İletişim araçları insanların bilgi edinme, eğlenme, haber alma ve eğitim amacı ile kullandıkları araçlardır. İletişim araçları, toplumları her yönden çok yüksek derecede etkilemektedir. Bütün iletişim araçları farklı açılardan algı yönetimlerinde kullanılmaktadır. Çok farklı açılardan ve yönlerden ele alınabilecek olan iletişim araçları konusunda yazımızın konusu özelde televizyonlar, televizyonlar içinde ise dini/islami televizyonlar olacak. Bu yönlendirme sınırlandırma en fazla kültür ve din alanında kendisini belli ediyor. Toplumun din ve kültür algısı televizyon programları ve filmler üzerinden şekillendiriliyor desek abartmış olmayız sanırım. Türkiye'de 1948 yılında İstanbul Teknik Üniversitesinde ilk televizyon yayını denemeleri yapıldı. İlk televizyon yayını ise 1952 yılında gerçekleştirildi. Kurum olarak TRT 31 Ocak 1968 yılında bir televizyon kanalı ile yayın hayatına başladı. Din ve kültür alanında, Anadolu'da toplum algısını değiştirme/yönlendirme özel televizyonlar kurulana kadar daha çok sinema sektörü üzerinden devam etti. Özellikle ilk dönem sinema yapıtlarında din adamı kisvesi ile sunulan tiplemelerin, toplum tarafından hoş karşılanmayan, kaba, hilekar vb. olumsuz niteliklerin birçoğunu kendilerinde cem etmiş kişilerden oluştuğu gözlenmiştir. Bu tabi ki bilinçli işlenen bir durumdu. Din ile sorunu olan kişi ve ideolojik kurumlar din ve dindar insanları kötüleyen repliklere sık sık yer veriyorlardı. Yakın zamana kadar bu durum genel olarak devam ediyordu. Şimdilerde biraz etkisi kırılmış olsa da aynı hastalığı atlatamamış tipler ve kurumlar yine aynı tonda filmler yapmaya devam etmektedirler. evresine doğru yol almaya başladı. Televizyonlardaki dini tartışmalar ve din ile ilgili yapılan diğer programlar kendisini dini olarak tanımlamayan televizyon kanallarında daha hırçın ve kaba şekilde kendisini belli etmekte. Bu durumun tek sebebi reyting kaygısı olarak ifade edilse de bu yanlış veya eksik bir tespit olur. Reyting kaygısı ile birlikte program katılımcılarının birey olarak kompleksleri, sunucuların konulara hakim olmaması, izleyici kitlesinin tepkisizliği de sebepler olarak sıralanabilir. Bu değerlendirme girişinden sonra asıl konumuz olan dini/islami olarak tanımlanan televizyon kanalları başlığına geçelim. İlk başlarda futbol ve müzik programları ile savrulma yaşamaya başlayan televizyon kanalları sonraki süreçte haram-helal sınırını bir kenara bırakacak duruma geldiler. Televizyon sahibi olan kişi ve cemaatler kendi din anlayışlarını gerçek din olarak empoze etmeye başladılar. Genel anlamda söylenecek olursa mistik din anlayışı ön plana çıkarılıyor ve toplumsal din algısı bu yönde şekillendirilmeye çalışılıyor. Bu algı yönetimi yapılırken en çok kullanılan araç ise milliyetçi muhafazakar diziler kullanılıyor. Metafizik içerikler bir biçimde izleyicinin ilgisini çekebilecek; sürrealist anlatım ve yapım ilgiyi artıracaktır. Aynı motivasyonu, filmlerde hep kurtarıcıların ortaya çıkması, umudun nerdeyse tümüyle yittiği bir zamanda yaşlı ve aksakallı bir dedenin aniden zuhur etmesi ve bir dokunuşla bütün sorunları çözümlemesi ile seyircide oluşacak katharsisle açıklamak mümkündür. Seyirci bu sayede bir duygu boşalımı yaşayacak, kendini kurtaracak bir aksakallı dedeyle huzura erecektir. Ak sakallı dede gerçekte bu teklifi sunmasa dahi kurtarılmanın hayali de kişiye bir rahatlama vermektedir. Bu konuda yapılan anket çalışmaları da televizyonların insanların din anlayışını şekillendiren temel etkenlerden biri olduğunu gösteriyor. Yapılan anketlerde Televizyonlar, dini inançların bütün hayatımızı kapsadığını anlatıyor. diyen ağırlıklı bir kesim var. Oran olarak bu kesimi hemen takip eden kesim ise Dini duygularımı güçlendiriyor, dini bilgimi arttırıyor. demekte. Televizyonlar, dini öğütler almama katkıda bulunuyor. Ahiret inancımın gelişmesine katkıda bulunuyor. diyenler de azımsanmayacak bir oranda. Dini/islami televizyonların serencamı için, geldiğimiz noktada, en iyi ifade edecek kelime nedir diye düşündüğümüzde Başaramadık, Olmadı, Dönüştük, Savrulduk, Mukedderat! kelimeleri en iyi tercihler olur sanırım. Doksanlı yılların başlarında özel televizyonların kurulmaya başlaması ile birlikte dini/islami televizyonlar da kurulmaya başlandı. İslami ölçülere göre yayın yapan bir televizyonun olması gerektiği düşüncesini yüksek sesle ilk ifade edenlerin başında Milli Görüş Hareketi kurucu lideri Necmettin Erbakan'dır diyebiliriz. Dönemin Kombassan Holding kurucu başkanı Haşim Bayram ile birlikte TRT'yi ziyaret ettiklerinde takvimler 1992'yi gösteriyordu. 1993 yılında Yeni Dünya İletişim A.Ş kuruldu. Ortakları arasında Recai Kutan, Zekeriya Karaman ve Haşim Bayram bulunan şirket Kanal 7 televizyonunun bağlı olduğu şirkettir. İlk dini/islami televizyon Milli Görüş merkezli bir televizyon diyebiliriz. Dini kaygılar ile birlikte siyasi etki olarak topluma Milli Görüş'ün mesajlarını iletmek amacı ile kurulduğunu söyleyebiliriz. Kuruluş aşamasında hem yurtiçinde hem de yurtdışında mütedeyyin insanların verdiği paralar ile Kanal 7'nin kurulduğu artık bir sır değil. Dönemin şartlarında anlaşılabilir bir durum olmak ile birlikte daha sonraki süreçte televizyonun şahısların malına dönüşmesi anlaşılabilir bir durum değildir. Dini hassasiyetlerle açılan Kanal 7 televizyonu zaman içinde toplumdaki hataları düzeltmek yerine toplumdaki hataları sahiplenmeyi tercih etti. Bugün geldiği yer itibari ile sıradan bir Tv kanalından hiçbir farkı kalmamıştır. Kanal 7 televizyonunda yayınlanan Hint dizileri, aşk-meşk dizileri, entrika ve ajitasyon dizileri ile kuruluş felsefesine aykırı ne kadar yol var ise denediğini ortaya koyuyor. Sos olarak yayınladıkları birkaç dini program ile vicdanlarını rahatlamaya çalışsalar da bu durum nihayetinde sıradan bir Tv kanalı oldukları gerçeğini değiştirmiyor. 1993'te özel televizyonların yayına başlaması yasallaşınca 22 Nisan günü TGRT televizyonu da test yayın sürecinden çıkıp dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın cenaze törenini canlı yayımlayarak yayına başlamıştı. Tıpkı Kanal 7'nin kuruluşunda olduğu gibi mütedeyyin insanlar, İslami bir televizyon açılıyor diye para ve altın başta olmak üzere maddi olarak katkıda bulundular. TGRT ilk yıllarında Milliyetçi-Muhafazakar bir yayın çizgisi izliyordu. Televizyon ile birlikte açılan İhlas haber ajansı birçok avantaj sağladı. Çok kısa bir sürede büyük bir ağ kuran İhlas haber ajansı Televizyonun izlenirlik oranının artmasına büyük katkı sağlamıştı. İlk dönemler magazin ve spor programlarından uzak duran TGRT o dönemler daha çok dini, ahlaki, kültürel programlar ile temiz bir toplum inşa edecek programlara ağırlık veriyordu. Önceleri Işıkçılar sonradan İhlasçılar olarak anılacak olan grubun televizyonu olan TGRT, 2000'li yıllardan itibaren yaşam ve kadın içerikli programlara da yer vermeye başladı. "Gör bak neler olacak" sloganıyla tamamen değişen kanalda Seda Sayan, Gülben Ergen, Sibel Can, Kadir İnanır, Fatma Girik, Ediz Hun, Cüneyt Arkın, Hülya Avşar, Sibel Turnagöl, Orhan Gencebay, Ebru Gündeş, Mahsun Kırmızıgül, İbrahim Tatlıses gibi isimler astronomik rakamlarla programlar yaptı, diziler çekti. Enver Ören'in, Marziye dizisinin Çatalca'da çekimleri yapıldığı dönemde, Türkiye'de çok az insanda bulunan özel helikopter ile dizide rol alan bayan sanatçının üzerine altın saçtığı rivayetleri ve sürekli bu hatunlarla verdiği pozlar muhafazakar kesimi epeyce rahatsız ediyordu. TGRT televizyonun bu yaşadığı savrulmanın sebebinin 28 Şubat sürecinde asker baskısı olduğu gibi savunmaları zaman zaman dillendirenler oluyor. Darbecilerin baskısı ile dini programların iptal edilmesi bir şekilde anlaşılabilecek bir olaydır. Fakat her yönü ile İslam'a göre haram olan bir kısım kadın programlarının yayınlanması, bu hatun kişiler ile içli dışlı pozlar verilmesi, darbecilerin baskısı ile izah edilebilecek bir durum değildir. Haydar Baş 1992'de Mesaj TV'yi yayına başlatmıştır. Kardeş kuruluşu Meltem TV'dir. Öğüt, Mesaj, İcmal dergisi ile Yeni Mesaj gazetesi de diğer kardeş yayın organlarıdır. Haydar Baş, Kadiri tarikatı, İcmal kolu temsilcisiydi. İlk dönemler dini yayın olarak sufi meşrep yayın yaparken son dönemlerde Şia söylemlerine yakın söylemlerin ön planda olduğu programlar öne çıkıyor. Kendi tabanını yaptığı programlar ile şekillendirirken diğer İslami gruplar tarafından ağır eleştiriler alan bir medya grubu. Özel radyo ve TV'leri denetlemek amacıyla hükumet çıkardığı kanunla RTÜK'ü kurmuştur. Ardından birbiri ardına özel televizyonlar yayına başladı. Bunlardan biri de Fetöcülerin yayın organı olan STV/Samanyolu TV kanalıydı. Grubun dini anlayışının propagandası ile yayın hayatına başlayan Tv, son dönemlerde toplum mühendisliğine soyunmuş, sadece din alanında değil düşünce ve kültür alanında da Amerikancı İslam, sömürüye müsait düşünce, batıdan beslenen kültür sahip bir toplum meydana getirmeye çalışıyorlardı. Emperyalistlerin köpekliğini yapan bu medya grubu, dinler arası diyalog gibi büyük bir felaketin de temsilciliğini yapmışlardır. Dini bir afyon gibi kullanıp, toplumu uyuşturmaya çalışan bu medya grubu dindarlık kisvesi altında yaptığı melanetlerle bu toplumun maneviyatına en büyük zararı veren gruptur. Toplumdaki din anlayışını bozmak ve sapkın fikirleri yaymak için açılan TV kanallarından biri de A9 TV. A9 TV, 21 Mart 2011 tarihinde yayına başladı. Adnan Oktar'a karşı düzenlenen operasyon sonucunda TMSF tarafından el konulunca 11 Temmuz 2018'de TV kapatıldı. A9 TV dini TV kategorisinde değerlendirilebilecek bir TV değil. Fakat TV programlarında sürekli dini konuların işlenmesi ve dini terminolojinin çok fazla kullanılmasından dolayı adını anmak zorunda oluyoruz. İlk dönemlerde sadece belgesel ve konuşma programlarına yer veren TV son dönemlerde dansöz oynatan bir kanal haline geldi. Bu TV'nin topluma verdiği en büyük zararlardan biri İnşallah, Maşallah kavramlarının artık farklı şekillerde kullanılıyor ve anlaşılıyor olması oldu. Dekolte giyimleri ve islam ahlakına uymayan konuşma şekilleri ile sürekli İnşallah, Maşallah diyen Adnan Oktar kölelerinin bu kavramların olumsuz kullanılmasına sebep olmaları günah olarak bunlara yeter. 21 Mart 2018 tarihinde A9 TV'nin 8. Kuruluş yıldönümünü kutlama yemek programında Muazzez Ersoy ile Adnan Oktar'ın samimi kucaklaşması bunların ne kadar sakat bir din anlayışına sahip olduklarının başka bir göstergesi. Tabi sadece ahlaki anlamda verdikleri zararlar ve islami kavramların içini boşaltmaları ile sınırlı değil A9 TV'nin topluma verdiği zararlar. En büyük zararlarından biri de FETÖ'nün illegal ilan edilmesinden sonra dinler arası diyalog temsilciliği yaparak toplumun aklını bulandırmalarıdır. Adnan Oktar, A9 TV'de bir programda yabancı uyruklu bir bayan misafire bakarak şöyle diyor: Bak benim canım benim bir tanem Hristiyan; ben onu canım gibi seviyorum. Sırp asıllı, o benim ruhum. Aşkla seviyorum, acayip seviyorum. Daha da ileri giderek: Hristiyan ve Müslümanlar arasında bir ittifakın ortak değerler üzerinden kurulmasına bir örnektir bu demekte. Adnan Oktar, Yahudiliğin, Hristiyanlığın ve İslam'ın deccaliyete karşı ittifak halinde olması gerektiğini savunmakta ve bu konuda çalıştığını belirtmektedir. A9 TV'deki programları ile Deccal'den daha fazla dine ve müslümanlara zarar verdiğini görmeyecek kadar kör bunlar. Adnan Oktar, İsrailli devlet adamlarını ve parlamenterleri İstanbul'da ağırladığını belirterek çalışmalarının ne tür kirli ilişkiler üzerinden gittiğinin işaretini vermektedir. TV5, 2 Şubat 2004'te yayın hayatına başladı. Milli Görüş hareketine yakın bir televizyon kanalı. İlk kurulduğunda genel yayın yönetmenliğini iletişimci akademisyen ve yazar Yusuf Kaplan yapmıştır. Bu dönemde daha çok inanç-düşünce-kültür merkezli programlara ağırlık veriliyordu. Kaplan'dan sonra ise yine bu programlara yer verilmekle birlikte politik programlar daha ağır basmaya başladı. 2012 yılında TRT ile Diyanet İşleri Başkanlığı arasında yapılan bir protokolle TRT Diyanet ismiyle bir televizyon kanalı test yayınına başlamış, süregelen zaman diliminde test yayınları tamamlanarak 24 saat yayına devam edilmiştir. Söz konusu kanalın yayın akışını, 12 saatini Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından hazırlanan programlar diğer 12 saatini de TRT tarafından yayınlanan programlar doldurmaktadır. TRT'nin faaliyet raporlarında belirtildiği üzere TRT Diyanet, bir TRT kanalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı 1987 yılından itibaren görsel ve işitsel yayınlarla ilgili birikimini TRT Diyanet kanalına 12 yayın içeriği üretmekle pekiştirmiş görünmektedir. Çünkü bu süre zarfında teknik ekip ve ekipman çalışmaları yapılmış, program üretimleri Diyanet İşleri Başkanlığınca hazırlanmış veya hazırlatılmıştır. Yukarda değerlendirmelerde bulunduğumuz televizyonlar dışında dini/İslami olarak isimlendirilebilecek bir kısım televizyon kanalları daha vardır. Dost TV, Nur Risaleleri talebelerinin televizyonu olarak sürekli kendi ekolleri merkezli programlar yapan bir TV. Rehber TV, Peygamber sevdalıları platformuna yakın bir TV kanalı. Dini ve siyasi alanlarda programlar yapmakta. Diğer dini kanallardan farklı olarak yayınlarını Türkçe, Kürtçe ve Zaza dillerinde yapıyor olması. Lalegül Tv, Cübbeli Ahmet olarak bilinen şahsın sürekli sohbetlerinin yayınlandığı, sufi meşrep yayınlar ile birlikte pazarlama TV'leri gibi çalışan bir TV. Semerkand TV, Tasavvuf merkezli programlar yapan televizyon. Fm TV, Fatih Medreseleri televizyonu Mahmut Efendi çevresi olarak isimlendirilen camianın bir kolunun televizyonudur. Sürekli bilgilendirme ve yardım çağrıları programları yapan TV kuruluş ilkelerine uygun hareket eden sufi meşrep bir TV. Hilal TV, Mustafa İslamoğlu fikriyatında bir TV kanalı olarak Kur'an merkezli yayınları ile toplumun din anlayışının değişmesine yönelik programlar ile bir dönem epey gündemde olan bir TV kanalı idi. Ekonomik sebepler ile yayınlarına ara verip, kapanan bir TV kanalı. Bu TV kanalları ile birlikte adını anmadığımız dini/islami TV kanalları mutlaka vardır. Uydu yayını yapan televizyonların yanında son dönemlerde İnternet televizyonları ve ayrıca Sosyal medya televizyonları içinde dini içerikli yayın yapan televizyonların sayısı epeyce fazladır. TV'lerin ve özelde dini TV'lerin toplum üzerindeki etkisini ele alırken mutlaka değinmemiz gereken konulardan biri de Televanjelizm. Televizyon ve evanjelizm sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelen bir kavram. Hıristiyan daha çok Evanjelist Hristiyan din adamlarının TV'lerde yaptığı programlar üzerinden türeyen bir kavram. İlk örnekleri Amerika'da görülen, dinin TV'ler üzerinden vaaz edilmesine verilen isim. TV'lerde vaaz veren bu misyonerlere de Televanjelist deniyor. Anadolu'da Televanjelist kavramı tam karşılık bulamamakta. Popüler vaizler, pop star vaizler gibi kavramlar Televanjelist kavramını anlam olarak karşılamıyor. Bizdeki izdüşümüne tekabül edecek yeni bir kavram bulmak gerekiyor. Dini/islami televizyon kanallarının toplumun dini anlayışını etkilemesi daha önceki süreçte daha fazlaydı. İnternet kullanımının artması ile birlikte bu etki biraz azalmak ile birlikte büyük oranda etkisini devam ettirmektedir. Doğan Heper, TV'lerde din savaşları, Milliyet, 10 Ocak 2001. Vejdi BİLGİN, Popüler Kültür ve Din: Dindarlığın Değişen Yüzü, ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ Cilt: 12, Sayı:1, 2003,


