"Birbirine rakip gözlerle bakıyor dergilerimiz. Yan yana durmaktan çekiniyorlar sanki. Bu aykırı tutuma karşı birlikteliği sürdürmemiz gerektiğini, dergilerimizin birbirine kapılarını açık tutmaları gerektiğini doğru bir yol olarak gördüğümü söylüyorum her fırsatta. Edebiyat adamlarının birbirine yakın durmalarından daha doğal bir şey olabilir mi? Ama ne yazık ki kaçınıyor kimi dostlarımız bu beraberlikten. Aynı karede resim vermek istemiyor bazı arkadaşlarımız. Oysa birlikteliğimiz çok değerli olmalı. Hepimiz için önemli ve anlamlı olmalı. Edebiyat adamlarının birlikteliği dergi okurlarına da yansıyacaktır mutlaka. Bu beraberliği verdiğimiz ölçüde bir birliktelik alabiliriz okurlarımızdan. Bu cümlelerin bu yazı için de "sebeb-i telif" özelliği olduğunu ifade etmek isterim. Buraya alma sebebinin de anlaşıldığı kanaatindeyim. Yazar edebiyatı kendine mesele edinmiş bir makamın hikmetli cümlelerini söylüyor. Sanırım aklı başında hiç kimse de yazarın ifade ettiği gerçeklerin aksini söylemez. Bu kitaptaki metinler bir tür gezi yazısı kıvamında. Ancak şu notu iletmem gerekiyor: Şakir Kurtulmuş anlattığı şehirlerin bir çeşit portrelerini çıkarmış. O sebeple gezi yazısı türünden çok sanatsal portre kalıbına uyuyor metinler. Bursa, Eskişehir, Van, Kazan, Türkistan şehirlerinin genel özellik ve görünümlerini anlatarak portre yazıyor. Diğer yandan bu şehirler ekseninde kendince önemli bazı kişilikleri de anlatıyor. Örneğin Eskişehir portresinde aynı zamanda Atasoy Müftüoğlu'nun da portresini yazıyor. Bolu şehri bağlamında da mesela yapılan faaliyeti değil, faaliyeti yapan kurumları değil ama Cahit Zarifoğlu'nun eşi ve kızının programdaki hallerini aktarıyor. Malatya şehrinde yapılan bir etkinlik ekseninde Malatya'nın kısa portresi giriyor gündeme: insanları anlatıyor yazar. Malatya'nın iyi insanlarını. İşte bu insanların yekunu Malatya şehri portresidir. Çünkü insanı insan yapan yaşadığı şehir değil ama o şehri iyi yapan insandır. Aynı şekilde Gaziantep kitap fuarı etkinliği bağlamında şehrin tabelalarına dikkat çekiyor yazar. Ancak tabelalara bakarak o şehre dair bir çıkarım yapılacağını düşünmeyin. Çünkü çıkarım daha çok "tabela" fenomeni üzerinden kendinizle ilgili. "Bir şehri gezerken yalnız olmadığınızı hissettirir. Bir kentin tarihi dokusunu, zenginliğini, güzelliğini önünüze serer." Gaziantep tabelaları yazara bu cümleleri yazdırmış. Kitabın son metni 6 Şubat depremi esnasında tutulan bir günlük. Özetle Şakir Kurtulmuş kültür mücadelesini çok yönlü şekilde sürdürüyor. Ülkemizde bir kitapla allame olduğu zehabına kapılanlar var, biliyorsunuz. Bu çabayı yarım asır sürdürüp karşımıza gelmeliler... Üstelik o zaman allame gibi de gelebilirler. Ama önce ömrünü bu mücadeleye hasretmiş insanlar var, bu insanlara bir baksınlar ki yolu ve izi görsünler. Çünkü her ne kadar söylemese de yaptıkları ve planladıkları Şakir Kurtulmuş için o meşhur cümleyi zaten söylüyor: esas olan yolda olmaktır. Bu cümle önemli olanın amaca ulaşmak için sarf edilen çaba olması ve sonuca giden yolun sonuçtan daha değerli olması gerçeğidir. Esas olandan sonrası mı? Sonrası hep vardır bilirsiniz. Sonrası iyilik güzellik ... Oldu olacak "evvel refik badel tarik" atasözünü de alalım. Kültür mücadelesinde hepimize düşen yoldaş olmaktır. Önceliği yolu olan da yoldaşsız kalmaz. Yolda olmayan, yoldaş da olmayanlarla kültürde kaybettiğimizi geri kazanma ihtimalimiz yoktur.


