıkartmıştır. Yakın tarihin bilinmeyen, gizli kalmış yahut unutulmaya yüz tutmuş kaotik durumunu irdelemek açısından önemi bir eser olan Yüzleşmenin Kişisel Tarihi, ağıdı yakılmamış bu coğrafyanın çocuklarının gelecekte de anılması için tarihe bir not düşürmüştür. Eser, 12 Eylül darbesi neticesinde devlet argümanlarıyla hareket eden darbeci yönetimin kendi halkına reva gördüğü baskıları, sindirmeleri ve işkenceleri gözler önüne sererken darbe yönetiminin nasıl olduğunu da unutanlar için bir anımsama, bilmeyenler için şaşırtıcı ve acı bir tecrübe şeklinde sunmaktadır. Küpçük, Yüzleşmenin Kişisel tarihi adlı eserinde olaylar ve o dönemin önemli isimleri üzerinden hareketle tarihle bir nevi hesaplaşma içerisine girer. Bu hesaplaşma, bir nevi darbelerle yönetilen dönemlerin bir sonucu olarak genele yayılabilir. Darbe yönetimi, her şekilde insanlığın baskı unsurlarıyla sindirildiği, hakim görüşten olmayanların ortadan kaldırıldığı yahut sindirildiği, insanilikten ve vicdanilikten uzak bir yönetim biçimi olarak kendini göstermektedir. Küpçük, S. (2012). Yüzleşmenin Kişisel Tarihi. İstanbul: Granada Yayınları.


Bir insanın "onlara" rağmen neler yapabileceğinin fevkalade hikayesi. Batıl itikatların içinden çıkmış fıtratını asıl yurduna iade etmek için yola sürülmüş ilginç bir serüven: Yüzyılımızda Yalnız Yolculuğum. 1913-2012 yılları arasında ömür sürdüğü 99 hayatıyla birbirine zıt mecralardan geçmiştir Garaudy, ama sonunda hakikati bulmuştur. Denilebilir ki, yaşadığı her bir yılda Allah'ın bir ismi azam-ı tecelli etmiştir. Cesaretiyle, dürüstlüğüyle, açık yürekliliğiyle her bir ismin hakkını verip saadete erenlerden olmuştur Garaudy. Yüzyılımızda Yalnız Yolculuğum kitabında tek bir mesaj verilmiştir: Hakikat arayışında hiçbir kulunu yalnız bırakmaz Rahman. Cesur ve azimli bir hakikat arayıcısı olan Garaudy, uzun hayatı boyunca insanın her veçhesinden geçmesine karşın, hak boyasıyla boyanmasını bilmiştir. Hıristiyan olarak Fransa Komünist Partisi'ne girmiştir. Sonra bir elinde İncil, bir elinde Kapital, Müslüman olmuştur. Aynı hakikatin gölgesinde hem de: Yönünü değiştirmeden ama cemaatini değiştirerek. Aslında şunu demeye getiriyor Garaudy: Hep İslam fıtratı üzerindeydim, yanlış yerlerde ömür sürmüş olsam da bir süreliğine. Yanlış yerler, böyle bir hayat hikayesinde nasıl bir anlam ifade eder? Ya da böylesine cesur ve dürüst bir fıtrat neden nasıl 'yanlış yerlerde' durmuştur? Bu soruların cevabını almak için Yüzyılımızda Yalnız Yolculuğum kitabına bakmak gerekir. Nereden nereye gelmiştir Garaudy? Görülecektir, apaçık, aşikar, sansürsüz. Yüzyılımızda Yalnız Yolculuğum dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Çıraklık Yılları'nda nasıl bir çevrede yetiştiğini anlatır Garaudy. İkinci bölümde, komünizmle geçen yıllarını, komünizm için yaptıklarını anlatır. Hep sıra dışıdır, hep bir adım dışarıdadır, hep sorguluyordur Garaudy. Üçüncü bölümde, yeni bir proje ile ortaya çıkar Garaudy. Hayatı değiştirmek, seçerek; yaşayanlara uyarı niteliğinde... Aslında Garaudy, Fransız sömürgesi Cezayir'de üstlerine itaat etmeyen Müslüman askerler sayesinde son anda kurşuna dizilmekten kurtulmayı hiç unutmamıştır. Ve görülür ki bütün bir Garaudy ve hayatı hep bu hadisesinin etrafında dönmüştür, bu hadiseyle şekillenmiştir. Dahası, 'Batılı' bütün cesur ve dürüst fıtratlar gibi. Hayatının bütün gereklerini yerine getirmekte tereddüt etmez Garaudy. Japonya ve Çin'e gider, bilgisayarinsan'a savaş açar, siyasi Siyonistler tarafından ablukaya alınır, kitaplarının yayımlanmasına müsaade edilmez. O ise ne istediğini biliyordur, hakikat arayışının gölgesinde, hırçın ve ısrarlı. Dördüncü bölümde, hep nasıl İslam fıtratı üzerinde olduğunu, aslında bütün bir hayat hikayesinin fıtratının üzerindeki Batı'l araçları kaldırmaktan ibaret olduğunu anlatır. Bu açıdan ilk konferans başlığının, "İslam Peygamberi Hz. İsa" olduğuna şaşırmamak gerekir. Hz. İsa'nın hakiki yerini ve gerçek değerini görmüştür Kur'an'da, Garaudy. Bu yüzden Müslüman olmuştur, İslamiyet'e dönmüştür bütün Batı'l araçlardan sıyrılarak. Selamete erenlerden olmuştur. 99 yıllık hayatının her bir senesinin her bir ismi azma karşılık geldiğini gösterircesine. Bütün bir hayatı "varlık felsefesinden eylem felsefesine geçmek" olan Roger Garaudy'nin denizini duymak demek; hayata, dünyaya, insana ve İslam'a yepyeni bir bakış açısıyla bakıp, cesur ve dürüst bir fıtratın neler yapabileceğini görmek demektir.


