Günümüzde eğer şöhret internet ortamında adınızın ne kadar sıklıkta yer aldığıyla ölçülüyorsa, o halde Stephen Hawking'i en tepeye yerleştirebilirsiniz. Nitekim Google'da Stephen Hawking yazıp tıkladığınızda karşınıza 1.670.000 yanıt çıkıyor; bu rakam Lady Diana'nınkinden bile kat be kat fazla (540.000)! Sadece bilgisayar aracılığıyla konuşabilen ünlü fizikçi ve dünyada 33 dile çevrilen ve on milyon kişi tarafından okunan Zamanın Kısa Tarihi adlı kitabın yazarı Stephen Hawking'le Science et Vie dergisi bir söyleşi yayımladı. Bugünlerde hastalığının ilerlediği açıklanan Hawking ile yapılan son görüşmeden bir derleme yayımlıyoruz. Cambridge'e doğru kendisiyle görüşmeye giderken kelimenin tam anlamıyla olağanüstü bir adamla karşılaşacağımızın farkındaydık. Görünüşe göre, hiçbir şeyden korkmuyormuş gibi duran birisi... Özellikle de yaşamaktan korkmayan... Doktorlar 1963 yılında kendisine, kaslara komut veren nöronların tahribiyle ortaya çıkan, tedavisi imkansız amyotrofik lateral skleroz hastalığı tanısı koyduklarında en çok iki yıllık ömür biçmişlerdi. O sıralarda 21 yaşında olan ve Oxford'da doğal bilimlerdeki öğrenimini başarıyla tamamlayan Stephen Hawking, doktorları haksız çıkararak ölmediği gibi, dört çocuk sahibi de oldu. Bedeni kendisinden uzaklaşmaya başladığında Stephen Hawking çocukluk düşünü gerçekleştirmeye başladı: Cambridge'de kozmoloji tezi. Aynı zamanda, daha sonra karısı olacak ve de Zamanın Kısa Tarihi adlı kitabını adayacağı Jane Wilde'la da tanıştı. Stephen Hawking hastalığını yenemedi ama hastalığın da kendisini yenmesine izin vermedi. Kendisi halen 63 yaşında ve üç çocuk ve de bir torun sahibi; Jane'den boşanıp hemşirelerinden biri olan Elaine Mason'la ikinci evliliğini de gerçekleştirdi. Evren'in gerçek doğasını keşfetmek amacıyla da Hawking bu düşünce yolculuğundan önemli kazanımlar elde eder. Buna göre, örneğin Einstein'ın rölativitesi zorunlu olarak bazı özellikler ortaya koyuyor: Bazı yerlerde Ğyani kara deliklerĞ yerçekimi uzayı ve zamanı o kadar deforme ediyor ki, bu yerler tanımlanamaz hale geliyor. Ya da kara delikler sanıldığı kadar kara değiller ve çok hafif bir radyasyon yayıyorlar . Kendisi sanki hastalığına karşı sürdürdüğü olağanüstü savaşımında yaşamak ve düşünebilmek için sıra dışı bir kuvvet bulmuştu. Stephen Hawking, Galile'nin ölümünden tam 300 yıl sonra, yani 8 Aralık 1979'da, Cambridge Üniversitesi'nde Newton'a verilmiş olan matematik kürsüsüne layık görüldü. "Görevine son derece bağlıdır. Her gün gelir ve departmanın işlerine faal olarak katılır. Fikir verir, eleştirileri formüle eder. Bedeni ona bir şey veremese de karakteri çok güçlü ve mizah duygusu var, düşüncelerini en derinliklere kadar dile getirmekten çekinmez. Kendisi başka insanların yaptığı her şeyi kuşkusuz yapamıyor, örneğin lisans öğrencilerinin derslerine düzenli katılamıyor". Bununla birlikte, Hawking her salı sabahı bürosunda yapılan toplantılara düzenli olarak katılıyor. Meslektaşı Christophe Galfard, Hawking'in ufuklarını açtığını, müthiş bir sezgiye ve sorunları göz önünde canlandırabilecek şekilde ele alma yeteneğine sahip olduğunu belirtiyor. Diğer pek çok fizikçi gibi Hawking de, Einstein'ın yerçekimiyle kuantum fiziğini birleştirebilecek bir teori arayışında. Ancak özellikle de en büyük arzusu Evren'in bir hiçten doğduğunu, ne bir "yaratıcı"nın ne de özel koşulların sonucu olduğunu kanıtlamak. Fransız öğrencilerinden biri, "Tanrı'nın niçin sorusunu ortadan kaldırdığı düşünülür, oysa Stephen cevap bulmak istiyor. Fiziğe felsefi bir yaklaşımı var" diyor. Bu hedefe varabilmek için de en uç noktalara götürebildiği modeli, 80'li yıllarda gündeme gelen "sınırsız" bir evren fikrine dayanıyor. Diğer fizikçilerin görüşlerine göre, bu modelin dayandığı matematik henüz kanıtlanamayacak kadar kırılgan. Bununla birlikte, Hawking'in çalışmaları bilim çevrelerinde saygı uyandırıyor. Kozmolog Marc Lachieze- Rey, Stephen Hawking'in ortalama araştırmacılardan çok daha akıllı olduğunu, son derece ilginç fikirler ortaya koyduğunu kaydediyor. Onun en ateşli savunucuları da kendisini Einstein'la karşılaştırıyorlar. Thibaud Dumour, Einstein'ın bir dahi olduğunu, Hawking'in ise Einstein olmadığını belirtmekle beraber, yerçekimi, kuantum mekaniği ve termodinamik arasında ilk kez bağ kurduğu için çok önemli bir bilim adamı olduğunu kaydediyor. 1974'teki ışınım ve kara delik teorisinin de büyük bir keşif olduğunu ekliyor. Nihayet randevu saatinde Stephen Hawking'in odasına girdiğimizde, üzeri denklemlerle dolu büyük bir kara tahta gözümüze çarpıyor. Konuşma aygıtından yayılan metalik bir ses bize "hoş geldiniz" diyor. Yanına oturuyoruz ve söyleşi başlıyor. Ancak olağanüstü bir çabayla yanıt vereceğini sezinliyoruz. Sonsuz bir sabırla önündeki ekranda bir harf seçip göz kırpıyor. Bip. Gözlüğünün üzerindeki alıcı harfi algılıyor. Ve dakikalar geçtikçe, bip'ler arka arkaya sıralanıyor. Sanki gerçeküstü bir ortamdayız. Sekreteri Judith elinde bir not defteriyle, her kelimeyi not ediyor. Ara sıra hemşire de gelip ağzını siliyor, kafasını kaldırıyor. Hepsi bu mu gerçekten, diye sormaya yelteniyoruz. Yanıt çok kısa. Belki de biz çok fazla şey bekliyorduk. Stephen Hawking kahin değil. Kendisi, çok uzun ve her dakikası hesaplı üç saatini bize ayırdı. Çok şımardık. Artık ayrılma zamanı geldi. Hafifçe eline dokunuyoruz. Metalik ses, "Bay bay, tanıştığımıza memnun oldum" diyor. Kampüsten ayrılırken güneşin hiç de ummadığımız kadar parladığını fark ediyoruz.


Stephan Hawking 8 ocak 1942'de (Galileo'nun doğumundan tam 300 yıl sonra) Ingiltere Oxford'da doğdu.Ailesi kuzey Londra'da oturuyordu.Fakat II. dünya savaşı sırasında burası bebek dünyaya getirmek için çok emniyetli bir yer değildi. Bu yüzden Oxford'a taşındılar. Hawking sekiz yaşında iken, kuzey Londra'dan 20 mil uzaktaki St Albans gitti.Onbir yaşında St Albans okuluna kayıt oldu. Buradan mezun olduktan sonra babasının eski okulu Oxford üniversite' si kollejine devam etti. Stephan babasının tıpla ilgilenmesini istemesine karşın, o matematiği seviyordu. Fakat okulun matemetik bölümü mevcut değildi. Bu yüzden onun yerine fizik okumaya başladı. Üç yıl sonra doğa bilimlerinde birinci sınıf onur madalyasıyla ödüllendirildi. Stephan daha sonra Cosmology üzerine çalışmak üzere Cambridge' e gitti. O zamanlar Oxford' da Cosmology üzerine çalışma yoktu. Cambridge'de Fred Hoyle'u supervisor olarak istemesine karşın süpervisorü Denis Sciama idi. Doktorasını aldıktan sonra ilk önce araştırma asistanı, daha sonra Gonville' de Caius kollejde profesör asistanı oldu. 1973'de Astronomi Enstütüsünden ayrıldıktan sonra Stephan uygulamalı matematik ve teorik fizik bölümüne geçti. 1979'dan sonra matematik bölümünde Lucasian profesörü oldu. Bu profesörlük 1663 yılında üniversite parlemento üyesi olan Henry Lucas tarafından kurulmuştu. Ilk olarak Isaac Barrow sonra 1669'da Isaac Newton'a verilmişti. Stephan Hawking, evrenin temel prensipleri üzerine çalıştı. Roger Penrose ile birlikte Einstein'in Uzay ve Zamanı kapsayan Genel görecelik teoreminin Big Bang'le başlayıp karadeliklerle sonlandığını gösterdi. Bu sonuç Quantum Teorisi ile Genel Görecelik Teorisinin birleştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyordu. Bu yirminci yüzyılın ikici yarısının en büyük buluşlarından biriydi. Bu birleşmenin bir sonucuda karadeliklerin aslında tamamen kara olmadığını, fakat radyasyon yayıp buharlaştıklarını ve görünmez olduklarını ortaya koyuyordu. Diğer bir sonucda evrenin bir sonu ve sınırı olmadığıydı. Buda evrenin başlangıcının tamamen bilimsel kurallar çercevesinde meydana geldiği anlamına geliyordu. Onun birçok kitabından bazıları, The Large Scale Structure of Spacetime, General Relativity: An Einstein Centenary Survey, ve 300 Years of Gravity. Stephen Hawking'in en popüler ve ençok satan iki kitabı; A Brief History of Time ve daha sonraki kitabı, Black Holes and Baby Universes and Other Essays. Profesör Hawking 12 onur derecesi almıştır. 1982'de CBE ile ödüllendirilmiş,bundan başka birçok madalya ve ödül almıştır. Royal Society'nin ve National Academy of Sciences (Amerikan ulusal bilimler akademisi ) üyesidir. O teorik fizik çalışmaları ve yüklü programına rağmen ailesine her zaman zaman ayırmayı bilmiştir. Stephan Hawking 8 ocak 1942'de (Galileo'nun doğumundan tam 300 yıl sonra) Ingiltere Oxford'da doğdu.Ailesi kuzey Londra'da oturuyordu.Fakat II. dünya savaşı sırasında burası bebek dünyaya getirmek için çok emniyetli bir yer değildi. Bu yüzden Oxford'a taşındılar. Hawking sekiz yaşında iken, kuzey Londra'dan 20 mil uzaktaki St Albans gitti.Onbir yaşında St Albans okuluna kayıt oldu.


Onlinefizik.com' da yeniliklere devam ediyoruz. Bundan böyle sizlere çeşitli "Bilimsel Gösteriler" sunacağız. Bu gösteriler ile eğlenceli bir şekilde bilimsel bilgiler edineceksiniz. - Büyük bir bardak - kül tabağı veya benzer birşey - su - mendil - Mendili merkezinden başlayarak bardağın içine doğru sokun tam olarak bardağın tabanına değmesin suya yer kalsın. Mendilin kenarlar dardağın dışında kalsın. - Mendilin üstüne su dökerek bardağı dldurun. Bu sırada izleyicilerinizde görecekki su mendilin içinden rahatça geçiyor ve bardağı dolduruyor.Bardağın yarısı dolana kadar su doldurmaya devam edin. - Mendili kenarlarından yukarı doğru çekmeye başlayın. Brdağı üst ksımını mentelle gergin bir şekilde kapatmış olun. Bu şekilde bardağı izleyicilerinize doğru gösterin ve isterseniz sihirli bir kaç kelime söyleyin 🙂 - Külttabağını bardağın ağzına yerleştirin, mendili gergin tutmayı unutmayın. . - İsterseniz izleyicilerinizden birini çağırın ve suyu onun üstüne dökmekle korkutun. Bardağı kültabağı ile birlikte aşağı doğru çevirin ve kültabağını bardağın altından çekin. Mendilin gergin olduğuna emin olun yoksa izleyicinizin kafasından aşağı su dökebilirsiniz. Kültabağını çektikten sonra suyun hala bardağın içinde olduğunu ve mendilden geçemediğini göreceksiniz. Onlinefizik.com'a teşekkür etmeyi de unutmayalım 🙂 Bu gösterinin temelini "yüzey gerilimi" ve "hava basıncı" kavramları oluşturmaktadır. Mnedil gevşek olduğu zaman su mendili oluşturan kumaşın gözeneklerinden akıp geçebilmektedir. Fakat mendili gerdiğiniz zaman su molekkürleri mendil yüseyi boyunca yüzey gerilimi sebebiyle tek bir yüzey oluşturur. Dış hava basıncı da yukarı doğru etki ederek su molekkürlerin bu deliklerden akmamasına katkıda bulunur ve su bardağın içinde kalmaya devam eder.


Dışarıdan bakılınca uyumakta olan bir devi andıran su kuleleri, aslında şehir suyunun musluklarımızdan sabit bir basınç altında akmasını sağlayan çok önemli işlevleri olan yapılardır. Pek çok belediye, suyu bir rezervuar veya kuyudan aldıktan sonra arıtma tesisinde temizler ve bir veya daha fazla sayıdaki tankı dolduran bir pompalama tesisine gönderir. Pompalar suyu kentin su şebekesine gönderecek kadar güçlüdür, ancak sistemin basıncı Ğmusluklarımızdan akan- kullanım arttıkça veya azaldıkça dalgalanma riski taşır. Öyle ki talebin yüksek olduğu zamanlarda suyun basıncı musluklara ulaşamayacak kadar düşebilir. Bir tank bir günlük talebi ve yedeği sağlayacak boyuttadır. Pompalar saate bağlı olarak çalışır; talebin düşük olduğu gece saatlerinde tankı doldurur. İnsanların daha fazla su kullandığı sabah saatlerinde pompaların sağladığı miktarı artırmak için tanktaki su aşağı doğru çekilir. Su kuleleri düz arazide kolayca görünür. Ancak kuleler engebeli arazide dikkati çekmezler. Bir tepenin üzerine veya yüksek binaların çatılarına inşa edilmiş tanklar, tipik olarak en yüksekteki kullanıcıdan 30 metre daha yüksekte olmak zorundadır. Her 30 metrede 3 Bar basınç yaratılır. Bir vadi içindeki caddedeki su borularındaki basınç daha da yükselebilir. Buna engel olmak için belediyenin su idaresi basıncın 5.5 Bar'a eriştiği borulara basınç düşürücü supaplar yerleştirirler. Boruların içinde akan suyun sürtünmesi de basıncın dengeleme işlemini etkileyebilir. Sürtünme, hızın karesine bağlı olarak yükselir. Dolayısıyla talebin yüksek olduğu saatlerde su, düşük talebe göre iki misli hızlı akar ve 4 misli sürtünme kaybına neden olur. Buna bağlı olarak içinde tortu biriken eski borular baş edilmesi zor sürtünme sorunlarına yol açarlar. TANK tipik olarak çelik bir silindirdir. Bir havalandırma deliği havanın içeri girmesini ve tank boşaldıkça veya doldukça havanın kaçmasını sağlar. Dolayısıyla bir vakum veya yüksek basınç çatıya zarar vermez. Bir egzos vantilatörü, iç kısımların boyanması veya normal bir sterilizasyon sırasında içerde toplanan kokuyu dışarı atar. POMPA suyun platforma kadar yükselmesini sağlar ve şehir suyunun aynı T bağlantısına kadar çıkartır. Yeni tasarımlarda daha iyi bir karışım sağlamak için daha yüksek, açılı doldurma borusu içerir. Böylece tanktaki suyun hareketsiz kalması önlenmiş olur. Telemetri , tank suyunun düzeyini ve borulardaki suyun basıncını kontrol altında tutar. Pompalara çalışması veya durması için komut verir. Normal bir tank 4 milyon litre su barındırabilir. Bu da yaklaşık 3.5 milyon kiloya eşittir. Geniş beton ayaklar bu yükü taşımak ve rüzgarın etkisine karşı dayanmak zorundadır. Tankın inşa edildiği arazi toprağının kayalık ya da sert olması tercih edilir. Balçık nitelikteki topraklarda temel kazıklarının 30 metre derinliğe kadar inmesi gerekebilir. Tanklar yılda bir kez boşaltılır ve klor ve amonyak püskürtülerek dezenfekte edilir. Sülfür dioksit ilavesi de gerekebilir. Kentlerde genellikle birden fazla tank bulunur. Dolayısıyla bakım, dönüşümlü olarak yapılabilir. Sanıldığı gibi itfaiyecilerin bahar aylarında yangın musluklarını açmalarının nedeni fazla basıncı dışarı salmak değildir. İtfaiyeciler bu şekilde yangın musluklarının çalışıp çalışmadığını kontrol ederler. Pek çok belediye tankların çatılarını telekom hizmet sağlayıcılarına kiralarlar. Çünkü cep telefonu alıcı-vericileri kullanıcıların 30 veya 45 metre yükseğinde oldukları zaman daha iyi hizmet verirler.


