Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu TÜBİTAK, Avrupalı araştırmacılara, Türkiye'nin nanoteknoloji potansiyelini tanıttı. Kamu-özel sektör ortaklığındaki TURBO'nın Brüksel ofisindeki tanıtımda açılış konuşması yapan AB Komisyonu Nanoteknolojiler Dairesi Başkanı Renzo Tomellini, toplam 50.5 milyar euroluk 7'nci Çerçeve Programı'nda nanobilimler, nanoteknoloji ve farklı üretim tekniklerine 3.5 milyar euro ayrıldığını hatırlattı. Tomellini, 2014 yılına kadar yürürlükte kalacak 7'nci Çerçeve Programıyla bilgi ekonomisine dönüşüme yönelik projeleri destekleyeceklerini belirterek, "Harika fikirleriniz olabilir. Fakat zayıf yönetimle hiçbir işe yaramaz. Başarılı bir projede her araştırmanın, sonucun olumsuz çıkması durumunda izlenecek alternatifleri hazırlanmalıdır. Bizden destek alabilmeniz için yapacağınız araştırmayla ilgili mantıksal çerçevenin iyi hazırlanması gereklidir" dedi. Tomellini, nanoteknoloji alanında ABD'li araştırmacılarla işbirliği yapılmasını önerdi. Türkiye'den ODTÜ, Bilkent, Hacettepe Üniversitesi, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, DYO ve TOFAŞ'ın temsil edildiği tanıtıma çok sayıda Avrupalı araştırmacı katıldı. Yarın sona erecek etkinlikle Türkiye'nin araştırma ve teknoloji geliştirme kapasitesinin daha iyi tanıtılarak Avrupa üniversiteleri ve şirketleriyle işbirliği olanaklarının artırılması hedefleniyor. Kozmetik, tıp, enerji ve savunma sanayi başta olmak üzere bütün alanlarda kullanılan malzemelerin yapımın yeni bir boyut getiren nanoteknoloji, bilim dünyasında çığır açıyor. Bu teknolojiyle yapılan cep telefonları, güzellik kremleri, kıyafetler, kameralar ve gözlükler, teknolojinin sonsuzluğunu gözler önüne seriyor. AB'nin de 3.5 milyar euroluk bütçesi ile en büyük 4'üncü alan olarak kaynak ayırdığı nanoteknoloji, mikroteknolojiden sonraki en önemli teknolojik gelişme olarak değerlendiriliyor. Nanoteknoloji alanında Türkiye'yi dünya ile yarıştıracak Nanoteknoloji Enstitüsü Ankara'da açılacak. Bilkent Üniversitesi'nde bu ay çalışmalarına başlayacak UNAM-Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Enstitüsü'nde, aralarında savunma tekstil, otomotiv, inşaat, tıp ve biyoteknolojinin de bulunduğu hemen hemen her alanda hassas ürünler geliştirilecek. DPT'nin de katkıda bulunduğu enstitünün inşaatında 25 milyon YTL harcandı. Merkez, 8 bin 500 metrekarelik kapalı alanda toplam 62 laboratuvardan oluşuyor. Enstitünün malzeme bilimi ve nanoteknoloji araştırmaları için özel olarak tasarlanan 'akıllı binası' 7 kattan oluşuyor.


İlk olarak 1970'li yıllarda Norio Taniguchi tarafından kullanılan nanoteknoloji terimi, maddenin atomik, moleküler ve süpermoleküler düzeyde kontrol edilebilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bugün gelinen noktada nanoteknoloji ürünler, ilaç sanayinden kozmetiğe, biyomalzemelerden enerji üretimine kadar oldukça geniş bir alana yayılmış durumda. Henüz yeni bir teknoloji olmasına karşın yakın gelecekte bu teknolojinin gıda ürünlerine kadar yerleşmesi bekleniyor. Yalnızca teknoloji değil üretilen ürünlerde nano ölçeğe ilerlemeye başladı. Özellikle elektronik cihazlarda görülen bu ilerleme insanların giydiği kıyafetlerden tüm aksesuarlara kadar uzanıyor. Yapılan araştırmalar da nanoteknolojinin olası riskleri üzerine bazı varsayımlar da bulunuyor. Her yeni teknolojide olduğu gibi nanoteknolojide de zehirlenme, çevresel etki ve kıyamet senaryoları oluşturuluyor. Örneğin bu teknolojinin devlet halk özel sektör üçgeninde hangi noktada yoğunlaşması gerektiğine henüz karar verilemedi. Giyilebilir ürünlerde kullanılan nanoteknoloji henüz bizi bir Iron Man yani demir adam üretme noktasına götürmüyor. Fakat bilim kurgu olarak görülen bu örneğin yakın gelecekte gerçekleşmesi bekleniyor. Bu teknolojiye hali hazırda verilebilecek en iyi örnek ise 2014 yılında piyasaya sürülen Google gözlükleridir. Ortalama 600 3000 dolar arası bir fiyata satışa sunulan bu gözlüklerde çerçeve içerisine yerleştirilmiş 1,3 cm'lik ekran, kullanıcının internete ve diğer pek çok uygulamaya erişmesini sağlıyor. Ayrıca gözlüğün kullanımıyla birlikte istenilen yönde ve uzaklıkta görüntü netleştirilebiliyor. Giyilebilir teknolojinin bir diğer kullanımı ise şuan da piyasa da olmasa da beta hali sunulan ayakkabılardır. Bu teknoloji ile üretilen ayakkabılar hareket anında, hareket enerjisini elektrik enerjisine dönüştürerek mp3, cep telefonu ve diğer küçük aygıtların şarj edilmesini sağlıyor. Piezoelektrik olarak bilinen bu özellik, basınç etkisinde aracın elektrik potansiyeli yaratmasını amaçlıyor. Nanoteknolojinin bir başka boyutu ise sağlık sektöründe görülüyor. Aslında bu teknolojinin oluşumunda zarar görmüş organ ya da diğer aksamların onarılması amaçlanmaktaydı. Fakat bugün ki teknoloji ile henüz bu noktaya gelinemedi. Ancak geliştirilen akıllı eldivenler özellikle ameliyatlarda doktorlara büyük kolaylıklar sağlıyor. Öyle ki hassas algılayıcılar barındıran bu eldivenler ve izleme monitörleri işitme kaybından görme sorunu olan kişilere kadar pek çok fiziksel sorunu gideriyor. Oldukça geniş bir kullanım alanı olan nanoteknolojinin yakın gelecekte hayatımızın her kademesine girmesi bekleniyor.


Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi bilim adamları, zayıf El Nino ve sera gazlarının etkisiyle 2005'in, 1800'lerden beri kaydedilen en sıcak yıl olabileceğini söyledi. Okyanuslarda deniz suyu sıcaklığının değişmesiyle atmosferi etkileyen El Nino iklim olayının yanı sıra özellikle atmosfere yayılan zararlı gazların, sıcaklıkların artışında etkili olacağı belirtildi. NASA uzmanı James Hansen, son 30 yıldır, özellikle sera etkisi yapan gazlar nedeniyle sıcaklıklarda önemli bir artmış eğilimi görüldüğünü söyledi. Hansen, sera gazlarının etkisiyle dünya yüzeyinin uzaya yansıttığından daha fazla güneş enerjisini emdiğini kaydetti. Bugüne dek kaydedilen en sıcak yılın 1998 olduğu, 2002 ve 2003 yıllarının onu takip ettiği belirtildi. 2004 yılının ise dünyada ortalama 14 derece sıcaklıkla dördüncü sırada olduğu belirtildi. 1998'deki sıcaklık artışının, o yıl güçlü bir şekilde etkili olan El Nino'yla bağlantılı olduğu, 2002 ve 2003'de ise daha zayıf El Nino'ların sıcaklıkları yükselttiği kaydedildi. Bilim adamları, bu yıl da etkili olan zayıf El Nino ve sera gazlarının etkisiyle sıcaklıkların, iyice artarak, bugüne dek kaydedilen ortalama en yüksek seviyeye yükselebileceğini bildirdi. 1997-1998'de görülen sonuncu El Nino, öldürücü fırtınalara, sıcak hava dalgalarına, yangınlara, sellere, dona ve kuraklığa, tahmini 32 milyar dolarlık da zarara yol açmıştı.


Yeni başkanın en önemli hedefi Ay'a yeniden astronot gönderilmesi olacak. ABD'de teamüllere göre, başkanın ataması Senato'nun onayına tabi. Senato'nun da onay vermesiyle Dr. Griffin NASA'nın başına geçecek. Yıldız Savaşları projesinde görev alan Dr Griffin, Baba Bush döneminin öne çıkan uzmanlarındandı. Bilimsel kariyeri ile öne çıkan Dr. Griffin'in uzay, elektrik, fizik, inşaat mühendisliği ve iş idaresi alanlarında 5 adet master derecesi var. Dr. Griffin, halen askeri uzay teknolojileri alanında uzmanlaşan Johns Hopkins University'ye bağlı Applied Physics Laboratory'nin başkanlığını yürütüyor. Askeri işlevli uzay projeleri üreten bu merkezdeki çalışmaları ile Dr. Griffin, Bush hükümeti çevrelerinde yükselen isimlerden biri olmuştu. Dr. Griffin'in, Johns Hopkins University'de öğretim üyesi olmadan önce hükümetle işbirliği içinde yaptığı çalışmalar dikkat çekiyor. Dr. Griffin, CIA tarafından desteklenen In-Q-Tel şirketinin CEO'luğunu üstlenmiş ve uydulardan ulaşan milyonlarca verinin tasniflenmesini sağlayan bir yazılım geliştirmişti. Dr. Griffin, 1980'lerde de Baba Bush'un başkanlığı döneminde, NASA'da askeri projelerden sorumlu mühendis olarak çalışmıştı. Dr. Griffin 1986 yılında ise, dünya yörüngesinde füze sistemleri yerleştirilmesini öngören Pentagon'un 'Star Wars' programında çalışmıştı. George Bush 'yeni uzay vizyonu' olarak nitelediği politikası, 2020'de Ay'da insanlı bir uzay üssü kurulması ve Mars'a astronot yollanması gibi iddialı projeleri kapsıyor. Ayrıca mevcut uzay mekikleri emekliye ayrılarak, yerlerini çok daha gelişmiş Mars'a gidip gelecek uzay gemilerine bırakacak. Dr. Griffin ile birlikte çözüm bekleyen ilk dosyalardan biri de uzay teleskobu Hubble'ın tamiri sorunu. Başkan Bush, bilim çevrelerinin tepkisine karşın Hubble'ın kaderine terk edilmesi kararını almıştı. Hubble'ın yaşatılmasını isteyenler ise, bir kez daha bunu Dr. Griffin'in önüne koyacak. NASA'nın önceki başkanı Sean O'Keefe bir ay önce görevinden ayrılarak, Louisiana State University'ye rektör olmuştu.


ABD Başkanı George W. Bush NASA'nın başına askeri uzay uygulamalarında uzman Dr. Micheal Griffin'i atadı. Yeni başkan, Bush'un Mars'a insanlı uçuşlar yapılmasını öngören vizyonunu hayata geçirecek. Yeni başkanın en önemli hedefi Ay'a yeniden astronot gönderilmesi olacak. ABD'de teamüllere göre, başkanın ataması Senato'nun onayına tabi. Senato'nun da onay vermesiyle Dr. Griffin NASA'nın başına geçecek. Yıldız Savaşları projesinde görev alan Dr Griffin, Baba Bush döneminin öne çıkan uzmanlarındandı. Atamayla ilgili uzay ve havacılık çevrelerinden olumlu tepkiler gelirken, Dr. Griffin'nin Başkan Bush'un Mars ve Ay'a insan gönderme planını destekleyen bir isim olduğuna dikkat çekiliyor. Uzmanlar, Dr. Griffin'in Mars'a insanlı uzay uçuşlarının yapılması için başkan adına gayret göstereceğini dile getiriyor. Bilimsel kariyeri ile öne çıkan Dr. Griffin'in uzay, elektrik, fizik, inşaat mühendisliği ve iş idaresi alanlarında 5 adet master derecesi var. Dr. Griffin, halen askeri uzay teknolojileri alanında uzmanlaşan Johns Hopkins University'ye bağlı Applied Physics Laboratory'nin başkanlığını yürütüyor. Askeri işlevli uzay projeleri üreten bu merkezdeki çalışmaları ile Dr. Griffin, Bush hükümeti çevrelerinde yükselen isimlerden biri olmuştu. Dr. Griffin'in, Johns Hopkins University'de öğretim üyesi olmadan önce hükümetle işbirliği içinde yaptığı çalışmalar dikkat çekiyor. Dr. Griffin, CIA tarafından desteklenen In-Q-Tel şirketinin CEO'luğunu üstlenmiş ve uydulardan ulaşan milyonlarca verinin tasniflenmesini sağlayan bir yazılım geliştirmişti. Dr. Griffin, 1980'lerde de Baba Bush'un başkanlığı döneminde, NASA'da askeri projelerden sorumlu mühendis olarak çalışmıştı. Dr. Griffin 1986 yılında ise, dünya yörüngesinde füze sistemleri yerleştirilmesini öngören Pentagon'un 'Star Wars' programında çalışmıştı. George Bush 'yeni uzay vizyonu' olarak nitelediği politikası, 2020'de Ay'da insanlı bir uzay üssü kurulması ve Mars'a astronot yollanması gibi iddialı projeleri kapsıyor. Ayrıca mevcut uzay mekikleri emekliye ayrılarak, yerlerini çok daha gelişmiş Mars'a gidip gelecek uzay gemilerine bırakacak. Dr. Griffin ile birlikte çözüm bekleyen ilk dosyalardan biri de uzay teleskobu Hubble'ın tamiri sorunu. Başkan Bush, bilim çevrelerinin tepkisine karşın Hubble'ın kaderine terk edilmesi kararını almıştı. Hubble'ın yaşatılmasını isteyenler ise, bir kez daha bunu Dr. Griffin'in önüne koyacak. NASA'nın önceki başkanı Sean O'Keefe bir ay önce görevinden ayrılarak, Louisiana State University'ye rektör olmuştu.


Jüpiter veya Satürn'e gönderilmesi planlanan uzay aracının, 2017'de fırlatılması düşünülüyor. Bu uzay aracı, güneş sisteminin bu 2 en büyük gezegeninin uydularından 3'ünden 1'inin yörüngesine oturtulacak. güneş sisteminin ikinci büyük ayı olan Titan. Stern, bu 3 aydan hangisine araç gönderileceğine, bu yılın sonuna dek karar verilmiş olacağını kaydetti. 2015'de dünya yörüngesine bir uydu oturtulması planlanıyor. Kara enerjinin, evrenin giderek artan bir hızla genişlemesine yol açan esrarengiz güç olduğu düşünülüyor. Doğası henüz anlaşılamamış olan bu kara enerjinin, evrenin kabaca yüzde 70'ini oluşturduğu tahmin ediliyor. Bir başka uzay görev ise Güneş Halesini anlamayı amaçlıyor. Bu amaçla 2015 yılında güneş halesine ilk uzay aracı fırlatılacak. Güney çevresindeki bu bölge, güneş fırtınalarını yaratıyor. güneşin, iç kesimindeki faaliyetlerin araştırılacağını kaydetti. Stern'in verdiği bilgiye göre NASA, Ay'a araştırma robotları göndermeyi, ayrıca yeryüzünde kimi bilimsel misyonlar da planlıyor.


