2011 yılında Bilim Teknik dergisinin Mart sayısında gezegenimizde bulunan suyun nereden geldiği ve nasıl oluştuğuna ilişkin bir makale yayınlanmıştı. Bu makalede oluştuğu sırada ateş topu olan gezegenin neredeyse rengini oluşturan su kaynaklarına nasıl sahip olduğu sorulmaktaydı. Günümüz kaynaklarına göre değerlendirdiğimizde 30 yıl öncesine bakarak Güneş Sistemi ve Evren'de, Dünya dışında herhangi bir yerde su olup, olmadığı hakkında herhangi bir fikrimiz yoktu. Ancak günümüzde yapılan çalışmalar ile neredeyse her yerde su izlerine rastlayabiliyoruz. Mars üzerine gönderilen araçlarda toprak altı ve buzullarda az miktarda su bulunduğu fakat uzun bir zaman önce gezegenin devasa nehir yataklarına sahip olduğu düşüncesi ortaya çıkmış ve yine benzer bir şekilde Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gibi gezegenlerinde küçük oranlarda sudan oluştuğu belirlenmiştir. Fakat burada dikkat çekilen nokta bu gezegenlerin uydularının birçoğunun buzla kaplı olmasıdır. Bilim insanlarına göre bu buzun büyük bir kısmının su kaynaklı olduğu düşünülürken yapılan çalışmalarda da bu düşünceyi doğrular sonuçlar elde edilmiştir. Büyük patlama sonrasında evrende oluşan ilk element hidrojendir. Yine ilk yıldızların hammaddesini oluşturan hidrojen, yıldızların çok sıcak ve yoğun olan çekirdeklerinde tepkimeye girerek önce helyuma ve daha sonra da diğer ağır elementlerin çekirdeklerine dönüşmüştür. Yıldızların çekirdeklerinde meydana gelen tepkime sonucunda açığa çıkan ısı, yıldızların parlamasını sağlarken meydana gelen süpernova olayı ise yıldızların ömrünün sona ermesine neden olmaktadır. Oldukça büyük olan bu patlamalar yıldızları oluşturan pek çok maddenin uzaya saçılmasını ve ilerleyen süreçte oksijen atomunun ortaya çıkmasını sağlamıştır. Fakat burada asıl merak edilen soru, suyun gezegenimize ne tür bir yolculuk ile ulaştığıdır. Su, Güneş sisteminin dışında yoğunlaşmış ve sistemin oluşumundan sonra Güneş rüzgarları ile iç bölgelerden uzaklaşmıştır. Ancak kızgın bir top olan kaya kütlelerinin bu suyu 200 milyon yıl kadar barındırması mümkün değildir. Bilim insanları burada daha çok su içeren moleküllerin dış gezegen ve uydular tarafından yakalandığını düşünmektedir. Geçtiğimiz günlerde Science dergisinde yayınlanan bir haberde, Carnegie Enstitüsünde yapılan araştırmanın sonuçları yayınlandı. Enstitüde görevli olan bilim insanları tarafından yapılan araştırmaya göre Güneş sisteminde bulunan suyun önemli bir kısmının yıldızlar arası uzaydan geldiği ve suyun Güneşten öncede var olduğu açıklandı. Michigan Üniversitesinde L. IIsedore Cleeves öncülüğünde Güneş Sistemi ve Buzların tarihi üzerine yapılan araştırmada ise hidrojen ve döteryum üzerine yoğunlaşıldı. Ekip tarafından protoplaneter disk simüle edilerek modeller yaratılırken bu modeller aracılığıyla uzay buzunda yer alan döteryumun kimyasal proseste elimiine olduğu ve sistemin suyu üretmek için sıfırdan başladığı görüldü. Bu çalışma kapsamında araştırmacılar meteorları, Dünya'daki okyanus suyunu ve kuyruklu yıldızlarda bulunan döteryum hidrojen oranına ulaşmak için geçen süreyi sisteme uyarladı. Sonuç itibariyle elde ki bulgular değerlendirildiğinde suyun büyük bir kısmının Güneşten daha yaşlı olduğu ve zengin yıldızlar arası buzdan geldiği belirlendi.


Amerikalı astronomlar, Samanyolu'nda ilk kez, gezegenleri merkezi yıldızın etrafında farklı yönlerde dönecek olan bir gezegen sisteminin öncüsünü gözlemlediler. Oysa bugüne kadar bilinen tüm gezegen sistemlerinde tüm gökcisimleri aynı yönde dönüyor. Son olarak dünyamızın 500 ışık yılı uzağında keşfedilen sistemde ise dıştaki gezegenler içtekilerden farklı yönde hareket ediyorlar. Anthony Remijan ve Jan Hollis tarafından saptanan gezegen sistemi, henüz biçimlenmekte olan merkezi bir yıldız ve bunun etrafında dönen bir toz diskinden oluşmakta. Bu proto gezegen diskinin malzemesi bir zaman sonra gezegen ve diğer gökcisimleri olarak birleşerek bir gezegen sistemini meydana getirecektir. Ancak bilim adamları diskin içindeki ve dışındaki dönüş yönlerinin farklı olduğunu saptadılar. Bulutlar merkezi yıldız ve gezegen öncesi disk olarak birleştiğinde, zıt dönüş yönleri kalıcı olmuş. Bulgu, bu tür disklerden, gezegenlerin sanılandan çok daha zor geliştiğini göstermekte. Bununla birlikte araştırmacılar çok da fazla şaşırmış değiller. Sonuçta yılan taşıyıcı takımyıldızındaki genç merkezi yıldızın bulunduğu Samanyolu bölgesi, kaotik bir biçimde savrulan gaz ve toz bulutlarıyla ünlü. Astronomlar, yeni gezegen sistemini, 27 radyo teleskoptan meydana gelen Very Large Array teleskopuyla gözlemlediler. Radyo dalgalarının ölçümüne yarayan bu aygıtla belli başlı toz moleküllerinden yansıyan radyo dalgaları ölçüldükten sonra, Doppler etkisi yardımıyla dönüş yönlerini belirlenmiş.


Işığın dalga özelliğini en iyi açıklayan olaylardan birisi girişim olayıdır... Girişim olayını su dalgaları örneği ile açıklayabiliriz. Suya bir taş atarsanız iç içe halkalar oluşur, benzer olarak suya daldırılmış iki çubuk düşünelim, bunlar elektrikli bir motor sayesinde devamlı iç içe halkalar oluştursun, o zaman bu iki kaynaktan gelen yuvarlak dalgalar birbirlerini bir çok noktada keser. 1. Dalga tepeleri üst üste gelince en yüksek noktalar oluşur, 2. Dalga çukurları üst üste gelince en çukur noktalar oluşur, Frekansları farklı ışık kaynakları bizim algılayamayacağımız kadar hızlı değişen girişim örneği vereceğinden adi ışık kaynakları ile girişim deneyleri yapamayız. Bunun çaresini ilk defa 1801 yılında İngiliz fizikçisi Thomas Young buldu. Işığı ilk önce tek bir yarıktan geçiririz .. Küçük bir yarıktan ışığı geçirirseniz o yarık bir ışık kaynağı gibi davranır.. Böylece elimizde bir ideal bir ışık kaynağımız olur. Ancak girişim gözleyebilmemiz için 2 tane birbirlerinin aynı ışık kaynağına ihtiyaç vardır. Bunu sağlamak için üstünde iki tane yarık bulunan bir levhayı birincisinin önüne koyarız.. ve bu iki yarık iki farklı ışık kaynağı gibi davranır. bu iki ışık kaynağının önüne bir perde koyarsak girişim desenini görebiliriz..


TÜBİTAK tarafından düzenlenen '10'uncu Ulusal Gökyüzü Gözlem Şenliği', bu yıl 17-19 Ağustos tarihlerinde Uludağ'da gerçekleştirilecek. Şenlikte, Uludağ İkinci Gelişim Bölgesi'ndeki bir otelde ya da otelin yanında kamp alanı olarak belirlenen yerde çadır kurarak konaklayacak 500 gökyüzü tutkunu, uzmanlar eşliğinde gözlem yapacak. Etkinlik, gökyüzüne ilgi duyan herkesi, amatör ve profesyonel gökbilimcilerle buluşturma, gökbilim ve gökyüzü gözlemciliğiyle ilgili çeşitli bilgiler verme ve gözlem yaptırma amacı taşıyor. Uzmanlar eşliğinde yapılacak gözlemlerin önemli yer tutacağı şenlikte, katılımcılara gökyüzü ve gökbilimle ilgili bilgilendirici seminerler verilecek. Saydam ve film gösterimleri, farklı yaş grupları için gökbilim sohbetleri, çalışma grupları ve yarışmalar gibi etkinlikler düzenlenecek. Gökyüzüne ilgi duymak dışında katılım için hiçbir ön koşulun bulunmadığı şenliğe gösterilen yoğun ilgi nedeniyle, son başvuru tarihi 20 Temmuz olmasına rağmen çadır ve otel kontenjanları, Haziran ayında doldu. Şenlikte, göktaşı yağmurlarının en tanınanlarından biri olan 'Perseid'le birlikte Ay, Güneş ve Jüpiter gözlemleri yapılacak.


İçinde bulunduğumuz Samanyolu gökadasında neredeyse elmastan yapılmış gezegenler bulunabileceği bildirildi. ABD'nin Princeton Üniversite'sinden astronom Marc Kuchner, dünyamız ve Güneş Sistemi'ndeki kardeş gezegenlerin ağırlıklı olarak silikon-oksijen bileşimlerinden oluşan silikat gezegenler sınıfına girdiğini, buna karşılık Samanyolu'ndaki bazı yıldızlarının karpit ve grafit bileşimlerinden oluşan karbon gezegenlere sahip olabileceğinin düşünüldüğünü söyledi. ABD'nin Princeton Üniversite'sinden astronom Marc Kuchner, dünyamız ve Güneş Sistemi'ndeki kardeş gezegenlerin ağırlıklı olarak silikon-oksijen bileşimlerinden oluşan silikat gezegenler sınıfına girdiğini, buna karşılık Samanyolu'ndaki bazı yıldızlarının karpit ve grafit bileşimlerinden oluşan karbon gezegenlere sahip olabileceğinin düşünüldüğünü söyledi. Grafitin yüksek basınç altında elmasa dönüştüğünü hatırlatan Kuchner, bu nedenle yerkabuğunun hemen altında kilometrelerce kalınlıkta elmas bir tabaka barındıran gezegenlerin bulunabileceğini belirtti. Gök cisimlerinin yaşlandıkça bileşimlerindeki karbon miktarının arttığını da ifade eden bilimadamı, bu yüzden çok uzak gelecekte bütün gezegenlerin karbon gezegenlere dönüşmesinin, dolayısıyla evrendeki elmas miktarının artmasının da mümkün olduğunu kaydetti. İçinde bulunduğumuz Samanyolu gökadasında neredeyse elmastan yapılmış gezegenler bulunabileceği bildirildi.


Aslında gökyüzüne bakan bir kişinin yaklaşık bin yıldız görebilmesi gerek. Ancak günümüzde ışık kirliliği yüzünden büyük şehirlerde yaşayan insanların gördükleri yıldız sayısı 40'ı, 50'yi geçmiyor. ANTALYA TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Müdürü Prof. Dr. Zeki Eker, tarihte insanların yaşamlarını yıldızlara göre düzenlediklerini, Suudi Arabistan gibi çöl ülkelerinde yolculukların geceleri yıldızlara bakılarak yapıldığını anlattı. Zeki Eker, MÖ 3. yüzyılda yaşayan Yunan gökbilimci Hiparkos'un yaptığı gökyüzü haritasında yaklaşık 900 yıldızın ismine yer verdiğini belirtti. Ortaçağda bu sayının bine çıktığına dikkati çeken Eker, Aslında gökyüzüne bakan bir kişinin yaklaşık bin yıldız görmesi lazım. Ancak günümüzde ışık kirliliği yüzünden büyük şehirlerde yaşayan insanların gördükleri yıldız sayısı 40'ı, 50'yi geçmez dedi. Işık kirliliği yüzünden gökyüzündeki yıldızların yeteri kadar görülemediğine dikkati çeken Eker, çocukların da gökyüzünden çok televizyon ve bilgisayar ile ilgilendiğini ifade etti. Zeki Eker, ABD'de gençlerin sosyal bilimlere olan ilgisini fen bilimlerine çekmek için 1970'lerde Star adı altında bir proje yürütüldüğünü belirterek, Türkiye'de de çocukların ve gençlerin gökyüzüne olan ilgisini değerlendirip fen bilimlerine olan ilginin artırılabileceğini kaydetti.


Günümüzdeki görünmezliğe gelince "görme nedir?"den yola çıkılarak açıklanabilir. Şayet siz bu ışınları göze doğru yansıtmaz iseniz hedefi göremezsiniz. Bu hedefe düşen fotonların göze yansımasını bugünkü teknoloji ile şöyle çözebiliriz: Işık, iki özelliği ile dikkati çeker birincisi dalga özelliği, diğeri ise parçacık özelliğidir. Süper güçler yıllardan beri birbirlerinin sınırlarını görülmeden aşabilmek için yöntemler geliştirmeye çalışmışlardır. Bu çalışmaların sonuçlarından birisi radar ışınlarına uçaklarının algılanmasını önlemektir. Çünkü radara yakalanan uçakların güdümlü füzelerin menziline gireceği de bilinmektedir. Bu yüzden Amerika Birleşik Devletleri günümüzde de kullanılan radarların çalışma sistemlerini etkisizleştirecek tasarımlar geliştirmiştir. Bunlardan birisi B-2 bombardıman uçakları ve F-116 uçaklarının tasarımlarında radar dalgalarını değişik açılara yansıtılması ve radarlarda oluşan görüntülerin normal standardın altında olmasının sağlanmasıdır. Fakat bu sistemlerin önemli bir eksikliği ise uçakların radar ekranlarından tam olarak silinmesinin mümkün olamamasıdır. Çünkü mevcut bu teknolojide uçakların radarlara algılanamaması için hava şartlarının da süper oranda temiz, nemsiz, partikülsüz olması gerekmektedir. Havadaki çevresel kirlilik bu avantajı ortadan kaldırmaktadır. Bu yüzden sorunların çözülebilmesi için görünmez denen bu uçakların boyaları radar ışınımlarını emecek ve yansıtmayacak hale getirilmiştir. Amerika'daki araştırma merkezleri bugünkü boya teknolojisini gerçekleştirmişlerdir. Fakat bu boya çevresel kirliliğe sahip ve çok zehirlidir. Amerika Birleşik Devletlerinin bu konuda geçen yıla kadar ulaştığı maksimum değerler 0.35 dBsm olmuştur. Son ulaştıkları değer olarak ise -15 dBsm ' ye ulaşmışlardır. Bu konuda çalışmaya başladığımızda elde edilen ilk sonuçlarda maksimum -45dBsm ' ye ulaşılmıştır -ki bu ilk çalışma ile bu sistemin temel yaklaşımları tespit edilmiştir.- Dünyada çalışmanın başlangıcında ilk anda bu değere ulaşılmıştır. Mevcut elementlerin yapısal özellikleri etkilendirilerek oluşturulan yeni maddeleri kullanılarak, bugün kullanılan radar dalgalarını emici elementlerden çok daha yüksek değerlerde emicilik özelliği olan Radar Işınlarını Emici yeni bileşikler üretilebileceği ortaya çıkmıştır. Bu radar ışınlarını emici madde ile kaplanacak uçaklar radarlar tarafından algılanamayacaktır. Başka bir deyişle uçak hedef üstüne gözle algılanacak uzaklığa kadar yaklaştıktan sonra radarda görülebilecektir. Bu anda ise iş işten çoktan geçmiş olacaktır. Bu çalışmaların kullanım sahası sadece askeri alanda değil, tıp alanında sağlık sektöründe kişilerin radyasyona karşı korunmalarında , mikro dalga ocaklarında koruyucu olarak ve Nükleer santrallerde kaçak radyasyonun yakalanmasında ve çevreye yayılımının önlenmesinde güvenle kullanılabilecektir. Askeri alanda ise bu madde kompozisyonunu plakalar halinde ya da boya halinde uçakların, roketlerin, tankların, denizaltıların, ve bunun gibi araçların radarlarca görülmesinin tamamen önlenmesinde kullanılabilecektir. Mikro-dalganın bileşik yapısallarının melezleştirilmesi sonucunda X-ray ısınlarının da emilebildiği ve geriye yansıtılmadığı ortaya çıkmıştır. Bu konuda deneysel sonuçlarda yakında ortaya konulabilecektir. Bu çalışmalar elektronik ortamda görünmezliğe örnektirler.