Yıllardır bilim insanları tarafından başka gezegenlerde yaşam olabileceğine dair bulgular arandı. Araştırmalar genellikle su kaynaklarına sahip olan ya da olduğu düşünülen gezegenlerde yoğunlaşırken bilim çevrelerince yapılan bir değerlendirme de su olmayan gezegenlerde de yaşam olabileceği söylendi. Prof. Dirk Schulze Makuch ve ekibi tarafından yapılan değerlendirme de bazı bakterilerin süperkritik karbondioksit kullanarak hayatta kalabildikleri ve yaşamlarına devam ettikleri söylendi. Bu açıklamaya göre su olmamasına rağmen süperkritik karbondioksit bulunduran gezegenlerde farklı yaşam formlarının oluşabileceği düşünülmeye başlandı. Dünya dışında yaşam ve farklı yaşam formları arayan bilim insanları çalışmalarının büyük bir kısmını yüzeyinde su olan muhtemel gezegenler üzerine yoğunlaştırıyor. Prof. Dirk Schulze Makuch ve ekibi bu düşünceye karşı çıkarak yüzeyinde su olmayan gezegenlerde de yaşam olabileceğini öne sürüyor. Ekibe göre karbondioksitte ve suda bulunan enzimler karşılaştırıldığında süperkritik karbondioksitin suya oranla daha kararlı bir yapıya sahip olduğu söyleniyor. Bu keşiften sonra süperkritik karbondioksit üzerinde çalışmalarını yoğunlaştıran ekip, farklı yaşam formları ile bu buluş arasında bir bağ kurulup kurulamayacağını araştırıyor. Yine yapılan çalışma kapsamında bazı bakteri türlerinin süperkritik karbondioksit kullanarak yaşamına devam ettiği görülürken bu buluş ile su olmayan gezegenlerde de yaşam kaynağının olabileceği düşünülmeye başlandı. Araştırmacılara göre yüzeyinde süperkritik karbondioksit olduğuna inanılan Venüs'ün farklı yaşam formlarına ev sahipliği yapabileceğine inanılıyor. Bugün günlük yaşantımızda süperkritik karbondioksiti kuru temizleme ve medikal ekipmanların sterilize edilmesi için kullanıyoruz. Gelecekte ise çalışmaların bu yönde yoğunlaşması durumunda su olmayan gezegenlerde farklı yaşam kaynakları ile karşılaşabiliriz.


Süper sıvı hiç bir direnç olmaksızın akabilme şeklinde çarpıcı bir özelliğe sahiptir. Normal bir sıvının içindeki moleküller ve atomlar sürekli çarpışıp sekerek kaotik bir davranış sergilerler. Hareket halindeki sıvıda bu işlemler akıma karşı bir direnç üretir. Sıvının kimi parçaları diğerlerinden daha yavaş hareket eder, taraklanma, girdap anafor ve hatta türbülans yaratır. Sıvının yolunun üzerindeki engeller de akımı engeller, böylece akımın enerjisi ısı olarak yayılır. Sonuçta baştaki hareketlenme çok geçmeden durur. Oysa bir süper sıvıda hareket tamamen eş fazlıdır. Tüm sıvı, tek bir kuantum durumu içinde var olur ve makroskopik boyutların tek bir dalga fonksiyonu ile tanımlanır. Lazerler ve süper iletkenler gibi süper sıvılar da Bose-Einstein yoğunlaşmasının örnekleridir. En uzun süredir bilinen süper sıvı -helyum2- Heike Kamerlingh tarafından 1908'de keşfedilmiştir . Süper sıvı, mutlak sıfırın üstünde 2,18 derece Kelvinde oluşur. Her biri fermiyonlardan oluşmasına rağmen etkin bir şekilde bozon gibi hareket eden helyum4 atomlarından meydana gelir. Helyum4, etrafında iki elektronun bulunduğu, iki protonla iki nötrondan oluşan bir çekirdeğe sahiptir. Davranışı, tam sayılı spine sahip bir bozonun davranışına benzer. Yeterince düşük sıcaklıklarda, tekil helyum atomları tek bir kuantum durumu -bir Bose-Einstein yoğunluğu- içinde yoğunlaşır. Böylece tüm sıvı tek bir varlıkmış gibi hareket eder. Tek bir dalga fonksiyonunun içinde birbirine kenetlenen helyum atomları, artık ayrı ayrı atomlar gibi sekip hareket edemezler: onlar tewk bir hareket içinde koordinasyon içindedir. Sonuçta helyum3 veya helyum4, hiçbir direnç olmaksızın en ince borulardan bile geçebilen bir süper sıvıya dönüşür. Geniş ağızlı büyük bir bardağın içine koyulan bir süper sıvı, çok ince bir tabakanın içindeki çeperlerden yukarı doğru tırmanıp sonra bardağın dışından aşağıya akarak yere damlama gibi garip bir özellik sergiler! Sıcaklık bir dereceden daha az miktarda artırıldığında, süper sıvılık hali kaybolur ve sıvı helyum4 normal bir sıvı gibi davranır. Süper sıvılar ortak kanılara uygun deneyimlere ters davranan büyük ölçekli bir madde halinin bir örneğidir ve ancak kuantum ilkeleri ile anlaşılabilir.


Bir önceki yazımızda süpernovaların oluşumu, beyaz cüce yıldızlar ve Warwick Üniversitesinde süpernovalara ilişkin yapılan bazı araştırmalardan söz etmiştik. Astronomlar için uzayın farklı köşelerinde görülen süpernovalar ve beyaz cüce çarpışmaları her ne kadar kalsiyumun ana kaynağı olarak kabul edilse de çözülmesi zor bazı soruları ortaya çıkarıyor. Hubble Uzay Teleskopu ile yapılan gözlemlerde meydana gelen patlamaların çekirdek çökmesi sonucu oluşan süpernovalardan kaynaklanmadığı belirlendi. Başlangıcı hakkında bilgi sahibi olunmayan süpernovalar, uzun yıllardır bilim insanlarının ilgisini çekmekte. Tarihte çıplak gözle görülen en parlak süpernova olan SN 1006, 1006 yılında gözlemlenirken galaksilerin oluşumunda bizlere önemli ipuçları veriyor. Kalsiyum bakımından zengin olan süper novalar, klasik süpernovalar kadar parlak olmasa da astronomlar tarafından evrenin kalsiyum kaynağı olarak gösterilmekte. Üstelik bu patlamalar diğerleri kadar uzun sürmediği gibi klasik süpernovalara oranla %50 oranında kalsiyum içermektedir. Bu patlamaların en önemli özelliği oldukça kısa sürmesi, önceden öngörülememesi ve genellikle yüksek enerjili fotonların atılımıyla oluşmasıdır. Ortalama 0.1 100s içerisinde gerçekleşen ve 100KeV yoğunluğunda enerji içeren patlamalar hakkında iki farklı görüş bulunmaktadır. Bu görüşlerin ilkinde hipernova olayının gerçekleşmesinden söz edilirken diğerinde nötron yıldızlarının birbirleriyle çarpışması dile getirilmektedir. Bu çarpışmalar sonucunda kara deliğe dönüşen nötron yıldızları, aynı zamanda kısa süreli gama ışını patlamalarına neden olmakta ve bu patlamalarla birlikte klinova olarak isimlendirilen küçük süpernova patlamaları meydana gelmektedir. İlk yazıdan itibaren evrendeki kalsiyum zenginliğinin nereden ve nasıl oluştuğu sorusuna cevap aramaya çalıştık. Süpernovaların yüksek oranda kalsiyum içermesi başta asıl kaynağın burası olduğunu düşündürse de beyaz cücelerinde kalsiyum bakımından zengin olması ve nötron yıldızlarıyla çarpışması sonucunda süpernovaların oluşması, bizi asıl kaynağa yönlendirmektedir. Bugün gözlemler sonucunda yapılan yorumlarda kalsiyum zengini süpernovaların iki beyaz cüce yerine beyaz cüce nötron yıldızı çarpışması sonucunda oluştuğu kanısına varılmıştır. Fakat bu teorinin geçerli olabilmesi için yüksek enerjili gama ışını patlamalarının da gözlemlenmesi gerekiyor.


Evrende nadir olarak görülen süpernovalar, enerjisi biten büyük yıldızların şiddetle patlaması haline verilen bir addır. Süpernovaları diğer yıldızlarda ayıran en önemli fark güneşe göre parlaklığının milyonlarca kat daha büyük olmasıdır. Bir süpernovanın parlaklığını kaybetmesi için aylar ve yıllar geçmesi gerekebilir. Sönme sürecine girdiğinde süpernova tarafından yayılan enerji güneşin 10 milyar yılda yaydığı enerjiye denk gelirken patlama sonucunda madde, evrede bir noktadan diğerine iletilmektedir. Bugüne kadar yapılan gözlemlerde görülen en büyük süpernova SN2006 olup galaksimize olan uzaklığı 238 milyon ışık yılıdır. Warwick üniversitesinde yapılan bir araştırmada astronomlar tarafından süpernova patlamalarına ilişkin önemli bilgiler açığa çıkarıldı. Öksüz süpernova olarak adlandırılan ve patlama zamanları tespit edilemeyen süpernovalar, temel de nötron yıldızını meydana getiren beyaz cücelerden oluşmaktadır. Yapılan araştırmalarda patlama sırasında insan iskeletini de oluşturan kalsiyum atomlarının uzaya saçıldığı görülürken bu olayın Carl Sagan tarafından söylenen hepimiz yıldız tozundan yapıldık sözünü hatırlattığı belirtiliyor. Beyaz cüce yıldızların oluşumunda sarı cüce yıldızların 10 milyar yıllık ömrünü tamamlaması ve sonrasında dış gaz katmanlarının uzaya üflenmesi, yaşadığımız gezegene eşdeğer büyüklükte beyaz cüceleri ortaya çıkarıyor. İlerleyen süreçte ise beyaz cüceler, komşu güneşten çektiği gaz ile kütle kazanarak süpernovaları oluşturuyor. Her ne kadar önceden tahmini mümkün olmayan patlamalar olarak görülse de beyaz cücelerin çarpışması ile oluşan süpernovaların diğerlerine göre daha kolay tahmin edildiği görülüyor. Warwick Üniversitesinde yapılan araştırmanın diğer bölümlerinde ise teleskoplar ile incelenen süpernova çevresinde görülen kalsiyum atomları yer alıyor. Patlama sırasında oluşamayacağı düşünülen bu atomların patlayan yıldızlarda yer aldığı düşünülmekte. Daha açık bir ifade ile kalsiyum atomlarının beyaz cüce çarpışmaları sonucunda oluştuğu belirtiliyor. Bugün insan iskeletini de oluşturan kalsiyum atomlarının ana kaynağının bu patlamalar olduğu düşünülürken bu denklemdeki tek sorunun süpernova patlamalarının uzayın farklı noktalarında gerçekleşmesi olduğu söyleniyor. Patlamalara ilişkin ilgi çekici detaylardan bir diğeri ise patlamanın tahmin edilemeyen yerlerde gerçekleşmesidir. Genellikle bu patlamaların galaksiyi oluşturan yıldızların ışığı ile aynı hizada olması beklenirken süpernovaların, asıl ait oldukları gezegen dışında farklı ve uzak noktalarda patladığı görülüyor. Bir sonraki yazımızda nötron yıldızları ve beyaz cüceler hakkında daha detaylı bilgiler bulabilirsiniz.


Hyshot III adlı jet uçağı önce Terrier-Orion adlı bir rocketin sırtında gökyüzüne çıkarıldı. Taşıyıcı uçak 314 km/saat hıza ulaşınca Hyshot III jetini 35 km irtifada serbest bıraktı. Süper hızlı jet, daha sonra motorlarını ateşleyerek Mach 7.6 (9 bin km/saat) hızına ulaştı. İngiliz QinetiQ şirketi tarafından tasarlanan Hyshot III jetinin gelecekte kıtalararası uçuşların kısaltacağı belirtiliyor. İlk etapta Dünya yörüngesine girecek uydularda kullanılacak olan scramjet'lerin gelecekte sivil havacılıkta Londra-Sidney arasını 2 saate indirmesi umuluyor. Scramjet olarak adlandırılan bu tip uçaklar, hidrojeni yakmak için gerekli oksijeni havadan temin ediyor. Böylece ayrıca bir oksijen deposuna ihtiyaç duymuyor. Halen en hızlı konsvansiyonel uçak olan ABD Hava Kuvvetleri'ne bağlı SR-71 Blackbird, sesin 3.2 katına ulaşıyor (Mach 3.2). Bu hız saatte 3 bin 529 kilometre demek. ABD, Avrupa Birliği, Çin, Japonya ve Rusya scramjet teknolojileri üzerine denemeler yapıyor. Not: BBC ve Associated Press'ten yararlanılmıştır.