NASA, IRIS uzay aracından Güneş Atmosferine ilişkin çok ilginç ve ilgi çekici bilgiler elde etti. Elde edilen bilgilerde Güneş Atmosferinin yüzeyden daha sıcak olmasının nedenlerine bazı cevaplar bulundu. Güneş'ten parçacıkların nasıl aktığı ve patlama ile nasıl hızlandığı ile ilgili elde edilen yeni veriler, bilim insanlarına Güneş'in enerjiyi nasıl aktardığı konusunda önemli ipuçları sunuyor. Science dergisinde yayınlanan o bulgular ise hayli ilgi çekici görünüyor. Elde edilen bulgulara göre Güneş'in tahmin edilenden daha fazla karmaşık bir yapıya sahip olduğu, IRIS ve Heliofizik görevlerinden elde edilen veriler birleştirildiğinde Güneş ve Güneş sistemi üzerine önemli bir ilerleme kaydedileceği düşünülüyor. Sonuçlara göre atmosferin hemen altında olan ve daha önceki mekikler tarafından da gözlenen ısı paketlerinin sıcaklık değerinin 93.3333 0C olduğu doğrulanırken bu paketlerin solar ısı bombaları gibi davrandığı, hızlı enerji salınımı gerçekleştirdiği söylendi. IRIS'den alınan bir diğer bulgu ise IRIS ara yüz bölgesinde gözlemlenen solar materyaller üzerine. Bu yüksek çözünürlüğe sahip veriler solar atmosferin nasıl enerjize olduğu konusunda bilim insanlarına önemli bilgiler sunabilir. Yine solar aktif bölgelerde ilk kez görülen mini tornado benzeri yapılar 19 km hızla hareket ederek yüzeyin hemen üzerindeki ara bölgeye yayılıyorlar. Bu mini tornadoların Güneş atmosferine milyonlarca derecelik güç sağladığı belirtiliyor. IRIS'ten alınan son veriye göre, atmosfere ilerleyen nano patlama etkileri açıklanmaya çalışıldı. Büyük Güneş patlamaları, manyetik yeniden bağlanma mekanizması ile oluşurken manyetik alanlar patlama ile yeniden dizilmeye başlıyor. Bu olay sonucunda Uzaya ışık hızına yakın bir hızda parçacıklar yayılırken atmosfer ve kromosfer arasında farklı olayların gerçekleştiği görülüyor. İlerleyen dönemde IRIS verilerinin daha iyi bir şekilde yorumlanması ile ilginç sonuçlara ulaşılması bekleniyor.


NASA, Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in şimdiye dek çıkarılmış en ayrıntılı haritalarını yayınladı. Son derece ayrıntılı haritalar, Jüpiter'e 11 kasım 2000'de ulaşan Cassini uzay aracının dünyaya gönderdiği görüntülerin birleştirilmesiyle ortaya çıktı. Cassini'nin gönderdiği görüntüler siyah-beyazdı. Bilim adamları gezegenin çıplak gözle nasıl göründüğünün anlaşılabilmesi için haritaları sonradan renklendirdi. Uzay aracının Jüpiter'in yörüngesine oturduğu dönemde çektiği 36 görüntüden oluşan haritalar, kuzey ve güney kutuplarına bakışı içeren iki silindirik görüntüden oluşuyor. Satürn araştırmalarında kullanılmak üzere 1997'de fırlatılan Cassini, daha sonra Jüpiter'in çekimiyle savrularak yeniden yola çıktı ve 1 temmuz 2004'te Satürn'e ulaştı. Haritalar; kızıl ve beyaz bantlar halinde renkli bulutlar, Büyük Kızıl Benek, çok koridorlu kaotik bölgeler ve beyaz oval bölgeler gibi birçok değişik görüntüyü içeriyor. Bulutların büyük bölümü, Jüpiter'in yüzeyinde oluşan rüzgar ve türbülansın yarattığı esneme ve kıvrımlardan dolayı, damar ve dalga biçiminde görülüyor. Gökbilimciler, bu ay başında Jüpiter'in kızıl beneklerinin sayısının iki olduğunu açıklamış ve bir de Küçük Kızıl tespit ettiklerini duyurmuşlardı. Aslında her iki kızıl benek de gezegenin bulutsu tabakasında meydana gelen fırtınaların etkisi. Fakat bilim adamları henüz renklerinin nasıl oluştuğunu bilmiyor. Beneklerden büyük olanının, yaklaşık olarak Dünya'nın iki katı genişlikte ve 300 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Cassini, NASA'nın yanı sıra Avrupa Uzay Ajansı ve İtalyan Uzay Ajansı tarafından finanse edilen proje çerçevesinde 1997'de fırlatıldı ve Satürn'e ulaşmak için 3.5 milyar kilometre yol kat etti. Satürn'ün yörüngesine 30 haziran 2004'te giren Cassini, beraberinde taşıdığı Hyugens sondaj aracını da 24 aralık 2004'te Titan'ın atmosferine bıraktı.


Kuruluşunun 50. yılını kutlayan Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi , uzay çalışmalarının yanı sıra aynı zamanda her yıl milyarlarca dolara karşılık gelen ciddi bir uzay ekonomisi üretiyor. ANKARA NASA Başkanı Michael Griffin, kurumun 50. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen konferanslardan birisinde yaptığı konuşmada, ekonomik faaliyetlerinin 2005 yılında 180 milyar dolara ulaştığını belirterek, bunun yüzde 60'ının ticari ve hizmet sektörüne ait faaliyetler olduğunu kaydetti. Sadece yeni iş sahaları değil, daha önce varolmayan yeni pazarlar ve ekonomik büyüme olasılıkları yarattıklarını söyleyen Griffin, 50 yıl önce Soğuk Savaş kavramı içinde, uzaydaki askeri ve siyasi rekabetin bugün yerini ekonomik küresellik içinde uzayın keşfine bıraktığını belirtti. Griffin, aralarında kanserli tümörleri tespit edecek araçlarla tıbbi araştırmalar veya kalp defibrilatörünün icadı ya da bilgisayar teknolojisinin geliştirilmesi gibi birçok bilimsel çalışmanın NASA'nın teknolojik kapasitesi ile yapıldığını söyledi.


Yörüngede dönen NASA teleskopu, büyük bebek galaksilerin varlığını kanıtladı. California Teknoloji Enstitüsü tarafından 2003 yılında, galaksilerin 10 milyar yıllık evrimini incelemesi için Dünya yörüngesine oturtulan Galaksi Gelişim Kaşifi teleskopunun bulguları, yeni oluşan galaksiler olduğunu gösterdi. Araştırmacı Chris Martin, çok uzun süre önce büyük genç galaksilerin var olduğunu bildiklerini, ancak hepsinin Samanyolu gibi yaşlandıklarını düşündüklerini belirtirken, Bu galaksiler gerçekten yeni oluşuyorlarsa evrenin hala galaksi doğumlarına tanık olduğu söylenebilir dedi. Teleskopun bulgularında, 10 milyar yıldan önce var olan genç galaksilere benzeyen üç düzine parlak ve küçük galaksiler görülüyor. Araştırmacılar, bebek galaksilerin, Dünya'ya muhtemelen 2 ila 4 milyar ışık yılı uzaklığında bulunduğunu ve yaşlarının 100 milyonla 1 milyar arasında olabileceğini açıkladı. Bulguların, Samanyolu'nun genç bir galaksiyken nasıl göründüğüne ilişkin bilgi vermesi bekleniyor. Johns Hopkins Üniversitesi'nden Tim Heckman, Bu avlunuzda yaşayan bir fosil bulmak gibi bir şey. Bu tür galaksilerin neslinin tükendiğini düşünüyorduk, fakat gerçekte evrende yeni doğan galaksiler var dedi.


Son yılların tartışılan gezegeni Plüton'u incelemek üzere 19 Ocak 2006 yılında fırlatılan ve 28 Şubat 2007 yılında Jüpiter'in yanından geçen Yeni Ufuklar isimli insansız uzay aracı Plüton ve Uydularına uçuş yapan ilk araç olma özelliğini taşımaktadır. Belirlenen plana göre Temmuz 2015'de gezegene en yakın konuma ulaşacak olan The New Horizons, gezegenin yapısı ve atmosferini inceleyecek. The New Horizons içerisinde Plüton'un kaşifi olan Clyde Tombaugh'un küllerinin yer aldığı öğrenilirken uzay aracı ilk sinyalini uyandıktan sonra 6 Aralık 2014 tarihinde göndermiştir. Ocak ayı itibariyle yaklaşık 6 ay boyunca yapılacak incelemeler sonucunda merak edilen pek çok konu açığa çıkarılmış olacak. 2006 yılında fırlatılan ve 2007 yılında Jüpiter'in yanından geçen Yeni Ufuklar, en son uyku moduna alınmadan önce Ağustos ayında yeniden programlanmış ve 6 Aralık 2014 15:00'da uyku modundan çıktığını 90 dakikalık bir aradan sonra ilk sinyal ile kontrol merkezine iletmişti. Uzay Aracı tarafından gönderilen mesajın Johns Hopkins Üniversitesi'nde bulunan Uygulamalı Fizik Laboratuvarına yaklaşık 4 saat 25 dakikada ulaştığı belirtildi. İlk sinyalin gönderildiği uzaklığın 4.7 milyar km olduğu öğrenilirken sonda şuanda Plüton'dan yalnızca 260 milyon km uzaklıkta yer alıyor. Programın geliştiricilerinden birisi olan Mark Holdridge yıllar süren çalışmalar sonucunda beklenen anın geldiğini söylerken The New Horizons'un yolculuğun büyük kısmını (3 milyar km) uyuyarak geçirdiğini belirtti. 2006 yılından itibaren titizlikle takip edilen çalışmalar, uyku modunda olmasına rağmen sondanın sorunsuz bir şekilde ilerlemesini sağladı. 2007 yılından itibaren günümüze kadar 18 kez uyandırılan sonda enerjinin daha verimli kullanılabilmesi ve olası aşınmaların önlenmesi için uyku moduna alınıyor. Ortalama uyku modlarının 36 ile 202 gün arasında değiştiği öğrenilirken uyku modunda yalnızca konum bildiren sinyallerin alındığı söyleniyor. Ortalama bir piyano boyutlarına sahip olan uzay aracı toplamda 478 kg ağırlığa sahiptir. 15 Ocak 2015 Temmuz 2015 arasında görev yapması planlanan Yeni Ufuklar, yedi adet bilimsel aygıtı üzerinde taşıyor. Bu aygıtlar kızılaltı ve morötesi tayfölçer, renkli kamera, yüksek çözünürlüğe sahip teleskopik kamera ve kozmik toz algılayıcıdan oluşuyor. 2005 yılında keşfedilen Eris'ten sonra Plüton'un bir gezegen olup olmadığı, yapılacak incelemeler sonucunda daha net bir şekilde anlaşılacak.


Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi tarafından yapılan açıklamada, bir kara deliğin inanılmaz boyutta bir miktarı soğurmaya devam ederek, önemli bir güç ve MS 0735 adı verilen bir galaksiler grubunun merkezindeki iki dev kabarcığın baskısıyla büyük miktarda gaz püskürttüğü belirtildi. Yörüngedeki Chandra X ışını gözlemevinin teleskobu ve Ulusal Radyo Astronomi Gözlemevi'nden gökbilimcilerin tespitine göre, 2,6 milyar ışık yılı uzaklıktaki bu dev kara delikten 100 milyon yıldır gaz çıkıyor. Amerikalı gökbilimciler, kara deliğin göreceli olarak, 12 milyar ışık yılı uzakta olduğu bilinen diğer galaksilere oranla daha yeni olduğunu, söz konusu iki kabarcığın veya kozmik boşluğun belirgin kuyruğunun bu kara deliğin kısa zamanda önemli bir miktar uzay cismini yuttuğunun anlaşıldığını kaydettiler. Bu keşfin evrendeki böylesi olayların tespitinde X ışını teleskoplarının önemini ortaya koyduğunu belirten Massachusetts Institute of Technologie öğretim üyesi Michael Wise, şimdiye dek MS 0375 galaksiler grubunun ortasındaki kara deliğin bu kadar büyük bir güçle gaz püskürttüğü hakkında hiçbir fikirleri bulunmadığını söyledi.


ABD Havacılık ve Uzay Dairesi , Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderilecek bir bilgisayara sabotaj iddiasının ardından, astronotların sarhoş uçtukları iddiasıyla iyice karıştı. Bir süre önce, astronotlar arasındaki "aşk üçgeni"nde bir kadın astronotun diğerine saldırması ve tutuklanmasıyla başlayan olaylar zincirine son olarak, Aviation Week&Space dergisinin "astronotların uçuşa alkollü çıktığı" iddiası eklendi. Derginin NASA içinde yapılan bir soruşturma raporuna dayanarak web sitesinde verdiği haberde, en az iki kez astronotlara sarhoş uçma izni verildiği ve başka astronotlara da güvenlik riski oluşturacak kadar çok içkili oldukları uyarısı yapıldığı iddia edildi. Bu olayların hangi uçuşlarda meydana geldiğini belirtmeyen dergi, iç soruşturmada, mürettebatın uçuştan 12 saat öncesinde alkol tüketmeme kuralına uymadığının ve yüksek miktarda alkol tükettiğinin belirtildiğini yazdı. Bir NASA yetkilisi, raporda böylesi ayrıntılar bulunduğunu doğrularken, bunların isim belirtilmeden yapılan görüşmeler olduğunu söylemekle yetindi. NASA'nın, bu astronotların sağlığıyla ilgili bu raporu bugün ele alması bekleniyor. NASA, aşk üçgeni skandalında hakkında adam kaçırma ile hırsızlık ve saldırıdan dava açılan Lisa Nowak adlı astronotu görevden aldıktan sonra, astronotların davranışlarıyla ilgili bir iç soruşturma başlatmıştı. Discovery uzay mekiğinin eski astronotu Nowak, şubat başında, her ikisi de evli olmasına karşın birlikte olduğu William Oefelein adlı astronotla ilişkisi bulunduğundan şüphelendiği Amerikan Hava Kuvvetleri subayı Colleen Shipman'a "haddini bildirmek" amacıyla Teksas'tan Florida'ya bin 500 km yol kat etmişti. Nowak, eylülde yargıç karşısına çıkacak. Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi, dün Endeavour uzay mekiği ile 7 Ağustos'ta UUİ'ye gönderilmesi planlanan bir bilgisayarın kablolarının bilerek ve isteyerek kesildiği iddiasıyla soruşturma açmıştı.


ABD Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, güneşin daha önce hiç görülmemiş görüntülerini yayınladı. Görüntüler güneşin manyetik alanının düşünülenden çok daha dinamik olduğunu ortaya koyuyor. Yeni görüntüler altı ay önce fırlatılan 'Hinode' uydusundan alındı. Konuya ilişkin bilgi veren NASA yetkilileri, görüntülerin güneşin farklı katmanlarını yansıttığını belirtti. Görüntüler, güneş üzerinde meydana gelen manyetik kasırgaları gözler önüne seriyor. 8 kilometre uzunluğunda olduğu tahmin edilen manyetik dokular, birkaç dakikalık süre içerisinde büyük bir hızla yer değiştiriyor. Yetkililer bunun ilk kez görüntülendiğini belirtiyor. Uzmanlara göre bu görüntüler güneşin manyetik alanının sanıldığından çok daha dinamik olduğunun kanıtı. 8 kilometre uzunluğunda olduğu tahmin edilen manyetik dokular, birkaç dakikalık süre içerisinde büyük bir hızla yer değiştiriyor. Yetkililer bunun ilk kez görüntülendiğini belirtiyor. Uzmanlara göre bu görüntüler güneşin manyetik alanının sanıldığından çok daha dinamik olduğunun kanıtı.