Araştırmacılar, bilimkurgunun sınırlarına yaklaşıyor. Henüz daha Uzay Yolu'ndaki gibi insan ışınlanması için erken olsa da, Duke Üniversitesi uzmanları bakır bir silindiri 'yok etmeyi' başardı. Yüksek ısıda, ışığı bükünce madde de ortadan 'kayboluyor'. İdeal bir görünmezlik halinde, gözlemcinin görünmezliğe maruz kalan nesnenin arkasındakileri görebilmesi gerekiyor. Duke Üniversitesi'nde yapılan deneyde ise arka plandaki nesneler biraz kararaktan görünüyordu. Araştırmayı yürüten Duke Üniversitesi'nden David Schurig, bir maddeyi gözlemcinin gözünün görmesini engelleyemeye yetecek bir ışık bükülmesi gerçekleştirdiklerini belirtti. İlk denemede mikrodalganın nesneyle reaksiyona girmesi önlendi. Işık veya mikrodalgalar, normal şartlarda nesnelere çarparak geri dönüyor ve bu sayede nesne görünür oluyor. Ancak radar veya ışığın bir nesnenin etrafından dolaştırılması sağlanarak nesne görüntüden kaçırılabiliyor. Schurig bunu suyu derenin ortasındaki bir kayanın etrafından akmasına benzetiyor. Mikrodalgalar nesneyi geçtikten sonra yeniden birleştiriliyor. Aksi takdirde nesnenin arka planındakiler de gözükmeyebiliyor. Deneyde kullanılan nesne metamalzeme olarak nitelenen, bakır-fiberglas alaşımlı ve elektromanyetik dalgaları kaçırabilecek bir madde. Bilim insanları, metal ile seramik, teflon veya fiber gibi malzemelerin alaşımı olan metamalzeme adı verilen maddelerin mühendislikte çığır açacağını vurguluyor. Gelecekte henüz üretilmemiş metamalzemelerle birlikte gerçek anlamda görünmezlik gerçekleştirilebilecek. Bu bağlamda ölçüt, metamalzemenin deneyde kullanılan ışının dalgaboyundan daha ince yapıya sahip olması gerekiyor. Görünmezlik deneyi şimdilik iki boyutlu düzlemde gerçekleştirildi ve ışığın bükülmesi sırasında küçük de olsa gölge oluştu. Gölge ışık bükülmesinde çok az ışının bükülmemesi sonucu oluşuyor. Araştırma ekibinin diğer üyesi David R. Smith, sonraki deneylerde üç boyutlu düzleme geçeceklerini ve gölgeyi ortadan kaldıracaklarını ifade etti. Görünmezlik deneylerinin benzeri ses titreşimlerini yok etmek şekilde yapıldığında da, duyulmazlık etkisi yaratıyor.


Nicolae Nicorovici ve Graeme Milton, nesnelerin süper-lens adı verilen ışığı bükebilen maddelere yaklaştırıldığında gözden kaybolmuş gibi gözükebileceğini belirtiyor. Bilim insanları, bu etkiye 'anomalous localised resonance' adını veriyor. Uzmanlar şimdilik sadece metametiksel temelini oluşturdukları bu sistemin pratik olarak uygulanmasının biraz daha zor olacağını kabul ediyor. Milton ve Nicorovici'nin hazırladığı görünmezlik sisteminin matematik altyapısı şöyle işliyor: Müzik aletlerinin akort edilmesinde kullanılan diyapozon aleti, geniş bir şarap kadehinin kenarında tutulduğunda ortaya bir titreşim çıkıyor. Görünmezlik sistemi, aynı titreşimi ses yerine ışık dalgalarıyla yapacak. Bilim insanları ilk etapta büyük bir nesneyi görünmez yapmak yerine, sistemi toz parçacıklarıyla deneyecek. Görünmezlik cihazları, yeni keşfedilen kimyasal maddelerle üretilen ve ışığı doğası dışında farklı davranmasını sağlayan süper-lens teknolojisiyle yapılıyor. Toz parçacıkları süperlense yaklaştırıldığında, çok güçlü bir ışık titreşim yaymaları halinde ışık yaymıyormuş gibi gözükebilecek. Deneyde toz parçacıkları, ışığı güçlü bir titreşim verecek frekanslarda dağıtacak; titreşim toz parçacıklarının yaydığı ışığı kapayacak ve onları görünmez kılacak. Görünmezliği oluşturmak için esas olan toz parçacıklarını değil, büyük nesneleri de görünmez kılmak. Ancak, görünmezlik etkisi sadece belli frekanslarda tutuyor, bunun dışında nesneler parçalı olarak görünmez oluyor.


Bir nesnenin görünmesi için, ışığın o nesnenin yüzeyinden yansıması gerekiyor. İngiltere'nin önde gelen üniversitesi Imperial College London profesörü John Pendry, olağanüstü optik özellikleri olabilen nesnelerin ışığı emerek yansımayı önleyebileceğini temelinde görünmezliğin bir yolunu araştırıyor. Meta-maddeler adı verilen bu tip ışığı emen nesneler, ışık demetinin etrafında dolaşmasını sağlayarak görünmezliğe erişiyor. Meta-maddelerin içerdiği metal ve elektronik bileşenler özel olarak ışığı yansıtmayacak şekilde üretilebiliyor. Bilim insanları bunu elektrik ve manyetik alanlar ile ışığın yönü arasındaki ilişkiyi yönlendirerek yapıyorlar. Bilim ekibi, ışığı geri yansıtmayacak özellikte, küre biçiminde bir meta-madde tasarladı. Bilim ekibinden Duke University profesörü David Smith, teorik olarak gerekli maddelerin ne olduğunu bildiklerini, esas zorluğun bunları pratiğe dökmek olduğunu belirtiyor. Pendry ve ekibinin tasarladığı görünmezlik nesnesi şimdilik sadece görünebilir ışığın dışındaki dalgaboylarında çalışıyor. Görünür ışık dalgaboyları için bir görünmezlik düzeneği için nano ölçekte meta-maddeler üretmek gerekecek. Ancak bilim insanları, nano ölçekte metallerin özelliklerini kontrol etmenin zorluklarına dikkat çekiyor. Uzmanlar, farklı işlevler gören görünmezlik düzeneklerinin gelecek yıllarda üretilebileceğini de sözlerine ekliyor.


Genellikle bilim kurgu eserlerinde ve filmlerinde karşılaşılan görünmezlik pelerini, fütüristik bir düşünce olsa da günümüzde, bilim insanları tarafından tartışılan ve üzerinde çalışılan gerçek bir düşüncedir. İlk olarak 2006 yılında İngiltere ve ABD'de bulunan bilim insanları tarafından geliştirilen pelerin, bakır bir silindiri, mikrodalgalar tarafından tespit edilemeyecek şekilde korumak üzere tasarlanmıştı. Geliştirilen bu pelerin yalnızca iki boyutta gizlemeyi sağlarken yine yalnızca mikrodalga altında çalışmaktaydı. Fakat iki boyutta gizleme sağlasa da cisimlerin çıplak gözle görülebilmesi en önemli eksiği olarak görülmekteydi. Aynı tarihlerde Duke Üniversitesi'nde görev alan David R. Smith, Harry Pother'ın pelerini yada Star Trek'in görünmezlik aygıtı tarafından sağlanan gizliliğin elde edilmesinin henüz kesin olmadığını söylerken gerçek bir cismin gözden kaçırılabilmesi için pelerinin, ışığı oluşturan tüm dalga boyları yada renklerle eşzamanlı çalışması gerektiğini vurgulamıştı. 2011 yılında gelindiğinde ise bu alanda önemli bir ilerleme kaydedilirken, California Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen Quasi Konformal Haritalama Tekniği ile nanoölçek boyutunda bir nesne, görülebilir spektrumda görünmezlik pelerini ile gizlenebilmişti. Quasi Konformal Haritalama Tekniği adı verilen bu çalışma, yaklaşık 300 nm yüksekliğe ve 6 mikrometre genişliğe sahip olan bir nesneyi, görünmezlik pelerini ile insan gözünün de görebildiği dalga boyutunda gizlemeyi başardı. Bu işlem sırasında ışığın, kırılma indeksi farklı olan malzemeler içerisinde ki hız değişiminde yararlanılarak, bir objeyi insan gözünün de görebildiği dalga boyutunda gizlemeyi sağladığı belirtildi. Ancak kullanılan ürünlerin metamalzeme olması ve doğada bulunmaması, metamalzemelerde ışığın ters kırılmasını yani kırılma indeksinin negatif olmasını sağlamaktadır. Buraya kadar geliştirilen ve geliştirilme aşamasında olan bazı çalışmalardan söz ettik. 27 Eylül'de phys.org üzerinde yayınlanan bir haber de bilim insanları tarafından, ucuza görünmezlik sağlayan yeni nesil bir görünmezlik cihazının geliştirildiğine dair bir bilgi sunuldu. Rochester Üniversitesi'nde bulunan bilim insanları tarafından geliştirilen yeni cihazın, pahalı ve özel teknolojiler kullanmadan görünmezlik sağlayabileceğinden söz ediliyor. Fizik Prof. John Howell ve öğrencisi Joseph Choi, dört standart lens kullanarak optimal görüş alanı dışında her açıdan gizlilik sağlayan yeni bir teknoloji geliştirdiklerini söyledi. Doktora öğrencisi olan Joseph Choi, görülebilir spektrumda çok yönlü perdeleme sağlayan bu cihazın nesneleri her açıdan gizlemeyi başardığını söylüyor. Choi, araştırma kapsamında nesnenin görünmez kılınması için ihtiyaç duyulan gücü ve tipi belirleyerek dört lens arasında ki mesafenin başarı ile hesaplandığını açıklarken, cihazın test edilmesi sırasında ise gizlenmek istenen nesnenin kare bir zemine yerleştirildiğini ve değişen açılarda görünmezliği sağladığını söyledi. Ayrıca nesnenin, en iyi ve kesiksiz şekilde gizlenebilmesi amacıyla kareli zemin kullanıldığı da vurgulanmakta. Geliştirilen cihazın daha büyük boyutlara taşınması durumunda, her boyutta nesneyi gizleyebileceği, diğer cihazlardan farklı olarak görünür dalga boylarında gizleme sağlayabileceği söylenmekte. Cihazın, henüz bir Harry Pother pelerini kadar olmasa da cerrahi uygulamalarda kullanılabileceği ve yakın bir gelecekte daha geniş bir alana yayılacağı düşünülüyor.


Amerika Birleşik Devletleri'nden bilimadamları, bir nesneyi teorik olarak görünmez hale getirmenin yolunu bulduklarını söylüyorlar. Saygın bilim dergisi Nature'ın internetteki versiyonu olan www.nature.com adlı sitede yayımlanan bir makaleye göre, bu fikri Pennsylvania Üniversitesi'ndeki iki uzman geliştirdi. Andrea Alu ve Nader Engheta adlı elektronik mühendisleri üzerine örtüldüğü nesnenin görünmemesini sağlayacak bir örtü geliştirilebileceğini savunuyor. Bu fikir uzun yıllardır edebiyat ve film dünyasına esin kaynağı olmuş, bilim kurgu eserlerinde sık sık kullanılmıştı. Yıldız Savaşları, James Bond ve Harry Potter filmlerinde görünmezlik, kahramanı çoğu zaman en zor durumlardan kurtaran bir çözümdü. Yöntemin temelinde, plazmon adı verilen ve bazı metallerin yüzeyinde oluşan küçük elektrik dalgalarının kullanılması yatıyor. Bu dalgalar bir nesneden yansıyan ve görülmesini sağlayan ışığı yutuyor. Böylece asıl yüzey yerine, nesnenin gerisinde kalan şeylerin sanki arada hiç bir şey yokmuş gibi görülmesi öngörülüyor. Tüm bunlar Yıldız Savaşları filmlerinde bir tuşa basılarak ekranlardan silinen uzay gemileri ile ilgili sahneleri anımsatsa da, uzmanlar buluşun şimdilik böyle bir imkan vermeyeceği uyarısında bulunuyor. Bu yöntem ancak çok küçük nesneleri gizlemek için kullanılabilecek durumda. Uzmanlar normal ışık altında görünmezlik için şu aşamada fazla başarılı olmasa da, yöntemin en azından radarlara karşı kullanılması ihtimali olabileceğini savunuyor.


Birkaç yıldır bir bilimsel furya var,görünmezlik ve sistemi...Benim bu furya ortaya çıkmadan önce ortaya döktüğüm ve elektroniksel sistemler ile yapılan ama sadece teoride kalmış bir düşüncem vardı.İşte bu yazımda sizlerle bunu paylaşmak istiyorum. Öncelikli olarak insanlar neden görünmez olmak ister?İsterseniz önce bu soruya bir yanıt arayalım.Öncelikli olarak ulusal ilişkilerde ve uluslar arası ilişkilerde insanların bazı bilgileri öğrenmek amacıyla görünmezliği kullanabileceklerini düşünebiliriz.Düşünsenize,bir savaşta ön birlikler yada casuslar karşı tarafın bilgilerini görünmeden ve zorluk ile karşılaşmadan elde ediyorlar.Bu nedenle görünmezlik sistemleri bir çok ulusun hayalini süsleyen bir sistemler bütünüdür.Hakeza,yanlış ellere geçerse görünmezlik sistemleri aynı zamanda hırsızlık ve dolandırıcılıkta da kullanılabilinir. Daha önceki bilimsel ve özelliklede teknik yazılarımı okuyanlarınız bilir,teknoloji bir deniz gibidir ve bizler bu denizde sadece bir su damlası gibiyizdir.Görünmezlik sistemide karmaşık bir elektroniksel sistemi kullanılarak yapılabilinir. Öncelikli olarak ele alacağımız meteryal bir küp olsun.Bu küp şeklindeki meteryalin etrafını çok ince bir LCD ekran ile örteceğiz,ama bu LCD çok ince olacak.Küpün her yüzünü bu LCD ile çevirdikten sonra,her bir yüze ışığa duyarlı olan ve kameralarda kullanılan sistemleri ince bir slayt halinde bu LCD ekranın altına yerleştireceğiz.Yerleştirmiş olduğumuz ışığa duyarlı devre sayesinde kübün ön tarafındaki görüntü arka tarafa,arka tarafındaki görüntü de ön tarafına düşürülecektir.Mesela kübün ön tarafında bir duvar var ve kübün arka tarafında da bir vazo var...İşte bu elektroniksel sistemler ile kübün ön tarafındaki duvarın görüntüsü arka tarafta ortaya çıkacak ve arka tarafındaki vazonun görüntüsü de ön tarafta ortaya çıkacak.Böylece kübün ön tarafında duran kimse kübü değil vazoyu görecek ve arka tarafta duran kişi de küp yerine duvarı görecektir.Kübün yan tarafları içinde aynı sistem geçerli olacak ve yan tarafta olan kişiler de aynı şekilde küpü göremeyeceklerdir.