Sürekli artan petrol fiyatları alternatif yakıt arayışlarını kaçınılmaz hale getiriyor. ABD'de bir şirket suyla çalışan otomobil üretti. Yeni teknolojiyle üretilen yakıta 'Aquygen' adı verildi. Florida'lı Denny Klein elindeki kaynak makinesiyle taşları kesebiliyor. Ama makinenin ucu hala dokunabilecek kadar soğuk. İşin sırrı sudan üretilen yeni yakıtta. Denny Klien, bu gazı kaynak makinesinde kullanmak için üretmiş. Ancak bunu denerken açığa çıkan enerji çok yüksek olunca buluşunu otomobilde denemeye karar vermiş. Otomobiline taktığı parçalarla 'Aquygen'i yakıt olarak kullanabiliyor. Otomobil gaz ve su karışımı yakıtıyla ilerliyor ve motor yüzde 50 daha az yakıt tüketiyor. Klein, "makine voltajı yükseltiyor. Sudan elde edilen gaz yanıcı hale geliyor. Hidrojen ve oksijen hala birleşik durumda. Suyun molekülü yeniden yapılandırılıyor ve bu sırada olağanüstü bir enerji açığa çıkıyor" diyor. Bu enerji dokunduğu nesnenin erime noktasına kadar ısıyı artırıyor. Bir kömür parçasını beş saniye içinde yakıyor, çeliği kesebiliyor. Benzinin yanmasına katılıyor ve motoru çalıştırıyor. Sonra suya dönüşüyor. Bu teknoloji daha önce de denendi, ama Klein'ın yönteminde elektrik kullanımı çok az. Denny Klein'ın kaynak makinesi için ortaya attığı yöntem şimdilerde otomobiller için geliştirilmeye çalışılıyor.


Isınan tava örneğinde olduğu gibi, suyun konduğu yüzey son derece sıcak olursa, su daha yüzeye değmeden buharlaşmaya başlıyor. Buharlaşan su, havada iken suyla buhar arası bir forma kavuşuyor ve bazı su dalmacıkları yüzeyin üstünde kalıyor. Bu esnada buharla sıvı arasındaki su damlacıkları havada dolaşabiliyor. University of Oregon uzmanları, ısıtılmış pirinç boru üzerinde su damlacıklarını yukarı doğru hareket etmesini sağladı. Araştırmayı yürüten University of Oregon uzmanı Dr. Heiner Linke, sıcak bir yüzeyin üstündeki buharın içinde bulunan henüz buharlaşmamış su damlacıklarının eğimin tersine hareket ettiğini belirtiyor. Buhar ve damlacıklarının hareketi yüzeyden bir insan kılı inceliği kadar bir yükseklikte meydana geliyor. Dr. Linke, su damlacıklarının yukarı hareketinin küçük bilgisayar sistemlerini soğutan mikro-klimalarda kullanılabileceğini düşünüyor. Not: Araştırmayı konu alan makale Physical Review Letters dergisinde yayımlandı.


Suyun yüzey gerilimi maddenin tanecikli yapısının bir sonucudur. Su molekülleri belli bir kuvvetle karşılıklı olarak birbirlerini çekerler su bir maddeye değdiğinde iki olasılık söz konusudur. Maddenin taneciği ile bir su molekülü arasındaki kuvvetten ya daha büyük ya da daha küçük olabilir. Bu kuvvet eğer daha büyükse su bu maddeye yayılmaya çalışır. Ama bu kuvvet daha küçükse su o maddeye olabildiğince az değmeye çalışır. Bu durumda maddenin suyu dışladığı ya da su tutmaz olduğu söylenir. Su tutmayan maddeler ve su birbirlerini belirli bir kuvvetle iterler. Su yüzeyine bir madde koyarsak bu maddenin ağırlık kuvveti, itme kuvvetinden daha küçük olduğunda madde su üzerinde durur gibi batmaz. Peki biz böyle dış yüzeyi su tutmayan bir kıyafet giyerek su üzerinde batmadan durabilir miyiz? Hayır! Ağırlığımız fazla olduğu için batarız. Fakat su sinekleri çok küçük ve hafif olduklarından su üzerinde batmadan ve ıslanmadan durabilirler.


planlanmaktadır. Çalıştayın genel amacı matematik öğretmenlerinin problem çözme süreçlerinde teknoloji kullanımıdır. Geometri Sketcpad, Grafiksel Hesap Makinaları, Excel vb. teknoloji araçlarının matematik problemlerinin çözüm süreçlerinde nasıl öğretime entegre edilebileceği, problem çözümlerinde öğrencilere bu araçlar ile nasıl yardımcı olunabileceği hakkında öğretmenler bir eğitimden geçecek, projeyi yürüten akademisyenler ile beraber çalışma imkanı bulacaklardır.Çalışma ortamı tamamı son teknoloji bilgisayarlar ile donanmış labratuvarlar olacaktır. Çalıştay sonunda, çalışmalara katılan tüm öğretmenlerimize katılım belgesi verilecektir. Çalıştay tamamı ile ücretsizdir. Özel veya devlet ilköğretim / ortaöğretim kurumlarındaki tüm matematik öğretmenlerine açıktır. Çalıştay Kasım ayı ortalarında başlayacak ve yaklaşık 4 hafta sürecektir. Çalışma saatleri olarak Cumartesi 9:00 ile 12:30 arası düşünülmektedir. Öncellikle Ankara ve yakın çevresinde çalışmakta olan öğretmenlerimizi, eğitimine devam eden öğretmen adaylarımızı, yine matematik eğitimi alanında doktora veya master yapan eğitimcileri bu çalıştaya katılmaya davet ediyoruz. Çalıştaya katılım için ön başvurular iki şekilde yapılabilir. - Proje Koordinatörü İletişim Formu - Telefon : 312-210-4195 / Şemsettin Beşer veya Utkun Aydın Çalıştaya kabul edilecek öğretmen sayısı en fazla 20 olacaktır. T-Math Projesi O.D.T.Ü Bilimsel Araştırmalar Projeleri kapsamında desteklenmektedir.


Tabii ışık doğrudan doğruya bir kaynaktan gelen her yönde ve her düzlemde yayılan bir titreşim olayıdır. Düzlem polarize ışık ise yayılma yönüne dik olan tek bir düzlemde titreşen ışıktır. İzotrop ortamlardaki düzlem polarize ışıkta, elektrik vektör daima yayılma yönüne dik düzlemde yani dalga cephesinde titreşir. Elektrik vektörün hareketi yayılma yönüne dik bir düzleme iz düşürüldüğü vakit izdüşüm şekli bir daire ise bu ışığa dairesel polarize ışık, eğer izdüşüm şekli bir elips ise eliptik polarize ışık denir. Bazı kristallerdeki farklı soğurma ile, Yansımayla polarlanmayı meydana getirmek için en çok kullanılan cihaz Biot aletidir; bu alet, madeni bir borunun iki ucuna yerleştirilen isli camdan iki ayna şeklindedir. İkinci ayna, borunun eksenine göre sabit kalmak şartıyla döndürülürse, yansıyan ışının şiddetinin, bir dönme süresi içinde iki maksimum ve iki minimumdan geçerek değiştiği görülür. Tam sönme olması için, gelen ışın, 'Brewster gelme açısı' denen bir açı altında birinci ayna üzerine düşmelidir. Polarıcının ve analizleyicinin polar lama düzlemleri arasında bir s açısı bulunduğu zaman, çıkan ışının şiddeti 1'e cos2s oranında küçülür . Polar lama açısının tanjantı, maddenin kırılma indisine eşittir . Basit kırılma, ışığı kısmen polarır. Bir ışın paralel yüzlü bir camlama indisinden geçtikten sonra bir analizleyici üstüne düşürülerek büyük ölçüde söndürülebilir. Polarlanmayı incelemek için fizikçiler genellikle çift kırılmaya başvurur ve özellikle Nicol veya Foucault prizmalarını kullanırlar. Bugün genellikle ince bir tabakaya katılmış dikroik maddelerden de yararlanılır. Renkser polarma denince, bir analizleyenle polarılmış ışıkta gözlenen billurlu ince lamların aldığı ilgi çelici renkler anlaşılır. Arago bu olayları, bir polarlayan ve çifti kırıcı analizleyen arasına,eksenine dik yontulmuş bir kuvarsı koyarak görülen dönel polarma ile birlikte keşfetti. Biot ise şu kanunları ortaya koydu: <<polarma düzlemin dönmesi billurun kalınlığıyla orantılı olarak değişir; dönme bazen sağa bazen sola doğru olur.>> O günden bu güne, kuvars gibi döndürme gücü olan birçok katı, sıvı veya gaz madde bulunmuştur; bu maddelerin döndürme gücü, polarimetre ve sakarimetrelerle ölçülür. Polarma olaylarına çok sık rastlanır: mavi göğün ışığı, suyun, camın yansıttığı ışık polarılmıştır ve bazı şartlarda polarıcı gözlükler kullanılarak yansıma azaltılabilir.


ştırma Merkezi arasındaki işbirliğinin çerçevesini belirleyen TAEK-CERN İşbirliği Anlaşması, TAEK Başkanı Okay Çakıroğlu ile CERN Genel Direktörü Robert Aymar tarafından 14 Nisan 2008 tarihinde CERN'de imzalanmıştır. TAEK, 2006 yılından itibaren CERN ile ilgili ülkemizde yürütülen etkinlikleri koordine etmek, bilimsel etkinliklere katılmak, ülkemizde yürütülen çalışmaları finansal olarak desteklemek ve CERN çalışmalarında ülkemizi temsil etmek üzere görevlendirilmiştir. İmzalanan İşbirliği Anlaşması ile bugüne kadar yapılmış en büyük dedektörlerden oluşan Büyük Hadron Çarpıştırıcısının 2008 yılının ikinci yarısında işletmeye alınmasından hemen önce CERN üyeliğine bir adım daha yaklaşılmış olunmaktadır. TAEK tarafından koordine edilen CERN çalışmaları kapsamında 2007 yılında toplam 48 biliminsanımız CERN çalışmalarına katılmıştır ve bu çalışmalar TAEK tarafından desteklenmiştir. TAEK, ayrıca, CERN deneylerine katkı payı ödemekte ve dedektör yapım maliyetlerine de katılmaktadır. Halen TAEK tarafından projeleri desteklenen ve CERN'de temsil yetkisi bulunan üniversitelerimiz Ankara Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, Çukurova Üniversitesi, Doğuş Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesidir. Bu üniversitelerin dışında pek çok üniversitemiz de CERN'de temsil yetkisi bulunan yukarıda sayılan üniversitelerimizin yanında CERN çalışmalarına katılmaktadır. CERN'de yürütülen araştırmaların esas amacı maddenin yapısını ve maddeyi bir arada tutan kuvvetleri anlamaktır. İnsanlığın asırlardır yürüttüğü maddenin yapısını anlamak amaçlı büyük faaliyetin modern altyapısı parçacık hızlandırıcılarıdır. Parçacık hızlandırıcılarında çok yüksek enerjilere ve çarpışma sayılarına erişmek çarpışmalardan çıkan çok sayıdaki parçacığı algılayabilmek mevcut teknolojinin sınırlarını zorlamaktadır. Bu bağlamda CERN, temel bilim araştırmalarının yanında, yarının teknolojilerini geliştirmekte de çok önemli bir rol oynamaktadır. Dünyadaki en büyük çarpıştırıcı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısının çevresi yaklaşık 27 km'dir. LHC'de çok yoğun iki proton demeti 14 TeV'lik (14x1012 eV) kütle merkezi enerjisinde çarpıştırılacaktır. Proton demetleri vakum altında ışık hızına yakın bir hızda (ışık hızının %99,99'u kadar) çarpışacaklar ve her saniyede yaklaşık 600 milyon çarpışma meydana gelecektir. Bu, dünyada erişilmiş en yüksek çarpışma enerjisi olacaktır, dolayısıyla bu sayede maddeyle ilgili bugüne kadar bilinmeyenlerin gün ışığına çıkması mümkün olabilecektir. Yüksek enerji fiziği araştırmalarında bir çığır açılacak, mevcut teorilerin aradığı birçok sorunun yanıtı evrenin oluşumu da dahil olmak üzere- CERN'de yapılacak deneylerden elde edilebilecektir. TAEK ve CERN arasında 29 Ocak 2008'de imzalanan GRID Mutabakat Zaptı ile Türkiye CERN GRID sistemine dahil olmuştur ve böylece bu yıl başlayacak olan CERN deneylerinden elde edilecek çok yoğun verinin LHC GRID ağı vasıtasıyla ve ULAKBİM altyapısı kullanılarak ülkemizdeki biliminsanlarımızın hizmetine sunulması mümkün olacaktır. Bu konudaki ilk kullanıcı eğitimi 30 Nisan 2 Mayıs 2008 tarihleri arasında TAEK Başkanlığında verilecektir.


Sokullu Mehmed Paşa ve Hoca Sadettin Efendi'nin desteklerini alıp, astrolojik olayın İstanbul'da çok ilgi çektiği bilinmektedir. artiran Takiyüddin 1570 yilinda üçüncü kez Istanbul'a geldi. bilgiler eskiden kalma Arapça ve Farsça kitaplardan ögrenilmekteydi. gözlem katalogu düzenlenmesi için bir rasathane kurulmasi gerekiyordu. dair kanit niteliginde her hangi bir belge bulunmamasina karsin, ilgisizlik ve ödenek yetersizliginden gözlemlere kapaniyordu. bölümünde cografya ve gökbilimle ilgili bilgiler aktarilmistir. 1601 yillari arasinda yasayan Danimarkali Tyco Brahe, kral II. biçiminde özetlenen bu anlayis, son yillarda özellikle EI-Harezmi, altinda, ondalik kesirli sayilarin iki katinin ve yarisinin alinmasi, toplanmasi, çikarilmasi, çarpilmasi, bölünmesi, karekökünün alinmasi, yayimlanan De Thiende'dir . 32 sayfalik bu kitapçikta, Stevin, Takiyüddinin kullandigi üçüncü aletin adi Zatü's-Semt ve'l-Irtifa'dir. Bu alet eski Islam gökbilimcileri tarafindan Sam'da da kullanilmistir. ayni düzlemde hareket eder. Ikinci cetvelin hareketi sirasinda alt uç, üçgen olusturur. Üçüncü cetvel diger iki cetvelden daha uzundur. kullandiklarini ancak, cetvelin daha kullanisli oldugunu belirtiyor. aralarindaki açi 90 olacak sekilde uç kisimlarindan birbirine eklenir. birlestirilir ve üçüncü cetvel bir ucu daire yayinin orta noktasinda, yüksekliginin sinüsü bu cetvel üzerinden okunabilir. noktasina geldigi ani saptamak için kullanmistir. içinde bulunan iki yildizin açisal uzakligi da ölçülmüstür. gözlemlerinde Takiyüddin'in kullandigi astronomik bir saattir. l7. yüzyila kadar Bati'da optik konusunda egemen olan görüs, ve optik konusunda etkin olan kuramlardan kisaca söz edilmistir. Birinci bölüm aracisiz görme konusuna ayrilmistir. Burada isik, görme, isiga baglidir ve isigin kirilmasi ve yansimasi sonucunda olusur. bilim adamindan önce rengin olusumunda kirilmayi söz konusu etmis, süsler de birbirlerinden farklidirlar. Ancak yazmalara önemli yerleri, ait oldugunu kuskuya yer birakmayacak biçimde kanitlayan açiklamalar, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Arastirma Enstitüsü'nde bulunmaktadir.