Efendim iflas ettim; borçlarım çıkmaz ayın son pazarından ila ahire ödenmemek şartıyla ertelenmiştir. Alacaklıysanız yandınız, borçluysanız siz kazandınız. Her ne kadar basit görünse de iflas etmek belli aşamalardan geçmedikçe mümkün olmayan bir eylem. Allah akıl dağıtırken ahmaklığı parayla satın alanlar iflas etmeyi kutsal bir görev bilip bir ibadet huşusu ile tekrar edebilmektedir. İflas etmek şans ile açıklanması imkansız bir durum. "Kimse piyangodan hamile kalmaz" der bir atasözü. İflas etmek için yoğun bir emek, üstün bir çaba biraz da akıl tutulması yeter de artar bile. Kişisel olarak çok defa iflas etmiş biri olarak Erdal Demirkıran'ın kişisel iflas önerilerine duyarsız kalamadım ve birkaç satır da ben kardeşime yazdım. "Termodinamik bana yasa koyamaz" düsturun olsun. Övenden başka dostun, eleştirenden gayrı düşmanın olmasın. "Hep başkalarına güven". İşini asla kendin takip etme! Sekreterler, müdürler bu günler için. Herkesin bir işi var. Bırak "herkes kendi işini yapsın". "Çareler bitince hemen toz ol". Sorunlara çözüm üretmek senin değil başkalarının işidir. Sorundan Sana ne! Kardeşim. "Aldığın eğitime yapış", çıt kırıldım ol, alın terine burun kıvır. Memuriyet ve KPSS birincil hedefin olsun. Hem, memur olmayana, masabaşı iş yapmayana kız da vermiyorlar. Asla fark yaratacak bir iş yapma! Çünkü bizden adam olmaz kardeşim! Bizim çocuklar hiç adam olmaz! Senden ise bir hıyar bile olmaz. sevgili kardeşim... Yazarımız, beyni hor kullanmaktan, korkak olup risk almamaya, cimrilik edip kefene cep yaptırmaktan beleş aşkından boş beleş iflas etmeye kadar birçok iflas etme yöntemini örneklendirip anlatıyor İflas Etmenin Yolları'nda. Efendim bana müsaade, şirketi iflas ettirip döneceğim.


Şiir ile ünsiyetimin, sonradan gelişmiş bir şey olduğunu düşünmüyorum. Kişiliğimdeki var olan bir "şeyin" keşfedilmesi, ortaya çıkarılması olarak bakıyorum ben buna. Bu keşfetme süreci de çok doğal gelişti benim için. Gazeteci bir baba, şair bir amca arasında doğdum büyüdüm. Küçüklüğümden bugüne gelene kadar zihnimden çıkmayan iki koku vardır hep. Biri babamın evin her yerini saran sigara kokusu, diğeri de yine babamın her akşam eve gelirken getirdiği gazetelerin kokusu. Aynı yıllarda amcamın kütüphanesi ile de yavaş yavaş tanışmaya başladım. Elime alıp da okuduğum ilk şiir kitabı amcamın hazırladığı bir şiir antolojisiydi. O kitapta ilk, Ülkü Tamer'in, "Ben Sana Teşekkür Ederim" şiirini okumuştum. Diyorum ya, şiir ile ünsiyetim sonradan ortaya çıkmış bir şey değil diye. İşte, yıllar sonra, o ilk okuduğum şairin kitaplarının editörlüğünü yaptım. Yanardağın Üstündeki Kuş, Yaşamak Hatırlamaktır, Alleben Öyküleri... Bu, benim, şiirle olan doğal ilişkimin küçük ama önemli bir göstergesi bence. Ailemin, şairliğim üzerindeki etkisi, "profesyonel" olarak yazı-çiziyle uğraşmalarıyla sınırlı değildi. En nihayetinde Ardahanlıyım. İlkokul yıllarım, yaşlıların hemen her akşam toplanıp, televizyonda aşıkları dinlediği bir evde geçti. Yani sadece babamın ve amcamın metinleriyle değil, aynı zamanda dinlediğim aşıklarla da büyüyordum. Uzun ya da kısa fark etmez, ailecek çıktığımız her yolculukta, arabamızda mutlaka Murat Çobanoğlu ve Şeref Taşlıova olmak üzere birçok aşığın kaseti çalardı. Böyle bir ortamda, şiirle ünsiyet kurmak çok da zor değil. Şiir ve hayat arasındaki ilişki, benim şiire bakış açımı da gösterir. Ben, "şiir" ve "hayat" diye iki ayrı olgu bilmiyorum. Şiir ve hayatı iki ayrı şey olarak görürsek, yazdığımız/okuduğumuz metin, organik olanla bağlarını kaybetmiş olur, yapıntı bir şey çıkar ortaya. Ona da şiir diyemeyiz zaten. Şiirin, hem asli hem temel hem de en basit unsurlarından birisi, yaşadığımız hayattan çıkmasıdır. Yani sahici olmasıdır. Yani ancak tecrübe ettiğimiz şeylerin şiiri başarılıdır. Diğerleri afaki olur, yapıntı olur, mekanik olur. Duyumsamaya yer bırakmaz. Ya aklın ya da duyguların kurgusu olur. Ne okura geçer ne de şiir tarihinde bir yeri olur. Ben hayatımın en zorlu dönemlerinde yanımda hep şiiri gördüm. Dipten şiirle çıktım. Şiirle sağlıklı bir insan oldum. Dünyalık geçimimi şiirin açtığı kapı sayesinde sağlıyorum. Karımla, şiir üzerinden tanıştım. Etrafımdaki insanların, dostlarımın neredeyse tamamı şiir çevriminin içindeki kişilerdir. Yani ister poetika olsun ister insani ilişkiler, şiir ile hayat benim için bir'dir. Aynı paranın iki yüzü bile değildir. Tek bir yüz var benim için. Hayat da şiir de o tek tarafa. Usta demesek de, çokça okuduğum ve etkilendiğim isimler elbette var. Ama bunlar aşağı yukarı herkesin söyleyeceği isimler. Biri Turgut Uyar der beriki Cansever. Ha İsmet Özel olmuş ha Ece Ayhan. Hayriye Ünal der birisi diğeri Özbahçe. Osman Konuk veya A. Ali Ural. Güntan ya da Çobanoğlu... Bir sürü birbirine benzeyen ya da tamamen zıt isimler, şairler. Fakat ben bu isimlerin dışında, kıyıda köşede kalmış, hatta bugün neredeyse unutulmuş isimleri de çok değerli buluyorum. Edebiyat arkeolojisi bir yerde... Yani o isimler, neden döneminde okunmuş, saygı duyulmuş da bugün unutulmuş? Nerde, nasıl bir hata yapmışlar. Ya da şiir kamusu, kanonu niye onları dışlamış? Belli ki başarısız veya kötü şair değil bunlar. Ha birinci sınıf değiller, ama şairler. İşte burada, hem genç şairler için hem de yaşını başını almış kişiler için dikkatle okunması gereken önemli ayrıntılar var. Bunlar da bana çok önemli katkılar sağlamıştır. En azından şiir tarihini bilmemde, klişe konusunda hatayı en aza indirgemede ya da edebi kişilik oluşturmada vs. İnsan bunları bilmezse şiirde yeni bir şey yaptığını sanır, halbuki o 30 yıl önce 50 yıl önce yapılmıştır zaten. Yine de kim olursa olsun, dönüp dönüp tekrar okuduğum, okumak zorunda hissettiğim şairler arasında, ortak bir nokta var. O da, önceki soruda da söylediğim, organik ve sahici olma durumu. Çarşı pazarda karşılaşsak birbirimize selam bile vermeyeceğiz bir adam, eğer sahici bir şairse, o benim için kıymetlidir. Mekanın insan üzerinde mutlaka etkisi var. Mesela ben doğma büyüme Gebzeliyim. Gebze fiziki olarak arada olduğu için sosyo-ekonomik olarak da arada kalmış bir ilçe. Fiziki mekan, üzerinde yaşayanları da önemli oranda etkiliyor, şekillendiriyor. Kelime seçimimizden tutun da imge dünyası ve sesimize, dert edindiğimiz meselelerden bu meseleleri hangi biçimlerde kağıda dökeceğimize kadar uzuyor bu etkileme alanı. Ama bunu zihni bir parçalanmışlık ya da melez bilinç olarak görmemek gerekiyor. Onlar daha menfi ve daha tatsız şeyler. Yabancılaşmaya yol açan şeyler. Arada kalmışlıksa, şairin bura'ya ve Türkiye'ye dair; zihnini, tecrübesini ve yorum gücünü sonuna kadar açar. Şairin, kulağını yaşadığı yere yapıştırmasını sağlar. Gebzeli olmanın verdiği arada kalmışlıktan dolayı, ben ne şiirde ne de günlük meselelerde asla keskin bir insan olamadım. Olmak da istemezdim. Bunu zamanla anlayabiliyorum. Şiirim asla bir görüşün sözcülüğünü yapmaz. Buna rağmen kendimle başlayıp kendimle biten bir şiirim de yoktur. Bu yüzden 70 ve 80 kuşağı çok uzaktır bana. Fakat 60 ve 70'lerde yazılan İkinci Yeni şiiri, Gebze'nin ve poetikamın hemen her sokağında benimle dolaşmıştır. Mekan konusu da, şiirde, sahiciliğimizi belirleyen kıstaslardandır. Şair, tecrübe etmediği mekanın şiirini yazdığı zaman, çoğu kez, karikatürleşir. İşte ilk dönem memleket şairlerinin durumu da böyledir. İstanbul'da, oturdukları yerden, cennetten bir köşe gibi anlatırlar Anadolu'yu. Sonra Fazıl Hüsnü gidip görünce oraları, "beyler öyle bir Anadolu yok, Anadolu viran halde" diyor. "Kızılırırmak Kıyıları" bunun ifadesidir işte. Toplumcularda da gördük aynı sıkıntıyı. Gezi'de de 15 Temmuz'da da. Bu yüzden İsmet Özel, Che yerine Castro diyor. Hepsi aynı yere çıkıyor. Modern şiir tam olarak, sorudaki sınırların kaldırılması/kalkmasıyla ilgili bir şeydir. Bu tür keskinlikler özellikle İkinci Yeni ile halledildi. Temelleri planlı programlı Garip ile atıldı. Ama Garip prototip bir şiirdi, sınırlıydı, Turgut Uyar'ın dediği gibi yalınkattı. Yani bu dediğiniz ikilemler arasında kalıyordu. Akılla yazıyordu, tecrübe ve tesadüfe çoğu zaman yer bırakmıyordu, geleneği külliyen reddediyordu. Ancak İkinci Yeni, duyumsamayı, tecrübeyi, ilhamı vs. bir ve ayrılmaz gördü. Böyle olunca ortaya "modern şiir" çıkıyor zaten. 70 Kuşağı neden modern şiir yazamadı? Çünkü aklı önceledi. Duyumsamaya yer bırakmadı. Bu yüzden Garip'in 5-6 yıl sonraki ürünleri gibi yalınkat bir şiir çıktı ortaya. İkinci Yeni'den sonra Türk şairi başka soru ve sorunların peşine düştü. Son yirmi yılda da hayatımıza sosyal medya girdi, SİHA'lar girdi, süper hızlı trenler girdi, Trendyol girdi, soğuk baklava girdi vs. hepimizin yaşamında mutlaka yeri var bunların. Olumlamıyorum birçoğunu ama durum bu. Sınırların silinip gittiği böyle bir dönemde şair de kendini bir kuramla, bir görüşle, bir biçimle istese de sınırlayamaz. Twitter Tepesindeki Okçular gibiyiz hepimiz. Hece ile modern şiir yazıyor mesela adam. Ama diğeri formu serbest olsa da duyumsama ve zihniyet olarak 200 yıllık şiir yazıyor. Eleştiri kitabım Mesuliyet Günlerinde Şiir, geçtiğimiz aylarda yayımlandı. Şu an bizim kuşakta, eleştiri kitabı olan kaç kişi var diye düşünüyorum. Aklıma ilk elden Ümit Güçlü, Elyesa Koytak, Furkan Çirkin, Aykut Nasip Kelebek ve Kaan Eminoğlu geliyor. Eleştiri yazanlar kimler peki? Burak Ş. Çelik, Samed Karataş, Mikail Söylemez, Muhammed Enis Özel, Can Acer, Raşit Ulaş, Kadir Tepe, Musa Günerigök, Mert Mevlüt Gökçe, M. Tuğrul Çolak vs. İlla unuttuğum kişiler olmuştur. Ama sadece bu kadar isim bile, önemli oranda bir eleştiri dolaşımı olduğunu gösteriyor. Yalnız sayısal değil, nitelik anlamda da bu isimlerin metinleri oldukça umut verici. İkinci Yeni şairlerinin hepsi eleştiri ya da poetika yazmıştı. Onlardan sonra sadece 90 Kuşağı eleştiriyi şiirin merkezine koydu. Şiir ile eleştiriyi ayrılmaz saydı. Bizim kuşağın birçok ismi de onlarla aynı dergilerde yazdı, bu dergilerin mutfağında bulundu hala da bulunuyor. Bu yüzden bizim akranlarda da nitelikli bir eleştiri bolluğu görüyoruz. Yani eleştiri ortamımızdan da, seviyesinden de, kültürümüzden hem memnun hem de ümitliyim. Sadece bura'lı olmanın önemini eleştiride tam olarak kavrayabildik mi emin değilim? Bazen öyle metinler görüyorum ki, çeviri mi telif mi anlamak için resmen mücadele vermek gerekiyor. Kaynakçada on tane kitap var birisi bizim şairlere eleştirmenlere ait değil. Ayakları da, elleri de, kafası da dışarıda. Halbuki Karakoç'un Edebiyat Yazıları, Şapkam Dolu Çiçekle, Korkulu Ustalık, Şiir Okuma Kılavuzu, Sağlam Şiir, Neo Epik Şiir, Barbarlığın Şiiri, Kritiğin Toprağında, Tahlil Tahrip İnşa, Şiir Geldi Kelimede Boğuldu, Kekeme Türk Şiiri, Bozkırdan İşaretler vs. değil bizim, değme Batılı eleştirmenlerin bile hayranlıkla okuyacağı kitaplar. Dergi fiyatları milyar dolar oldu ama hala aram çok iyidir. Dergi almak zorundayım çünkü şairim. Bunu hem zorunluluktan hem ilgiden hem sevgiden, yani adı her neyse öyle düşünebiliriz. Şairler şiir kitaplarını almak zorundalar, demem gibi, dergi almak da zorundalar. Yine aynı gerekçelerle. Çünkü klişe olacak ama şiir 100 yıl önce olduğu gibi yine dergilerde akıyor. Bakın bir sürü internet sitesi var. Ama hiçbiri dergiler kadar etkili olamıyor. Matbu dergi, gazeteden sonra yaygınlık kazandı fakat çok sağlam bir yerindi bizde. En avangart dergilerimizden Buzdokuz da en gelenekçi dergilerimizden Yedi İklim de matbu. Yani ne'liği ne olursa olsun, şiir mutlaka matbu dergilerde akıyor. Çünkü buralarda bir yayımla süreci, süzgeci oluyor. Mutfak oluyor. "Hadi öyle kafamıza göre bir şeyler yapalım" yok buralarda. E-dergi çıkaran birkaç arkadaşın söyleşisini okumuştum bir ara. Canımız istedi çıkardık canımız istedi kapattık diyorlar dergiyi. Buradan bir şey çıkmaz. Çıkmıyor da. O yüzden matbudan devam.