Üç boyutlu görüntü aktaran ve gözlük takmaya gerek bırakmayan televizyon üretmeyi amaçlayan projeyi Bilkent Üniversitesi'nden Prof. Dr. Onural yönetiyor. Projede 7 ülkeden 200 bilim adamı katılıyor. Türk Bilim adamlarının önderliğinde başlatılan projeyle 3 boyutlu görüntü aktaran ve gözlük takmaya gerek bırakmayan televizyonlar 3 yıl içinde evlerdeki yerini almaya başlayacak. AB Komisyonunun desteklediği ve Bilkent Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Onural'ın koordinatörlüğünü yürüttüğü projede, 7 ülkeden yaklaşık 200 bilim adamı görev alıyor. Proje, geniş araştırmacı kitlesiyle AB Komisyonunun desteğindeki en önde gelen projeler arasında gösteriliyor. Prof. Dr. Onural, AA muhabirine projeye ilişkin yaptığı açıklamada, projenin 3 boyutlu televizyonun her yönden teknolojisini içerdiğini, ortaklarının bu teknolojinin farklı boyutları üzerine çalıştığını ifade etti. AB Komisyonunun projeye, 6.15 milyon Avro destek verdiğini, Türkiye'nin yanı sıra Almanya, İngiltere, Finlandiya, Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan ve Yunanistan'dan kurumsal ortakların projede yer aldığını kaydeden Onural, 19 kurumsal ortağın projeye yaklaşık 200 araştırmacı verdiğini belirtti. Projede, CD, DVD ve MP teknolojilerini geliştiren bilim adamlarının görev aldığını ifade eden Onural, 3 boyutlu televizyon teknolojisi üzerine araştırmacıların çok anlamlı şekilde ortaklık yaptığını dile getirdi. Onural, 3 boyutlu televizyonda ana işlevsel birimler bulunduğunu, bunların en başında çekim konusunun geldiğini belirtti. Çekimlerin çok çeşitli teknolojilerle yapılabildiğini anımsatan Onural, aslında 3 boyutlu çekimlerin halihazırdaki 2 boyutlu çekimler kadar eski olduğunu söyledi. 1950'li yıllarda da steriyoskopik teknolojiyle 3 boyutlu filmler çekildiğini, bu filmlerin gözlükler yardımıyla izlenebildiğini anlatan Onural, şimdi holografik teknolojinin geliştiğini, bu teknolojinin ise ışığın tekrar üretilmesine dayandığını kaydetti. Onural, 3 boyutlu yeni teknolojiye uygun programların çekilmesi gerektiğini, 2 boyutlu çekimlerin de 3 boyuta dönüştürülebileceğini belirtti. Eskiden yapılan 3 boyutlu çekimler izlenirken, bazı teknik hatalardan dolayı seyircilerde deniz tutmasına benzer bir his yarattığını vurgulayan Onural, 3 boyutlu çekimlerin popüler olmamasının da bundan kaynaklandığını kaydetti. Onural, yeni teknolojinin bu hataları da ortadan kaldıracağını vurguladı. Yeni 3 boyutlu teknolojinin askeriye, tıp, kültür sanat ve eğitimde de uygulanabileceğini anlatan Onural, 3 boyutlu müzeler kurulabileceğini kaydetti. Yeni teknolojilerle donatılmış 3 boyutlu televizyonların piyasaya çıkarılması konusunda yolun yarısına geldiklerini söyleyen Onural, Bu proje, AB'nin 3 boyutlu televizyon konusunda ABD ve Japonya'ya rekabette gücünü artırsın diye oluşturulmuş bir proje. Rekabette birinci sıradayız. Benim kanım 3-4 yıl içinde evlerde seyredilebilir 3 boyutlu televizyonlar olacak. Adım adım bu zaten içimize giriyor dedi. Onural, 3 boyutlu teknolojiyle yapılan çekimlerin izleyicideki keyfi artıracağını, 3 boyutlu televizyonun da görsel hazzı yükselteceğini kaydetti. Yeni televizyonların gözlük takma gereksinimini ortadan kaldıracağını ifade eden Onural, 3 boyuta bakmanın vereceği keyif 2 boyutta kesinlikle yoktur. Buna bir kez dönerse gözler, bir daha geri gelmez ve herkes 2 boyutluyu yıllarca nasıl izlemişiz diyecektir. Dolayısıyla 3 boyutlu televizyonun ticari olarak yayılmaması mümkün değil diye konuştu.


TÜBİTAK tarafından düzenlenen Formula G-Güneş Arabaları Yarışı ve Hidromobil- Hidrojen Arabaları Yarışı, 25-31 Ağustos arasında İzmir'de yapılacak. Türkiye'de güneş enerjisine dikkat çekmek için düzenlenen yarışların ilki 2005 yılında İstanbul'da yapılmıştı. Üniversite öğrencilerine yönelik "TÜBİTAK Formula G Güneş Arabaları Yarışı" ve "TÜBİTAK Hidromobil ve Hidrojen Arabaları Yarışı", bu yıl İzmir Pınarbaşı Yarış Pisti'nde gerçekleştirilecek. Formula G'ye 53, Hidromobil'e 31 araç katılacak. Güneş enerjisiyle çalışan otomobillerle yapılan yarışların ilki 1987'de Avustralya'da gerçekleştirildi. Hans Tholstrup ve Larry Perkins'in 1983 yılındaki yolculuklarının ardından Güneş enerjisini tanıtma ve kullanımını teşvik etmek için çeşitli yarışlar düzenlenmişti. Bununla birlikte 1987'deki yarış uluslararası nitelikteydi ve 23 katılımcısı olmuştu. İlerleyen yıllarda dünyada bu tür yarışların sayısı arttı. Bunların en bilinenleri Eurepean Tour de Sol, American Tour de Sol ve Sunrayce. Bu yarışlara bazı otomobil firmaları ve birçok üniversite takımı katılıyor. Bugün dünyadak birçok üniversitede güneş enerjisiyle çalışan otomobiller yapan klüpler var. Bu klüpler her yıl yapılan yarışlarda yeni rekorlara imza atıyorlar. Bu yarışlarda en önemli amaç belli bir mesafeyi en hızlı olarak bitirmek. Bunun için yapılması gereken şey, güneş enerjisinden olabildiğince verimli bir biçimde yararlanmak. Elbette otomobilin sağlamlığı da önemli. Yarış mesafesini olabildiğince az hasarla ve arızayla geçen otomobillerin kazanma şansının daha yüksek olduğu bilinen bir şey. Bu aşamada otomobillerin tasarımının nasıl olması gerektiği ön plana çıkıyor. Yarışacak takımların güneş panelleri en yüksek verimi alacak şekilde otomobile yerleştirmeleri gerekiyor. Bunun yanında otomobilin hafifliği ve sürtünmeyi en aza indirecek aerodinamik yapıda olması yarış kazanmıy etkileyebilecek diğer önemli etkenler. Tipik bir güneş arabasında üretilen enerji 700- 1500 watt. Bu da yaklaşık 1.2 beygir gücüne denk geliyor. Güneş enerjisiyle çalışan otomobillerle yapılan yarışların ve katılımcıların sayısı günden güne artıyor. Başlangıçta yalnızca Amerika ve Avustralya'da yapılan yarışlar, bugün artık Almanya, İsviçre ve Japonya'da da yapılıyor. İlki 2001 yılında yapılan American Solar Challange yaklaşık 3700 km uzunluğuyla en uzun mesafele yarış olma özelliğini taşıyor....


TÜBİTAK 30 Ağustos'ta Türkiye'nin ilk güneş enerjisiyle çalışan otomobil yarışlarını düzenliyor. TÜBİTAK'ın Formula G olarak adlandırdığı güneş enerjili otomobil yarışları 30 Ağustos 2005'te İstanbul Formula 1 Pisti'nde gerçekleştirilecek. Formula G için hazırlıklara 2003 yılının sonunda başlayan takımlar TÜBİTAK'ın oluşturduğu jüri tarafından son kez denetlendi. Akademisyenlerden oluşan jüri yaklaşık 28 başvurunun ardından 16 takımı hazır durumda buldu. TÜBİTAK, bu takımlara 170 bin YTL'lik yardımı bölüştürecek. Yarışmada damalı bayrağı ilk görecek takım TÜBİTAK'tan ayrıca ödül alacak. Yarışmaya katılacak takımlar şunlar, Hitit Güneşi , Boğaziçi Üniversitesi, Solaris , GYTE , Hasat , Ta-To , Arıba , ACI , Ceryan , Türk Mekatronik , Meşe , Soular Car , Saguar , Isparta , Yugat , Barracuda . TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Raşit Gürdilek, yarışma hazırlıklarının büyük bir hızla sürdüğünü, bazı takımların yurtdışından güneş panelleri ve güneş hücrelerini aldıklarını kaydetti. Gürdilek, takımların dünya kalitesinde güneş otomobili tasarladıklarını vurguladı. Türkiye Otomobil ve Motor Sporları Federasyonu'nun gözlemci sıfatıyla teknik konularda yardım edeceğini söyleyen Gürdilek, yarışmada Uluslararası Otomobil Sporları Federasyonu'nun kurallarının uygulanacağını dile getirdi. Gürdilek, İstanbul'daki 5.3 kilometrelik Formula 1 pistinde sıralama turlarının 28 Ağustos'ta, esas yarışın da 30 Ağustos'ta gerçekleştirileceğini ifade etti. Otomobillerin güneş enerjisiyle hareket ettiğini belirleyebilmek için, aküleri boş şekilde piste alınacak. Otomobiller jüri gözetiminde yarıştan 1 gün önce şarj edilecek. Güneş enerjisiyle çalışan otomobillerde Güneş ışınlarını emen güneş panelleri bulunuyor. Kimi otomobiller küçük esnek parçalar halinde kaportaya monte edilen güneş gözelerinden oluşuyor. Güneş panelleri veya gözeleri, güneş ışığını elektrik gücüne çevirerek, aracın içine yerleştirilen akü ya da pillerde depolanmasını sağlıyor. Elektrik enerjisi ise aracın tekerliklerine monte edilen elektrik motoruna güç veriyor. Güneş enerjili otomobillerin maksimum hızları genellikle 120-130 km/s civarında değişiyor.


Güneş enerjisiyle çalışan araçlar İzmir'de yarıştı. Yarışmanın birinci ve ikincisi İstanbul Teknik Üniversitesi takımına ait araçlar oldu. İzmir Pınarbaşı pisti bu kez farklı bir yarışa sahne oldu. Güneş enerjisi ile çalışan araçlar TÜBİTAK'ın düzenlediği organizasyonda şampiyonluk için yarıştı. Üniversite öğrencilerinden oluşan 20 takıma ait araçlar 1950 metrelik pistte 30 tur attı. Yarışın galibi, geçen senenin de birincisi, İstanbul Teknik Üniversitesi oldu. İTÜ takımının Ra isimli aracı birinci, Arı-Ba isimli aracı da ikinci oldu. Boğaziçi Üniversitesi yarışmayı üçüncü olarak tamamladı. Yarışma sonunda birinci gelen takıma ödülünü Devlet Bakanı Mehmet Aydın verdi. CNN TÜRK yayınına konuk olan bakan Aydın bu yarışın farklı bir anlamı olduğunu söyledi. Aydın, "Normal yarışlarda bir araba geri kalırsa memnun olur ötekiler. Çünkü bir kişinin yükü kalkmış oluyor. Burada kendileri durup o arabaya yardım ediyorlar. Öyle anlatıyorlar, demek ki farklı bir yarış konsept" dedi. Yarışmanın amacı ise güneş enerjisi kullanımını yaygılaştırmak ve bu alanda yapılan çalışmalara dikkat çekmek.


Gazi Üniversitesi araştırmacıları, güneş enerjisi ile çalışan buzdolabı geliştiriyor. Doktora tezi olarak başlatılan ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Tezleri kapsamına da alınan projede, buzdolabının çalışması için gerekli enerji, elektrik yerine, güneş panelleri ve jeotermal ısıkaynaklarından elde ediliyor. Uzmanlar, 3 milyon ev tipi soğutucunun kullanıldığı Türkiye'de yeni teknolojinin yüksek oranda enerji tasarrufu sağlayacağını belirtiyor. Projenin yürütücüsü Gazi Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Bölümü Öğretim Üyesi Doç.Dr. Adnan Sözen, projede görev alan Yrd.Doç. Dr. Tayfun Menlik, Yrd.Doç. Dr. Veysel Özdemir ve doktora öğrencisi Engin Özbaş ile ortaklaşa yürüttükleri projenin geçen yıl, doktora tez konusu olarak başlatıldığını ve geçen sürede mini bar üzerindeki deneysel çalışmaları tamamladıklarını bildirdi. Projede, elektrik enerjisi kullanan buzdolapları yerine, Türkiye'de bol miktarda bulunan güneş ve jeotermal gibi ısı kaynağı ile çalışan buzdolabı üretmeyi amaçladıklarını anlatan Sözen, dünyada bu tür teknolojilerin mini bar üzerindeki örneklerinin bulunduğunu, ancak bunların verimlerinin düşük olduğunu kaydetti. Literatürde teorik çalışma altyapısı bulunan difüzyonlu soğutma sistemlerinin düşük performansları nedeniyle deneysel amaçlı olarak rağbet görmediğini anlatan Sözen, "Çalışmada önerilen ev tipi ejektörlü difüzyonlu sistemin performansı oldukça yüksek olacaktır. Yaptığımız teorik çalışmalar gösteriyor ki ejektörün bu tip sistemlerde kullanılması performansı oldukça arttırmaktadır" dedi. Projedeki araştırmacıların uluslararası hakemli dergilerde konuyla ilgili pek çok yayınının bulunduğunu ve şimdiye kadar yaptıkları çalışmada teorik olarak yüzde 35'e varan verim artışı sağladıklarını anlatan Sözen, yaz aylarında buzdolaplarının alt bölümünden 5 derece istendiğini, mini bar üzerinde yaptıkları deneylerde ise eksi 15 dereceye kadar ısı düşüşünü sağladıklarını ifade etti. Sistemde sıcak su üretimi için güneş panelleri kullanıldığını, bu panellerle buzdolabına enerji sağlayacak 90 derecelik sıcak suyu elde edebildiklerini söyleyen Sözen, sistemin geliştirilmesi ile büyük kapasiteli soğutucular için gereken daha düşük sıcaklıkların da sağlanabileceğini kaydetti. "Halen ülkemizde kullanılan yaklaşık 3 milyon ev tipi soğutucu göz önünde bulundurulursa, soğutucu teknolojisinde güneş enerjisinin ve ejektörün kullanımı enerji tasarrufu sağlamasının yanı sıra ülke ekonomisine de katkı sağlayacaktır. Dünyada halen alternatifsiz olarak kullanılan mevcut absorbsiyonlu soğutucular üzerinde iyileştirmeler yapılarak performanslarının arttırılması hedeflenmektedir. Sözen, çevre ile dost, ozon tabakasına zarar vermeyen ve Türkiye'nin doğal kaynaklarından yararlanan proje ile Türkiye ekonomisine önemli bir katkının da sağlanabileceğini dile getirdi. Çalışmada halen elektrik enerjisi kullanan soğutuculara alternatif teşkil edecek farklı enerji kaynakları kullanabilen yüksek performanslı ürünlerin ortaya çıkarılacağını kaydeden Sözen, proje ile sistemin boyutlarının da küçültüleceğini ve maliyetlerin de azaltılacağını söyledi. Projede şimdiye kadar üretilen deneysel amaçlı prototip üzerinde kompresör yerine termal kompresör kullanılmasından dolayı sistemin tamamen sessiz çalıştığını aktaran Sözen, ürünlerin bakım gerektirmeyeceğini ve arızalanmanın da çok nadir olacağını söyledi. Sözen, projenin 1 Aralık'tan itibaren Sanayi Bakanlığı'nın üniversite sanayi işbirliği çerçevesinde yürüttüğü San-Tez projeleri kapsamına alındığını ve sanayi ortağının da Menteşeoğlu Soğutma A.Ş olduğunu belirtti. Bu proje ile firmanın da prototip bir ürün ortaya çıkarmak için bilimsel alt yapısını güçlendireceğini anlatan Sözen, "Ürüne özellikle Akdeniz ve Ege bölgelerinde yüksek miktarda talep gelmesi öngörülüyor. Bu projenin devamında klima cihazlarının da elektrik enerjisi yerine ısı kaynağı ile çalışmasını sağlayacak alt yapıya ulaşacağız" diye konuştu.