Satürn'ün en büyük ve yoğun atmosfere sahip tek doğal uydusu olan Titan, yaşadığımız gezegen dışında yüzeyinde kararlı sıvı yer alan tek gökcismi olarak bilinmektedir. 25 Mart 1655 tarihinde Christiaan Huygens uyduda, büyük su kütleleri halinde görünen okyanusların, metan gazının sıvı hali olduğu tespit edilmiştir. Yine oldukça kalın bir atmosfere sahip olan ve Dünya'nın ilk dönemlerine benzetilen uydu, NASA tarafından gönderilen uzay aracı sayesinde çok daha yakından incelenmeye başlamıştır. Uzay aracı ve NASA verilerine göre uyduda canlıların olabileceği düşünülürken özellikle su kütlelerinde deniz canlılarının yaşadığı düşünülüyor. Öyle ki Terraforming olarak adlandırılan ve Dünyalaştırma, yeryüzü şekillendirme olarak da bilinen çalışma alanında, tasarılar arasında yer alan uydulardan biri de Titan'dır. Dünyalaştırma ya da yeryüzü şekillendirme olarak adlandırılan bu olay ise henüz uygulamada olmasa da gezegen ya da uyduların Dünya'ya benzetilmesi yani insan yaşamına uygun haline getirilmesi olarak tanımlanıyor. Yukarıda kısaca Titan ve Dünyalaştırma projesi hakkında bilgi verdikten sonra geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir habere değinmek istiyoruz. Discovery'de yayınlanan haberde NASA'nın, Titan'ın sahip olduğu atmosfer ve yüzeyinde yer alan okyanuslar nedeniyle daha yakından incelenmesi gerektiğini ve bu amaçla uyduya bir denizaltı gönderileceğini söyleniyor. Titan'ın Dünya ile benzer koşullara sahip olması ve hatta hem atmosfer yoğunluğu hem de azot oranı nedeniyle Dünya'nın ilk dönemelerine benzemesi bu çalışma açısından önem taşıyor. Yukarıda da söz edildiği gibi uyduda yer alan büyük su kütleleri, metan gazının sıvı halinden oluşurken Titan'ın büyük sırrının keşfedilebilmesi için denizlere girilmesi gerektiği düşünülüyor. Titan, Güneş sistemimizde yer alan gezegen ve diğer uydulardan farklı olarak Dünya'dakine benzer bir şekilde su döngüsüne sahiptir. Bir anlamda yaşama elverişli koşulların yer aldığı bu uydu da hali hazırda sahip olduğumuz imkanlar ile yaşayamıyor olsak da bulunacak canlı bir organizma, insanlığın yüzyıllardır süregelen arayışının çok daha geniş bir alana yayılmasını sağlayabilir.


Eldiven yarışmasını, 45 yaşındaki mühendis kazandı. NASA'nın astronotlarının ellerini hemen yoran ve yara eden eldivenlerin yerine daha iyisinin tasarlanması için açtığı yarışmayı 45 yaşındaki mühendis Peter Homer kazandı. NASA'nın Astronot Eldiveni Yarışmasında bir uluslararası mühendis ekibiyle giysi tasarımcılarını geride bırakarak 200 bin dolarlık ödülü kazanan Peter Homer, birinci olan tasarımında, piyasada rahatlıkla bulunan ve yapı marketleri ile eBay gibi yerlerdan satın alınabilecek malzemeleri kullandı. Latex mutfak eldivenleri gibi matareyallerden yararlanan Maine'li mühendis Homer, Kazandığımı duyunca biraz şaşırdım ama çok sevindim. Parayı gıda ve tut-sat ödemelerim için kullanacağım dedi. Astronot eldivenlerinde sorun yaşayan NASA'nın program müdürü Ken Davidian, kullanımdaki eldivenlerin astronotların ellerini yorduğunu ve yaraladığını belirterek, uygun eldiveni yapmanın çok zor olduğunu söyledi. NASA yetkilileri, yarışmada birinci olan Homer'in tasarımının astronotların yeni eldiveni olarak kullanılıp kullanılmayacağı konusunda bilgi vermediler. Eldivenlerin içine yavaşça su pompalanan yarışmada, Homer'in 9.6 kilo basıncı karşılayan tasarımı birinci oldu.


NASA'nın yer çekimi uydusu Gravity Probe B'nin gönderdiği veriler, ünlü fizikçi Albert Einstein'ın teorisini doğruladı. Bilim adamları, Einstein'ın görelilik kuramının iki etkisini ölçmek üzere aşırı hassas dört jiroskop kullanan Gravity Probe B'nin gönderdiği verilerin Einstein'ın iki kilit kuramından ilkini doğruladığını, diğerinin doğruluğunun anlaşılması için de 8 aylık bir çalışma gerektiğini belirttiler. Florida'daki Jacksonville'de düzenlenen fizik konferansında araştırmanın ayrıntılarını açıklayan bilim adamları, Einstein'ın ünlü görelilik kuramının, lastik bir örtü üzerine ağır bir bovling topu yerleştirilmesi örneğiyle anlatılan jeodezik etkinin doğruluğunun bu verilerle kanıtlandığını kaydettiler. Einstein kuramına göre, çerçeve sürükleme tanımıyla da tabir edilen bu örneklemede, Dünya gibi dev bir cismin kendi çevresinde uzayın ve zamanın şeklini değiştirdiğini anlatmak için, bowling topunun en alt bölüme kadar oturarak, kendi çevresi boyunca lastik örtünün şeklini bozması örneği veriliyordu. Jeodezik etkiyi anlatmak için verilen bu örnekte, bovling topu dönmeye başladığında, lastik örtüyü etrafına doğru çekmeye başlaması gibi Dünya'nın da yerel uzayı ve etrafındaki zamanı, döndükçe çok hafif de olsa sürüklediği savunuluyordu. Bir yıllık bir süreçte jiroskopun dönme açısında ancak bir dakika kadar bir değişikliğe neden olabilecek bu etkiyle ilgili olarak, araştırmanın başında yer alan ABD'nin Stanford Üniversitesi'nden Profesör Francis Everitt, yer çekimi uydusunun jiroskoplarından elde edilen verilerin, Einstein'ın görelilik kuramının jeodezi etkisini teyit ettiğini belirtti. Stanford öğretim üyeleri, çerçeve sürükleme olarak adlandırılan etkiyle ilgili olarak araştırmalarını bu veriler üzerinde sürdürüyorlar. Bununla ilgili sonuçların 8 ay sürecek araştırmanın ardından bu yıl sonunda elde edilmesi bekleniyor. Gravity Probe B yer çekimi uydusu 20 Nisan 2004'de California'dan fırlatılmıştı.


Ay'a 2020 yılında yeniden gitmeyi planlayan NASA'nın Dünya'nın uydusunu keşfederken kullanacağı aracın tasarımı ve üretimi tamamlandı. Johnson Uzay Merkezi'nde bir tasarım ekibi tarafından 1 yılda geliştirilen yeni ay aracına Chariot adı verildi. CAPE CANAVERAL NASA robot programında 17 yıldır çalışan Lucien Junkin'in başmühendis olarak çalıştığı projede geliştirilen araca, Ay Kamyonu adını da veren mühendisler, bu aracın tasarım ve üretiminde özellikle Mars'a yalnızca 3 aylığına gönderilmelerine karşın 4 yıldır görev başında bulunan ikiz araçlar Spirit ve Opportunity'den esinlendiler. Ay'a ilk astronotları taşıyan Apollo füzesine çok benzeyen yeni Orion adlı kapsülün tasarım süreci de sürerken, Ay'da kurulacak koloninin astronotlarını keşifleri sırasında taşıyacak yeni araç, eskiden kullanılandan epeyce farklı görünüyor. İlk kuşak Ay aracının 4 tekerleğine karşılık, birbirinden bağımsız 6 tekerleği bulunan Chariot'un tasarım ve üretiminde, 1972 yılı aralık ayında Ay'ı en son ziyaret eden Harrison Schimitt ve Gene Cernan adlı astronotların öneri ve deneyimlerinden büyük ölçüde yararlanıldı. Tam donanımlı bir astronotun Dünya ağırlığıyla yaklaşık 250 kilo olacağı yeni Ay seferinde yaklaşık 1 ton taşıyabilecek Chariot, saatte 13 kilometre hızla astronot John Young'a ait Ay yüzeyindeki hız rekorunu da rahatlıkla kıracak biçimde saatte 25 kilometre hızla yol alabilecek. Ay yüzeyinde saatte 9.6 kilometre hızla toplam 35 kilometre yol yapan, 110 kilo kaya ve toprak taşıyan, 2 bin 400 fotoğraf çeken astronot Scmhmitt'in, yerçekimi Dünya'nın 6'da 1 olan Ay'da saatte 25 kilometreden daha hızlı yol almanın, aracın çok yükseğe sıçramasına ve kontrolden çıkmasına neden olabileceği uyarısı gözönüne alındı.


Bilindiği gibi son yıllarda gerek yüksek harcamalar gerekse de ihtiyaç duyulan büyük bütçeler nedeniyle ABD hükümeti, NASA tarafından düzenlenen uzay mekiği görevlerini sonlandırmış ve özel taşımacılık gibi tüm konular özel şirketlere bırakılmıştı. Başta uzay turizmi olmak üzere pek çok alanda faaliyet gösteren SpaceX şirketi, Falcon 9 roketi aracılığıyla fırlatılan Dragon uzay aracıyla, özel sektöre tanınan bu görevi başarıyla tamamladı. Uzun bir süredir istasyonda yer alan astronotların hem malzeme hem de araç sıkıntısı çektiği dile getirilmiş ancak politikalar nedeniyle ilerleme kaydedilememişti. Butch Wilmore, istasyonda yer alan astronotların yeni yıl hediyeleriyle birlikte ihtiyaç duydukları tüm araçları Dragor uzay aracı ile teslim ettiklerini söyledi. SpaceX şirketine bağlı Dragon uzay aracı, istasyonda astronotların uzun süreli gıda ihtiyaç malzemesi sıkıntısını sonlandırdı. Toplamda 2300 kg ağırlığa ulaşan araçlar oldukça başarılı bir birleşme sonucunda teslim edildi. Şirket, iniş sonrasında yapmış olduğu açıklamada Falcon 9 roketine bağlı ek parçaların, okyanus üzerinde yer alan platforma inmesinin beklendiği ancak bu planda başarılı olunamadığı dile getirildi. Bugün, pek çok uçuşta, hem inişin yeterince başarılı olmaması hem de ayrılan parçaların geri kullanılamayacak biçimde zarar görmesi nedeniyle, bu tür bir uygulamaya gidildiği düşünülüyor. Öyle ki Falcon 9'dan ayrılan parça, hazırlanan platformu tutturmuş olmasına rağmen yaptığı sert iniş nedeniyle büyük oranda zarar gördü. Hali hazırda NASA'nın sahip olduğu teknoloji ve imkanlar ile tüm bu görevleri başarıyla tamamlayabileceğini biliyoruz. Fakat son yıllarda değişen ABD politikaları nedeniyle NASA'nın uzay mekiği görevleri askıya alınmış durumda. NASA'nın planlarına göre şu anda yalnızca mühimmat teslimatı yapabilen bu kapsüllerin gelecekte insan taşıması ve hatta kalkış sonrasında astronotla birlikte istasyona bağlı kalması gerekiyor. Bunun sağlanması durumunda hem olası kaçış senaryoları sorunsuz yapılacak hem de ekstra taşımacılık maaliyetleri sona ermiş olacak.


Bazı özel durumlarda sıcak su soğuk sudan daha hızlı donar. Bu tarih boyunca Aristo ve Descartes gibi farklı kişilerce de gözlemlenen bir durum olsa da ismini 1963 yılında bunu tekrar dile getiren Erasto Npemba'dan almaktadır. Erasto Npemba, okuduğu liseye bir seminer için gelen Denis G. Osborne'a Eğer 35 derece ve 100 derece sıcaklıkta aynı miktarda suyu dondurucuya koyarsak bu sulardan 100 derecede olanı daha önce donar. Neden? diye sorar. Bunun üzerine bu olayı kontrollü deneyler ile test eden Osborne, durumun gerçekten böyle olduğunu görür ve Npemba ile bu durum üzerine 1969 yılında bir makale yayınlarlar. Buharlaşma Başlangıçta sıcak olan su soğuk suyun sıcaklığına gelene buharlaşmanın etkisi ile bir miktar su kaybedecektir. Bu başlangıçta sıcak olan suyun kütlesinin azalmasına neden olacak ve bu da daha hızlı donmasını sağlayacaktır. Bu durumda başlangıçta soğuk olan sudan daha erken donmuş olacak ancak daha az buz miktarı içerecektir. Ancak bu bazı durumlarda çözüm üretmiş gibi görünse de kapalı kaplarda yapılan deneylerde de görülen Npemba etkisini açıklayamamaktadır. Çözünmüş gazlar Sıcak su soğuk suya nazaran daha az çözünmüş gazı bünyesinde barındırır. Bu durumda, başlangıçta sıcak su da soğuk suya nazaran daha az çözünmüş gaz olacaktır. Bu durumun ise daha hızlı donmaya neden olabileciği öne sürülmüştür. Ancak bu da tam olarak kanıtlanamamıştır. Konveksiyon Su soğurken konveksiyon akımları ve dengesiz bir ısı dağılımı oluşacaktır. Çoğu durumda sıcaklık arttıkça yoğunluk azalacak ve suyun yüzeyi aşağılara göre daha sıcak olacaktır. Eğer su sıcaklığını temel olarak yüzeyden kaybederse sıcak yüzeye sahip olan su daha hızlı ısı kaybedecektir. Bu da sıcak suyun daha hızlı donmasına neden olabilir. Ancak bu da Npemba etkisini açıklamak için tek başına yeterli değildir. Çevre Sıcak ve soğuk su arasındaki fark, sulardan ziyade, ektiledikleri çevreden kaynaklanır. Başlangıçta sıcak olan su çevreyi daha karışık bir şekilde etkileyebilir ve bu da soğuma sürecini etkileyebilir. Örneğin su dolu kapların konulduğu yüzeydeki buz tabakası sıcak su dolu kap tarafından eritilebilir ve daha etkili bir soğuma sağlanabilir. Ancak Npemba etkisi için bu da yeterli bir açıklama değildir. Bu yetersiz açıklamalardan sonra Nanyang Teknoloji Üniversitesi'nden Xi Zhang, Zengsheng Ma ve Chang Q Sun Npemba etkisini açıklamıştır. Bu araştırmacılara göre Npemba etkisi suyun sahip olduğu farklı bağların sahip olduğu özellikler nedeniyle gerçekleşmektedir. Bir su molekülü kovalent bağlı büyük bir oksijen atomu ve küçük iki hidrojen atomunu içermektedir. Su moleküllerini bir arada tutmak için de hidrojen bağları da önemli bir rol oynamaktadır. Bir moleküldeki hidrojen atomu diğer bir moleküldeki oksijen ile yakınlaşır ve ona bağlanır. Hidrojen bağları kovalent bağlara göre göre daha zayıf ancak van der Waals kuvvetlerine göre ise daha güçlüdür. Hidrojen bağları sayesinde suyun kaynama noktası benzer molekül yapısına sahip diğer sıvılara göre daha yüksektir. Xi ve arkadaşlarına göre Npemba etkisi de bu hidrojen bağlarından kaynaklanmaktadır.Hidrojen bağları su moleküllerini bir arada tutar ve O-H kovalent bağları gerilirek enerji depolar. Su ısıtıldıkça, hidrojen bağları gerilir ve su molekülleri ayrılmaya başlar. Bu ise kovalent bağların büzülmesine ve depolanan enerjinin açığa çıkmasına neden olur. Burada önemli olan nokta enerjinin açığa çıkma süreci soğuma sürecine eşdeğerdir. Öyle ki Xi ve arkadaşları sıcak suyun bu özelliğinden ötürü soğuk suya nazaran daha hızlı soğuyacağını söylemektedirler. Bu ise Npembda etkisini diğer önerilere göre daha iyi açıklamaktadır. Teşekkür ederiz. Sayılarda bir karışıklık olmuş. İlgili hata düzeltildi.