"My Brother My Sister - Kardeş Kardeş" isimli 2021 yılı İtalyan yapımı film, babasına bu cümlelerle veda eden Nikola'nın konuşmasıyla başlamaktadır. Kız kardeşi Tesla ise dinleyiciler arasındadır. Tabutta bulunan ise; mucit ve fizikçi Nikola Tesla'nın adını çocuklarına veren bir astrofizik profesördür. Tesla, abisini 20 yıldan sonra ilk defa o gün, babasının cenaze merasiminde görmektedir. İki kardeş miras paylaşım şartı olarak 1 yıl süreyle aynı evi paylaşmak zorunda kalacaklardır. Yapımın senaryosu bu konuyla temellendirilirken, sıradan bir aile dramı gibi gözükse de iletişimle çözüme kavuşan sorunların odağında bir "mekan" yani bir "ev" bulunmaktadır. "Ev", "konut", "yuva", "ekmek teknesi"... Adı her ne olursa olsun bir mekanın ifade ettikleriyle izleyici karşısına geçen "Kardeş Kardeş" filmi bendenize başka bir yapımı anımsattı. Aklıma düşen David Pastor ve Alex Pastor 'ın hem yönetmen koltuğunda oturduğu hem de senaryosunu yazdığı "Hogar-The Occupant-Konut" isimli filmdi. Başrolünü Javier Gutierrez üstlendiği ve yardımcı erkek rolüyle Mario Casas 'ın eşliğindeki filmde de senaryo bir evin etrafında dönmekteydi. Okumakta olduğunuz yazı "Konut" filmi hakkındadır. Javier varlıklı ve başarılı bir reklamcıdır. Gün gelir işleri bozulur. Elinde avucunda ne varsa yitirir. Bu girdaptan kurtulmak için önce son model arabasını satar. Bu kaybını gururuna yediremediği için etrafına arabasının tamirde olduğunu söyler. Eski hayatına dönmek için verdiği mücadelenin ilk etabında sadece arabasını kaybetse de zamanla evinin kirasını ve oğlunun okul taksitini de ödeyemez hale gelir. Temel ihtiyaçların dahi karşılayamayacağına kanaat getiren aile daha ekonomik bir eve taşınmaya karar verir. Bu hamleyle bütçelerinin rahatlayacağını umut etseler de Javier'in hayatı kökten değişecektir. Eşinin bir giyim mağazasında tezgahtarlık yapmasına, tecrübesine layık iş bulamayışına, oğlunun yeni okulundaki sıkıntılarına, mahallenin gürültülü ve karmaşık yaşamına ayak uyduramayan, varlıklı üst sınıftan yoksullar sınıfına isteksizce dahil olan Javier bir boşluğa düşmüş gibi olur. Çabaları ise; içine içine yanan bir mum kadar yetersiz kalır. Eşi Marga maddi durumlarını düzeltmek için gereken çabayı gösterse de; eski evlerinin yeni sakinlerinin lüks yaşantısını izlemeye koyulur. Her gün eski evlerinin sokağına gider, arabada oturarak evi izler. Burada geçirdiği saatler Javier'in içindeki kötülüğü gün ışığına çıkartır. Bu kötülük öylesine ölümcüldür ki artık ona kendisi bile engel olamayacaktır. Javier, ruhsal çöküntünün eşiğindedir. Kendisini "hayalci" olarak niteleyen ve reklam sektöründeki pırıltılı geçmişine rağmen bu gün teklif edilen işlerin niteliksizliğiyle malum eşiği hızla atlar. O noktadan sonra geçmişte parçası olduğu düzenin kendisine sağladığı refahı geri almak için tereddütsüz her şeyi yapacak birine dönüşür. Film; doyumsuzluk, haset, çocuk istismarı, şiddet, ahlaksızlık, aile, nostaljik takıntı, reddediş ve sınıf çatışması konularında çıkarımlar yapmayı mümkün kılmaktadır. Özellikle vurgu yaptığı ise; nesnelere delicesine bağlanan ve hayatını onlarsız sürdüremeyeceğine inanan, daima "daha, daha, daha" diyen doyumsuz insanoğludur. Bu halin kendisinde yarattığı fiziksel ve ruhsal tahribatı görmezden gelerek sistemin dışında kalmaya tahammülü olmayanların ahlaki değerlerini yitirişini, ailesini yok sayışını ve cana kastı göz kırpmadan icra etme kapasitesini anlatmaktadır. "Varlıklı olmak için insanlıktan çıkılır mi?" sorusuna bu film net ve kısa bir cevap vermektedir: "Evet". Bin bir hile çeviren ve şeytana pabucunu ters giydirecek yolları deneyen başkahramanın; kısa süre önce "beyaz yakalı", kibar, modern, düşünceli, saygılı ve cömert biri olduğuna inanmak öylesine güçtür ki. Esasında bu şahsiyeti derinlemesine işleyen film, 21. yüzyılın "sözde" insanlığını aynalar gibidir. Ayna tutulan başroldeki karakter olsa da, düzenin bir dişlisi olmaktan başka seçeneği olmayan izleyiciyi bir adım geri çekilerek fotoğrafa uzaktan bakmaya sevk etmektedir. Toplumsal yapının gücünü ölçen temel etkenlerden; sevgi, saygı, sabır, merhamet, hoşgörü, vicdan ve adalet gibi insani değerlerin yok olmaya yüz tuttuğunu gösteren başkaraktere izleyicinin önce nefret duyması olasıdır. Özgür iradeyle vuku bulan her hareketi besleyen diğer faktörler dikkate alındığında Javier'in yaptıklarının giderek hafiflemesi, "Acaba ben onun yerinde olsam ne yapardım?" sorusuna verilen yanıtların içeriğine göre nefretin şiddetinin azalması aynı oranda olasıdır. İnsani değerlerin zayıfladığı hatta "zayıflamak" kelimesinin yetersiz kalarak "değerler krizi" nin yaşandığı bir süreçten geçtiğimizi, sevginin yerini nefretin, saygının yerini hürmetsizliğin, merhametin yerini zorbalığın, hoşgörünün yerini tahammülsüzlüğün ve cana kast etmenin aldığını saat başı ulusal haberlerde izlediğimiz şu günler; ülke olarak öfke toplumu olma yolunda hızla ilerlediğimizin göstergesidir. Ceviz kabuğunu doldurmayacak sebeplerle işlenen cinayetler, aile içi geçimsizlik, kadına şiddet, çocuk istismarı, hayvanlara ve doğaya verilen zararın her an duyulur görülür ve bilinir olmasıyla sıradanlaşması ne yazık ki Javier gibi olmanın zeminin hazırlamaktadır. Peki, filmde bir tek Javier mi öyle? Filmdeki tüm insanları gözden geçirirsek şüphesiz tamamının masumiyetiyle ilgili ciddi soru işaretleri zihnimizde bir trafik sinyali gibi yanıp sönecektir. Filmin yönetmeni ve senaristleri olan David Pastor ve Alex Pastor kardeşlerin sürekli su damlatan musluk üzerinden Javier ve dolaylı olarak onun gibi olanların biteviye bir devinim içinde, akmakla akmamak arasında hiçbirşey yapmadan beklenen sürede, kendilerinde iyi olana dair bir damlayı daha eksilttiğine dikkat çekmektedirler. Yani her damla ile saf öz benliklerinden kayıp yaşamaktadırlar. Film boyunca nafile beklediğim ise; "Oğlumun toplum dışına itilmesini ve karımın çamaşır suyu kokmasını istemiyorum." diyen kocasına karşı her şeyden habersiz gibi görünen Marga'nın filmin sonunda bir atak yaparak tüm olanları delilleriyle ortaya dökmesi ve kocasının cezalandırılmasını sağlamasıydı. Ancak olmadı. Filmi izleyenlerin çoğunun bu beklentiye kapılarak; yapılanın yapanın yanına kar kalmayacağına dair garip bir iyi niyet bekleyişine düşeceklerini sanmakta olduğumu belirtmeliyim. Çok tanrılı dönemlerde insanların kurguladıkları ve kutsallık atfettikleri öyküler gibi gerçekleri kendilerine göre açıklayan, insanın sorduğu her soruya yanıt verebilen "mitos" lar gibi olduğu daha filmin ilk dakikalarında dile getirilen, tecrübesi aşikar bir reklamcının nasıl bu kadar çabuk gerilediği filmin ardında bıraktığı en büyük soru işaretlerindendir. Javier'in iş bulamadığı için nasıl bu kadar kısa sürede ve böylesi kötü bir karaktere dönüştüğü, yeni taşınılan bir evin kilidinin neden değiştirilmediği, henüz tanışılan birinin neden çabucak eve/yemeğe davet edildiği gibi mantık hatalarına rağmen filmdeki görüntülerin görsel zenginliği göz doldurmaktadır. Bir parça İstanbul'a benzettiğim Barselona'nın caddelerini, sokaklarını, evlerini izleyicisine getiren "Konut", vermek isteği mesajları layıkıyla aktaran bir yapım. Sıradanmış gibi görünen senaryosuyla ve gerçek hayattaki ismiyle filmde yer alan Javier Gutierrez başta olmak üzere sergilenen iyi oyunculuklarla sıradan bir film değildir. Sahip olma, iktidarda olma, en iyi olma, en zengin olmayı arzulayan insanoğlunun bilinçaltının girift dehlizlerinde navigasyon ile dolaşır gibi kurgulanan karakterlerin yakın plan çekimleriyle özel bir film olduğu söylenebilir. Ve söylenebilecek bir şey daha varsa o da; "kapitalist" bir diğer tabirle "serbest piyasa ekonomisi" bazı hayatlara cömertçe peri tozu serperken bazılarına ölü toprağı serpiştirdiğidir.


Katkı sağlayan başta dosya editörlüğünü üstlenen Ülker Gündoğdu olmak üzere Ethem Erdoğan, A. Erkan Akay, Emre Gül, Merve Yurtsever, Emre Miyasoğlu, Resul Bulama, Gurbet Lüy, Necla Dursun, Tuba Yavuz, Ayşe Bağca, Vildan Kınalı, Gülnaz Eliaçık Yıldız, Havva İrem Şengül, Recep Ayık, Şerife, Saliha Buğa ve Genel Yayın Yönetmenimiz Bilal Can'a teşekkür ederiz. Türkiye'nin en büyük kitap değerlendirme platformu olan kitaphaber.com.tr, kitaba ve kitabi olan çağrısını 2011'den bu yana internet platformu üzerinden devam ettirmekte, bununla birlikte de 2021 yılında Türkiye'nin hibrit olarak yayınlanan ilk kitap ve eleştiri dergisini de ücretsiz olarak okurların hizmetine sunmaktadır. 2021 yılından bu güne değin 5 sayı ile okurlarımıza kitap, kültür ve eleştiri adına bütünlüklü bir çalışma sunma gayreti içerisinde olduk. 6. Sayı ile okurlarımızın karşısına çıkmanın heyecanı içerisindeyiz. İlk sayımızdan son sayımıza kadar aynı dert ve aynı minval üzere, aynı heyecan ve aynı hassasiyet ile birlikte nice sayılara ulaşma dileğiyle. Yeni sayımızı "Vefa"ya yaslayarak okurun karşısına çıktık.


