Müzik endüstrisinde devrim yaratan ve daha sonra diğer alanlarda da kullanılmaya başlanan CD 25 yaşında. Merkezi Hollanda'da bulunan Philips'in Almanya'nın Hannover kentindeki fabrikasında 25 yıl önce 17 Ağustos 1982'de üretilen ilk CD, müzik endüstrisinde çok kimsenin tahmin edemeyeceği bir devrim yarattı. İlk CD'nin geliştirilmesine katkıda bulunan mühendislerden Pieter Kramer, "1970'lerin sonunda ve 1980'lerin başında, bir gün eğlence ve bilgi-işlem teknolojisinin, film ve program depolamak için dijital diskleri tercih edeceğini hiçbirimiz düşünmemiştik" diye konuştu. 1990'lardan itibaren CD'ler müzik endüstrisinde yavaş yavaş plakların yerini aldı, zamanla CD'ler bilgi-işlem alanına da girdi. CD-rom ve DVD'ler üretildi. 25 yılda yaklaşık 200 milyar CD satıldı. İlk CD'nin nasıl geliştirildiğini anlatan Hollanda Eğlence Endüstrisi Kurumu sözcüsü Paul Solleveld, "İş, devrimlerin büyük bölümünde olduğu gibi ufak çaplı başladı" dedi. Philips, başlangıçta, görüntü depolanabilen, altın sarısı renginde 33'lük plak büyüklüğünde dijital diskler üretmeyi planladı, ancak bu videodiskler pek rağbet görmedi. Bu başarısızlığın ardından Philips'teki mühendisler, sadece ses depolanabilen daha küçük bir disk geliştirmeyi hedeflediler ve CD doğdu. İsveçli grup ABBA'nın "The Visitors" albümü, CD olarak piyasaya sürülen ilk albüm oldu. İlk günlerde Philips fabrikalarında saatte 200 CD üretiliyordu ve bunların çok büyük bölümü klasik müzik CD'siydi. Philips'e göre ses kalitesi çok üst seviyede olan CD'lere, başlarda klasik müzik dinleyicileri pop ve rock müzik dinleyicilerine göre daha çok ilgi gösterdi ve bu nedenle başlarda genellikle klasik müzik CD'leri basıldı. Plaklara göre, çıktığında daha pahalı olan CD'lerin okuyucuları da pahalıydı. İlk CD okuyucu modellerinin bugünün parasıyla bin 500 euro (yaklaşık 2800 YTL) olduğu belirtiliyor. Polygram şirketinin CD geliştirme ekibinde yer alan Frank van den Berg de, CD'lerdeki ses kalitesinin, plakların ses kalitesiyle kıyaslanamayacağını hatırlatarak, "Polygram için yapılan ilk kayıtlardan biri Şilili piyanist Claudio Arrau'nun kaydıydı. CD'de Arrau'nun çalarken nefes nefese kaldığı ve arada homurdandığı ortaya çıktı. Plaklarda bu sesleri duymuyorsunuz. CD'lerde ise ses çok temiz" dedi. CD'lerin piyasada kendine yer edinmeye başlamasından sonra yavaş yavaş gruplar da kayıt yöntemlerini değiştirmeye başladı. 1985'te ünlü İngiliz rock gruplarından Dire Straits, dijital kaydedilen ilk albüm olan "Brothers In Arms"ı piyasaya sürdü. Bu albüm, 1 milyondan fazla sattı ve CD'nin müziğin geleceğindeki yerini sağlamlaştırdı. Philips yetkilileri, 1980'lerin sonunda müzik CD'si satışlarının arttığını 1991'de satışların doruk noktasına ulaştığını ve 1991'den sonra satışların düştüğünü söylediler. Müzik parçalarının internet üzerinden indirilmeye başlanması ve Ipod gibi MP3 çalarların piyasaya sürülmesi nedeniyle birçok kişi, CD'lerin 30 yıl daha piyasada kalamayacağını düşünüyor.


Fırlatılışından yaklaşık 20 yıl sonra Hubble Uzay Teleskopu'nun keskin gözleri evrenin derinliklerindeki sırları tarıyor. Fırlatılışı defalarca ertelenen, ardından, yörüngeye oturtulmasından çok kısa bir süre sonra miyop olduğu anlaşılan, bir uzay aracı mürettebatı tarafından onarılan ve sonra diğer uzay araçlarının mürettebatı tarafından geliştirilen Hubble Uzay Teleskopu, onun aracılığıyla uzayı gözlemleyen kişi sayısının daha önceki hiçbir örnekte olmadığı kadar yüksek olduğu, dünyanın en popüler bilimsel aletine dönüştü. Bilim insanları onun elde ettiği verileri kullanırken; adını evrenin genişlediğini keşfeden Edwin Hubble'dan alan bu teleskop görüntülediği yıldız kümesi, bulutsu ve galaksi fotoğraflarıyla, neredeyse Google kadar ünlendi. Bilimsel devrimi tetikleyen şeyin genelde araçlar -özellikle de teleskoplar- olması nedeniyle, insansız bir teleskopun bilimin sembolü haline gelmesi hiç de şaşırtıcı değil. Bizler, genellikle, bilimin büyük düşünürler tarafından ortaya çıkarılan büyük buluşlar olarak değerlendirilmesi eğilimindeyiz. Ancak bu, büyük oranda, bilimsel devrim öncesinde, bilginin genellikle filozofların kitaplarında arandığı dönemlerden kalma bir düşünce biçimi. Bilimde araçlar, savlardan daha güvenilir olabiliyor. Galileo'nun teleskopunun nesnel gözlemleri, o dönemde hakim olan Dünya merkezli evren modelinin eksiklerini gözler önüne sermekte Galileo'nun savlarından daha etkili oldu. Newton'un Hareket Yasaları, geçerliliklerini, kuşku götürmez bir biçimde açıklanmış olmalarından çok, gökbilimcilerin teleskoplarından göreceklerini tahmin edebildikleri için korudu. Galileo'nun çağdaşı Johannes Kepler, bilimsel aletler kullanılarak yapılan gözlemlerin, yüzyıllar boyunca süregelen akıllı ama cahil söylemlerin yerini alabileceğini kavramakta hızlı davrandı. Teorik matematikçi olan ve hiçbir zaman bir teleskopa sahip olmayan Kepler, Galileo'nun buluşunu, Her şeyi bilen ve her asadan daha da değerli olan bir boru sözleriyle övdü. Hubble, Galileo'nun teleskopunun Kepler yörüngesine fırlatılmış hali. Ve bu iki bilim insanı bugün yaşasalardı eğer, kanımca, Hubble'ın teknolojik karmaşıklığından çok, eski düşünceleri sorgulayan noktaları gün ışığına çıkarma -ve bunları İnternet'te yayımlama- potansiyelinden etkilenirlerdi; çünkü bilim her zaman bilgiyi yaymak amacını gütmüştür. Hubble'ın fırlatılmasından neredeyse 50 yıl ve onun dayandığı -mikroişlemciler, dijital görüntüleme ve haberleşme sistemleri ve uzay mekiği gibi- gelişmelerden çok önce, 1946'da, büyük astronomik bir teleskopu yörüngeye yerleştirmeyi öneren astrofizikçi ve dağcı Lyman Spitzer Jr. da eski düşünceleri sorgulamanın ve bilgiyi yaymanın öneminin bilincindeydi. Spitzer, bu teleskopun, mevcut düşüncelerin sınanması ve rafine edilmesinin yanı sıra yeni düşünceleri ateşleyeceğini de vurguluyordu. Böylesine yeni ve çok güçlü bir cihazın yaptığı en önemli katkı, içinde yaşadığımız evrenle ilgili mevcut düşüncelerimizi desteklemek değil, henüz hayal edilemeyen yeni oluşumları ortaya çıkarmak ve belki de uzay ve zaman konusundaki temel kavramları tamamen değiştirmek olacak öngörüsü de Spitzer'e aitti.