Neptün güneşe Plüton'dan sonraki en uzak gezegendir. Neptün'ün yörüngesi Plüton gezegenin yörüngesi ile kesiştiği için güneş etrafındaki turunun bir bölümünde Plüton gezegeninin arkasında kalarak güneşe en uzak gezegen olur. Fakat Plüton'a göre daha kısa süre arkada kaldığı için, Güneşe en uzak ikinci gezegen olarak kabul edilir. Gezegenin bulunması tamamen matematiksel hesaplamalara dayanmaktadır. Uranüs gezegeninin yörüngesinde ki düzensizlikleri inceleyen Le Verriner, 1845 yılında Uranüs gezegeninin yörüngesindeki düzensizliklerin daha dışarıdaki bir gezegenden kaynaklandığını buldu ve yaptığı hesaplamalar sonucunda elde ettiği koordinatları Galle adındaki astronoma bildirdi. Galle elindeki verilere dayanarak yaptığı çalışmalar sonucunda 1846 yılında Neptün gezegenini gözlemlemeyi başardı. Güneşe olan uzaklığından dolayı Neptün gezegeni hakkında kesin bilgiler bulunmamaktadır. Fakat gezegenin yakınlarından geçen Voyager 2 uzay sondasından alınan bilgilere göre, gezegen 22300 km lik yarı çapa sahiptir ve kendi ekseni etrafındaki dönüşünü 17.24 saatte tamamlamaktadır. Neptün gezegeninin bilinen iki uydusu bulunmaktadır. Bunlardan 2000 km yarı çaplı Tirion 1846'da Lassel tarafından bulunmuştur. Gezegenin ikinci uydusu olan Nereid ise 1949 yılında Kuiper tarafından keşfedilmiştir. Nereid güneş sistemindeki en büyük dış merkezliliğe sahip olan uydudur. Bu neden uydunun Neptün'den uzaklığı 1.3x10 6 km ile 9.8x10 6 km arasında değişmektedir. Tüm büyük gezegenlerde olduğu gibi Neptün gezegeninin de çevresinde halkalar bulunmaktadır. Bu halkalar tam olarak ilk kez Voyager 2 uzay sondası ile gözlenmiştir. Le Verrier, Adams, Galle gibi halkaların isimleri gezegen hakkında çalışma yapmış olan kişilerin adlarından alınmıştır. En dıştaki halka olan Adams halkası dört halkanın sicim gibi burulmasından oluşmuştur. Yoğunluğu yüksek olan bu halkanın genişliği 1000 km kadardır.


Güneş'ten çok uzakta bulunan Neptün gezegeninin soğuk atmosferinin şaşırtıcı derecede hareketli olduğu tespit edildi. Uluslararası bir astrofizik ekibi tarafından, Şili'nin La Silla bölgesinde bulunan ve bir kızılötesi gözlem cihazı ile Avrupa gözlem teleskobu ile yapılan bu gözlemin sonuçları Astronomy ve Astrophysics dergisinde de yayımlanacak. Bilim insanları, Güneş'ten 4,5 milyar km uzaklıkta bulunan (Dünya 150 milyon km uzakta) bu gezegenin güney kutbundaki aşırı bol metan miktarının, kuzey kutbundan 8 kat fazla olduğunu biliyor, ancak bunun nedenini açıklayamıyorlardı. Dev teleskopla elde edilen görüntüleri analiz eden ve bu gizemi sonunda çözmeyi başaran astrofizikçiler, bu olaya, genelde ortalama sıcaklığı sıfırın altında 220 derece olan Neptün atmosferindeki sıcaklık farkı ve güney kutbundaki aşırı sıcaklığın neden olduğunu tespit ettiler. Böylece, diğer bölgelerin troposferlerinde buz biçiminde olan metan gazı, buranın stratosferinde gaz haline dönüşüyor. Bilim insanları, Güneş'in çevresini 165 yılda dönen gaz gezegeni Neptün'ün güney kutbunun bu nedenden ötürü 40 yıldan bu yana güneşli olduğunu belirterek, gözlemlerinde, sıcaklığı bitişiğindeki bölgelerden 3 derece daha yüksek bir sıcak nokta tespit ettiklerini açıkladılar. Araştırmacılar, bu hareketliliğin Neptün'ün atmosferinin, Güneş'e daha yakın olan diğer gaz devleri Jüpiter ve Satürn'ün atmosferlerine oranla daha aktif olabileceğini gösterdiğini belirterek, 80 yıl sonra Neptün'ün kuzey kutbuna yaz geldiğinde, durumun tersine dönerek güney kutbundaki aşırı metan gazının kuzey kutbuna gitmesini gözlemleyebileceklerini kaydettiler.


Gerçekten bir düzlem üzerinde bir cisim kaydırılmak istenirse, cismin kısa bir süre gittikten sonra yavaşlayıp durduğu gözlenir. Bu gözlem dış bir kuvvet olamadığı sürece kaymanın olmadığı düşüncesini destekler. Galileo yaptığı deneylerde bu inancın gerçek olmadığını gösterdi. Eğer cisim ve onun üzerinde durduğu düzlen pürüzsüz hale getirilirse ve cisim yağlanırsa, cismin hızının daha yavaş azaldığı ve cismin daha ileride durduğu gözlenir. Buna göre, cismin kayması yavaşlatıcı, yani bütün sürtünmeler, ortadan kaldırılırsa, cismin değişmez bir hızla yoluna bir doğru boyunca sonsuza değin devam sonucu çıkar. Galileo'nun vardığı sonuç bu idi. Ona göre, bu cismin hızını değiştirmek için bir dış kuvvet gerekir; ama belli bir hızda giden cismin hızını koruyabilmesi için bir kuvvete gerek yoktur. Mesela bir sandığı bir düzlemde ittiğimiz durum için, ellimizin verdiği itme sandığa bir hız kazandırır, fakat düzlem sandığa bir kuvvet uygulayarak onu yavaşlatır ve durdurur. Her iki kuvvette hızda bir değişim, yani bir ivme oluşturur. İşte Galileo'nun bulduğu bu gerçeği, Galileo'nun öldüğü gün doğan Isaac Newton bir evrensel yasa olarak 1686 da yazdığı Princiria Matematika Philosoph Naturalis adlı kitabında ortaya koydu. Herhangi bir cisim üzerine bir kuvvet etki etmiyorsa, yada etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırsa, cisim durumunu değiştirmez; yani duruyorsa durur, deviniyorsa yani hareket ediyorsa, devinimini bir doğru boyun devam ettirir. Bir başka deyişle, cisim dengelenmiş kuvvetler etkisinde ise duruyorsa durmaya, hareket ediyorsa hareket etmeye devam edecektir. a) Duran bir cisme bir kuvvet etki etmedikçe cisim yine hareketsiz kalır. Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfır (R=0) ise, cisim o anki durumunu korur. Bir cisim için net kuvvet 0 ise a = 0 olur. b) Hareketli bir cisme bir kuvvet etki etmezse, cismin hızı ve yönü değişmez. Cisim hareket ediyorsa düzgün doğrusal yani sabit hızlı olarak hareketine devam eder. Dışarıdan uygulanan bir kuvvetin etkisinde olmayan bir cismin durgun halde kalır yani hareketsiz olur yada sabit bir hızla hareket eder. Hızın sabit olması doğal olarak ivmenin sıfır olmasını gerektirir. Newton'un bu birinci yasası gözlem çerçevelerini de tanımlar. Çünkü genel olarak bir cismin ivmesi, yani hızındaki değişim belli bir gözlem çerçevesine göre ölçülür. Newton'un birinci yasasına çoğu kez eylemsizlik yasası denir ve bunun geçerli olduğu gözlem çerçevelerine eylemsizlik gözlem çerçeveleri denir. Bu çerçeveler durağan yıldızlara göre duran yada düzgün değişmez bir hızla giden gözlem çerçeveleridir. Newton'un birinci yasasında görüldüğü gibi, bir cismin durması veya değişmez bir hızla gitmesi arasında fark yoktur. Buna göre, bir eylemsiz çerçevede durduğu gözlenen bir cisim, başka bir çerçeveden bakılınca değişmez bir hızla gider görünür. Her iki çerçeveye göre de cismin bir hızı yoktur. Her iki çerçeveye göre de hız değişmez. Buna göre her iki çerçevedeki gözleyici de cismin üzerine bir kuvvet etkidiği yada, etki eden kuvvetlerin bileşkesinin sıfır olduğu bulunur. 1) Bütün durumlarda ivmenin doğrultusu kuvvetin doğrultusu yönünle aynıdır.Bu sonuç, cisim başlangıçta durgunda olsa, herhangi bir hızla belli doğrultuda gitse de doğrudur. 2) Belli bir cisim için kuvvetin şiddetinin, ivmenin oranı değişmez kalmaktadır. F = m . a eşitliğinde görüldüğü gibi kütle, uygulanan kuvvete karşı cismin kazanacağı ivmeye karşı koyan bir nicelik olarak ortaya çıkmaktadır. Yani, aynı bir kuvvetle kütlesi küçük olan bir cisim daha büyük bir ivme, kütlesi büyük olan bir cisim ise daha küçük bir ivme kazanır. Sözgelimi duran yada hiç değişmeyen bir hızla giden otomobilin (~ 1500 kg) hızında, saniyede 5 m/s lik bir hız değişimi sağlayabilmek için 7500 N luk bir kuvvet gerekirken, aynı hız değişimini bir kamyonda (~2000 kg) sağlayabilmek için 2500 N luk bir kuvvet gerekir. Bu yönüyle kütle, devinime karşı koyan bir niceliktir; başka bir deyimle, ötelenme devinimindeki değişime karşı koyar.Bu açıdan kütleye, öteleme eylemsizliği de denir. Newton'un ikinci yasası olarak bilinen F = m . a eşitliği vektörel bir eşitliktir. Bir cisme aynı anda çeşitli doğrultularda, çeşitli büyüklüklerde bir çok kuvvet etki ettiğinden, cisim bunların bileşkesi yönünde bir ivme kazanır. Devinim tek boyutta ise bu durumda kuvvetler de tek doğrultuda olacağından, kuvvetlerin büyüklüklerinin cebirsel toplamının kütleye oranı, ivmenin değerini verir. Devini iki boyutta ise bu durumda kuvvetler x,y bileşenleri bulunur., bunların cebirsel toplamının kütleye bölümü o yöndeki ivme bileşenini büyüklüğünü verir. - İvme uygulanan kuvvetle doğru orantılıdır ve kuvvet yönündedir. - Cismin momentumunda zamana göre değişiminin oranı, cisme etkiyen kuvvetle doğru orantılıdır. Günlük yaşantımızda bir cisme bir kuvvet uygulanması söz konusu olduğunda, onun herhangi bir yolla itilmesi yada çekilmesi aklımıza gelir. Sözgelimi asılı bir mıknatıs çubuğunu yaklaştırdığımızda aynı adlı kutuplar karşı karşıya geldiğinde, asılı mıknatısın bizden uzaklaşacak yönde gittiğini; ters adlı kutupların karşı karşıya gelmesi durumunda asılı olan mıknatısın bize doğru geldiğini görürüz. Her iki durum için elimizdeki mıknatısın, asılı olan mıknatısa bir kuvvet uyguladığını ve bunun sonucu olarak asılı mıknatısın devinime başladığı söyleriz. Bunun yanında, elimizde tuttuğumuz mıknatısın da, diğer mıknatısa yaklaştırılırken çekilip ittiğini hissederiz. Doğadaki bütün gerçek kuvvetler çevreyle etkileşme sonucu çıkarlar. Bir cisim diğer bir cisme bir kuvvet etki ettirdiğinde, diğer cisim de bu cisme bir kuvvet etkiler. Buna ek olarak bu kuvvetlerin değerleri eş kuvvetleri zıttır. Bu durumda, yalıtılmış tek bir kuvvetten söz edilemez. İki cisim arasındaki etkileşime de bu kuvvetlerden birine etki diğerine tepki kuvveti denir. Başka bir deyimle,kuvvetlerden birisi etki olarak alınırsa, diğeri birinciye karşı tepki olarak alınır. - Herhangi bir etkiye karşı her zaman bir tepki vardır; yada iki cismin karşılıklı etkisi daima eşit fakat zıt özelliklidir. Etki kuvveti ve tepki kuvveti aynı cisim üzerine etki etmez. Örneğin masa üzerinde duran kitap ile masa arasındaki etki ve tepki kuvvetlerini düşünelim. Kitaptan kaynaklanan etki kuvveti masa üzerinde olur, masanın tepkisi ise kitap üzerinde bir tepki kuvveti olarak ortaya çıkar. - İki cisim arasında oluşan etkileşmede F kuvveti, ikincinin birinciye etkidiği F kuvvetine eşit fakat zıt yönlüdür.