İnsan anlatmaya muhtaç. Konuşarak veya yazarak. Yazmak konuşmaktan daha güvenli bir alan. Konuşurken olduğu gibi kelimeler uçup gitmiyor. Kaydınızı tutuyorsunuz. O kayıtlarda ruhunuzu görüyorsunuz. Ama konuşurken sadece dinleyenin neyi nasıl anlayıp kaydettiğine bağlısınız. Orada kendinizi tam olarak bulmanız imkansız. Sözlerle uçup gidiyorsunuz. Bence, yazmak kendini aramak için ihtiyaç duyulan kişisel/toplumsal kaydın en sahici alanı. Kendini daha net biçimde anlatabilmek; dolayısıyla arayabilmek, görebilmek yazmaya yönelten temel etken olsa gerek. Sanatın herhangi bir alanına şablon kelimesini yakıştıramıyorum ben. Herkes istediği gibi yazsın. Bu teknikleri uygulayanlarla yanlış bulanlar tartışsın. Zararı yok, karı var. Canlılık, yenilik, değişim, eleştiri açısından. Edebiyat dergileri gerçekten önemli. Yazan kişinin kendini yetiştirmesi, tarzını bulması için birer okul. Ben de dergilerde yazdım. Metinlerim çıkınca heyecanlandım. Yenilerini yazmak için oradan enerji aldım. Ama zamanla bazı sebeplerden dolayı uzaklaştım. Çok seyrek göründüm, sonra da neredeyse hiç yazı göndermedim. Bunda oldukça taraflı bulduğum bazı "büyük" övgüler, bazı isimlerin görmezden gelinmesi ve bazılarının yüceltilmesi, edebiyat dünyasının gitgide daha da siyasallaşması ve ayrışması, benim de bu durumlardan yılmam ve kendimce ayrışmam, belki genel bir bezginlik hali etkili oldu. Bu böyle, ama dergiler çok önemli. Belki yine yazarım. Yazarken değişik şeyler oluyor. Bazen yazdığım konu için karşıma geçen ben "Amma da iyi iş çıkardın " diye dil çıkarır. Bazen Suzan çıkar ve "Armut, hiç öyle olur mu? Dön, bir daha bak." diye gülümser. Kimi zaman Ahmet gelir, cümleleri hallaç pamuğu gibi atar, "Ne bu şimdi, ergen ergen!" deyiverir. Ergün "Abi, tamam da, olay ne olay? Nereye varacak bu?" diye sorar. Tabii bunların gözleri de dolar bazen, çok iyi olmuş da derler. Hayatımda öykü üzerine konuştuğum dostlarımla ben el birliğiyle metni kotarırız. Kitaplığımda sıralı yazarların da beni uyardığı, desteklediği olmadı değil. İşin hayali olmayan kısımlarında ise eşimle, arkadaşlarımla öyküyü konuşuruz. Bunların hepsi bana yardımcı olur. Gerçekten, çok önemli bir neden var mı bilemiyorum. Büyük bir iddiam yok. Türkçeye hayranım. Kendi öykümle barışığım. İç dünyama çekilmek bana iyi geliyor. İnsanları seviyorum. Bana ait olmayan sıkıntılar da canımı yakıyor. Ve yazıyorum. En başta kendimi bulmama yardımcı oluyor yazmak. Şayet yazmasaydım kendi öyküm eksik kalırdı. Ama dünya için büyük bir eksiklik de olmazdı. Bunu hiç düşünmemiştim. Nar diye bir öykü yazmıştım. Kahramanın babası ölmüştü ve o sıralarda karısı hamile idi, bir oğlan bekliyorlardı. Dedesinin adını koymuşlardı Ali'ye. Öyküden yaklaşık dört sene sonra babam öldü. Eşim hamile idi o sıralar. Oğlumun adı dedesini adı değildi ama Ali olmuştu. Bunu da bir iki sene sonra fark ettik. Bu deneyimden sonra arkadaşıma sizin sorunuzu sordum. "Sen de mutlu şeyler yaz artık." demişti. Yazılan şey kaderi etkiler, gibi bir genelleme yapmıyorum ama bazen kederli şeyler yazarken korkmuyor da değilim. Yürekten söylüyorum, kimseyi geçmek istemezdim. Yarış olsaydı da zaten edebiyat hakemleri istedikleri kişi ilk adımı attığında düdüğü çalar ve yarışı bitirirlerdi. Yarışı bırakalım; aksine öykülerinde sahici bir anlatıcı bulduğum, anlattıkları bana çok yakın gelen bazı kişilerle tanışmak isterdim: Tabii bizden önceki kuşaktan, ama Ayfer Tunç'la bir kahve içimi de olsa sohbet etmek ne güzel olurdu. Kendi kuşağımdan Numan Altuğ'la yüz yüze tanışmak ve biraz yürümek de öyle! Eski tahkiye geleneğinin yapısı çok belirli. Olay, kişiler, zaman, mekan; her şey yerli yerinde. Hikaye kelimesi bana daha çok bu mantıkla yazılanları düşündürüyor. Öykü ise bir şeyi doğrudan anlatmayı değil de göstermeyi, hissettirmeyi önceliyor sanırım. Bu nedenle günümüzde eski tahkiye usulü pek kalmadığı için ben öykü demenin daha yerinde olduğu kanaatindeyim. Farklı yazarlara hikayeci veya öykücü denilebilir. Ama bunu aynı yazar üzerinden de tartışabiliriz: Mustafa Kutlu'nun Bu Böyledir, Yoksulluk İçimizde kitaplarına öykü demek geliyor içimden, ama Uzun Hikaye'ye, Tirende Bir Keman'a da hikaye kelimesini yakıştırıyorum! İyi bir damak tadı olmayanın iyi bir aşçı olabileceğini düşünemem. Elbette iyi bir öykü okuyucusuyum. Uzun uzun, didik didik, düşüne düşüne okurum öyküleri. Yeni çıkan kitaplar belli kişilerce çok methediliyorsa onları almam. Mutlaka yakından bir görmek isterim. Zira göklere çıkmasına iki basamak kaldığı söylenen kitapların kurgu ve dil yanlışlarıyla dolu olduğuna epeyce tanık oldum. Eserleri kitapçıda karıştırır, Türkçesinde bir çekicilik bulduklarımı alırım. Dergileri üç senedir takip etmiyorum. Nadiren dergi alıp okuyorum. Ara ara yine kitapçılarda sayfalara bakıp ilgimi çeken yeni bir kalem bulduğumda o dergiyi alıyorum. Son zamanlarda çıkan Akim Sevgilim'de Füruzan'ın anlatım gücünü hiç kaybetmediğini gördüm. Bunu öneririm. Başka yerlerde dile getirdiğim kişileri tekrara düşmemek için söylemiyorum.


Kıbrıs doğumlu Bülent Gardiyanoğlu ilk, orta ve lise öğrenimini Kıbrıs'ta tamamlamıştır. İstanbul Marmara Güzel Sanatlar Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Sanat Dalı Bölümü'nü internete bağlanabilen buzdolabı projesi ile tamamlamıştır. Hayatında yaşadığı iniş çıkışlar ve sıkıntılı dönemlerden sonra bunları neden yaşadığını araştırmak ve kendini bulmak için çeşitli kişisel gelişim eğitimleri almıştır. Aldığı eğitimleri hayatına uyguladıkça değişimleri fark etmiş ve kendi geliştirdiği teknikleri çevresindeki insanlar ile paylaşmaya başlamıştır. İki yüzden fazla canlı yayına katılmış, binlerce kişi ile bire bir seanslar yapmış ve iki yüz binden fazla kişiye uluslararası birçok ülkede seminerler vermiştir. Yazar, dokuzuncu kitabı Kendini Ertelemekten Vazgeç isimli kitabında bütün pişmanlıkların temelinde erteleme güdüsü yaptığını vurgulamaktadır. Sevmeyi, anlamayı, büyümeyi, gelişmeyi, hayalleri ve tekamülü erteleme hilesinden kurtulmanın çözüm yollarını ve önerilerini okuyucusuna sunmaktadır. Yazar, Kendini Ertelemekten Vazgeç adlı kitabına nefes çalışmalarını da eklemiş okuyucuyu rahatlatma egzersizleri de sunmuştur. Akıcı, farkındalık yaratan, ertelemekten kurtulmanın çözüm önerileri ile kitap okunmaya değer keyifli okumalar.


Asuman Sarıtaç'ın yazdığı, Merve Altınöz'ün resimlediği, disleksi, diyabet, hiperaktivite, alzaymır ve astım sorunlarını konu edinen beş kitaptan oluşan "Farkındalık Hikayeleri" dizisi Nesil Çocuk Yayınları tarafından yayımlandı. Her biri 64 sayfa olan bu beş kitapta kahramanımız Pelin'in anlattığı gündelik hikayeleri okuyoruz. Pelin'in doktor annesi ve muzır bir yaramaz olan kardeşi Ege de hikayelerde önemli yer tutuyor. Yazar, doktor anne üzerinden sağlıklı yaşama dair bilgileri, Ege'nin ilginç fikirleri üzerinden de doğru-yanlış ayırdına dair öğütlerini okura aktarıyor. Ailenin babası ise yardımcı oyuncu ile figüran arası bir rolde diyebiliriz. Dizinin odağı her ne kadar saydığımız beş sağlık sorunu gibi görünse de her bir 64 sayfalık kitabın üçte biri kadarında bu konulara yoğunlaşılmış. Hikayelerin tamamı bu sorunlardan muzdarip karakterlere yaslanmamış. İlgili bölümlerde sorunların açıklaması yapılmış, bu zorluğu yaşayan kişilere nasıl yaklaşılacağına dair ipuçları ve püf noktaları verilmiş, mümkün olan çözümler veya kolaylaştırıcı davranışlar anlatılmış. Hikayelerin kalan bölümlerinde empati, hediyeleşme, sağlıklı beslenme, spor, sağlıklı yaşamaya dair ipuçları, arkadaşlık ve aile ilişkileri, hayvan sevgisi, doğa, kitap okuma, dürüstlük, yardımlaşma gibi daha genel konular işlenmiş. 8+ yaş kategorisi için ve okullara yönelik hazırlandığı anlaşılan beş kitaplık dizi bir karton kutu içerisinde sunuluyor. Kutudan bir de soru kitapçığı çıkıyor ve bu kitapçıkta her hikaye ile ilgili on soru bulunuyor. Okurun bu şıklı soruları cevaplayarak öğrendiklerini pekiştirmesi hedeflenmiş. Kitapların metin-resim dengesinde metin yönü ağır basıyor olsa da yeteri kadar ve yerinde çizimler içerdiğini söyleyebiliriz. Kapaklarda kullanılan doku simli hissi veren küçük bir fark katmış.


Duygularımı yansıtan daha güzel bir paragraf bulamazdım herhalde seyahat hakkında. Her gittiğim ülke, şehir bana yeni dünyalar, kapılar açıyor. Hayatta sadece bize benzer insanların olmadığını, çok çeşitli olduğumuzu, eşit haklarımızın olması gerektiğini, insan olabilmeyi yollarda daha iyi anlıyorum. Ramazan ayında olmamız sebebiyle iftar sonrası teravih namazı için gittiğim mahalle camimizde bu ay yazacağım ülke aklıma düştü. Aslında ülkeden çok bir cami. Dünya üzerinde Müslümanların bir araya geldiği camiler farklı özelliklere sahip olsa da amaçları aynı. Ama bazıları var ki öyle görkemli ki şaşıp kalıyorsunuz. Abu Dhabi seyahatimizde ziyaret ettiğimiz Şeyh Zayed Cami şimdiye kadar gördüklerim içinde en görkemlisi. Gitmeden önce hakkında bilgi edinmiştik, sizinle bunları paylaşıyorum. 2007 yılında halka açılan Şeyh Zayed Camii, ziyaretçilerine yalnızca İslam kültürünü sergilemek için değil ayrıca diğer dinlerle karşılıklı etkileşimi desteklemek amacıyla inşa edilmiş. Şeyh Zayed Camii'nde kullanılan birçok malzeme Türkiye, Yeni Zelanda, Almanya gibi dünyanın birçok farklı ülkesinden getirilmiş. Şeyh Zayed bin Sultan Al Nahyan, Arap Çölleri'nde yaşayan Bedevi Kavimleri arasında barış görüşmelerini sağlayan kişi olarak biliniyor. 1966'da Abu Dabi kurucu başkanı olan Şeyh Zayed 1971 yılında Dubai Emirliği ile bir federasyon kurarak bugünkü Birleşik Arap Emirlikleri'ni kurmuş. Şeyh Zayed, Abu Dabi'de bulunan petrol rezervlerinin gelirini gökdelen yapmak, altyapıyı geliştirmek ve 1996 yılında inşasına başlanılan Şeyh Zayed Camii gibi eserleri kazandırmak için harcamış. Şeyh Zayed'in cenazesi camiinin kuzey kısmında yer alan bu mozolenin altına gömülmüş. Cami üç bin işçinin 13 yıl boyunca çalışması sonucunda yapılmış. Giriş kapısı ana ibadet yerine açılıyor. Ana ibadet yeri kadınlar ve erkekler için iki ayrı alana ayrılmış. Camide farklı boyutta 83 kubbe bulunuyor. Ana ibadet yeri 96 kolonla desteklenmiş. Her bir kolon Makedonya mermeri ve değerli taşlarla kaplanmış. Mermerlerin beyazlığı nedeniyle Abu Dhabi'nin incisi olarak anılıyor. Şeyh Zayed Camii'de bulunan yedi kandilden en büyüğü ana ibadet yerinin merkezinde bulunan kandil ve kapıdan girişte sizi tüm heybetiyle karşılıyor. Bu kandil hurma ağacı motifleriyle tasarlanmış. Kandil paslanmaz çelik ve pirinçten yapılmış ve 40 kilogram ağırlığında 24 ayar altınla kaplanmış. Camide bulunan kandiller için ayrıca yaklaşık olarak 40 milyon Swarovski kristali kullanılmış. Allah yazısı Şeyh Zayed Camii'nin kıbleye bakan duvarında yer alıyor. Bu duvarda Allah'ın 99 ismi Arapça kaligrafi ile yazılmış. Girişte kadınlar ve erkekler ayrılıyor, giyim kuşamlarını düzeltmek için odalar bulunuyor. Kadınlara giymeleri ve başlarını kapatmaları için poşetler içinde tertemiz kıyafetler veriliyor. Dünyanın en görkemli camilerinden biri bence Şeyh Zayed Cami. Binlerce farklı insanla sizi buluşturan bu caminin içinde olmak eşsiz bir deneyim oldu. Farklı coğrafyalarda farklı mekanlarda olmak gibisi yok şu dünyada!


Hayat boyu sistemler ve sınıflar insanoğlunu çepeçevre kuşatmıştır. Bu kuşatma sonucu kendimizi bir grubun içinde buluruz. Onlarca adlandırma ve etiketi sırtımızda taşırız. Kimi isimlendirmeler bir yük gibi boynumuza yüklenirken kimileri taşımaktan onur duyduğumuz bir nişana dönüşür. Kitabımız bu isimlendirmelerden biri olan Yolcu ve Burjuva ayrımını henüz kapaktayken okura verir. - Bu dünyaya sırnaşmayan ve yerleşmeyen onurlu insandır. - Hakikate adanandır. - Yolcu ölümü göze almıştır, bu sayede hürdür. - Erdemlidir, sistemde yer tutma peşinde değildir. - Yolcu: Hep içinden geldiği gibi içten ve samimi - Yolcu olmak bu hayatta seyir halinde olmaktır bir bilinçtir. - Günün birinde öleceğini asla unutmaz. - Yolcu: Yolculukta olduğunun bilincinde olan ve buna göre davranan ahlaklı insan. - Bu dünyaya abanan kişidir. - Beklentisi yüksektir. "Beklentisi sürekli yükseldiğinden burjuva makul bir tatmin yaşayamaz ve depresyona girer. - Burjuva sömürüldüğü halde kendini özgür zanneder. - Kaçınılmaz olarak depresyona girer. - Ölümden ödü koptuğu için burjuva günün birinde öleceğini asla düşünmek istemez. - Budünyaya kazık kakmaya çalışan bencil ihtiraslı kibirli korkak çıkarcı ahmaktır. Gibi cümlelerle okura kimin yolcu ve kimin burjuva olduğunun şifreleri veriliyor. Yer yer parodi ve montajlara şahit olduğumuz eserde dil ile bütünleşmiş ironi de had safhada okura sunuluyor. Kitapta işlenen kapalı üslubu yazarın kasıtlı yaptığını eserde geçen: "Kapalı üslup okurda bir yabancı dil kompleksi yaratıyor en azından anladığı yere odaklanıyor bu sayede." (s.85) cümleleriyle anlamış oluyoruz. Başımıza gelenler yola kendimizi çokça kaptırmaktan geldi.