Güneş enerjisiyle işleyen İngiliz uçağı, pilotsuz en uzun süreli uçuş rekorunu kırdı. Ancak Zephyr'in kırdığı 54 saat rekoru resmen kayıtlara geçemeyecek, yetkililerine bildirdiğini ve bunun da bir rekor olduğunu söylüyor. Zephyr'i imal eden ekipten Chris Kelleher, Bizim uçağımız çok daha yükseğe tırmanıyor ve uzun süre uçabiliyor diyor. gerçekleşti. İki kanat arası genişliği 18 metreye varan pilotsuz uçak, Pervaneli uçak, ikinci deneme sırasında, hava muhalefeti nedeniyle daha az süre havada seyretti. iki gün boyunca güneş enerjisiyle uçurtmayı başardık diyor. Gün boyunca güneş enerjisini depolayan Zephyr'in pilleri uçağın gece de havada seyretmesini sağlıyor. Uzaktan kumandayla yönetilen pilotsuz uçak, deneme sırasında 18 bin metreye kadar çıktı. enerjisiyle gece de işleyebilen pilotsuz uçak denemesi bir ilk değil. Ancak iki uçak arasında önemli bir fark var. belirli aralıklarla havada süzülerek gitmek zorunda. çalışan kanatlı bir aracın irtfa rekorunu kırmıştı. üssünün hava sahasında uçarken parçalanarak düştü.


Güneş ışığından 10 bin kat yoğun ışın üretme kapasitesine sahip "senkrotron", Devlet Başkanı Jacques Chirac tarafından hizmete sokuldu. Chirac, törende yaptığı konuşmada, "Fransa bugün eşsiz bir aygıta sahip. Bu, 300 metreden büyük muazzam bir tüp. Bunun cihazları milimetrenin binde biri hassasiyetle ayarlandı" dedi. "Senkrotron" ışımasının, müthiş bir ışık kaynağı olduğuna dikkati çeken Chirac, bu ışının "maddenin kalbinin anlaşılmasını" sağlayabileceğini vurguladı. "Senkrotron" ışınları, maddeye derinlemesine nüfuz edebiliyor ve mikro-kozmosun özelliklerinin anlaşılmasına imkan veriyor. Dünyada 13'ncü, Fransa'da ise ikincisi inşa edilen "Güneş" adlı "senkrotron"un, dünyanın dört bir yanından yüzlerce araştırmacıyı çekmesi bekleniyor. Tesiste, tünel içinde muhafazaya alınan 354 m çevre uzunluğuna sahip tüpte, ışık hızına yakın hızda hareket ettirilen elektronlar, muazzam bir enerji biriktiriyor ve ışıma meydana geliyor. "Senkrotron" ışıması; fizik, kimya, elektronik, tıp, yer ve atmosfer bilimleri, çevre, tarım, kozmetik, eczacılık gibi hayatın çeşitli alanlarında kullanılıyor.


Geçtiğimiz yıl diğer yıldızların yörüngesinde olan 28 yeni gezegen saptayan bilimadamları, yerleşilebilir milyarlarca gezegen olabileceğine dikkat çekti. Honolulu'da yapılan Amerikan Astronomi Derneği toplantısında konuşan araştırmacılar, yakın dönemdeki yeni gezegen keşifleriyle birlikte, güneş sisteminin dışında bilinen dış gezegen sayısının 236'ya yükseldiğini açıkladı. gibi dev gezegenlerin kolayca saptanabildiğini belirtti. Bulgularının ayrıntılarını internetteki http://exoplanets.org adresinde yayınlayan araştırmacılar, henüz Dünya büyüklüğünde nesnelerin görülmemesine rağmen, yeni tekniklerin astronomlara çok büyük olmayan gezegenleri saptayabilme şansı tanıdığını belirtti. Bilinen yıldız sistemlerinin dördü, birden çok gezegene ve yörüngesinde daha küçük nesnelere sahip. Çoğu yıldızın birden fazla gezegene sahip olduğunu belirten Marcy, "Birini bulduğumuzda, ikincisi, üçüncüsü, dördüncüsü geliyor" dedi. Üç yıl önce buldukları yeni bir gezegenin kendilerini çok heyecanlandırdığını anlatan Marcy, Gliese 436 yıldızının etrafında dönen Neptün'e benzer ve Dünya'dan farklı olsa da suyla kaplı gibi görünen bir gezegenin bilimadamlarını meraklandırdığını hatırlattı. Marcy, "Samanyolu galaksimizde 200 milyar yıldız var. Onların belki de yüzde 10'unun yerleşilebilir gezegenlere sahip olduğunu tahmin edebiliriz" dedi. Marcy, gezegenlerin çoğunun bir yıldız etrafında dairesel yörüngeye değil, eliptik yörünge denilen daha uzamış bir yörüngeye sahip olduğunu da kaydetti. Dünyanın Güneş'e şimdikinden daha yakın olması halinde kaynayacağını, daha uzak olması halindeyse donacağını hatırlatan Marcy, dolayısıyla çok uzak yörüngenin yaşamı destekleyemeyeceğine dikkat çekti.


Astronomlar, Güneş Sistemi dışında, kendi güneşlerinin etrafında çok büyük hızla dönen gezegenler buldu. Son 10 yılda Güneş Sistemi dışında 200'den fazla gezegen bulundu . Bu gezegenlerden bazıları bu turu, Dünya'daki bir günden daha kısa sürede tamamlıyor. Nature dergisinin son sayısında yer alan habere göre, ABD'nin Maryland eyaletindeki Baltimore Uzay Enstitüsü'nden Kailash Sahu ve ABD'li, Şilili, İsveçli ve İtalyan meslektaşları, tespit ettikleri en az beş gezegene 'çok kısa devirli gezegenler' adını verdi. Bilim adamları, son 10 yıl içinde Güneş Sistemi dışında 200'den fazla gezegen keşfetti. Bunların hızlılarının kendi güneşlerinin çevresindeki dönüşleri 1.2 ile 2.5 gün sürüyor. Sahu ve ekibi, bu keşfi Samanyolu'nun ortalarında yıldız bakımından zengin Yay takımyıldızında yaptı. Araştırmacılar, Hubble uzay teleskobunun gönderdiği verilerden yararlanarak tespit ettikleri 16 gök cisminden en az 5'inin 'çok hızlı' gezegen olduğuna hükmetti. Bu yeni gezegenlerin en hızlısı, güneşinin etrafındaki turu, bizim zamanımızla 0.42 günde tamamlıyor. Beş muhtemel 'çok hızlı' gezegen, bizim güneşimizden daha küçük güneşlerinin çevresinde dolanıyor. Bu da onları şimdiye kadar en hızlı döndüğü düşünülen 'Sıcak Jüpiter' kategorisindeki 'gaz devi' gezegenlerden ayırıyor.


Astronomlar, güneş sistemi civarında daha önce geleneksel gözlem yöntemleriyle tespit edilemeyen büyük karanlık gaz bulutları tespit ettiler. Science dergisinin son sayısında yayınlanan makalede, üç Fransız araştırmacının, gözlemlemeyi başardıkları karanlık gaz bulutlarının, galaksimizin eksik maddesinin bir kısmını oluşturduğunu düşündükleri belirtildi. Makaleye göre, araştırmacılar, bulutların şimdiye kadar tespit edilen moleküler hidrojen miktarına eşit kütleye sahip olduğunu tahmin ediyor. Günümüzün evren modellerine göre, Büyük Patlama'dan birkaç milyar yıl sonra evrenin yüzde 25'i karanlık maddeden, yüzde 70'i karanlık enerjiden , yüzde 5'i de normal maddeden oluşuyordu. Bu normal maddenin de hepi topu yüzde 10'u yıldızlar ve galaksilerde görünüyor. Kalan bölüme bu nedenle eksik madde deniyordu ve astrofizikçiler bunca yıldır bunu arıyordu. Bazı bilim adamları, eksik maddenin büyük kısmının, galaksiler arası uzayda düşük yoğunluğa sahip sıcak gaz bulutlarında olabileceğini düşünüyor. Uzmanlar, Samanyolu galaksisinin en yoğun ve soğuk kısımlarında esas itibarıyla hidrojen molekülü ve atomlarından oluşan bulutlar bulunduğunu artık biliyor ve bunların kütlesinin Güneş'ten birkaç milyar kat büyük olduğunu hesaplıyor. Uzmanlara göre, hidrojen atomlarından oluşan büyük bulutlar, kendi ağırlıkları altında parçalanıyor ve yıldızlar, böylece ortaya çıkan hidrojen molekülü kümelerinden teşekkül ediyor. Astronomlar, bu bulutları gama ışınlarını kullanarak görmeye çalışıyor. İsabelle Grenier ve iki arkadaşı, 90'larda hazırlanan gama ışını tablolarını başka veri kaynaklarıyla karşılaştırarak, Güneş sisteminde daha önce tespit edilememiş muazzam gaz bulutlarını keşfettiler. Bu karanlık bulutlar, bilinen bütün yakın moleküler bulutları kapsıyor ve yıldızların teşekkülünü sağlayan yoğun molekül odaklarıyla daha geniş alanlara yayılı hidrojen atomu rezervleri arasında 100-200 ışık yılı kalınlığında kuşak oluşturuyor. Üç araştırmacı, Güneş sistemi civarındaki bu gazların toplam kütlesinin, yıldızımızınkinin 180 bin katı olduğunu düşünüyor. Araştırmacılara göre, gaz bulutları muhtemelen çok soğuk ve hidrojen molekülü bakımından zengin. Bulutların arasındaki toz parçacıkları da bulutlar gibi -262 derece sıcaklığa sahip. Bütün bunlar, bu bulutların niçin daha önce saptanamadığını gösteriyor. Bu keşfin, yıldızlar arası ortamın evriminin anlaşılmasında anahtar rolü oynayabileceği belirtiliyor. Astronomlar, güneş sistemi civarında daha önce geleneksel gözlem yöntemleriyle tespit edilemeyen büyük karanlık gaz bulutları tespit ettiler.


21'inci yüzyılın ilk tam güneş tutulması 29 mart 2006'da gerçekleşecek. Güneş tutulması Türkiye'den de izlenebilecek. Genişliği yaklaşık 190 kilometreye ulaşacak tam tutulma hattı, dünya üzerinde kalabalık yerleşim bölgelerini kat edecek. Tam tutulma süresi yer yer dört dakikaya kadar çıkabilecek. Bu tarihte ay, dünya ile güneş arasına girerek güneşi tam olarak örtecek. Ayın gölgesi, ilk olarak Türkiye saati ile 11.36'da Brezilya kıyılarına düşecek ve Atlantik Okyanusu'nu kat ederek Afrika kıyılarına ulaşacak. Afrika kıtası üzerinde tam tutulma, Gana, Togo, Benin, Nijerya, Nijer, Libya ve Mısır'dan izlenecek. Tam tutulma, saat 13.54'ten itibaren Türkiye'den de izlenebilecek. Önce hattın üstünde yer alan Akdeniz kıyısındaki Kaş, Antalya ve çevresinde görülecek olan tam tutulma, Karaman, Konya, Aksaray, Nevşehir, Kırşehir, Yozgat, Sivas, Tokat ve Amasya ile çevrelerinden izlenecek ve son olarak Ordu ve Giresun'da görülecek. Saat 14.10'da Karadeniz'e düşecek olan gölge, yolculuğunu saat 14.46'da bitirecek. Tam tutulma en son Moğolistan sınırında güneş batarken izlenecek. Ayın gölge konisinin dünya üzerine düşmesi ile oluşan güneş tutulmasının, tam tutulma, parçalı tutulma ve halkalı tutulma olmak üzere üç türü bulunuyor. 20'inci yüzyılın son güneş tutulması, Türkiye'den 11 ağustos 1999 günü izlenmişti.