"İstihbarat" oldukça eskiye dayanan bir geçmişse sahiptir. Genel olarak askeri ihtiyaçtan ortaya çıktığı söylenmektedir. Zaman ilerledikçe dünya geneline yayılmış, askeri sebepler dışında siyasi ve ekonomik nedenlerle icra edilir olmuş, milli menfaatlerle ifa edilen görev olmaktan çıkarak meslek olarak benimsenmiştir. Tarihi kaynaklar en eski istihbarat teşkilatının İtalyanlara ve İngilizlere ait olduğunu yazarken tahminen 650 yıl kadar mazisi olduğunu da yazmaktadır. Günümüzde "istihbarat" devletler için zaruri hale gelmiş; bu gün "güçlü devletler" olarak nitelenenlerin inkar edilemeyecek boyutta casusluk faaliyeti sürdürmekte olduğu, birçok işi kurdukları gizli servisler aracılığıyla çözüme kavuşturdukları bilinmektedir. "Bilgi çağı" olarak nitelenen yaşadığımız zaman diliminde; sınır içinde ve dışında, güçlü ve etkili olabilmek, öyle olmayı sürdürebilmek için casusluk faaliyetleri kilit konumdadır. Bir casusun hayatı yalanlardan oluşur. Bu gereksinimin en temel ihtiyacı kuşkusuz yalanlardan inşa edilmiş bir hayat hikayesidir. Sahte kimlikler, sahte eğitim, sahte aile ve iş bilgileriyle donatılmış hayat hikayelerinde; neyin doğru neyin yanlış olduğunu ayırt etmek oldukça güçtür. Arama motorlarına "casusluk" kelimesi yazılarak aratıldığında "dünyanın en ünlü casusları", "dünyanın en ünlü kadın casusları", "casusluk tarihi" başlıklarının varyasyonları şeklinde birçok sonuç çıkmaktadır. Bu başlıklardan herhangi birini seçerek okunmaya başlanırsa hayal gücünü zorlayacak seviyede inanılmaz "gerçek" casus hayat hikayeleriyle karşılaşılır. Bu konuda akademik çevrelerce yapılmış araştırımalar ve best seller olmuş kitaplar bulunmaktadır. Yazılı olmanın yanında akıllara kazınmış filmlere ve dizilere de ilham olmuşturlar. Sırlarla ve yalanlarla dolu casusların hayatını kayda alındığı birçok film bulunmaktadır. Bu tür film tutkunlarının oldukça yüksek farkındalık eşiğine sahip olması; senaryo oluşumunun sıkı bir araştırmayı gerektirmesi ve hatasız bir yapımın hedeflenmesi zaruretini doğurmaktadır. Elbette yalan ve sır dolu bir hayatta gerçek tek olmayacaktır. Bundan ötürü bazı konu ve durumlar yapımlarda kendilerine kurgusal olarak yer bulmaktadırlar. "Dünya çapında ün kazanmış efsane kadın casus kimdir?" diye sorulursa tüm listelerde ilk ismin "Mata Hari", aynı soru erkek casuslar kategorisinde sorulursa tüm listelerin çoğunun ilk sırasında Arnavut asıllı, Kosova doğumlu "Çiçero" nun bulunduğu görülmektedir. Erdal Beşikçioğlu ve Burcu Biricik'in başrollerini paylaştığı sinema filmi "Çiçero" vesilesiyle "Çiçero kimdir?" sorusunu google da arayanlar, tarihin akışını değiştirmiş gerçek biri casus olduğunu ve filminin onun hayat hikayesine dayandığını görürler. "Ayla" ve "Müslüm" filmlerinin de yapımcısı olan Mustafa Uslu imzasını taşıyan melodram ağırlıklı duygusal öyküyü izlemek isteyenler için söz konusu film bu yazımızın konusu olacaktır. 1. Dünya Savaşı sırasında İngilizlerin gizli belgelerini Almanlara satarak tarihin yönünü değiştirmiş bir casustur Çiçero. Bu sebeple onu "yüzyılın casusu" veya "efsane casus" olarak isimlendirenler olmuştur. Kod adını Latin kökenli Romalı devlet adamı, bilgin, hatip, felsefe öğretmeni ve yazar Marcus Tullius Çiçero'dan alan casus Elyesa Bazna - İlyas Bazna, tıpkı dünya çapında en çok bilinen 007 James Bond gibi lükse, paraya, iyi yaşamaya ve kadınlara düşkün bir şahsiyettir. Hayatı filmlere, kitaplara ve tiyatro oyunlarına konu edilmiş olan Çiçero'nun yaşadıkları ilk olarak, II. Dünya Savaşı Sırasında Almanya Büyükelçiliği'nde görev yapan Ludwig C. Moyzisch'in kitabından "Five Fingers" adlı filmle beyaz perdeye aktarılmıştır. Yazımıza konu olan "Çiçero" adlı film ise 2019 yılı Türkiye yapımıdır. Senaristleri Gürkan Tanyaş ve Meriç Aydın'ın hangi kaynakları baz aldığına dair bir tespit bulunmamakla birlikte II. Dünya Savaşı esnasında Ankara'da yaşananlara odaklanan bir dönem filmidir. 1904'de Priştine'de başlayıp Ankara'ya kadar uzanan gerçek bir hayat hikayesinin ana hatlarının ve belli başlı dönüm noktalarının süreğinde bir senaryoya sahiptir. Türkçe, Hırvatça, Fransızca, bir miktar Yunanca ve Almanca bildiği kayıtlara geçen, bariton sesiyle aryalar okuyan Çiçero, evvela Yugoslavya Krallığı büyükelçiliğinde işe girmiştir. Ardından, II. Dünya Savaşı sırasında Ankara'da Alman büyükelçiliğinde çalışırken özel evrakları okuduğu anlaşılınca işten çıkartılmıştır. Sonrasındaysa güzel sesi ve operaya olan tutkusuyla öne çıkan Çiçero "kavas" yani özel uşak göreviyle İngiltere Ankara Sefiri/Büyükelçisi Hugge Knatchbull-Hugessen'in yanında çalışmaya başlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı İsmet İnönü ve Dışişleri Bakanı Numan Menemencioğlu'nun II. Dünya Savaşı politikasının savaşa katılmayarak tarafsız kalmak üzerine kurulması, başkent Ankara'yı casuslarla kaynar duruma getiren bir faktör olmuştur. Almanya'nın da İngiltere'nin de Türkiye'yi yanlarında görmek arzusu casusların birbirinden bilgi sızdırma girişimlerine dahi sebep olduğu bilinmektedir. Film, 1904 Kosova-Priştine doğumlu İlyas Bazna'nın 1918 yılında Sırplar'ın Priştine işgali sonrasında İstanbul'a göç etmesinin hemen öncesindeki Priştine sahneleriyle başlamaktadır. Henüz bir çocuk olarak savaş sırasında yaşadığı travma, gösterdiği cesaret, düşmanlarını kandırabilme, onları zararsız olduğuna ikna edebilme yeteneği bu sahnelerde rahatlıkla izlenebilmektedir. Aynı zamanda bu ilk sahneler, Çiçero'nun babasının ölümünden sorumlu tuttuğu İngilizlere duyduğu nefretin temellerinin atıldığı anlardır. Büyükelçiyi uyku haplarının marifetiyle, aryalar söyleyerek ve masajlar yaparak uyutan Çiçero, onun çalışma masası çekmecesinden, çantasından ve özel kasasından elde ettiği "çok gizli" belgeleri fotoğraflayarak büyük bedeller karşılığında Almanlara satmıştır. Önceleri Almanların inanmayarak gerçekliğinden şüphe duyduğu İlyas Bazna'nın akıttığı bilgi ve belgelerin sahiciliği ispat edilince her getireceği yeni belge dört gözle beklenmiş ve ücreti katlanarak artmıştır. Bu güven inşasında kırılma noktası; 1944'te Sofya'nın bombardımana tutulacağını söyleyen Bazna'ya inanmayan Almanların ciddi kayıplar vermesi olmuştur. İlyas Bazna'nın kendi hayat hikayesini yazdığı, "I was Cicero" isimli eseri Türkçe'ye "Ankara Casusu Çiçero" olarak çevrilmiştir. Elyesa Bazna adıyla basılan otobiyografik kitabında Çiçero; evli ve dört çocuk sahibi olduğunu, ailesinin İstanbul'da yaşadığını, onların maddi ihtiyaçlarını giderdiğini, casusluk hizmeti karşılığı aldığı paraları sefaretteki küçük odasının halısı altına sakladığını, hayatında başka kadınların da olduğunu, pahalı parfümlere ve giysilere düşkünlüğünü dile getirmektedir. Bu vesileyle o, tehlikenin getirdiği heyecanlı yaşamı seven biri olarak yorumlanmaktadır. Hayati tehlike içeren casusluğu sadece lüks hayat için göze almadığı, askerliğini Çankaya Köşkü'nde Atatürk'ün yanında yaptığı, yegane görevinin genç Türkiye'yi dünyayı yangın yerine çeviren bu kirli savaşın dışında tutmak olduğu ve bizzat Atatürk tarafından görevlendirildiği iddiaları bulunmaktadır. Devamındaysa; Çiçero'nun İngiliz sefaretinden elde ettiği gizli belgeleri Türk istihbaratının kontrolünden geçirdikten sonra Almanlara teslim ettiği, onun çift taraflı çalışan bir casus olduğu, gizli belgeleri bilinçli olarak sızdırdığı argümanlarının gerçek olup olmadığı halen gizemini korumaktadır. Alman elçiliğinde sekreter olarak görev yapan Lena Kapp'ın Amerikan ajanı çıkmasıyla Bazna'nın, kazandığı paralarla Arjantin'e kaçtığı da söylentiler arasındadır. Resmi kaynaklara göre; Cicero'nun İlyas Bazna olduğunu anlayan İngilizlerin büyük bir şok yaşadığı, hatta İngiliz büyükelçi Hugesson "O ajan olamaz, bir kere çok aptal, ikincisi bir kelime dahi İngilizce bilmiyor'." dediği yer alsa da onun Arjantin'e kaçıp orada lüks bir hayat sürdüğü filmde yer almamaktadır. Almanların savaş boyunca İngiliz ekonomisini çökertmek için bastığı sahte sterlinleri hizmeti karşılığında kendisine ödeyerek şahsını kandırdıklarını öne süren Bazna'nın Almanya'yı mahkemeye verdiği ve bir miktar tazminat almayı başardığı bilinmektedir. Bu dava ve yine 1950'de, İngilizlerin bu casusluk olayını resmi olarak açıklamasıyla öğrenilen durumun devamında kaleme aldığı "I was Çiçero-Ben Cicero" adlı kitabından iyi bir kazanç elde ettiği bir diğer söylentidir. Tüm kanıtlanmamış iddialara rağmen Çiçero Almanya'nın Münih kentinde yoksulluk içinde, işsizlik maaşı marifetiyle 66 yaşına kadar yaşamış, 1970 yılında vefat ettiğinde Münih Friedhof Perlacher Forst Mezarlığı'na defnedilmiştir. Biyografik filmlerin çoğunda "gişe" nin gerçeklere karşı hassas olduğunu söylemek zordur. Sinema yazarı, araştırmacı, tarihçi ve senaristler biyografik filmleri kadayıfın tellerini ayırır gibi ince eleyip sık dokuyarak aslına ve doğru olana uyumlandırsalar da, seyirci daha çok filmin kendisine yaşattığı duyguyu önemsemektedir. Bu nedenle bu tür yapımların tarihi gerçeklere aykırılığına dem vurularak yapılan değerlendirmeler için izlenenin bir belgesel değil kurgulanmış bir film olduğunu unutmamayı gerektirmektedir. "Ayla" ve "Müslüm" gibi trajedi unsurunun ağır bastığı, gişede başarılı olan yapımlara imza atan Mustafa Uslu'nun biyografik filmlerde bir handikap olan hukuksal süreçlerle yüz yüze geldiği bilinmektedir. Basına da yansıdığı üzere "Müslüm" filminden sonra Müslüm Gürses'in eşi Muhterem Nur haksızlığa uğratıldığını söyleyerek Mustafa Uslu'ya dava açmıştır. Yine benzer bir durum "Naim" filmi için de yaşanmış, halter spor tarihinin en önemli isimlerinden biri olan Naim Süleymanoğlu'nun hayatını konu alan "Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu" filminden sonra sporcunun çocukları izinleri alınmadan filme alınan babalarının yaşam hikayesinin haksız kazanç sağladığını ve senaryonun bazı bölümlerinden duydukları rahatsızlıktan dolayı dava açmışlardır. Adına açılan bu davaların bir benzeriyle Elyesa Bazna'nın çocukları ile de yaşayan yapımcının tüm bu olumsuz gelişmelere ve oluşan zor koşullara rağmen; önemli karakterleri tarihte sadece bir isim olmaktan çıkartarak günümüze taşımasını ve onları tanıtacak yapımlara imza atmasını diliyorum. Filmin yönetmeni Serdar Akar 'ın ve Kosova Mitrovica doğumlu Mustafa Preşeva'ın tüm sahneleri özenle kurgulayıp kayda aldığı görülmekte olan filmin odağını kaybetmeden ilerleyen bir akışa sahip olduğu söylenebilir. Bu akış içinde mekanlar, şahsiyetler ve olaylar yoğun bir şekilde ardı ardına verilmektedir. Bu durumun izleyende bir parça dağılmaya neden olduğu, daha az sahne ve olaya yoğunlaşışlaydı belki daha iyi olabilirdi seçeneğini akla getirmektedir. Karakterlerin derinlikli olarak çalışıldığını ve kameraya aktarıldığını söylemenin pek mümkün olmadığı yapımda, başkahramanlar öncelikli olmak üzere onların gerçek isteklerini, amaçlarını ve ne için savaştıklarını anlatan bir iç ses, dış ses, anı defteri, hatıra vb gibi kanallara başvurulmadığı için izleyenler karakterlerle özdeşleşememektedir. Bu da filmin temelde verdiği duyguyu tam olarak hissedememeye ve bu halin filmin sonuna kadar devam etmesinin yolunu açmaktadır. Bu bağlamda başlıca karakterler üzerinden bir çözümleme yapılacak olunursa başrol Erdal Beşikçioğlu özelinde birkaç hususa söylenebilir. Bunlardan birincisinin filmin ilk sahnesi ile alakalı olduğudur. Ankara'daki ilk sahnede İlyas Bazna , opera aryaları söyleyerek izleyici karşısına çıkmaktadır. Sesi İngiltere Büyükelçisi Sir Knatchbull-Hugessen etkiler etkilemesine ama o sesin Erdal Beşikçioğlu'ndan çıktığına inanmak izleyici açısından pek mümkün ol mamaktadır. Palyback için oyuncunun görüntüsüyle uyumlu başka bir ses olmalıydı diye düşündürmektedir. Aynı çizgide bir husus da şudur ki; büyükelçi ve istihbarat üyelerinin gerçek hayattaki resmi görüşlerine göre "biraz safça hatta aptal olarak nitelenen, İngilizce bilmeyen, kendi halinde bir hizmetkar" olarak tanımlanan Bazna'yı canlandıran Erdal Beşikçioğlu'nun edası, cüssesi, karizmatik tavırları ve iletişime açık halleri nedeniyle pek de böyle olmadığı görülmektedir. Bu durumla uyumlu bir oyunculuk sergilenebileceği akıllara gelirken Erdal Beşikçioğlu ve Tamer Levent'in sahnelerini izlemek ise keyif vericidir. İlyas Bazna'nın duygusal ilişki yaşadığı Alman Konsolosluğu personeli "Cornelia Kapp" ı canlandıran Burcu Biricik 'in ise tam anlamıyla Alman bir kadın rolüne ve görünümüne büründüğü söylenebilir. İki başrolün dans sahneleri hem eğlencelidir hem de dönemim ruhunu yansıtmaktadır. Hitler dikkate alınmazsa filmin kötü adamı Almanya Büyükelçiliği'nde görev yapan "Ludwig C. Moyzisch" karakteri olduğu aşikar olan filmde; Moyzich karakterini canlandıran Murat Garipağaoğlu'nu hem oyunculuğu hem de düzgün Almanca grameriyle filmin diğer oyuncularından rol çaldığını söylemek yanlış olmayacaktır. İngiliz Konsolosluğu'nda "Wellington" karakterini canlandıran Makedonyalı oyuncu Ertan Saban'ın Kosova'da başlayan bu gerçek hayat hikayesinde kendi doğal şivesini kullanarak yeteneğini sergileyeceği başka bir karakterde olması daha iyi olabilirdi. Yani filmde lokomotif görevi görecek, belki de bir miktar komedi tozu serpecek, onun tabii özelliklerini sergileyeceği Arnavut asıllı bir başka karakter kurgulanabilirdi. Özellikle Churchill, Hitler ve Atatürk'ün kısa sürelerle gösterilmesi filmin diğer ayrıcalıkları arasında olsa da Hitler 'in gerçeğine göre daha uzun ve cüsseli bir oyuncu tarafından, İnönü'nün ise ona hiç benzemeyen bir oyuncu tarafından canlandırılması izleyiciye hayal kırıklığı yaşatmaktadır. Son olarak filmin başında ve sonunda yoğunluklu devamında ise aralıklı olarak tüm film boyunca down sendromlu - özel gereksinimli çocukların yer aldığı bölümlerde görev alan masum tebessümlü çocuk oyuncuların oldukça başarılı olduğu söylenebilir. Dekorları 1940 'ların Türkiye'si ile uyumlu, özenli hazırlanmış giysileri, arabaları, objeleriyle yüksek bütçeli bir yapım olduğu anlaşılan film; ele aldığı tarih, siyaset, aşk ve milliyetçilik konuları itibariyle savaşlarda kazanan olmadığının altını çizer gibidir. İlyas Bazna'nın hikayesi oldukça şaşırtıcı ve etkileyici olurken gerçek hayat hikayesi olması filmin merak uyandırmasına neden olmaktadır. Melodram ve kaliteli dram arasında dengeyi yakalayamamış olduğunu üzülerek ifade edeceğim yapım, nefis bir tarihi kişiliğin tarihsel şuurumuzun gelişimine katkı sağlamak gibi bir katma değeri oluştururken bazen bir TV Filmi izlendiği hissini yaşatmaktadır. Filmin kapsama alanı ve anlattığı konu itibariyle "uluslararası" olma özelliği taşıdığını unutmayarak içim rahat olmadan yaptığım bu "yapıcı" eleştirilerime rağmen oldukça emek verilerek hazırlanmış bir casus filmi olduğu gerçeğini değiştirmemektedir. Henüz Atatürk Orman Çiftliğinin olduğu, kocaman ve yeşil bahçeleriyle büyükelçilikleri, nezih, şık ve takım elbiseli beylerin, saçları özenle toplanmış, şapkalı ve döpiyesli hanımların kaldırımlarda yürüdüğü günlerdeki Ankara atmosferini layıkıyla gözler önüne serdiği için tebrik edilesi bir yapımdır. Beyaz perdeye aktarılması için yapımcıların dikkatini çektiği gibi kitaplaşması için başka yazarların da dikkatini çeken Çiçero vakası, yazar Richard Wıres 'in kaleminden "Kod Adı Çiçero" adıyla "II. Dünya Savaşı'nın En İlginç Casusluk Vakası" tanıtım cümlesiyle kitaplaştırılmıştır. Meraklısına bu kaynak da önerilir.


Güneşin ayrı bir aydınlık verdiği, gürül gürül sularının yemyeşil doğasından kendine yollar bularak pırıl pırıl aktığı, Balkanlar'ın soğuk hava dalgasının sımsıcak insanların üstünü örtmeye gücünün yetmediği bir filmdir Bal Kaymak. Makedonya'daki Lazarapole Köyü' nde, UNESCO tarafından koruma altına alınan cennetten düşen bir damla olarak tariflenen gölüyle ünlenmiş şehri Ohrid'de ve İstanbul'da çekimleri gerçekleştirilen filmin süresi 90 dakikadır. 2018 yılında gösterime giren yapımda Tarık Ünlüoğlu, Sabina Toziya, Beren Gökyıldız, Kenan Çoban, Filiz Ahmet, Yunus Emre Yıldırımer ve Melissa Yıldırımer rol almıştır. Yönetmen Onur Tan'ın 10 yıllık senaryo çalışmasının ardından yönetmenliğini de üstlendiği filmde oğlu Ömer Tan ana karakterlerden biri olarak yer almıştır. Başrol oyuncularına eşlik eden yardımcı rollerden birinde, tıpkı bir diğer Balkan filmi Limonata daki sarı renkli Alman Tarabantı gibi bu filmde de sevimli bir köpek bulunmaktadır. Adı Dobro olan Saint Bernand cinsi köpek çekimler için Amsterdam'dan getirilmiştir ve Avrupa'nın En Güzel Köpeği unvanına sahiptir. Yaşadıkları köyü ikiye bölen inatlaşmalarıyla bir Adem ve Havva filmidir Bal Kaymak. Bir gün, Adem ile Havva nın yanına Bade adında bir melek gelir. Bade'nin kalbindeki temiz duygular, inatçı kavgaları başka bir dünyaya aitmişçesine yok varsaymaktadır. Annesi ve babası vefat eden Bade, teyzesi Sezen'le birlikte yaşamak zorunda kalmıştır. Zorunlu bir seyahat sebebiyle teyzesi Bade'yi babası Adem'in yanına bırakır. Ancak ninesi Havva da torununun kendisi ile kalmasını istemektedir. Bunun üzerine, ayrı evlerde yaşayan ve birbirlerine adeta düşman olan bal üreticisi Adem ile kaymak üreticisi Havva arasındaki gerginlik ve rekabet tırmanır. Çalışkan arılarıyla ve kocaman köpeğiyle dünyanın en iyi balını üreten huysuz dedesi Adem ile şirin keçileri ve oğlaklarıyla dünyanın en iyi kaymağını üreten kızgın ve küsmüş ninesinin arasında kalan Bade, arkadaşı Ömer'in yardımıyla dedesi ve ninesi arasında kalmışlığına son vermeye çaba sarf eder. Onun hayata olan umut dolu bakışı, gülmeyi ve yaşamayı sevmesiyle olaylar başka yöne doğru yol alır. Küçücük gövdesine kocaman bir kalp sığdıran Bade sevmeyi ve sevilmeyi bilmeyen ninesiyle dedesinin arasına mutluluk tohumları eker. Bade'nin içindeki umut, izleyiciyi çocukluk yıllarına doğru yolculuğa çıkarmaktadır. Balkan göçmenlerinin ise artık sisler arakasında kalan uzak çocukluklarına olan yolculuklarına Makedonya'nın muhteşem doğası, yöresel kostümleri, yemekleri, adetleri, köy hayatı ve karakteristik Balkan şivesi eşlik etmektedir. Filmin oyuncularından Melissa Yıldırımer ve Yunus Emre Yıldırımer'in 5. evlilik yıldönümlerini çekimlerdeki düğün sahnesiyle aynı güne denk getiren yönetmen Onur Tan'ın setinin nasıl huzur ve incelik dolu olduğunu tahmin etmek zor değildir. Başrol oyuncusu Tarık Ünlüoğlu film gösterime girdikten bir yıl sonra vefat etmiştir; nur içinde uyusun. Filmin diğer başrol oyuncusu Makedonyalı Sabina Toziya'nın ise 2021 yılı başında beyninde tümör tespit edildiğinden Makedonya Sağlık Bakanı Venko Filipce tarafından ameliyat edilmiştir. Günümüzde tedavi süreci devam etmekte olan sevilen oyuncuya sağlık diliyoruz. Küçük oyuncuların oluşturduğu büyük heyecan olarak nitelenebilecek filmde internetsiz bir köy yaşamı ve iyimserlik mevcuttur. Eski Türk filmlerindeki samimi, neşeli, eğlenceli ve duygusal aile atmosferinin izlerini taşıyan yapım, bir parça Heidi'yi anımsatırken, turşu suyunun limonla mı yoksa sirke ile mi yapıldığı hususunda fikir birliğine varamayan Neşeli Günler'in Adile Naşit'ini ve Münir Özkul'unu da çağrıştıran keyifli bir seyirliktir.