Avustralyalı okyanus bilimciler, ülkenin güneyinde Tasmanya adasının güneyinden geçen 'ayrı işlevsel varlığı' bugüne dek kayda geçmeyen ve tüm dünya iklimini etkileyen ana deniz akıntısını kayda geçirdi. İngiliz Milletler Topluluğu Bilim-Sanayi Araştırmaları Örgütü'nün Deniz-Atmosfer Dairesi'nden Ken Ridgway, 800-1000 metre derinden giden Tasmanya akıntısının Hint Okyanusu ve ileride Atlas Okyanusu'na açıldığını söyledi. Ridgway, 'Tasmanya Akıntısının' dünya ikliminin oluşmasında önemli payının olduğunun bugüne dek bariz bilinmediğini anlattı. Atmosferin ısınmasına neden olan sanayi ürünlerinden salınan karbondioksit gazını emen okyanusların içine çektiği karbondioksidin üçte birini Tasmanya'nın da parçası olduğu Güney Kutbu Antarktika çevresinde dolanan akıntılar emiyor. CSIRI örgütü araştırmacıları, okyanus akıntılarının dünya ikliminin akciğeri olduğunu hatırlatıyor. Kutuplarda buz tabakalarının bugün daha hızlı erimesi, okyanuslarda 4 5 bin metre derine akan 'taze su' kaynağına dönüşüyor. 'Buzların muhafazası', dünyanın geleceği için yaşamsal önem taşıyor.


Kuş gribi dolayısıyla Türkiye'de tavuk tüketiminden kaçış olurken, Kanada'da bir bilim adamı tavuk tüyünden bilgisayar devreleri yapmaya hazırlanıyor. rnrnUniversity of Delaware Kimya Mühendisliği Öğretim Üyesi Dr. Richard Woll, tavuk tüyü ve soya yağı gibi doğal ürünlerin bilgisayar yapımında kullanılmasının, zararlı atıkların azalmasını sağlayacağını belirtiyor. Dünyanın en büyük çip üreticisi Intel'in desteklediği proje için ABD Tarım Bakanlığı'ndan 500 bin dolarlık ödenek bekleniyor. Projenin amacına ulaşması halinde tüy tıp, inşaat ve otomotiv sektöründe de kullanılabilecek. Bilgisayar, petrol tabanlı malzemeden yapıldığı için çevreye dönüşümü en zor ürünlerden biri olarak kabul ediliyor. Bilgisayarların içindeki 'epoksi-fiber glas' adındaki devre plaketleri bazı bileşenlerden üretiliyor. Kanadalı bilim adamı Dr. Woll'un çalışmasına göre ise, epoksinin yerine soya fasulyesi yağı geçecek, tavuk tüyleri ise fiber glas yerine değerlendirilecek. Çünkü tavuk tüyleri yüzde 50 hava içeriyor. Woll, Amacımız, zararlı atıkların azalmasına yardımcı olarak, çevreyle dost bilgisayarın bugünkülerin yerini alması. diyor. Business Communications Company Inc 'nin 2005'teki Elektronik Atık Kazanma İşi Raporuna göre, dünya genelinde 2004'te 7,2 milyar dolar olan elektronik atık pazarı 2009'da 11 milyar dolar olacak. Aynı dönemde elektronik atık pazarında geri dönüşen metallerin satışı ise 4,236 milyardan 6,245 milyar dolara çıkacak. Bilgisayarın kullanımı sonrasında beşikten mezara kadar tehlikeli atıklar ortaya çıkmaması için kullanılan malzemelerin çevre dostu olması şartı aranacak. BD'de satılan her kişisel bilgisayar için 6-10 dolar arası geri dönüşüm maliyetini bilgisayar fiyatlarına eklenmesi yasası hazırlandı. Toplanan paralar, devletin tehlikeli elektronik atıkları emniyetli bir şekilde yok etme programının finansmanında kullanılacak. Türkiye'de e-atıklar özellikle bilgisayar, televizyon, cep telefonu, monitör, pil gibi ürünler önemli sorun haline gelmeye başladı. rnrnZehirli materyaller toprak, hava ve suya karışıyor. Özellikle pil yapımında kullanılan kadmiyum, böbreklerde, merkezi sinir sistemi üzerinde ve kalpte rahatsızlıklara yol açıyor. Amerika'da elektronik atıkların yüzde 50'si denizaşırı ülkelere gönderiliyor. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde büyük sorun olmaya başlayan elektronik atıklar için ciddi çalışmalar yapan bilim adamları özellikle çevre dostu malzemeleri kullanmaya çalışıyor. Tavuk tüylerini bu nedenle tercih eden Dr. Woll, tüylerin bilgisayara entegre olması için birkaç işlemden birden geçmesi gerektiğini söylüyor. Bunun için önce tavuklar çiftliklerde veya tavuk üretim tesislerinde yolunuyor, sonra da tüyler sıcak bir ortamda fabrikaya gönderiliyor. Ham tavuk tüyleri birçok kez yıkandıktan sonra kurumaya bırakılıyor. Tüyler saplarından ayrılıyor ve geriye tüyün beyaz kısmı kalıyor. Tüylerdeki beyaz kısım, folyolara dönüştürülüyor. Bu işlem hindi tüylerine de uygulanabiliyor. Deneylerinde bu folyoları kullanan Dr. Woll, soya yağının bu devrede işe girdiğini kaydediyor. Soya yağı, tüyden yapılan folyonun sertleşmesini sağlıyor. Sonuç olarak tavuk tüyünden yapılan devre plaketi, üzerine bilgisayar devrelerinin işlenmesine uygun hale geliyor. Dr. Woll, tavuk tüyünün bilgisayar devresinin yanı sıra inşaat ve otomotiv sektöründe de kullanılabileceğine dikkat çekiyor. Bilim adamı, tüyden yapılan malzemenin suya ve rüzgara dayanıklı çatı malzemesi veya otomobillerdeki paneller, çerçeveler, kapı kaplamalarında etkili olacağını ifade ediyor. Kemik eklemeleri ve deriye yapılan yamalarda da yine aynı malzeme kullanılabilecek.


Bilim insanları, Star Wars filmindeki iki güneşli gezegenin fantezi olmayabileceğini düşünüyor. NASA'nın Spitzer Uzay Teleskobu ile, Güneş gibi tek yıldız etrafında yer alan gezegen sistemleri gibi çift yıldız etrafındaki gezegen sistemlerinin de yaygın olduğunu gözlemleyen araştırmacılar, bulgularının ayrıntılarını Astrophysical Journal adlı gökbilim dergisinde yayımladılar. Bilim insanları, araştırmalarında Spitzer teleskobundaki kızılötesi kamerayı kullanarak, çift yıldız ya da başka deyişle ikili yıldız etrafındaki toz disklerini gözlemlediler. Toz diskleri, gezegeni oluşturan parçaların artıklarından oluşuyor. NASA'nın Jet Tepkime Laboratuvarından Karl Stapelfelt, "Çift yıldızların olduğunu biliyoruz, ancak sorun orada durup iki güneşin batımını izleyebileceğiniz bir gezegen olup olmadığı" derken, Spitzer teleskobuyla yapılan gözlemlerden böyle gezegenlerin bulunduğu sonucunun çıktığını söyledi. Bilim insanları, toz disklerinde gezegenlerin de olabileceğini, ancak kesin olmadığını düşünüyor. Dünyadan 50 ila 200 ışık yılı uzaklıktaki 69 çift yıldızlı sistemi inceleyen NASA ekibi, ikili yıldız sistemlerinin yüzde 40'ının toz diskleri bulunduğunu tespit ettiler.


Purdue Üniversitesi'nde uluslararası bir araştırma grubunun üyeleri olan fizikçiler ıspanakta meydana gelen fotosentez olayında yer alan proteinleri üzerinde yaptıkları araştırmalarda önemli sonuçlar elde ettiler ve çalışmanın sonuçlarını Nature dergisinde geçtiğimiz günlerde yayınladılar. Yapılan araştırmada kullanılan proteinlerin güneş enerjisini kimyasal enerjiye %60 verimlikle dönüştürme becerisine sahip oldukları araştırmacılar tarafından vurgulanmaktadır. Bu ise en etkili enerji dönüşüm sistemi olarak adlandırılabilir. Araştırmaya dahil olan araştırmacılardan Yulia Pushkar, yapay fotosentez oluşturmayı amaçlayan alternatif enerji araştırmaları açısından bu sistemi anlamanın oldukça önemli olduğunu söylemektedir. Fotosentez sırasında bitkiler güneş enerjisini, karbondioksit ve suyu, hidrojen depolayan karbonhidrat ve oksijene dönüştürmek için kullanırlar. Yapay fotosentez ise güneş enerjisini yenilenebilir, çevre dostu hidrojen tabalı yakıtlara dönüştürmek için kullanılabilir. Bu açıdan bakıldığında %60 verimliliğin söz konusu olduğu bu ıspanakta meydana gelen dönüşümün yapay fotosentez çalışmaları için önemi açık şekilde ortaya çıkmaktadır. Detayların yer aldığı basın bültenine http://www.purdue.edu/newsroom/releases/2014/Q3/spinach-could-lead-to-alternative-energy-more-powerful-than-popeye.html adresinden ulaşabilirsiniz. Çalışmanın sonuçlarına ise http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature13453.html adresinden ulaşabilirsiniz.


Henüz bilimsel araştırmalar ve teknolojik çalışmalar fiziki olarak görünmezliği sağlayamasa da Singapur Üniversitesi Fizik bölümünde bir araştırma grubu sıcaklık etkisini ortadan kaldırarak termal görünmezlik sağlanabileceğini keşfetti. Pek çok filme konu olan ve savunma sanayinde bir çığır açması beklenen bu buluş sıcaklık etkisinde yayılan radyasyonun engellenmesi esasına dayanmaktadır. Singapur Üniversitesinde bulunan bir araştırma grubu cisimlerin sıcaklık etkisinde yaydığı radyasyonu perdeleyecek bir sistem geliştirmeyi başardı. Geliştirilen sistem içerisinde kullanılan perdeleme ile termal kamuflaj yani yanılsama cihazı oluşturuldu. Termal iz adı verilen bu enerji, cisimlerin sahip olduğu sıcaklıklara bağlı olarak yaymış olduğu radyasyon olarak açıklanıyor. Bu radyasyonu algılama da kullanılan termal kameralar, her cismin sahip olduğu sıcaklık değerine göre yayılan radyasyonu belirlemektedir. Araştırma kapsamında yapılan çalışmalar ise yayılan bu radyasyonun perdelenmesi yani engellenmesini sağlamakta. Eğer radyasyon engellenebilir ya da gizlenebilirse termal kameralarda tespit edilmeleri mümkün olmayacak. Fiziki olarak bir gizlenme sağlamasa da savunma sanayinde etkili bir ürün olarak kullanılması mümkün gözüküyor. Araştırmacılar tarafından geliştirilen cihaz herhangi bir cismin sıcaklığa bağlı olarak yaydığı radyasyonu engellemekte ve termal görünmezlik sağlamaktadır. Isı akışını önleyen bu cihaz radyasyon yayan cismin bulunduğu konumu gizleyerek ya da perdeleyerek sanal görüntüler oluşturmaktadır. Yine cisim tarafından yayılan kızılötesi ışıklar cihaz ile dönüştürülerek farklı konumlara aktarılabilmekte. İki aşama da sağlanan gizliliğin ilk aşamasında cisim tarafından yayılan radyasyon çift katmanlı bir perde tarafından gizlenerek engelleniyor. İkinci aşamaya geçildiğinde cismin gizlenmesini sağlayan sistem yeni bir hedef oluşturarak konumu değiştiriyor. Cihaz aracılığıyla termal kamera tarafından sağlanan görüntü sanal bir perde aracılığıyla yanılsama olarak görüntüleniyor. Henüz test aşamasında olan bu sistemin en önemli özelliği ise büyük oranda doğada yer almayan ve karmaşık bir tasarım gerektiren materyallerin cihaz tarafından geliştirilmesi, bant genişliği ve polarizasyon gibi sınırlamaları ortadan kaldırmasıdır.


Yedi yaşındayken ailesiyle birlikte Michigan'daki Port Huron'a yerleşen Edison, ilköğrenimine burada başladıysada yaklaşık üç ay sonra algılamasının yavaşlığı nedeniyle okuldan uzaklaştırıldı. Bundan sonraki üç yıl boyunca özel bir öğretmen tarafından eğitildi. Son derece meraklı ve yaratıcı kişiliğe sahip bir çocuk olan Edison, 10 yaşına geldiğinde kendisini fizik ve kimya kitaplarına verdi. Bu arada evlerinin kilerinde bir kimya laboratuvarı kurdu. Özellikle kimya deneylerine ve Volta kaplarından elektrik akımı elde etmeye yönelik araştırmalara ilgi duydu; bir süre sonra kendi başına bir telgraf aleti yaptı ve Mors alfabesini öğrendi. O günlerde geçirdiği ağır bir hastalık sonucu kulakları ağır işitmeye başladı. Oniki yaşına geldiğinde ailesine yardım etmek için Port Huron ile Detroit arasında çalışan trende gazete satmaya başlayan Edison, evlerindeki Laboratuvarını trenin yük vagonuna taşıyarak, çalışmalarını burada sürdürdü.Bu dönemde Edison, Michael Faraday'ın Experimental Research in Electricity adlı yapıtını okudu ve derinden etkilendi. Bunun üzerine bir yandan Faraday'ın deneylerini tekrarladı bir yandanda kendi deneylerine ağırlık vererek daha düzenli çalışmaya ve notlar tutmaya başladı. 1868'de kendine atölye kurdu. Aynı yıl geliştirdiği elektrikli bir oy kayıt makinasının patentini aldı. Aygıt oldukça ilgi topladı ama kimse tarafından satın alınmadı. tüm parasını yitiren Edison Borç içinde Boston'dan ayrılarak New York'a yerleşti. Edison'un şansı altın borsasının düzenlenmesinde kullanılan telgrafın bozulması üzerine döndü. Borsa yetkililerinin istemi üzerine aygıtı ustaca tamir eden Edison, Western Union Telegraph company'den geliştirilmekte olan telgraflı kayıt aygıtları üzerinde yetkinleştirme çalışması yapma önerisi aldı. Bunun üzerine bir arkadaşı ile birlikte Edison Universal Stock Printer mühendislik şirketini kurdu. Ve sattığı patentlerle kısa sürede önemlice bir servet edindi. Bu parayla New Jersey'deki Newark'ta bir imalathane kurarak telgraf ve telem aygıtları üretmeye başladı. Bir süre sonra imalathanesini kapatarak New Jersey'deki Menlo Park'ta bir araştırma laboratuvarı kurdu ve tüm zamanını yeni buluşlar yapmaya yönelik çalışmalara ayırdı. 1876'da Graham Bell'in geliştirdiği konuşan telgraf üzerinde çalışmaya başladı. Aygıta karbondan bir iletici ekleyerek telefonu yetkinleştirdi. Ses dalgalarının dinamiği üzerine yaptığı bu çalışmalardan yararlanarak 1877'de sesi kaydedip yineleyebilen gramafonu geliştirdi. Geniş yankı uyandıran bu buluşu ününün uluslar arası düzeyde yayılmasına neden oldu. 1878'de William Wallace'in yaptığı 500 mum güçündeki ark lambasından etkilenen Edison, bundan daha güvenli olan ve daha ucuz bir yöntemle çalışan yeni bir elektrik lambasını geliştirme çalışmasına girişti. Bu amaçla açtığı bir kampanyanın yardımıyla önde gelen işadamlarının parasal desteğini sağladı ve Edison Electric Light Company'yi kurdu. Oksijenle yanan elektrik arkı yerine havası boşaltılmış bir ortamda ışık yayan ve düşük akımla çalışan bir ampul yapmayı tasarlıyordu. Bu amaçla 13 ay boyunca flaman olarak kullanabileceği bir metal tel yapmaya uğraştı. Sonunda 21 Ekim 1879'da özel yüksek voltajlı elektrik üreteçlerinden elde ettiği akımla çalışan karbon flamanlı elektrik ampulünü halka tanıttı. Üç yıl sonra New York sokakları bu lambalarla aydınlanacaktı. 1887'de Menlo Park'tan New Jersey'deki West Orange'a taşınan Edison burada önceki laboratuvarlarının on katı büyüklüğünde Edison Laboratuvarını açtı. 1890'lara doğru uzun erimli iletime daha uygun olan alternatif akım geliştirildi. Doğru akımın üstünlüğüne inanan Edison, bir kampanya başlatarak kamuoyunu, yüksek gerilimli alternatif akım sistemlerinin son derece tehlikeli olduğu yolunda uyarmaya çalıştı. 1892'de ise Edison General Electric Company'nin denetimini yitirdi.Ve şirketi General Electric Company ile birleşti. Iki kez evlenen Edison'un altı çocuğu oldu. Yaşamının sonuna değin yeni buluşlar yapmak için uğraş verdi.