Güneş manyetik bir alana sahip olan, dönen ve çekirdeğinde enerji üreten bir gökcismidir. Güneş, güneş sistemindeki maddenin % 99.85'ni içerir. Gezegenler % 0.135, uydular,asteroidler, kuyruklu yıldızlar, meteoritler ve gezegenler arası ortam ise % 0.015'ni oluşturur. Güneşin enerjisi, 15 milyon K sıcaklıktaki ve yeryüzü atmosfer basıncından milyarlarca kez fazla olan çekirdeğindeki, hidrojenin helyuma dönüşmesinden kaynaklanır. Çekirdek tepkimeleri sonucu serbest kalan enerji, yüzeye gelir ve buradan uzaya yayılır. Bu enerjinin sadece 2.2 milyarda biri yeryüzü tarafından soğurulur ve yaşam için gerekli koşulların oluşmasını sağlar. Güneşten, X-ışınlarından radyo dalgalarına kadar her dalga boyunda enerji yayılır. Güneşte ışınım kuvveti ile çekim kuvveti denge halinde bulunur. 700.000 km çapa göre çekirdekte oluşan ışığın hızı da göz önüne alındığında yüzeye yaklaşık 2 sn de gelmesi gerekirken, aşırı hidrojen yoğunluğuna bağlı olarak bu süre 10 milyon yıldır. Aslında biz 8 dakikadan da öte güneşin 10 milyon yıl önce oluşturduğu ışığı görüyoruz. Güneş kendi ekseni etrafında diferansiyel dönme hareketi yapar yani kutuplar ve ekvator farklı hızlarda döner. Ekvatoral bölgenin dönme hızı kutupların dönme hızından fazladır. Yaklaşık 400 km kalınlığında olan ve Işıkküre denilen güneşin gözle görülen parlak yüzeyi teleskopla incelendiğinde granüler yapıya sahip olduğu görülür. Her biri sıcak bir gaz kütlesinin tepesi olan bu granüllerin sayısı yaklaşık 4 milyon kadardır ve tüm güneşin yüzeyini kapsar. Ortalama ömürleri 7-10 dk arasında olan bu granüllerin boyutu 300 1450 km arasındadır ve bu gazlar saatte 0.5 km hızla yükselirler, enerjilerini kaybedince soğuyarak yüzeye doğru düşerler ve granüller arası karanlık çizgileri oluştururlar. Güneşin kenarı, merkezinden daha karanlık görünür. Bunun nedeni, güneşin merkezine bakıldığında ışıkkürenin derin ve sıcak katmanlarını, kenar kısmına bakıldığında ise daha yüksek ve daha az sıcak katmanlarını görüyor olmamızdır. Işıkkürenin üzerinde, yaklaşık 5.000 km kalınlığında ve renkküre adını alan bir iç atmosfer vardır. Yapılan araştırmalar renkkürenin kenarlardaki katmanlarının bir çayır yangını görünümünde olduğunu, birbiri üzerine binişen pek çok fışkırtı bulunduğunu belirledi ve bunlara iğnecik adı verildi. Bu iğnecikler bulundukları yüzeyden 8.000 km kadar yüksekliğe çıkabilmektedir. Renkkürenin de üzerinde son derece yüksek sıcaklıklı Güneş tacı bulunur. Güneş tacı, birkaç güneş yarıçapı uzaklıkta, yaklaşık 2 milyon K'lik bir kinetik sıcaklığa sahiptir. Güneş tacının bu kadar sıcak oluşu, ışıkkürede ve renkkürede bulunan bulgurcuk ve iğneciklerdeki kütle hareketleri olduğu sanılmaktadır. Güneş tacının bu yüksek sıcaklık nedeniyle, dışarıya doğru yayılan ve dünyanın ötesine kadar uzanan elektrik yüklü bir tanecik akımı oluşturur. Bu akım, Güneş rüzgarı olarak adlandırılır. Güneş lekeleri ışıkküredeki önemli, değişken, kalıcı olmayan, güneş yüzeyine oranla fazla yer kaplamayan ve çok şiddetli manyetik alana sahiptir oluşumlardır. Bu alan 500 gauss'dan başlayıp 4.000 gauss'a kadar çıkabilir, bir karşılaştırma yapmak gerekirse dünyanın manyetik alan şiddeti 1 gauss'dan küçüktür ayrıca güneşin manyetik alan şiddetinin de birkaç gauss olduğu düşünülmektedir Güneşin merkezinde açığa çıkan enerji radyatif iken yüzeye doğru gittikçe maddesel taşınma meydana gelir. İşte bu maddesel taşıma ile güneşin diferansiyel dönmesi etkileştiğinde kara leke meydana gelmektedir. Ortaya çıkan leke grubu hızla büyüyerek birbirinden ayrılır ve güneşin dönme yönünde en öndeki leke genellikle en büyük lekedir ve baş leke adını alır. Lekeler max. büyüklüklerine ulaştıktan sonra genellikle birkaç hafta içinde kaybolurlar, yalnız kalan baş leke de giderek küçülerek o da birkaç hafta içinde kaybolur. Ortalama büyüklükteki bir lekenin gölge çapı 30.000 50.000 km arasındadır, nadiren de 140.000 km' ye kadar çıkabilir. Güneş yüzeyinde gözlenen leke sayısı sürekli olarak değişir. Leke etkinliğinin max olduğu iki çevrim arasındaki süre 11 yıldır, buna ilaveten 80 yıllık bir çevrim daha olduğu bilinir. Genelde renkküre beneklerinde zaman zaman ortaya çıkan ani parlamalar püskürme denir. Küçük püskürmeler birkaç dakika, büyükleri ise birkaç saat sürer. Fışkırmalar, görünüşü çok güzel olan güneş olaylarından biridir. Bunlar güneş yüzeyinde 200.000 km uzunlukta, 40.000 km yükseklikte ve 6.000 km kalınlıkta olabilen şerit biçimli gaz akımlarıdır. 15 milyon K iç sıcaklığa sahip olan güneş, yaydığı enerji (3.86 x 1033 erg/sn) göz önüne alındığında saniyede 4.7 milyon ton kütle kaybetmektedir. Başka bir deyişle güneş yılda kütlesinin 100 milyarda birini kaybetmektedir. Güneşin kütlesinde ve yaydığı enerjide sezilebilir bir değişme ancak 6 milyar yılda ortaya çıkabilir. Dünyanın 4.5 milyar yaşında olduğu düşünülürse, bu da demektir ki güneş, yeryüzü var olduğundan beri hiç değişmemiştir. %60'ı hidrojenden oluşan güneşin bu kadar güçlü enerji açığa çıkarması ancak çekirdek tepkimeleri sonucunda oluşabilir. Bu tepkimeler içerisinde en önemlisi proton-proton tepkimesi olarak adlandırılan çekirdek kaynaşması zinciridir. Açığa çıkan enerjinin küçük bir bölümü de tepkimelerde oluşan nötrinolar tarafından taşınmaktadır. Güneşin bundan sonraki evriminin öteki yıldızların evrimine benzeyeceği söylenebilir. Bütün hidrojen tükendiğinde helyum ile daha ağır atomlar arasında oluşacak tepkimeler başlayacak, böylece güneş, boyutları büyüyüp parlaklığı artarak, bir kırmızı dev yıldıza dönüşecektir. Sonunda bütün nükleer enerji kaynakları tükenince, dış katmanlarını boşluğa fırlatacak ve gezegenimsi bulutsu oluşturacaktır. Gezegenimsi bulutsu oluşturduktan sonra beyaz cüceye dönecek olan güneş, şu anki çapının 1/100'üne kadar küçülecek. Güneşin toplam ömrünün 10 milyar yıl olduğu tahmin edilmektedir.


Bilim insanları güneş ışınlarının, gök taşlarının daha hızlı dönmesine neden olabileceklerini belirterek, Güneş Sistemi'nin ne kadar dinamik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdiler. Birisi yaklaşık 1,6 km, diğeri yaklaşık 115 metre uzunluğunda iki ayrı gök taşını inceleyen uluslararası bilim adamı ekibi, güneş ışığının şekilsiz ve tam yuvarlak olmamalarından ötürü asteroidlerin dönüşünü etkileyebileceği yönünde daha önce ortaya atılan ve ispatlanmayan teoriyi doğruladılar. Teorinin sahibi 4 bilim adamının isimleriyle YORP etkisi olarak adlandırılan güneşin ışınlarının bu özelliği, gök taşlarının yamuk yüzeyinin özelliğinden ötürü bir jet motoru etkisi yaratıyor. Güneş ışını asteroide çarptığında, güneş enerjisi soğuruluyor ve ardından uzaya yeniden yayılıyor. Gök taşı küre biçiminde olmadığından, bu da dönmesine neden olan bir itme etkisi yaratıyor. Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'taki Queen's Üniversitesi'nden Stephen Lowry, göktaşının biçimine bağlı olarak, YORP etkisinin tüm asteroidin yüzeyinde açık bir tork yol açabileceğini, bunun da gök taşının tam bir tur dönüş zamanını değiştirebileceğini belirtti. New York İthaca'daki Cornell Üniversitesi'nden Patrick Taylor da, bunu hayal etmenin bir başka yolu olarak, rüzgarın değirmeni döndürmesi veya rüzgar gülüne üflendiğinde dönmesini örnek gösterdi. Araştırmalarında, büyük teleskop ve radarları kullanan bilim insanları, yaptıkları ölçümler sonucu iki gök taşının dönüş sıklıklarının yıllarla ifade edilen bir süreç sonunda değiştiğini tespit ettiler. Taylor, araştırma sonuçlarıyla ilgili olarak, "Bu Güneş Sistemimizin çok dinamik bir yer olduğunu ve yıldızımız Güneş'in sadece Dünya'yı, gezegenleri değil, yörüngesindeki en küçük kayaları bile etkilediğini gösteriyor" diye konuştu.


NASA, stereo adı verilen ikiz uzay araçlarından gelen güneşin ilk üç boyutlu görüntülerini yayınladı. Görüntüler, güneşte meydana gelen patlamaları daha iyi anlamayı ve dünyaya etkilerini öngörmeyi sağlayacak. Güneşteki patlamalar, dünyadaki iletişim sistemlerini ve güç hatlarını etkileyebiliyor. Güneş fırtınalarını daha iyi anlamayı ve dünyaya etkilerini öngörmeyi sağlayacak her biri bir golf aracı büyüklüğünde ve 620'şer kilogram ağırlığındaki uzay araçları Florida'daki Cape Canaveral'daki askeri üsten Ekim ayında fırlatılmış ve güneşin yörüngesine girmişti. NASA'dan yapılan açıklamada, ikiz araçların birbirlerinden yılda 45 derece uzaklaştığı ve şimdi de stereografik ölçüler almaya olanak sağlayacak konumlarını kaydetmeye başladıkları belirtildi. NASA'nın bilimsel proje şefi Michael Kaiser, "Meteorologlar belirgin olarak bir hafta önceden bilmeye muktedirler, biz de güneş fırtınalarıyla ilgili aynısını yapmak istiyoruz. Stereo, bizlere güneş fırtınalarını daha ayrıntılı biçimde inceleme olanağı sağlayarak, bu amaç için yeni aşamayı temsil ediyor" dedi. Uzay araçları, güney fırtınalarının oluşum sürecini 2 yıl süreyle izleyecek.


Sistem evlerde yüzde 75'e varan oranda tasarruf sağlıyor. Alanya'da 10 yıl önce tatil yaparken güneş çarpması sonucu hastanelik olan bilim adamı Dr. Ahmet Lokurlu'nun geliştirdiği, güneş sistemiyle çalışan soğutma sistemi projesi dünya çapında ün kazandı. Çeşitli ülkelerden yaratıcılık ve çevre ödülleri alan Dr. Lokurlu, halen çalışmalarını Almanya Julich Araştırma Merkezi'nde bulunan Enerji Sistemlerinde Proses ve Materyal Enstitüsü'nde sürdürüyor. 1988 yılında Almanya'ya giden Lokurlu, Essen Üniversitesi'nde görev yaparken tatil için geldiği Alanya'da ortaya çıkan sistemin doğuş hikayesini şöyle anlattı: "1993'te Alanya'ya tatile geldim. Güneşte biraz fazla kalınca güneş çarpması sonucu hastanelik oldum. Kendime geldiğimde hastane odasında güneşin bu ısısından soğutma elde edilip edilemeyeceği üzerinde düşünmeye başladım. Almanya'ya döndüğümde hobi olarak konuyu araştırmaya başladım. Araştırma sonuçları gelişti ve laboratuvar ortamında gerçeklik kazandı. Fikir güneş çarpmasıyla doğdu diyebilirim." Bu sistemde güneş ışınlarını doğrudan alan panellerde 180 dereceye kadar ısıtılan suyla elde edilen buhar, iki kademeli bir makinede soğuğa dönüştürülüyor. Böylece istenen mekanın soğutulması sağlanıyor. Güney sahillerinde benzer güneş panelleri ısıtma amacıyla kullanılıyor. Bu panellerde ısı 70-80 dereceye ancak çıkabilirken, Lokurlu'nun sisteminde ısı 200-250 dereceye kadar çıkabiliyor. Soğutma dışında tekstil ve gıda sanayiinde de kullanılan sistemden elektrik enerjisi üretilmesi için çalışmalarının devam ettiğini belirten Dr. Ahmet Lokurlu geçtiğimiz ocak ayında "Almanya'nın En Yaratıcı Kişisi" seçildi. "Innovation Prize" ödülü Almanya'da yaşayan ve ülkeye katkıda bulunan en yaratıcı kişilere veriliyor. Lokurlu, geçen yıl "Çevrecilik Oscarı" olarak tanımlanan Dünya Enerji Ödülü'ne layık görülmüş, ödülü Birleşmiş Milletler Genel Sekteri Kofi Annan'ın elinden almıştı.


NASA, günlerdir devam eden fırtınalar sonucunda Güneş'te dev bir patlama gözlemledi. Patlama etkisinde Dünya'nın bazı bölgelerinin de etkilediği belirtilirken bu etkiler arasında radyo dalgalarının bloke olduğu söyleniyor. NASA, Güneş Dinamikleri Gözlemevi tarafından geçtiğimiz Cuma günü yapılan gözlemlerde dev patlamaya ilişkin bir görsel yayınlandı. Patlamanın şiddeti X1.8 olarak belirtilirken Cumayı Cumartesiye bağlayan gece de bazı bölgelerin geçici radyo dalgaları bloke sorunu yaşadığı söylendi. NASA tarafından verilen bilgilerde patlamanın Aktif Bölge 2242 olarak adlandırılan Güneş lekesinde meydana geldiği söyleniyor. ABD Uzay Hava Tahmini Merkezi'nden yapılan açıklamada aktif bölgenin büyük ve belirsiz olduğu orta dereceli radyo kesintileri yaşanabileceği ve bir büyük patlama daha olabileceği belirtiliyor. Güneş yüzeyinde X1.8 şiddetinde gerçekleşen patlamadan önce pek çok şiddetli patlama gerçekleşti. Aktif Bölge 2241'de yine hafta içerisinde yaşanan patlamalar M8.7 ve M6.9 olarak ölçülmüştü. Bilindiği gibi Güneş lekeleri çok büyük güçte manyetik alan faaliyetlerinin gerçekleştiği alan olarak biliniyor. Geçtiğimiz Cuma günü yaşanan X şiddetinde patlama, en şiddetli Güneş olayı olarak tarif ediliyor. Aynı zamanda taç kütle atımı olarak da bilinen patlama uzaya büyük miktarda yüklü parçacığın saçılmasına neden oluyor. Aktif Bölge ve patlama şiddetine bağlı olarak Güneş yüzeyinde meydana gelen olaylardan kimi zaman Dünya'da etkilenebiliyor. Geçtiğimiz Cuma günü yaşanan patlama nedeniyle Avustralya ve Pasifik'in güneyinin etkilendiği söyleniyor. 11 yıllık periyotlarda tamamlanan döngü sonucunda Güneş üzerinde leke sayısında değişimler meydana gelirken Güneş'in şuanda 24. Döngüde yer aldığı belirtiliyor.


Robert Bunsen adlı Kimyagerle birlikte Spektrum Analizi teorisini ortaya koyan Alman kimyagerdir.Bu teori ile daha sonra Güneşin yapısını ve davranışlarını açıklamak için çalışmalarda bulunmuştur. Kirchhoff 1845 yılında Kirchhoff'un Kanunları adı altındaki çalışmalarını açıklamıştır. Bu kanunlarla akım , voltaj ve elektriksel ağların direnç hesaplamaları yapılabilmektedir. Alman fizikçi George Simon Ohm'un çalışmalırını bir adım daha ileriye taşımış ve elektriksel akımın üç boyutlu analizini yapmıştır. Daha sonraki çalışmaları ışık hızındaki bir iletkenden geçen akım üzerine olmuştur. 1847 de Berlin Üniversitesinde Privatdozen olmuştur. Üç sene sonrada Breslau Üniversitesi tarafından sıra dışı fizik profesörü olarak kabul edilmiştir. Heidelberg üniversitesi 1854 te Kirchoff'a Fizik Profesörü ünvanını vermiştir ve yine burada Spektrum Analizi Teorisini birlikte bulduğu Bunsen ile tanışmıştır. İkilinin çalışmalarına göre her element belirli bir sıcaklık altında renkli bir ışık yaymaya başlar. Bu ışık element için karakteristik olup prizmadan geçirilerek gösterdiği dalga boyu her element için farklılık göstermektedir. Bu yeni araştırma ekipmanı aracılıyla ikili cesium (1860) ve rubidium (1861) elementlerini bulmuştur. Daha sonra Kirchoff bu çalışmalarını Güneş üzerine yoğunlaştırmıştır ve ışığın bir gazdan geçerse gazın onu absorbe edeceğini ve daha sonra gaz ısıtılırsa bu dalga boyunda ışınım yapacağını bulmuştur. Daha sonra bu ilkeyi Güneş spektrumunun karanlık hatları üzerinde denemiş ve Astronomide yeni bir çağ başlatmıştır. 1875 te Berlin Üniversitesinde Matematiksel Fizik Koltuğuna sahip olmuştur. En ünlü yayınları Vorlesungen über mathematische Physik (4 ciltlik Matematiksel Fizik üzerine Dersler) ve Gesammelte Abhandlungen ( 1882; ilave, 1891; Toplanmış Raporlar) adlı eserlerdir. Bu yazıyı ünlü fizikçi hakkında hiçbir Türkçe kaynak bulamadığım için Britanica ansiklopedisinden çevirdim umarım beğenirsiniz.


Olağanüstü bir yön bulma kabiliyetine sahip olan güvercinler, ne kadar uzaklıkta olursalar olsunlar, her zaman yuvalarını buluyorlar. Yollarını hayranlık uyandıran bir gizemle nasıl buldukları merak edilen güvercinleri inceleyen Alman bilim adamları, bu kuşların gagalarında pusula gibi işlev gören küçük demir partikülleri tespit ettiler. Güvercinler, bu partiküller sayesinde yeryüzünün manyetik alanını analiz ederek kuzey kutbunu belirleyebiliyor. Gerta Fleissner başkanlığındaki ekibin araştırması, "Naturwissenschaften" dergisinde yayımlandı. Dergideki yazıya göre, güvercinlerin gagalarını röntgen cihazında inceleyen bilim adamları, gaga derisinin altındaki sinirlerde demir partikülleri tespit etti. Araştırmacılar, göçmen kuşların da aynı şekilde gagalarındaki demir partikülleri içeren hücreler sayesinde yönlerini bulduklarını kaydettiler. Daha önceki yaygın kanıya göre bu kuşların güneş ve yıldızların konumunu kullanarak yönlerini buldukları sanılıyordu. 2004 yılında yapılan bir araştırmada, göçmen kuşların kendi "iç pusula"larından çok, rotaları takip ettikleri belirlenmişti. İtalyan araştırmacılar ise kısa süre önce kuşların "koku haritası" sayesinde yollarını buldukları sonucuna varmışlardı. Fransız araştırmacılar da bu kuşların hafızalarında 1200'den fazla görüntüyü tutabildiklerini belirlemişlerdi. Milattan önceki tarihlerde postacı olarak kullanılan bu kuşlar, savaşlarda da düşman hattından mesaj gönderilmekte kullanılıyordu. İngiliz ordusu tarafından İkinci Dünya Savaşı'nda 250 bin güvercini kullanmış ve bunların 32'sine kahramanlık madalyası verilmişti.