Kendi alanında çok özel bir iddiaya sahip olan Nilüfer Şiir Kütüphanesi, konusunda ihtisaslaşarak koleksiyonunda Türkçe'deki şiire dair her tür bilgi belge ve malzemenin yer alması hedefiyle kuruldu. Kütüphanenin koleksiyonunu, Türkçede yayımlanmış şiir ve çeviri şiir kitapları, şiir antolojileri, şiir inceleme ve araştırma kitapları, şiir ya da şair hakkında hazırlanmış tezler, şiir ve edebiyat dergileri, şair mektupları, şair el yazıları, ses ve video kayıtları ile çeşitli afişler, fotoğraflar ve broşürler oluşturuyor. Açık raf usulüne göre çalışan kütüphanede şiir kitapları ödünç verilmekte ve araştırmalara kaynaklık edebilecek eserler sayısallaştırılıp çevrimiçi olarak da paylaşıma sunulmaktadır. Gerek yayınevlerince basılıp dağıtılmış, gerekse şairlerin kendi çabalarıyla yayımladıkları şiir kitaplarının tümünü toplama kararlılığında olan Şiir Kütüphanesi, bu konuda ilgili örgütlerin yanı sıra şairlerin kendilerinden de destek alıyor. Yıl boyunca çeşitli etkinliklere evsahipliği yapacak olan Şiir Kütüphanesi'nde okumalar, söyleşiler, atölyeleri ve şiir konulu sempozyumlarla paneller düzenlenecek. Nilüfer Belediyesi Nazım Hikmet Kültürevi içinde 600 m2'lik alanda konumlanan Şiir Kütüphanesi'nde internete erişim olanağı, şiir sergileri ve çocuk bölümleri de bulunuyor. Kütüphane hafta içi 10.00 - 21.00 hafta sonu 10.00 - 18.00 saatleri arasında hizmet vermektedir.


Taha Akyol bir yazısında "iktidarı sınırlama" kavramı üzerinde duruyordu. Bu kavram etrafında "Hak ve hürriyetlerimizin, yargıda adaletin ancak iktidarın sınırlandırılmasıyla mümkün olacağı fikri köklü değildir, yaygın da değildir." Yorumunu yapmıştı. (02. 03. 2017, Hürriyet). Bu yorum ve çıkarımların geniş zamana yayılmış bir bakış açısıyla oluştuğu açıktır. Yönetimi bir şekilde almış olan her kişi ya da grup gücü teksif etme derdine düşer. Bunu da değişik argümanlarla halka anlatmaya, yönetiminin devamı adına sunar. Bu bilgilendirme olabileceği gibi, yıldırma, korkutma gibi baskıcı yöntemlerle de olabilir. Tarih, millet olarak bakmayı sevdiğimiz alanlardan birisi. Oğuz Kağan'dan beri, hem geçmişe dönük bir gurur kaynağı, hem de geleceğe yönelen ilham olma tarafı var çünkü. Tarihe, tarihsel figürler ve olayların ötesine geçerek bakmak, güç denetiminin yalnız ahlaka bırakılmadığı, kurumsal yapının gerekli hukuk kurallarını oluşturma kapasitesi ve kurulan dengeyi görmek olduğunu, bütün açıklığıyla ifade edebilmek anlamına gelir. Bu anlam, aklın önündeki perdenin aralanması demektir. Büyük ve geniş bir ufuk o zaman açılır. Bu anlam bir arayış değilse, sisler içinden bakarak gerçeği görmeye çalışıyoruz demektir. Özellikle de hatalı, eksik ya da yanlış yazıldığı, ülkemizde büyük bir kesim tarafından düşünülen ve adına "yakın tarih" dediğimiz dönemle ilgili olarak. Bu yazının sebebi de, yakın tarihimize, "resmi tarih" dışında açılan pencerelerden birinden bakabilme adınadır. Bu yazı için temel aldığım eser, "Bütün Açıklığı İle İnönü Savaşları" adlı, 1967'de Cevat Rıfat Atilhan tarafından yazılan eserdir. Yazarımız yirmi civarı madalyası olan bir askerdir. İstiklal Savaşının zaferle noktalanması üzerine ordudan ayrılmıştır. Bir yazar, aktif siyasetçi ve yetmişten fazla kitabı olan, düşünce tarihimizin önemli kalemlerinden biridir. Bugün şu cümleyi rahatça kurabiliriz: Cevat Rıfat Atilhan (D. 1892, İstanbul - Ö. 4 Şubat 1967) değeri bilinmeyen, bildirilmeyen, gerçeğin üstündeki örtüyü aralamaya çalışan bir şahsiyettir. Bosna-Hersek beylerinden Hurşit Paşa'nın torunu, Şam Mutasarrıfı Hasan Rıfat Paşa'nın oğludur. Kuleli Askeri Lisesi ve Harp Okulu mezunudur. I. Balkan Savaşı'nda Edirne müdafaasında gösterdiği kahramanlık ve cesaret Bulgarlar tarafından bile takdir edildi ve esir tutulduğu Sofya'da kendisine "Bulgar İmtiyaz Madalyası" verilir. Birinci Dünya Savaşı'nda Filistin cephesinde görev alır. Birinci ve İkinci Gazze savaşlarına katıldı. İkinci Gazze Meydan Savaşı'nda üç yüz elli kişilik müstakil bir müfreze ile İngiliz ordusuna yaptığı taarruzla savaşın Türkler lehine gelişmesinde büyük rol oynadı. 1916'da Yahudiler tarafından kurulan ve Filistin Cephesi'nde İngilizlere istihbarat sağlayan NİLİ adlı casusluk teşkilatını deşifre ederek çökertilmesini sağladı. Mütareke döneminde Mersinli Cemal Paşa tarafından Konya'da gerçekleştirilen Milli Mücadele faaliyetlerine katıldı. Milli Mücadele'de Fransız işgalindeki Zonguldak Bartın-Ereğli bölgesinde milis komutanı olarak savaşır. Ankara'yı işgale gelen Fransız birliklerini durdurmayı başarır. Gösterdiği başarıdan dolayı kendisine madalya verilir. Kitapta İsmet Beyin Çerkez Ethem'i kıskandığı, Yunan kuvvetlerinin Bursa üzerinden hareket ettiği esnada bile Kütahya'da beklediği, savunma hattı olan İnönü'ye gitmediğini, dört gün sonra trenle hareket ettiğini anlatıyor yazar. Savaş hattı ile ilgili olarak da; ilk ateşe maruz kalan 24. Tümene taktik bildirmediği, bu tümenin hücum taburlarını Eskişehir'de beklettiği, Geyve boğazı kahramanı Yarbay Atıf bey tümenini de savaşa sokmadığı, 126. Alayın dağılmasını ve esir düşen askerilerimizin sorumluluğunun da İsmet beye ait olduğunu belirtir. İşin en ilginç yanı da, İsmet beyin üç tümene (ki en az 30.000 askerdir.) "güpegündüz ricat emri verdi"ği anlatılır. Askeri terminoloji açısından bu gündüz ricati ölümcül bir emirdir ve yazara göre harp tarihinde benzeri yoktur. Nitekim bazı birlikler bu emre itaat etmemiş ve gece karanlığına dek mevzilerinde kalmışlardır. Düşmanın üzerlerine gelmemesi üzerine, gece yarısından sonra emir uygulanmıştır. Burası oldukça ilginçtir. Yani düşmanın, çekilen üç tümeni takip etmemesi... Çünkü benzer şartlarda Yunanlılar da tasarladıkları "baskın"ın ya da "keşif taarruzunun akim kaldığı" yani başarısız olduğu düşüncesiyle aynı anda ricat etmişler ve Bozüyük'ü yakarak İnegöl'e doğru çekilmişlerdir. Albay İsmet ertesi gün bir köylüden öğrenmiştir düşmanın vaziyetini. Garip şekilde de Ankara tarafından generalliğe yükseltilir. İkinci İnönü muharebelerinde ise Tuğgeneral İsmet Bey, yazara göre daha büyük hatalar yapmıştır. Hatta Mareşal Fevzi Çakmak tarafından divanı harpte yargılanmak ve kurşuna dizilmek tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştır. Bu kısımları elbette kitabı okuyunca görmenizi istiyorum. Kitap özel kütüphanelerde, sahaflarda falan bulunabiliyor. Ben Cevat Rıfat Atilhan kitaplarını nerde bulsam alıyorum. Özetle, tarihe bakarken "hakikat" arayışına, hakikatin üzerindeki örtülerin kaldırılmasına ve millet olarak son asır tarihinde var olduğuna inanılan yanlışların, eksiklerin ve hatta yönlendirmelerin kişisel boyutta ortadan kaldırılmasına yönelik bir yaklaşım bu kitap. Dönemsel tanıklıklar, benzer uygulamalar ve savaş tarihinden kıyaslamalar yapılarak yazılan önemli bir kitaptan söz ediyorum. Yazılmasının, yaşananların üzerinden yarım asırdan fazla bir zaman geçtiği göz önüne alındığında, kitabın yazılmasının üzerinden de bir o kadar geçtiği gerçeğiyle birlikte ve serinkanlılıkla olaylara bakabilmek için uygun bir zemin olduğunu düşünebiliriz. Kitabı bulun ve okuyun, hatta durun, Atsız'ın "Z Vitamini" adlı metniyle koordineli şekilde okuyun ki eğlenceli de olsun! Elbette tarihin üzerindeki sis ve kasvet dağılsın isterseniz.


İçimdeki adada kayboldum ve aklımı kullanarak içimdeki kayıp adayı bulacağım. Ben Hay Bin Yakzan. Allah'ın Hayy ismiyle hayat bulmuş hakikat arayıcısı. Kimseler yoktu. Absal'ın içimdeki kayıp adaya düşmesine daha zaman vardı. Üzerimde annemin ölümünün gölgesi. Hiçbir yere gidemeyecektim ya da gittiğim her yerde içimdeki kayıp adanın yansımalarıyla karşılaşacaktım. Buydu benim hakikatim. Bir başkasının suretinde kendimi görecektim. Aklım bütün varlık aynalarını kırmıştı. İnsanlar karanlıktı. Bir kadının ellerinin sıcaklığını hissetmek yasaktı. Aklımla içimdeki kayıp adayı bulmaktan başka çarem yoktu. İnsanlar baskılıyordu ruhumu. İçsel geçişlerden geri kalıyordum. Sağ elimde peygamberlerin kalbi, sol elimde filozofların beyni, bir başıma yürüyordum ve kayboluyordum. Bir türlü cennetimin çatısını kuramıyordum, cehennem alevlerini tanımlayamıyordum. Ben Hay'dım; Allah'ın Hayy isminden hayat bulmuştum. Ceylanlar düşerdi gözlerimdeki uçurumlardan. Bir başıma ağlardım. Gözyaşlarım azar azar yalnızlığımı büyütürdü. Gözyaşlarım yalnızlığıma dayelik yapardı. İçimdeki kayıp adayla birlikte kaybolmamak için aklıma savaş açardım. Olmazdı. Aklım dur derdi, bu çılgınlığıma. "Yegane sermayeni kaybetmene göz yumamam." Durmak zorunda kalırdım. Bir kadının ellerinin sıcaklığını özlerdim. Ceylan derisiyle kefenlenip gömülmek isterdim. Aklımın toprağında çürümeyen tek dua tohumum bu olurdu: Ceylan derisiyle kefenlenip gömülmek. Absal gelince hayatım değişti. Kendim ile Hayy olan ben arasındaki bağlantıyı kurdum. Absal yeni bir başlangıç oldu benim için. Aklımın vadisinde özgürlük şarkılarımı okumaya başladım. Bir başkası güzeldi. Bu gölgesi ve aşkı olmayan Absal olsa da. Hakikat ışığıyla içimdeki kayıp adayı aramaya başladık. Ben önde Absal arkamda. Kaç tane sonsuzluğu yitirdiğimizi bilmeden yürüdük. Aradık. Uzak değildi içimdeki kayıp ada. Akıl ile aşkın karşılaştığı yerde buldum içimdeki kayıp adayı. Korktuğum başıma gelmemişti. Aklım yerini ve göğünü kaybetmemişti. Sütunsuz bir kıbleye asılmıştı bütün bir geçmişim ve geleceğim. Hatıralarımın hükmü ve karşılığı yoktu. İçimdeki bütün ceylanlar intihar etmişti aşksızlık yüzünden. Aşkın hamuru ekşimişti, bozulmuştu. Aşk hamurundan aşk kuşları yapamayacaktım. İnsanın üç yüzünü öğrenmiştim içimdeki kayıp adayı bulduğum yerde. İnsan karanlıktı, insan zalimdi, insan zindandı. Ve hep kendime hüsran olarak kalacaktım. Duyuyor musun anne? Beni hep kendine hüsran olmak için büyütmüşsün. Şimdi içimdeki tek kişilik adada senin ölümün ve kendi hüsranımın bekçiliğini yapacağım, ölene dek. İnsanlar beni hakikat arayıcısı sanacak. Ben hakikati bulamadım anne. Hakikat beni yuttu içimdeki tek kişilik adada. Yitirdiğim sonsuzluk kadar yalnızım. Absal teselli vermiyor anne. İstediğim gibi başka adalara da geçiş yapamıyorum. Akşamlar ölüme yatmış bir ceylanın yalnızlığıyla iniyor tek kişilik adamın üzerine. Bana bıraktığın miras bu oldu. Hatıra diyemiyorum zira geçmişimi hatırlayamıyorum. Gece ile sabah arasındaki yolları yitirdim. Kalbimin toprağındaki dua meyveye durdu: Ceylan derisiyle gömülmek uzak bir ihtimal değil artık. Gitmek sonra içimdeki adayla bir başına. Yepyeni sonsuzluklara karışmak. Dibacesi, elifbası, hitamı, yankısı ve gölgesi olmayan sonsuzluklar.