İnsanlık tarihinin en büyük mucitlerinden biri olan Thomas Edison, 1847'de Amerika'nın Ohio eyaletinde dünyaya geldi. Yedi yaşındayken ailesiyle birlikte Michigan'daki Port Huron'a yerleşti ve ilköğrenimine burada başladı. Fakat başladıktan yaklaşık üç ay sonra algılamasının yavaşlığı nedeniyle okuldan uzaklaştırıldı. Bundan sonraki üç yıl boyunca özel bir öğretmen tarafından eğitildi. Son derece meraklı ve yaratıcı kişiliğe sahip bir çocuk olan Edison, 10 yaşına geldiğinde kendisini fizik ve kimya kitaplarına verdi. Oniki yaşına geldiğinde ailesine yardım etmek için Port Huron ile Detroit arasında çalışan trende gazete satmaya başlayan Edison, evlerindeki laboratuvarını trenin yük vagonuna taşıyarak, çalışmalarını burada sürdürdü. Bu dönemde Edison; Michael!Faraday'ın Experimental Research in Electricity adlı yapıtını okudu ve derinden etkilendi. Bunun üzerine bir yandan Faraday'ın deneylerini tekrarladı bir yandan da kendi deneylerine ağırlık vererek daha düzenli çalışmaya ve notlar tutmaya başladı. 1868'de kendine atölye kurdu ve aynı yıl geliştirdiği elektrikli bir oy kayıt makinasının patentini aldı. Aygıt oldukça ilgi topladı ama kimse tarafından satın alınmadı. Tüm parasını yitiren Edison, Boston'dan ayrılarak New York'a yerleşti. Edison'un şansı altın borsasının düzenlenmesinde kullanılan telgrafın bozulması üzerine döndü. Borsa yetkililerinin istemi üzerine aygıtı ustaca tamir eden Edison, Western Union Telegraph Company'den geliştirilmekte olan telgraflı kayıt aygıtları üzerinde yetkinleştirme çalışması yapma önerisi aldı. Bunun üzerine bir arkadaşı ile birlikte Edison Universal Stock Printer mühendislik şirketini kurdu. Ve sattığı patentlerle kısa sürede önemli bir servet edindi. Bu parayla New Jersey'deki Newark'ta bir imalathane kurarak telgraf ve telem aygıtları üretmeye başladı. Bir süre sonra imalathanesini kapatarak New Jersey'deki Menlo Park'ta bir araştırma laboratuvarı kurdu ve tüm zamanını yeni buluşlar yapmaya yönelik çalışmalara ayırdı. Edison, 1876'da Graham Bell'in geliştirdiği konuşan telgraf üzerinde çalışmaya başladı. Aygıta karbondan bir iletici ekleyerek telefonu yetkinleştirdi. Ses dalgalarının dinamiği üzerine yaptığı bu çalışmalardan yararlanarak 1877'de sesi kaydedip yineleyebilen gramafonu geliştirdi. Geniş yankı uyandıran bu buluşu ününün uluslararası düzeyde yayılmasına neden oldu. 1878'de William Wallace'in yaptığı 500 mum güçündeki ark lambasından etkilenen Edison, bundan daha güvenli olan ve daha ucuz bir yöntemle çalışan yeni bir elektrik lambasını geliştirme çalışmasına girişti. Bu amaçla açtığı bir kampanyanın yardımıyla önde gelen işadamlarının parasal desteğini sağladı ve Edison Electric Light Company'yi kurdu. Oksijenle yanan elektrik arkı yerine havası boşaltılmış bir ortamda ışık yayan ve düşük akımla çalışan bir ampul yapmayı tasarlıyordu. Bu amaçla 13 ay boyunca flaman olarak kullanabileceği bir metal tel yapmaya uğraştı. Sonunda 21 Ekim 1879'da özel yüksek voltajlı elektrik üreteçlerinden elde ettiği akımla çalışan karbon flamanlı elektrik ampulünü halka tanıttı. Üç yıl sonra New York sokakları bu lambalarla aydınlanacaktı.


Satürn'ün uydusu Titan'a inen 'Huygens' uzay araştırma gemisini izleyen bilim adamları yaptıkları basın toplantısında, Titan'ın yüzeyinin ilginç özelliklerini açıkladılar. Bilim adamlarına göre, sıvı doğal gazdan oluşan denizlere ve kirli buz dağlarına sahip olan Titan, son derece yanıcı bir ortama sahip. 'Huygens'in yüzeyde yaptığı gözlemler, Titan'ın yüzeyinin ıslak kum ya da krem karamel kıvamında olabileceğini gösteriyor. Buzdan kayalara ve kanallara sahip olduğu ve bol yağış aldığı görülen Titan'daki ortalama ısı, eksi 180 derece olduğu için metan gazı burada sıvı halde bulunuyor. Atmosferde azot gazı da bulunurken, yanma işlevi için gerekli olan oksijene rastlanmıyor. Analizi yıllar sürecek verilerin, dünyanın nasıl oluştuğu hakkında ipuçları vereceğine inanılıyor. Bilim adamları, Titan'ın keşfindeki bir sonraki adımın uyduya gezgin robotlar gönderilmesi olabileceğini açıkladılar. 'Huygens', yedi yıl süren bir yolculuğun ardından 25 aralıkta ana gemisi 'Cassini'den ayrılarak 14 ocakta Titan'a inmişti.


Arizona üniversitesi uzmanlarından Ralp Lorenz, Cassini uzay aracının çektiği fotoğrafların, okyanusların aslında uçsuz bucaksız kum denizleri olduğunu gösterdiğini açıkladı. Lorenz'e göre, 100 metre yüksekliği bulan kum tepeleri, birbirlerine paralel şekilde ekvator boyunca yüzlerce kilometre uzanıyor. Bilim adamı, 'Tuhaf şey... Satürn'ün uydusunun fotoğraflarının, Namibya ya da Suudi Arabistan'ın uydu fotoğraflarından hiç farkı yok' dedi. Araştırması Science dergisinin son sayısında yayımlanan Amerikalı araştırmacı Lorenz e göre, Titan'ın atmosferi Dünya'nınkinden daha yoğun, ancak oradaki yerçekimi daha az; kumu da muhtemelen Dünya'dakinden farklı, ancak kumulların oluşum süreci ve manzara Dünya'dakine benziyor. Bilimadamları, Titan'ın Güneş'ten çok uzak olduğunu ve Güneş rüzgarlarının Titan'da kumullar oluşturamayacağını düşünüyordu. Uzmanlar, Titan'ın ekvatorundaki karanlık bölgelerin de sıvı etandan oluşan okyanuslar olduğu tezini ortaya atmıştı. Ancak şimdi anlaşıldı ki, Satürn'ün müthiş çekim gücü -ki, Ay'ın Yer'e uyguladığının 400 katıydı- Titan'ın yüzeyinde bir çeşit gelgit etkisi yaratıyor.


Ülkemizde nükleer güç santralı kurulmasına yönelik etkinliklerin yoğunlaştığı bu günlerde Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'nun nükleer teknoloji ve enerji alanındaki rolünün ve yürüttüğü çalışmaların kamuoyuyla paylaşılması amacıyla bir toplantı düzenlenecektir. Yaygın kanının aksine, 2690 sayılı kuruluş kanunuyla TAEK'e verilen görevler arasında nükleer güç santralı kurmak veya işletmek yer almamaktadır. Ancak, nükleer santralların kurulmadan önce nükleer güvenlik değerlendirmelerinin yapılması ve lisanslanması, kurulma süreci başladıktan sonra da inşasından işletmesine ve işletmeden çıkarılmasına kadar tüm süreçler boyunca nükleer güvenlik açısından denetlenmesi TAEK'in sorumluluğundadır. Toplantıda nükleer güvenlik kavramı, lisanslama gerekliliği, lisanslamanın adımları ve ilgili mevzuat tanıtılacaktır. TAEK nükleer teknolojinin ülkemize kazandırılması için hazırlanmış olan Ulusal Nükleer Teknoloji Geliştirme Programı çerçevesinde Sinop'ta Nükleer Teknoloji Merkezi kurma çalışmalarını sürdürmektedir. Toplantıda, nükleer santrallar için yer ve çevre etütlerini de içeren bu çalışmalar hakkında bilgi verilecektir. Toplantı, bilim insanlarımıza, nükleer santral kurmayı ve işletmeyi planlayan yatırımcı kuruluşlara ve basın mensuplarına açıktır.


Japon otomobil üreticisi Toyota, ABD'nin Detroit kentindeki otomobil fuarında, aralarında elektrikli bir otomobil ile temiz dizelle çalışan bir pikabın bulunduğu 2010'a kadar piyasaya çıkarmaya hazırlandığı yeşil araç projelerini açıkladı. Toyota'nın Başkanı Katsuaki Watanabe, 2010'a kadar aralarında ABD'nin de bulunduğu geniş bir tüketici kitlesine "iyon-lityum" bataryası ile çalışan araçlar satmayı planladıklarını belirtti. Watanabe, bunun için melez motorlu ve yakıt pili ile çalışan araçlar üzerindeki ar-ge çalışmalarını yoğunlaştırmayı öngördüklerini, bu amaçla Japon elektronik grubu Panasonic ile varolan ortaklıklarını genişlettiklerini söyledi. Kasım'da hibrid motorlu Prius'un elektrik prizinden yeniden şarj edilebilir hale getirilmesi için çalışmalar başlattıklarını belirten Watanabe, Californiya'nın Berkeley ve Irvine üniversitelerinde yürütülen bu denemelerde, bu araçların günlük yaşamda kullanımının değerlendirildiğini kaydetti. Toyota'nın bu alanda emsal teşkil eden melez motorlu modeli Prius nikel temelli batarya ile çalışıyor. İyon-lityumlu bataryalar ise elektrik prizinden şarj olabiliyor. Toyota'nın ABD'deki en büyük rakibi General Motors da geçen yılki fuarda tanıttığı iyon-lityum bataryalı Chey Volt konseptini bu yıl yeniden sundu. GM de bu aracı 2010'da seri olarak üretmek istiyor. Toyota'nın başkanı ayrıca yakın gelecekte, Tundra model pikap ve Sequoia model 4X4'ün yeni kuşak temiz dizel ile çalışan modellerinin piyasaya çıkarılacağını ifade ederek, bunun yanı sıra gelecek yılki fuarda birisi Toyata diğeri Lexus olmak üzere iki tamamen yeni hibrid modelin lansmanını yapacaklarını söyledi. Watanabe, bu modellerle birlikte 2020'nin sonuna kadar yılda bir milyon melez motorlu araç satma hedeflerine yaklaşmış olacaklarını da sözlerine ekledi. Toyota, fuarda yine melez motorlu araçlar segmentinde küçük pikap isteyen tüketicilere hatip edecek 4X4 A-BAT'ın hibrid ve kompakt modelinin prototipini tanıttı.


Araştırmada atmosferin troposfer tabakasının her iki yarımkürede 30'uncu enlem civarının son 25 yılda yaklaşık 1.5 Fahrenheit ısındığı ortaya çıktı. Troposfer, yaryüzünden 12 km yüksekliğe kadar ve hava olaylarının birçoğunun gerçekleştiği alan. Atmosferdeki ısınma, troposferin genişlemesi ve kutuplara doğru büyümesine yol açıyor. Dünya'da 23.5 derece enlemdeki Oğlak ve Yengeç dönenceleri arasında kalan alan teorik olarak tropik bölge sayılıyor. Tropik bölgelere daha çok Güneş ışını düşüyor, daha zengin bir bitki örtüsü ve hayvan çeşitliliğine sahip oluyor. Araştırma son 25 yılda tropik bölgenin 2 derece kutuplara doğru büyüdüğünü savunuyor. Bu süreç, yeryüzünde tropik bölgenin 200 kilometre genişlediği anlamına geliyor. İklimbilimciler tropik bölgenin genişlemesini insanların yaşadığı enlemlerde çölleşmeye neden olabileceğini ve bunun da küresel bir çevre sorunu olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmacılar, tropik genişlemenin ayrıca ABD'nin güneyi ve Akdeniz Havzası'nda subtropikal etkiyi artırarak kuraklığı tetikleyeceğini tahmin ediyor. Bilim insanları tropik genişlemenin doğal koşullardan mı yoksa küresel ısınmadan mı kaynaklandığını tam olarak açıklayamıyor. Ozon tabakasında biriken kirletici gazların ısıyı saklamış olabileceği belirtiliyor. Araştırma Science dergisinde yayımlandı. Öte yandan, Uluslararası Tropikal Ormanlar Örgütü'nün yayımladığı rapor, her yıl yaklaşık 14 milyon hektar tropikal ormanın kaybolduğu savunuyor. Örgüt başkanı Manoel Sobral Filho, tropikal ormanların yarısının 50 yılda kaybolma tehlikesi yaşadığını ifade etti. Filho, orman alanlarının yakılmasının, biyolojik çeşitlilik için tehlike oluşturduğunu ayrıca atmosfere yayılan karbondioksit gazının yüzde 20'sinin de ormanların yakılması sonucunda oluştuğunu söyledi. Raporda, orman kaybının özellikle Endonezya, Fildişi Sahili, Liberya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Filipinler ve Nijerya'da endişe verici olduğu uyarısında bulunuyor.


Güneydoğu Asya'da 300 bin kişinin ölümüne neden olan tsunami, okyanusun ortasındayken sanılanın aksine metrelerce yüksekliğe ulaşmadı. Uydu fotoğrafları üzerinde yapılan incelemelerde, depremden bir saat 15 dakika sonra tsunaminin 40 cm civarında bir yüksekliğe ulaştığı ortaya çıktı. Tsunami, depremden iki saat sonra 70 cm, 8 saat sonrasında ise 25 ila 10 cm arasında bir yüksekliğe erişmişti. Tsunaminin oluşumu direkt olarak depremin gerçekleşme şekli ile tanımlanıyor. Güneydoğu Asya'daki deprem, okyanusta geniş bir tabakanın yer değiştirmesine neden oldu. Sonuçta depremin merkezi noktada deniz seviyesine zeminine fazla gelen artık su kütleleri, yüzeyden tüm okyanusa yayılmaya başladı. Merkezden çepeçevre yayılan su, etrafa doğru dağıldı. Tsunamiyi normal yüzey dalgalarından ayıran unsur ise, su kütlelerinin yüzeyden değil, zeminden yayılarak yükseklik kazanması. Yüzey dalgası, sığ yüzeylerde yükselirken, tsunami okyanus zemininden güç alarak dağılıyor. Zemin kıyıya doğru yükseldikçe, diğer bir deyişle yüzeye yaklaştıkça, tsunami de zeminin ittirmesiyle yükseliyor. Kıyıya yakınlık ölçüsünde şişen tsunami, aniden metrelerce yüksekliğe kavuşuyor. Bilim henüz tsunaminin oluşumunu dakika dakika tahmin edemiyor. Tsunaminin önceden kestirilebilmesi için bilgisayar simülasyonlarından yararlanılıyor. Tsunaminin oluşumu zemin yapısından kaynaklandığından, tsunaminin önceden belirlenmesi için bölgenin jeolojik verileri büyük önem taşıyor. Dünya çevresindeki uyduların yaptığı gözlemlerin dezavantajı verilerin dünyaya ulaşmasının birkaç saat sürmesi. Sinyallerin tsunaminin oluşumuna kıyasla geç kalması, uyduların gerçek zamanlı ihbar sistemi olarak kullanılmasını zorlaştırıyor.