Ayasofya'nın ibadete açılma kararı, devletimizin milletine bir saygı duruşudur. Millet iradesi, hissiyatı ve sesi hukuk adamlarının vicdanını adaletle buluşturmuş, İstanbul yeniden İstanbul olmuştur. 24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla müze olması kararlaştırılan Ayasofya Camii'nin 86 yıllık mahkumiyeti son buldu. O tarihten bu yana milletimizin kadim değerleriyle kalemini yoğurmuş fikir erleri, Ayasofya Camii'nin kapalı oluşundan duydukları hicabı devamlı dile getirdiler. Necip Fazıl'dan Osman Yüksel Serdengeçti'ye, Sezai Karakoç'tan Cahit Zarifoğlu'na ve daha nice İslam davasına kendini adamış ne kadar mütefekkir ve münevver varsa bu ayrılığa bigane kalmadı. Onlar sayesinde, nesiller Ayasofya'yı sahiplenmenin şuuruyla yetiştirler ve Ayasofya'yı bir cami olarak benimsediler. Kendi evinde Ayasofya secdesinden mahrum olmanın acısını diri tuttular. Malesef alıntı için bir kaynak sunamıyoruz.


İnsanın bir nokta mesabesinde bile olmadığı makro alemin büyüklüğü düşünüldüğünde hayret etmemek mümkün değil. Buna ek olarak bir de atom altı dediğimiz mikro alem de var ki bahsimiz orada geçiyor. Bu iki alemin birbiri ile olan iletişimi, irtibatı ise büyüleyici. Belgesel Socrates'in: "Tek bildiğim şey hiçbir şey bilmediğimdir." cümlesi ile başlıyor ve peşinden şöyle bir soru geliyor: "Gerçek nedir? Beş duyumuzla algıladığımız bu dünya gerçek mi?" Belgeselde farklı alanda uzmanlaşmış kişilerin kuantum fiziği hakkında açıklamalarını görüyoruz. Sinan Canan karşımıza çıkan ilk isim ve bu soruya cevabı bunun mümkün olmadığı yönünde. "Dış dünyayı olduğu gibi deneyimlememiz mümkün değil. Beyin dediğimiz organ aldığı bilgilerle bize bir resim çiziyor. Bizim gerçeklik dediğimiz şey kafamızın içinde bir sahneden ibaret." Bu cevaptan sonra soru daha anlamlı hale geliyor ve daha bir merakla ve dikkatle izlemeye devam ediyorsunuz. Belgeselin bu yönü oldukça başarılı. İlgi duyanların keyifle izleyeceği, konu ile ilgili bir malumatı olmayanların da merakla takip edebileceği ve anlayabileceği bir üslup kullanılmış. Dr. Kuantum diye tanıdığımız Dr. Fred Allan Wolf'da belgeselde yer alan isimlerden. "Kuantum teorisi akılcıdır, belirlidir ama bir farklılık vardır. O gerçeklerden daha çok olasılıkları belirler." Kuantum teorisinin bir başka yönü de bu olasılıkların neden olduğu "Dolanıklık" ilkesi. Birbirinden çok uzakta ve bağımsız olayların arasında bir ilişkinin var olması ve birbirini etkileyebilmesi. Mahmud Erol Kılıç da belgeselde Kuantum teorisinin "dolanıklık ilkesine" mukabil Hz. Mevlana'nın bir sözünü aktarıyor: "Bizler tek kanatlı melekleriz. Ancak birbirimize sarılmak suretiyle uçabiliriz." Her şeyin birbiriyle merbut, irtibatlı olduğunu söylüyor. Her şeyin anında birbirini etkilemesi ve birbiriyle olan bu ilişkisi aklımıza zaman kavramını getiriyor ister istemez. Nasıl oluyor da bir şey kendisinden çok uzaktaki başka bir şeyi anında etkileyebiliyor? Haluk Berkmen de belgeselde yer alan isimlerden ve bakın bu soruya cevabı nasıl. "Orada zaman kavramı bitiyor. Bir şey diğer şeyle etkileşebiliyor. Bu olay ne demektir? Bu olay zamanın olmadığını ya da bizim beynimizin bir ürünü olduğunu gösteriyor. Fakat aslında sadece an kavramının geçerli olduğunu anlıyoruz." Zaman kavramı beynimizin bir ürünü olabilir mi? Bu kısım daha önce izlemiş olduğum bir belgeseli aklıma getirdi. Bir kaza sonucu kazayı geçiren kişide zaman kavramı değişiyordu. Saatler geçmesine rağmen ona sadece çok kısa bir süre gibi geliyordu. Zaman kavramını böyle düşününce Tasavvuf alanında karşımıza çıkan "ibnülvakt" yani "zamanın oğlu" kavramı daha bir anlamlı hale geliyor. Düşününce var olmayan iki zaman dilimi geçmiş üzüntüsü ve gelecek kaygısından azade olmak ve bize verilmiş olan anı en iyi bir şekilde değerlendirmek. Belgesele bu noktadan sonra farklı bir gözle bakmaya başladım. Dr. Kuantum da kitaplarında Hz. Mevlana'dan çok alıntılar yaptığını söylüyor. Bunun nedenini bir evren yaratmanın temelinde döngüler olduğunu, atomların ve elektronların dönüşünde adeta bir dans gibi saf bir sufizm olduğunu belirtiyor. Bu döngüleri günde, gecede, mevsimlerin geçişinde, insanın doğum ve ölümünde ve dahi içinde yaşadığımız dünyamızın ve galaksimizin hareketlerinde de görmekteyiz. Tasavvufta da "daireyi tamamlamak" diye bir tabir vardır ki o da dervişin gönlünün terbiyesi ile mümkündür. Bu döngü kavramına hem bizim geleneğimizde hem de antik yunan düşüncesinde yer alan "Alem büyük insan; insan küçük alem" düşüncesi minvalinde de bakabiliriz. Her şeyin birbiri ile irtibatını ve etkileşimini bir günümüzü uyanık ve dikkatli bir şekilde geçirirsek görebiliriz. İncelediğimiz belgesel de Socrates'in bir cümlesi ile nihayete eriyor: "Kendini tanı o zaman başkalarını ve evreni de tanıyacaksın." Bizlerin de aşina olduğu bu cümle insanın kendisini tanımasının mucizelere kapı aralamasının bir anahtarı olduğunu söylüyor. Belgesel gördüğümüz kadarıyla YouTube üstünden yayınlanmış. Paylaşıyoruz. Sayın yazar, yeni yazılarınızı bekleyenler var.


İsmiyle müsemma bir kişilik olan Sedat Umran, bir tür kaşif gibi eşyaların dünyasına dalarak, oradan sayısız eşyayı şiire konu edinmiştir. Bakışı ayrıntıda olan "kıymeti bilinmemiş bir şair" (Çalışkan, 2013) Sedat Umran, sembolist tavrı ile Türk Edebiyatı'nda eşyaya en çok yer veren, direkt olarak eşyayı konu edinen bir şairdir. Türk şiiri, Türkçe'nin derin sularında yüzen sanatçılarının çabalarıyla derinleşmiş ve yayılmıştır. Bu önemli çaba edebiyatımızda ve geniş alanda da kültürümüze önemli katkılar sunmuştur. Her şair ve yazar, eser ürettiği dilin kelime işçileridir. Ortaya koydukları eserlerde kullandıkları kelimeler dilin gelişmesine, genişlemesine, büyümesine ve yarınlara taşınmasına dair önemli katkılar sunmaktadır. Bu bakımdan ortaya konulan her eser, öncelikli olarak dili zenginleştirdiği ve bir katkı sunduğu için önemlidir ve incelemeye değerdir. İşin içerisinde sanat, estetik ve düşünce girince o eser yarınlar için büyük bir öneme sahiptir ve gelecek nesiller bu eserler doğrultusunda dilini inşa edip koruyacak ve kendilerinden sonraki nesillere aktaracaktır. Sedat Umran şiirinin özgünlüğü ve kendini diğer şiirlerden ayıran temel farkı; eşya ile kurduğu ünsiyette aranmalıdır. Çünkü eşya, Umran'da farklı bir boyutta konumlanmakta, onun insanlara aktaracağı "şeyler" in olduğu varsayımından yola çıkarak işlenmektedir. Günlük hayatımızı kolaylaştıran eşyaların kimi zaman adını bile önemsemeden, gereken özeni göstermeden kullanıp atmaktayız. Tüketim bu gün çağımızın en önemli olgularından biridir. Kapitalizm mantelitesi içerisinde "metaya" ve "emeğe" yabancılaşmış insanın Sedat Umran'ın şiirlerinden alacağı çok ders vardır. Çünkü o, eşyanın ayırdına vardırarak insanların bu eşyalara dair bakış açılarını değiştirmeye çaba göstermektedir aslında. O eşyanın ortaya çıkış serüvenine dair ipuçları sunmakta, o eşyaları konuşturarak hangi amaca hizmet ettiğine dair ifadeler kullanmaktadır. Tüketim endüstrisinin bu gün popüler kültür ile al-kullan-at mantığı içerisinde insanlığı bir tüketim canavarına sürüklemesi birçok sorunu beraberinde getirmektedir. Bu sorunların başında eşyayla olan bağın odak noktasında değişimler yaratması bağlamında bir okuma yapılabilir. Şiir, bize hakikatle direkt bağlantıyı sağlayan bir unsur olduğu için, her şair bize hayatın ve hakikatin farklı bir yansımasını sunmaktadır. Kendini dilini bulmuş, bakış açısını ona göre konumlandırmış her şair, hayatın her insana gizli kalmış sırlarını bir nevi dökmekte, ortaya koydukları eserlerle bir "şuur ayaklanması" yapmaya çalışmaktadırlar. Hayatı şiir olan ve şiiri hayatının vazgeçilmezi sayan bir şair olan Sedat Umran'ı en iyi, onu bilip tanıyanlar anlatmıştır. Ömrünün son demlerinde de dahi şiirden vazgeçmeyen Sedat Umran hakkında Beşir Ayvazoğlu, Defterimde Kırk Suret adlı eserinde Sedat Umran'ı anlatırken "Ömrünü Şiire Adayan Adam" başlığını kullanmıştır. Umran'ı anlatan yazısına bir hatırasından yola çıkarak başlar. 1970'lerin başlarında dönemin önemli edebiyat mahfillerinden biri olan Marmara Kıraathanesinde Sedat Umran ile tanışan Ayvazoğlu, Umran'ın yaşadığı dönemde şiir üzerine ne olursa, nasıl bir gelişme olursa olsun haberi olduğunu ifade eder (Ayvazoğlu, 2013:77-78). Kendisi de o dönemlerde şiirle ilgilendiğini ve eserinin yayınlandığını, bundan Umran'ın da haberinin olmasını hayretle aktarmakta, Türk Edebiyatı Dergisi'nde yazdığı bir şiiri Umran'a okuyarak şiir üzerine sohbet ettiklerini, Umran'ın şiirde geçen "kıpkızıl" kelimesine takılarak eleştiride bulunduğunu, Leke adlı eserini imzalayarak kendisine verdiğini (Ayvazoğlu, 2013:77-78) aktarmaktadır. Hatırasının ardından onunla ilgili tüm olaylarını ve izlenimlerini aktaran Ayvazoğlu, Leke adlı eserin şairinin kendisine bu kitabı imzalı olarak gönderdiğine, bu eserle günler geçirdiğini ve elinden düşürmediğinden bahseder. Onun için Sedat Umran, "gözlerinde gözyaşından ipliklerle hüzünlerini düğmelere dolayan iğnelerin, dost bildiği ilik tarafından boğulan düğmelerin, içine kapanıp dünyayı unutan kutuların, konuşması yapıştırmak olan, bu yüzden ağızlarını hiç açmayan zamkların, sıkıldı mı hüngür hüngür ağlayan süngerlerin, aşkının dağılan parçalarını üşüyen vücudunun her noktasında toplayan mıknatısların vb." (Ayvazoğlu, 2013:78) anlatımları olan bir şairin acaip dünyasının yansımasıdır. Sedat Umran, Ayvazoğlu için o güne kadar okuduklarına hiç benzemeyen bir anlatıma sahip, bir nevi eşyaları konuşturan bir simyacı hükmündedir. Sedat Umran, 1926 yılında Mart ayında Kumkapı'da dünyaya gelir. Asıl adı Osman Sedat Öcal'dir (Kollektif, 2010:1057). Babası Islahiyeli İlkokul öğretmeni Mehmet Kazım Öcal'dır (Kutlu, 1998:459). Babasızlığı üç yaşından tadan Sedat Umran, çocukluk dönemlerini annesi Emine Sadiye Hanım ile yakın akrabalarından olan Menemenli Said Paşa'nın Erenköy'deki köşkünde büyükbabası, büyükannesi, iki teyzesi ve iki teyzekızıyla birlikte geçirir (Ayvazoğlu, 2013:79).Babasızlığın sızısını sürekli hisseden Umran, yalnızlığa sürüklenmesinin nedeni olarak bunu görür ve şiirlerindeki yoğun eşya anlatımını da şu şekilde özetler: "şiirlerimdeki eşya sevgisinin kaynağıdır, çünkü eşya ihanet etmez insana"(Ayvazoğlu, 2013:79). Çocukluğunun geçtiği konakta birlikte yaşadığı teyzekızlarına masallar uydurarak bunu ciddi ve yaşanmış bir biçimde aktarır, masallar ona şiirin o sırlı kapılarını açacak ve artık vazgeçilmezi olacaktır (Ayvazoğlu, 2013:79). "Bir gün Kumkapı'dan Beyazıt'a giderken Azak Yokuşunda sol taraftaki bir dükkanın kapısında Gizli Pençe diye tabela görür. O anki melankolik ruh haliyle orayı casusların, çetelerin buluştuğu bir yer olarak düşünür. Tavanların çatırdaması, kitapların sallanması şeklinde hallisünasyonlar gördüğü bunalımlı dönemdir. Bu yaşadıklarından belleğinde kalanlar yıllar sonra şiirlere konu olacaktır. Tıpkı 1969 da çıkan Leke kitabında yer alan Gizli Pençe gibi" (Kaynar, 2008:26). Ömer Faruk E. Mostar Dergisi'nde Sedat Umran'ın dil sevgisi, Almanca karşısındaki heyecanını anlatan bir anektod aktarır. Umran, bir davette bir araya geldikleri Almanya'da uzun yıllar çalışmış bir doktordan bahsederek, Almancayı bilen biri karşısında heyecanlanmış, fakat karşısındaki kişinin "Almanların edebiyat dilini bilmiyorum." Demesi üzerine yaşadığı hayal kırıklığını anlatır, Almanca biline birine rastgeldiği için karşısındaki kişiyi biraz zorlasa da cevap bulamamasını onu derinden üzdüğünü belirtir, netice de Faust'u ezberden okuyabilen bir şairden bahsedildiği için, Umran'ın dil hassasiyeti gayet yüksektir (E., 2015). Aynı yazının devamında Ömer Faruk E., Sedat Umran'a ait ayrıca; 1966 yılında Necip Fazıl'ında sıkça uğradığı ve o dönemin önemli mahfillerden olan Marmara Kıraathanesi'nde Sedat Umran'ın bu mahfilde bir çok yazar, şair, akademisyen ve gazetecilerle tanıştığını, özellikle Necip Fazıl'ı tanıma ve sohbet etme, fikir alışverişinde bulunma imkanına kavuşması, Umran için önemli bir dönüm noktası olmuştur (E., 2015). Necip Fazıl, Sedat Umran'ın değer verdiği, önemseyip beğendiği şairlerin başından gelmektedir, Büyük Doğu macerası da bu tanışma vesilesiyle gerçekleşmiştir (E., 2015). Çok zor şiir beğenen Necip Fazıl'ın Umran'a "Senin bazı mısralarınla benim şiirimin ruh akrabalığı var." demesi Umran için verilecek en büyük ödül olacak, yine Marmarma Kıraathanesi'nde tanıştığı ve şiir anlayışına hayran olduğu diğer bir isim de Sezai Karakoç'tur (E., 2015). Karakoç ile tanışmasından sonra şiirlerini yazdıkça Karakoç'a verir, Karakoç da Umran'ın şiirleri ile yakından ilgilenir (E., 2015). Hayatı şiir olan Umran'ın şiir ile olan ünsiyetin bir tür bağımlık halini almıştır, yaşının ilerlemiş olmasına rağmen diri olmasını şiire bağlamış, çok kereler "Eğer şiirde tutunamasaydım bunardım" ifadesini tekrarlayıp durmuştur(E., 2015). Yardım, aynı yazının devamında Sedat Umran'ın Ahmet Haşim, Necip Fazıl, Yahya Kemal, Ziya Osman, Cahit Sıtkı ve Behçet Necatigil gibi şairlerin etkisinde kaldığını aktarır ve daha sonra kendi şiir dilini, tarzını ve üslubunu bulduğunu ifade eder (Yardım, 2017). Yardım, Sedat Umran hakkında "Günümüzün Ahmet Haşim'i" diyerek onun gibi naif bir insan ve ömür boyu şair olarak kaldığını aktarır (Yardım, 2017). Dünyaya ve dünyada olup biten tüm şeylere şairce bakan Sedat Umran, önce eşyayı dinleyerek onun dilini öğrenmiş ve ardından bunu şiirine işlemiş, özel şiirler yazmış bir şairdir. Ele aldığı şiirleri Dünya edebiyatında da türüne hiç rastlanmayan konulara sahip şiirlerdir. Toplu iğne, paspas, mandal, ampul, halat, jilet, tarak, çengel vs. gibi eşyaları şiirine konu edinerek eserler üretmiştir. Umran'ın şiir mesaisi sadece kendi şiirler ile sınırlı değildir, başka şairlerin şiirlerine de ilgi duyar ve ezberinde yerli yabancı birçok şairden şiirler vardı. Muntazam bir hafızaya sahip bir şair olan Sedat Umran, yüzlerce şiiri peşpeşe, saatlerce şiir okuyabilirdi. Şiirle olan temaşası yanında şiire dair birçok yazı da kaleme alan Sedat Umran, bu yazılarını Şiirde Metafizik Gerçek adlı eserinde toplamıştır. Yakın çevresi tarafından "dost, mütevazı, kadirşinas, açık yürekli bir insan" olarak bilinen Sedat Umran, hayatının büyük bir kısmını otellerde geçirmiş bir şairdir. Sağlık durumunun bozulması ve otellerin vermiş olduğu bıkkınlıkla ömrünün son demlerini Darülaceze'de geçirmiştir. Kendisini ölmeden kısa bir süre içerisinde ziyaret eden Davut Bayraklı, bu ziyaret anısını Umran'ın hem şiir dünyasına hem de ruh dünyasına nüfuz eden durumları işleyerek aktarmıştır. Bayraklı, Umran'ın Darülaceze'de 22 numaralı odada tek başına kaldığını, hastalığa bağlı rahatsızlıklarının olduğunu, yine yaşa bağlı olarak çok yorgun gözüktüğünü ifade etmiştir (Bayraklı, 2013). Bayraklı'ya göre, "Türk Şiirinde kendine özgü bir alan açabilen ender şairlerden" olan Umran, şiirlerinde eşyanın metafizik tarafını sürekli olarak kurcalayan, yoğun şekilde semboller kullanan bir şair olarak Türk Edebiyat'ında önemi anlaşılamayan isimler arasındadır (Bayraklı, 2013) "Leke" adlı eseriyle bir ekol ortaya koyan Umran'ın Mehmet Niyazi'nin "Dahiler ve Deliler" kitabındaki düşüncelerini aktarır: "Mehmet Niyazi "seviyeli bir şair" olarak gördüğü Umran için "yüzyılımızdan yarınlara kalacak birkaç şairden birisi" diye bahseder" (Bayraklı, 2013). Aynı yazının devamında Bayraklı, Umran'ın kendi şiirlerinin dörte üçünü ezbere bildiğini, çevirdiği şiirler da dahil edilerek aklında 40 bin mısranın olduğunu ifade etmiştir (Bayraklı, 2013). Bu kadar şiiri zihninde tutan birinin hayatı şiir değildi demek yanlış olacaktır, "mistik bir kaşif" olarak ölünceye kadar şiirle uğraşmaya devam eden bir şairdir (Bayraklı, 2013). Sedat Umran, rahatsızlığından dolayı Kartal Sanatçılar Huzurevi'nden alınarak Kayışdağı'ndaki Darülaceze Vakfı'ndaki yoğun bakım ünitesine yatırılır, durumu gittikçe ağırlaşan Umran daha sonra 25 Haziran 2013 tarihinde Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları Hastanesi'ne yatırılır, bir müddet burada yattıktan sonra sağlığının iyiye gitmesi sonucu tekrardan Kayışdağı Darülaceze'ye götürülür. 07.08.2013 tarihinde sabah saatlerine hayata gözlerini yumar ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilir. Kaynar, İ. (2008). Şiire Adanmış Bir Ömür: Sedat Umran. İstanbul: Kartalite Yayınları. E., Ö. F. (2015, Eylül). Sedat Umran: Balkonlar Adımlarıdır Evlerin Ya da Merhabalarıdır Birbirlerine Karşı. Mostar Dergisi(127), 34-36. fatih belediyesi kumkapıda doğduğu sokağa adını verebilir hatırası yaşamalı.