Gerçekten zor bir soru. Çocukluk yıllarımdan beri hep bir şeyler çizmişimdir. Şimdi birini seçip söylemem gerekince tıkandım bir an. Küçükken referans alarak, daha doğrusu bakarak çizim yapmayı çok seviyordum. Okul çantamın üzerinde He-Man ve kaplanı Titrek'in olduğu bir sahne vardı. O sahneyi resim defterime yapmıştım ve bunun için çok uğraşmıştım, gören herkes de çok beğenmişti. Uzun süre yanımda taşımıştım o çizimi, gelen geçen her tanıdığa göstermek için. Şimdi nerededir bilmiyorum, keşke yine görebilsem. Okul yıllarımda sergilere katılması için benden resim yapmam istenmesi dışında öğretmenlerimden ve çevremden ne yazık ki herhangi bir yönlendirme almadım. Bu nedenle çizim yapmak benim için çok uzun süre bir hobi olmanın ötesine geçmedi. Üniversite yıllarımda bu hobim karikatür ağırlıklı yön almaya başladı. Hocalarımızın, arkadaşlarımın karikatürlerini çizmeye, yaşadığım ya da tamamen hayali sahneleri karikatürize etmeye başladım. Öğretmenlik yıllarımda ki hala öğretmenim, bir karikatür kursuna katıldım. Bu kursta ulusal ve uluslararası düzenlenen karikatür yarışmalarından haberdar olmamla birlikte bulduğum her fırsatta bu yarışmalara katılmaya başladım. Yarışmalardan ulusal ve uluslararası dereceler alıp sergilere ve albümlere seçilme mutluluğunu yaşadım. Artık karikatür benim için sadece bir hobi değildi, bunun da ilerisine geçmişti. Bir süre sonra bir öğretmen arkadaşım yazdığı çocuk kitabını resimlememi isteyene kadar çocuk kitaplarına yönelik çizimler yapmak yoktu aklımda. İlk çalışmam olan o kitap basılmadı ama benim için yeni bir başlangıç oldu galiba. Çocuk Kitaplarına yönelik yaptığım ve beğendiğim çizimlerimi sosyal medya hesaplarımda paylaşmaya başladım. Kitabını resimletmek isteyen kişiler ve yayınevleri bana ulaşmaya başladılar. Hayretle ve heyecanla takip ettiğim bir başlangıç olmuştu. Bundan cesaret bulunca ben de yayınevlerine portfolyomu yollamaya başladım. Kitaplar, kutu oyunları, pazıllar, dijital platformlar derken kendimi bu sektörün içinde buluverdim ve bu süreci hala büyük bir keyif ve heyecanla yaşıyorum. Çocuk kitaplarında çizerlerin etkisi ve yeri har zaman çok önemlidir. Kitabın özelliklerine göre kendi rolümü farklı hissettiğim zamanlar oluyor tabii ki. Özellikle çizimlerin kitabın büyük bir bölümünü kapladığı küçük yaş gruplarına hitap eden projelerde kendimi başrol oyuncularından biri olarak görüyorum. Aslında rolüm ne olursa olsun bir parçası olmaktan büyük keyif aldığım bir süreç olarak tanımlayabilirim. Aslında söylenecek gerçekten çok şey var ama bunlar benim kişisel saptamalarım olduğu için çocuk kitapları piyasası için ne kadar geçerli olur bilemiyorum. Yine de bir örnek verebilirim. Bazı yayınevleri çocuk kitabının kapağında yalnızca yazarın adının yazmasını istiyorlar ve çizerin o kitabın çok büyük bir parçası olduğunu unutuyorlar. Yazar kadar çizerin de o kitapta hakkı olduğunu ve kapakta kesinlikle isminin yer alması gerektiğini düşünüyorum. Kitap eğer bana yayınevi aracılığı ile geliyorsa genelde yazarlarla iletişimim pek olmuyor. Editör ağırlıklı oluyor iletişimim. Ama editör, yazar, çizer toplantıları yaptığımız projeler de oluyor. Kitap yazarı bana bireysel olarak ulaşıyorsa yazarla iletişimimiz tabii ki kitap çizimleri boyunca devam ediyor. Şu ana kadar çalıştığım yazarlarla herhangi bir problem yaşamadım, her seferinde ortak bir dil bulmayı başardık. Umarım böyle de devam eder. Şimdiye kadar büyük bir sorun yaşamadım yayınevleriyle. Sözleşme kurallarına karşılıklı uyulduğu ve iyi niyetli olunduğu sürece de bir problem olacağını sanmıyorum. Benim sunduğum en büyük avantaj, işimi hakkıyla ve sözleşme kuralları kapsamında yapmak olacaktır ki bu bir avantaj değil sadece doğru olandır aslında. Karşı taraftan da tek beklentim budur. Bu konuda çok avantajlı olduğumu düşünüyorum çünkü ben bir sınıf öğretmeniyim. Çocukları çok seviyorum ve onlarla iyi bir iletişimim var. Onların her hallerine, tepkilerine, mimiklerine şahit hatta dahil olma şansını yakalıyorum. Çizimlerimi ilk görenler hep öğrencilerim oluyor. 2,5 yaşında bir oğlum var, çizdiklerime bakmayı çok seviyor ben de verdiği tepkileri çok seviyorum. Yazarın anlatmak istediğini kendi hayal gücümle harmanlamaya, hem çocuklara hem büyüklere hitap edecek eğlenceli ve farklı bir dünya oluşturmaya çalışıyorum. Büyükler de kesinlikle çocuk kitabı okumalı. Bu nedenle onları da belirttim. Çizimlerde beni çok zorlayan bir şey olmuyor ama benim de tıkandığım yerler oluyor. Tıkandığımda bir süre daha, doğru sahneyi hayal etmeye çalışırım eğer olmuyorsa bir süreliğine başka şeylerle uğraşırım. Siz başka bir şeyle uğraştığınızı sansanız da beyin o problemi çözmeye çalışmaya devam ediyor ve bir noktada evreka! Sahne canlanıveriyor. Sınıf öğretmeni olduğum için çocuklardan ve oğlumdan etkilendiğimi düşünüyorum. Düzenli olarak çocuk kitapları alıyorum ve inceliyorum. Kitaplardaki çizimlerin beni ne kadar beslediğini bilmiyorum ama çocuk kitapları okumak ve incelemek inanılmaz keyif veriyor bana. Bir de küçüklüğümden beri iyi bir anime fanıyım. Çizimlerim anime tarzı olmasa da hayal gücümü zenginleştirdiğini düşünüyorum. Evet oldu. Çocuklar için uygun bulmadığım içeriklerin olduğu metinler geldiğinde reddediyorum. İstemeye istemeye çizdiğim de oldu. Tabii bu da göreceli bir durum ama bana göre metinde çok daha iyi sahneler varken çizilmesi için farklı sahnelerin seçildiği kitaplar oldu. Çok istemesem de en iyi şekilde yansıtmaya çalıştım tabiki. Klasik bir cevap olacak ama hepsi çocuklarım gibi derler ya, evet aynen öyle. Son çizimlerim diğerlerinden daha iyi görünse de şu çizimim aralarında en iyisidir diyemiyorum. Bu soruya isim isim cevap vermek istersem alanın yeterli olacağını zannetmiyorum. Yazar ve çizer olarak işlerini çok beğendiğim ve yakından takip ettiğim hem yerli hem de yabancı birçok isim var. Kendi yazdığım kitapları resimlemeyi çok istiyorum. Bunun için yazmaya başladığım ama bir türlü sonlandıramadığım iki hikayem de var. Bir gün onları oğluma okuduğumu düşünmek bile heyecanlandırıyor beni. Umarım en kısa sürede gerçekleştiririm bu hayalimi. Yapay zeka çizimlerinin inanılmaz hızlı gelişimi sektör açısından endişelendiriyor beni. Yazılım, referans olarak sizin, benim, aslında bütün çizerlerin eserlerini kullandığı için ortada büyük bir telif sorunu da var. Sürecin nasıl ilerleyeceğini merakla takip ediyorum ben de.


Arjantinli yazar Jorge Luis Borges'in 1975 yılından yayımlanan Kum Kitabı ve 1983 yılında yayımlanan Shakespeare'in Belleği son öykü kitaplarıdır. Bu iki kitap Can Yayınları baskısında bir araya geldi. Kum Kitabı'nda yer alan öykülerde özellikle İskandinav mitolojisinin, tarihin, kitapların ve yazarların arasında geziniyorsunuz. Öykü kitaplarında pek görmediğimiz şekliyle eserin sonunda yer alan sonsöz de Borges'in okura yaptığı bir sürpriz. Kum Kitabı'nın başında yer alan "Öteki" öyküsüyle Shakespeare'in Belleği'nin başında yer alan 25 Ağustos 1983 öyküleri birbiriyle kardeş metinler. Her ikisinde de Jorge Luis Borges'in bir başka Borges'le karşılaşmasını görüyoruz. Ulrike, Borges'in sonsözde dediği gibi onun edebiyatında nadir karşılaştığımız bir aşk öyküsü. There are More Things öyküsünde Borges'in H.P. Lovecraft'a öykünmesini görüyoruz. Bu metin kitabın en gizemli atmosferine sahip öyküsüdür diyebiliriz. Shakespeare'in Belleği kitabıysa yalnızca dört öyküden oluşuyor. Bu öyküler biri hariç daha önce İletişim Yayınları'ndan çıkan Dantevari Denemeler kitabının peşine eklenmişti. Ayrıca Borges'in Babil Kitaplığı dizisinden çıkan 25 Ağustos 1983 ve Diğer Öyküler kitabında da "Shakespeare'in Belleği" haricinde kalan öyküler bulunuyordu. Bu kitapta yer alan öykülerse tıpkı Kum Kitabı'na adını veren öyküde olduğu gibi gerçeküstünün baskın olduğu metinler. Özellikle William Shakespeare'in belleğinin bir adamın zihnini ele geçirişinin anlatıldığı kitaba da ismini veren öykü muazzam. Kısacası bu iki kitapta yer alan öykülerde Borges'in karanlık, gizemli, mitolojik, tarihsel, gerçeküstü öykü dünyasını bulabiliyoruz. Bu anlamda oldukça doyurucu iki eser olduğunu söyleyebilirim.


Bu yazımızda incelemesini yaptığımız kitap, kalplerde zuhur eden sevginin ve varoluşumuzun hakikatine dair bir okuma olup; geleneğimizde yer edinmiş bazı isimlerin sevgi ve aşk üzerindeki tanımlarına yer verilmiş ve "aşk" hakkındaki görüşleri biz okuyuculara aktarılmıştır. - Sufilerin Görüşü: Aşk Allah'tan neş'et eder ve mahlukatın yaradılışının temel sebebidir. - Filozofların Görüşü: Aşkı felsefi bir düstur olarak kabul eden ve varoluş hiyerarşisini düzenleyen bir esas olarak gösteren görüştür. - Ehli Hadisin Görüşü: Bu kısımda da Serrac'dan görüşler aktarılarak aşka dair ince görüşlerden ziyade yaşanmış hadiseler aktarılmış. Daha çok beşeri aşkın üzerinde durulmuştur denilebilir. Kitapta on müstakil isme, topluluk olarak da İhvan-ı Safa'nın görüşlerine yer verilmiştir. Görüşlerine yer verilen isimlerin önce biyografilerine yer verilmiş, böylece İslam düşüne tarihinde bu isimlerin hangi döneme denk geldiklerini okuyucunun anlaması kolaylaştırılmıştır. Bu isimlerin görüşlerini kısa bir şekilde aktarmaya çalışacağız. Tasavvuf tarihinin ilk mutasavvıflarından olan Muhasibi "Allah Sevgisi" üzerinde durmuş bu sevginin şartlarını ve gereklerini dört madde halinde anlatmıştır. İslam filozofları arasında anılan bu grup 52 risaleleriyle "ilk ansiklopedistler" olarak bilinirler. Kitapda da bahsedildiği gibi "Aşk Risalesi" psikoloji bölümünde yer almaktadır. Dolayısıyla "aşk" ve "psikoloji" kavramlarını ilişkilendirmişlerdir. İhvan-ı Safa düşüncesinde varlık hiyerarşisi önemlidir. "Aşk" kavramı da bu hiyerarşi de alt mertebedekini üst mertebeye çıkaran hareket ettiricidir. İncelediğimiz kitapta kısa biyografisinden anlaşıldığı üzere Mes'udi döneminin şartlarına rağmen pek çok ülkeye seyahat etmiş 10. Yy İslam medeniyetine dair pek çok veri toplamıştır. " Aşk" kavramı üzerine düşüncelerine de "Mürucu'z-Zeheb" adlı eserinde yer alan bir tartışmadan ulaşmaktayız. Şahit olduğu tartışmadaki görüşleri bize aktaran Mes'udi geçmiş ve çağdaş düşünürlerin sevginin ortaya çıkışında farklı görüşler ileri sürdüğünü söyler ve Hipokrat'ın görüşlerini aktarır. "Aşıkların Güreş Meydanları" isimli eserinden seçilip alınan bu kısımda aşk ve aşıklara dair hikayeler anlatılmaktadır. Kitapta yer verilen kısmında da aşık kimselerinin şaşırtıcı halleri aktarılmıştır. Biyografisinden anlaşıldığı üzere mutasavvıf olarak karsşımıza çıkan Ruzbihan Bakli, tasavvuftaki bin bir makamdan bahsettiği Meşrebu'l Ervah isimli eserinin aşk makamı bölümü tercüme edilerek aktarılmıştır. Asıl bilgiye sezgi ve keşf yoluyla ulaşılabileceğini söyleyen İbn Arabi "aşkın metafiziksel doğası" üzerinde durmuştur. Müellifin nakledilen eserinin üç bölümüne yer verilmiştir. Birinci kısımda aşk hakkındaki görüşleri inceleyerek farklı zamanlarda yaşamış düşünürlerin tanımlarını aktarmış, ikinci bölümde aşkın insanda zuhuru irade ile mi irade dışı mı olduğu incelenmiş, üçüncü kısımda ise aşk sarhoşluğu ile ilgili analizleri bulunmaktadır. Vahdet-i Vücut taraftarı olan müellifin de aşk hakkındaki görüşleri yukarıda zikrettiğimiz eksende olup buraya alınan risalesinde sevginin hakikati, dereceleri ve kısımları üzerinde durulmuştur. Müellifin aşk hakkındaki görüşlerine geniş bir yer verilmiştir. Eserinde aşkın mahiyeti anlatılmış, dünya sevgisi yerilmiştir. Allah sevgisi üzerinde durulmuştur. Kitap bahsettiğimiz isimlerden ziyade eserlerin içerisinde yer alan geçmiş zamanlarda yaşamış olan düşünürler ve filozofların da aşk tanımlarına yer verdiği için geniş bir yelpazeden okuyucuya bakış açısı kazandırmaktadır. İlgilileri asıl kaynaklara yönlendirmesi açısından da güzel bir kaynakça olarak kendisini okuyucuya sunmuştur. Çoğunlukla mutasavvıfların Vahdet-i Vücut, filozofların varlık hiyerarşisi ekseninde aşk ve sevgi kavramlarını tanımladıklarını gördük. Hadis ilmiyle meşgul olan müelliflerin de risalelerindeki yaşanmış hadiselerin aktarılmış olması da konuyu anlaşılır kılmıştır. Sadık Yalsızuçanlar ve Mehmet Fatih Birgül tarafından hazırlanan eserin yazımızın başında verdiğimiz yazılış gayesine ulaşmış olduğunu söyleyebiliriz. Yazımızı nihayete erdirmeden konuyla alakalı olduğunu düşündüğümüz bir deneyi aktarmak istiyoruz. ABD'de 40 tane bebek üzerinde yapılan bu deneyde, bebeklerin yirmi tanesi normal şartlar altında büyütülüyor. Tüm fiziksel, psikolojik ve sosyal ihtiyaçları karşılanıyor. Kalan yirmi tanesi ise sadece fiziksel ihtiyaçları karşılanarak büyütülüyor. Bakıcılar onları doyuruyorlar, temizliyorlar bunları yaparken de gereğinden fazla dokunmuyorlar, gözlerine bakmıyorlar. Dört ay boyunca sadece bu şekilde iletişim kurdukları ikinci gruptaki bebekler fiziksel bir hastalıkları olmamasına rağmen teker teker ölmeye başlıyorlar. Deney hemen durdurulsa da vazgeçme dönemine giren tüm bebekler ölüyor. Bu akıl almaz deney maalesef çok acı bir şekilde insan gelişiminde ve yaşamını sürdürebilmesinde sevginin önemini gözler önüne sermiştir. Tüm ihtiyaçları karşılanmasına rağmen sevgi gösterilmeyen bebeklerin ölmesi "sevgi" faktörünün yaradılışın özünde ve var oluşun temelinde olduğunu bize gösteriyor. Bahsedilen deneyin asıl kaynağına ulaşamamakla birlikte farklı internet sitelerinde ilgili konuyla alakalı örneklendirme olarak ulaşılmıştır. Günümüze kadar birçok mutasavvıf ve düşünürün görüşlerine yer vermeniz bilgilendirici olmuş.Ve bize göre de aşk varoluşun temelidir.