Beslenme ve Diyet Uzmanı Pınar Demirkaya ile Nemesis Kitap tarafından yayımlanan sağlık-beslenme-kişisel gelişim kitabı "Ya Suçlu Lektinse!" hakkında konuştuk. Her şey aslında birçok insanın kilo alma nedeninin çok fazla yeme kaynaklı olmadığını gözlemlememle başladı. Bu işin altını kazıyıp klinik gözlemlerimle birleştirdikçe kilo almanın aslında bir yan etki olduğunu, bedenin iyileşme yoluna girebilmek için bizimle iletişimde olma çabasının kilo almaya karşılık geldiğini fark ettim. Ek olarak insanların duygularını sömürmeden, onları anlayan, doğru yönlendiren ve bedenlerini dinlemeleri gerektiğini anlatan kaynaklara ihtiyaçları olduğunu fark ettim. Kitabımı yazmada en temel hareket ve çıkış noktam bu oldu. Her şeyden önce bu kitap çok insancıl ve anlayışlı bir kitap. Kitabımı okurun karşısına oturup yazmadım, tam aksine onun yanına oturup yazdım. Hepimizin ihtiyacı öncelikle anlaşılma isteği diye düşünüyorum. Satırlarımın çoğu okurlara gerçekten anlaşıldıklarını hissettirebilir, bu histen hareketle çözüm yolları sunabilir. Amacım bir farkındalık yaratmak ve bu farkındalıktan hareketle geçmişten günümüze lektinin hikayesini yazmaktı. Aslında hiçbir şeyin çözümsüz olmadığına okurlarımı ikna etmeye çalıştım diyebilirim. Birçok yanlış var. Kitapta da bunlardan sıklıkla bahsediyorum aslında. Onları tek tek sıralamak sanırım yeni bir kitap yazmaya kadar gider, ancak özetle şunu söyleyebilirim: Bedeninizi dinleyin ve onun size ulaşma çabasına kulak verin. Birinin bir şeyi çok sağlıklı olarak anlatması onu herkes için sağlıklı yapmaz. Püf nokta bu cümle aslında. Artık ne toprak eski toprak ne de tohum eski tohum. Dolayısıyla daha ulaşılabilir ancak içerik olarak daha yoksul ürünlerle karşı karşıyayız. Bu yüzden sadece besinler üzerinden vitamin ve mineral ihtiyacımızı yeterince karşılayamıyoruz. İhtiyaç dahilinde, doğru biçimde kullanılması şartıyla gıda ve vitamin takviyeleri artık kaçınılmaz. Hastalık ve alerji mevsimi olarak da adlandırabiliriz bu dönemi. Özellikle kış mevsimine geçiş olan sonbahar aylarını. Bu aylarda öteki aylara nazaran daha dikkati olmalı, sıvı alımını üst seviyede tutmalıyız. Yine beslenme modelimiz kesinlikle bu dönemin sebze ve meyvelerini içermeli. Havaların hafif soğumaya başlamasıyla birlikte vücudumuzun yağlanma isteğini de göz önünde bulundurmalıyız. Gastronomi alanında Anthony Bourdain'in Mutfak Sırları kitabını ilk sıraya koyabilirim. Kitap yemek yapmayı anlatmaz, yemek yapmamayı da anlatmaz. Buna karşılık gastronomi ve hayatla ilgili çok şey anlatır. İbni Sina'nın Fit el Tıp serisi ise benim için ayrı bir öneme ve değere sahipti, kelimenin tam anlamıyla başucu kitaplarımdır.


Psikiyatrist Viktor Frankl'ın anıları Nazi ölüm kamplarındaki yaşamlarıı betimlemeleri ve manevi hayatta kalma dersleri nesiller boyu okuyucuları etkiledi. 1942-1945 yılları arasında Frankl Auschwitz'de dahil olmak üzere dört farklı kampta çalışırken ebeveynleri, erkek kardeşi ve hamile karısını kaybetti. Frankl, kendi deneyimine ve daha sonra pratiğinde ele aldığı başkalarının deneyimlerine dayanarak acıdan kaçınamayacağımızı ancak onunla nasıl başa çıkacağımızı, onda anlam bulabileceğimizi ve yenilenmiş bir amaçla ilerleyebileceğimizi savunmaktadır. Frankl'ın Yunanca logos kelimesinden gelen logoterapi olarak bilinen teorisi hayattaki birincil dürtümüzün Freud'un ileri sürdüğü gibi zevk değil kişisel olarak anlamlı bulduğumuz şeyin keşfinin peşinde koşmak olduğunu kabul eder. Fransa 1997'de öldüğünde İnsanın Anlam Arayışı yirmi dört dilde on milyondan fazla satmıştı. "Bir durumu artık değiştiremediğimizde kendimizi değiştirmeye zorlanırırız." Zorluk eşikte belirdiğinde neyi yapabilecek ve neyi değiştirebilecek isek ona odaklanmalıyız. Her zorluk insanın ruhsal tekamülü için de bir imkandır. Frankl, bir toplama kampında olmasına rağmen hayatın anlamlı olduğunu ve biz insanların koşullarımıza rağmen hayata anlamlı görmeyi öğrenmemiz gerektiğini fark etti. Dolayısıyla içinde bulunduğumuz koşullar ne olursa olsun, bir adam