TÜBİTAK, bu yıldan başlayarak her yıl Ekim ayında Uluslararası Bilim ve Araştırma Günleri düzenleyecek. Türkiye'nin uluslararası alanda bilim kuruluşlarıyla işbirliği olanaklarının tartışılması amacıyla Uluslararası Bilim ve Araştırma Günleri düzenleniyor. TÜBİTAK tarafından bu yıldan başlamak üzere her yıl Ekim ayında düzenlenecek etkinlik, 17-24 Ekim 2005 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. TÜBİTAK Feza Gürsey Salonu'nda 17 Ekim Pazartesi günü açılış töreniyle başlayacak etkinliğin ilk gününde Avrupa Bilim Vakfı ve Avrupa'nın önde gelen bilim merkezlerinden COST Bilgi Günü yapılacak. Ankara'da ve Gebze'de Avrupa Araştırma Merkezi Bilgi Günü ile devam edecek etkinliklerde Avrupa bilim merkezlerinin üst düzey yetkilileri ile işbirliği olanakları konuşulacak. Etkinlik kapsamında AB müktesebatının uygulanmasına bilimsel ve teknik destek başlığı altında bir toplantı gerçekleştirilecek. TÜBİTAKenstitülerine teknik geziler yapılacak ve Türkiye'nin uluslararası kuruluşlar nezdindeki temsilcilerinin bir araya gelmesiyle Ortak Akıl Toplantısı düzenlenecek. Sheraton Oteli'nde yapılacak 3 ayrı Ortak Akıl toplantısında ise uluslararası kuruluşlara üye olma kriterleri, uluslararası konferans düzenleme ve katılım için destekleme kriterleri ve uluslararası projeleri destekleme kriterleri ele alınacak. İstanbul Sanayi Odası'nda 24 Ekim Perşembe günü devam edecek etkinlikler 25 Ekim Cuma günü Brüksel'de AB'nin bilim ve teknoloji alanındaki 6. Çerçeve Programı'yla ilgili deneyimler ve Türkiye'nin çerçeve programlardaki rolünün ele alınmasıyla tamamlanacak.


TÜBİTAK, internet sitesindeki merak ettikleriniz bölümüne gelen Leyleklerde hamilelik ne kadar sürer?, Şimşeğin çakış hızı nedir?, Sorum çok net sizce uzaylı diye bir şey var mı? gibi birbirinden çarpıcı soruları cevapladı. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun Bilim ve Teknik Dergisi'nin internet sayfasındaki Merak Ettikleriniz bölümüne yanıtlanması istemiyle gönderilen sorular okuyanları şaşırtıyor. Bilim ve Teknik Dergisi'nden sorulara bilimsel cevaplar verilerek, ilgililerin merakını gidermeye çalışılıyor. Leyleklerde hamileliğin ne kadar sürdüğü sorusuna, kuşlarda doğum olayından söz edilemediği gibi bir hamilelik döneminden de bahsedilmeyeceği belirtiliyor. En uzun süren rüyanın 6 saniye mi sorusuna ise Tekrar eden rüyalarda kişi sürekli birbirine benzer rüyalar görüyor. Bu tip rüyalar yalnızca uykunun son evresinde gerçekleşiyor ve 45 dakika sürebiliyor. İkinci aykırı durum ise gerçek gibi rüyalardır. Gerçek gibi rüyalarda, kişi uyandıktan sonra birkaç dakika gördüğünün rüya mı yoksa gerçek mi olduğuna dair bir bocalama dönemi yaşıyor. Bu tip rüyaların da süresi 30 dakikayı aşabiliyor karşılığı veriliyor. Aşkın kimyası var mıdır sorusunun yanıtı ise Aşkın kimyası denince ilk akla gelen, feniletilamin adlı maddedir şeklinde. Bazı insanların, sivrisineklere diğerlerinden neden daha çekici geldiği sorusu ise Bilim insanları, sivrisineklerin kurbanlarını neye göre seçtiklerini hala araştırıyor. Gerçekten de bazı insanlar sivrisinekler için oldukça popülerken bazıları da hiç ilgi görmüyor diye karşılık buldu. Kızlık diğer hayvanlarda da bulunup bulunmadığına ilişkin soruya ise Kızlık zarı birçok karasal memelide bulunuyor denildi. Örümceğin, ağını örerken ipliğini nereden bulduğu sorusuna ise örümceğin ağını örerken kullandıkları ipliği bir yerden bulmaları için örneğin doğadan toplamalarının gerekmediğini, aslında örümcek ağının, bu canlının kendi ürettiği protein yapısında bir madde olduğu şeklinde yanıt veriliyor. Evinde bakımını üstlendiği kaplumbağasının kabuğu çok yumuşayan bir hayvansever ise soru yönelterek, çözüm arıyor. Verilen cevapta, Haşlanmış bir yumurtanın kabuğunun bir gün kadar suda bekletin. Bu suyu kaplumbağanın suyunun içine koyun. Ara ara da haşlamış yumurta akı verin. Böylece kabuk için gerekli besin verilmiş olur deniliyor. Köpekbalıkları neden durmadan yüzüyor şeklindeki soruya, Köpekbalıklarının çoğu iki nedenden ötürü durmadan yüzerler; solunum yapmak ve batmamak için diye karşılık verildi. Bir kişinin de siteye ulaştırdığı, Fırtınalı havalarda, evin içinde de olsam, telefondaysam ya da duştaysam, beni yıldırım çarpabileceğini duydum, bu doğru mu? sorusu da Yıldırım son derece güçlü ve tehlikeli bir kuvvet. Evet, telefonda konuşuyorsanız ya da suyla ilgili bir şeylerle uğraşıyorsanız, evin içinde de olsanız sizi çarpabilir şeklinde cevaplandı.


TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi , gelecek yılın ortasında robotik özelliklere sahip, 1 metre ayna çaplı T100 adlı yeni bir teleskoba kavuşuyor. DPT projesi çerçevesinde, ABD'de ACE firmasına yaptırılan ve maliyeti yaklaşık 1 milyon dolara ulaşan T100, gelecek yıl tamamlanacak ve tamamen Türk araştırmacılarının hizmetinde olacak. T100 teleskobunun 6.85 metre çapında ve 2.5 ton ağırlığındaki kubbesi, üretici firmanın yüksek bedel istemesi üzerine TUG teknik ekibi tarafından kuruldu. TUG'da görevli Başuzman Dr. Tuncay Özışık, Antalya Saklıkent'te 2 bin 500 metre yükseklikteki Bakırlıtepe Zirvesi'nde kurulu olan TUG'un farklı amaçlı gözlemlere ayrılmış 3 teleskoba sahip olduğunu bildirdi. Bunlar arasındaki 1,5 metre ayna çaplı RTT150 Teleskobunun, Türkiye'nin en büyük teleskobu olduğunu bildiren Özışık, Bu teleskop Türkiye ile Rusya arasında imzalanan bir protokol çerçevesinde Türk ve Rus araştırmacılar tarafından zaman paylaşımlı kullanılıyor. Durum böyle olunca birçok Türk araştırmacının projesine yeterli teleskop zamanı verilemiyor dedi. Yeni kurulacak son teknoloji ürünü T100 adlı teleskobun tamamen Türk araştırmacıların hizmetinde olacağını kaydeden Özışık, T100 teleskobu sahip olduğu robotik özellikler nedeniyle araştırmacılar tarafından gerektiğinde uzaktan kullanılabilecek, modern alıcılarla donatılmış ve 1 metre ayna çaplı bir teleskop olacak diye konuştu. Özışık'ın verdiği bilgiye göre, T100 teleskobunun maliyeti yaklaşık 1 milyon dolar. Teleskobun yerleştirileceği bina, kubbesi, odak düzlemi alıcıları ve ek donanımları ile bu maliyet 1,5 milyon dolara ulaştı. T100'ün kubbe montajı 28 Ekimde, binası ise 28 Kasımda tamamlandı. T100 teleskobunun, 6,85 metre çapında ve 2,5 ton ağırlığındaki kubbesi, ABD Ashdome firmasının Türkiye temsilcisinden satın alındı ve 18 Ekim'de Gözlemevi'ne ulaştırıldı. Özışık, üretici firma tarafından ayrıntılı montaj kılavuzunun prensip olarak verilmediğini belirterek, Kubbenin montajı için, ABD'den yüksek bedelli bir montaj ekibinin gelmesi gerektiği belirtildi. Bu tür çalışmalarda tecrübeli TUG teknik ekibi, firmanın kendisinin yapmakta ısrar ettiği kubbe montajını zorlu hava koşullarına rağmen özverili bir çalışma göstererek 4 gün gibi kısa bir sürede başarıyla tamamladı. TUG, Türkiye'de ilk defa bu boyutlarda bir teleskop kubbesi montajı için gerekli bilgi ve becerisinin varlığını ortaya koymuş oldu diye konuştu.


Araştırma Konuları: Yapı ve gerilme hesabı, deprem tehlikesi değerlendirmesi, performansa dayalı mühendislik, afet yönetimi, kuvvetli yer hareketi sismolojisi, deprem cihazlandırılması. Araştırma Konuları: Elektronik ve opto-elektronik devre ve sistemlerin tasarım analizi, doğrulanması, tasarım otomasyonu ve bilgisayarda prototiplenmesi; nümerik modelleme ve analiz; stokastik dinamik sistemler; doğrusal olmayan elektronik, opto-elektronik ve iletişim sistemlerindeki gürültünün temel teorisi, modellenmesi ve analizi; elektronik sistemler için tasarım teknolojileri. Görev Yeri: Koç Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Müh. Böl. Görev Yeri: İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Makine Müh. Böl. Görev Yeri: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Görev Yeri: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Endokrinoloji B.D. Araştırma Konuları: Alerjik hastalıkların hücresel ve moleküler patogenezi, immun tolerans ve regülatör T hücrelerinin allerjide rolü, allerjinin spesifik immunoterapisinin etki mekanizmaları ve yeni alerji aşıların üretilmesi.


TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, su altında bilimsel araştırma yapmayı planlayan, deneyimini dalış yaparak artırmak isteyen, bilimsel sualtı projelerinde çalışmayı düşünen genç bilimadamları ve adaylarına dalış tekniklerini öğretecek. Mersin-Taşucu'nda 1-9 Eylül günleri arasında gerçekleştirilecek Sualtı Bilim Kampı'na lisans ve lisansüstü öğrenciler katılabilecek. Bilimi anlaşılır düzeyde anlatmak ve çevrede yaşanan her olayın bilimsel bir açıklamasının olduğunu vurgulamak amacıyla çeşitli etkinlikler düzenleyen TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, bu yıl ilkini gerçekleştirileceği Sualtı Bilim Kampı için son başvuru tarihini 20 Temmuz 2007 olarak belirledi. Kampta Türkiye'nin deniz ve deniz canlıları ile ilgili değerlerini daha iyi tanımaya yönelik uygulamalar yapılacak. Kampta deniz canlılarının nasıl araştırıldığı, arkeolojik çalışmaların nasıl yapıldığı, sualtı görüntüleme tekniklerinin nasıl uygulandığı gibi konular anlatılacak. Sualtı bilim kampıyla deniz bilimleri ve sualtı alanlarında bilimsel araştırmalar yapmayı planlayan, bu konudaki deneyimini artırmak isteyen, bilimsel sualtı projelerinde çalışmayı düşünen genç bilim adamlarına dalış tekniklerini öğreterek daha donanımlı hale getirmek, böylece Türkiye'nin deniz zenginliklerinin ortaya çıkarılması, korunması ve nitelikli araştırmacı yetişmesine katkıda bulunma amaçlanıyor. Sualtı araştırmaları dünyasına adım atmak isteyen, sualtı araştırmaları yürüten ve dalış yöntemlerini öğrenmek isteyen lisans ve lisansüstü öğrencileri kampa başvurabilecek. Başvurularda biyoloji, arkeoloji bölümleri, su ürünleri fakülteleri ve tıp fakülteleri öğrencilerine öncelik tanınacak. Başvurular, www.biltek.tubitak.gov.tr/etkinlikler/sualti/index.htm adresindeki formun doldurularak sualti@tubitak.gov.tr adresine gönderilmesiyle yapılabilecek. Başvurusu kabul edilenler, konaklama ve yemek ücreti de dahil olan 50 YTL'lik kamp ücreti ödeyecekler. Ulaşım ise başvurusu kabul edilen öğrenicilere ait olacak.


TÜBİTAK-UZAY tamamıyla Türk tasarımı uydu projesi RASAT'ın yapımına başlandığını açıkladı. 2008 yılında uzaya gönderilmesi planlanan uydu ile Türkiye, az sayıda ülkenin bulunduğu kendi uydusunu üreten ülkeler statüsüne kavuşacak. TÜBİTAK-UZAY tamamıyla Türk tasarımı uydu projesi RASAT'ın yapımına başlandığını açıkladı. 2008 yılında uzaya gönderilmesi planlanan uydu ile Türkiye, az sayıda ülkenin bulunduğu kendi uydusunu üreten ülkeler statüsüne kavuşacak. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Kurumu tarafından kurulan Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü, ilk Türk uydusu RASAT'ın yapım aşamasına geçildiğini açıkladı. 2008 yılında fırlatılması planlanan ve tamamen Türk mühendisler tarafından tasarlanıp yapılan RASAT'ın teknolojisi tanıtıldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi içinde bulunan TÜBİTAK-UZAY bünyesinde yapılan çalışmalar basına tanıtıldı. Türkiye'nin de geçtiğimiz günlerde üyeliğinin onaylandığı Avrupa Uzay Ajansı yetkililerinin hafta başında yapacağı ziyaret öncesi, enstitünün yaptığı çalışmaları Dr.Uğur Murat Leloğlu açıkladı. Uydu Kontrol İstasyonu, Uydu Üretim Tesisleri ve Temiz Oda laboratuarlarının tanıtıldığı toplantıda, Türkiye'nin halen aktif olarak görev yapan BİLSAT uydusu ve alt sistem projeleriyle deneyim kazandığını ifade eden Leloğlu, Türkiye, tamamen Türk tasarımı RASAT'ı üreterek sınırlı sayıda ülkenin bulunduğu uzay teknolojilerinde 2.lige geçecek dedi. BİLSAT uydusu sayesinde Türkiye'nin, Afet İzleme Takımuyduları adlı konsorsiyuma üye olduğunu da hatırlatan Leloğlu Dolayısıyla Türkiye bir afet olması durumunda bu örgütü hareket geçirerek dünya uzay ajansları afet bölgesinin görüntülerini alabilecektir diye konuştu. 2008 yılında fırlatılması planlanan RASAT'ın yaklaşık 10 milyon dolara malolacağını kaydeden Leloğlu, bu tecrübe ile Türkiye'nin uydu teknolojilerini de pazarlayabileceğini, daha önce yurtdışında yapılan uydulara verdiği milyar dolara yakın masraflardan kurtulacağını da bildirdi.