Ersin Kendir, kitaphaber okurları için soruşturdu. Bildiğiniz üzere hep tekrarlanan klişe bir cümle vardır "Türkiye olarak çok az kitap okuyoruz". Hatta istatistik çıkarılır kişi başına düşen kitap okuma oranı yılda 1-2 gibi filan çıkar. Buna istinaden elini taşın altına koymak isteyen, çabalayan birçok oluşumun varlığı da inkar edilemez. Bu noktada durup düşünmek gerek neden az okuyoruz, nasıl okuma oranı artar, sorun nerede düğümleniyor diye. Bu oluşumlardan biri de "Kitap Okuyan Çocuklar" grubu. Öncelikle söyleşimizi kabul ettikleri için çok teşekkür ediyoruz, daha fazla uzatmadan sözü kendilerine bırakalım. Ben Burçak Salungan Dinç. 3 yaşında bir kız çocuk annesiyim ve Kitap Okuyan Çocuklar Projesinin Gönüllüler İletişim Koordinatörüyüm. Bu yola önce sadece kızıma kitap okuyarak ve onunla kitap okumaya yeniden aşık olarak çıktım. Sonra üye olduğum bir grupta çocuklara kitap okumaları yapmaya başladım. Bu sıralarda Kitap Okuyan Çocuklar Proje Koordinatörü Esra R. Akçay Duff ile tanışıp kendisinin projesinin tüm Türkiye'yi kapsayan çok daha kapsamlı bir proje olduğunu görünce bu proje kapsamında onunla birlikte çalışmaya karar verdim. Şimdi bu projeyle Türkiye'nin her yerine ulaşmak, tüm il ve ilçelerimizde yerel belediyeler kapsamında çocuk kütüphanelerinin açılmasına önayak olmak ve bütün çocuklarımıza kitap sevgisini aşılamak maksadımız. Projemiz esas olarak Türkiye'nin her yerinde okul öncesi ve sonrası çocuklara kütüphane alışkanlığı ve kitap okuma sevgisi kazandırmak amacını taşımaktadır. Bunun için de şu an farklı semtlerde çeşitli parklarda kitap okuma çemberleri ve çeşitli etkinlikler yapmaktayız. Bu noktada 'gönüllüler'imizin yadsınamaz bir önemi var. Örneğin İstanbul'da her Çarşamba Özgürlük Parkı'nda, her Cumartesi Şişli Organik Pazarda, her Pazar da Kartal Organik Pazar'da gönüllü annelerimiz kitap okuma çemberleri düzenliyorlar. Bu etkinlikler ve kitap okuma çemberleri sayesinde çocuklar hem sosyal bir ortamda sosyalleşmeyi öğreniyor hem de kitap okumanın ne kadar keyifli bir şey olduğunu görüyor ve hatta yaşıyorlar. Bu çemberleri projemizde bir nevi ilk adım olarak görebiliriz, bunun devamında Türkiye'nin her yerinde çocuk ve çocuklu aile dostu kütüphaneler kurulmasını amaçlıyor ve bunun için tüm yerel belediyelerle görüşmelerde bulunuyoruz. Projenin ortaya çıkışı ise 2012'nin son günlerinde, proje koordinatörümüz Esra R. Akçay Duff'ın üyesi olduğu 'Emziren Anneler' adlı bir anne grubunda diğer annelerle "Türkiye'de neden çocukların kitap okuyabileceği mekanlar yok? Bu konuda bir şeyler yapmalıyız." diye konuşurken, Esra'nın 'Elele verirsek yapabiliriz' diye düşünmesiyle olmuş. Çok klasik bir cevap olacak ama gerçeği o kadar açık ve net ifade ediyor ki söylemeden edemeyeceğim: "Çocuklar bizim geleceğimiz." Kitap okumanın faydalarını söylememe zaten gerek yok. Bir ülkenin geleceğini düşünüyorsanız, herşeyin eğitimle ve doğru bilgiyle olacağını düşünüyorsanız bunun yolu kitaplardan geçer. Ne yazık ki okumayı sevmeyen hatta kimi zaman okumaktan korkan bir toplumuz, bunun değişmesi gerekiyor ve bir yerden başlamalıyız. Çocukların beyni verilen bilgileri bir sünger misali emiyor, o yüzden onlara bilgiyi nasıl verdiğimiz de çok önemli. Bu noktada interaktif kitap okumaları yapmak, ayrıca çeşitli deneylerle çocukların araştırmaya ilgi duyma potansiyellerini geliştirmek ve de sorgulayarak öğrenmeye yönlendirmek mümkün. Bu sayede ezberle değil ama araştırarak öğrenmeye hevesli çocuklar yetiştirmek de mümkün. Biliyoruz ki kütüphane alışkanlığı kazanan, kitap okumayı ve araştırmayı seven bir çocuk eğitim hayatında da başarılı ve mutlu olacaktır. Son dönemde çocuk kitapları çok değişti. Çocukların gelişiminde her noktaya dikkat ediliyor artık, psikolojik açıdan olsun, kitabın hangi yaş aralığına yönelik olduğu olsun daha dikkatle hazırlanıyor kitaplar. Bu özenin daha da artacağına inanıyoruz. Bu noktada önemli bir konu ise sağlam bir edebiyatla yazılmış Türkçe kitapların azlığı. Piyasada varolan kitapların çoğu çeviri metinler, o yüzden edebi özelliklerinin, ses tekrarlarının birçoğu kaybolmuş durumda. Bir diğer konuysa hem okuma hem görsellik bazında kitabın çocuğa nasıl sunulduğu. Malumunuz okul öncesi çocukların okuma-yazması yok; onlar desenle, kitabın yüzeyiyle , içerdiği renklerle okuma yapıyorlar. O yüzden umut ediyoruz ki yeni çıkacak kitaplar hem çocuklar için daha interaktif hale gelsin hem de Türkçe yazılmış metinler olarak edebiyatı; aliterasyon, kafiye gibi teknikler açısından daha zengin olarak hazırlanmış olsun. İşte tam da bu noktada yeniden gönüllülere getirmek istiyorum konuyu çünkü bu proje gönüllülük esasına dayanıyor. Türkiye'de herşeyin özellikle de çocuklara yönelik etkinlik ve faaliyetlerin yüksek fiyatlarla ailelere dayatılması zaten yeteri kadar kötüyken bizler gönüllü aileler olarak aslında bunun böyle olmak zorunda olmadığını göstermeye çalışıyoruz. Kitap okuma çemberlerimizde dönüşen oyuncaklar yapıyoruz, deneyler yapıyor ve bunlar hakkında çocuklarla sohbetler ediyoruz. Aslında eğlencenin ve öğrenmenin para vermeden de yapılabileceğinin kanıtı bu ve amacımız bunların herkes tarafından yapılabileceğini göstermek. Projemize destek vermek isteyen herkese kapımız açık. İsteyenler gönüllü anne-baba-teyze-amca olup kitap okuma çemberlerimizde kitap okuyarak katkıda bulunabilir ya da çevresindeki çocuk kütüphanelerine gidip inceleme yapıp iyileştirme çalışmaları için bizimle irtibata geçebilir.


Mesele yazmak olunca bunların hepsi aynı potada eriyor sanki. O itki tek bir nedene bağlanamayacak kadar derin geliyor bana. Sırrı kendinden mülhem bir yolculuk hali gibi. Açıkçası yazmaya başladığım ilk zamanlar bunu daha fazla düşünüyordum. Neden yazıyorum? Cevapları sürekli değişen, bulduğu her cevabı her seferinde akla ve kalbe daha yatkın bulan bir ben vardım. Fakat bu kadar devinim yaşayan yanıtlar belki de dediğim gibi tek bir yanıtımın olmamasından kaynaklanıyor. Belki yeni bir sebep aramaya devam ederim. Bulduğumu zannederim ve sonunda yine, yeniden yazabildiğim için yazıyorum derim. Yapılan ve yaşanan hiçbir şeye kutsallık yükleme taraftarı değilim. Bu sadece yazmak üzerine değil. Annelik, kadınlık, öğretmenlik, yazarlık her ne ise. Bu kutsal atfetme durumu bana biraz da tehlikeli görünüyor. Kutsallık bütün hatalardan azade bir çemberin içine sokuyor sanki bizi. Ve o çemberin içinde kendini görmek, yaptığın işi en objektif haliyle görebilmek mümkün mü sorusunu doğuruyor. Kutsallık haresiyle etrafımızı saran her şeyin, bir gün o harenin içine bizi hapsedeceğini düşünüyorum. İnsanız. Ve insan olmanın eksikliği, hamlığı, sorunsallığı içindeyken yazmak nasıl kutsal atfedilebilir bilmiyorum. Benim nazarımda yapabileceği en güzel yemeği yapmış biriyle, elinde kalem tutan biri arasında bir fark yok açıkçası. Metinlerarasılık postmodern edebiyatın sevdiğim imkanlarından biri. Çizgide Bir Kukla'da da kullanmaktan keyif aldığım, dahası okurla buluştuktan sonra onlarda da karşılık bulduğunu gördüğüm öykülerim var. Hayatın içinde de bir kapının başka bir kapıyı açması, yeni bir kapı açamasa da en azından bir pencere aralamasını seviyorum. Bir metnin sizi başka bir metne sızdırması, okurun da bu yolculuğa dahil olması hoş geliyor bana. Yazarla okur arasında gizli, örtük bir anlaşma gibi. Bir şablona oturtma meselesine gelirsek ben hiçbir edebi türde kesin çizgilerin, tanımların, taslakların keskinliğine inanmıyorum. Bir gün öyle bir metinle karşı karşıya kalırız ki oluşturduğumuz bütün şablonlar tepetaklak olur. Edebiyat gücünü bence tam da bu damardan alan bir alan. Kitabım çıkmadan evvel yaklaşık 4-5 sene işin mutfağında vakit geçirmiş biriyim. Dergileri ve orada yer almayı, kitaptan evvel küçük bir okur kitlesi oluşturmayı ve yazdıklarınıza dair onlarda bir fikir oluşturma yönünü seviyorum. Elbette bu yolu tercih etmeyenler de olabilir. Bu benim izlediğim bir yoldu. Artan maliyetlerle birlikte dergilerin fiyatlarındaki yükseliş onlara erişebilirliğimizi kısıtlasa da mümkün olduğunca takip etmeye çalışıyorum. Bir dergide şahane bir öykünün başında daha önce rastlamadığım bir isme rastlamak beni heyecanlandırır mesela. Ya da henüz kitabı olmayan ama dergilerden ismine aşina olduğum bir ismin metnine şahitlik etmek. Bunlar da benim küçük dünyamın mutlulukları: ) Kapanan, zora düşen her derginin de canımızı acıttığını belirtmek isterim. Dilerim var olan ve yola henüz başlayan ya da başlayacak olanların yolu uzun olur. Yazamasam ne olurdu, belki daha rahat bile ederdim. Yazmak bitmek bilmeyen bir zihin işçiliği. Bir şeyler izlerken, birilerini dinlerken, önünüzdeki işi yaparken akıl hep başka yerde. Ve bu çok yorucu. Belki biraz da deli işi. Çocukların banyosunu yaptırmış, yarınki giysilerini ütülemiş uyumak için henüz biraz vakti olan birinin iç huzurunu çoğu zaman yaşayamıyorum. Fakat içimdeki boşluk da yazmak dışında başka bir şeyle dolmuyor. Yazarın dediği gibi dolmayan boşluklar ve atılamayan fazlalıklar arasında salınıp gidiyoruz. Kurguların kaderimi etkilediğimi söyleyemem belki ama yazmaya başladıktan sonra insanlara, olaylara bakış açımın oldukça fazla değiştiğini söylebilirim. İnsanın ne kadar çetrefilli bir varlık olduğunu daha net görmeye başladım. En yapmam dediklerimizi ne olursa yaparız, ne yaşarsak bir daha aynı kişi olamayız, neyle karşılarsak içimizde o hep bastırdığımız ama açığa çıkmak için fırsat kollayan diğer kimliğimizi görünür kılarız... Bütün bunların cevabı insana dair daha geniş bir pencere açıyor bana. Haliyle yazdıklarımız yazgımızı etkiliyor mu? Doğrudan olmasa bile dolaylı olarak evet. Ben kavramlara sınırlara çok fazla takılan biri değilim. İsteyen hikaye der isteyen öykü. Öykü dediğimiz türün bile bin farklı tanımını yapabiliriz. Bu öyküdür, değildir dediğimizde bile onlarca tez- antitez üretebiliriz. Fakat kişisel tercihime gelecek olursak ben öykü demeyi tercih edenlerdenim. Hikayenin öyküleştirilerek bir tür haline geldiğini düşünüyorum. Yaşamımızdan onlarca yüzlerce hikaye gelip geçerken bunlardan öyküleştirilecek olabileceklerin kaleme alınmaya değer olduğuna inanıyorum. Her yazarın söylediklerinin kendini bağladığını düşünürsek sanırım benim tanımım, tercihim de bu. İyi bir öykü okuru olmadan iyi bir öykücü olmak mümkün mü? Hatta biraz daha genelleyip iyi bir okur olmadan iyi bir yazar olmak mümkün mü? Kendimi bu konuda hep yetersiz hissederim. Evde okunmamış onlarca kitap, sepetimizde bekleyen kitaplar, sepete atılmak için ekran görüntüsü alınmış kitaplar, arkadaşlardan "ben bunu okuyup sana veririm" diye alınmış kitaplar... Bütün bunlar varken iyi bir okurum demek bana biraz iddialı geliyor. İyi bir okur olmaya gayret gösteriyorum diyebilirim. Çağdaşları mutlaka takip ederim. Yeni çıkan kitaplardan haberim olur. Sepetime eklerim: ) Her ay farklı bir dergiyi almaya çaba gösterir isimlere dikkat kesilirim. Son dönemde Elvan Kaya Aksarı'nın Vacilonda Yayınları'ndan çıkan Saatçi İbrahim Efendi adlı novella diyebileceğimiz uzun öykü kitabı ve yine aynı yayınevinden çıkan Pandispanya Gazetesi son dönem ilgimi çeken, beğenerek okuduğum kitaplardan.