Kuarklar üçlüler halinde bir araya gelerek, daha pek çok diğer parçacık oluşturuyor. Baryonlar ailesinin bilinen, yaklaşık 120 çeşit üyesi var. Bazılarında üç kuarkın spini de aynı yönde oluyor ve bu durum, toplam spini 3/2 olan, daha ağır veya yüksek enerjili baryonlara vücut veriyor. Dolayısıyla, parçacıkların hepsinde; elektrik yükü e'nin tamsayı katları halinde iken, renk yükü nötür, spin ise 1/2 veya 3/2 oluyor. Dikkat edilecek olursa, protonlarla nötronlar, birinci nesile ait kuark üçlülerinden oluşuyor. Bu hafif kuarkların pek çok farklı dizilimleri var. Örneğin veya , ++ veya çok kısa ömürlü parçacıklarına vücut veriyor. İkinci veya üçüncü nesil kuark üçlülerinden oluşan, daha ağır baryonlar da var. Bunlara 'hiperon'lar deniyor ve bunların ömürleri çok kısa oluyor. İkili kuark sistemlerinden oluşan mezonlar ailesi ise, sayıca 140 civarında. Hep; bir kuarkla, herhangi bir karşıtkuarktan oluşuyorlar. Örneğin pion parçacığı , bir 'yukarı kuark' ile bir 'aşağı karşıtkuarktan' oluşan bir mezon. Yukarı kuarkın elektrik yükü +2/3, aşağı karşıtkuarkınki +1/3 olduğundan, pionun net yükü +1 oluyor. Renk yükü ise; sözkonusu yukarı kuark ile aşağı karşıtkuark, örneğin 'mavi ve karşıt mavi' gibi birbirinin karşıtı olan renk yüklerine sahip olduklarından; nötür. Spine gelince, bileşimdeki iki parçacığın 1/2 olan spinleri zıt yönlerde eşleştiklerinden, 0 oluyor. Spinlerden birinin diğerine paralel hale getirilmesi halinde bu parçacık, spini 1 olan daha ağır veya yüksek enerjili ro mezonuna dönüşüyor. Çünkü atomlardaki elektronların spinlerinin yönlerini paralel hale getirmek birkaç elektron voltluk az miktarda enerji gerektirirken, kuark gruplarında bu işlem MeV'ler düzeyinde enerji gerektiriyor. Pionun karşıt parçacığı ise, pionu oluşturan temel parçacıkların karşıtlarından, yani bir aşağı kuark ile bir yukarı karşıtkuarktan oluşuyor. Aşağı kuarkın elektrik yükü -1/3, yukarı karşıt kuarkınki -2/3 olduğundan, karşıt pionun toplam veya net yükü -1 oluyor. Aşağı kuark ile yukarı karşıtkuarkın renk yükleri birbirinin karşıtı olduğundan, renk yükü nötür. Spin ise, bileşimdeki iki parçacığın ½ olan spinleri zıt yönlerde eşleştiklerinden, keza 0 oluyor. Mezonlar bir temel parçacıkla bir karşıt parçacıktan oluştuklarından dolayı, genelde çok kararsızdır ve hızla diğer parçacıklara bozunurlar. Ancak, bir garip ve yukarı karşıtkuarktan oluşan kaon mezonu, bu açıdan bir istisna oluşturuyor ve diğer mezonlardan çok daha uzun bir ömre sahip. Bu yüzden bir bakıma 'garip' davranıyor ve 'garip kuark'a adını veren de kaonun bu özelliği. Baryonlarla mezonlar birlikte, 'hadronlar' olarak anılıyor. Aynı kuark bileşimi, uyarılmış farklı enerji durumlarında olabiliyor ve yandaki şekilde görüldüğü gibi; çok kısa ömürlü, daha ağır parçacıklara vücut verebiliyor. Bazı mezonlar, örneğin c mezonunu oluşturan cc' ikilisinde olduğu gibi, birbirinin karşıtı olan kuarklardan oluşuyor. Bu durumda mezon, kendi kendisinin karşıt parçacığı oluyor. Üstteki şekil baryon ve mezon ailelerini temsil ediyor. Baryonların üst kısmını oluşturan altıgenin ortasında iki baryon daha var. Nötron ve protonu içeren bu 8'li ailenin üyeleri için spin 1/2 iken, alttaki 10'lu baryon ailesinin üyeleri 3/2 spine sahip. Mezonlar için benzer şekilde, üstteki 8'li aile için spin 0, alttaki 10'lu aile için ise 1. Türk kuramsal fizikçisi Feza Gürsey'in, İtalyan meslektaşı L. Radicati ile birlikte önerdikleri SU(6) grup simetrisi bu spin değerlerini doğal bir şekilde açıkladığı gibi, örneğin 8 ve 10'lu baryon ailelerini bir süperaile içinde başarıyla birleştirerek, deneylerle de kanıtlanan birçok yeni ilişki ortaya koyuyor. Çünkü; nötron veya proton gibi bir hadronun içindeki kuarklar, sürekli gluon alışverişinde bulunuyorlar ve bu alışveriş, aralarında çok şiddetli bir güçlü kuvvet çekimine yol açıyor. Kuarklardan biri diğerlerinden uzaklaşmaya kalkıştığında, diğerleriyle arasındaki güçlü kuvvet alanı, tıpkı lastik bir bant gibi geriliyor. Aradaki uzaklık arttıkça, kuvvet alanında, giderek artan miktarda potansiyel enerji birikiyor ve bu birikim belli bir düzeye ulaştığında; güçlü kuvvet alanının koparak, bir kuarkla bunun kaşıtından oluşan yeni bir kuark çiftine vücut vermesi, enerji açısından daha ekonomik oluyor. Çünkü alanda depolanmış olan potansiyel enerjinin bir kısmı, yeni kuarkların kütlelerine dönüşüyor ve böylelikle, aşırı gerilmiş olan güçlü kuvvet alanı, önceki durumuna göre rahatlıyor. Bu süreç sırasında enerji korunuyor ve sonunda, her iki kuarkın da yanında, birer başka kuark belirmiş olduğundan; kuarklar asla tek başlarına kalamıyor ve dolayısıyla, herhangi birinin taşıdığı renk yükü, yalın olarak gözlenemiyor. Buna karşılık, güçlü kuvvet kuarklar birbirine yaklaştıkça zayıflayarak bildiğimiz 1/r2 kuvvetinden çok farklı davranıyor ve Gürsey-Radicati SU(6) simetisinin altında da zaten, güçlü kuvvetin bu garip özelliği yatıyor. Bu durum, kuarkların tek başlarına bulunamamalarını gerektirdiği gibi; bir araya gelip parçacık oluşturan kuark gruplarının da, toplam renk yükü sıfır olan sistemlerle sınırlı kalmasını gerektiriyor. Örneğin nötür renk yükü ancak; ya üç farklı renk yükünün bir araya gelmesiyle, ya da herhangi bir renkle karşıtının birbirini nötürlemesiyle mümkün olabiliyor. Bu gruplaşmalar gördüğümüz gibi, baryonlarla mezonlara vücut veriyor. Fakat Standart Model, toplam renk yükü sıfır olduğu sürece, daha kalabalık kuark gruplarına da izin veriyor; örneğin 4'lü, 5'li ve hatta daha fazla sayıda kuark barındıran grupların varlığını mümkün kılıyor. Nitekim 2003 yılında, dörtlü ve beşli kuark sistemleri gözlemlenmiş durumda. Fakat toplam renk yükünün nötürlüğünü sağlayamayan; örneğin k, k-k, k-k-kk ve pek çok diğer kuark kombinasyonuna sahip parçacık, doğada görülmüyor. -13 cm) daha küçük olan iki hadron birbirinin hareketini etkiler;yani etkileşirler. Bu söylenenler leptonlar için hiç de doğru değil. 1970'e gelindiğinde hadronların iç yapılarının oldukça karmaşık olduğu yeterince açıktı. Oysa leptonlar, noktasal parçacık olarak algılanıyordu. Bir hadron bir bakıma bazı gizemli maddelerden yapılmış bir top gibidir.Hadronların mezonlar ve baryonlar olarak alt kısımlara ayrılması başlangıçta bunlar arasındaki kütle farkına dayanıyordu: Mezonların kütleleri genellikle leptonlarla baryonların kütleleri arasında bulunmaktadır. Kütle tek başına bu parçacıkların doğası hakkında her şeyi belirtmez;spine de bakmak gerekir. Spin tam sayı ise parçacık bir mezondur; spin tam sayı artı yarım ise bu takdirde bir baryonumuz var demektir. Bununla birlikte,daha da önemlisi,temel parçacıklar arasındaki tüm olaylarda baryon sayısı eksi karşıbaryon sayısı daima sabit kalır. Bir şekilde baryon sayısının korunmuş olduğunu söyleriz.Hadronlar birbirleriyle çarpıştıkları zaman başka cins yüklerin de sabit kalacağı düşünülebilir. Bu durumda bir korunum yasasından söz ederiz. Bu tür yüklerden birisi,acayiplik yüküdür. Çoğu parçacığın sabit bir acayiplik yükü vardır. A ve B parçacıkları çarpıştıktan sonra ortaya C ve D parçacıkları çıkmışsa,böyle bir çarpışma olayı yalnızca,A ve B'nin acayiplik yüklerinin toplamının,C ve D'nin acayiplik yüklerinin toplamına eşit olduğu zaman gözlenir. Aynı şekilde A ve B'nin toplam enerjisi C ve D'nin toplam enerjisine eşittir ve her parçacığın momentumu da birbirine eşittir. Enerjinin korunumu,momentumun korunumu ve acayipliğin korunumu gibi korunum yasaları parçacık fiziğinde hayati bir rol oynar.3 sembolü ile gösterdiğimiz izospin denilen bir büyüklük daha var. İzospin terimi garip gelebilir;aslında bu terim dönme hareketinin ya da spinin korunumunu hatırlatan korunum yasasının matematiksel yapısından (s: 50) kaynaklanmaktadır. İzospine göre proton ve nötron nükleon adı verilen tek bir parçacık gibi ele alınır. Ancak proton ve nötron izospin uzayı denilen bir iç uzayda zıt yönlerde dönmektedir. Size bunlar gizemli gelebilir,ancak bu benzetme bir matematikçiye bu parçacıkların simetrileri hakkında yeni anlayışlar kazandırır. Nükleonu izospin uzayında değişik eksenler etrafında döndürebilir ve buradan başka ilk korunum yasası, elde edebilirsiniz. Acayiplik ve izospin sayıları, her zaman aynı kalmaz. Çünkü çoğu bozunma olayından zayıf kuvvet sorumludur ve zayıf kuvvet bu korunum yasalarına uymaz. Elektromanyetik kuvvet de izospini korumaz.