toplama kamplarında iken yine de anlam bulabiliyorsa bu bizim için de mümkündür. Bu nedenle olumsuz koşullarla karşılaştığımızda değişmek ve ıstırabımızda anlam bulmak için kendimize meydan okumalıyız. Pek çok insanın üstüne düştüğü tuzaklardan biri maddi şeyleri elde ederek mutluluğu kovalamaya çalışmak veya belirli bir başarı düzeyine ulaşana kadar mutluluğu ertelemektir. Frankl, bu yöntemin gerçek mutluluk olmadığını savunuyor. Nesnelere mutluluk seviyemizi kontrol etme gücü vermek sonunda bir boşluk hissine yol açacak başarısız bir formüldür. Mutluluk amacımızın bir yan ürünüdür ve hepimizin mutlu olmak için sebepleri olduğunu fark ederiz. Ancak mutluluğu şeylere bağladığımız sürece asla yeterince sahip olduğumuzu hissetmeyeceğiz. "Acı anlam bulduğunda ıstırap olmaktan çıkar". Hayattaki evrensel bir gerçek ne olursa olsun acı içereceğidir. Ama biz sadece ona neden katlandığımıza dair bir neden bulamadığımızda acı çekeriz. Bir şeye anlam verdiğimiz an katlanılabilir hale gelir ve arkamızda bir amaç olduğu için dayanabiliriz. Yaşamak acı çekmektir yaşamı sürdürmek çekilen bu acıda anlam bulmaktır. Eğer yaşamda bir amaç varsa acıda ve ölümde de bir amaç olmalıdır diyor Frankl. 1)Hayatın her koşulda bir anlamı vardır en sefil durumda bile. 2)Yaşamak için temel motivasyon yaşamda anlam bulma isteğimizdir. 3)İnsanlar yaptıkları ve deneyimledikleri şeylerde veya en azından değişmez bir ıstırap durumu ile karşılaştıklarında aldıkları tavırla anlam bulma özgürlüğüne sahiptirler. Frankl'ın İnsanın Anlam Arayışı'nda ana hatlarıyla belirttiği ve toplama kampı dehşetlerine dayandığı gibi bir kişiden herşey alınabilir ancak tek bir şey vardır herhangi bir koşulda kişinin tutumunu seçme yeteneği. Bu Holokost'tan kurtulan Viktor E. Frankl tarafından yazılan kitabının tamamının altında yatan bir sözdür. Nedenini bildiği için soykırımdan kurtulduğunu iddia etmektedir. O, kampa girdiğinde yok olan kitabının müsveddesini bitirmek istedi ama aynı zamanda hayatta olup olmadığını bilmemesine rağmen karısına duyduğu aşkta kurtuluş buldu. Kampta kalanlar ise nedenlerini belirleyemediler ve artık hayattan hiçbir beklentim yok düşüncesi ile yaşanan vahşete dayanamayıp hayatta kalamadılar. Frankl, hayatlarının anlamını koruyabilen mahkumların hayatlarını kaybetmiş olanlardan daha güçlü ve daha dirençli olduğunu gördü. İnsanlar hayatlarının bir anlamı olmadığında varoluşsal bir boşlukla baş başa kalırlar. Değerlerine göre yaşayamayan veya hayatın bir anlamı olmadığını hisseden insanlar kendi içlerinde bir boşluk taşırlar. Çoğu insan hayatta doğru seçimler yapmaya başlamadan önce hayattaki amaçlarını keşfetmeleri gerektiğini düşünür ancak logoterapi bunun tam tersini önerir. Hayatta nasıl davrandığımız ve seçimlerimize karşı hissettiğimiz sorumluluk anlamamızı belirler. Herkesin hayatının herhangi bir anda kendine özgü, özel bir anlamı vardır. Bunu satranç açısından bir düşünün. Bir büyük usta size genel olarak en iyi hamle olmadığını sadece oyunda karşılaştığı duruma bağlı olarak en iyi hamle olduğunu söyleyecektir. Bu herkesin hayatta bir anlamı olabileceği ve herkesin kendi kararlarına bağlı olarak hayatlarının amacını bulması gerektiği anlamına gelir. Bir kişi olumlu bir katkının parçası olduğunu hissederek işyerinde kişisel bir anlam bulabilirken bir başkası insanların hayatlarını iyileştirmeye yardımcı olarak gönüllülük yolu ile topluma yardım ederek anlam bulabilir. İnsanın Anlam Arayışı yalnızca bir adamın Holokost'tan sağ çıkma deneyimini belgelediği için değil aynı zamanda hayatın anlamını nasıl bulacağına dair benzersiz bir bakış açısı sunduğu için de önemli bir eser. Frankl'ın kitabı birçok insana mevcut koşulların ötesine bakma ve hayatlarını anlamlı kılmanın yollarını bulma konusunda ilham verdi. Düşüncelerinize meydan okuyacak ve hayatınızda anlam bulmanıza yardımcı olacak bir kitap arıyorsanız bu kitabı okumanızı tavsiye ederim. Kalemize sağlık. Çok hayata dair bir kitabı akıcı bir şekilde yorumlarınızla birlikte okuyucuya sunmuşsunuz.