Nimet beraberinde külfeti de getirir imkanlarıyla beraber. Sanal dünyanın erişim kolaylığı; sağlı-sollu, inişli-çıkışlı, zehirli-şifalı kulvarlarında, vakitsiz ve sınırsız yürümemize olanak sağlıyor. Kuytu köşelere ısmarladığım içe dönüş saatinde, "karşı ya da karşıt bir ses" beklentisi içinde olmadan edememiş, bu çatışmalı olanaklar arasında çıktım arayışa aylar evvelinde. Bazen yetişmez. İç dünyanıza gelmesi beklenen sese bazen, kitap, şiir, mizah, film yetişmez. Asi dünyanız yorgunluğunu itiraf eder ve der ki: "Bana nasihat ver ey nerede isen güzel insan!" İşte böyle bir süreçte YouTube kanalında Beyhan Hocayı tanıdım. Olasılıkların şifahi yanına denk gelişim ayrıca motive ediciydi. Nasihate susamış gibi kaptırmıştım kendimi. Ve merakla peşi sıra gelen kitaplarına doğru yolculuğum başladı. Okuma sıralaması ters başlangıç olsa da hissimin ve ihtiyacımın göstergesiyle seçtim Senin Suçun Değil kitabını. Genel gözlemim; yazarların pek çoğunun, yazı tınısı ile konuşma tınısının uç noktalarda seyrettiğidir. Kitabında akıp gittiğiniz bir yazarı dinlemenin bir dakikası bile işkenceye dönüşebilir. Beyhan hocamız bu genel gözlemimde istisna yerini alanlardan oldu. Sadece bununla sınırlı kalmadı. Bir iki noktada da ayrıcalıklı yerini aldı hocamız. Yetersiz, eksik hissettiğim yerlerde sımsıkı sarıldığım kişisel gelişim kitapları ile aramdaki mesafe baya açılmış olsa da, kıyas yapabilecek kadar anın kokusu gelebiliyor psikoloji tabanlı "Senin Suçun Değil!" kitabıyla. Her şeyi yapabileceğimize inandıran kitaplardan nasibini alanlardan biri olarak, "Kişi iddiasından vurulur!" deneyimiyle öğrenmişliğim olsa da, iç dünyamızın köken bilimi, bize bambaşka bilgilerin kapısını aralayarak şaşırtma kudretiyle karşımıza çıkıyor. Dünya gerçeğini, insani özellikleri- yaşadığı ortam ve koşulları görmezden gelmeden, ayakları yere basan, bilim, tecrübe, gözlem destekli bilgilerini paylaşırken, insanı mutlu sabahlara uyandıran hayallere destek olmaktan da geri durmuyor Beyhan hocamız. Bir dönem çıkışıyla birlikte binler satan kişisel gelişim kitaplarındaki "İçindeki gücü keşfet, her şey olabilirsin-yapabilirsin. İste yeter!" gibi bir iddiası yok. "Uçamazsın, çünkü sen insansın! İstediklerini kendi gerçekliğinde değerlendir ve dünya gerçeğini hafife alma ama senin ve dünyanın; kendini gerçekleştirme sürecine, engel olmasına da müsaade etme!" diye örneklendirebilirim yaklaşım tarzını. Yaşam koçları ile psikologlar arasındaki çatışma her iki alanın ehlilerince, kesişme noktası yakalayabiliyor ve bunun; yazınsal, sözel anlatıma yansıması oluyor. Yazım tarzında yazar-okur resmiyetini kaldırıyor. Sen-ben samimiyetini kullanmayı tercih ederek; doğru bir tercih yaptığını, "Hadi başını omzuma koy, halledemesekte halleşelim!" diyen, şefkat hissini verişiyle görmek mümkündür. Çok bizden, çok içimizden, havaya uçmayan, yerin dibine saklanmayan, kimi zaman kendi hayatından kesitlerle verdiği örneklendirmeleri, yalnızlığı hafifletiyor. Çaresizliği kış uykusundan uyandırıyor. Pasif okuyucu olmanızı istemiyor, ara ara ödevler veriyor. Çoğu gelişim eserleri bunu yapıyor olabilir. Bütünüyle kıyas yapmak tarafımca uzun yıllara çarpacaktır ancak okunanlardan yola çıkarak; "kürsüden ders anlatan hoca- halka karışan hoca" ayrımını yapmak çok zor olmuyor. Kendisinin de vurgulamak istediği gibi, "Hazır olan içindir vazife. İyileşmeyi istemekten evvel, iyileşme sürecine hazır olmakla başlıyor iş. Hazır olanlar için sıkı bir ruh detoksu tarifi veriyor, soru ve ödevlerle. Kitabı okumak bir - iki - üç güne maloluyorsa, okur üzerindeki işlevi hazırlık sürecinden iyileşme sürecine geçene kadar devam edecektir. "İnsan kendini nasıl tarif eder, evren her geçen gün genişlerken?" diye yazmıştım yıllar önce. Biter gibi görünen tekamül yolculuğumuzun son nefese kadar devam edeceğini anlamakta, vakti gelince oluyor. Her yeni insanla birlikte kazandığımız, kendimize dair yakaladığımız dipnotlar... Evrenin genişlemesi kadar dehşet ve muhteşem bir şey. Bilinmezlerimiz... Bizi ürküten derin dünyamız... Bilmek istiyoruz tıkandıkça. Çözmek istiyoruz bulanıklık arttıkça. Yapmanın nasıllığı, yapmanın kestirme yolu. İlim ehlileri der; "Usulsüz vusul olmaz!" Ve bu sebeple olsa gerektir; "beni bana getirecek yine benden bir kişi" ye muhtaçlık haliyle, yol ehli arıyoruz. Beyhan hocamız elindeki veriler ışığında bir abi gibi bir dost gibi gösteriyor okuruna kestirme yolu "Senin Suçun Değil!" diyerek. Çıkışıyla çok satan kitaplar arasında yerini alması, "popüler olanın her zaman verimsiz olmayacağı" istisnai durumunu kazanımlarıma ekledim. Beş bölüme ayırdığı kitabında; "ailenin bıraktığı derin izler" den başlangıç yapıyor. "Aile dışı etkenler", "Sık karşılaşılan sorunlu ilişkiler", "Zihinsel virüsler" diye devam edip "Geçmişin hasarlarını onarmak" bölümü ile nihayete erdiriyor. Sezen Aksu'nun söylediği, "Masum değiliz hiçbirimiz" sözlerinin yankısı oluyor kendimizi gerçekleştirme aşamasında. Saldırarak savunmaya alan yanımızın duvarlarını kırıyor ve suçlu olmanın masum olmak kadar insani olabileceğini tekrar tekrar anlatıyor Beyhan hocamız; suça teşvik etmeden, masumiyeti kutsallaştırmadan. Suçumuz olmayışını bilmek iyi geliyor. Suçlu olduğumuzu görmek can sıkıcı ama hafifleten etkisi olabiliyor. Hikayesini dinleyince herkesin masum olabileceğinin mümkün olduğunu görmekse; öfkemizi frenliyor, anlayışımızın vitesi arttırıyor. Yüklü ama bir o kadar tatlı bir yolculuktu bu kitapla tanışmak. Ödevlerle birlikte kırk adet soru cevaplanmak üzere defterimde beni bekliyor şimdi. Orhan Baba'nın "Ben kendim bir alemim şu alemin içinde" sözlerinden gelen yankıyla; Suçumuzdur ya da değildir. Kendimizi seyre çıkmışız gafletten beri. Vurgun yediğimiz yerde tedrisat kurarız alem içre el alemden beri.


İnsan da bir anlamda kukladır. Tek fark bir özgürlük yanılsaması içinde olmasıdır. Yani bir bilince sahip olduğuna inanır. Kendi iplerinin başkasının elinde olduğuna inanmaz. Materyalistlere göre insan, evrimsel kazaların sonucunda özfarkındalık edinmiş kukla benzeri bir yaratıktır: "Bilimsel materyalizmin en iddialı biçimlerine göre insanlar gerçekten de kukladır: Evrimsel bir kaza sonucunda özfarkındalık geliştirmiş, genetik iplerin oynattığı birer kukla." (s-14) Özgürlük kazanmış üstün bir kukla olarak insan, iplerinden kurtulduğunu zanneder. Bu tam anlamıyla bir yanılsamadır. Gnostikler dünyayı iyi bir Tanrının yarattığı tezini reddederler. Onlara göre böylesine kötü bir dünyayı yaratan bildiğimiz Tanrı olamazdı. Bu dünyayı kötü, beceriksiz, delirmiş, bunamış ya da çoktan ölmüş bir demiurgos yaratmış olabilirdi. İnsan maddi dünyada hapsolmuş, karanlık kosmosta kıstırılmış, gerçek durumlarından habersiz biçimde yaşayıp gidiyordu. Zaten hatalı tasarlanmış, kötü üretilmişlerdi. Eksik varlıklardı. Bu kölelikten ancak özel bir bilgi edinerek kurtulabilirdi. Gnostikler, geleneksel bilginin tersine, insanın cennetteki Bilgi Ağacı'nın meyvesinden yiyince özgürlük kazandığına ve kölelikten kurtulduğuna inanır. Fakat özgürleşince aynı zamanda evrende yabancı olduklarını keşfettiler. Bu noktadan sonra da kendi kendileriyle ve dünyayla savaş halinde oldular. İnsanın hikayesiyle robotların hikayesi arasında paralellik kurarsak bittabi zamanla robotlar da özgür iradeye sahip olabilirler. Robotbilimin öncüleri Norbert Wiener ve John von Neumann, yapay zekanın ya da özfarkındalığı yüksek bir türün evrimsel bir kaza sonucu gelişmemiş insan düşüncesini aşabileceğine inanıyorlardı. Nasıl ki kendine özgü bir zekaya sahip doğadan pay alan insan, zamanla bilinç kazanarak doğaya başkaldırıp onu hakimiyeti altına almışsa, insan yapımı makineler de insan doğasından birtakım özellikler taşıyacağı için zamanla özbilinç kazanıp insanları hakimiyeti altına almaya çalışabilirdi: "Wiener ve Neumann düşünen makinelerin kontrolden çıktığı veya yaratıcıları tarafından anlaşılmaz hale geldiği durumlar tahayyül etmişlerdi. Örtük biçimde, makinelerin doğal seçilim yani amacı ve yönü olmayan bir süreç yoluyla gelişeceğini fark etmişlerdi. Kendi yarattığı makineler insanı eninde sonunda yerinden edebilirdi. Artan bilgi ve gelişen icatlar, sonunda pekala insanı gereksiz kılabilirdi." (s-72)... Makinelerin son birkaç yüzyılda kaydettiği olağanüstü gelişmelerin, doğal dünyanın yaşadığı değişimlerin ne kadar çok ilerisinde olduğunu düşündüğümüzde çok yakın bir gelecekte mekanik bilincin neye dönüşeceğini kestirmekte zorlanabiliriz. Ama kesin olan şu ki geçmişte ürettiğimiz alet ve makinelerin günümüzde üretilen yapay zekalı robotlara göre ne kadar basit kaldığını fark ettiğimizde makinelerin bilinç kazanma ihtimallerinin imkan dahilinde olduğunu söyleyebiliriz.


Türk şiirinin yaşayan değerli isimlerinden Bekir Sıtkı Erdoğan'ı kaybettik. "Hancı" ve "Kışlada Bahar" isimli şiirleriyle tanınan Bekir Sıtkı Erdoğan dünyaya veda etti. 1926 doğumlu olan Erdoğan 88 yaşındaydı. Haydarpaşa GATA Hastanesi'nde dört gündür komada olan Bekir Sıtkı Erdoğan, 24 Ağustos 2014 Pazar günü saat 18.00 civarında hayata gözlerini yumdu. Şair Bekir Sıtkı Erdoğan'ın cenaze namazı 25 Ağustos Pazartesi günü ikindi namazını müteakip Üsküdar Çiçekçi'deki Selimiye Camii'nde kılındıktan sonra memleketi olan Karaman'a götürülecek. Bekir Sıtkı Erdoğan, 1926 yılında Karaman'da doğdu. Kuleli Askeri Lisesi ve Kara Harp Okulu mezunu idi. Kıta subaylığı yaptı. Bu arada Ankara Üniversitesi, Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi'ni bitirdi. Heybeliada Deniz Lisesi, İstanbul Alman Lisesi ve Marmara Koleji'nde edebiyat öğretmenliği yaptı. Aruz, hece ve serbest vezinle şiirler yazdı. Şiirlerinden bazıları bestelendi. Rubai türündeki şiirleri başta Hisar, Türk Edebiyatı, Yüzakı ve Kubbealtı Akademi Mecmuası olmak üzere bir çok dergide yayımlandı. Kitaphaber olarak yakınlarına ve şiire baş sağlığı diliyoruz.