Almanya'daki Christian-Albrechts Üniversitesi bilim adamları, yalnızca deliklerden oluşan bir kristalin varlığını kanıtladılar. Michaeal Bonitz yönetiminde çalışan uluslararası bir araştırma ekibi, bilgisayar simülasyonlarıyla ilk kez bu alışılmışın dışındaki fenomenle ilgili bir kanıt getirirken, bu yapının oluşumu için gerekli koşulları da açıklayabildiler. Bonitz, delikli kristalin varlığı üzerinde 60'lı yıllardan bu yana tartışıldığını hatırlatarak, homojen malzeme dağılımı gösteren bir yapı olduğunu açıkladı. Bildik katı maddelerde elektronlar ve delikler geniş kapsamlıdır. rnrnAncak bir deliğin kütlesi, elektron kütlesinin 80 mislisine ulaşırsa delikli sıvı aniden kristale dönüşmekte. Bu tür yarıiletken sistemler, Bose yoğuşumundaki basıncın düşürülmesi halinde, delikli elektron çiftleri oluşturmakta. Fizikçi, bundan sonraki hedeflerinin bu kristali üretmek olduğunu söyledi. Delikli kristal, bilim adamları için diğer bir anlam daha taşıyor. Çünkü örneğin plazma kristali veya iyon kristali gibi tamamen farklı kristallerle ortak özellikleri taşıdığı anlaşılmış. Hatta evrendeki Beyaz Cüceler ve nötron yıldızları gibi gizemli gökcisimleriyle bile benzerlikler taşımakta.


Deprem, tsunami, iklimsel değişimler ve daha pek çok doğa olayı üzerinde etkileri olduğu söylenen HAARP projesi için bugüne kadar birçok spekülasyon üretilmiştir. ABD'nin gizli askeri projelerinden birisi olan ve net açılımı ile yüksek frekans olarak ifade edilen HAARP, Alaska'nın Gakona askeri üssü yakınlarında gerçekleştirilmektedir. Başlangıç olarak HAARP, yüksek frekans ve yüksek enerji çıkışları ile iyonosferin ısıtılmasını, ısıtma sonucunda meydana gelen değişimlerin incelenmesini amaçlamaktaydı. Bu proje kapsamında kullanılan frekans aralığı 2.8 10 MHz olup çıkış gücü 10 Gigawatt'a kadar ulaşabilmektedir. Yapılan inceleme ve çalışmalarda HAARP merkezinin bir saat boyunca çalışması durumunda Hiroşima'ya atılan atom bombası etkisinde bir enerjinin açığa çıkacağı görülmüştür. - HAARP, atmosferde termonükleer araçlar kontrol edilerek elektromanyetik vuruşları gerçekleştirmeyi, - Denizaltılar ile haberleşmenin daha kolay hale gelmesini, - Radar sistemlerinin geliştirilmesini, - ABD ordusunda haberleşmenin daha üst düzeye taşınmasını, - Süperbilgisayarlar yardımı ile yer altı haritasının çıkarılmasını, - Petrol, doğalgaz ve diğer mineral yataklarının tespit edilmesini, - Tehdit amaçlı füze araçlarının havada imha edilmesini amaçlamaktadır. Bugün HAARP tek başına ABD tarafından kullanılan bir güç olarak gösterilse de Rusya'da dahil olmak üzere bazı ülkelerin benzeri projeler gerçekleştirdiği bilinmektedir. HAARP'ın olası etkileri ve yapabilecekleri ise şu şekilde sıralanmaktadır. - HAARP ve sahip olduğu güç ile iklimler üzerinde etkide bulunulabilir. - Kutuplar eritilebilir ya da yerinden oynatılabilir. - Ozon tabakası üzerinde değişim yapılabilir. - Depremler yaratılabilir ya da okyanus dalgaları kontrol edilebilir. - Enerji kuşakları üzerinde oynama yapılarak insan biyolojisi ve beyni etkilenebilir. - Herhangi bir radyasyon izi olmadan termonükleer patlamalar oluşturulabilir. 1994 yılında başlayan bu proje kaynaklara göre 2007 yılında sonlandırılsa da gayri resmi kaynaklar projenin gelişerek devam ettiğini söylemektedir. Özellikle üstte yer alan etkileri ve 13 yıllık süreçte gerçekleşen olaylar düşünüldüğünde HAARP'ın bu olaylar üzerinde etkili olduğu söylenebilir.


Geçtiğimiz günlerde insanlık adına önemli bir başarı elde edilmiş, Philae ismi verilen uzay aracı 67P isimli kuyruklu yıldıza inmişti. Her ne kadar bugün ESA tarafından yapılan açıklamada Philae'nin güç ünitelerinin tükendiği ve uyku moduna geçtiği söylense de bir kuyruklu yıldıza ulaşmak ve küçük sapmalar ile uzay aracını yerleştirmek önemli bir başarı olarak tarihe not edildi. Bu tarihi an içerisinde hiç kuşkusuz bir çamaşır makinesi kadar boyutlara sahip olan Philae'nin, bir şehir büyüklüğünde ki Kuyruklu Yıldıza inişi belki de beklenmeyen bir olaydı. 10 yıllık görev süreci düşünüldüğünde Rosetta Philae'nin başarılı olması ise sürpriz sayılabilir. Üstelik iniş sürecinde yaşanan olaylar ve ilk sinyalin 30 dakika gibi bir sürede ulaşması da beklentilerin daha üst seviyelere çıkmasına neden oldu. Rosetta'dan ayrılan Philae, 22 km ve yaklaşık 7 saatlik bir yolculuğun ardından 67P ismi verilen Kuyruklu Yıldıza iniş yapabildi. Toplamda 2 deneme sonucunda iniş yapabildiği söylenen araç, belirlenen iniş noktasından daha farklı ve karanlık bir bölgeye sıçradı. ESA, Rosetta Philae görevi ile Dünya'da bilim adına pek çok ilki de gerçekleştirmiş oldu. Örneğin ilk defa bir uzay aracı kuyruklu yıldız yörüngesine girerken yine ilk defa bir kuyruklu yıldız yüzeyine iniş yapılabildi. Son 10 aylık sürece baktığımızda ise tarih bize çok ilginç detayları sunuyor. 2004 yılında fırlatılmasına rağmen 2011 yılında uyku moduna alınan Rosetta, Ocak 2014 tarihinde uyandırıldı. Ağustos ayında kuyruklu yıldızla ilk buluşmayı gerçekleştiren uzay aracı yaklaşık 2.5 ay boyunca kuyruklu yıldız çevresinde veri topladı ve kuyruklu yıldız çekirdeği hakkında bilgiler edinmeye çalıştı. Tahmini verilere göre bu görevin Aralık 2015'de sonlanması beklenirken Mart ayına kadar Philae'nin pek çok bilinmeyeni açığa çıkaracağı düşünülmekteydi. İniş sonrasında zemin üzerinde fotoğraflar alan ve aldığı örnekler ile beraberinde getirmiş olduğu laboratuar cihazlarında analizler yapması beklenen Philae, ilk fotoğrafı iniş sırasında ve inişten kısa bir süre sonra paylaştı. Yapılan analizler sonucunda kuyruklu yıldızın molekül yapısı, taşıdığı suyun Dünya'daki ile benzerliğe sahip olup olmadığı ve daha pek çok konu belirlenmeye çalışılacak. Projeye göz attığımızda 1993 yılında onaylanan 2003 yılında fırlatılması planlanan Ariane 5 roketi, fırlatma sonrasında patladığı için Rosetta 2004 yılında fırlatılmıştı. Yaklaşık 1.3 milyar dolara mal olan proje içerisinde 2000'e yakın kişinin görev aldığı söyleniyor. Kuyruklu yıldız üzerine birkaç sıçramaya rağmen başarıyla inmeyi başaran Philae iniş sonrasında ilk verileri elde etmiş ve fotoğrafları ESA'ya ulaştırmıştı. Fakat belirlenen noktanın zıttı bir alana inen Philae, karanlık gölge bir alanda kalması nedeniyle güneş panellerini kullanamamış ve modül şarj olamamıştı. Bugün Philae'nin 35 derecelik bir dönüş sağladığı ve son verileri ulaştırarak uyku moduna geçtiği açıklandı. Yalnızca üç günlük bir serüven olarak görülse de ilerleyen günlerde Philae'nin güneş ışınlarını alması durumunda tekrar aktif olabileceği söyleniyor. Üstelik ESA çalışanlarına göre bu görev halen tamamlanmış değil.


Fransız fizikçiler Ros Kiri Ing ve Mathias Fink, her türlü katı nesnenin elektronik sistemler için geçerli olan bir arabirime dönüştürülebilmesini sağlayan bir yol buldular. İkilinin ticarileştirmeyi umduğu ve Paris'te başlattıkları Sensitive Object adlı çalışma, parmak vuruşlarını algılayan ve uygun fiyatlı bir ya da iki adet hızlandırıcı alıcısı içeriyor. Bu yeni buluş sayesinde bir dükkanın vitrininde yer alan ekrana ya da karatahtaya çizilmiş olan bir klavyeye dokunulduğu anda sinyaller algılanabilecek. Bir bilgisayar yongası her bir vuruşun gerçekleştiği noktayı yüksek hassasiyetle hesaplayarak bu sinyalleri fare tıklamalarına ve klavye tuşlarından gelen sinyaller haline çevirecek. Kullanıcılar böyle bir teknolojiyi alışveriş sırasında verimli olarak kullanabilir. Bir mankenin üzerinde yer alan şapkaya dokunarak fiyatını öğrenmek herkese cazip gelecektir. Ros Kiri Ing, bu teknolojinin geliştirilmekte olan diğer teknolojilerden daha avantajlı olduğunu savunuyor. Bunun altında yatan neden; bu teknolojinin 4 metrekarelik bir alanda uygulanabilmesi ve toplam 'tuş' sayısının 544'e ulaşabilmesi.


İTÜ'ye bağlı bir grup bilim adamının üzerinde çalıştıkları tomografi yöntemiyle yerin altındaki mayın, maden, petrol rezervi ya da binalardaki kolon tahribatı gibi unsurlar rahatlıkla görüntülenebilecek. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Fakültesi Elektrik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof.Dr. İbrahim Akduman, tomografinin genelde insan vücuduna uygulanan yanının bilindiğini söyledi. Akduman, mevcut kullanılan tomografi aletinin silindirik bir yapısı olduğunu belirterek, ölçüm yapmak istenilen şeyin aletin içine yerleştirildiğini ve ışınların her taraftan gönderilerek verilerin elde edilmeye çalışıldığını anlattı. Yer altında gömülü bir şeyin ölçümünün bu şekilde yapılamayacağına dikkati çeken Akduman, ölçümün ancak atmosferden yani tek yönden gönderilen ışınlarla yapılabileceğini ifade etti. "Yerin altında ne varsa bilgisayar ekranında görmek istiyoruz" diyen Akduman, engebenin ışınların dağılımında önemli bir parametre olduğunu,bu nedenle modelleme yaparken yerin engebeli yapısını dikkate aldıklarını söyledi. İbrahim Akduman, genelde dışarda yapılan çalışmalarda yerin düz kabul edildiğini söyleyerek, o şekilde kabul edildiğinde bazı şeylerin basitleştiğini, gerçek hayatın düz olmadığını, bu nedenle o engebeli yapının çalışmanın bir yerine yerleştirilmesi gerektiğini anlattı. Akduman, mevcut bilgisayar tomografi siteminde görüntülerden konunun uzmanları tarafından yorumlanarak gerçeğe yakın bilgiler elde edilmeye çalışıldığını belirterek, kendi geliştirdikleri yöntemde ise tüm bilgilerin uzmana gerek kalmadan bilgisayar ekranına aktarılacağını kaydetti. Asıl çalışma alanının gömülü cisimler olduğunu belirten Akduman,"Gömülü cisimlerin bir problemi var. Siz ışınları yukardan gönderip yukardan ölçebilirsiniz. Dünyanın altına doğru giden şeyleri toplayamazsınız. O noktada dolayısıyla data eksiktir. Yani çoğu yöntemle çalışmayabilir. Bunun temel uygulama alanlarına baktığınız zaman mayın dedeksiyonundan yer altındaki bir boru hattının veya yer altındaki birmaden kütlesinin tespitine kadar çok geniş bir uygulama alanına sahiptir" şeklinde konuştu. Akduman, çalışma tamamlandığında askeri alanda bu bilgilerin alete dönüştürülme şansı olacağına işaret ederek, mayınların bu noktada önemli bir çalışma alanı olduğunu dile getirdi. Mayınların ikiye ayrıldığını ifade eden Akduman, "Birisi metalik yapıda olanlar. Onlar kolay çünkü herhangi bir dedektörle kolayca bulabilirsiniz. Bir de plastik mayın türleri vardır. Bunları o elde dolaşan dedektörler yakalayamaz. Aslında öyle bir alette henüz yapılmış durumda değil. Mayından kaynaklanan ölümlerin de bir kısmı bu nedenle olabilir" şeklinde konuştu. Akduman, plastik mayının parametrelerinin toprağa yakın olduğunu aktararak, dolayısıyla bunların herhangi bir aletle kolay kolay bulanamayacağını söyledi. Akduman, yalnızca mayınları araştırmak için bu çalışmayı yapmadıklarına da işaret ederek, çok daha geniş spektrumu olan bir proje olduğunu vurguladı. Yerin altını görüntülemek istediklerini belirterek, "O zaman yerin altında ne var ne yok göreceksiniz. Mayın, boru, boruda bir çatlak ya da bir petrol rezervi... Ne varsa onu göreceksiniz. Daha da önemlisi bir oda düşünün. Duvarın arkasını görüntülemek istiyorsunuz ama buradan göremiyorsunuz. Arkada ne var ne yok, insan, masa, masanın şekli nasıl, masanın neresi demir, neresi tahta, insanın tüm yapısı nasıl gibi" dedi. Geliştirdikleri yöntemle tıpta da önemli gelişmeler kaydedileceğine işaret eden Akduman, hangi hücrenin kanserli olduğunun tam olarak bilinememesi nedeniyle kansere çare bulunamadığını söyledi. Akduman, "Vücudunuzda kanserli bir bölge var. Doktor bir bölgeyi alıyor ama bir tane bile hücre kalsa bu hemen kendisini yeniliyor, hatta tüm vücuda yayılıyor. Yani siz bunların hangisinin kanserli olduğunu bir şekilde tespit edebilseniz, kanseri de bir şekilde yenebilirsiniz aslında" dedi. Yaptıkları çalışmayı güvenlikte kullanılan x-ray cihazlarıyla kıyaslayan Akduman, orada da her şeyin görülemediğini, yalnızca x ışınlarının kuvvetine göre tahminlerde bulunulduğunu söyledi. Akduman, "X ışını, gelir delip geçer. Örneğin kemikten geçerken çokzayıflar, kas yapısından geçerken daha az zayıflar. Bu nedenle bombanın materyaline bağlı olarak geçirilme imkanı da var. Örneğin plastik,içinde çok metalik objeler taşımıyordur. X ışınları içinden kolayca geçiyordur. Bizim yaptığımız çalışmada ise maddeler tümüyle görüleceğiiçin böyle bir ihtimal yok" diye konuştu. Akduman, 2008 yılında tamamlanması öngörülen projenin hem güvenlik açısından hem medikal açıdan çok faydalı bir çalışma olacağını sözlerine ekledi.