Bilim ve teknolojinin etkisiyle giderek daha mekanik ve dijital bir dünyaya evriliyoruz. Özellikle teknolojinin bilimkurgu sineması ile kolektif çalışması, bu ortaklığın ortaya çıkardığı kurgusal dünya ve geleceği öngörülebilir veya tasarlanabilir bir alan haline getirmesi, her şeyde olduğu gibi kutsal değerleri ve kaynakları da tasarlanabilir kılmaktadır. Din de bu çerçevede, gelecekteki dönüşmüş bir form olarak bilimkurgu filmlerinde boy göstermektedir. Bilimkurgu sinemasının yeni kutsal değerler oluşturması, var olan kutsal değerleri sinematografik metaforlar ile dönüşüme zorlamakta, zihinlerde oluşturduğu yeni Tanrı ve kutsal algısı ile kutsal bir forma dönüşmeye başlayan 'makine insan' metaforunu karşımıza çıkarmaktadır. Yapıbozuma uğrattığı kutsal değerler ile yeni görünen din algıları üreten bilimkurgu sineması, transhümanizm, posthümanizm, dataizm gibi ideolojilerin etkisiyle izleyicinin zihninde geleceğe uyarlanmış din anlayışlarının ve hiper-gerçekliklerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bilimkurgu sineması, diğer tüm türler gibi bir anlam inşa etme alanıdır ve fütürist tüm film çalışmaları da bu anlamı geleceğe taşıma işlevi görmektedir. Bilimkurgu sinemasının dini yönü de anlam inşa etme açısından yeniden anlamlandırma ve kavramsallaştırma, bir dönüşüme zorlama çalışması veya çabasıdır.


"Bir Bahar Müjdecisi" Kardelen Çocuk dergisi, 10. sayısında sayfalarında ağırlıklı olarak Kudüs şehrini ve Filistin halkını anlatan metin ve çizimlereyer verdi; Filistin haritası giyinmiş Kudüs'ü kapağına taşıdı. Dergi, Telekom E-Dergi ile tded.org.tr sitesinden ücretsiz okunabiliyor. Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği tarafından iki ayda bir yayımlanan ve çocuklara Türkçe hassasiyeti kazandırmayı amaçlayan Kardelen Çocuk'un 10 sayısı hikayeler, eğitici öğretici metinler, metinlerle özdeş çizimler ve etkinliklerle yine dopdolu. Elif Tokkal dokuzuncu sayının giriş yazısında 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü'nün kutlandığı ve çocukların dört temel hakkından biri olan "yaşamak ve gelişmek" hakkına vurgu yapan, "Dini, dili, ırkı ne olursa olsun siz çocukların özgürce yaşayabileceği, nefes alabileceği ve haklarını layıkıyla kullanabileceği bir dünya diliyorum." diyor. Yayın Kurulu'nda Prof. Dr. Ali Fuat Arıcı, Doç. Dr. Evrim Ölçer Özünel, Murat Ertaş ve Mustafa Uğurlu'nun yer aldığı derginin 10. sayı çizerleri Gökhan Özdemir ve Bade Neser ve Osman Büyükmutlu.


Halil İnalcık bu eserinde patron ve şair ilişkisini irdeler. Biz buna kılıç ve kalem ilişkisinin sosyolojik bir zeminde incelenmesi de diyebiliriz. Halil İnalcık eserinde Osmanlı Devleti'ndeki padişahlar ile şairleri esas alır, onlardan çeşitli örnekler verir. Her kılıç kalemini yaratır. Kılıcın sesini en iyi biçimde dillendiren kalemler ödüllendirilir. Keskin kılıçlar güçlü kalemler gerektirir. Tersi de geçerlidir: Keskin kalemler güçlü kılıçlara hizmet eder. Kılıç gücünü göstermek için vardır, kalem kılıcın gücünü ifade etmek için vardır. Kalem, kılıç dışında kendisine bir yaşam alanı bulamaz. İran asıllı Fuzuli'nin hayatı buna manidar bir örnektir. Kalemi çok keskin ve güçlü olan Fuzuli'nin kendine uygun bir hami bulamaması, onun hayatının asıl trajedisi olmuştur. Yazarın da değindiği gibi Avrupa'da ne zaman ki gücün şekli değişti o zaman kendi için yaşayan şairler ortaya çıktı. Tersinden söylersek, kendi için yaşayan şairler olmasaydı Avrupa'da gücün şekli değişmezdi. Bizde şairler kelamını hep patronlarına adamışlardır. Şairlerin son sınırını patronları belirler, tayin eder. Şair devletini geçemez, eleştiremez. Zaten patronlarının sınırlarını geçen, devletlerini eleştiren şair değildir. Biz hep kelamı kılıca feda ettik. Bizim en büyük eksikliğimiz, gücünü kendinden alan şairlerin olmamasıdır. Öznesi şair olmayan patrimonyal bir toplumuz. Max Weber'in deyişiyle patrimonyal bir devletiz. Şairler devlet adına konuşurlar, kılıç kuşanırlar. Şairler değerlerini patronlarından alırlar. Şairler başkalarına ait sözlerle patronlarının gölgesinde dövüşürler. Hangi şair hangi patron için ölmektedir? Belli değil. Bu o kadar da mühim değil. Patronların tarihçesi unutulmaya mahkum şairler mezarlığıdır. Belki de kelam ve hakikat arasında duran en acımasız, en katı, en kirli perdedir patronlar. İslam tarihi gücünü Kalem Süresi'nden değil kılıç kuşanmış patronlardan alan şairlerle doludur. Bu açıdan sadece Ka'b Bin Züheyr'in Kaside-i Bürde'si gibi örnekler pek azdır. Burada gerçekten sahih tövbe edip iman eden, hakikate teslim olan samimi bir şair örneği vardır. Kelam sadece hakikatten beslenmelidir. Kılıç bir araçtır. Kılıçlar düşer, kelamlar değişir ama hakikat hep aynı kalır. Gücünü ve anlamını hakikatten alan kalemler yarınlara kalır. Hakikate bağlı olmayan kılıçlar yenilmeye, yok olmaya mahkumdurlar. Patron ve Şair ilişkisinde ölçüt hakikattir, hakikat olmalıdır. Kendini bilen kalemler kılıçların gücünden korkmazlar, onlara umut bağlamazlar. Tam tersine hakikatin gölgesinde ezeli ve ebedi yolculuğunu devam ettirirler. Kılıç dünyaya aittir. Kelamın yüzü hep ötelere dönüktür; çünkü kalıcı bir söz bulmak için yazar. Kılıç düşer, burada kalır. Hakikati bulan kelam uçar, gider. Kılıç sınırlar çizer; kalem sınırları yıkar. Hakikati kuşanmış kelam sınırsızlığın kendisi olur. Kılıç öldürür; kalem iyileştirir, yaşatır. Hakikati dile getiren kelam, ruhu özgürleştirir. Kılıç parçalar, böler; kalem birleştirir, tamamlar. Hakikate giden kelam sonsuzluğun nefesi olur. Patron ölümlüdür ama hakikat suyundan içen şairler ölümsüzleşirler. Korkusu kılıcına yenilendir patron, umut kalemini tutandır şair.