İnsanı yazmaya yönelten etkenler nelerdir? Bu soruya cevap olabilecek onlarca cümle kurulabilir şüphesiz. Yaşadıklarını yeniden kurgulayarak anlatmak için, yaşayamadıklarını yaşamış gibi anlatmak, keşkelerini veya pişmanlıklarını itiraf etmek için. Bambaşka bir dünya hayal edip yarattığı bu sanal gerçekliğe inanmak için. Üzgün olduğu için. Aşık olduğu ya da olamadığı, nefret ettiği, kıskandığı, sevindiği, belki hayal kırıklığına uğradığı için. Belki de yazmasa deli olacağı için... Beni yazmaya yönelten tek etkense ilkokul sıralarından beri içinde bulunduğum okur olma halinin bana yetmemeye başlaması. Anlatmak her şeyden önce bir ihtiyaçtır. Sözlü iletişimin başladığı ilk günden itibaren insanlar masallarla, efsanelerle anlatı ihtiyaçlarını karşılamaya çalışmışlardır. Bireysel tesirlerinin yanı sıra özellikle toplumu etkilemesi bakımından da anlatılar çok önemli bana göre. Toplumun zaman içinde değişen sosyal yapısı, zevkleri, dünya görüşleri ve eğilimleri anlatılarla kuşaktan kuşağa aktarılır. Buradan yola çıkınca anlatının kutsal bir yanı benim için de vardır diyebilirim evet. Hiç gerekli değil inanın. Kendini ifade etmek, gizinde kalsın istemediklerini anlatmak için kalemi eline alıyor yazar. Hiç kimsenin, şu akıma dahil olayım veya şu tekniğin imkanlarını nasıl zorlasam ki diyerek masaya oturduğunu düşünmüyorum. Hikaye aklınıza geliyor ve kağıda inerken herhangi bir şablondan bağımsız olarak kendi yolunu buluyor. Edebiyat dergileri, edebiyatla ilgilenen herkesin yolunun bir şekilde geçtiği bir mutfak. Sizi okurla buluşturmaktan daha önemlisi öykülerinize dışarıdan bir gözün bakmasına fırsat tanıyan bir mecra aynı zamanda. Yollayıp olumsuz cevap aldığınız bir metin üzerinde yeniden düşünüyorsunuz, bazen metni tamamen değiştiriyorsunuz, bazen de silip yeniden yazıyorsunuz. Bakın ne çok ivme kazandırıyor yazma rutininize. Bunların dışında kabul alıp yayımlanmışsanız da yaşattığı mutluluk azımsanmayacak kadar çok. Güzel işler çıkarmak için mutfakta vakit geçirmek gerekir diye düşünüyorum. Dergiler canımızdır. Yazarken aslında tek muhatabım sözcükler. Birisine anlatır gibi değil de zihnimde yarattığım bir olayı daha önce yaşamışım gibi hatırlamaya çalışarak kağıda geçiriyorum, kendimi içinde hissettiğim sahneyi kelimelerle resmediyorum. Bunun için karşıma kimseyi almaya ihtiyaç duymuyorum, yalnız sözcüklerle iletişim kuruyorum. Benimki gök kubbede hoş bir seda bırakma gayesi, bir çeşit varoluş sancısı belki. Şu koca dünyadan geçmiş ve geçecek milyonlarca insan arasında zerre kadar da olsa yer edinme çabası. Yazmasam ne olur? Deli olmam mesela. Bana seda olacak başka bir araç bulurum kendime. Makrome örmeyi öğrenirim belki, resim yapmaya merak sararım, kaligrafi kurslarına kaydolurum, çalmayı başarabileceğim bir enstrüman peşine düşerim. Bu soruyu birkaç ay öncesinde sormuş olsaydınız hiç düşünmeden, ne ilgisi var canım, diye cevaplardım muhtemelen. Fakat yakın zamanda yaşadığım bir olayda İjala'nın Paşası adlı öykümde anlattığım bir sahne, gözlerimin önünde birebir yaşandı. O an dehşete düştüm ve o günden beri yazdıklarımı mı yaşıyorum sorusu zihnimde dolanıp duruyor. Yazma süreci her şeyiyle bir yolculuk benim için, yolda olma hali. Gerçekten bir yarış gibi düşünmek istemiyorum bu yolculuğu ben. Şakadan da olsa istemiyorum. Geçmek istediğim değil düşe kalka, sevine üzüle ama hep yan yana, omuz omuza beraber yürümek istediğim arkadaşlarım var. Şiddeti zaman zaman artan bu hararetli fikir ayrılığında tarafsızlığını koruyabilenlerden değilim maalesef. Hikaye ve öykü sözcüklerinin tarihlerinden ve kökenlerinden anlatmaya başlarsam söz Tanzimat Dönemi'ne hatta Türklerin İslamiyet'i kabulüne kadar gidecek. İşin içine Nurullah Ataç girecek, yeni bir tartışma başlayacak. Sait Faik demesem ayıp olacak. Divan-ı Lugat-it Türk'ten söz etmesem içime sinmeyecek. En iyisi ben size en kısa şekliyle öykü ve hikayenin bendeki farkını söyleyeyim. Hikaye, ele alınacak olay veya konunun sözlü olarak anlatılan haliyken öykü, hikayenin belli bir disiplinle sistemli bir şekilde kağıda geçmiş halidir. Evet, öykü yazıyorum ve öykü okumalarını önemsiyorum ama sıkı bir roman okuruyum aynı zamanda. İlgiyle takip ettiğim ve abone olduğum edebiyat dergileri de var. Hatta onları yıllık olarak biriktirip arşivlemek gibi bir alışkanlığım bile var. Bunların dışında, yeni çıkan kitapların isimlerini yazdığım ve satın aldıkça üstlerini çizsem de alta doğru uzayıp giden bir alınacaklar listem hep yanımdadır.


Müslümanlar her gün "La İlahe İllallah" kelimesini ezanlarında, kametlerinde, hutbelerinde konuşmalarında defalarca söylerler. Şehadet kelimesi; yer ve göklerin kendisi ile kaim olduğu, bütün mahlukatın onun için yaratıldığı, Allah'ın nebi ve rasullerini kendisiyle gönderdiği, kitaplarını onun için indirdiği, şeriatini onun için koyduğu bir kelimedir. Bu kelime gereğince yaratıklar, mümin ve kafir, iyi ve kötü diye iki sınıfa ayrılırlar. Bu kelime; yaratılışın gayesi, emir ve yasakların, sevap ve cezanın kaynağı, mahlukatın kendisi için var edildiği, sorgu ve yargılamanın kendisi hakkında yapıldığı kelimedir. Sevap ve ceza onun üzerine kurulur. Kıble onun üzerine temellendirilmiştir. Din o kelime üzerine tesis edilmiş, cihat kılıçları onun için sıyrılmıştır. Bu Allah'ın bütün kullar üzerindeki hakkı olan kelimedir. O İslam'a giriş kelimesi, selamet yurdu olan Cennetin anahtarıdır.


- 1931 yılında Suriye'nin Golan bölgesindeki Bi'ri Acem köyünde doğdu. - Çerkez asıllı, Adigelerin Abzeh kabilesinin Tsey sülalesine mensup bir ailenin çocuğudur. - Ezher Üniversitesi'nin orta bölümünü okudu. - Ezher Üniversitesi'nin Arap Dili ve Edebiyatı Fakültesi'nden mezun oldu. - 20'li yaşlarında başlattığı yazma, araştırma, inceleme ve konferans verme faaliyetlerini bir ömür boyu devam ettirdi. - Cezayirli büyük düşünür Malik Bin Nebi'nin öğrencisi ve takipçisidir. - Fikir ve mücadelesi sebebi ile Suriye'de 14 yıl hapis yattı. - 2012 yılının Kasım ayında, ailesi ile birlikte Türkiye'ye hicret etti. - "Bireysel ve toplumsal değişmenin yasaları" isimli kitabı ilk olarak İnsan Yayınları tarafından dilimize çevrilerek 1984 yılında yayınlandı. - Pınar yayınları bütün eserlerini neşretmeye devam ediyor. - 30 Ocak 2022 yılında İstanbul'da vefat etti. - Cevdet Said, şiddet karşıtı bir teorisyendir. Teorisinin kendi içinde bir disiplini vardır. - Kur'an ayetlerine geleneksel yaklaşım dışında yorumlar getirir. Bununla birlikte modernist değildir. Geleneği farklı yorumlar denirse daha isabetli olur. Hadis ve sünnet karşıtı değildir. - Fikirleri "ılımlı" kesim tarafından sahiplenilir. Fakat bu durum Cevdet Said'e haksızlıktır. Cevdet Said, ılımlı değil anti militaristtir. - Hak batıl mücadelesinde gerçek mücadele yönteminin fikir mücadelesi olduğunu savunur. - Fikirleri ve duruşu için temel kaynak olarak vahyi merkeze koyan bir anlayışa sahiptir. - İnsanları Kur'an'ı anlamaya yönlendirmek temel amacıydı diyebiliriz. - Muhammed Esed, Muhammed İkbal, Malik Bin Nebi, Mevdudi, Arthur Herbert Wilde, Martin Heidegger, Michel Foucault istifade ettiği ve kitaplarında referans verdiği isimlerdir. - Çağrısı bir öze dönüş çağrısıdır. İslam düşüncesinin sorunlarının vahiy ile fikri ve felsefi yenilenme ile aşılabileceğini savunuyor. - Kitaplarında merkeze aldığı konular başlıca şöyle sıralanabilir: İslam düşüncesinin yenilenmesi ve düzeltilmesi, şiddetsiz direniş modeli, toplumsal değişim, ferdi değişim, afaki ve enfüsi ayetlerin okunması, birlikte yaşam modeli. - Fikirlerinin izahında delil vermeye önem veren bir düşünürdür. 1.Düşüncede Yenilenme: Cevdet Said ile yapılan röportajlardan derlenen bir eserdir. Kitaptaki başlıklar: Düşünce dünyasıyla tanışma, kavramlar, Müslüman dünyanın kronik sorunları, aktüel siyasi gelişmeler. 2. Değişim Rüzgarları: Cevdet Said'in kendi köyünde yaptığı sohbetlerin/derslerin derlenmesi ile meydana gelen bir eserdir. Diyalog, hoşgörü, kanun hakimiyeti, çoğulculuk, silahlı mücadelenin tenkidi, Batının üstünlüğünün kabulü başlıkları işlenmektedir. 3. Ademoğlunun İlk Mezhebi: Cevdet Said'in neşredilen ilk eseri olma özelliği taşıyan eser, şiddet karşıtlığı ve şiddetsiz direniş fikrinin ana başlıklarını içermektedir. Kitapta verdiği ana mesaj; şiddet yöntemi kaybettirir, şiddetsiz yöntem başarıya götürür. 4. Bireysel ve Toplumsal Değişmenin Yasaları: Fert ve toplumun değişiminin imkanı üzerinde duran eser, değişimin kaynağının fert ve toplumun kendisi olduğunu savunur. 5. Güç, İrade, Eylem: Cevdet Said'in fikri mücadelenin önemini ve yöntemini ortaya koyduğu eseridir. Fikri mücadele dışındaki mücadele türlerini eleştirdiği bir eserdir. Cevdet Said üzerindeki Malik bin Nebi etkisinin en net görüldüğü eserdir. 6. Adem'in Oğlu Habil Gibi Ol: Savunduğu bütün fikirlerin ilk kaynağı olarak Habil ile Kabil arasındaki mücadelede Habil'in duruşu ve yaklaşımı olduğunu ortaya koyduğu eserdir. 7. Din ve Hukuk: Toplumların yaşadığı sorunlardan sorumlu olanların başında aydınların geldiğini savunan eser, demokrasi rejimini öven ve gerekli olduğunu savunan bir eserdir. "Cevdet Said Hayatı ve Düşünceleri" adlı belgeseli Youtube'da ayrı ayrı- Arapça, Türkçe ve Çerkesçe olarak izlemek mümkün.


Müslümanlar ve modernizm ya da modern dünyada Müslümanca yaşamak... Rasim Özdenören her geçen gün bizim olmaktan çıkan dünyada, Müslümanca nasıl yaşanır, dahası dünya nasıl İslam kılınır, sorunlarını Müslümanca Yaşamak kitabında inceliyor. Evvela Özdenören, Müslümanca Yaşamak'ta düzlemini sağlam bir muhakeme üzerine kuruyor: Tesir etmek. İnancını samimi yaşayanlar, 'ötekini' etkiler. Müslüman inancında samimiyse, sorun yoktur, er-geç dünya bizim kılınacaktır, bu haliyle ötekini etkilemesi kaçınılmazdır. Ama samimi değilse Müslüman... İşte Özdenören tam da bu noktaya dikkat çekiyor. Özdenören, bizi Müslüman'ın Kur'an merkezli zihin haritasını çıkarmaya davet ediyor. Kitabında kendi çıkardığı haritayı okuduğumuzda, özellikle birkaç hususun/kavramın altını kalın çizgilerle çiziyor. Bunlar, yaşama tarzını belirlemek, bilinçli müdahale etmek, yerinde ve zamanında eylemde bulunmak , samimi olmak, sabırlı olmak, azmetmek, bütünlükçü düşünmek, İslam'ın evrenselliğini yakalamak. Sonra Müslümanların eksiklerini sıralıyor Özdenören, ruhun muştusunu veren yedi güzel adamdan birinin acısını yüreğimizin derinliklerinde hissederken. Madem Hazreti peygamber buyurmuş, dünya ahretin tarlasıdır, ahreti kazanacak bir başka zemin yoktur; o halde bu zemini neden sekuler hale gelmesine müsaade ediyoruz, zemini tepeden tırnağa İslamlaştırmıyoruz. İslamiyet, ne Hıristiyanlık gibi ruhbanlık taşır içinde ne de Yahudilik gibi cenneti yeryüzünde inşa etmeye kalkışır. İslamiyet, dünyayı ahreti kazanma yeri/vesileler yurdu/sebepler dairesi olarak görür. Kitaptan hareketle kendimize soralım: Neden bu zemine sahip çıkmıyoruz, zemine kapılmadan? Neden bu zemini İslamlaştırmıyoruz, özümüzden sapmadan, hakikatimizden taviz vermeden? Dahası ve vahimi, neden zemini amaç haline getirmişiz, araç yapmamız gerekirken? İki noktada Hıristiyanlara ve Yahudilere benzeme yoluna gidiyoruz ve Özdenören'den uyarılar alıyoruz. Zemini hiçe saymak Hıristiyanlar gibi, zemine taparak Yahudiler gibi... Oysa İslamiyet, muvazene dinidir. Yine Hazreti peygamberin kutsi sözüyle ifade edersek, hiç ölmeyecekmiş gibi dünya, yarın ölecekmiş gibi ahret için çalışmak gerekirken. Hazreti peygambere tabi olmak demek, dünya-ahret dengesini sağlamak demektir. Müslüman'ın zihin haritası onlar tarafından belirlendiği ve şekillendirildiği için dünya-ahret dengesi sağlanamıyor. Bizim ne yapıp edip bir an evvel kendi kelimelerimizle, kavramlarımızla Kur'an merkezli zihin haritamızı çıkarmamız gerekir. Ki böylece muvazeneye kavuşup, ayağa kalkalım. Müslüman yaşamak demek, Müslümanca ölmek, Müslümanca dirilmek demektir. İlginç olan husus şudur ki, Müslümanca düşmeyen Müslümanca kalkamaz düştüğü yerden. Müslümanlıkla alakası olmayan, dahası yeminli İslam düşmanlarının istediği biçimde düşüyoruz yere. Bu yüzden secdelerimizde garip siluetler görünüyor, yabancısı olduğumuz sesler kulaklarımıza çalınıyor, soğuk sular ayaklarımızın altından akıyor. Bu yüzden mi Rabbimizin razı olacağı şekilde belimizi doğrultamıyoruz? Kıyamdayken, onların buyurduğu, öngördüğü, tanzim ettiği dünyevi meşgaleler 'film şeridi' gibi geçiyor gözlerimizin önünden, içimizden, kalbimizden. Çünkü ayaklarımızın altındaki zemin ziyadesiyle profan/sekuler. Çünkü kederlerimiz ziyadesiyle dünyevi, düşlerimiz ziyadesiyle uzun, kaygılarımız pek pervasız, ruhumuz dağınık, fikirlerimiz izole ve fundamantalist. İşte Müslümanca Yaşamak bütün bunlara karşı bir uyarı niteliğindedir ve ne yapılması gerektiği konusunda da fani dünyadan baki ahrete yolculuk yapan Müslümanların kaza yapmaması için (ğayrilmağdubi aleyhim ve leddallin; Fatiha: 7) Ku'ran merkezli hakiki bir yol haritasıdır.