Borik asit parçacıklarının motor yağını kayganlaştırdığını ortaya çıkaran Dr. Ali Erdemir sayesinde her gün milyonlarca varil yakıt tasarrufu sağlanabilir. ABD Enerji Bakanlığına bağlı Argonne Laboratuvarlarında çalışan Türk bilim adamı Dr. Ali Erdemir, borik asit parçacıklarını motor yağıyla karıştırarak, yağın daha kaygan hale gelmesini sağladı. Argonne Laboratuvarlarının internet sitesinde verilen habere göre, Erdemir, yağa borik asit parçacıklarını katarak, motor parçaları arasındaki sürtünmeyi azalttı ve böylece enerji tüketiminde tasarrufun yolunu açtı. Argon'un enerji sistemleri biriminin üst düzey bilim adamları arasında yer alan Ali Erdemir'in 20 yıllık çalışma sonucunda elde ettiği bulgulara göre, dibe çökmeme özelliği bulunan borik asit, sürtünen yüzeylerin en ince kısımlarına kadar nüfuz ediyor ve koruyucu, kaygan bir tabaka oluşturuyor. Bu tabaka, sürtünen yüzeyler arasındaki sürtünme katsayısını üçte iki oranında azaltıyor ve bu da yüzeyde daha az enerji harcanmasını mümkün kılıyor. Yeniliğin, aynı zamanda motor ve makinelerin ömrünü uzatma ihtimali üzerinde duruluyor. Erdemir, internet sitesinde yer alan açıklamasında, buluşun, yakıt tüketiminde yüzde 4 veya 5 oranında tasarruf sağlayabileceğini, bunun sadece yüzde birinin günlük petrol tüketimini milyonlarca varil aşağıya çekebileceğini ve böylece ekonomiye büyük katkı sağlanabileceğini söyledi.


Türk Fizik Derneğinin, TAEK, Yıldız Teknik Üniversitesi, Muğla Üniversitesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Erzincan Üniversitesi, Rize Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi ve Aksaray Üniversitesinin destekleri ile düzenleyeceği TÜRK FİZİK DERNEĞİ 25. ULUSLARARASI FİZİK KONGRESİ bilimsel toplantısı 25 29 Ağustos 2008 tarihleri arasında Bodrum Belediyesi Nurol Kültür Merkezi / Bodrum da gerçekleştirilecektir. Türk Fizik Derneği 25. Uluslararası Fizik Kongresi'ni bu sene 5 güne çıkararak ilk birinci gününü yani 25 Ağustos 2008 tarihini 2007 yılında kaybettiğimiz değerli fizikçilerimizi anma günü olarak gerçekleştireceğiz. Bilimsel toplantının, Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Şener OKTİK , Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Metin ARIK ve Organizasyon Komitesi Başkanı Dr. Yeşim ÖKTEM dir. Kongreye, Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Fizikçi Okay ÇAKIROĞLU, Türkiye Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Fizikçi Prof. Dr. Tarık ÇELİK, Balkan Fizik Birliği Başkanı Prof. Dr. Metin ARIK, Bodrum Kaymakamı Abdullah KALKAN, Bodrum Belediye Başkanı Mazlum AĞAN, Süleyman Demirel Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Metin Lütfi BAYDAR, Erzincan Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. Erdoğan BÜYÜKKASAP, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. Atilla KILIÇ, Harran Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. İbrahim Halil MUTLU, Muğla Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. Şener OKTİK, Rize Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. Nazmi Turan OKUMUŞOĞLU, Yıldız Teknik Üniversitesi Fizikçi Rektörü Prof. Dr. Durul ÖREN, Aksaray Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet SAĞLAM ve Doğuş Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mitat UYSAL katılacaklardır.


Türk Fizik Derneği Genel Merkez Yönetim Kurulu, 2008 yılından başlamak üzere, her yıl, fizik bilimine hizmet vermiş Prof. Dr. Engin ARIK anısına ödül verme kararı almıştır. Prof. Dr. Engin ARIK, fiziğin ve özellikle yüksek enerji fiziğinin ülkemizde gelişmesi için savaşmış, genç fizikçiler için bir yol gösterici olmuştur. Prof. Dr. Engin ARIK adına verilecek ödülün ismi; TÜRK FİZİK DERNEĞİ PROF. DR. ENGİN ARIK BİLİM İNSANI ÖDÜLÜ dür. Her yıl Prof. Dr. Engin ARIK adına ailesi tarafından verilecek ödül miktarı 2000 USD dir. Prof. Dr. Engin ARIK anısına oluşturulan ödül, eğitim ve araştırmaları ile öne çıkmış, 35 yaş üzerindeki fizikçiler için öngörülmektedir. Ödül en fazla iki kişi arasında paylaştırılabilecektir. Ödüle, ilgili Fakülte Dekanlıkları ya da Fizik Bolum Başkanlıkları aday gösterebilir. Ayrıca, adaylar ödüle kendileri de başvurabilirler. Her yılın Mayıs ayinin son gününe kadar Türk Fizik Derneği Genel Merkez Genel Sekreterine teslim edilen veya kargo/posta ile yollanan, gerekçeli başvuru yazısını, adayın özgeçmişini ve yayın listesini içeren başvuru dosyaları Türk Fizik Derneği Genel Merkez Bilim Kurulu tarafından incelenip karara bağlanacaktır. Ödül her yıl Türk Fizik Derneğinin düzenlediği TFD Fizik Kongrelerinde törenle sunulacaktır. Ödül kazanana, ARIK ailesi tarafından verilecek 2000 USD' lık ödül tutarı dışında, ayrıca Türk Fizik Derneği Genel Merkezi tarafından da ödül belgesi verilecektir.


TÜBİTAK'ın ortaöğretim öğrencileri arası araştırma projeleri yarışmasında ödül alan İstanbul Özel MEF Lisesi öğrencisi Mustafa Hamidoğlu, AB Genç Bilim Adamları Yarışması'nda matematik dalındaki projesiyle 'AB Özel Ödülü'nün sahibi oldu. 34 ülkeden 124 öğrencinin 81 proje ile katıldığı 'Avrupa Birliği GençBilim Adamları Yarışması'nda Türkiye'yi, bu yıl düzenlenen 'TÜBİTAK Ortaöğretim Öğrencileri Arası Araştırma Projeleri Yarışması'nda derece alan üç projenin sahibi 4 öğrenci temsil etti. İstanbul Özel MEF Lisesi öğrencisi Mustafa Hamidoğlu matematik dalında 'Cebirsel İfadelerin Tamdeğerliliği Ve Binom Katsayılarının Değişik Bir Özelliği' adlı projesiyle ödül kazandı. Yarışmaya katılan diğer iki proje ise İzmir Özel Fatih Fen Lisesi öğrencisi Tunç Nadir Özcan'ın 'Lityum ve Kobalt İçerikli Pillerden Geri Dönüşüm Yoluyla Lityum ve Kobaltın Kazanılması ve Çevresel Etkilerinin Önlenmesi' adlı projesi ile Isparta Süleyman Demirel Fen Lisesi öğrencileri Kevser Uz ve Şeyma Savaş'ın 'Çevre Dostu Zeolit İle Oluşturulan Yeni Bir Sıcak Su Kaynağı' adlı projeleri oldu. TÜBİTAK'ın ortaöğretim öğrencileri arasında düzenlediği proje yarışması,1969 yılından bu yana ortaöğretime devam eden öğrencileri temel ve uygulamalı bilimler alanlarında araştırmaya teşvik etmek, yaratıcı yönlerini ortaya çıkartmak ve bilimsel gelişmelerine katkıda bulunmak amacıyla düzenleniyor.


Türkiye, hiçbir ülke egemenliğinde bulunmayan Antarktika'da, kıta yönetiminde söz sahibi olabilmek, siyasal ve ekonomik anlamda Danışman Ülke statüsü kazanabilmek için kıtada bilim üssü kuracak. Türkiye'nin Antarktika Antlaşmasına katılması için kanun tasarısı meclise sunuldu. Tasarının gerekçesine bakıldığında Antarktika'nın bilimsel araştırmalar, iklim değişikliğinin canlı ve deniz seviyesine etkileri, balıkçılık, jeoloji, tıp ve zengin maden rezervleri olan bir bölge olduğu ifade ediliyor. Bilindiği gibi Antarktika Antlaşması 1 Aralık 1959 yılında kıta üzerinde aktif olarak bilimsel çalışmalar yürüten 12 ülke tarafından imzalanmıştı. Aralarında Türkiye'nin de yer aldığı 50 ülkenin taraf olduğu antlaşma, danışman toplantılarında oy hakkı olan devletin Danışma sıfatı ile bilimsel araştırmalar gerçekleştirebildiği bir kapsama sahiptir. Meclise sunulan kanun tasarısının gerekçesinde Türkiye'nin Antarktika ile ilgili çalışmalara doğrudan dahil olabilmesi ve danışman devlet statüsü kazanabilmesi için bilimsel istasyon kurması gerektiği belirtiliyor. Bu sayede hiçbir devlet yönetiminde olmayan kıta üzerinde bilimsel araştırmalar teşvik edilecek, geliştirilen araştırma sonuçları ile Türkiye'de yararlanabilecek. Bu konu üzerinde Akdeniz Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi gibi birkaç farklı üniversite de çalışmalar hazırlamaya başladı. Siyasi, ekonomik ve diğer boyutlarıyla bilimsel üs ve Antarktika çalışmaları incelenirken ABD, Rusya gibi devletlerin bölgede ki faaliyetleri de dikkate alınıyor. Bugün bölgede 470 petrol kuyusu faaliyet gösteriyor ve özellikle doğal kaynaklar açısından Antarktika el üstünde tutuluyor.


British Council ve ODTÜ Toplum ve Bilim Merkezi işbirliğiyle gerçekleştirilecek FameLab Bilim Elçileri Yarışması, NTV'den yayınlanacak. Yarışmayla, bilim ve teknoloji alanında kendini en iyi şekilde ifade edebilecek Bilim Elçisi aranıyor. İngiltere'de 2005 yılında Cheltenham Bilim Festivali çerçevesinde gerçekleştirilmeye başlayan FameLab Bilim Elçileri Yarışması, 2007 yılında British Council girişimiyle uluslararası bir kimlik kazandı. FameLab Bilim Elçileri Yarışması, bilimsel bilginin doğru, anlaşılabilir ve eğlenceli bir şekilde geniş kitlelere aktarılmasını hedefliyor. Yarışmayla, temel bilim ve mühendislik alanlarında çalışan ve bilime gönül veren yüzlerce kişinin, çalışmalarını topluma anlatabilmeleri, bu sayede de bilimi topluma sevdirmeleri amaçlanıyor. NTV'den yayınlanacak FameLab Bilim Elçileri 2008 Yarışması, 18 yaşın üzerinde temel bilim, mühendislik, matematik veya teknolojik konularda birikimi olan herkese açık. British Council ve ODTÜ Toplum ve Bilim Merkezi tarafından gerçekleştirilecek yarışmaya katılmak isteyenler, 12 Nisan'a kadar britishcouncil.org.tr internet adresinden başvuru yapabilirler. Yarışmacılardan, aktarmak istedikleri bilgi birikimlerini 3 dakikalık süre içerisinde anlaşılabilir ve yaratıcı bir şekilde juri karşısında sunmaları isteniyor. Yarışmanın ön elemeleri 15, 16 ve 17 Nisan tarihlerinde ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Ön elemeler sonucunda belirlenecek 10 finalist, İngiltere'den gelen uzmanlar tarafından 3 ve 4 Mayıs tarihleri arasında verilecek Sunum Teknikleri ve İletişim Şöntemleri eğitimine katılacak. Yarışmanın finalleri, 6 Mayıs tarihinde yine ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilecek. Türkiye'de ilk olarak geçen yıl yapılan FameLab Bilim Elçileri Yarışması'nın bu yılki birincisi, Haziran'da düzenlenecek olan Cheltenham Bilim Festivali'nde ülkemizi temsil etme şansını elde edecek. Yarışmanın birincisi dizüstü bilgisayar ödülü kazanırken, ikinciye bir video kamera, üçüncüye ise iPod ödülü verilecek. İngilizce bilme şartının aranmadığı yarışmada İngiltere'ye gitme hakkı kazanacak yarışmacının sunumu için çeviri olanağı da verilecek.


Türkiye'nin uzay planı: 2005'te araştırma merkezi kurularak astrofizik çalışmaları yapılacak. 2008'de astronot yetiştirilmeye başlanacak, askeri gözlem uydusu tasarlanacak. 2014'te ise uzaya, roketle ulusal bir uydu gönderilecek. Ankara'da toplanan Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu'nda 2005-2014 ulusal uzay araştırmalarına yönelik hedefler belirlendi. Türkiye'nin 2014 yılında bir gezegene ulusal bir uydu göndermesi için uzay araştırmalarına 1 milyar 125 YTL ayrılacak. Türkiye, 2008 yılından itibaren astronot yetiştirmeye başlayacak. AB Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barosso'nun Türkiye'deki taramanın bilim ve teknoloji alanlarından başlayacağı yönündeki açıklamasının ardından gözler Türkiye'nin bu alandaki donanımına çevrildi. Dün toplanan Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu'nun en önemli gündem maddesini ise Türkiye'nin uzay çalışmaları oluşturdu. Başbakan Erdoğan'ın Madrid'e uçuşundan önce gerçekleştirilen toplantıya, Bakanlar Kurulu, generaller, TÜBİTAK ve MGK Genel Sekreteri'nin de aralarında bulunduğu üst düzey yetkililer katıldı. Toplantıya sunulan 2005-2014 dönemi Ulusal Uzay Araştırmaları Programı'nda, ulusal uzay araştırmalarının 10 yıllık bütçesi 1 milyar 125 milyon YTL olarak belirlendi. Türkiye'nin uzay sistemlerini kontrol edebilecek bir yapıya ulaşmasının ulusal güvenlik için büyük önem taşıdığına dikkat çekilen toplantıda, uzay çalışmalarının ulusal çıkarlar doğrultusunda ulusal kaynaklarla finanse edilmesi kararlaştırıldı. Yol haritasına göre, 2005 yılı içinde bir uzay araştırma merkezi kurularak, astrofizik araştırmalarına başlanacak. Astronomi alanında yapılacak araştırmalar için yetersiz olan üniversitelerdeki teleskopların tümü 2008 yılına kadar yenilenecek. Uzay gözlemleri için de özel teleskoplar satın alınacak, 2006 yılından itibaren de Güneş Sistemi ve gezegen araştırmalarının arttırılması sağlanacak. Türkiye'nin uzay programının en can alıcı noktası ise uzaya gönderilecek roket. Ulusal bir uydu, ulusal bir roketle birlikte 2014 yılında bir gezegeni araştırmak üzere uzaya gönderilecek. Türkiye, 2008 yılında astronot yetiştirme programlarını hayata geçirecek. Aynı yıl Ulusal Yüksek İrtifa uçağı, 2009'da ise Ulusal Fırlatma Sistemi ve düşük maliyetli roketlerin geliştirilmesine başlanacak. Yol haritasına göre, 2009 yılına kadar Ulusal Uzay Sistemi altyapısı kurularak, yer gözlem araştırma uydusu geliştirilecek. Ulusal güvenlik stratejisi çerçevesinde, keşif ve istihbarat amaçlı düşük maliyetli uydular tasarlanacak.