Elektrik teknolojisine ilişkin çalışmaları sürekli göz ardı edildi. O, göz kamaştıran bir zekanın sahibi olmakla birlikte, Edison'un gerisinde kalmış adsız bir kahramandı.rn rn rn Uzun boyu, zayıf bedeni ve seçkin tavırlarıyla iğneyle kuyu kazan bir adam. Ancak, bilinen işçilerden çok farklı olduğu ilk bakışta seçilebiliyordu. Geçmişiyle yaşadıkları birbiriyle bağdaşmıyordu. Bir Hırvat rahibin oğlu olarak dünyaya gelen bu kişi, elinde mühendislik diplomasıyla, umutlarını gerçekleştirmek için 1884'te ABD'ye göç etmiş; ama, iki kat iş ve aldatmacayla karşılaşmıştı. Dişini tırnağına takıp çalıştığı o zor günler 3 yıl sürmüştü.rnrnNikola Tesla, birkaç ay içinde kendini, dünyayı dönüştürecek teknolojik devrimin merkezinde buldu. O, parlak bilimsel zekasını mühendislik yeteneğiyle birleştirerek, ışığın milyonlara ulaşmasını sağlayan kişi olarak tarihe geçti. Keşifleri Faraday'ınkilerle aynı düzeydeydi ve başarılarının çağımıza etkileri ise, Edison'u bile geride bırakacak düzeyde. Öyle ki, günümüzde pek çok araştırmaya esin kaynağı olması nedeniyle "Çağdaş Prometheus" diye adlandırılıyor. Tüm bunlara rağmen, çok az kişi Tesla'nın kim olduğunu biliyor. Onun öyküsü, pek çok başarıya imza atan, yalnız başına ölmek zorunda kalan, sade yaşamı mum ışığı gibi sönen bir bilim adamının trajedisi.rnrnAnlatılanlara göre, annesi her günkü gibi çalışmaya giderken, Hırvatistan'ın küçük köyü Smiljan'da şiddetli bir fırtına patlak vermişti. 10 Temmuz 1856 gününün gece yarısı, köye şiddetli bir yıldırımın düştüğü sırada Tesla dünyaya geldi. Ebe, eline aldığı bebeği dışarı çıkararak şöyle demişti: "Nikola, fırtınanın oğlu olacak." rnTesla, doğum hikayesine uygun bir biçimde, çok küçük yaşlardan itibaren elektrikle ilgilenmeye başladı. Gençlik yıllarında bu tutkusunu akademik alana taşıdı ve Avusturya'da, Graz Teknik Üniversitesi'nin mühendislik bölümüne girdi. rnrnBurada, en önemli buluşlarına ilham kaynaklığı edecek bir elektrik cihazıyla karşılaştı. "Gram dinamosu" olarak bilinen bu cihaz, manyetik alan içinde sarılı teller yardımıyla bir motor gibi çalı-şıyordu. Aynı zamanda, elektrik akımından doğan hareketle jeneratör görevi de üstleniyordu. 22 yaşındaki Tesla, profesörlerine dinamoların yetersiz tasarımlarını kökten değiştirebileceğini söyledi. 4 yıl sonra da bu isteğini gerçekleştirdi ve iki "alternatif akımlı" , motora gücünü vermek için döner manyetik alan yaratan dahiyane tasarımını gerçekleştirdi. Yüksek verimli bu yeni "AC indüksiyon motoru"nu sergilemek arzusuyla yanan bilim adamı, "Continental Edison"da çalışabilmek için Paris'e taşındı. Şirket, Edison'un teknolojik imparatorluğunun Avrupa'daki ayağıydı. Orada buluşunun gücünü kanıtlayabilir ve icat ettiği indüksiyon motoru, Edison'un şirketinin Strasbourg'da imzalayacağı prestijli ışıklandırma anlaşmasını tamamlamasına yardımcı olabilirdi. rnrnSonunda amacına ulaştı ve 1884'te, Edison'dan kendilerine katılması için bir çağrı aldı. İlk bakışta, bu gelişme Tesla için cennetin kapılarının açılmasıyla eşdeğerdi: Edison güçlü bir pratik zekaya ve ticari öngörüye sahipti. Ancak, teorilere yönelik ne sabrı ne de anlama yeteneği vardı. Teslay'a göreyse, yeni keşifler için, fizik yasalarının derin bir şekilde incelenmesi gerekliydi. Bu iki farklı mizaç bir araya gelebilir miydi? Sonuçlara bakıldığında sorunun yanıtı kolayca görülüyor. Kısa bir süre sonra azılı birer düşmana dönüşeceklerdi.rnrnAslında her iki taraf da suçlanabilir. Edison, kendi buluşu olan elektrik ampulü üzerinde odaklanmış ve bunu geliştirmesi için de Tesla'ya büyük rakamlarda paralar vaat etmişti. Tesla bu teklifi kabul etti, Edison'un istediği gibi buluşu geliştirdi; ama, kendisine söz verilen primleri alamadı. Öte yanda, Edison'un büyük yatırım yaptığı ışıklandırma teknolojisini Tesla'nın sırtına dayayıp, sonra onu yarı yolda bırakacağı açıktı. Tesla, aslında sonucu bile bile lades demişti. rnBu değer bilmezlik karşısında, 1887 yılında Edison'un şirketi için çalışmama kararı aldı ve canını dişine takmaktan vazgeçti. Bu aynı zamanda "Akımlar Savaşı"nın da başlangıcıydı. rnrn Çalışmasına ara verdiği bir sırada, ustabaşına, fikir ve projelerini tek başına geliştirmesine izin verilmesi halinde, elektrikle nasıl harikalar yaratabileceğine ilişkin hikayeler anlattı. Ustabaşı, yeni yatırım olanakları üstünde duran bir kişinin varlığından bahsetti ve hemen bir toplantı ayarladılar. Birkaç ay içinde şansı dönmeye başladı. Tesla Elektrik Şirketi adı altında kendi şirketini kurdu ve alternatif akıma dayalı yeni elektrik teknolojisinin tüm gereklerini karşılayan anahtar buluşların patentlerini alma yarışına girdi. rnrnTesla'nın büyük atağı, tam da Edison'un doğru akıma dayanan teknolojisinde yaşadığı sıkıntılı döneme denk geldi. Doğru akım, basitliğine karşın çok önemli bir kusura sahipti. Görece olarak daha düşük voltaj üretiyor ve tel üzerinde yol alan akım, yaklaşık 800 m. sonra gücünü yitiriyordu. Bu nedenle Edison, voltajı 100 volta yükseltmek için her 900 metrede bir güç istasyonu kurmak zorunda kalıyordu. Tesla'nın AC teknolojisinde bu tür sorunlar yaşanmıyordu. 300.000 volt ve üzerine çıkabilen AC trans-formatörleri, büyük miktarlardaki elektrik kuvvetinin kilometrelerce uzağa taşınmasına olanak tanıyor ve diğer tranformatörler de, kuvveti aynı seviyede tutuyordu. Böylece kuvvet kaybı yaşanmıyordu. rnrnAC sisteminin belirgin üstünlüğüne rağmen, Edison'un doğru akım üzerine yaptığı yatırımlar, Tesla'nın sistemi karşısında çabuk pes etmeyeceğinin göstergesiydi. Akımlar Savaşı 1888'de alevlendiğinde, meydana yeni bir rakip daha çıktı: Edison'un bir başka azılı düşmanı sanayici George Westinghouse...rnrnAncak, teknolojik yetersizliğini kapatabilmek için ilk kanı Edison dökmüştü. İlk işi, yüksek voltajlı alternatif akımı karalama kampanyası başlatmak oldu. O dönemlerde sokaklardaki kedi ve köpekler, Westinghouse'un geliştirdiği alternatif akım kullanan metal çubuklarla, elektrik verilerek öldürülüyordu. Ayrıca New York eyaleti yeni bir idam cezası yöntemi bulmuştu: elektrikli sandalye. Bunda da alternatif akım kullanı-lıyordu. Edison, kamuoyuna AC'nin kötü amaçlarla kullanıldığı ve olumsuz bir gelişme olduğu izlenimini vermeye çalışıyordu. rnrnWestinghouse ise, buna misilleme olarak Edison'un doğru akımının bir bifteğin tek tarafını 100 saniyede pişirebileceğini kanıtladı. Bu bir strateji ustalığıydı. Ancak, 6 Ağustos 1890'da bir katilin idamında kullanılan elektrikli sandalyenin etkisini unutturamadı. rnrnrnTesla ve ışık topunun gizemi. rnTesla'nın elektrik ve ışık konusundaki başarılarından söz edip bir konuyu göz ardı etmek, ona haksızlık olur: ışık toplarının kökeni. Yıldırım düşmesi sırasında yerden sıçrayan ışık toplarının tartışması 200 yıldır sürüyor. 30 cm. çapında ve güç sağlayıcısı olmadan 100 watt'lık bir ampulün gücünde ışık yayan küçük toplar. Bu, genellikle yıldırımlara bağlanıyor, ancak, nadiren ışığın yansıması şeklinde de açıklanıyor. Teoriyi ileri sürenler, herhangi bir sıcaklık yaymadığını ileri sürüyorlar. Oysaki, bu ışık toplarının camı erittiğine ilişkin raporlar var. Tesla, benzeri çelişkiler yığınıyla ilgilenmeye 1899 yılında, Colorado'daki elektrik laboratuvarında başladı. Özel olarak tasarlanmış cihazlarıyla, doğal yıldırımda meydana gelen 100 milyon voltluk elektriği üretebiliyordu. Tesla, ürettiği bu yüksek voltajlı elektriğe rağmen ışık toplarını oluşturmayı başaramamıştı. Ancak, tahta malzemeler gibi organik maddelerle temas halinde ortaya çıkan elektrik boşalmasını gözlerken sonuca ulaştı. Yıldırım, bu tür maddelere çarptığında onları buharlaştırıyor, bir sıcaklık yaratıyor, elektrik yüklü madde de toprak zemin üzerinde süzülüyordu. Her zaman olduğu gibi, bu kez de düşüncelerinde haklıydı. Ancak, bu keşfi zaman içinde unutuldu. 2000 yılının şubat ayında, Yeni Zelandalı bilim adamları, bu tür ilginç bilimsel deneyleri gerçekleştirdiler. Bunlardan biri de ışık toplarıydı. Ve Tesla'nın çok önceleri açıkladığı gibi, bu toplar yıldırımın maddeyi buharlaştırması sonucu doğu-yordu. rn rnWestinghouse, medyadaki olumsuz imajı delmek için bir kumar oynamaya karar verdi. Tesla'nın alternatif akımını kullanarak yüzlerce madencinin hayatını kurtaracaktı. Colorado'daki "The Gold King" madeni, ekonomik olmadığı gerekçesiyle kapatılma tehdidi altındaydı. Herkes, madenin yakınındaki bir nehirden ucuz hidroelektrik ener-jisinin sağlanabileceğini ve bunun da madenin kapanmasını engelleyebileceğini biliyordu. Ancak nehir 3,5 km. uzaklıktaydı. Yani, Edison'un doğru akım teknolojisi bu konuda yeterli olmayacaktı. rnrnWestinghouse, alternatif akım sisteminin bunu başarabileceğini kabul ettirdi ve 1891 yılında, Tesla'nın endüstriyel desteği madene elektrik taşıdı. Edison karşısındaki bu başarıdan sonra, Westinghouse ikinci planını hazırladı. Chicago'da 1893'te yapılacak Dünya Fuarı'nın ışıklandırma anlaşmasını imzaladı. Tesla, izleyenlerin şaşkın bakışları arasında vücudundan güvenli bir şekilde geçen alternatif akımla parmaklarının ucundaki elektrik ampullerini yakınca, ikinci zafer de perçinlenmiş oldu. Edison, doğru akımın gözden düşmesiyle, bu konudaki rekabeti durdurdu ve başka ilgi alanlarına yöneldi. Şirketi, Tesla'nın AC teknolojisini elde etmek için Westinghouse'la anlaşma imzaladı. İki eski düşman kuruluş, Niyagara Şelalesi'nin hidroelektrik enerjisinden yararlanmak için birlikte çalışmaya karar verdi. rnrn1895 yılında güç istasyonunun açılmasıyla "Akımlar Savaşı"na son nokta kondu: Tabii ki Tesla'nın kesin zaferiyle. rnAncak, bir türlü istediği hakkı alamıyordu. Şimdi de Westinghouse şirketi onun sırtından geçiniyor ve milyonlarca dolar kazanıyordu. Ve bir kez daha araştırmaları için gerekli parayı elde edememişti. Bu nedenle, elektromanyetizma gücünden yararlanma konusundaki amaçlarını gerçekleştirememişti. rnrnTesla, 1890'ların başında pek çok ilginç keşfe daha imza atmıştı. Dünya Fuarı'ndaki gösterisi bunlardan sadece biriydi. Bu keşifler arasında, floresanlı gaz lambası, X-ışınlarıyla deneyler, radyonun keşfinden çok önce radyo dalgalarıyla ilgili (ABD Yüksek Mahkemesi 1943 yılında radyonun Marconi değil Tesla tarafından keşfedildiğini açıkladı) araştırmalar bulunuyor. rnrnAma aralarında en önemlisi, yüksek frekansta elektrik akımı üretmesine olanak tanıyan ve "Tesla bobini" diye anılan buluşuydu. Tesla, alternatif akım elektriğinin ilginç özelliklerini keşfetmişti. Yüksek frekanslı AC, "yüzey etkisi" denilen özelliği nedeniyle, tellerin sadece dış yüzeylerinde yol alıyordu. Dünya Fuarı'nda vücuduna sardığı tellerden geçen yüksek voltajlı AC'nin kendisine zarar vermemesinin nedeni buydu. Dahası, Tesla bobini, radyo ve TV yayınlarının kapısını da araladı. Yine şaşırtıcı çalışmalarından bir başkası da, havada elektrik kuvvetinin iletilmesini incelediği deneydi.rnrn Colorado'daki laboratuvarda, yüksek frekanslı elektromanyetik alan oluşturmak için devasa bir bobin inşa etti. Ve 40 km. uzaklıktaki 200 ampulü yakmak için 10.000 watt gücündeki elektriği hava yoluyla göndermeyi başardı.rnrnTesla, elektrik kuvvetini tüm dünyaya taşıyabilmesini sağlayacak çığırı açan tarihi bir buluş gerçekleştirdiğinin farkındaydı. Ancak, bunu kanıtlayabilmesi için paraya ihtiyacı vardı. 1900 yılında, ünlü sermayedar John Piermont Morgan'ın desteğini arkasına aldı ve patentlerinin kontrolünü elde etme imkanı sağladı.rnrnAma, yine maddi çıkarların kurbanı olmuştu. Morgan, AC teknolojisini kullanan elektrik şirketleriyle büyük yatırım ortaklıklarına girişmiş; Tesla'nın yeni telsiz güç sistemini hayata geçirmesine olanak tanımamıştı. Morgan, dört yıl boyunca dahiye para ödedikten sonra projeden mali desteğini çekti. Böylece, Tesla'nın telsiz güç rüyası da suya düştü. 50 yaşındayken, parasız ve işsiz bir durumda en başa döndü. rnrnİlerleyen yıllarda, otel odalarında yalnız başına yaşayan Tesla'nın durumu acınacak haldeydi. 5 ya da 8 Ocak 1943'te geçirdiği kalp krizi sonucunda, New York Oteli'nde hayatını kaybetti. Belki de, Edison'la o amansız yarışa girmeseydi, şimdi büyük buluşlar anıtındaki yerini alabilirdi. Onun yerine, adı sadece manyetik alanları ölçmekte kullanılan birime verildi: "tesla". Bu, insanlığa büyük bir armağan sunan Prometheus gibi, ışığı günlük yaşama taşıyan Tesla'nın tek tesellisi.


7 Ekim 1885 Kopenhag'da doğdu;18 Kasım 1962 Kopenhag'da ,Danimarka'lı fizikçi.Bohr,Kopenhag'da görkemli bir konakta dünyaya geldi.Babası üniversitede fizyoloji profesörüydü.Niels çocukluk yıllarında hımbıl görünümüyle hiç de parlak bir gelecek vaat etmiyordu.İleride seçkin bir matematikçi olan kardeşi Harald da pek farklı değildi.İki kardeşin en çok hoşlandıkları şey anneleriyle tramvaya binip kenti dolaşmaktı.Oysa Bohr'un okul yılları son derece parlak geçer.Babasının entelektüel ilgi alanı genişti.Biri felsefeci,biri dilci ve biri fizikçi üç arkadaşıyla her Cuma akşamı bir araya gelir,düşün dünyasında olup bitenleri tartışırlardı.İki oğlanda bir köşede oturup uzun süren tartışmaları sesizce izlerlerdi.Özellikle Bohr'un spekülatif düşünceye yakın bir ilgisi vardı.Nitekim,üniversitede fiziğin yanı sıra ilginç bulduğu felsefe derslerini de kaçırmazdı. Bu sırada bilim dünyasının parlayan yıldızı Rutherford'dur.Katıldığı bir konferansında Rutherford'un çoşkusu ve atılım gücüyle büyülenen Bohr onun ekibine aktılır.Rutherford deneyciydi,Bohr ise kuramsal araştrmaya yönelikti.Ama iki bilim adamı arasında başlayan ilişki ömür boyu suren dostluğa dönüştü. 1-)Elektron olan tüm yörungelerde değil,yalnız enerjisi Planck sabitiyle bir tam sayının çarpımına orantılı olan yörüngelerde devinir. 2-)Elektron ,enerji değişimiyle kuvantum yörüngelerinin birinden öbürüne geçebilir;ancak en içteki yörüngeden daha fazla yaklaşamaz. 3-)Bir kuvantum yörüngede devinen elektron bir iç yörüngeye düşmedikçe radyasyon salmaz.Bu düşüş belli bir miktarda ışık enerjisi üretmekle kalır.Üretilen enerjinin frekansı iki yörünge arasındaki enerji farkının Planck sabitine bölünmesiyle eşittir. 4-)Bir elektronun taşıyabileceği enerjiler sınırlıdır ve bu kesintili enerjiler atomun kesintili çizgi spektrumunda yansır. Bohr'un hipotezi öncelikle spetrumunu açıklamaya yönelikti.Gerçi olgusal olarak henüz yoklanmamıştı,ama hipotezin Balmer formülünde yer alan sayının anlamını belirginleştirmesi,geçerliliği açısından önemli bir avantaj sağlamaktaydı.Ayrıca,Bohr'un değişik kuvantum yörüngelerinin enerjilerini veren formülü,önerdiği atom kuramına istenen belirginliği kazandırır.Bohr oluşturduğu atomun kuvantum kuramını yayımlamadan önce Rutherford2un incelenmesibe sunmuştu.Rutherford her şeyde basitliği aran titiz bir kişiydi.Rutherford Çalışman gereken gerçekten ilginç;kuramın atoma ilişkin pek çok probleme çözüm getirici nitelikte olduğunu söyleyebilirimdiyerek genç bilim adamını yüreklendirmişti. Bohr'un kuramı 1913'de İngiltere'de yayımlanır.Ne varki,bilim adamlarının bir bölümünün tepkisi olumsuzdur;onlara göre,ortaya konan,bir kuram olmaktan çok rakamlarla oluşturulan bir düzenlemeydiKuramın spektroskopi biliminin atomik temelini kurduğu çok geçmeden anlaşılır.Bir yandan da kuramı doğrulayan deneysel kanıtlar birikmeye başlar.