Kitaphaber sitesi, kültür dünyasına zengin katkılarla on iki yılını geride bıraktı. Kitap tanıtım ve eleştiri yazılarının yanında şair ve yazarlarla yapılan canlı yayınlar ve söyleşilerle de kültür dünyamızı genişletmektedir. Kitaphaber ailesine destek ve emek veren bütün yazarlar bir birlik içinde titizlikle hareket etmekte ve yapılan bütün faaliyetler gönüllülük esasına dayanmaktadır. Bu güzel birlikteliği okuma alışkanlığı kazandırarak geliştirmek için de 81 ilde yüzlerce kişinin aynı kitabı okuyup düşüncelerini paylaşacağı bir birliktelik kurma fikri Kitaphaber ekip toplantısında doğmuştur. Geçirdiğimiz Asrın Felaketi Depremin ardından toplantılarımıza yeniden başladık. Biriken kitaplarımızı toplantılarımızla telafisini sağladık. Okuma kitabımız koordinatörlerce her okurun kazanımında olması gerekli eserler arasından farklı türlerden seçilmektedir. Kitaphaber Okuma Grupları 2023 /1. Kitap Listesi'ni okudu. Denizli Okur Grubu; Özlem Karapınar koordinatörlüğünde, eserlerin kazanımı gerçekleştirildi. Kırıkkale Okur Grubu; Gurbet Lüy koordinatörlüğünde, eserlerin kazanımı gerçekleştirildi. Bursa Okur Grubu; Merve Yurtsever koordinatörlüğünde, eserlerin kazanımı gerçekleştirildi. Kütahya Okur Grubu; Müzeyyen Çelik K. koordinatörlüğünde, eserlerin kazanımı gerçekleştirildi. İstanbul Okur Grubu; Ülker Gündoğdu Koordinatörlüğünde, eserlerin kazanımı gerçekleştirildi.


Muhammed Mursi'nin evinde gergin bir bekleyiş vardı. Evinin etrafında sevenleri bir set oluşturmuşlardı. Oğulları yanından ayrılmıyordu. Mursi teslim olmayı düşünmüyordu. Oğulları da onunla birlikte şehit olmaya hazır olduklarını söylüyorlardı. Cunta askerleri Mursi'yi tutuklamak için geldiklerinde büyük bir kalabalık onlara engel oldu. Cuntanın sözcüsü Mursi ile görüşmek istediğini söyledi. Tek başına Mursi'nin yanına gitti. - Efendim aldığımız emir üzerine buraya geldik. - Ben sizin meşru Cumhurbaşkanınızım. Aldığınız emir geçersizdir. Yapmanız gereken şey, darbeyi yapanları tutuklamanızdır. - Aldığımız emir sizi canlı ya da cansız buradan götürmek. - Allah yolunda şehid olmak benim için şereftir. Beni ölümle korku- tamazsınız. Ben her şeyi göze alarak Cumhurbaşkanı oldum. Bir gün bütün darbeciler hesap verecek. Ve siz de hesap vereceksiniz. Git ve sana emir verenlere de ki Mursi teslim olmuyor. - Eğer teslim olmazsanız, aileniz ve burada bulunan herkesi kurşunlatırım. Beni bunu yapmaya mecbur etmeyin. - Alçak herifler. Çık dışarı. Çık.


Genel bir tanımla aynı anne babadan olana kardeş denilir. Bazı hallerdeyse tanımın değiştiği görülür. Bu hallerin en başında miras çekişmesi gelir. Miras kavgasıyla araları açılan kardeşler birbirleri için; varlığı bir dert yokluğu yara lafını sarf eder dururlar. Ne onunla ne de onsuz diyen bir diğer grup vardır ki bu sözün alt okumalarından; arkadaş, sırdaş, destekçi, kan, can gibi sıfatlar bulunur. Kardeşlerin büyük veya küçük oluşu da birçok anlam taşır. Mesela; büyük kardeşe küçüklerine örnek olma misyonu yüklenir. Ön teker nereye arka teker oraya sözü gereği büyük kardeş ön tekerdir, küçük tekerlere yol göstermek durumundadır. En küçük kardeşlerin korunup kollandığı, kayırıldığı, şımartıldığı sıklıkla ifade edilir. Eeee Bu anlatımda ortanca kardeş yok mu? diyecek olunursa ona da çoğunlukla arabulucu, buz kırıcı, ortam yumuşatıcı vazifesi yüklendiği görülür. Bu genellemeler biraz cılız bir sesle dile geldiği için elbette bütüne yaymak mümkün değildir. Konuşmaya, tartışmaya, savunmaya veya yok saymaya müsait bir bahistir. Yazımızın konusu olan Kız Kardeşler filmi de adından mütevellit bu olgu üzerine kuruludur. İzleyenine kardeş olmanın anlamını, hatta aynı cinsten kardeş olmanın manasını düşündürtmektedir. Dünya hakları, The Match Factory'e ait olan filmin yapım yılı 2019, türü dramdır. Yönetmenliğini ve senaristliğini Emin Alper'in üstlendiği yapım Reyhan, Nurhan ve Havva kardeşlerin hayatından bir kesiti ekrana taşımaktadır. Beş parmağın beşi bir olmaz sözünün canlı hali olan kardeşlerden Reyhan'ın cinselliğe bakışı, Nurhan'ın aksiliği ve Havva'nın uyumlu tavırları ana karakterlerin belirgin özellikleridir. Bir de; beş dakika önce kıyasıya tartışılsa da olası bir tehditte birbirlerine siper olabilen kardeşlik kavramını anlatmaktadır. Filmdeki mekan; yaşamsal faaliyetlerin minimuma indiği, terkedilmiş izlenimi veren bir dağ köyüdür. Mekanın atmosferinin senaryoyu oldukça destekleyecek şekilde, üstünde düşünülerek seçildiği daha film başlar başlamaz kendini açığa çıkartmaktadır. Köyün etrafını saran kayalık dağlar ve kenarı uçurum kıvrımlı yollar doğanın haşmetini ve insanın ne kadar küçük ve güçsüz olduğunu ima etmektedir. Mesafe olarak köyün şehre yakın olduğu ancak sarp dağ yolları ve iklim koşullarının olumsuzluklarıyla karşı karşıya kalındığında mesafenin birdenbire uzak oluverdiği anlatılır. Hele bir de yoğun yağan karın yolları kapatmasıyla coğrafi yakınlığın hiç bir anlamı kalmaz. Yakınlar ıraklaşır. Köyün zor fiziki yaşam koşulları sakinlerinin çoğunun şehre gitmek istemesine yol açmaktadır. Meczup olarak nitelenenlerin bile. Filmdeki karakterler izleyicinin görmeye alıştıklarının dışına çıkmaktadır. Bu duruma her konuda konuşabilen kadın karakterler örnek gösterilebilir. Çoğunlukla cıs olarak bilinen, hakkında konuşulup soru dahi sorulmayan konularda rahatlıkla konuşabilen karakterler, seyircinin sahip olduğu tüm yargıları bir köşeye bırakarak izlemesini gerektirmektedir. İlk on dakikada akılda oluşanların dışına çıkıldığının farkına varmak seyircide şaşkınlığa yol açmaktadır. Beslemelik Anadolu'da oldukça yaygındır. Kısaca ev işlerinde çalıştırılan kız olarak ifade edilen beslemeler Türk Sinemasının çokça işlediği konulardan biridir. Filmlerdeki beslemelerin fevkalade değişen görünüşüne, yaşam tarzına veya uğradıkları haksızlıklarla istismarlara yönelik senaryolaştırıldığı görülür. Yazımıza konu yapımda da genel olarak aynı konular ele alınmışsa da onu farklı kılan birçok faktör bulunmaktadır. Besleme olarak verilen üç kız kardeşin anlatıldığı filmde, kardeşlerden ikisi aynı eve hizmet etmişlerdir. Hizmete konu ev, şehirdeki doktorun evidir. Annelerinin ölümünden sonra kendilerine çizilen yoldaki değişikliklere intibak sağlamaları kolay olmayan kardeşlerden Havva dışındakilerin uyum dönemini iyi atlattıkları söylenebilir. Nurhan ve Havva'nın birkaç gün arayla köye dönüşüyle başlayan filmin kendine has bir anlatım rotası bulunmaktadır. Büyük kardeş Reyhan'ın köye dönüş hikayesine belli aralıkla yer veren senaryo, bir yapbozun parçalarını biriktirerek birleştirmekle görevlendirdiği seyircisini Nurhan ve Havva'nın hikayeleri için fazla yormaz. Reyhan'ın yolculuğunda seyirciye yansıtılan; besleme olarak bulunduğu evde kendisini evin hanımı gibi hissetmesi, bunu evin beyine hissettirerek onunla temas kurması, ardından yaşananlardan sonra bulunduğu yerin yine köydeki evlerinin oluşu, döngünün kız kardeşler üzerinden devamındaki önemli yol ayrımlardan biri olduğudur. Karakterlerin kendi yaşam çizgisini çizmek için bireysel olarak hayal kurduğu filmde dikkat çekilen bu nokta; günümüz bireyselliğinin mekandan bağımsız olarak yaşandığına, bunun içinde bulunulan çağın bir getirisi olduğuna yorumlanabilir. Bu noktada nankörlük kavramının irdelendiğini gördüğümüz filmde, repliklerdeki namkörlük ile sıkça yüz yüze gelir izleyici. Koşullarını değerIendiren karakterlerin kendini köy yaşamından kurtarmak için plan yapması, hayal kurması ne kadar nankörlük olur orası tartışmalı olsa da son tahlilde; yaşananlara rağmen birbirine sarılabilen kardeşler vardır filmde. Birisi aynı eve uzun zaman önce gidip dönmüş, birisi yeni dönmüş, diğeri de gitmeye çalışmakta olan. Gittikleri yerden köylerine, her şeyin başladığı yere gelen karakterlerin başlangıç noktasına geri gelmeleri bazı yüzleşmeleri de beraberinde getirmektedir. Nurhan'ın baktığı çocuğu dövmesi, Havva'nın baktığı çocuğun hayatını kaybetmesi köye gelmelerine sebep olsa da senaryo asıl Reyhan'ın durumu etrafından ivme kazanmaktadır. Çünkü Reyhan köye döndüğünde hamiledir, bebeğin babası muallaktır ve köye döndüğünde akli dengesi yerinde olmayan Veysel'le evlendirilir. Esasında bebeğin babası Doktor Necati Bey'dir fakat kendisi varlıklı, mesleği ve sosyal konumu itibariyle saygı duyulan biri olduğu için güçlü şüphelere rağmen hedef gösterilmemektedir. Deli Veysel ve Deli Hatice 'nin senaryo gereğince ciddiye alınmayışına, çığlıklarına kulak tıkanmasına rağmen, yaşananların gerçekliğini haykıran yegane karakterler olduğu dikkatli gözlerden kaçmaz. Hatice hiç konuşmayıp yamaçlardan taklalar atarak, Veysel ise bağıra bağıra söyler diyeceklerini. Veysel köydeki erkek nüfusun gelecekteki hali olmasa da Hatice üç kız kardeşin geleceklerini resmettiği düşünülebilir. Bu sebeple; kardeşler tekrar şehre dönmek için bir rekabet içine girmişlerdir. Filmin son sahnesinde baba ve kız kardeşlerin mütevazı köy evindeki sohbetlerine ve bitmemeye kurgulu masal anlatımına şahit olur izleyici. Baba karakteri olan Şevket'in, Size bir masal anlataverem mi? sorusuna cevap olarak kardeşlerin verdiği cevapları tekrar ederek ... demekle olmaz. Size bir masal anlataverem mi? demelerini duymak bendenizi çocukluğuma götürdü. Rahmetli babam da bu masalı bize sık sık anlatırdı. Her söyleneni tekrar eden papağan misali olan masal; filmin sonunun mutlu son mu, geçici bir ağrı kesici iyiliğinde mi olduğuna soru işareti bırakmaktadır. Belki de filmdeki bitmeyen döngüsel anlatımın özetidir. Artvin in Yusufeli ilçesinin Morkaya Köyü'nde çekilen film, sözün tam anlamıyla yerli ve milli dir. Yapımın yönetmen Emir Alper bir röportajında final sahnesinin ilk yazdığı sahnelerden biri olduğunu söylemiş. Bu nokta kendimi yönetmenle içselleştirdim. Ben de yüksek lisan tezimin son cümlesini ilk cümlesinden önce yazmıştım. Ağırlıklı olarak kapalı mekanlarda çekilen sahnelere rağmen izleyiciye Of daraldım, kamera bi' dışarı çıksa da gün/güneş görsem dedirten türden değildir. Kasvetli, dramatik ve melankolik olay dizilimine rağmen seyirci filmi izlerken sıkılmaz. Baba karakterine ve Veysel karakterine eklemlenen mizah unsuru dengeyi koruma vazifesini üstlenmiştir sanki. Film hakkında söylenebilecek önemli şeylerden biri güçlü oyunculuklar ve Giorgos ve Nikos Papaioannaou imzası taşıyan müziklerin üstün niteliğidir. Karakterlerin geçmişlerini ve geleceklerini bilmeden izlenen film; Anadolu'daki baba-kız ilişkilerine farklı bir pencereden bakmaktadır. Yapımını; Yunanistan, Türkiye, Hollanda ve Almanya olmak üzere dört ülke üstlenirken Anton Çehov'un tiyatroya uyarlanan Üç Kızkardeş ve İclal Aydın 'ın Üç Kız Kardeş kitaplarını anımsatan bir ismi vardır. Köyün meçzupu Hatice üzerinden senaryonun anlatmaya çalıştığı; onun her taklasının, bir günü veya bir haftayı ifade ediyor algısıyla dünyanın sürekli döndüğü, yaşam döngüsünün sürdüğüdür. Sofya En İyi Balkan Filmi ve Saraybosna Film Festivali En İyi Yönetmen payeleriyle tescillenen Kız Kardeşler, İstanbul Film Festivali'nde de çok sayıda ödülü kucaklamıştır. Kanımca aldığı her ödülü bileğinin hakkıyla elde edenler kategorisindedir.