Daha önceki denemeler sayılmazsa Graham Bell, 10 Mart 1876'da telefonu icat ettiğinde iletişim devriminin önünü açtığının farkında değildi. Yaklaşık 100 yıl boyunca gelişen ama kablosu olduğu için her zaman bir yere bağlı olarak kullanılan telefon, kablo döşeme sıkıntısı yaşayan ülkelerin alternatif arama çabasıyla kablosuz hale geldi. Finlandiya ve İsveç gibi yüzlerce kilometre fiyort ve binlerce adaya sahip Kuzey Avrupa ülkeleri, söz konusu yerlere coğrafi koşullar yüzünden kablo döşemekte sıkıntı yaşayınca alternatif iletişim yöntemleri aramaya başladı. Bu ülkelerin imdadına Avrupa Telekomünikasyon Standartları Komitesi yetişti ve GSM'in ilk adını veren Groupe Speciale Mobile'i 1982 yılında oluşturdu. GSM konusunda yapılan çalışmalar, 1984 yılında Avrupa Komisyonu tarafından onaylandı. Avrupa Birliği 1986 yılında cep telefonlarının 900 Mhz specturumunda çalışmasına karar verdi ve bir yıl sonra GSM sisteminin temel standartları imzalandı. 1987'de 13 ülkenin GSM Memorandum of Understanding ya da bir başka deyişle GSM tabanlı hücresel ağların gerçekleştirilmesi ile ilgili şartnameyi imzalamasıyla cep telefonu, gelişme yolunda büyük adım attı. Özellikle Avrupa'da 1988 ve 1989 yıllarında yoğun çalışmalar yapıldıktan sonra 1991 yılında Finlandiya'nın yerel GSM operatörü Radiolinja üzerinden yine Finlandiya'nın iletişim devi Nokia'nın 1011 modeli ile ilk cep telefonu görüşmesi gerçekleştirildi. İlk görüşmenin bir yıl sonrasında, Telecom Finlandiya, İngiliz Vodafone ile ilk roaming anlaşmasını yaptı ve iki ülke arasında cep telefonu görüşmeleri mümkün oldu. 1992 yılında ilk SMS de gönderildi. Yaşanan yoğun talebin ardından 1993 yılında 18 ülkeden 32 GSM ağı hizmet verirken, bir yıl sonra MoU'yu imzalayan abone sayısı 100'e yükseldi ve GSM abone sayısı da 1 milyona ulaştı. Bugün milyonlarca kişi tarafından kullanılan ön ödemeli telefon kartı 1996 yılında piyasaya çıktı. Aynı yıl ABD'de 15 GSM ağı 1900 Mhz üzerinden yayına çıkarken üç bantla çalışan cep telefonu da yine 1997 yılında piyasaya sürüldü. 1998 yılında GSM abone sayısı 100 milyona ulaştı. İlk WAP, hemen ardından GPRS sözleşmeleri imzalandı. Hem üretici hem de yazılımcılar milenyum ile çalışmalarını hızlandırırken, ilk ticari GPRS servisi 2000 yılında hizmete girdi ve 3G için ilk ihale ilanı gerçekleştirildi. Japon NTT DoCoMo 1 Ekim 2001'de ilk ticari 3G hizmetini piyasaya tanıtarak GSM sektörüne yeni bir dinamizm getirdi. Yeni yüzyılın ilk yılında, ayda atılan SMS sayısı 5 milyon civarındaydı, bir yıl sonrasında bu rakam 50 milyona ulaştı. Toplam GSM abone sayısının 500 milyona ulaştığı 2001 yılında GSM kullanıcıları ilk renkli ekranlı cep telefonu ile tanıştı. 2002 yılı GSM sektörü için birçok yeniliği de beraberinde getirdi. Kullanıcıların birbirlerine SMS'e ek olarak fotoğraf ya da video klibi göndermesine imkan tanıyan İlk MMS devreye sokuldu. Yılda 400 milyar SMS atılırken, aboneler de ilk kameralı cep telefonuna sahip olmak için raf önlerinde uzun kuyruklar oluşturdu. Bir yıl sonrasında ilk EDGE devreye girdi. GSM cihazı üretimi de yıllık 500 milyona ulaştı. 1994 yılında 1 milyona ulaşan toplam GSM abonesi sayısı sadece on yıl içinde bin kat artarak 2004 yılında 1 milyara ulaştı. Tüm dünyada 50'den fazla operatör 3G ağı kurdu. Herkes bu artışı konuşurken bir yıl sonra abone sayısı 1,5 milyarı da geçti ve kablosuz cihaz pazarının yüzde 75'i, GSM ile ilgili cihazlardan oluştu. 2005 yılının bir başka önemli olayı, kullanıcıların yüksek hızda internet erişimine ulaşmasını sağlayan HSDPA sisteminin hayata geçmesi oldu. Bu yıl içinde 3G'ye geçen şirket sayısı 100'ü aştı, bir yıl içinde atılan SMS sayısı 1 trilyonu geçti. Takvimler 2006 yılını gösterirken GSM abone sayısı iki milyara ulaştı. 60 ülkede 3G hizmeti sunan 130 şirket, 100 milyon aboneye yüksek hızlı internet erişimi imkanı sağladı. Yıl sonuna kadar ticari HSPDA ağ sayısı 85'i geçti ve 1 milyar telefon satıldı. Aboneye doymayan GSM sektörü, 2,5 milyar aboneye geçtiğimiz yıl ulaştı. Mobil hızlı internet hizmeti sunan operatör sayısı 150'yi geçerken, dünya aboneleri, Türkiye'de ilk defa bu yıl Turkcell tarafından hizmete sokulan Turkcell MSN Windows Live Messenger hizmeti ile tanıştı. Yakın Alan İletişimi kullanan cep telefonları ödeme mekanizması olarak 2007 yılında kullanılmaya başladı. Bu yıl sona ermeden GSM abone sayısı 3 milyar barajını geçti ve dünyanın yarısı iletişimde mobil hale geldi. Türkiye'de ilk GSM operatörü 1994 yılının Mart ayında hizmete başlayan Turkcell oldu. Turkcell'i iki ay sonra hizmete başlayan Telsim takip ederken, AVEA 2001 yılının Mart ayında hizmete girdi. Turkcell ilk ismini korurken, Telsim, Vodafone tarafından satın alındı, AVEA ise Aycell ve Aria'nın birleşmesi ile hizmete girdi. Türkiye'de, aktif olarak kullanılan sim kart sayısı da 60 milyonu geçti.