Kitaphaber.com.tr ailesi olarak 2011 yılında başladığımız yolculuğun yeni yılına Türkiye Yazarlar Birliği Elektronik Yayıncılık ödülü ile başlamanın gururunu yaşıyoruz. Emeği geçen tüm yazarlarımıza, okurlarımıza ve elbette TYB seçici kuruluna çok teşekkür ederiz. İlaveten sitemizin uzun süredir kahrını çeken ve genel yayın yönetmenliğini üstlenen Bilal Can kardeşimiz de Zaman İçinde Mekan kitabıyla yılın Şehir Kitabı ödülünü kazanmıştır. Türkiye Yazarlar Birliğinin "Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları Ödülleri"ni kazanan isim ve eserler düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. Kültür, sanat, edebiyat ve düşünce camiasında 2021'de meydana gelen gelişmeleri takip eden TYB, değerlendirme sürecinin ardından ödüle layık isim ve eserleri belirledi. Ödül kazanan isim ve eserleri kamuoyuna açıklamak üzere TYB Genel Merkezi'nde basın toplantısı düzenlendi. Toplantıda konuşan TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, 2022'nin, Kovid-19 salgınının bittiği, Türkiye'de ve dünyada huzur, barış ve sağlığın hakim olduğu bir yıl olarak geçirilmesini temenni etti. Bu yıl 40'ıncısı düzenlenen "Yılın Yazar, Fikir Adamı ve Sanatçıları Ödülleri"nin 43 yıllık geçmişe sahip TYB'nin en önemli faaliyetlerinden olduğunu belirten Arıcan, TYB'nin edebiyat, kültür ve sanat alanında gerçekleştirdiği faaliyetleri anlattı. Arıcan, her geçen yıl daha da güçlenen Türk edebiyatını dünyaya tanıtma çalışmalarına hız verilmesi gerektiğini belirterek bu çalışmaya ilk olarak Türkiye'ye kültürel yakınlığı bulunan ülkeler ile Türk devletleriyle başlanabileceğini ifade etti. Yazın dünyasının her bir kategorisinde yıllar geçtikçe kalite ve liyakatin arttığını bildiren Arıcan, bundan dolayı ödül verilecek kişi ve eserlerin seçiminde zorlandıklarını kaydetti. Ödül alan isimleri tebrik eden Arıcan, bu isimlerin, aldıkları ödülle birlikte sorumluluklarının arttığına işaret etti. Arıcan basın toplantısında ödüle layık görülen isim ve eserleri açıkladı. - "Hikaye: Selma Aksoy Türköz - Aynı Yağmur - Şiir: Adem Turan - Mangan Mangan Gün Batarken Gün Doğumu - Roman: İlknur Demirci - Kumru ve Gölge - Deneme: Selvigül Kandoğmuş Şahin - Arınma Zamanlarına - Fikir: Murat Erol - Kaybetmenin Halet-i Ruhiyesi - Araştırma: Sait Mermer - İslam Düşüncesinin Tarih Yapıcı Rolü - İnceleme: Murat Çelik - Osmanlı İlmiye Sınıfının Kıyafet Normu ve Giysileri - Dil: Atilla Şentürk - Osmanlı Şiiri Kılavuzu - Edebi Tenkit: Yılmaz Daşcıoğlu - Akıp Gidenin Cazibesi - Hatıra: Mehmet Kahraman - Ben de Öğretmendim - Gezi: Taha Kılınç - Bir Rüyayı Hatırlar Gibi & Savaştan Önce Suriye - Şehir Kitapları: Bilal Can - Zaman İçinde Mekan - Tercüme: Ayşe Işın Kirenci - Edith Wharton'dan çeviri: Kısa Öykü ve Roman Sanatı İçin Klasik Bir Rehber Kurgu Sanatı - Biyografi: Rıfat Yörük - Ensar Ruhlu Muhacir - Çocuk Edebiyatı: Tuğba Coşkuner - Duvarın Ardı - Dünyanın Son İnsanları - Basın/Fıkra: Ergün Diler - Takvim Gazetesi - Dergi: Post Öykü - Türk Müziği: Ender Doğan - Dest-i Kevser - Halk Kültürü: Doğan Kaya - Kültürümüzde Dini ve Cengi Hikayeler - Klasik Sanatlar-Hat: Fatih Özkafa - ya Hazret-i Pir/Türk Hat Sanatında Tasavvuf Önderleri - Elektronik Yayıncılık: www.kitaphaber.com.tr - TV Belgesel: Tarihin Efsaneleri - TRT - TV Dizi: Kıbrıs: Zafere Doğru - TRT - Sinema: Komşuluk Halleri - Yönetmen: Danis Tanoviç/ TRT Ortak Yapım - Radyo Programı: Doğru Söze Ne Denir? - Semerkand Radyo - Kamu Yayıncılığı: TBMM Yayınları - Özel Yayıncılık: FECR Yayınları - Yayıncılık Özel: İZ Yayıncılık - Büyük Felsefe Lügati Mustafa Namık Çankı, Hazırlayan: Recep Alpyağıl - Üstün Hizmet: Beşir Ayvazoğlu, Yavuz Bülent Bakiler, Necmettin Turinay." Tebrikler. Uzun zaman önce bu ödülü almayı hak eden bir platformsunuz.