Hawking big bang teorisinin oluşmasında kuramsal olarak en fazla faydası olan bilim adamlarından birisidir.Konu hakkında çalışmaya devam ederek sanal zaman fikrini ortaya attı.bu matematiksel olarak kolaylık sağlayan karekökü -1 olan sanal bir zaman ifadesiydi.matematiksel olarak normal zaman kullandığımızda big bang teorisine uygun genişleyen bir evren modeliyle karşılaşıyoruz.Sanal zaman kullanırsak bir başlangıç anını içermeyen sonlu ama tamamen sınırsız bir evrenle karşılaşıyoruz.hawking'in çalışmalarındaki ilginç nokta ise gerçek zaman diye adlandırdığımız, bizim algıladığımız zaman kavramının gerçek olmadığını sadece bizim algılarımızın sonucu olduğu, bir değer ifade eden esas gerçek zamanın matematiksel ifadelerde kullandığımız sanal zamanın olduğunu iddia etmesidir. Evren neden var oldu? Araştırmacılar, bu sorunun yanıtını "Herşeyin Teorisi" adını verdikleri bir evren formülüyle yanıtlamayı umuyorlar. İngiliz astrofizik uzmanı Stephen Hawking, yeni bulgularıyla, içinde bulunduğu fantastik bir "hiper uzay" ın kapılarını açıyor. Biz diğer evrenleri göremiyoruz; ancak, Hawking teorisinde paralel evrenlerde olanların bizim korkularımızı, becerilerimizi ve özlemlerimizi etkileyebileceğini ileri sürüyor. Paralel evrenlerle ilgili model, şu bilinmeyenleri çözebiliyor: Uzayda gözlemlenen kara delikler nelerden oluşuyor? Çekim kuvveti, diğer doğal kuvvetlere oranla neden zayıf? Işık, içinde bulunduğu evreni terk edemez, dolayısıyla komşu evrenin yaşayanları onu göremezler. Bununla beraber, gravitonlar hiper uzaya uçuyorlar. Şu sıralarda, siz bu cümleleri okurken, paralele evrenlerdeki eşizleriniz de bu cümleleri okuyor olabilirler. Onlar da bu teoriyi okuyunca, büyük olasılıkla sizin gibi inanmayacak ve başlarını sallayacaklardır. İlk bakışta çılgınlık ya da bir bilimkurgu fantezisi gibi görünse de, bu teori tamamen matematiksel temellere dayanıyor. Stephen Hawking, "Sonsuz sayıda eşiz evrenler var" diyor. Hawking, Cambridge Üniversitesi'nin Matematik bilimleri merkez'nde profosör olarak görev yapıyor. "Amyotrafik lateral skleroz" adı verilen bir sinir hastalığı nedeniyle, ünlü fizikçinin vücut kasları her geçen gün biraz daha eriyor. 1986'da bir soluk borusu ameliyat ameliyatı sonucu sesini de kaybetti. O günden bu yana bilgisayar aracılığı ile iletişim kuruluyor. Şu anda tamamen felçli, ancak zihni, inanılmaz bir hareketliliğe sahip. 59 yaşındaki astrofizikçi, evrenin varoluşunu açıklamak amacıylayıllardır üstünde çalışılan "Her Şeyin Teorisi" nin formülünü oluşturmayı başardı ve "M-teorisi" adını verdi. Buradaki "M" büyülü, esrarengiz ya da her şeyin anası olarak değerlendirilebilir. Stephen Hawking'in geliştirdiği evren teorisi, hesaplamalara dayalı yepyeni bir açıklama getiriyor. Hawking, mantıksal olarak beynimizde hiçbir şeyin bir bütünden bağımsız gerçekleşmediğini ileri sürüyor. Görülebilir evrenlerimiz dışında, iç içe geçmiş ve eşizlerimizin bulunduğu, görülemeyen daha çok sayıda evren var. Bilim Olimpiyatında Hawking, 1974'te keşfettiği ve kendi adını verdiği ışınım ile ön plana çıktı: Fizikçi, temel parçacık demetinin bir kara delik yakınında bulunduğunda, nasıl davranacağını hesapladı. Belirli kütleye sahip bir yıldız, ömrünün sonunda, kendi çekim kuvvetinin etkisiyle çöküyor ve uzay ile zamanın anlamını yitirdiği, yani kaybolduğu, sonsuz yoğunluğa sahip bir yapıya, yani kara deliğe dönüşüyor. Kara deliğin çekim alanı o kadar güçlü ki, ışında dahil hiçbirşey çekim alanından kurtulamıyor. Gizikçiler bu duruma "tekillik" adını veriyorlar. Hawking çevresindeki her şeyi yutan bu tuzakların tamamen karanlık olmadıklarını, ışın yaydıklarını gösterdi. İçinde yaşadığımız evrenin de, "tekillik" durumundayken, Büyük Patlama ile birlikte şekillenmeye başlaması, Hawking'in buluşunu daha da önemli kıldı. Bu sayede bir gün, belki de yaratılış hikayesinin sıfırıncı saniyesine ulaşılabilirdi. Hawking, "hiçlik" ile "varlık" arasındaki geçiş anının aydınlatılmasının, "Tanrı'nın planı"nı ortaya çıkarmak anlamına geldiğini düşünüyor. Bilim adamları, bir "tekillik" durumunun olup olmadığını; bir büyük patlamanın yaşanıp yaşanmadığını; zaman ve uzay boyutlarının ortaya çıkıp çıkmadığını uzun süre tartıştılar. Çünkü, İngiliz fizikçi Isaac Newton'un 300 yıl önce kabul ettiği gibi, zamanın sonsuz bir geçmişten sonsuz bir geleceğe uzandığına inanıyorlardı. Buna karşılık, bütün çabalara rağmen, dördüncü kuvvet olan Kütle Çekimi, bir türlü "Herşeyin Teorisi"ne dahil edilemedi. Nedeni ise, çekim gücünün sadece maddelerde bulunması. Büyük Patlama sırasında kütle, maddesel olmayan bir noktada, "hiçlik"i ifade eden bir kuvantumda yoğunlaşmıştı. Araştırmacıların, "teklik" durumunu daha iyi anlayabilmeleri için her iki teoriyi "Kuvantum Çekim Kuvveti"nde birleştirmeleri, yani "Çekim Kuvvetinin Kuvantum Teorisi"ni geliştirmeleri gerekiyordu. Ancak, bunu bir türlü başarmıyorlardı. "Her Şeyin Teorisi"ne giden yolda başka bir sorun da, atomun standart modelinde yaşanıyordu. Parçacıklar, bazı matematiksel işlemlere tabi tutulduklarında ortaya anlamsız ve sonsuz değerler çıkıyordu. Ayrıca standart model, ne parçacık kütlelerini ne de doğal kuvvetlerin şiddetini açıklıyordu. Bunlar formülde sabit değerler olarak yer alıyordu. 80 li yılların ortalarında, fizik uzmanları John Schwars ve Michael Green'in uğraşıları sonucu bir çözüm yolu bulundu. Onlara göre anlamsızlıklar, parçacıkların, denklemlerde sonsuz küçük noktacıklar olarak ele alınmasından kaynaklanıyordu. Peki ama, parçacıkların iplikçikler gibi esneme yetenekleri olsaydı ne olurdu? Yaklaşık 10 yıl önce geliştirilen, ancak daha sonra hesapları çıkmaza sokan "sicim teorisi", atom altı parçacıkları nokta şeklinde değil, iplik şeklinde tanımlıyordu. Sicimler, bir kemanın telleri gibi salınan, 10-33 cm. uzunluğunda, minicik iplikçiklerdi. Sicimler şimdiye kadar gözlenemedi; ancak, büyüklüğü matematiksel olarak hesaplanabiliyor: Bir sicimin bir atomun büyüklüğüne olan oranı, bir atomun bütün Güneş Sistemi'ne olan oranına eşit. Ayrıca, belirli bazı sicimlerin, kütle çekimine sahip olduğu ve sicimlerin, aynı zamanda kuvantlar oldukları da bilinen arasında. Hawking, buradan yola çıkarak "kütle çekimin kuvantum teorisi"ni geliştirdi. Stephen Hawking, sicimlerle ilgili çok sayıda hesaplama yaptıktan sonra şu sonuca ulaştı: Evreni üç veya dört boyutlu kabul ettiğimiz sürece geliştirilen "Kütle Çekiminin Kuvantum Teorisi" bizi tek bir evren formülüne götürmüyor. Dolayısıyla çözümü, çok boyutlu alanlarda aradı. Bu nedenle de sicimde takılıp kalmadı ve hesaplar yaparak, sicimlerden çok boyutlu kuvantlar elde etti. Bunlara "membran" adı veriliyor ve kısaltılmış şekli olan "bran" kullanılıyor. Bu bran'lar, birden fazla boyutta varlık gösteriyorlar. Hesaplamalarına devam ederek bir sınıra ulaştı: Evrende on bir boyut vardı. Peki bütün o boyutları neden algılayamıyoruz? Hawking nedenini şöyle açıklıyor: Büyük Patlama'nın ardından, zaman boyutu ile üç tane uzaysal boyut açılarak kozmik büyüklüğe dönüştü. Kalan yedi boyut, konumlarını değiştirmeden, yani sicim kadar bir alanı kaplayacak büyüklükte, bir gonca gibi sarılı olarak kaldılar. Bilim adamına göre, böyle yedi boyutlu bir yumak, evrenin her noktasında mevcut. M-teorisine göre, evren iki boyutlu bran'larla kaplı. Bu branlar için üçüncü boyut, branların frizbi plakları gibi, içinde oradan oraya uçtukları ve hiç bir birilerine çarpmayacakları büyüklükte bir "hiper uzay". "Üç boyutlu kütlecikler" hiç fark edilmeden dört boyutlu bir uzaya, "dört boyutlu kütlecikler" beş boyutlu bir uzaya vb.. giriyorlar. Hawking, bu noktada kendi kendine şu soruyu sormuş: "Üstünde yaşadığımız Dünya nasıl yorumlanmalı?" Yanıtını ise şöyle vermiş: "Bizim gözlemleyebildiğimiz evren, belki de "hiper uzay"da süzülen üç boyutlu bir bran'dan öte birşey değil. Ve evrenimiz bu uzayın içinde yalnız değil. Çünkü, sürekli yeni evrenler, yeni branlar doğuyor. Fizikçiler, bu olaylara "kuvantum fluktuasyonu" adı veriyorlar. Hawking, böyle bir kuvant oluşumunu, kaynayan sudaki hava kabarcığı oluşuna benzetiyor. Bu kabarcıklardan bazıları patlıyor, bazıları da içinde bulunduğumuz evren gibi esneyerek genişliyor. Bilim adamı, sürekli bir üst boyuta geçen branlarla ilgili, insanın başını döndüren bu varsayımı biraz daha somutlaştırabilmek için, hologram örneğini veriyor: Hologramlarda, doğru açıdan bakıldığında, iki boyutlu bir yüzeyde, üç boyutlu bir nesnenin görüntüsü fark ediliyor. Başka bir deyişle daha yüksek boyuttaki bilgiler, daha düşük boyuttaki bir oluşumun içine kodlanıyor. Öyleyse, üç boyutlu dünyamızda gerçekleşen her şey, aslında daha yüksek boyutlu bir dünya tarafından ürtilmiş olabilir mi? Ya da bir paralel dünyanın sadece yansıması olabilir miyiz? Hawkin'e göre bu soruların yanıt evet! Yaşamımız, dünyalı olmayan yaratıklar tarafından oynanan bir bilgisayar oyunu, biz de bilgisayarlarla üretilmiş oyuncular olabiliriz. Belki de, sadece bakıp eğlendikleri hologramlarız. Hawking'in teorisiyle, kehanet ve telepati gibi metafizik konular da belki daha doğru yorumlanabilir: Bir hologramda, üç boyutlu bilgiler, iki boyutlu yüzeyin her noktasında kodlanmış olarak bulunuyor. Hologram levhasını kırdığımız ve parçalardan birini ışık altında incelediğimiz zaman, içinde kodlanmış olan üç boyutlu nesnenin yine tamamını görürsünüz. Çünkü, nesneye ait üç boyutlu bilgilerin tamamı, yüzeyin her noktasında ayrı ayrı bulunuyor olmalı. Bu açıdan bakıldığında, bu matris bütününün bir parçası olan kişinin, normalde görülemeyen bilgileri bazen fark etmesi çok da olağanüstü sayılmaz. Belki de kahinler, böyle bilgileri algılayabilen ve okuyabilen insanlardır. Hawking bu düşüncesinde yalnız değil. Bu varsayımı geliştirirken Hawking'e eşlik eden evrenbilimci Alexander Vilekin, "Uzayda, Al Gore'un ABD başkanı olduğu ya da Elvis Presley'nin hala yaşadığı paralel evrenler olabilir" diyor. Hawking daha da ileri giderek paralel başka bir evrene geçmeyi hayal ediyor. Sicimler ve branlar'dan oluşan bu fantastik bakış açısı gerçek olabilir mi? Hawking, evrenin varlığını tek bir formülle açıklayacak "Her Şeyin Teorisi" nin henüz tamamlanmadığını, bunun belki de ancak 21. yüzyılın sonuna doğru mümkün olacağını belirtiyor. Ancak formül tamamlandığında evrenin formülüne ulaşmış olacaklarını ve kaçınılmaz olarak bu noktanın da insan aklının nihai zaferi olacağını belirtiyor. · Paralel evrenlerle ilgili model, şu bilinmeyenleri çözebilir. Uzayda gözlemlenen kara delikler nelerden oluşuyor? Çekim Kuvveti, diğer doğal kuvvetlere oranla neden daha zayıf? Işık, içinde bulunduğu evreni terk edemez, dolayısıyla komşu evrenin yaşayanları onu göremezler. Bununla beraber, gravitonlar hiper uzaya uçuyorlar. · Son kozmolojik teorilere göre, içinde yaşadığımız evren, daha yüksek boyutlu başka bir evren içinde süzülen çok sayıda evrenlerden bir tanesi olabilir. Ancak, diğer evrenlere ulaşamıyoruz ve "hiper uzay"ı aşma ise olanaksız. · Kara delikler, gökadalar gibi yoğun kütleli cisimler, gravitonları çekiyorlar. Gravitonların, yutan tuzakların çevresinde, halka biçimli bir bulut halinde toplanarak kara maddeyi oluşturduğu tahmin ediliyor. · Komşu evrenlerdeki gökadalar da hiper uzayla birbirlerinden ayrılsalar bile, üst üste gelecek şekilde konumlanabilir ve "çekim kuvveti gölgeleri"nden oluşan bir dünya yaratabilirler. · Hawking'e göre, bizler üç boyutlu bir membran'da yaşıyoruz. Yakınında, daha yüksek boyuta ait ikinci bir membran daha var. Her ikisi de çekim kuvveti etkisiyle birbirini etkiliyor. Evrenimizde bulunan çekim kuvveti, daha yüksek boyutlu evrenlere kadar ulaşabiliyor. Böylece, ortada gerçek bir kütle olmamakla birlikte, gezegenler, bir çekim kuvveti merkez çevresinde turlayabiliyorlar. · Diğer boyutlar, yuvarlanmış küçük küreler şeklinde uzay-zamanın bütün noktalarında yer alıyor. · Hawking, biz insanların, başka bir evrende yaşayan varlıkların ürettiği holografik yansımalar olabileceğimizi belirtiyor. · Stephen Hawking, kara deliklerin çevrelerinde, enerji yayan parçacıklar oluşabileceğine işaret edinceye kadar, bilim adamları buradaki çekim kuvvetinden ışığın bile kaçamayacağına inanıyorlardı. · Newton'un teorisine göre zaman, geçmişte ve gelecekte sonsuzluğa kadar uzanan bir tren rayı gibi, uzaydan bağımsızdı. Einstein'in teorisine göre ise zaman ve uzay birbirine bağımlı. Zaman dahil edilmediği taktirde uzay bükülmez. Ayrıca Uzay-zamanın bükülmesiyle oluşan "solucan delikler"in zaman yolculuğunu mümkün kılabileceği düşünülüyor. · Yalnız değiliz: Hiçlikten, sürekli yeni evrenler doğuyor. Bazıları kendi içinde çöküyor, diğerleri sürekli genişliyor. Daha başkaları, bu iki durumun arasında kritik bir konuma sahip. Bazı evrenlerin, zeki yaşam biçimlerini barındırabileceği tahmin ediliyor. Bizim evrenimiz genişleme evresinde.


Stanford Üniversitesi bilim adamları Michael Tice ve Donald Lowe, Güney Afrika'daki 'Buck Reef Chert' mercan resifinden aldıkları numuneleri, 3,416 milyar yıl önesine tarihledi ve mikrobik düzeydeki hayatın başlangıcının, tartışma götürmeyecek şekilde o zaman başladığını kaydetti. Uzmanlar, resifin klasik çökelti katmanlarından oluştuğunu ve karbon içeren maddenin büyük kısmının kaynağının, fotosentez yapan organizmalar olduğunu gösterdi ve yeryüzünde yaşamın tarihine ilişkin tartışmanın son bulması gerektiğini açıkladı. Hayatın başlangıcını 3.4 milyar yıl öncesine götüren teori, bazı araştırmacılar tarafından şüpheli görülüyordu. Teoriye itiraz eden bilim adamları, öne sürülen fosil elementlerinin, sıcak su kaynaklarından çıkan mineraller olabileceğini söylüyordu. Tice ve Lowe'nin araştırması, 'prekambriyan' dönemin başlarında fotosentez yapan organizmalar bulunduğunu, 'kayaçlardaki organik maddenin kökeninin hidrotermal değil biyolojik olduğunu' gösteriyor.


Heinrich Rudolf Hertz, 22 Şubat 1857' de Hamburg, Almanya'da doğmuştur. Babası Gustav Ferdinand Hertz, sonradan Hıristiyan olmuş bir yahudidir. yılından itibaren de hukuk idaresinin başkanlığına geçmiştir. Annesi Anna Elizabeth Hertz ise Frankfurtlu doktor Pfefferkorn' un kızıdır. edinmiştir. Ayrıca Arapça öğrenmek konusunda gayret göstermiştir. üç yıl boyunca Herman von Helmoltz' un asistanlığını yapmıştır. denklemler daha modern bir hal almıştır. çalışmalar yapmıştır. Bu araştırmalar onun en ünlü deneylerini içerir. Hertz' in kariyeriyle ilgili ilginç bir not da sudur ki, 1887 yılında, denmiştir, günümüzde ise radyo dalgaları denmektedir. dalgaları gibi serbest bir şekilde hareket edebilmelerini sağlamıştır. göre düşünceleri Maxwell' incilerden daha pratik değildi. ancak uğraştığı şeyleri başarmak konusunda hırslı biri olan Hertz, hiçbir yerde elektromanyetik dalga yoktu, artık her yerdeler demiştir. oluşturmaları, polarizasyonu ve hızları hakkında yaptığı deneyleri, evine, İtalya'ya döndü ve fikrini denemeye karar verdi. teorisinin doğruluğunu ve bu dalgaların, ışık dalgalarının kırılma, , Leipzik, J. A. Barth, 1894 çevirisi D. E. Jones, J. T. Wally, The principles of Mechanics Presented in a New Form, London, fizik olaylarının mekaniğe indirgenmesi olduğunu düşünmesidir. Hertz 1892 yazında bir kemik hastalığından mustarip olmuştur. Daha sonra 1 Ocak 1894' ta ise daha 37 yasına bile gelmeden kan zehirlenmesinden dolayı ölmüştür. erken ölmesi parlak kariyerinin son bulmasına neden olmuştur. Hertz, ölümünden sonra Ohlsdorf, Hamburg, Almanya'daki Yahudi mezarlığına defnedilmiştir. vurgulamak isterse, araştırması uzun yıllar alır. 1899 yılında, ölümünün üzerinden sadece beş yıl geççikten sonra, portreler yenilenmiştir. ikinci Dünya Savası'ndan sonra, Hamburg, yaklaşık iki yüz yetmiş metre boyundaki bir gökdelene , nedeniyle Hertz' in adına madalya bastırmıştır. . 28 Şubat 1941' de yetmiş yedi yıl yasında ölmüştür. Gustav Hertz' in oğlu Carl Hellmuth Hertz ise medikal ultrasonu keşfetmiştir.