İsviçre'de bulunan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN'de yeni bir keşif yapıldı. Bilim insanlarınca yapılan çalışmada ışık hızının %99.9999'unda protonların çarpıştırılarak gerçekleştiği deney sonucu iki yeni partikül keşfedildi. Xi_b'- ve Xi_b- ismi verilen atom parçacıklarının protondan 6 kat daha fazla yoğunluğa sahip olduğu öğrenildi. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı aracılığıyla yapılan deney sonucunda bulunan atomaltı parçacıklar, oldukça büyük bir güç sonucu üç zerrecikten oluşan baryondan meydana geliyor. CERN aracılığıyla yapılan açıklamada ise bilim insanlarınca yapılan bu keşfin parçacık fiziğine yeni bir soluk kazandıracağı, Standart Model yerine işleyiş hakkında bazı bilgiler sunacağı söylendi. Parçacık fiziği içerisinde konu olan Baryonlar üç kuark ya da üç anti-kuarkdan oluşan atomaltı parçacıkların oluşturduğu bir ailedir. Baryonlar, atom çekirdeğini de oluşturan proton ve nötronları içerir ancak bunların dışında pek çok kararsız baryonda bulunmaktadır. Kütlece diğer atomaltı parçacıklardan daha büyük olan Baryon, madde anti madde dengesizliğini açıklamaya çalışan birçok hipoteze konu olmuştur. LPNHE laboratuarında görevli olan Matthew Charles, bir parçacığa yoğunlaştıklarını ancak ikisini birden keşfettiklerini söylerken keşfedilen yeni parçacıkların çarpıştırılan protonlardan altı kat daha ağır olduğunu vurguladı. Bilindiği gibi Büyük Hadron Çarpıştırıcısı kullanılarak Higgs Bozonu ismi verilen atomaltı parçacık keşfedilmişti. Bu çalışmaya ilişkin araştırma sonuçlarının Physical Review Letters dergisinde yayınlanması bekleniyor.


Bugün artan nüfus ve ihtiyaç duyulan enerji açığı nedeniyle artan fosil yakıt kullanımı, çevre kirliliğinin artmasına ve küresel ısınmaya neden olmaktadır. Bu kirliliğe karşı mevcut teknoloji ile geliştirilen yöntemler, oldukça pahalı içeriklere sahip olmaları nedeniyle yeterince tercih edilmemektedir. Bu uygulamalar içerisinde yer alan güneş enerjisi, hem sürdürülebilir hem de çevre dostu olması nedeniyle bir adım öne çıkmaktadır. Son 10 yıllık süreç içerisinde güneş enerjisi teknolojisinde yaşanan gelişmeler ihtiyaç duyulan açığın uygun maliyetler ile karşılanabileceğini göstermiştir. Fakat bu enerji türünde en büyük problem olarak öne çıkan gece gündüz ayrımı, enerjinin yalnızca gün aydınlığında elde edilmesine neden olmaktadır. Gece karanlığında depolanmış su buharından faydalanılarak elektrik üreten sistemler ve güneş pilleri ise büyük maliyetleri nedeniyle yeteri kadar ilgi görmemektedir. Tüm bu nedenlerden ötürü güneş enerjisi üreten sistemlerden yeteri kadar faydalanılamamakta ve yine diğer elektrik üreten sistemlerden destek alınmaktadır. Güneş enerjisinde ortaya çıkan depolama sorununa North Carolina Üniversitesi'nde görev alan Thomas Meyer ve çalışma arkadaşlarından çığır açan bir çözüm önerisi getirildi. 2013 yılında PNAS dergisinde yayınlanan makalelerde bu çalışmanın temelde suda bulunan oksijen ve hidrojeni ayırarak, hidrojenden yakıt elde edilmesi esasına dayandığı belirtildi. Bu ayrışma sonucunda geride kalan serbest oksijenin ise tekrar havaya salındığı söylenmekte. Çalışma hakkında bilgiler sunan Thomas Meyer, iki su molekülünden hidrojen uzaklaştırıldıktan sonra hidrojen elde edildiğini fakat hidrojenin ayrı halde tutulması gerektiğini söylüyor. Meyer, DSPEC ismini verdiği bu sistemin molekül ve nanoparçacık içeriğinden söz etmekte. Sistem içerisinde güneş ışınlarını emen molekül, katalizör ile elektronların sudan sökülmesine zorluyor. Nanoparçacıklar ise elektronların uzaklaşmasını sağlayarak hidrojen yakıtının açığa çıkmasını üstleniyor. Burada yer alan sistem sık, sık sorun yaşatması ve katalizörün nanoparçacıklardan kurtulması nedeniyle biraz daha geliştirilerek yenileniyor. Yeni sistemde Meyer ve çalışma arkadaşları nanoparçacıklara giydirme tekniğini kullanmış ve bu giydirme işleminde titanyumdioksit ile bir kaplama oluşturulmuş. Bu giydirme işlemi ile elektronlar önceki sisteme göre çok daha hızlı uzaklaştırılırken sistem içerisinde ciddi bir problem yaşanmadığı da görülüyor. Meyer ve ekibi tarafından geliştirilen bu sistem ile güneş enerjisinden yakıt eldesin de büyük oranda hiçbir dış güce ihtiyaç duyulmuyor. Ayrıca bu sistemin günümüz teknolojisine uygun olması ve sera gazı üretmemesi önemli bir avantaj olarak görülmekte. Henüz çalışmalar tamamlanmamış olsa da aktarım ve depolama konusunda gelecekte çok daha iyi sonuçların elde edileceği söyleniyor.