Haber alma kanallarının çeşitliliği gün geçtikçe artmaktadır. Gazete, dergi, mecmua ve radyonun tahtında artık TV ve sosyal medya oturuyor. İletişimde bilginin yayılımı ise şaşırtıcı derecede hızlıdır. Seçilen haberleşme kanalları içinde bireyin bilgiye ulaşmak için uzunca bir müddet tercih ettiği mecra ise TV olmuştur. TV renkli ve eğlenceli bir kitle iletişim aracıdır. İzleyici, dünyanın dört yanındaki gelişmeleri ve haberleri evindeki rahat koltuğundan izler. Kültürün yayılımı konusundaki etkinliği kadar oluşumunda da etkin role sahip olduğu bilinen TV 'de bilgiyi aktarmanın en önemli yollarından biri ise haberlerdir. Haberler prime-time 'da yani en çok izlenen zaman diliminde izleyicisinin karşısına çıkmaktadırlar. Doğruluğu, hızı ve içreğinin güncelliğiyle haber kuşağı TV kanalları için bir prestij meselesidir. Haberleri sunanın bilgisi, tecrübesi, diksiyonu, beyaz cama yansıttığı görüntü ve mimikleri ise bu prestijin önemli sacayaklarından biridir. ABD 'de anchor , İngiltere'de newsreader veya newscaster olarak adlandırılan haber sunucusu, haberin izleyiciye ulaşmasındaki son halkadır. İyi bir konuşmacı olandan beklenen; dil, ses, görsel davranış ve zihinsel etkinliği kullanarak mesleğini icra eden haber sunucularının eski versiyonunu konu alan Paulette Jiles 'ın News of the World-Dünyadan Haberler isimli romanından aynı adla beyazperdeye uyarlanan film bu yazımızın konusu olacaktır. Filmin konu aldığı zaman Amerikan İç Savaşı'nın hemen sonrası, yer ise Teksas'tır. Matbaası savaş sonrası kapanan Yüzbaşı Jefferson Kyle Kidd , eyaletteki kasaba ve köyleri gezerek okuma yazma bilmeyen, okuma imkan ve alışkanlığı olmayan insanlara haberleri okumaktadır. Maden ocağında mahsur kalan madencileri, birbiriyle husumet içinde olanları, felaketleri, halk hareketlerini okuyan Yüzbaşı haber seçkisinde özenli davranmaktadır. Derlediği haberleri kırışmış ve sararmış gazeteleri gözden geçirerek itinayla seçer. Haber okurken aynı zamanda dinleyiciyi de okur. İlgili, ilgisiz, sabırlı, sabırsız, hoşgörülü, kaba... Dinleyiciyi tahliline göre okuma sırasını belirler. Haberleri sürükleyici bir macera gibi hikayeleştirerek anlatır. Sahneye benzeyen basit bir platform üstündeyken tek kişilik bir tiyatronun oyuncusu gibidir. Okuduğu haberlerin etkinliğini arttırmak için beden dili, mimik ve ses tonlamaları yapmaktadır. Performansını tamamladığında dinleyicilerden topladığı üç beş kuruşla hayatını sürdüren Yüzbaşının yaşantısından bir kesiti aktaran filmde hayat, ırkçılık ve cahilliğin hüküm sürdüğü ortamda kölelik karşıtı askerlere rağmen teni beyaz olmayanlar için olduğu kadar beyazlar için de zordur. İşte Yüzbaşı Kidd'in böyle bir ortamda okudukları hayata dair umut vermektedir. İnsanların dünya ile temas kurmasını amaçlayan Yüzbaşı bir gün haber okuyacağı kasabaya giderken saldırıya uğramış bir at ve ağaca asılmış bir cesetle karşılaşır. Irkçılar tarafından ağaca asılan adamın yanında yöredeki Kiowa yerlileri tarafından kaçırılarak büyütülen 10 yaşındaki beyaz bir kız çocuğu olan Johanna ile karşılaşır. Ne Yüzbaşı Kiowa dilini, ne de kendisini yerli sanan Johanna İngilizceyi konuşabilmektedir. Ortak bir dilleri olmadığı için iletişim kuramazlar. Yüzbaşı Kidd ağaca asılı adamın ceplerini karşıtınca bulduğu evraklardan onun Johanna'yı gerçek akrabalarına götürmekte olan bir devlet görevlisi olduğunu öğrenir. Hiç deneyimlemediği bir dünyaya düşmanca yaklaşan Johanna, kendi isteği dışında biyolojik akrabalarına götürülmekte olduğu için hırçındır. Senaryosu, bu küçük kızı akrabalarının yanına götürülmesi üzerine kurulan filmin devamında görevi Yüzbaşı Kidd üstlenir. Yüzbaşının haberci olarak üstlendiği misyonu devam ettirirken yola çıktığı yolculuk oldukça zorludur. Üstelik şimdi yanında küçük bir kız çocuğu da vardır. Hem haberleri okur hem de Johanna'yı teslim edeceği yere doğru yol alır. Doğa koşulları ile bir noktaya kadar baş edebilse de insanlarla baş etmek onun için bazen zor olmaktadır. Küçük bir kasaba olan Erath'da iktidarı ele geçirmiş bir adamın kendi bastırdığı gazetedeki yanlı ve yalan haberleri okuması talep edilen sahne sonrası zorlanan Yüzbaşı kendi hikayesiyle de yüzleşir. Neden eşinin yanında olmadığı hakkında izleyicinin varsayım üretmesi yolu seçilen senaryoda aidiyetsizlik hissinin yoksunluğu düşündürücüdür. Alman çocuk yıldız Helena Zengel 'in Tom Hanks ile uyumlu bir birliktelik yakaladıkları gözlemlenmektedir. İlerlemiş yaşına rağmen aksiyon sahnelerinde hala ben de varım diyen Tom Hanks'i westernvari bir filmde görmek oldukça şaşırtıcı olurken çocuk oyuncunun sessiz karakterine eşlik eden mavi bakışları akılda kalıcıdır. Bu film özelinde küçük oyuncunun; uyumsuz karakterleri oynamak için biçilmiş kaftan olduğu, Tom Hanks'in ise; merhamet, sevecenlik ve nezaket izlerini taşıyan yüzüyle izlemesi keyif veren bir performans ortaya koyduğu söylenebilir. Film boyunca karşılaşılan tehlikeler ve tehditlere eşlik eden James Newton Howard'ın müzikleri yapıma ayrı bir tat katmaktadır. TOFAŞ'ın Anadol ile başlayan araba üretim süreci Şahin, Kartal, Doğan isimlerini verdiği kuş serisi ile sürmüştür. Halk olarak bizler bu araçları çok sevdik ve daha da çok sevebilmek için ne gerekiyorsa yaptık. Araçları kişiselleştirmek için parçalarını birbirine monte ederek amatörce yeni modeller türettik. Bunlardan birine; doğan görünümlü şahin adını verdik. Yazımıza konu olan film de aynı doğan görünümlü şahin gibi karmadır. Onu western görünümlü dram olarak nitelendirebiliriz. Platosu, kostümleri, aksesuar ve mekan tasarımlarıyla film bir western izlenimi uyandırsa da esasında bir dramdır. Kum fırtınası, yol kesen haydutlar, silahlı çatışmalar, uçuruma yuvarlanan at ile arabası, çorak coğrafya ve bir damla suya hasret olunmasıyla western'lerin olmazsa olmazlarına dramın ustalıkla yerleştirildiği bir yapımdır Dünyadan Haberler.