Cavendish annesi ve babası tarfından köklü ailelerden geliyordu. Büyük babaları Devonshire dükü ile Kent dükü idi. Annesi 1733'te, Cavendish'in kardeşi Frederick'i dünya'ya getirdikten sonra öldü. Cavendih 1742'de Londra yakınındaki Hackney ilahiyat okuluna girdi. 1749-53 arasında Cambridge üniversitesine bağlı Peterhouse College'a devam ettiyse de sanıldığına göre Ingiltere kilisesine bağllılık sözü vermekten kaçındığı için burayı bitiremedi. Avrupa'da çıktığı geziden döndükten sonra babasının 1783'teki ölümüne değin Londra'da onunla birlikte yaşadı. Cavendish çalışmalarına babasına yardımcı olarak başladı ve elektrik üzerindeki tüm araştırmaları, kimyasal araştırmalarının bir bölümünü bu dönemde yaptı. Cavendish 40 yaşında kendisine miras kalan bir servet sonucu birdenbire zengin oldu. Çağdaşı Fransız bilim adamı Jean-Baptiste Biot'un deyişiyle bu onu hem tüm bilginlerin en zengini hem büyük olasılıkla tüm zenginlerin en bilgini durumuna getirdi. Cavendish az rastlanan bir bilimsel yeteneğe sahipti. Buna karşın çalışmaları fazla yaygınlık kazanamadı. Bunun bir nedeni 1760 'ta Royal Society' ye üye olmasına ve 1803'te Fransız Enstütüsüne seçilen sekiz yabancının arasına alınarak onurlandırılmasına karşın, aslında toplumda ün kazanmaya tepeden bakmasıydı. 1766'da çeşitli gazların elde edilmesine ilişkin üç bölümlük makalelesinden başlayarak yayımlamak amacıyla yazdıkları olduysada pekçok tamamlanmış araştırmasının ayrıntılarını yayımlamadı. Cavendish, elektrik yüklü iki cismin arasındaki kuvvetin, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılı olduğunu bulmuştu. Eloktrostatiğin bu temel yasası daha sonra Fransız fizikçi C.A. Coulomb tarafından ortaya konmuş ve onun adını almıştır. Cavendish bir sığacın sıgasının sığacı oluşturan levhaların arasına yerleştirilen maddenin cinsine bağlı olduğunu da Michael Faraday'dan önce gösterdi. Matemetikte çok iyi bilinen ama, o güne değin elektrik deneylerine ilişkin olarak hiç kullanılmayan potansiyel kavramını özgürce kullandı. Cavendish potansiyel kavramına dayanarak iyi bir iletkenin yüzeyindeki bütün noktaların ortak bir referans noktasına göre aynı potansiyele sahip oldukları görüşünü geliştirdi. Değişik iletkenlerle yaptığı bir dizi deney sonucunda, iletkenin uçları arasındaki potansiyel farkının, içinden geçen akımla doğru orantılı olduğunu bularak bu alanda da Alman fizikçi George Simon Ohm'un 1827'de ortaya koyduğu yasayı daha önce bulmuş oldu. Cavendish'in bu son buluşu ilginç ve önemlidir. Çünkü Cavendish elektrik akımını ölçme olanağına sahip bulunmadığından kendi vücüdunu ölçü aracı olarak kullanıyor, akım şiddetini kestirebilmek için elektrotların uçlarını elleriyle tutarak, elektrik şokunu parmaklarında mı bileklerine kadar mı, yoksa dirseklerine kadar mı duyduğuna bakıyordu. Yüz yıl kadar sonra, Cavendish'in defterleri ve el yazısı notları bulununca, bütün bu araştırmalar Iskoçya'lı büyük matematiksel fizikçi James Clerk Maxwell tarafından yinelendi. Cavendish 78 yaşındayken ve büyük olasılıkla yaşamı boyunca yakalandığı ilk hastalığın sonucunda öldü.


Eski KGB ajanı Alexander Litvinenko'nun ölümüne neden olan polonyum izotopu aslında son derece kolay bulunan bir radyoaktif. Her ne kadar Litvinenko'nun ölümünden sonra zor bulunduğu, hatta sadece Rusya'nın tozlu depolarında saklandığı söylense de, polonyum aslında 1970'li yıllardan bu yana oldukça yaygın bir endüstriyel girdi. Polonyum endüstride statik elektriği almak için filmlerde, camlarda, elektronik cihazlarda, tekstil fabrikalarında kullanılıyor. Litvinenko'nun bu madde yoluyla öldürülmesi ise, bilinen ilk polonyum vakası. Birçok gözlemci, Rusya'nın gerek polonyum sahibi olması gerekse casusluk ve adam eksiltmedeki yaratıcılığı itibariyle bu cinayetin baş şüphelisi olduğunu düşünüyor. Ayrıca İngiltere ile Rusya seferi yapan uçaklarda polonyum izlerine rastlanması, Soğuk Savaş'tan ilhamlı cinayet öykülerini güçlediriyor. Son aylarda gündemi meşgul eden İran'ın ve Kuzey Kore'nin nükleer programı bağlamında, bu ülkelerin de silah üretimi için polonyum sahibi olduklarını Washington sıkça dile getiriyor. ABD'nin Tennessee eyaletindeki nükleer araştırma laboratuvarı Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı, ABD'li şirketlere çeşitli nükleer maddelerin satışı yapıyor. Bu kurumun sözcüsü Bill Cabage, New York Times'e yaptığı açıklamada polonyum satmadıklarını, çünkü Rusya'nın daha ucuza bunu temin edebildiğini ifade etmişti. Rusya'nın en üst düzey nükleer yetkilisi Rusya Federasyonu Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Sergei Kiriyenko yaptığı bir açıklamada, ABD'ye her yıl 100 gram polonyum ihraç ettiklerini söylemişti. Az görünebilir ama, bundan binlerce insan öldürmeye yetecek doz çıkar. Aynı yetkili son 5 yılda İngiltere'ye polonyum satılmadığını da söyledi. Polonyumu ilk olarak 1898'de ünlü fizikçi Marie Curie keşfetmiş ve anavatını Polonya'dan esinlenerek adlandırmıştı. Daha sonra 1927'de Curie'nin polonyumlardan sorumlu laborantı ölünce, maddenin insan sağlığına riskli olduğu ortaya çıktı. |Marie Curie'nin bir asistanı polonyumdan ölmüştü. İnsan gözünün göremeyeceği kadar küçük miktarı bile zararlıyken, Soğuk Savaş yıllarında devlet için bilim insanları nükleer reaktörlerde kilo kilo polonyumlarla iştigal ediyordu. Atomaltı ışın saçan polonyumu, ABD'nin atom bombasını üretmekle sorumlu Manhattan Projesi uzmanları, ilk bombanın yapımında kullanmışlardı. Uzmanlara göre bir insanı öldürmesi için yaklaşık 3.000 microcurie polonyum gerek. Bunun sektörel fiyatı 225 dolardan başlıyor. Bir statik elektrik alıcı fırçada 500 mikrocurie polonyum olduğu düşünülürse, 6 fırça satın alan bir katil, fırçaları demonte edip biraz da amatör bir kimyacı ruhla insan öldürecek kadar polonyum sahibi olabilir.


Tokyo' da doğdu, babası coğrafyacıydı.Yukawa bilimle uğraşan bir aileden geliyordu. Daha erken yaşlarda Çin ilimlerini öğrendi. Kyoto Üniversitesinde öğrenciyken, Heisenberg, Schrödinger ve diğerleri kuantum mekaniğini formüle etme sürecindeydiler. Japonya' da bu konuda öğretmen bulunmadığı için, bu alanı kendi başına incelemiş olmalıdır. Belki de bu dönemde gelişen bağımsızlık ruhu sayesinde 1934 yılında, daha 27 yaşındayken Avrupalı bilim adamlarından önce mezon kuramını oluşturmayı başardı. 1949 yılında Nobel ödülü alan ilk Japon oldu. Kyoto, kuramsal fizik grubunun başkanı olarak birçok bilim adamı yetiştirdi. Savaştan sonra geleneksel alan kuramının eksikliklerini aşmanın bir yolu olarak yerel olmayan alan kuramının savunuculuğunu yaptı. Japonya' da sıradan insanların anlayabileceği düzeydeki yazılarıyla da tanınmaktadır.


TÜBİTAK tarafından organize edilen hidrojen enerjili araba yarışına katılacak ekipler, sıralama turu ve serbest antrenman için Ankara Atatürk Kültür Merkezi'nde piste çıktı. TÜBİTAK'ın Bilim ve Teknik Dergisi'nin, Türkiye'de güneş ve hidrojen enerjisi konusunda halkı bilinçlendirmek ve bu teknolojilere ilgiyi artırmak için ilk kez düzenlediği Hidromobil yarışlarına katılan araçlar yarın yapılacak yarı final ve pazar günü yapılacak finaldeki sıra numaralarını belirlemek için AKM'deki pistte 10 dakika süren sıralama turuna çıktılar. Dün sıralama turlarını tamamlayan ve bugün serbest antrenmanlarına devam eden Formula-G'ye katılacak güneş arabalarının yarı finali ise yarın saat 11.30'da başlayacak ve iki seans halinde gerçekleştirilecek. Bugün sıralama turlarını tamamlayan Hidromobil'e katılacak araçların yarı finali de yarın 15.30'da başlayacak ve 17.45'e kadar sürecek. 28 Temmuz Cumartesi günü yarı finalde elenen 25 Hidromobil aracı, saat 11.00'de 1.5 saat sürecek Hidromobil Anok Kupası için yarışacak. Aynı gün yarı finalde elenen 12 Formula-G aracı ise saat 14.00'de yine 1.5 saat sürecek Formula-G Anok Kupası için piste çıkacak. Her iki kategorideki yarışların finalleri ise 29 Temmuz'da yapılacak. Bu yılki Formula-G'ye 32 üniversiteyi temsilen 39 ekip, kendilerinin tasarlayıp geliştirdikleri 40'ın üzerinde güneş arabası ile, Hidromobil yarışlarına ise 15 üniversiteden 20 ekip, hidrojen enerjisi ile çalışan kendi tasarımları 20 araba ile katılacak.


Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu , geleneksel hale getirdiği güneş arabaları yarışından sonra, bu kez hidrojenle çalışan arabaları yarıştıracak. Depolarını güneş ve hidrojenle dolduracak otomobiller, bu kez Ankara'da rakiplerine üstünlük sağlamaya çalışacak. TÜBİTAK yetkililerinden alınan bilgiye göre, bu yıl ilk kez gerçekleştirilecek hidrojen arabaları yarışı (Hidromobil-07) ile geleneksel hale gelen güneş arabaları yarışı Türkiye Otomobil Sporları Federasyonuna bağlı Ankara Otomobil Kulübünün desteği ile organize edilecek. Otomobil yarışları, temiz enerji teknolojisine katkı yapmak isteyen mühendis adaylarını desteklemek amacıyla düzenleniyor. TÜBİTAK, bu teknolojilerle çalışacak araçların kullanımını yaygınlaştırmayı planlıyor. Yarışmalardan elde edilen birikimle, güneş enerjisi teknolojisinin en gerekli bileşeni olan göze ve panellerin hidrojen enerjisi için de aynı yaşamsal yere sahip yakıt pillerinin Türkiye'de üretiminin sağlanması hedefleniyor. TÜBİTAK, bu yıl üçüncü kez düzenlenecek Formula G yarışı ile ilk kez piste çıkacak hidrojenle çalışan otomobillerin yarışının Ankara'da yapılmasına karar verdi. Her iki yarış da Temmuz ayında Atatürk Kültür Merkezi alanında gerçekleştirilecek. Güneş arabaları 30, hidrojen arabaları ise 20 tur üzerinden yarışacak. Formula G yarışına geçen yıllarda gösterilen ilgi bu yıl daha da arttı. Üniversitelerden bu yılki yarışa katılmak isteyen ekip sayısı 50'ye ulaştı. Güneş arabaları yarışına en az 56 otomobilin katılması bekleniyor. Bu yıl ilk kez düzenlenecek Hidromobil-07 yarışına da beklenenin üzerinde başvuru yapıldı. Bu yarışta yerini almak isteyen 38 takım TÜBİTAK'a başvurdu. Her iki yarış için takımların araç tasarım ve montaj çalışmaları sürüyor.


Dünyanın ilk insanlı hidrojenle çalışan uçağı İspanya semalarında başarıyla denendi. Havacılık devi Boeing tarafından geliştirilen küçük, pervaneli ve hidrojenle çalışan, atık olarak sadece ısı ile su üreten uçak, Madrid'in güneyindeki bir havaalanından yaptığı 3 uçuşu başarıyla tamamladı. Boeing firmasının teknoloji bölümü başkanı John Tracy, başarılı testin, yeni yeşil uçakların yolunu açabileceğini belirterek, bunun tarihi bir teknolojik başarı olduğunu ve yeşil bir gelecek için büyük umut verdiğini söyledi. Şubat ve Mart aylarında deneme uçuşları yapılan iki kişilik uçak, İngiliz Intelligent Energy firması tarafından geliştirilen, bir melez batarya ve yakıt hücre sistemi ile donatıldı. Oksijen ve hidrojeni birleştirerek elektrik üreten yakıt hücreleri, pervaneyi çeviren elektrik motorunun beslenmesi için kullanıldı.


Kimsenin onları henüz görememiş olmasına rağmen Higgs parçacığından daha küçük parçacıklar olabilir. Teoride böyle parçacıkların olduğu öngörülmekle beraber bugünlerde bu teorilerin test edilmesi doğrultusunda önemli bir çalışma yapılmış bulunmaktadır. Sonuç olarak bu parçacıkların varlığı konusunda artık daha büyük olasılıklardan söz edebiliyoruz.loji ve Parçacık Fiziği Merkezinde parçacık fizikçisi Doç. Dr. Thomas Ryttov son yıllarda yapmış oldukları çalışmalarda bir veya birden fazla türde Higgs parçacığından daha küçük parçacıklar olabileceğini öngören sonuçlara ulaştıklarını belirtmektedir. Ancak henüz bu parçacıkların varlığının tam olarak kantılanmadığını da eklemeliyiz. Bu kuvvet güçlü kuvvet olarak adlandırılmaktadır. Kütle çekim kuvveti ile kıyaslanamaz ve iki nesneyi birbirine yakın tutma becerisine sahiptir. Kütle çekim kuvvetinin etkililiği bu nesnelerin birbirinden çok uzakta olmamaları durumunda fazla iken bu kuvvetlerde ise durum tersidir. Güçlü kuvvetler nesneler bir arada iken zayıf iken nesneleri ayırmaya çalıştığınızda oldukça etkilidirler. outhern Denmark Üniversitesi Kozmoloji ve Parçacık Fiziği Merkezi araştırmacıları bu parçacığı Techni-Quark olarak adlandırmaktadırlar. Bu parçacıkların temel kuvvetlerle birlikte evrende gözlemlenebilen maddelerin temelini oluşturdukları öne sürülmektedir. Higgs parçacıklarını oluşturan daha küçük parçacıkların olması gerekir. Fakat galiba bunun ispatlanması için biraz daha zamana ihtiyaç var. CERN'de yapılan tecrübeler vasıtasıyla bazı yeni bilgilere ulaşılıyor. Atom altındaki en küçük parçacıkları tespit etmek, zannediyorum birçok fizikçinin hayali... Bu tecrübelerinin nihayetinde henüz tespit edilemeyen esir maddesine de yeni açıklamalar getirilebilir. Bu da, modern fiziğin yeniden şekillenmesine, ışığın hareketinin yeniden tanımlanmasına sebep olacak gelişmeleri beraberinde getirebilir.