Batı Hint adalarında dokuz yıl askeri mühendis olarak çalışan Coulomb, sağlığının bozulması üzerine Fransa'ya döndü. Fransız devrimi patlak verince Blois'da küçük bir malikhaneye çekilerek tüm zamanını bilimsel araştırmalara ayırdı. 1802 'de halk eğitimi müfettişliğine getirildi. Coulomb, kendi adıyla anılan yasayı, Ingiliz fizikçi Joseph Priestley'nin elektrik yüklerinin birbirini itmesine ilişkin bulgularını incelemek amacıyla başlattığı çalışmaları sonucunda geliştirdi. Bu amaca yönelik olarak, Priestley yasasında belirtilen elektrik kuvvetlerini ölçmeye yarayan duyarlı aygıtlar yaptı ve elde ettiği sonuçları 1785-1789 arasında yayımladı. Ayrıca benzer ve zıt kutupların birbirini itmesi ve çekmesine ilişkin ters kare yasasını buldu. Bu yasa Simeon-Denis Poisson'u geliştirdiği matematiksel magnetik kuvvetler kuramının temelini oluşturdu. Coulomb, makinelerdeki sürtünmeye, yeldeğirmenlerine, metal ve ipek elyafların esnekliğine ilişkin araştırmalarda yaptı. Batı Hint adalarında dokuz yıl askeri mühendis olarak çalışan Coulomb, sağlığının bozulması üzerine Fransa'ya döndü. Fransız devrimi patlak verince Blois'da küçük bir malikhaneye çekilerek tüm zamanını bilimsel araştırmalara ayırdı. 1802 'de halk eğitimi müfettişliğine getirildi.


ünlü matematikçi-filozofu Rene Descartes'ın özel dikkatini çeker. Gözlemleri arasında Satürn gezegeninin çevresindeki "hale" de vardı. taşıdığı söylenebilir. Ama onu gününde, asıl üne kavuşturan şey, yaklaştırıldığında) salınım giderek yavaşlar, saat geri kalır. arasında bu sırada çıkan savaşa karşın, aralıksız onbeş yıl kalır. Üzerinde yoğun uğraş verdiği başlıca konu ışığın yapı ve devinim biçimiydi. Işığın ne olduğu gizemli bir sorun olarak tarih boyunca ilgi çekmiştir. birbirlerine yaklaştıklarını, kimi kez uzaklaştıklarını biliyordu. soruyu dalga kuramıyla, Newton parçacık kuramıyla yanıtlar. kurama yönelmesinde bir etken ışıkla ses arasında gördüğü benzerlikti. olayıydı. Bu olay ışığın devinimini anlamak bakımından önemliydi. Huygens'in "esir" kavramı bu işlevi sağlayacaktı. Bir benzetme olarak, yerlerinde kaldığı, yalnızca son vagonun uzaklaştığı görülür. tepkiyle dizideki yerinde kalır. Bir tepki almayan son vagon ise, dediği görünmez bir nesneyle dolu olduğunu varsaymaktaydı. Buna göre, vuruş etkisiyle devinir, şu farkla ki, ilerleme tek bir yönde değil, davranışlarını da açıkladığı inancındaydı. Ne var ki, dalga kuramı, büyüleyici etkisinde parçacık kuramına üstünlük tanır. ışık hızının değişmemesi, seçilecek kuramın geçerlik ölçütü olmalıydı. bir çizgide ilerlemesine, keskin gölge oluşturmasına olanak bulmamıştı. Young'ın buna yanıtı basitti: Dalga uzunlukları yeterince kısa ise, egemenliğinden söz edilebilir. Bir bakıma Newton'un sözünü ettiği, olsa bu "barışıklık" aşamasında egemenlik paylaşılmış görünüyor.


University of Minnesota uzmanlarından David Tilman, çimenden biyoyakıt hammaddesi olarak istifade edilebileceğini belirtiyor. Tilman'a göre, çimen geleneksel biyoyakıt hammaddesi mısır ve soyadan hektar başına çok daha ucuz ve verimli. Daha da iyisi, çimenden biyoyakıt üretmek negatif karbon yaratıyor, diğer bir deyişle üretim sürecinde atmosfere saldığından çok daha fazla karbondioksidi emiyor. Tilman, bu şekilde birçok eski tarım arazisinin biyoyakıt hammaddesi için kullanılabileceğini savunuyor. Mısır bazlı hammaddenin biyoyakıta dönüştürülmesi sürecinde ayrıca fosil yazlı yakıtların katalizatör olarak kullanılması gerekiyor. Ayrıca gübrelerin de hesaba katılmasıyla, mısır bazlı biyoyakıt üretimi küresel ısınma sebebi karbondioksit salınımına neden oluyor. Tilman ve ekibi, atıl bırakılmış ve çürüyerek kalitesini yitirmiş tarım arazilerini mercek altına aldı. Tilman ve ekibi 16 ayrı çeşit vahşi çimenin gelişimlerini inceledi ve bunlardan biyoyakıt üretti. Araziler arasında en yüksek enerji verimini, çimen çeşitliliği en yüksek olan arazi verdi. Örneğin, 16 çimen türünün birden bulunduğu arazi, mısır arazisine göre 2.4 kat daha çok enerji üretti. Tilman, çimenden biyoyakıt üretmenin esas avantajının karbondioksit salınımının azaltılması olduğunu vurguluyor. Çimenden biyoyakıt üretiminde hektar başına 0.3 ton karbondioksit çıkarıyor. Çimenler buna karşılık yetişme 4.4 ton karbondioksit emiyor, dolayısıyla net olarak 4.1 ton CO2'yi atmosferden çekmiş oluyor.


Çin, Ay'a ilk tekerlekli robotlarını gönderme işini hızla sürdürüyor. PEKİN Yer yörüngesine ilk taikonotunu beş yıl önce göndererek, Ruslar ve Amerikalılardan sonra kendi imkanlarıyla uzaya insan gönderen üçüncü ülke olmayı başaran Çin'in Şangay Uzay Yolculukları Akademisi Ay Keşif Merkezi Genel Müdürü Hu Hao, ilk Ay robotları hakkında bilgi verdi. Yörüngede Çin Komünist Partisi'nin temsilciliğini açtığını duyuran Çin'in uzay çalışmaları, askeri amaçları da kapsayabilir diye ABD tarafından yakından izleniyor. Çin geçen yıl ekimde Ay'a ilk yörünge aracını gönderdi. Bu yıl ekimde de Dünya yörüngesinde ilk astronotunu Shenzhou 7 aracıyla yürütmeye hazırlanıyor. Mao (1893-1976) zamanından 1990'a kadar uzay çalışmalarını büyük gizlilik içinde yürüten Çin, Rusların SSCB zamanında kozmonot ve Amerikalıların astronot sözcüğüne karşı taikonot kelimesini kullanıyor.