Bir şehirde yaşayanlar o şehri en az tanıyanlar oluyor genellikle. Bu cümleyi daha önce başka bir yazıda kurduğumu hatırlıyorum. Hep lazım olan bir cümle. Şehirlerin yerlileri şehre sahip çıkmak söz konusu olduğunda ilk sesi çıkanlar olsalar da o şehre ait değerleri tanımada eksik kalabiliyorlar. Bazen sahip çıkma noktasında da ihmaller oluyor. Bazı insanlar bu durumları telafi etme konusunda oldukça mahir oluyor. Diğerlerinin yerine de tanıyor ve tanıtıyorlar şehri. Abdullah Harmancı Hoca, Konya'ya dair bildiklerini gelecek nesillere aktarmak için kolları sıvamış durumda. Bu toprakların evladı olarak üzerine düşeni hakkıyla yapıyor. On üç yıldır Konya'da yaşayan bir gurbetçi olarak bu güne kadar hiçbir Konyalıdan duymadığım ve haliyle gidip görmediğim bazı mekanları kitaplarından öğrendim. Bu kitaplardan biri "Bir Şehir Kalbimi Çaldı". Kitabı ortaokul öğrencileriyle okuyup değerlendirdik. Aslında eserde yer alan tek şehir Konya değil. Fakat bizim öğrencilerle ortak görüşümüz diğer şehirlerin farklı bir kitapta yer alması gerektiği yönünde oldu. Geri bildirim olarak bu yorumu yazıya eklemek isterim. Konya'da yer alan Pisili Cami'yi "Bir Şehir Kalbimi Çaldı" sayesinde öğrendik. Konya'da bir kedi türbesi olduğunu öğrenmek bu şehre verdiğim kıymeti muazzam biçimde artırdı. Sürekli önünden geçtiğimiz Tahir ile Zühre Cami'ne de farklı bir gözle bakmaya başladık. Bu kitabında Harmancı merak uyandıran bir teknik kullanmış ve bahsettiği kişi ya da eserler için bölümleri "inanmazsan bakabilirsin" diye bitirmiş. Hatta bazılarında video tavsiyesinde bulunmuş. Bu da merak unsurunu artıran ayrı bir renk katmış kitaba. Konya ile özdeşleşen meşhur Kırmızılı Kadın hikayesini de Harmancı'nın kaleminden çocuklara uygun bir dille okuduk. "Bir Şehir Kalbimi Çaldı" da yer alan hikayelerden biri de Alaeddin Tepe'sine dair. Belki masal demek daha doğru olur. Çünkü bu defa karşımızda devler filan var. Anlatıcı dedemiz Alaeddin Tepe'nin hikayesini kurguluyor. Bu yüzden bölümün sonunda "inanmazsan araştır" notuna rastlamıyoruz ama böylesi çocukların hayal gücünü güzel zorluyor. Klişe olabilir ama "Neden Disney gibi olamadık bunca malzemeyle?" sorusunu sormadan edemiyorum. Tek başına Konya'daki malzemeler bile yeterdi. Hasılı Alaeddin kurgusuna bayılıyorum ve dünyanın en büyük kavşağı olduğu söylenen tepenin çevresini her gezişimde bir gülme alıyor beni. Şüphesiz Konya'ya ait değerlerden biri de merhum Ali Ulvi Kurucu'nun amcası Veyis Efendi'nin oğlu "Hacıveyiszade" diye bilinen Mustafa Kurucu'dur. Hacıveyiszade Camisi'nin yanından geçerken veya namaz için girdiğimizde çocuklara caminin adının nereden geldiğini anlatmaya çalışırdım. Abdullah Harmancı'nın kaleminden çıkan "Bilgenin Gölgesi" ile bu iş kolaylaştı. Konya'nın Mevlana ile tanınması ve anılması güzel ama başka değerlerin gölgede kalması biraz üzücü. En az Mevlana kadar değerli başka şahsiyetleri de tanıtmamız gerekiyor. Hacıveyiszade ailesi bu değerler arasında. Üstelik hayatları yakın tarihin vesikası gibi duruyor karşımızda. "Gölge"sinde yaşadıkları "bilge"yi tanımayan evlatlarımız olursa bu bizim ayıbımızdır. Etli ekmeğe bayılıyorum doğrusu ama bu itibarı daha fazla hak eden var. "Obrukya'da Bir Gece" ise obruk gerçeğiyle karşı karşıya olan Karapınar ilçesini konu eden bir çocuk hikayesiyle başlıyor. Konya'nın genelini tehdit eden obruk gerçeğini fantastik ve son derece eğlenceli bir dille anlatan hikayede diğerlerindeki gibi anlatıcı bir dede var. Bir doğa olayını "Hüyyyuuuuuuuuuuuppppppp" sesiyle anlatmak son derece isabetli olmuş. Konya'da daha anlatılacak çok hikaye var. Bu kadar köklü bir medeniyet şehrini Mevlana hikayelerine hapsetmek haksızlıktı. Her adımında tarih fışkıran bu şehrin yeni hikayelerini merakla bekliyoruz. Kim bilir belki bir etli ekmek hikayesi bile olur. Ama ben Konya'nın tiridini tercih ederim. - Bir Şehir Kalbimi Çaldı, İlk Genç Timaş, 112 sayfa - Obrukya'da Bir Gece, İlk Genç Timaş, 106 sayfa - Bilgenin Gölgesi, Beyaz Bulut, 109 sayfa