Bu yılki Nobel fizik ödülü, Amerikalı John L. Hall ve Roy J. Glauber ile Alman Theodor W. Haensch arasında paylaştırıldı. STOCKHOLM Nobel 2005 fizik ödülü, bu yıl üç bilimadamı arasında paylaştırıldı. İsveç Bilimler Akademisi'nden yapılan açıklamada, ödülün lazerle çalışan hassas spektroskopinin geliştirilmesine katkıları nedeniyle Amerikalı John L. Hall ve Roy J. Glauber ile Alman Theodor W. Haensch'e verildiği belirtildi. Nobel ödülünü kazanan bu üç bilimadamı yaklaşık 1.29 milyon dolarlık ödülü paylaşacak. Nobel 2005 Fizik Ödülü, bu yıl üç bilimadamı arasında paylaştırıldı. İsveç Bilimler Akademisi'nden yapılan açıklamada, ödülün lazerle çalışan hassas tayfölçerin geliştirilmesine katkıları nedeniyle Amerikalı John L. Hall ve Roy J. Glauber ile Alman Theodor W. Haensch'e verildiği belirtildi. Üç bilimadamı da optik fiziğin dallarında ödülü aldı. Dünya yörüngesinde uydulardan yararlanarak küresel yer saptamada da kullanılan lazerle en hassas yer ölçümlerine katkı sağlayan üç bilimadamından Alman Haensch ile Amerikalı Hall, tayfölçerle optik taramanın geliştirilmesi, Glauber de atomaltı kuantum parçacığının optik bilimde işlevi konusundaki çalışmaları sayesinde evrensel büyük ödüle layık görüldü. Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan üç bilimadamı, 1,29 milyon dolarlık (10 milyon İsveç Kronu) ödülü paylaşacak. Colorado Üniversitesi öğretim üyesi olan 71 yaşındaki John Hall, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi öğretim üyesi 63 yaşındaki Theodor Haensch ve Harvard Üniversitesi hocası 80 yaşındaki Glauber, GPS sistemi ve hassas saatlerin yapımı ve frekansların 15 haneli en hassas ölçümlerini sağlayan çalışmalarda bulundu. 1999: Gerardus 't Hooft , Martinus Veltman , 1996: David M. Lee , Douglas D. Osheroff , Robert C. Richardson .


Nobel Kimya Ödülü'nü Fransız bilimadamı Yves Chauvin ile Amerikalı bilimadamları Robert H. Grubbs ile Richard R. Schrock kazandılar. İsveç'in başkenti Stockholm'deki Bilimler Akademisi, üç kimyageri,organik sentezde çifte ayrıştırma yöntemlerini geliştirme çalışmalarından ötürü ödüle layık buldu. 2005 Nobel Kimya Ödülü'nün sahiplerinden Fransız bilim adamı Yves Chauvin (74), ödülü kazanmaktan ötürü mutlu değil, şaşkın olduğunu söyledi. Yves Chauvin, Fransa'nın Tours kentindeki evinin önünde toplanan gazetecilere yaptığı açıklamada, Nobel ödülünü kazandıktan sonra sükunet içindeki yaşamının sona ermesinden kaygılı olduğunu belirterek, mutluluktan ziyade şaşkınlık içinde olduğunu kaydetti. Chauvin, Stockholm'den bir saat önce arandığını, o saatten bu yanaevinin önünde gazeteci yığını oluştuğunu ve telefonun susmadığını ifade ederek, 35 yıl önce yaptığı, ödüle layık görülen araştırmayı bu uzun sürede hazmettiğini belirtti ve ödülü kazanan diğer bilimadamlarını övdü. Yves Chauvin, 2005 Nobel Kimya ödüllerinin diğer iki sahibi Amerikalı Robert H. Grubbs ve Richard R. Schrock'un onun açtığı yolda ilerleyerek, araştırma üzerinde çalışıp bugün kendisine de bu ödülü kazandırdıklarını söyledi. Üç bilimadamı, 10 milyon İsveç Kronu (1,29 milyon dolar) tutarındaki ödülü paylaşacak.


Afrikalıların beyazlar kadar zeki olmadığı yönündeki açıklamaları yüzünden ırkçılıkla suçlanan Nobel Tıp Ödülü sahibi ABD'li bilimadamı Dr. James Watson, çalıştığı araştırma enstitüsü tarafından kızağa alındı. New York yakınlarındaki Long Island'da kurulu Cold Spring Harbor Laboratuvarı'nın yönetim kurulu başkanı Bruce Stillman, yönetim kurulunun toplanarak, Dr. James Watson'un tüm idari yetkilerinin askıya alınmasına karar verdiğini açıkladı. Dr. James Watson'un 14 Ekimde İngiliz Sunday Times dergisinde yayımlanan yorumlarının sadece kendisine ait olduğunu kaydeden Stillman, bu görüşlerin hiçbir şekilde enstitülerinin görev, hedef veya ilkelerini yansıtmadığını ifade etti. Stillman, yönetim kurulu ve laboratuvar arazisi üzerindeki biyoloji fakültesinin bu açıklamaları hiçbir şekilde onaylamadığını ve eğer bu yorumların kendisine ait olduğu teyit edilirse bundan büyük üzüntü duyacağını belirtti. Ünlü genetikçi 79 yaşındaki Watson ise bugün yayımladığı açıklamayla yanlış anlaşıldığını belirterek, tepkileri yumuşatmaya çalıştı. Dr. Watson, 1962 yılında DNA yapısı konusundaki çalışmalarından ötürü Nobel Tıp Ödülüne layık görülmüştü.


Cosmos belgeseli 6. bölümünde ışık hızından daha hızlı olduğu söylenen nötrinolar hakkında detaylı bilgiler verilmiş ve pek çok insan için gizemini koruyan Nötrino, bilinir bir kavram haline gelmiştir. Nötrino, ışık hızına yakın bir hıza sahip olup elektriksel yükü sıfırdır. Bu parçacıklar, maddelerin içinden hiç etkileşmeden geçerken, gözlenmesi ve yakalanabilmesi ise oldukça zordur. Elektriksel yükü sıfır olan Nötrinolar, elektromanyetik alanlar ile hiç etkileşime girmez ve tamamen etkisizdirler. Bu özellikleri nedeniyle gizemli bir parçacık haline dönüşen Nötrinoların Dünya üzerinde cm2 başına, bir saniyede 65 milyar adedinin geçtiği belirtilmektedir. Nötrino, 1930 yılında Wolfgang Pauli tarafından çekirdekte oluşan, 1 elektron 1 proton ve 1 karşı-nötrinonun açığa çıkmış olduğu beta bozunması sırasında algılanamayan bir parçacık olarak keşfedilmiştir. Pauli tarafından verilen ifadede algılanamayan parçacığın girenler ve çıkanlar arasında enerji momentum ve açısal momentum farkını taşıdığı söylenmiştir. Fakat ilk olarak nötron olarak isimlendirilen bu parçacık 1934 yılında Enrico Fermi tarafından nötrino olarak adlandırılmıştır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi nötrinoların yakalanması ve gözlenmesi oldukça zor olup yüzeyden değil merkezden gözlenmesi gerekmektedir. Algılanabilmesi için oldukça büyük ve etkili parçacık detektörlerine ihtiyaç duyulurken bu detektör Japonya'da Kamioka bölgesinde kurulmuştur. Bu detektörün yer aldığı alan yüzeyden yaklaşık 800 m derinlikte yer alırken içerisinde 50 bin ton ultra saflıkta saf su bulunmaktadır. Bu su içerisinde Çerenkov Işıması olarak adlandırılan bir şok dalgası yaratan nötrinolar özel detektörler tarafından kaydedilmektedir. Dünya'ya varış hızı düşünüldüğünde ışık hızından daha hızlı olduğu düşünülen bu parçacıklar pek çok bilim adamı için soru işareti oluşturmuş ve ilginç görüşlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. 2011 yılında CERN'de gerçekleştirilen bir deneyde bu parçacıkların ışık hızını geçtiği ve Einstein'in teorisinin sarsıldığı söylenmişti. Fakat Japonya ve ABD'de yapılan ölçümlerde bunun GPS sisteminde kaynaklanan bir hata sonucu oluştuğu nötrinoların ışık hızına yakın bir hızda hareket ettiği söylenmiştir.


Nötrino yükü sıfır ve kütlesi sıfır yada çok küçük olan temel lepton parçacığı anlamına gelmektedir.Bu parçacıkların varlığı ortaya konmadan çok önce kuramsal bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır.Örneğin b bozunması bir çekirdeğin bir elektron yayınladığı süreçtir;en yalın örnek,nötronun proton ve elektrona bozunmasıdır. Varsayılan parçacık elektriksel bakımından yansız olmak zorundadır.Öte yandan kütleside hemen hemen sıfır olmalıdır,çünkü elektronun,bütün nötron-proton kütle enerjisi farkını sağladığı haller gözlemlenmiştir.Bu iki nedenden dolayı Pauli parçacığanötrino adını vermiştir..Daha sonraları bir başka korunum yasasının sağlanması için,Nötrinonun varlığının kaçınılmaz olduğu ortaya çıktı.nötrino kısa sürede kuramsal bir gerçeklik kazandı ve söz konusu olduğu tepkimelerin incelenmesi,ek bir yasanın bulunmasına olanak verdi. Tipinden tepkimelerle soğurulabilir.Bir nötrinonun soğurulmasını gözlemlemede büyükçe bir şans elde etmek için büyük miktarda madde gereklidir.nötrino algılayıcıları genelde onlarca ton madde içerir.Nötrinoların bir başka temel ayırt edici niteliği,açıkca zayıf etkileşimlerin yani bu etkileşimlerin uzay yansımalarına karşı değişmez olmamalarının ayırt edici niteliği olan parite bozulmasıgöstermeleridir.Nötrinoların gerçekte belirli bir helisliği vardır,yani nötrinolar için spin ve hız her zaman aynı doğrultudadır;karşıt nötrinolar için doğrultular zıttır.Nötrinolar tümü aynı yönde olan tirbuşonlara benzetilebilir.Bir nötrinonun bir aynadaki görüntüsü,dolayısıyla bir nötrinonun değil bir karşıt nötrinonun görüntüsüdür. Nötrino yükü sıfır ve kütlesi sıfır yada çok küçük olan temel lepton parçacığı anlamına gelmektedir.Bu parçacıkların varlığı ortaya konmadan çok önce kuramsal bir gereklilik olarak ortaya çıkmıştır.Örneğin b bozunması bir çekirdeğin bir elektron yayınladığı süreçtir;en yalın örnek,nötronun proton ve elektrona bozunmasıdır.


Nükleer Kış teorisini dahi gölgede bırakacak yeni bir çalışmaya göre, küçük çaplı bölgesel bir nükleer savaş dahi Dünya'yı yok etmeye yetecek. Atom bombasından yayılan nükleer küller tüm yeryüzünü kaplayacak. İklim ve nüfus modellemeleri, iki komşu ülke arasındaki bir savaşta nükleer silah kullanılması halinde anında milyonlarca insanın öleceğini gösteriyor. Nükleer savaşı takip eden saatlerde ise nükleer bulut tüm yeryüzünü kaplayarak Dünya'nın yapay bir kışa girmesine neden olacak, hava sıcaklığı aniden düşecek ve küresel bir kıtlık başlayacak. Tahminlere göre küresel sıcaklık ilk 3 yılda 1.25 santigrat derece düşecek ve bu soğuk dereceler uzun yıllar sürecek. San Francisco'da düzenlenen ABD Jeofizik Birliği'nin toplantısında sunulan rapor nükleer savaşın iklimsel etkilerini irdeliyor. University of Colorado-Boulder'dan Brian Toon ve University of California-Los Angeles'den Richard Turco'nun yürüttüğü araştırmada, iki ülke arasında 100 adet Hiroşima büyüklüğünde bomba atıldığı varsayılıyor. Patlamaya olan uzaklıkla nüfus yoğunluğu karşılaştırıldığında, bilim insanları şu sonuca varıyor. Nükleer savaş İsrail'de çıkarsa 3, Çin'de 17, ABD'de 4 milyon insanın ölümüne neden olacak. Araştırmada orta kuşakta meydana gelecek bir nükleer savaşta, atom bombalarının patlamasıyla tahta, plastik ve petrol ürünlerinin de alev alacağı düşünülüyor. Bu dev yangının 5 milyon ton hacminde bir duman çıkaracağı ve dumanın küresel sıcaklığı 1.25 santigrat derece düşürmesi bekleniyor. Yangından çıkan dumanın en az 10 yıl atmosferin stratosfer tabakasında kalacağı öngörülüyor. Bu oluşum bazı bölgelerde Lokal Buz devri adı verilen soğuk hava koşulları meydana getirecek.Ayrıca Ozon Tabakası da yüzde 20 küçülecek. Bu senaryo 1980'lerde ortaya atılan 'Nükleer Kış' teorisini akıllara getiriyor. Nükleer Kış teorisine göre, süpergüçler arasındaki muhtemel atom savaşında ortaya çıkacak olan nükleer bulut Güneş'i bloke edecek ve Dünya'yı soğukta bırakacaktı. Soğuyan yerkürede tarım ürünleri yetişemeyecek, küresel kıtlık yaşanacak ve Dünya nüfusunun yüzde 90'ı yok olacaktı. Yeni senaryo bu kehaneti bir adım öteye götürüyor, şöyle ki; bilim insanları Dünya'nın Nükleer Kış'ı yaşaması süpergüçler arasında atom savaşına gerek olmadığı, bölgesel bir nükleer savaşın dahi bu felaketi Dünya'ya yaşatmaya yeteceğini vurguluyor. Ünlü ABD'li astrofizikçi Carl Sagan ve meslektaşları 1983 yılında, ABD ile Sovyetler Birliği arasında meydana gelecek bir nükleer savaşı Dünya için sonuçlarını irdelemek için 'Nükleer Kış' adlı teoriyi öne sürmüştü. Soğuk Savaş'tan bu yana süpergüçlerin nükleer cephanesi önemli oranda azaltıldı. Ancak gerek İran gerekse Kuzey Kore'nin nükleer silah edinme hırsları nedeniyle 'Nükleer Kış' kehanetleri bilim dünyasına girdi. Hindistan-Pakistan, Kuzey Kore-Japonya ve İsrail-İran arasında çıkması muhtemel bölgesel nükleer savaşları Nükleer Kış teorisini yeniden gündeme getirdi. Bilgisayar modellemelerinde patlamadan uzaklığa göre nüfus yoğunluğu hesabıyla kaç kişinin nükleer savaşın ilk günlerinde yaşamını yitireceği tahmin ediliyor.


Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınma için temel girdilerden birisi durumundadır. Artan nüfus, şehirleşme, sanayileşme, teknolojinin yaygınlaşması ve refah artışına paralel olarak enerji tüketimi kaçınılmaz bir şekilde büyümektedir. Günümüzde, kişi başına enerji tüketimi veya daha doğru olarak, bir birim enerji tüketimi ile sağlanan üretim ve refah seviyesi, ülkelerin ve milletlerin bir gelişmişlik göstergesi olarak kullanılmaktadır. Atom: Bir elementin kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük parçasına atom denilmektedir. Evrende bilinen bütün maddeler , pozitif yüklü bir çekirdek ve etrafında dönen negatif yüklü elektronlardan oluşan yaklaşık 100 farklı atomdan meydana gelmektedirler. edilirler, nükleonlar ise, elektronun "-1" yüklü olduğu varsayıldığında, "+2/3" veya "-1/3" elektrik yükünde olan quark adı verilen üç alt parçacıktan oluşmuşlardır. Molekül: Doğada atomlar genellikle elektronlarını paylaşarak daha kararlı enerji seviyelerinde bulunmak amacıyla başka atomlarla molekülleri oluştururlar. Bir elementte aynı cins atomlar tek olarak veya moleküller halinde bir aradadır. Kimyasal Tepkime: İki veya daha fazla sayıda madde bir araya geldiğinde, moleküllerdeki atomların aralarında yeniden düzenlenmesine kimyasal tepkime denir. Bu sırada elektronların paylaşılması da değişir. Kimyasal tepkimelerin bir özelliği, ilgili atomların çekirdeklerinde bulunan parçacık sayısının tepkime sırasında değişmemesidir. Çekirdek Tepkimesi: Kimyasal reaksiyonların aksine, atomların çekirdeklerinde bulunan parçacıların kendi aralarında oluşan veya dışardan gelen bir etkiyle değişimleri sonucunda çekirdek tepkimeleri oluşur. Çekirdek tepkimesi sonucunda eğer proton sayısı değişiyorsa farklı bir elemente ait bir atom oluşmuş olur. Nükleer enerji bir atomun çekirdeğinde gerçekleşen reaksiyonlar sonucu oluşan enerjidir. Çekirdek reaksiyonları genel olarak bir kütle kaybı ile gerçekleşir ve bu kütle kaybı da, 1905 yılında Einstein tarafından önerilen meşhur E=mc2 eşitliğine göre enerjiye dönüşür. Bu enerji olağanüstü büyüklükte bir enerjidir. Mesela 1 g kütle enerjiye dönüşürse, 22x109 kcal'ye eşdeğer bir enerji açığa çıkar ki, bu enerji yaklaşık olarak 2500 ton iyi kaliteli kömürün (ısı değeri 8 000 kcal/kg) verebileceği enerjiye veya 20 ton TNT'nin patlamasıyla açığa çıkan enerjiye eşittir. 1905 yılında Einstein meşhur E=mc2 formülü ile fisyon sonucu açığa çıkabilecek enerji konusunda öngörüde bulunmuştu. Daha sonra 1930 yılında bu öngörü deneysel olarak Otto Hahn, Lise Meitner ve diğerleri tarafından doğrulandı. Dünyanın ilk insan yapısı nükleer reaktörü 1942 yılında Enrico Fermi'nin yürüttüğü bir proje sonucunda Amerika Birleşik Devletleri'nin Chicago, Illinois kentinde kuruldu. Elektrik üreten ilk ticari nükleer güç sanralı Shippingport, Pennsylvania'da kurulmuş ve 1957'de işletmeye girmiştir. Fisyon kullanılarak üretilen ilk elektrik ise, Aralık 1951'de Arco, Idaho'daki Deneysel Üretken Reaktöründe elde edilmiştir. Füzyon, hidrojen(1H) gibi hafif çekirdeklerin birleşerek daha ağır çekirdeklere(2He) dönüşmesidir. Bu sırada % 0,7 kadar fark kütle enerjiye dönüşür. Füzyonu henüz kontrollü ve sürekli olarak gerçekleştirmek mümkün olamamıştır. Güneş enerjisi füzyon ile üretilir ve hidrojen bombası da kontrolsüz füzyon olayına dayanır. Fisyon, toryum(90Th), uranyum(92U) gibi ağır çekirdeklerin, daha hafif çekirdeklere bölünmesidir. Fisyon ile elde edilen enerji, kontrollü olarak reaktörlerde yani nükleer santrallerde, kontrolsüz olarak da atom bombasında kullanılmaktadır. Her bölünmeden ortalama 2,5 tane nötron açığa çıkar. Bu nötronlar komşu çekirdekleri fisyona uğratarak zincirleme reaksiyona yol açarlar. Olay, bir noktasından tutuşturulan barutun tüm kütlesinin aniden yanması gibidir. Kontrollü fisyonda hafif su, ağır su, grafit, berilyum, berilyum oksit gibi yavaşlatıcılar kullanılır. Atom bombasında ise hızlı nötronlar tüm uranyum kütlesini ani zincirleme reaksiyonla patlatır. Radyasyon, dalga, parçacık veya foton olarak adlandırılan enerji paketleri ile yayılan enerjidir. Radyasyon, daima doğada var olan ve birlikte yaşadığımız bir olgudur. Radyo ve televizyon iletişimini olanaklı kılan radyodalgaları; tıbta, endüstride kullanılan x-ışınları; güneş ışınları; günlük hayatımızda alışkın olduğumuz radyasyon çeşitleridir. Atom numarası 83 'den büyük olan ağır elementler kararsız oldukları için daha küçük atomlara dönüşürler. Bu parçalanma sırasında, çekirdekten parçacıklar ve enerji dalgaları ortaya çıkar. Bu yolla enerji veren elementlere radyoaktif elementler adı verilir. Radyoaktif elementler temel olarak Alfa, Beta ve Gama olmak üzere, 3 ana tip enerji salınımında bulunurlar. Alfa radyasyonu, yüklü parçacıklardan oluşur ve bir kağıt parçası tarafından durdurulabilir. Beta radyasyonu, elektronlardan oluşur. İnce bir alüminyum levha bu elektronları durdurmak için yeterlidir. Gama radyasyonu ise ışık hızında hareket eden enerji dalgalarından oluşmaktadır. Alfa, Beta ve Gama radyasyonu aynı zamanda iyonlaştırıcı radyasyon olarak da adlandırılırlar. Bir başka deyişle, diğer atomların elektronlarını ayıracak yeterli enerjiye sahiptirler. Bu tür radyasyonlar, maruz kalma süresine, radyasyonun şiddetine ve maruz kalınan vücut bölgesine bağlı olarak, hücreyi parçalayabilir, zarar verebilir veya herhangi zararlı bir etkisi olmadan geçip gidebilirler. İyonlaştırıcı radyasyonun insanlar üzerindeki etkisi Rem veya Sievert birimiyle ölçülmektedir. Ancak son yıllarda Rem yerine Sievert kullanılması standart hale gelmiştir. (100 Rem = 1 Sv). Elektrik, bakır gibi iletken bir telin manyetik bir alan içinde hareket ettirilmesi ile üretilir. Elektrik jeneratörü, bir manyetik alan içinde dönen sarılı iletken tellerde elektrik akımı üreten bir makinedir. Evlerimizde, iş yerlerimizde, endüstride gereksinim duyduğumuz büyük miktardaki elektrik enerjisini elde etmek için, elektrik jeneratörlerini döndürecek büyük güç santrallerine ihtiyaç duyarız. Oluşan buhar ise elektrik jeneratörüne bağlı olan türbine verilir. Su buharı, türbin şaftı üzerinde bulunan binlerce kanatçık üzerinden geçerken daha önce üretilen ısıdan almış olduğu enerjiyi kullanarak, türbin şaftını döndürür. İşte bu dönme, jeneratörün elektrik üretmek için gereksinim duyduğu mekanik harekettir. Jeneratörde oluşan elektrik ise iletim hatları denilen iletken teller ile kullanılacağı yere gönderilir. Türbinden çıkan, enerjisi diğer bir deyişle basınç ve sıcaklığı azalmış buhar ise yoğunlaştırıcı denilen bölümde soğutulup su haline dönüştürüldükten sonra, tekrar kullanılmak üzere santralın ısı üretilen bölümüne geri gönderilir. Yoğunlaştırıcıda soğutma işini sağlayabilmek için deniz, göl veya ırmaklarda bulunan su kullanılır. Su kaynaklarından uzak santrallerde ise, uzaktan bakıldığı zaman geniş dev bacalara benzeyen soğutma kuleleri bulunur. Bu kulelerin üzerinde görülen beyaz duman su buharıdır. Elektrik üretmek için kullanılan hidrolik santrallerde ise, barajlarda biriktirilen su, bir su türbinini üzerinden geçirilir ve türbine bağlı elektrik jeneratörü döndürülerek elektrik üretilir. Yukarda bahsedilen bu yöntemler büyük miktarlarda elektrik enerjisini üretmek için kullanılırlar. Bunların yanı sıra rüzgar, güneş ve jeotermik enerji kullanarak da elektrik üretilmektedir. Ancak bu tür kaynaklardan üretilen enerji miktarı asıl ihtiyacımızı kendi başına karşılamaktan uzaktır. eğin, bir çok nükleer santralde nükleer yakıtı barındıran yakıt tüpleri arasından ısınarak geçen su, doğrudan türbine gönderilmeyip, türbin için buhar üretilen ikinci bir çevrimi ısıtmak için kullanılır. Bununla ilgili sistemlere Birincil Sistem adı verilir. İkincil sistem ise birincil sistemdeki ısıyı alarak türbin jeneratörünü döndürmek için gerekli olan buharın üretildiği sistemdir. Her iki sistem de kapalı birer döngü oluşturmuşlardır. Soğutma sistemi ise, ikincil sistem içinde yer alan yoğunlaştırıcıyı soğutmak için kullanılır. Bu sistemde, sıcaklığı yoğunlaştırıcıya göre daha az olan deniz, göl veya ırmaklardaki su kullanılır. Suyun bolca bulunmadığı yörelerde ise soğutma kulelerinden faydalanılır. Nükleer santraller birincil sistemlerindeki farklılıklara göre değişik şekillerde adlandırılırlar. Şekilde görülen sistem, tipik bir "basınçlı su reaktörü"ne aittir. Dünyadaki 400 den fazla sayıda nükleer santralın yaklaşık olarak yarısı basınçlı su reaktörüdür. Basınçlı su reaktörlerinde, birincil sistem yaklaşık 150 atmosferlik bir basınç altında tutularak, içinde bulunan suyun yüksek sıcaklıklara kaynamadan çıkarılması sağlanmıştır. Buna ek olarak "kaynar sulu", "basınçlı ağır sulu" reaktörler de en çok kullanılan nükleer santral tipleridir. Nükleer santrallerde, nükleer maddelerin çevreye bırakılmamasını ve aynı zamanda nükleer reaksiyon sonucunda oluşan ısının her durumda reaktörden alınmasını garantiye alacak şekilde birçok güvenlik önlemi alınmıştır. Nükleer maddelerin dışarıya salınmaması için kademeli koruma önlemleri, oluşan ısının alınması için ise yine kademeli ve yedekli sistem ve bileşenler bulunmaktadır. Nükleer yakıt, seramik formunda, yaklaşık 1 cm çap ve yüksekliğinde silindirik parçaların art arda dizilmesiyle yine silindirik biçimde kapalı sızdırmaz tüpler içindedir. Bu tüplerin binlercesinin, aralarından soğutucu suyun geçmesine izin verecek şekilde bir araya getirilmesi ile de reaktör kalbi oluşturulmuştur. Bu kalp ise paslanmaz çelikten yapılan bir basınç kabının içinde bulunur . Basınç kabı ve buna bağlı sistemler ise reaktör korunak binası adı verilen betondan yapılmış kubbemsi yapının içinde bulunurlar. Dolayısıyla, yakıt içinde bulunan radyoaktif maddelerin dışarıya salınmalarını, seramik yakıt, yakıt tüpü, basınç kabı, çelik gömlek ve beton korunak binası, kademeli olarak engellemiş olurlar. Nükleer santrallerin güvenliği için çok büyük paralar harcanır. Mesela Akkuyu'da kurulması planlanan nükleer santralin güvenliği, santralin maliyetinin % 40'ı kadardır. Nükleer enerji, çevre göz önüne alındığında birçok üstünlüğe sahiptir. Karbondioksit üretmediği için çevresel olarak en önemli problemlerden biri olan sera gazlarının(CO2, SO2, NOx,...) artmasına katkıda bulunmaz. ek olarak Muğla'nın Yatağan İlçesi'nde bulunan Termik Santralden 2001 yılının Mayıs ayında yeniden inversiyon baş göstermiştir. Termik santralin bitişiğinde bulunan Yeniköyde'de etkili olan inversiyon nedeniyle kükürt dioksit oranı 9 850 mikrogram/metreküpe (normal değer olan 400 g/m3'ün 25 katı) ulaşmıştır. Nükleer santraller, termik santrallerin aksine, kükürt dioksit, azot oksitler gibi asit yağmurlarına yol açan çeşitli gazları atmosfere bırakmazlar. Aşırı miktarda kül ve kül içindeki zararlı metalleri üretmezler. Dünyada yaşayan her insan, topraktan, uzaydan, kullandığımız elektronik aletlerden kaynaklanan doğal radyasyona maruz kalmaktadır. Bu radyasyonun miktarı, yaşadığımız yöre ve koşullara bağlı olarak yılda yaklaşık 2-3 mSv civarındadır. Buna ek olarak, Nükleer Santrallerden alacağımız radyasyon ise doğal radyasyona göre çok çok küçük seviyede kalmaktadır. Örnek olarak Dünyada en fazla nükleer santralın olduğu Amerika Birleşik Devletleri'nde bu tür santrallerden dolayı halkın doğal radyasyona ek olarak aldığı miktar yılda 0,05 mSv'in altındadır. Radyasyonla çalışan kişiler için, doğal radyasyonun üzerinde maruz kalınacak maksimum miktar ise, ülkelere göre yıllık 20 ile 50 mSv arasında değişiklik göstermektedir. Nükleer reaktörler, tıp ve endüstride kullanılan yararlı radyoizotopların üretilmesinde de kullanılırlar. Kanser tedavisinde, boru kaynaklarının tahribatsız muayenesinde kullanılan kobalt-60, tiroit bozukluklarının teşhis ve tedavisinde kullanılan İyot-131, doktorların vücut içini görme amacıyla kullandıkları çeşitli tarayıcı cihazlarda kullanılan teknesyum-99, akciğer havalanmasının ve kan akışının ölçülmesinde yararlanılan ksenon-133, bu izotoplara örnek olarak verilebilir. Nükleer santrallerde elde edilen fazla enerji ise, ev ve seralarımızın ısıtılması, tuzlu sudan içilebilir su elde edilmesi, petrol üretimi gibi alanlarda kullanılmaktadır. Nükleer santraller, Richter ölçeğine göre 8-8,5 şiddetindeki depremlere dayanıklı olarak inşa edilirler. Nitekim Türkiye'nin Akkuyu'da kurmayı kararlaştırdığı nükleer santral 8 şiddetindeki bir depreme dayanıklı olarak planlanmıştır. Türkiye'de şimdiye kadar olan en büyük deprem 7,8 şiddetindeki 1939 Erzincan depremidir. Akkuyu, Konya ve Karaman'ı da içine alan 6 numaralı deprem bölgesi, bütün tarihi boyunca 6,4 şiddetinden daha büyük bir deprem görmemiştir. Birkaç sene evvel Kobe'yi yıkan, hiç sağlam bina bırakmayan Kobe depreminden, Kobe'nin hemen yanında bulunan iki nükleer santral hiç etkilenmeden işlemeye devam etmişlerdir. ABD'de tam fayın üzerinde nükleer santral vardır ve 8,5 şiddetindeki depremlere dayanacak şekilde inşa edilmiştir. Konu mühendislik meselesidir. 1 000 MWe gücündeki bir nükleer güç santrali yılda yaklaşık 30 ton (7 m3) yakıt tüketerek 27 ton kullanılmış yakıt üretmektedir. Nükleer güç santrallerinin en önemli problemlerinden biri bu radyoaktif atıklarıdır. 