Çin Seddi, 'eşleştirilmiş fotonlar'ın 20 kilometre'lik bir mesafede ışınlanmasını hedefleyen rekor denemesine ev sahipliği yapacak. Çin Bilim Teknoloji Üniversitesi'nden Dr. Jian-Wei Pan ve ekibi, daha önce 600 metre olan 'kuantum eşleştirme' mesafesini 7.7 kilometre'ye çıkardı. Ekip, aynı deneyi Çin Seddi'nde 20 kilometre mesafede yapacak. Işınlamada fotonlar kuantum özelliklerini yitirmeden transfer ediliyor. Teorik fizikte 'kuantum eşleştirmesi', iki partikülün birbirlerinden kilometrelerce uzakta dahi olsalar tek parça gibi aynı şekilde davranış gösterebilmelerini öngörüyor. Bu durumda bir partikülün kuantum özelliklerinin bilinmesi, diğerinin de özdeş çıkacağı anlamına geliyor. Kuantum eşleştirmenin bilimsel deneyler dışında haberleşme alanında kritik uygulamaları var.rnrnKuantum özelliklerin eşleştirilmesi ile kriptolu içerik, kamuya açık kanallar üzerinden dışarıdan müdahale olmaksızın iletilebiliyor. Çin ekibinden önce şimdiye dek yapılan en uzak mesafeli kuantum eşleştirmesi Viyana Üniversitesi uzmanları tarafından Tuna Nehri'nin altında 600 metre içinde gerçekleştirilmişti. Çin ekibi kuantum ışınlamasını uydu iletişiminde kullanmak istiyor, bu nedenle uydu iletişiminin yeryüzünde bir simülasyonunu tasarlandı. Işınlamanın yapılacağı baz istasyon ile atmosferdeki bir uydu arasındaki hava miktarı, yeryüzünde 10 kilometre'lik bir mesafedekine eşit sayıldı. Işınım, Viyana ekibine göre çok daha geniş çaplı olarak gönderildi. Çinli ekip Viyana Üniversitesi'nin deneyini bir adım ileri götürerek, fotonları 1 milimetre'lik lazer ile iletmek yerine, 12 santimetre'lik bir lazer ışınımıyla iletti. Fotonlar, 7.7 kilometre ve 5.3 kilometre olmak üzere iki ayrı mesafede ışınlandı. Işınlardan biri hatta yakınlardaki Hefey kenti semalarından geçti ve hava kirliğilinden olumsuz etkilendiği gözlendi. Çinli ekip aynı deneyi 20 kilometre'lik bir mesafede yapmayı planlıyor. Bu deney için ise Çin Seddi ölçüt olarak seçildi. Seddin tarihi simgesinden de yararlanmak niyetindeki ekip, kuantum fiziği alanındaki bu rekor denemesini bir ulusal başarı olarak tanımlamak istiyor. Not: Makalenin orijinali hakemli fizik dergisi Physical Review Letters (Volume 94) yayımlamıştır.


'KUANTUM EŞLEŞTİRMESİ'rnTeorik fizikte 'kuantum eşleştirmesi', iki partikülün birbirlerinden kilometrelerce uzakta dahi olsalar tek parça gibi aynı şekilde davranış gösterebilmelerini öngörüyor. Bu durumda bir partikülün kuantum özelliklerinin bilinmesi, diğerinin de özdeş çıkacağı anlamına geliyor. Kuantum eşleştirmenin bilimsel deneyler dışında haberleşme alanında kritik uygulamaları var.rnrnKuantum özelliklerin eşleştirilmesi ile kriptolu içerik, kamuya açık kanallar üzerinden dışarıdan müdahale olmaksızın iletilebiliyor. Çin ekibinden önce şimdiye dek yapılan en uzak mesafeli kuantum eşleştirmesi Viyana Üniversitesi uzmanları tarafından Tuna Nehri'nin altında 600 metre içinde gerçekleştirilmişti.rnrn12 CM'LİK LAZER IŞINIMIrnÇin ekibi kuantum ışınlamasını uydu iletişiminde kullanmak istiyor, bu nedenle uydu iletişiminin yeryüzünde bir simülasyonunu tasarlandı. Işınlamanın yapılacağı baz istasyon ile atmosferdeki bir uydu arasındaki hava miktarı, yeryüzünde 10 kilometre'lik bir mesafedekine eşit sayıldı. Işınım, Viyana ekibine göre çok daha geniş çaplı olarak gönderildi. Çinli ekip Viyana Üniversitesi'nin deneyini bir adım ileri götürerek, fotonları 1 milimetre'lik lazer ile iletmek yerine, 12 santimetre'lik bir lazer ışınımıyla iletti. Fotonlar, 7.7 kilometre ve 5.3 kilometre olmak üzere iki ayrı mesafede ışınlandı. Işınlardan biri hatta yakınlardaki Hefey kenti semalarından geçti ve hava kirliğilinden olumsuz etkilendiği gözlendi.rnrnTARİHİ SEMBOL ÇİN SEDDİrnÇinli ekip aynı deneyi 20 kilometre'lik bir mesafede yapmayı planlıyor. Bu deney için ise Çin Seddi ölçüt olarak seçildi. Seddin tarihi simgesinden de yararlanmak niyetindeki ekip, kuantum fiziği alanındaki bu rekor denemesini bir ulusal başarı olarak tanımlamak istiyor.rnrnNot: Makalenin orijinali hakemli fizik dergisi Physical Review Letters (Volume 94) yayımlamıştır.