Her şeyi elinde bulunduran, uçan kuşlardan dahi haberdar olan, uçan kuşları muhbir olarak kullanan bir padişahı gerçekten kim tanıyabilir, kim tanımlayabilir. Hele böyle bir kişi II. Abdülhamit gibi Osmanlı İmparatorluğunun son dönemine damga vurmuş, koskoca bir imparatorluğu 33 yıl gibi uzun bir süre yönetmiş biriyse. Zülfü Livaneli Kaplan Sırtında romanında bize II. Abdülhamit'in birçok yüzünü ve yönünü gösteriyor. Mesela II. Abdülhamit, II. Abdülhamit'in oğlu Şehzade Abid Efendi'nin şahitliğiyle "Vehm-i Hümayun" mıdır ya da Fransız Albert Vandal'ın deyişiyle "Kızıl Sultan" mıdır ya da panislamist Mehmet Akif Ersoy'un tespitiyle "Kızıl Kafir" midir ya da yandaşlarının övdüğü gibi "Ulu Hakan" mıdır? Bu tanımlamaları artırabiliriz ama romanı okudukça şu gerçeğe daha yakın duruyoruz: II. Abdülhamit'in tanınmayacak kadar çok yüzü ve yönü var, kimse kolay kolay onu tanımlayamaz, anlatamaz. O, meşhur evhamlarıyla nevi şahsına münhasır bir kişiliktir. İmparatorluğun göğünü baykuşlar kaplamış. Gökten mi gelmiş baykuşlar yoksa yerden mi fırlamışlar? Veliler ordusu hangi zaferlere imza attılar? Yoksa her şey bir vehim miydi? İttihat Terakkicilerin bundaki rolünü görmek gerekir. Enver, Talat ve Cemal Paşalar II. Abdülhamit'i devirdikten sonra başa geliyorlar ve koca imparatorluğu baykuşlara yem ediyorlarken veliler ortalıkta gözükmüyor nedense. "Yıldız'daki Baykuş" yemiyor imparatorluğun artıklarını, Yıldız'ın dışındaki baykuşlar yiyip bitiriyor koca bir imparatorluğu. Veliler ortalıkta gözükmüyorlar yine. Hiç var olmamışlar sanki. Her yerde baykuşlar uçuyor. Her yerde yılanlar ve kuşlar, çakallar ve ceylanlar, kurtlar ve kuzular var. Aradaki bütün perdeler kalkıyor, Yıldız'daki Baykuş gittiği için. Yılanlar kuşları, çakallar ceylanları, kurtlar kuzuları yiyor. Güçlüler yaşıyorlar, zayıflar hayatlarını kaybediyorlar. Kan dökücüler köşe başlarını tutuyorlar. Her yerde kanı dökülenler mazlumlar oluyor. Bir bedel ödeniyor. Belki de II. Abdülhamit baykuş ya da veli olmanın dışında sadece bir babadır. Çocuklarını seven, çocuklarıyla insanlaşan, çocuklarına gözü gibi bakan bir baba figürü... O dışarıdan bakanlar için sürekli değişen ve dönüşen bir baykuş-veliyken içeride çocuklarının gözünde hep koruyucu bir baba olarak kalmıştır. Baykuşluk ve velilik onun suratına dıştan geçirilmiş bir kılıfken, babalık içeride var olan somut bir gerçektir. Çocukları için en iyisini isteyen, bunun için uğraşıp çabalayan fedakar bir baba. Pekiyi o çocuklarının gözünde nasıl bir padişahtı? Yani evlatları onun dışındaki baykuşluğunu ya da veliliğini görüyorlar mıydı? Belki de böyle tanımlamalar çocukların umurunda değildi, belki de çok etkileniyorlardı. Doğrusunu bilme imkanımız yok; fakat elimizde çocuklarının babalarını baykuş ya da veli olarak gördüklerini dair hiçbir kanıt ya da belge de yok. II. Abdülhamit imparatorluğu uzun yıllar boyunca ayakta tutan bir deha mıydı yoksa siyasi kurnazlıklarıyla üzerini kapattığı sorunların önündeki bentlerin patlamasıyla imparatorluğun sonunu mu getirdi? II. Abdülhamit siyasi dehası kullanarak Avrupa devletlerini birbirine mi düşürdü yoksa evhamları yüzünden Hasta Adam'a dönüşen imparatorluğu Avrupalıları insafına mı bıraktı? Şu bir gerçektir: Avrupa imparatorları içinde II. Abdülhamit en yakın kişi Alman imparatoru II. Wilhelm'di. II. Abdülhamit'in I. Dünya Savaş'ıyla hem kendi imparatorluğunun sonunu hem de Osmanlı İmparatorluğunun sonunu getiren Alman imparatorluğunun rüzgarına kapılmasına şaşırmamak gerek. Çünkü 18 Ocak 1871'de kurulmuş olan Almanya İmparatorluğu, Bismarck'ın Kan ve Demir Politikası sayesinde önce siyasi birliğini gerçekleştirdi, sonra da sömürge elde etme yarışına girdi. Avrupa'nın yeni yıldızına kapılan II. Abdülhamit aşırı Alman hayranlığı yüzünden önce Yıldız'daki sarayından oldu, sonra bütün bir imparatorluğun yıkılmasına neden oldu. II. Abdülhamit'e taht, kardeşi Murat akli dengesini yitirince Mithat Paşa'nın ellerinden altın bir tepsi içinde sunulmuştur. II. Abdülhamit de diğerleri gibi iktidarı taht oyunlarıyla ele geçirseydi acaba akıbeti daha farklı olur muydu? Taht oyunlarında en acımasız, en güçlü, en zeki olanlar iktidarı ele geçirirken, II. Abdülhamit hiç böyle entrikalara girmemiştir. O bütün gücünü ve yeteneğini iktidarını sürdürmek için kullanmıştır. Taht oyunlarında her kes içindeki iyiliği ya da kötülüğü ortaya koyar. Kimin hangi tarafı baskın çıkarsa, iktidar onun olurdu. II. Abdülhamit adeta kapalı bir kutuydu. Onun içinde ne olduğunu kimse bilmiyordu. Kimse bilmediği için de II. Abdülhamit kendi kutusunu duruma ve koşullara göre iyiliklerle doldur, kötülüklerle bezedi. Kutunun her yerinde muhbirler ve muhipler, dostlar ve düşmanlar, yılanlar ve kuşlar, çakallar ve ceylanlar, kurtlar ve kuzular beraber bulunuyorlardı. II. Abdülhamit duruma göre bunları tek tek ya da birlikte ortaya çıkarmasını biliyordu. Sadece kuşlarla yola gelenlerin kuşları, yola gelmeyenlerin de karşısına yılanları çıkarıyordu. Öncellikle ağza bal çalmayı tercih ediyordu. Bala zehir katarak yola gelmeyenin ağzının tadını kaçırmasını biliyordu. Kendi hırslarımızla güçlendirdiğimiz çelişkilerimiz olmasaydı diktatörler iktidarları ele geçirip herkese hükmedebilirler miydi? II. Abdülhamit örneğinde de bunu görüyoruz. Padişah her kesin/her kesimin çelişkisini görüyor, o çelişkilerden besleniyor, o çelişkileri güçlendirip sistematik hale getiriyor. Halkın çelişkilerini kullanarak iktidarda kalmak ne kadar etiktir? Halkın çelişkileriyle palazlanan iktidarların bedelini kim nasıl öder? Görünen o ki II. Abdülhamit halkının çelişkilerini sonuna kadar kullanmakla kalmadı, bu çelişkilerin ortaya çıkıp yayılması için de elinden geleni ardına koymadı. Halk çelişkisi nedir? İyiliğin ve kötülüğün tahtı ele geçirenin isteği doğrultusunda değişmesi. Buna göre halkın bir kısmı iyiye iyi diyecek kötüye de kötü diyecek, bir kısmı da iyiye iyi demeyecek kötüye de kötü demeyecek. İyilik ve kötülük izafileşecek, hep değişecek. İyilik ve kötülük muktedirin isteği doğrultusunda kutsallık kazanacak ya da lanetlenecek. Halkın çelişkilerinden yeni bir ahlak anlayışı ortaya çıkmış oluyor. Bu yeni ahlak anlayışına uyana iltifat edilir, uymayana kıyılır.


Artık Ramazan ile özdeşleşen, özellikle İstanbul'da Ramazan'ın gelişiyle onun da heyecanının içimizi sardığı, bu sene 34. sünün gerçekleştiği "KİTAP VE KÜLTÜR FUARI" okurlarıyla yayın evlerini buluşturmaya devam ediyor. Kitapseverler için önemli bir organizasyon olması hasebiyle biz de kitaphaber olarak önemsiyor ve fuar alanında şöyle bir gezintiye çıkıp nabız yokluyoruz. Bir kaç yayıneviyle sohbet imkanı buluyor ve fuarın genel atmosferine onların gözünden bakmaya çalışıyoruz. Genel itibariyle okuyucu ve yayıncıyı memnun eden bir hava hakim. Gezinirken yayınevlerinin bir takım sorunlarına da kulak verip, dile getirmeye çalışacağımızı ümit ediyoruz. Ani ve sert yağışlar neticesinde bazı çadırlarda akıntı olması standlar için sıkıntı verici bir durum ortaya çıkarmış. Saat 12:00 gibi kapanmakta olan fuar ulaşımı için toplu taşıma araçlarının en azından fuar döneminde saatlerinin uygun hale getirilmesi de istekler arasında yer alıyor. Bir diğer konu ise kadir gecesinin kapanış günü olması. Günün yoğunluğundan dolayı gecenin istenildiği gibi değerlendirilememesi de kişileri muzdarip edici konulardan. Elbette iyi şeylerde oluyor. Artık konuk yazarlar daha önceden medyadan duyurularak halk bilgilendiriliyor ve okur- yazar buluşması etrafında daha verimli bir atmosfer ortaya çıkıyor. Kitap fiyatlarının uygun olması pek çok tür ve yayıncının yer alması her kesimin rahatlıkla kitaba ulaşmasını sağlıyor. Fuarların okura ve yayıncıya birbirlerine ulaşma adına büyük destek olduğunu belirtirken Beyazıt Camii restorasyonunun bitmesiyle ortamın daha çok beklenen kimliğine kavuşacağını ve daha ilgi uyandıracağını vurguluyor. Meşgalesi arasında bize zaman ayırıp misafirperverlik gösteren Ünsal Ünlü beye teşekkürlerimizi sunuyoruz. Fuardan edindiğimiz genel izlenim, şüphesiz ki kitapların eşsiz dünyasının her kitapseveri büyülü dünyasına davet ettiğidir. Okuyan ve düşünen bir toplum olma yolunda emek veren çaba sarf eden herkese minnet ve saygılarımızı sunuyoruz.


Kur'an'ın özgün telaffuz biçimini kayıt altına almayı amaçlayan Tecvid İlmi bünyesinde sayısız eser kaleme alınmış, bu eserlerden bazıları sonraki çalışmalar için temel metin olma vasfı elde etmiştir. Bunlardan biri de İbnu'l-Cezeri'nin el-Mukaddime fi-ma ala'l-Karii en Ya'lemeh isimli recez formundaki manzum eseridir. Gerek tecvid eserlerine vakf-ibtida ve Mushaf imlası gibi başlıkların girmesine öncülük etmesi gerekse de vecizliği, manzum oluşu ve Kur'an okuyucusunun ihtiyaç duyduğu temel bilgileri içeriyor olması sayesinde el-Mukaddime zamanla Kur'an eğitim ve öğretiminin vazgeçilmez kaynaklarından biri halini almış, ezberlenmesi yönünde de bir gelenek oluşmuştur. Bu özellikleri sebebiyle el-Mukaddime çok sayıda şerh çalışmasına da konu olmuştur. Mushaf ve tecvid alanındaki akademik çalışmalarıyla bilinen Prof. Dr. Ğanim Kadduri el-Hamed'in eş-Şerhu'l-Veciz ala'l-Mukaddimeti'l-Cezeriyye isimli muhtasar şerhi bunlardan biridir. Muhtasar Mukaddime-i Cezeriyye Şerhi adıyla Türkçe'ye aktarılan bu veciz şerh, hem el-Mukaddime'yi gerekli temel bilgiler çerçevesinde izaha tabi tutmakta hem de Kur'an okuyucusunun ve Kur'an öğreticisinin ihtiyaç duyacağı tüm ilave bilgileri derli toplu bir biçimde sunmaktadır.


Stefan Zweig bu gibi sorularının cevabını Mrs. C. hayatından bir gününü anlattığı Bir Kadının Hayatından 24 eserinde vermektedir. Mrs. C. zengin bir ailenin kızıdır. 18 yaşında zengin bir adamla evlenir. İki oğulları olur ailenin. Biri askeriyededir, diğeri de üniversitedir. Mrs. C. kırk yaşındayken kocası ani bir karaciğer rahatsızlığı yüzünden hayatını kaybeder. Mrs. C. tek başına kalmıştır, yapayalnızdır. Zamanını seyahat yaparak geçirme kararı alır. Mrs. C.'nin bütün bir hayatını değiştiren bir günü Monte Carlo'da bir kumarhaneye gitmekle başlar. Kadın orada genç bir adamın her şeyini kumarda kaybettiğine şahit olur. Adam hayatına son vermek için kumarhaneden kaçar gibi çıkmıştır, arkasından da kadın. Sonra yazarın deyimiyle "ilahi güç" devreye girer, yağmur yağmaya başlar. Genç adam kıpırtısız biçimde duruyordur yağmurun altında. Kadının yüreği buna dayanamaz ve genç adama yardım elini uzatır. Artık Mrs. C.'nin hayatı baştan sona değişmiştir. Bu bir dönüm noktasıdır. Bütün dönüm noktaları gibi sıradan, ani, dönüştürücü, değiştirici, baştan çıkarıcı, baştan yaratıcı. Kadın hayatındaki bir günle birden kendisini sonsuzluğun kapısının önünde bulmuştur. Sonsuzluğun kapısının önünde kadın ve genç adam durmaktadır. İkisi de sonsuzluğun kapısından içeri geçecektir. Ama nasıl? İnsan olmak, nefret etmek, dürüst olmak, ahlaklı olmak, bencil olmak, nefret etmek, bağımlı olmak burada nasıl bir etkiye sahiptir? Görülecektir. Her kes kendi sırrını bir başkasında ortaya çıkaracaktır. Ama birbirini tamamlayan sırlar. Genç adamın sırrının yarısı kadındadır, kadınınki de genç adamdadır. Bu kısa romanda bu sırların nasıl ortaya çıktığını bütün açıklığıyla görmekteyiz. Kadın ile genç adamın tanışmalarının başlangıcı yanılgılarla, yanlış anlamalarla dolu olsa da kadının iyi niyetlidir, amacı da her şeyini kaybetmiş olan bir insanı intihar etmekten vazgeçirmektir. Kadın genç adamın sırrını görmüştür: Tam bir kumar bağımlısı ve intihar etmeye kararlı. Kadın genç adama acır, onu intihar etmekten vazgeçirmeye karar vermiştir. Belki de kadın genç adama aşık olmuştur, duygularına kapılmıştır, onun gençliğine ve yakışıklılığına vurulmuştur. Çünkü yerimizi bilirsek onları anlarız, yerimizi bilmezsek aynı hataya düşeriz onları yargılayarak. İşte kırılma noktasına geldik. Biz buna "Henriette noktası" diyelim. Bu nokta aşk için gözünü karartmaktır, her şeyi kaybetmeyi göze almaktır. Mrs. C. de tam da bu noktadır. Bütün bir varlığıyla Henriette noktasında durmuştur, yüzü hepten aşka dönük. Ama olmaması gereken bir şey olur. Genç adam kendi hayatını kurtaran kadının kadınlığını görmez, aşkına karşılık vermez. Oysa aşk Henriette noktasında bekliyordur. Göz önündedir. Bir adımlık mesafededir. Hiç oralı olmaz genç adam. Bu kadın için bir kırılma noktasıdır. Ölümden aşka dönen kadın, aşktan yaşama geçememiştir. Çünkü genç adam onun kadınlığını görmemiştir. Genç adamı ele geçiren intihar, bir zaman sonra ortaya çıkacaktır, adam hayatına son verecektir. Belki de kadına şu gerçek söylenilmek istenilmiştir: Her insan sırrını tamamlamak için gelir dünyaya ama insanın gerçeği de sırrının tamamlanmasındadır. Sırrın tamamlanması ölümdür. Genç adam sırrını tamamladı, kadının aşkını görmeyerek. Kadın yaşamaya devam etti, insandan umudunu kesmeyerek.


The most primary thing a parent wants for his/her children is to protect them from getting harmed. They make an effort by protecting their children. Parents try keep their children out of bad habits, unhealthy foods, bullies, harm's way, sadness, and unhappiness. They strive to put in order the neighborhood in order to minimize the harm. Even when choosing the books children read, they want to select books consisting of characters and plots that can serve as good examples for the children. Books that provide values education, consisting of well-behaved child characters, and do not mention any negative situations that can be encountered in life. However, they are mistaken by making such choices about books. Because parents cannot experience all situations children were confronted by. Books, on the other hand, are the greatest helpers of us parents in this regard. Kids feel empathy with the characters they read on fictions. They consider them as real and feel sorry, be happy and go on from an adventure to another one with them. So, this connection they made is an opportunity to be able to tell all positive or negative they may experience. We can talk to our children about highly difficult issues such as death, war, disability, privacy, and religion with the occasion of books and give them a chance to reveal their emotions and thoughts. There is a wide range of subjects here, but I intend to focus on only one of them: the loss of parents. Hannah Gold's The Last Bear which was translated to our language and published by Young Timas Publishing in 2002, tells April who lost her mother in a traffic accident and her dad's adventures in the Bear Island. Although it seems like April lost only one of her parents, actually she lost also her dad who is in mourning. It is not so easy to communicate with her dad who is physically near but emotionally far from her. She is neglected both emotionally and physically. "April didn't like school, or the girls at the school didn't like her. She didn't know whether it was because she smelled of fox or the fact she was the smallest girl in her class or even that she cut her own hair with a pair of garden scissors." (Page 11) These lines point up how the father becomes distanced from his daughter and focuses on his work. He becomes distanced from not only his daughter but also home. He only thinks about work. The adventure begins with a job offer the father got so that he has to move to Arctic Circle. April who hears that she will move to Bear Island where no one lives hopes she and her father's relationship will get better. There is nothing but meteorological station and a shed. Nevertheless, the life there makes her excited. As soon as they arrive, she embarks on adventures that nobody would know and when returning she feels that everything has changed. The book isn't only about loss of parents. The subtexts are quite strong. It contains many themes such as crisis of climate, global warming, environmental pollution, relationships between parent and kids, the importance of not giving up goals, helping each other, love of animals. Inspired by the foxes in the garden of their home, April, who is open to communicating with animals, becomes aware of how to communicate with the lone polar bear living on Bear Island when she encounters it. From the moment they meet, April's sole purpose is to help the bear, and she does not hesitate to embark on this adventure. Their adventures together also transform the dimension of her relationship with her father. In the book, generally black and white drawings are preferred and used to support the descriptions provided. The sheds on Bear Island, drawings of April, the bear, her father, and some scenes from there, as well as the cover design, are quite successful. The fact that we don't see April's face in the drawings allows each reader to envision a different version of April in their mind. Additionally, even without any illustrations in the book, the author's descriptions enable us to vividly imagine the setting where the events take place. When you read this book and discuss it with your children, you will see how enjoyable the conversation is, so that you don't want to end. Our children will connect with April and ponder over the subtexts. I highly recommend this book, which is well-crafted with a solid plot, for everyone aged 9 and above. After reading it, researching the places and subtexts described in the text would be wonderful. You can even encourage your children to prepare a presentation and share it with their friends. At the end of the book, you will find website names where you can find information about global warming. You can use these websites as additional resources. Happy reading with the book.