Bir insanın istediğinde ne kadar büyük işler yapabileceğini gösteren bir fedakarlık ve başarı hikayesidir "İntişarı İslam-Brezilya" romanı. İslamın farklı coğrafyalara nasıl gittiği ile ilgili elimizde pek eser bulunmamakta. Fakat müslümanların özellikle de gençlerin dünya coğrafyasının farklı bölgelerine islamın nasıl gittiğini bilmesi önemli bir meseledir. İşte bu eksikliği bir nebze de olsa tamamlamak için bu roman kaleme alındı. Kültür ve medeniyet olarak çok zengin bir geçmişe sahip olmakla birlikte üzeri küllenmiş olan islam kültür ve medeniyetini yeniden diriltmek için edebiyat alanında bu tür eserlerin daha da artması gerekiyor. Brezilya'da islamın ve müslümanların serencamını roman dili ile öğrenmek isteyenlerin bir solukta okuyabileceği bu eseri sunmaktan mutluluk duyarız.


Sayılarla harfleri aşağı yukarı aynı zamanlarda öğreniriz. Öğrenme sürecimizin en başından yeteneklerimiz kendini gösterene veya sayısal-sözel yol ayrımında seçimimizi yapmaya zorlanana kadar bu birliktelik devam eder. Dolayısıyla çocukluğumuz harfler ve sayılar arasında geçer; onların etkisiyle şekilleniriz. Edebiyat okurlarının bir kısmı bu birliktelikten büyük keyif alır. Nice mühendis yazarlar en karmaşık öyküleri tasarlamış, ölümsüz eserleri sayı dostu edebiyat okurlarına sunmuşlardır. Ayşe Şeker Kılıç da matematiği, sosyal ve fen bilimlerini çocuk edebiyatıyla buluşturmuş yazarlarımızdan biri. Kendisiyle kısa süre önce yaptığımız söyleşide okuyan, araştıran, güncel çocuk kitaplarını takip eden bir yazar ve aynı zamanda biyoloji öğretmeni olduğunu öğrenmiştik. İncelediğimiz kitaplarının bu birikimi hissettirdiğini ve bilime olan merakını okuruna yansıttığını fark edeceksiniz. "Zekai İşlemtamam ile Sayı Oyunları" kitabı matematikten pek hoşlanmayan, biraz da çekinen altı arkadaşın yeni matematik öğretmenleriyle tanışmasıyla başlıyor. Tayga, Mine, Ozan, Ceyhun, Berna ve Sude, başlık olarak kendi isimlerini taşıyan bölümlerde öğretmenleri Zekai İşlemtamam ile yaşadıkları matematik serüvenlerini anlatıyorlar. Aslında aynı hikayenin içindeler ama her biri farklı tecrübeler yaşıyor ve matematiğin kendi dünyalarındaki etkisini ortaya koyuyor. Kitapta matematiğin yanısıra kimyadan, fizikten, biyolojiden, astronomiden ve tarihten de tatlı kırıntılar bulunuyor. Şiire ve edebiyata yapılan atıflar zihinlerimizdeki keskin sayısal-sözel ayrımını yumuşatıyor. Değinilen bilimsel verilerin ortak özelliği çok çarpıcı, şaşırtıcı ve merak uyandırıcı olmaları. Asal sayılar, üslü sayılar, pandigital sayılar, Fibonacci serileri, altın oran, sayısal şifreler gibi konuların en ilginç kısımlarına dokunarak akan macera çevre ve tüketim bilincine de birçok kez vurgu yapıyor ve tabii matematik sorularına dayanan bir asansörden çıkış bulmacasıyla heyecanı en üst düzeye çıkararak sona eriyor. Eserin önemli diğer bir özelliği değindiği birçok konu ile ilgili kitap ve film tavsiyeleri içermesi. Bu tavsiyeler kahramanların ağzından, hikayenin akışına uygun şekilde veriliyor ve nitelikli bir seçkiden oluşuyor. Yazarımızın, alanında başarılı diğer yazarları ve eserlerini geniş ve kapsayıcı bir bakışla derlemiş olması memnun edici. Son bölümde, anlatılan matematik oyunlarıyla ilgili açıklayıcı tablolar, çizimler, küçük bir sözlük ve kitap listesi tekraren verilmiş. Böylelikle okurun maceranın