Soğuk savaş döneminden bu yanaki en sıcak uzay yarışı, Asya'nın en büyük iki gücü olan Japonya ve Çin arasında görülüyor. TOKYO Japonya, Amerikan Apollo uzay mekiğiyle insanın ilk kez Ay'a ayak basmasından bu yanaki en büyük projenin sahibi olduğunu iddia ediyor. Çin de çalışmalarının insanlı Ay'a yolculuklarının yolunu açacağı umudunu dile getiriyor. Ancak şu anki en büyük sorunun, bilimsel değil, ilk kimin uydularını fırlatarak kimin önce oraya gideceği olduğu yorumları yapılıyor. Çin ve Japonya'nın ilk Ay çalışmalarını gelecek ay başlatmaları bekleniyor. Japon Uzay Ajansı, geçen hafta, yıllardır uğraşılan teknik sorunların ardından, Ay uydusu Selene'nin 13 eylülde fırlatılmak üzere hazırlandığını bildirdi. Çin'in de Chang'e-1 sondasını Eylül ayında fırlatmayı planladığı haberleri çıkarken, Pekin henüz bu konuda kesin bir tarih vermedi. Ancak, Çin Ulusal Uzay Dairesi'nin internet sitesinde, uzay aracının ve aracı taşıyacak roket Changzheng 3 roketinin bütün testleri geçtiği, fırlatma bölgesinin inşasının bittiği kaydedildi. Japon uzay ajansı yetkilileri, 276 milyon dolarlık Selene projesinin, ABD'nin, eski Sovyetler Birliği'ni geçerek Ay'a ilk inişi yaptığı Apollu programından bu yanaki en geniş kapsamlı program olduğunu söylüyor. Selene projesinde, Ay'ın çevresinde yörüngeye bir ana uydu dışında biraz daha küçük iki uyduyla Ay'ın oluşumu ve evrimine ilişkin çalışma öngörülüyor. Çin'in bugüne kadar 185 milyon dolar harcadığı programda Chang'e-1 uydusuyla da stereo kameralar ve X ray spektrometreler kullanılarak, Ay'ın yüzeyinin üç boyutlu haritası çıkarılacak. Pekin, bu çalışmalarının öncülüğünde 15 yıl içinde insanlı Ay çalışmalarını öngörüyor. Tokyo da insanlı Ay çalışmalarını 2025'e kadar hedefliyor. Öte yandan, Çin de Japonya da Ay uydularını ilk kimin fırlatacağını önemsemedikleri yönünde ifadeler kullanmaya çalışıyorlar. Japon uzay ajansı yetkililerinden Yasunori Motogawa, Bunu kazanma ya da kaybetme konusu yapmak istemiyorum. Ancak şuna inanıyorum ki, ilk kim fırlatırsa fırlatsın, Japonya'nın yürüteceği çalışma teknik olarak üstün. Hangisinin bilimsel gelişmelere yol açacağını göreceğiz diye konuştu. Diğer taraftan, Çin'in askeri uzay programının son yıllarda büyük sıçrayış yaptığına, 2003'te uzaya iki astronot gönderen ilk Asya ülkesi olduğuna, şimdiye kadar Rusya ve ABD dahil hiçbir ülkenin yapamadığı, eski bir meteoroloji uydusunu karadan orta menzilli füzeyle vurduğu bir deneyi yaptığına dikkat çekiliyor. Japonya da yaklaşık 10 yıl süren çalışmalardan sonra Şubat ayında küredeki herhangi bir noktayı izleyebilen dört casus uydu ağını tamamlamıştı. Asya'daki diğer bölgesel güçler olan Hindistan, Güney Kore, Malezya ve Tayvan'ın hepsinin uzayda uyduları bulunurken, Çin ve Japonya'nın Ay'la ilgili programları bugüne kadarki bölgedeki en iddialı uzay programları olarak dikkat çekiyor. Uluslararası basında, Ay'ın keşfi için Çin'in üç aşamalı plan öngördüğü, bu yıl içinde Dünya'nın uydusuna Chang'e-1 yörünge aracını göndermesinin ardından 2012'de insansız bir sefer öngördüğü haberleri çıkmıştı. Aynı haberlerde ABD'nin Ay'a yeniden insanlı uçuş için 2020 yılını hedeflediği de yer almıştı.


Her şey yenilenebilir enerjilere bağlı olacak. Geri dönüşüm süreci optimize edilecek. Tarımsal sulama yağmur sularıyla yapılacak, ev atıkları yakıt olarak kullanılacak. DONGTAN Çin'de tamamen ekolojik kent inşa ediliyor. Her şey öngörüldüğü gibi giderse 'eko-kent', Yangze nehrinin ağzındaki Çonming Adası'nda 2009'da boy göstermeye başlayacak. Dongtan, dünyanın en kirli 30 şehrinden 20'sine sahip Çin'in ilk 'yeşil kenti' olacak. Şehirde kural basit; her şey yenilenebilir enerjilere bağlı olacak. Bu amaçla şimdiden kurulan üç türbin, Dongtan'ın rüzgarlarını keyfince kullanıyor. Dongtan'da geri dönüşüm süreci optimize edilecek. Tarımsal sulama yağmur sularıyla yapılacak, ev atıkları yakıt olarak kullanılacak. Şehir ahalisi, yerel çiftliklerde yetiştirilecek biyolojik ürünleri tüketecek. En fazla 8 katlı olacak evlerin çatıları çimle kaplanacak. Bu da en iyi ısı yalıtımını sağlayacak ve enerji tüketimi yüzde 70 azalacak. Şehrin ancak yüzde 40'ına inşaat yapılacak. Kalan alanlar tarıma ve doğal kuş cennetlerine ayrılacak. Vahşi hayvanlar için geçiş yolları olacağını belirten yetkililer, şehirde motorlu taşıt kullanılmamasının özendirileceğini, insanların yürümeye ya da bisiklete binmeye teşvik edileceğini anlatıyor. Şehirde araçlarda benzin ya da mazot kullanılmayacak. Billur gibi sulara sahip yat limanı, bugünkü balıkçı barınağının yerini alacak. Proje için Şanghay yöneticileriyle işbirliği yapan İngiliz şirketi, Dongtan şehrinin planlarını hazırlıyor. Buna göre, başlangıç için 1,3 milyar dolarlık bütçe hazırlandı. Bütçe, çalışmalar ilerledikçe devasa boyutlara ulaşabilecek. 25 yıla kadar yarım milyon insan, anakaraya bugün feribotla bağlanan bu kuş cenneti adadan ev satın alabilecek. Bu yeşil rüyaya itiraz eden bazı uzmanlar ise, kentin kurulacağı Çonming Adası'nın zaten doğal ekolojik bir ada olduğunu ve insanların müdahalesine, kalkınma projelerine ihtiyacı olmadığını söylüyor.


Çin, Kuzey Kutbu'nda yer üstü uydu istasyonu kuracak. Çin Meteoroloji Müdürlüğü Uyduya Dayalı Meteorolojik Çalışmalar Merkezi ve Uzaydan Hava Durumu İzleme ve Erken Uyarı Merkezi Başkanı Yang Jun, Çin Uluslararası Radyosu'nun internet sayfasında yer alan açıklamasında, Çin'in ABD ve Rusya'dan sonra kutuplar üzerindeki yörüngelerde meteoroloji uydusu ile sabit yörünge meteoroloji uydusuna sahip üçüncü ülke haline geldiğini söyledi. Yang Jun, Çin'in uzaya gönderdiği 'Feng Yun' meteoroloji uydularından gelen verilerin bilimsel gözlem, ulusal ekonomi ve afet tahmini dahil olmak üzere çeşitli alanlarda yaygın olarak değerlendirildiğini belirtti. Jun, uyduya dayalı meteoroloji çalışmalarında uzay,atmosfer, kara ve deniz gibi faktörlerin ekolojik değişimlerdeki etkisine yönelik araştırmalara ağırlık vereceklerini ve uyduya dayalı afet tahmini çalışmalarını geliştireceklerini açıkladı.