Bir süre önce rahatsızlanan ve Bağcılar Hospitalist Hastanesi yoğun bakım ünitesinde tedavi altına alınan Afet Ilgaz, bugün sabaha karşı hayata veda etti. Afet Ilgaz'ın cenazesi 18 Ocak Pazar günü Kocamustafapaşa Sümbül Efendi Camii'nde kılınacak öğle namazının ardından Yedikule mezarlığında toprağa verilecek. Kendisine Allah'tan rahmet yakınlarına baş sağlığı diliyoruz. Afet Ilgaz 2 Ocak 1937 tarihinde Çanakkale'nin Ezine ilçesinde doğdu. Çapa Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü ile İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe ve Klasik Diller Bölümü'nü bitirdi. İzmit'te başladığı Türkçe öğretmenliğini kısa bir süre İstanbul'da sürdürdü. Sahibi olduğu bir ana okulunda öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. İlk soyadını taşıyan bir kitabevi açtı. Sanat hayatına, İstanbul dergisinde yayımlanan (1956) öyküleriyle başladı. 1968 yılında, yazar Rıfat Ilgaz'la evlenmeden önce, Afet Muhteremoğlu adıyla yazdı. Bilahare Rıfat Ilgaz'dan ayrıldı. Haluk, Uğur Çırakman adlı iki oğlu ve Defne Ilgaz adlı kızı var. Hikaye ve yazıları İstanbul, Yücel, Varlık, Yeditepe, Türk Dili dergilerinde çıktı. Uzun yıllar Milli Gazete'de köşe yazarlığı yaptı. Yazılarını 2010 yılından beri YENİÇAĞ gazetesinde sürdürmekteydi. Yol adlı romanı ile de 1993 yılında TYB Roman ödülünü kazanmıştı. Kitaphaber ailesi olarak Afet Ilgaz'a Allah'tan rahmet, dost ve yakınlarına baş sağlığı diliyoruz.


Genel Yayın Yönetmenimiz Bilal CAN'ın uzun zamandır ilgilendiği mekan konusunda 2. kitap olarak yayınlanan Zaman İçinde Mekan adlı eser Hece Yayınları arasından okuyucularla buluştu. Eser, mekanı; felsefi, edebi ve sosyolojik boyutta irdeleyen yazılardan oluşmaktadır. Uzun bir çalışmanın ürünü olan bu çalışma mekanın değişen ve dönüşen anlamı üzerine odaklanırken kimi yazılarda da minimal sosyolojinin odağına girebilecek özgün bir yaklaşım sergilemektedir. "Neden bazı mekanlar bize zevk, korku, üzüntü ve iğrenme duygularını yaşatmaktadır ya da bazı mekanlar bizde neden tüketim arzusu uyandırmakta, geçmişe nostaljik bir yolculuğa sebep olmaktadır? Tüm bunlar insanoğlunun her daim bir mekan içerisinde olduğunu ve aslında insanoğlunun serüveninin mekanların serüveni olduğunu gözler önüne sermektedir. Bireyin, toplumun ya da mekanın bakışının arkasında gizli olan nedir? Bireyin duyguları sürekli his ve değişime açık mıdır? Bu sorular bağlamında bakıldığında aslında sorgulamaya çalıştığımız şey bir bilinç ve duygu coğrafyasıdır. Çünkü değişen her coğrafya aynı zamanda beraberinde bir bilinç ve hissiyat değişikliğini de getirmektedir. Bu anlamda, öznesi insan olan her coğrafyanın veya sosyal alanın farklı bir toplumsal hafıza ve duygu durumuna sahip olduğu görülmektedir. Sosyolojik bir gözle bakıldığında mekansal bir değişim toplumsal belleğin ve toplumsal üretimin değişimi ile ilintili bir durum arz etmektedir. İbn Haldun'un da ifade ettiği üzere "iklimlerin, millet asabiyelerinin, Ümran'ın, su kaynaklarının, sıcaklığın verdiği rehavet ile soğukluğun getirdiği zoraki dinamizm bir ülkenin ve milletin kaderini" belirlemektedir. Bu bağlamda mekan ve duygu ilişkisel bir durum arz etmektedir. Bu durum elbette birçok anlamda tartışılabilir". Bir seri olarak planlanan kitap, mekana ve mekanın anlamına dair ayrıntılı ve çözümlemeler sunarken ayrıca yaşadığımız mekanların farkına varmamızı da sağlıyor.


Evrensel anlamıyla dil, canlıların ilişki ağını oluşturmaktadır. Dilin sınırlarını belirleyense insanların tanımlarıdır. Dilin tarihi denince insan dilinin tarihi anlaşılsa da göz ardı edilen dil biçimlerini de kapsayabileceğine dikkat çekmektedir. Olağan görülen, sihirli bir yetenek olan dil becerisini her yönüyle anlatan yine dildir. Dilin hikayesini anlatan Dilin Tarihi, bilinen ya da gün yüzüne çıkarılan insan dillerindeki değişikliklerin formel ve teknik anlatımıyla yetinen geleneksel dilbilim tarihi eserlerinden çok farklı bir anlatıma sahip olan eser Steven Roger Fischer'ın üçlemesinin ilk eseridir. Yazmanın Tarihi ve Okumanın Tarihi üçlemenin diğer eserleridir. Söz dağarcığının temel kategorisi her varlıkta farklı ifade bulmaktadır. Hangi devirde olursa olsun başka canlılara bilgi aktaran herhangi bir canlı varlığın bir nevi dil kullandığı artık kabul edilmektedir. Hem Eski hem de Yeni Dünya'da değişik bölgelerden gelen modern insanlar nesiller boyunca bir yerde yerleşik kaldılar. Bölgeseller diller, daha etkili hale geldi ve belirli bir coğrafi bölgenin dili olarak kabul edildiler. İnsan dili artık toprağa bağlıydı. Afrika Dilleri, Asya Dilleri, Sahul Dilleri, Hint Dilleri, Avrupa Dilleri tarih boyunca toplumlar elbise değiştirir gibi dil giymişlerdir. Dilsel başkalaşım daima iz bırakmadan yaşanmaktadır. Tabi ta ki yazı ortaya çıkana kadar. Yazılı Dil, kim olduğu bilinmeyen bir Sümer, 4000 yıl kadar önce bir tabletin üzerine "Eli ağzına uygun hareket eden katip, gerçek katiptir." diye yazmıştır. (s.82) Bu söz yazının özü olduğunu ortaya koymaktadır. Sessiz resimlerin tedrici evrimiyle oluşmaktadır yazı. Yazı dilin en temel modeli, üç genel yazı türünü barındırmaktadır. Logografik yazı, Hecesel yazı, Alfabetik yazıdır. Diller insanların bilinçli müdahalesinden bağımsız gelişebilmekteyken yazı sistemleri insanlar tarafından bilinçli değiştirilmektedirler. Konuşma dilinin en uygun simgelere kavuşması amaçlanmaktadır. Az sayıda okuma yazma bilen toplumlarda, yazı yazmanın konuşma dili üzerinde pek etkisi olmadığı görülmektedir. Buna karşılık okuryazarlığın yaygın olduğu toplumlarda, yazının konuşma dili üzerindeki etkisi son derece büyüktür. Afro-Asya yazısı, sözlü edebiyat ile muazzam hafıza, bu toplumların gereksinimlerini karşılamaktaydı. Asya yazıları, Çince ve Japonca gibi dillerin logografik yazıları, insanlığın önemli bir kısmı tarafından hala kullanılmaktadır, çünkü bu dilleri kullananlar logorafik yazıları dillerine uygun bulmaktadırlar. Dünya dillerinin yazılı şeceresi yoktur. Soyağaçlarında; Kelt Dilleri, İtalik Diller, Germen Dilleri, Bantu Dilleri, Çin Dilleri, Polinezya Dilleri yer almaktadır. Dillerin soyağaçlarına bakıldığında konuşulan bütün doğal diller yeniden canlandırılmamış ya da yapay olarak yaratılmamıştır. Dilin Bilimine doğru dil üzerine ciddi ve düzenli çalışmalar Hindistan ve Yunanistan'da M. S. birinci bin yılda başlamış kesintisiz zenginleşen bir gelenekle günümüze kadar sürdürülmektedir. Yunanca dilbilgisi terimlerinin Latince tercümeleri isim, zamir, fiil, zarf, sıfat, tanımlık, geçişli, geçişsiz, çekim, isim çekimi, zaman, durum, cins, özne, nesne Batı dillerinin çoğunda hala kullanılmaktadır. Eski Hindistan'da Sanskritçe dilbilgisi çözümlemelerinde üstündüler. Fakat eski Hint dilbiliminin kökeni ve başlangıçtaki gelişimi hakkında çok az şey bilinmektedir. Avrupa dilbiliminin tarihi, genel anlamda dilbilim tarihi olarak değerlendirilmektedir. Hindistan, Yunanistan, Romalılar, Arap Dünyası, Çin, Latin Ortaçağ tarihsel olarak dilbilim, araştırmakta olduğu diller gibi evrim geçirmektedir. İnsanın kendini gerçekleştirmesinin bir parçası olan dilbilim, insanlığın gelişen dil kavrayışını zenginleştirip sınırsız potansiyelini arttırmaktadır. Sonuç olarak toplum üzerinde dilin etkisi, mirasın biçimlendirilmesini, nereden geldiğimizi, sözün düşüncesini, eylemlerin incelikli gerçekleştirilmesi, uluslararası ilişkilerden ve özel ilişkilerden sosyal etkileşim dil aracılığıyla yürütülmesi etkin kılınarak güçlendirilmektedir. Dil neyi benimsediğimizi kime ait olduğumuzu bireysel ve etnik haklarımıza sahip çıkarak toplumun talepleri arasında yol bulmamız başkalarına ne istediğimizi ve isteğimizi hayata nasıl geçireceğini bildirmemiz olarak kullanılmaktadır. Dil bütün yönlerden büyüleyici birçok açıdan, insan toplumun nihai değeridir. İnsanın bütün yetenekleri içinde, kim olduğumuzu, ne demek istediğimizi ve nereye gittiğimizi en fazla anlatan dildir. Geleceğin Dilleri Programlama Dilleri olan Komut Dili, Nesneye Yönelik Dil, Mantık Dili, Fonksiyonel Dil, Bildirimsel Dil, Script Dilleri doğal insan dilleriyle birleştirilmektedir. Sanal gerçeklikte değişmeye başladığı görülmektedir. Yeni küresel toplum, dünyanın kültürel çeşitliliğinin çoğunu kaybedeceğimizi fakat aynı zamanda tek bir dünya diliyle yeni bir aidiyet duygusu yeni dünya düzeni, evrendeki yerimizi ortak bakış açısıyla anlamayı kazanacağız. Buna karşılık olarak tek dille, yerel dillerin yok oluşu etnik kimliğin yok olması evrensel kardeşliğin değil yabancılaşma duygusunun artmasına yol açacağı belirtilmektedir. Tek bir dünya dili faydalar sağlayabilir, fakat bu pahalıya mal olabilir.


"Hz Peygamber'in en büyük mucizesi Kur'an-ı Kerim'dir." Gençlik yıllarımızdan itibaren sıklıkla işittiğimiz cümlelerin başlıcalarındandır bu cümle. Biraz tefsir alanına eğildiğimizde ise sıkça telaffuz edilen bir cümle daha dahil olur zihnimize: "Kur'an mu'ciz ve muciz bir kelamdır." Peki bu i'caz ve icaz kelimelerinin ifade ettiği hariküladeliğe gerçek manada şahit olduk mu hiç? Ahmed Bessam Sa'i, Kur'an'ın i'caz ve icazına büyük bir çaba ile yakinen şahit oluşunu Kur'an'ın Mucizevi Dili kitabında okura özet olarak aktarmaktadır. Esasında 4 ciltten müteşekkil olan eserin ilk iki cildi "el-Mu'cizetü: İadetü Kıraati'l-İ'cazi'l-Lügavi fi'l-Kur'ani'l Kerim" adıyla Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsü tarafından 2015 yılında basılmıştır. Yazar, 1989 yılında Oxford İslami Araştırmalar Merkezinin talebiyle, bir grup İngiliz öğrenciye Kur'an-ı Kerim çerçevesinde Arapça öğretmeye başladığı zaman, Kur'an ifadelerini İngilizce'ye aktarırken, kendini daha önce dikkatini çekmeyen şaşırtıcı linguistik soruların karşısında bulur. Aynı süreçte oryantalist biriyle bulunduğu müşterek çalışma ortamında, oryantalistin iddia ettiği dilsel karşılığın Kur'an'da yeri olmadığını görünce, alışkın olduğu Kur'an okuma biçimini gözden geçirmesi gerektiği kanaatine varır. Zira Kur'an'ın indiği dil olan Arapça'yı konuşan insanların dahi, inen ayetleri farklı bir üslup, alışılmışın dışında bir yapı olarak görüp sarsılmalarına sebep olan etkinin, halihazırdaki okuma alışkanlığında ortaya çıkmadığı muhakkaktır. Bununla birlikte, Kur'an'ı okuyan feraset sahibi kişi, ister dil, ister bilim, isterse belagat açısından yaklaşsın, bu ilahi ve mucizevi kelamı anlamada yetersiz ve zayıf kalacağı gerçeği göz ardı edilmemelidir. Yazar, bu düşüncelerle icaza dair yapılan çalışmaları; Kur'an'ın getirdiği yeniliklerin, vahyin ilk muhatapları üzerindeki etkisini; Kur'an'ın ifade ve ahenginin cahiliye şiirinden çok farklı oluşunu dikkatle incelemiştir. Kur'an'ın dili üzerinde çalışırken, Kur'an'da yer alan bazı ifadelerin, Arapların kullandığından farklı şekilde ele alındığına dikkat çekmiştir. Kur'an'ın özgün karakterini, kelimeler ve sureler arasındaki yeni ilişkileri, mükerrer gibi görülen pek çok ifadenin esasında mükerrer olmadığını görmüş, neticede şu sonuca ulaşmıştır: Kur'an yeni linguistik bir devrim oluşturmuştur. Arap diliyle inmiştir, bu dilin temellerine uzanmıştır ancak Arapça'nın da ötesinde bir dil meydana getirmiştir. İşte Kur'an'ı mu'cize yapan da budur. YAZAR 1941 yılında Suriye'nin Lazkiye kentinde doğmuştur. Şam Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı'nda okumuş, yüksek lisansını Kahire Üniversitesi Halk Edebiyatı konusunda, doktorasını da Çağdaş Arap Şiiri üzerine yapmıştır.