akışı içindeyken anlamakta zorlandığı kısımlar son bölümde pekiştiriliyor. Bu maceranın altılısı ise Kübra, Ali, Levent, Pınar, Aras ve Esra; hikayenin değişik öğretmeni de sosyalci Saniye Gelişigüzel. Zekai Hoca'nın sol üst köpek dişi parladığında olanlara benzer gariplikler Saniye Hoca'nın bir tutam pembe saçı havalandığında oluyor ve kahramanlarımız kendilerini zaman-mekan yolculukları içinde buluyorlar. Yolculuğa çıkmadan önce kitabın çok başarılı bir girişle başladığını belirtmek isterim. Yazarımız öğrencileriyle iç içe olmanın, onları yakından tanımanın avantajını kullanıyor ve çocukların gündelik diyaloglarını temiz bir gerçekçilikle canlandırıyor. Bu diyalogların iki sıcak örneğinden biri çocukların blog yazışmalarından, diğeri de Karagöz-Hacivat oyunundan verilmiş. Geçmiş ve gelecek çağrışımlı bu iki örnek gerçekten iyi olanın zamanla değişmeyeceğini bizlere gösteriyor. Eğitim sistemi önerilerinden aile büyüklerinin tasvirine birçok konu gençlerin doğal dilinden akıyor. Hızlı ve bağlayıcı girişten sonra zamanın durduğu bir anla aniden hikayenin gerçeküstü kısmına geçiyoruz. Merakımızı cezbeden Saniye öğretmen bu defa bizi sosyal bilimler şemsiyesi altında ilginç dünyalarda gezdireceğe benziyor. Üstelik çatıda, parkta, huzurevinde ve kantinde yaptığı derslerle okula bakışımızı da bir hayli değiştiriyor. Toplumsal ve kültürel konulara girip empati ve ırkçılık kavramlarına değinerek devam eden hikayede kült kitap tavsiyeleri sürüyor. Eşitlik, sosyal medya, teknoloji kullanımı, aile ilişkileri gibi konulara parmak basarken didaktikleşeceğinden korktuğum metin adeta diliyle buna direniyor. Sanırım eskilerle yenilerin kıyasında dengeli oluşu, eskiyi hatırlatırken karşısına hiç vakit kaybetmeden ve sempatiyle yeniyi koyuşu, bir de çocuğun tarafından bakıyor olması bu başarıyı sağlıyor. Örneğin blogger Aras bize güvenli internet kullanımı hakkında önemli bilgileri blogu üzerinden veriyor. Derken... Zaman-mekan atlamalarının ikincisini yaşıyoruz. Bu geçişler Saniye Gelişigüzel'in senenin başında, tanışırken çocuklara sorduğu "en çok neyi görmek isterdiniz?" sorusuyla ilgili. Çocukların verdiği uçuk cevaplar tek tek gerçekleşiyor. Önce Britanya Kütüphanesi'ne, sonra Gurabahane-i Laklakan'a, Mısır Piramitleri'ne, Göbeklitepe'ye, dinozorların yaşadığı zamanlara, oradan ütopik bir geleceğe göz atıyorlar. Bu göz atıp gelmelerin söylentisi internet üzerinden diğer çocuklara da yayılıyor ve pek değişik öğretmenleri hakkındaki merak git gide efsaneye dönüşüyor. Her seyahatlerinde karşılarına çıkan "PEKALA" tabelası bu kitabın merak unsuru olarak okuru peşine takıyor. PEKALA'nın sallanan L'si öykünün sonunda yine dokunaklı bir detaya işaret ediyor. Bu kitaptaki ipuçlarından anladığım kadarıyla "Bu Öğretmen Biraz Değişik!" alt başlığıyla okura sunulan üç kitaplık serinin diğer kitabı "Cevahir Cevherigizli ve Alengirli Dersleri" de odağına fen bilimlerini almış. Üçlemeyi tamamlamayı ihmal etmeyeceğinizi düşünüyorum. Her üç kitabın kapakları da müthiş. İlaveten düzelti ve düzenleme de neredeyse kusursuz. Nesligül Alptekin, Ebru Doğan, Burcu Güdücü ve Damla Tutan'dan oluşan ekibi ve onları bir araya getirip özenli ürünler ortaya koyan Kanes Yayınları'nı tebrik ediyorum. Bu uyumlu ekip çalışması olmadığında kitaplarda birçok hataya rastlıyoruz. (149. sayfadaki "bune rağmen" hatasını bir sonraki baskıda kusursuzluğu yakalamaları için ekibe benden bir katkı olarak buraya not düşeyim ama kimse görmesin.) Okumaktan keyif aldığım ve bilimsever genç okurlara tavsiye edeceğim iki kitap oldu. Başta araştırmacı yazarımız olmak üzere eserlere emeği geçenlerin hepsine özenleri için teşekkür ederim.