Parçacık fiziğinde son yıllarda yaşanan gelişmeler, maddeyi oluşturan temel parçacıkların incelenmesi açısından önemli gelişmelere sahne oluyor. Bugün belli başlı merkezlerde yürütülen çalışmalar, ihtiyaç duyulan büyük enerjiler ve başlangıç maliyetleri nedeniyle oldukça büyük bütçeleri gerektiriyor. Parçacık Fiziği konusunda çalışma yapan alanlar incelendiğinde büyük ekonomiler ve büyük güçlerin egemen olduğu görülebiliyor. Örneğin Brookhaven Ulusal Laboratuarı ABD'de kurulmuş olup Dünya'nın ilk ağır iyon çarpıştırıcısı olma özelliğini taşımaktadır. Yine Rusya'nın Novosibirsk bölgesinde kurulu olan Budker Nükleer Fizik Enstitüsü bu alanda çalışma yapan en önemli laboratuarlardan birisidir. Yukarıda ki iki örnek dışında günümüzde önemli bir başarıya sahip olan CERN, 2008 yılında ilk deneylerini yapmaya başlamış olsa da geçen 6 yıllık süreçte en yüksek enerji bandı, nötral akım keşfi ve LHC gibi önemli deneyleri gerçekleştirmiştir. CERN dışında Hamburg'da kurulu olan parçacık fiziği laboratuarı, Chicago'da Fermilab ve SLAC doğrusal hızlandırıcı merkezi, bugün elde ettiğimiz bilgilerin temelini oluşturmakta. Ülkemizde yapılan çalışmalara göz atıldığında parçacık fiziği konusunda yoğunlukla teorik çalışmaların gerçekleştirildiği görülebilir. Her ne kadar son yıllarda deneysel araştırmalar için yurt dışında yer alan araştırma merkezlerinde görev alınsa da bu alanda oldukça yetersiz olduğumuz söyleyebiliriz. Bu kadar ön bilgi ya da detaydan sonra asıl konumuza gelelim. Pek çok ürün grubunda hakimiyeti bulunan hem ekonomisi hem de iş gücü ile dünya ekonomisinde önemli bir payı olan Çin, dünyanın en büyük parçacık çarpıştırıcısını kurmak için hazırlanıyor. Planlamalara göre çarpıştırıcının 2028 yılında tamamlanması düşünülürken yaklaşık 52 km'lik bir uzunluğa sahip olması bekleniyor. Yeni kurulması planlanan çarpıştırıcının sağlayacağı avantajlar arasında Higgs bozonu ve diğer parçacıklar ile etkileşimleri konusunda daha detaylı bilgilerin elde edilebileceği düşünülmekte. Ayrıca 52 km'lik tünelde hem elektron pozitron çarpıştırıcı hem de proton-proton çarpıştırıcının yer alması bekleniyor.


Atlantis uzay mekiğinin iki astronotu, Alman astronot Hans Schlegel'in rahatsızlığı dolayısıyla ertelenen mekik dışı görevi yerine getirmek üzere uzaya çıktı. HOUSTON NASA yetkilileri, 6,5 saat sürmesi beklenen ve Columbus modülünün Uluslararası Uzay İstasyonuna montajı için yapılacak üç uzay çıkışından ilki olacak uzay yürüyüşünün, TSİ 16:35'te başlamasının beklendiğini belirtti. Mekiğin UUİ ile kenetlenmesinden hemen önce rahatsızlandığı belirtilen ve bu nedenle yapılması planlanan ilk uzay çıkışına katılamayan Alman astronot Schlegel'in yerine, ABD'li astronot Stanley Love'un bir başka ABD'li astronot Rex Walheim ile uzaya çıkacağını belirten NASA yetkilileri, bu uzay yürüyüşü için hazırlık yapan iki astronotun geceyi basınç odasında geçirdiğini kaydetti. Rahatsızlandığı belirtilen 56 yaşındaki Alman astronotun sağlık sorunu konusunda bilgi vermeyen yetkililer, sadece Shlegel'in hayati tehlikesi bulunmadığını söylemekle yetindi. Uzaya çıkan iki astronotun başlıca görevi, 7 metre uzunluğunda ve 4,5 metre çapındaki büyük silindir Columbus modülünü Harmony modülüne monte etmeye hazırlamak olacak. Rex Walheim ve Stanley Love, öncelikle Columbus'u Atlantis'in yük bölümünden çıkarmak için UUİ'nin robot koluyla yakalamayı sağlayacak sistemi kuracak. Boş ağırlığı 10,3 ton olan Columbus modülünün UUİ'ye ön montajı yapıldıktan sonra iki uzay adamı, aralarında mikro-meteoritlerden koruyacak kalkanların yerleştirilmesi gibi hassas uygulamaların da bulunduğu 11 görevi yerine getirecek. Avrupa modülü Columbus, Mars'ın insanlı keşfine hazırlık amacıyla UUİ'nin araştırma kapasitesini artırmak için biyoteknoloji, tıp, katı ve sıvı materyaller üzerinde yerçekimsiz ortamda yüzlerce deney yapılmasına olanak sağlayacak. 1,3 milyar Euro değerindeki laboratuvara 3 kişi sığabiliyor. Laboratuvar, 10 deney dolabına ev sahipliği yapabiliyor.


Akdeniz Üniversitesi Temiz Enerji Araştırma ve Uygulama Merkezi, üniversitenin yıllık bin tonluk çöpünden 55 bin metreküp biyogaz, 600 ton da organik gübre üretecek. Merkezin müdürü Prof. Dr. Osman Yaldız, 'Sıfır Emisyon Kampüs' anlayışıyla 'çevreyi hiç kirletmeyen üniversite' amacını ortaya koyduklarını söyledi. Çeşitli çalışmalar yaptıklarını dile getiren Yaldız, biyogazın, doğalgaza benzediğini belirterek, bu gazın, elektrik üretiminde ya da gazı direkt yakarak ısıl enerjisi olarak kullanılabileceğini kaydetti. Dünyada biyogaz teknolojisinin çok geliştiğini ve 12 bin metreküplük dev tesislerin bulunduğunu vurgulayan Yaldız, amaçlarının, bu tesislerin Türkiye'de de kurulması ve biyogaz üretilmesini sağlamak olduğunu belirtti. "Önce, ekonomik bir tesis olarak Akdeniz Üniversitesi'nde bu uygulamayı başlatacağız. Üniversite kaynaklarıyla 200 metreküp hacminde biyogaz tesisi projesini rektörlüğe sunduk. Bu tesiste elde edilecek biyogazı ısıl enerjisine çevireceğiz ve bunu da sera ısıtmasında kullanacağız. Biyogazın tüm atıklarını değerlendireceklerini belirten Yaldız, biyogazdan çıkan materyalin de çok değerli bir organik gübre olduğunu kaydetti. Kuracakları tesiste elde edilecek gübreyi bin 300 dekarlık alanda kullanacaklarını belirten Yaldız, yakın zamanda Türkiye'de bu tesislerin kurulmaya başlayacağını söyledi. Yaldız, "Çöp diye bir kavram yoktur, herşey kullanılabilir. Ev hanımı için, evinin önüne bıraktığı atık dolu poşet çöp, bizim içinse hammaddedir" dedi. Biyogaz tesisleri için yapılan çalışmaların aynı zamanda küresel ısınmaya karşı bir tedbir olduğunu da anlatan Yaldız, "Yerel çözümler üreterek, küresel sorunlara çözüm buluyoruz. Karbondioksit emisyonunu azaltarak küresel ısınmanın etkilerini azaltmaya çalışıyoruz" dedi. Antalya'nın Kumluca ilçesinin dünyadaki en büyük sera üreticilerinden biri olduğunu hatırlatan Yaldız, bu ilçede yılda 300 bin ton sera atığının ortaya çıktığını söyledi.