238U'in nötronlarla reaksiyonundan oluşan 239Pu'un yarılanma süresi 24 bin yıldan fazladır ve 235U gibi fisyona uğrar. 235U'in fisyonuyla 200'den fazla radyoaktif ürün oluşur. Bu fisyon parçaları zamanla reaktör kalbinde birikir. Reaktörün işlemesi sırasında tehlikesiz düzeyde radyoaktivite bulaşan elbise, ayakkabı, eldiven gibi eşyalarla bu fisyon parçaları, aktivitelerinin % 98'inden fazlasını kaybetmek üzere santrallerde 10-20 yıl süre ile bekletilir, uzun ömürlü olanlar camlaştırılır, çoğunlukla sıvı olan bu atıklar kademeli olarak kurşun, beton ve korozyona dayanıklı kaplar içine konur ve bu kaplar da jeolojik olarak kararlı bölgelerde, Uluslar Arası Atom Ajansı'nın denetiminde binlerce metre derinlerde hazırlanan beton zırhlı galerilerde saklanır. İnsanlar genellikle bilinmeyen ve hayal edilen tehlikelerden daha fazla korkma eğilimi taşırlar. Yanlış olmasına ve fiziksel olarak imkansız bulunmasına rağmen bir çok insan nükleer santrallerin bir bomba gibi patlamasından endişe ederler. Elektrik, buhar makinesi, otomobil, uçak, uzay araştırmaları gibi yirminci yüzyılda ortaya çıkan her yeni teknoloji, başlangıçta birçok tehlikelerle dolu olduğu şeklinde kamuoyuna yansıtılmıştır. Ancak yaşamımıza getirdiği katkılar ortaya çıktıkça bu korkumuz da azalmıştır. Nükleer santraller bir çok güvenlik sistemiyle donatılmışlardır. Bir sistem tamamıyla arızalansa bile diğeri onun yerine geçecek şekilde tasarlanmışlardır. Aynı zamanda diğer konvansiyonel elektrik üreten teknolojilerden farklı olarak, yer seçimi, inşaat, işletme ve işletme sonrası sökülme süreçlerinde, bağımsız bir otorite tarafından denetlenirler. İnsan yapısı tesislerin arıza ve kaza yapmaları doğaldır. Nükleer güç santrallerinin tarihinde, yani 44 yılda (1957-2001) önemli sayılabilecek üç kaza gerçekleşmiştir. Bunlardan ikisi kısmi , biri de tam kazadır. İlk önemli kısmi nükleer güç santrali kazası, 1979 yılında ABD'de Three Mile Island'da gerçekleşmiştir. Bu kaza radyoaktif sızma şeklinde olmuş ve büyümeden denetim altına alınabilmiştir. Soğutma devresinin bakım görevlisinin hatası sonucu vanaların kapalı tutulmasından kaynaklanan bu kazada ölen veya yaralanan olmamışsa da çevredeki radyoaktif birikintinin temizlenmesi gerekmiştir. İkinci kısmi nükleer güç santral kazası ise 1999 yılında Japonya'nın başkenti Tokyo'nun 120 km kuzey doğusundaki Tokaimura Nükleer Santral kazasıdır. Bir kişinin ölümü ve 439 kişinin de yüksek dozda radyasyona maruz kalmasına sebep olmuştur. Ukrayna'daki Çernobil nükleer güç santralindeki kaza, reaktör güvenliği ile ilgili bir test sırasında gerçekleşmişti. Yapılan test, bu tür reaktörlerin kararlı çalışamadığı çok düşük güç seviyesindeydi ve bu seviyede reaktörün güvenlik sistemlerinin devreye girmemesi için, sorumlu operatörler, normalde yapmamaları gerektiği halde acil durum kapama sistemini devre dışı bırakmışlardı. Deney sırasında kalp içi sıcaklıklar güvenli seviyenin üstüne çıktığında ise reaktörü kapatacak ve soğutma sağlayacak sistemler devre dışındaydı. Bu affedilmez hata, buhar basıncının artmasına ve bu yüzden oluşan buhar patlamasıyla birlikte çatının çökmesine yol açtı. Böylece, reaktör içindeki sıcak grafit direk olarak atmosferle temas eder hale geldi. Havada bulunan oksijenle reaksiyona giren grafitin yanmasıyla reaktör kalbi bütünlüğünü kaybetti ve bu tür Rus reaktörlerinde (RMBK-1000) koruma kabuğunun da olmaması nedeniyle, radyoaktif maddeler dışarı salındı. 26 Nisan 1986, saat 01:23'de olan bu kazanın etkileri çok büyük oldu. Bu kaza, çevredeki halkta ciddi olumsuz sonuçlara yol açan ilk kazaydı. 35 kişi kaza nedeniyle hayatlarını kaybettiler. Uzun dönemde de binlerce insan üzerinde olumsuz etkileri görülmeye devam etmektedir. Uluslararası Atom Enerji Ajansı'na göre (1998 sonu), 434 nükleer güç santralı 33 ülkenin 250 farklı bölgesinde işletme halindedir. Ek olarak, 15 ülkede 36 nükleer güç santralinin inşaatı sürdürülmektedir. Dünyada işletme halindeki santraller yaklaşık 350 000 MWe, inşaa halinde olanlar ise yaklaşık 27500 MWe kapasiteye sahiptirler. Nükleer enerjinin toplam dünya elektrik üretimindeki payı ise yaklaşık %16'dır. Ek olarak, Dünyada tıb, bilimsel araştırma, enerji, tarım ve endüstrideki ihtiyaçlara destek veren 3000'den fazla nükleer tesis bulunmaktadır (Tablo 1). Komşularımız arasında Ukrayna'da 16'sı işletme ve 4'ü de inşa halinde olmak üzere toplam olarak 20 tane nükleer güç santrali bulunmaktadır ve Ukrayna toplam elektrik üretiminin % 45,4'ünü nükleer santrallerden sağlamaktadır. Bu rakamlar sırasıyla Bulgaristan için 6 0 % 41,5, Ermenistan için 1 0 % 24,7, Rusya için 26 4 % 13,1, Romanya için 1 1 % 10,3 ve İran için 0 2 0'dır. Dünya genelinde yeni kurulacak nükleer santrallerin sayısı sınırlı kalmaktadır. Ancak yeni nükleer santral yapımından vazgeçilmiş de değildir. Konu her ülkenin enerji stratejisine bağlıdır. Mesela Fransa toplam enerji üretiminin % 76'sını nükleer santrallerden sağlamakta ve önemli bir kısmını İngiltere, Almanya, İsviçre gibi ülkelere ihraç etmektedir. Türkiye'de 1956 yılında Atom Enerjisi Komisyonu Genel Sekreterliği kurulmuş, 1982 yılında yeniden yapılanarak Türkiye Atom Enerjisi Kurumuna dönüştürülmüştür. Görevi, nükleer teknolojinin, barışçıl amaçlar için, sağlıklı bir biçimde kullanılmasına ve transfer edilmesine yönelik araştırma, geliştirme ve işbirliği faaliyetlerini yürütmektir. Dikkat edilirse, Türkiye Atom Enerjisi Genel Sekreterliği, ilk ticari nükleer güç santralinin işletmeye açılmasından (1957) bir sene önce (1956) kurulmuştur. Bu her türlü takdirin üzerinde bir davranıştır. Türkiye'de nükleer santrallerin kurulması kararı ilk kez 1968 yılında III. Beş Yıllık Kalkınma Planında yer almıştır. IV. Beş Yıllık Kalkınma Planında ise, Mersin-Gülnar'da Akkuyu yöresinde kurulması planlanan nükleer santralin inşasına başlanması öngörülmüş ve 1977 yılında ihale açılmış, ancak sonuca gidilememiştir. 1982 yılında Ulusu Hükümeti, Akkuyu'da iki ve Sinop'ta bir olmak üzere üç nükleer santrali, 1990 yılında hizmete girmek üzere ihaleye çıkarmışsa da amaca ulaşılamamıştır. Nihayet 1 Mart 2000'de Bakanlar Kurulu nükleer santral ihalesine karar vermiş, fakat 8 Nisan 2000'de gene süresiz ertelemeye gidilmiştir. Yani, tüm ihaleler Türkiye için büyük bir hüsranla sonuçlanmış, 100 milyon dolardan fazla para sarf edilmiş, aradan 23 yıl geçtikten sonra tekrar aynı noktaya gelinmiştir. 1970 yılında Güney Kore ile Türkiye'nin nükleer alandaki potansiyeli aynıydı. Türkiye 2001 yılında bir tane bile nükleer santral kuramamışken Güney Kore'de 14 nükleer santral işlemekte, toplam elektrik üretiminin % 41,4'ünü nükleer santrallerden sağlamakta, 3 santralin de inşası devam etmektedir. Bu santrallerden sadece ikisini başkaları, geri kalanını Güney Kore yapmıştır. Bugün Güney Kore dışarıya nükleer güç santralı pazarlayacak duruma gelmiştir. 24 Haziran 2000'de İngiltere'de yayımlanan The Economist dergisi dünyanın teknolojik haritasını çıkarmış, teknolojiyi icat edenler, teknolojiyi kullananlar ve diğerleri şeklinde dünya ülkelerini sınıflandırmış, Güney Kore'yi teknolojiyi icat edenler sınıfına alırken, Türkiye'yi, üçüncü sınıfa, yani teknolojiyi ne icat edebilen ve ne de kullanabilen ülkeler safına dahil etmiştir. Ülkemizde 1999 yılında kişi başına tüketilen elektrik enerjisi 1840 kWh olup dünya ortalaması olan 2200 kWh'ın bile çok altındadır. OECD ülkelerinde ortalama değer 10 000 kWh, Yunanistan'da ise 5000 kWh'dır. Yani bir Yunanlı bir Türk'ün üç katı daha fazla elektrik enerjisi tüketmekte ve daha refah içinde yaşamaktadır. Sadece bu rakamlar bile ülkemizin elektrik enerjisi ihtiyacının ne kadar büyük olduğunu göstermektedir. Dünya ülkeleri enerji ihtiyaçlarını büyük ölçüde fosil yakıtlardan veya su gücüyle karşılamaktadır. Gelecek 100 yıl içinde yenilenemez enerji kaynakları olan kömür, petrol ve doğal gazın tükeneceği öngörülmektedir. Sürekli yenilendikleri için yenilenebilir enerji kaynakları olarak adlandırılan hidrolik, güneş, rüzgar, jeotermik, biyokütle, gel-git, dalga ve akıntı enerjilerinin, su hariç olmak üzere dünyada üretilen toplam elektrik enerjisi içindeki payları sadece % 4 kadardır. Türkiye'nin hidrolik potansiyeli toplam olarak 35 310 MW'dır. Halen işletmede bulunan toplam 125 hidrolik enerji işletmesinin toplam kurulu gücü 11 643 MW olduğuna göre, 2 000 yılı itibariyle toplam hidrolik enerji kapasitemizin % 34'ünden faydalanılmaktadır. İlave projelerle yaklaşık olarak 2020 yılından itibaren toplam işletme sayısı 546'ya çıkarıldığında tüm hidrolik enerji potansiyelinden yararlanılmış olunacaktır. 2000 yılında Ülkemizin taş kömürü, linyit, asfaltit, petrol, doğalgaz, hidrolik, jeotermik, güneş, rüzgar, odun ve hayvan-bitki artıklarından elde edebildiği toplam birincil enerji miktarı 28 464 BTEP dir. Talep ise 87 449 BTEP'dir. Buna göre enerji kaynakları açısından Ülkemiz zengin değildir ve bu alanda halen % 67 dolaylarında dışa bağımlılık söz konusudur. Enerji açığı taş kömürü, petrol ve doğal gaz ithalatıyla giderilmeye çalışılmaktadır. Dışa bağımlılık zamanla da artmaya devam edecektir. Türkiye'nin kendi öz kaynaklarıyla ekonomik olarak üretebileceği maksimum elektrik enerjisi, hidrolik kaynaklardan 122 milyar kWh/yıl, termik kaynaklardan 121 milyar kWh/yıl olmak üzere toplam olarak 243 milyar kWh/yıl'dır. DPT verilerine göre, 1999 yılında 118,5 milyar kWh olan toplam elektrik tüketiminin, ortalama % 8 artışla 2005 yılında 195,1 milyar kWh'a, kişi başına elektrik tüketiminin ise 2 773 kWh'e (Yunanistan'ın 1983'deki değeri 2467 kWh) ulaşması beklenmektedir. 2010 yılında ise toplam tüketim 285 milyar kWh olacak, 243 milyar kWh/yıl değeri 42 milyar kWh/yıl aşılmış olacaktır.Yani 2005 yılından sonra tüm yerli kaynaklarımız devreye sokulsa bile bir enerji açığı ile karşılaşmamız kaçınılmazdır. Türkiye'nin enerji ihtiyacını şimdi ve gelecekte kendi öz kaynaklarıyla karşılaması mümkün görülmemektedir. Ülkemiz nükleer enerjiye baş vurmadan hedeflerine ulaşamaz. Bu nedenlerle 2008 yılında 7 017 GWh ve giderek artacak şekilde 2020 yılında 63 159 GWh nükleer enerji üretilmesi planlanmışsa da, son erteleme kararından sonra bu hedeflere ulaşılamayacağı, üzüntü verici de olsa kabul edilmelidir. Enerji stratejik bir nesnedir. Türkiye'nin jeopolitik durumu ve gelişmekte olan bir ülke oluşu, nüfusu, tarihinden miras kalan Ortadoğu, Balkanlar, Kafkasya ve Türk Cumhuriyetlerine yönelik görevleri, nükleer teknoloji alnında dünyadaki gelişmeler, ülkemizin bir an önce nükleer teknolojiye geçmesini zorunlu kılmaktadır. Bunun birinci adımı ise nükleer santraller kurmaktan geçer. Konuyu, Yunanistan'da yayımlanan İkonomikos Gazetesi'nin Temmuz-1983 tarihli sayısında, Türkiye Atom Bombası Yapacak başlığıyla yayımladığı bir haber-yorum yazısı ile kapatalım. İkonomikos Gazetesi bu yazısında, Türkiye'nin nükleer santrallerle ilgili siparişinin 4,5 milyar dolar kadar büyük meblağlı olmasına rağmen yabancı firmaların karar verme hususunda düşünmelerinin nedeninin, Türkiye'nin atom bombası yapması ihtimali olduğu ve bu santrallerden alacağı güçle Ortadoğu ve Ege'de sorunlar yaratabilecek Türkiye'ye fırsat verilmesinin istenmediği belirtilmiş, İslam Ülkelerine bu kadar yakın olan Türkiye'nin bölgede süper devlet durumuna getirilmesine karşı İsrail'in itirazının bulunduğu ve AET'nin de nükleer santral yapımına karşı olduğu kaydedilmiştir. Yunanistan Savunma Bakanı Yanis Yarviçyonis ise Akdeniz'de Güvenlik konulu toplantıda benzer iddiaları ileri sürmüştür. Yunanistan Türk turizmini baltalamak için de harekete geçmiş, Akkuyu'da yapılacak nükleer santralin turizm bölgesinde olduğunu ve çevresel zararının çok büyük olacağını savunarak bastırdığı broşürleri bütün turizm bürolarına ve elçiliklere göndermiştir. Yunanistan Ege Bakanı Elisavet Papazoi de şu görüşleri dile getirmiştir: Santral bütün bölge için bir tehdittir. Santralin inşa edileceği yer deprem riski yüksek bir bölge olmasına karşın bu gerçek göz ardı edilmektedir. Nükleer atık sorununa ek olarak ortaya çıkacak bir kazadan bütün bölge ülkeleri anında etkilenecektir. Türkiye, santralı uluslararası standartlara göre güvenle işletecek bilgi ve teknolojik birikimden yoksundur. Dahası, Türkiye'nin bölgede baskın askeri güç olma tutkusunun getirdiği tehdit, uluslararası hukuka gösterdiği sınırlı saygısıyla da güçleniyor. Uluslararası Non Proliferation anlaşmasını imzalamış olması, nükleer santralın başka amaçlarla da kullanılmamasını garanti etmez. Bütün ülkeleri, nükleer santral yapımına engel olacak çalışmalara katılmaya ve Türkiye'ye teknoloji ve parasal yardım yapmamaya davet ediyoruz.(1). 1. Prof. Dr. Ali Rıza BERKEM, Nükleer Santral Nihayet Kuruluyor mu?, Kimya ve Sanayi, 36, 201-204, 12-25, Mayıs 2000. Energy Electricity and Nuclear Power Estimates for the Period up to 2020, Temmuz 1999, IAEA. Energy Electricity and Nuclear Power Estimates for the Period up to 2015, Temmuz 1996, IAEA.