Dünya kendi etrafında yaklaşık olarak 1609 km/saat hız ile dönmektedir. Bu dönme hareketi dünya etrafındaki hava ve suyun hareketin etkilemektedir. Bu etki fizikçiler tarafından Coriolis etkisi olarak adlandırılır. Coriolis kelimesi 19. yüzyılda bu etkiyi bulan fransız bilim adamı Gaspard Coriolis'den gelmektedir. Dünya, doğuya doğru dönme hareketi yaparken, bu hareket hava ve su için kuzey yarımkürede saat yönü ile aynı yönde bir kıvrılmaya, güney yarımküre de ise saat yönünün tersi yönde bir kıvrılmaya yol açmaktadır. Bu etkiyi tropik rüzgar ve kasırgaların uydu fotoğraflarında kolaylıkla görebiliriz. Coriolis kuvveti, dönen bir platformun karşı tarafına yürümeye çalışan biri tarafından anlaşılabilir. Kişi yürümek istediği tarafa doğru dik açıyla itildiğini görür. Benzer şekilde, dönen yer kürenin yüzeyi üzerinde hareket eden hava, kuzey yarım kürede hareket yönünün sağına, güney yarım kürede soluna saptırır.


Güneş Sistemi dışındaki Dünya benzeri gezegenleri araştıracak COROT şimdiye dek yapılmış en gelişmiş uzay araçlarından biri. Fransız uzay dairesi CNES tarafından geliştirilen COROT, Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden Çarşamba günü TSİ 16:43'te Soyuz füzesinin sırtında uzay yolculuğuna başlayacak. COROT yeryüzünden 827 kilometre yükseklikte Dünya yörüngesine oturacak ve 2009 yılına dek uzayın derinliklerinde Dünya benzeri gezegenleri gözlemleyecek. COROT projesinin hedefi Dünya'dan biraz daha büyük kayalık gezegenleri tespit etmek, şimdiye dek Güneş Sistemi dışında yer teleskoplarıyla gözlemlenen 200'den fazla Dünya-benzeri gezegenler ilk kez uzaydan incelenecek. Güneş Sistemi dışındaki gaz gezegenlerinin çoğunluğu kütle olarak Jüpiter'den biraz daha ağır, ancak COROT daha küçük ve kayalık gezegenleri gözlemlemeyi hedefliyor. COROT gözlemlerine Ocak 2007'de başlayacak. COROT'ta bulunan 27 santimetre'lik teleskop, gezegenleri, kendi yıldızlarının çizgisinden geçişlerinde meydana gelen kütle çekim bükülmelerinden tespit edecek. Projenin bilim insanlarından Paris-Sud Üniversitesi uzmanı Marc Ollivier, COROT'un hassas cihazları sayesinde uzay için çok küçük bir ölçü olan Dünya'nın 2 ila 3 katı büyüklükte gezegenler dahi gözlemleyebileceğini belirtiyor. Kayalık gezegenlerin Dünya'nın yaklaşık 5 ila 10 katı büyüklükte olması bekleniyor. COROT projesi bilim ekibinden Londra Kraliçe Mary Üniversitesi profesörü Queen Mary Ian Roxburgh, BBC'ye verdiği demeçte 25 yıldır bu anı bekliyoruz, uzayda yeni Dünya'lar arayacak bu ilk ciddi projenin en az bir düzine yeni gezegen keşfetmesini umuyoruz diye konuştu. COROT projesine Fransız Uzay Dairesi CNES , Avrupa Uzay Ajansı ESA, Avusturya, İspanya, Almanya, Belçika ve Brezilya uzay daireleri de katkıda buluyor.


Nobel ödülleri içinde değerlendirilmeyen, bilimsel alanlarda dağıtılan geleneksel Crafoord Ödülünü bu yıl bir ABD'li ile iki Rus bilim adamı paylaştı. STOCKHOLM İsveç Kraliyet Bilimler Akademisinden yapılan açıklamada, ABD'li kuramsal fizikçi Edward Witten ile Rus matematikçi Maksim Kontseviç ve Rus astronom Raşid Aliyeviç Sunyaev, 500 bin dolar değerindeki ödülü paylaştı. Açıklamada, ödülün, Princeton'daki Tabii Bilimler Okulundan Profesör Witten ile Fransa'daki Yüksek Bilimsel Araştırmalar Enstitüsünden Matematik Profesör Kontseviç'e modern kuramsal fiziğin esinlediği matematiğe önemli katkıları nedeniyle verildiği belirtildi. Crafoord'un astronomiyi kapsayan kısmında Moskova'daki Rus Bilimler Akademisi Yüksek Enerji Astrofiziği bölümü Başkanı Aliyeviç Sunyaev'in ödüllendirildiği belirtilen açıklamada, bu ödülün de yüksek enerji astrofiziği ve evrenbilime katkılar nedeniyle verildiği kaydedildi. Ödül töreninin, 23 Nisan'da Stockholm'de İsveç Kralı Carl Gustaf'ın katılımıyla yapılacağı ifade edildi. İsveçli bilim adamı Holfer Crafoord adına 1982 yılından bu dağıtılan ödüller, matematik ve astronomi gibi Nobel ödüllerinin kapsamadığı bilimsel araştırma alanlarında veriliyor.


Aslında uzun süredir konuşulan fakat ESA'ın Rosetta Philae uzay aracıyla 67P ismi verilen bir kuyruklu yıldıza inmesinden sonra daha fazla dile getirilmeye başlanan bu seyahatler, bizi uzayın bilinmeyen derinliklerine doğru götürüyor. Son olarak Ceres ve Plüton hakkında bilgi toplamak üzere NASA tarafından gönderilen uzay aracının önümüzde ki aylarda Plüton yörüngesine gireceğini öğrenmiştik. İnsanlık adına büyük bir gelişme olan bu durum, bir yıl içerisinde iki ayrı gezegen hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayacak. Her ne kadar ESA'ın 10 yıllık projesi kapsamında kuyruklu yıldıza inmesi kadar ses getirmemiş olsa da pek de yeni sayılmayan iki yeni gezegeni gözlemek, bilim adına bilinmeyen pek çok şeyin ortaya çıkmasına imkan tanıyacak. Ceres ve Plüton, Dünya gibi büyük ve yuvarlak olan fakat yörüngelerini farklı gök cisimleri ile paylaşan iki gezegen. Son dönemde Plüton üzerine pek çok teori üretilmiş olsa da bu gözlemler, soru işaretlerinin giderilmesini sağlayacak. Araştırmalara göre her iki gezegen, Güneş sisteminin oluşumu konusunda bizlere büyük ipuçları sunabilir. Öyle ki Mart ayında Dawn ismi verilen NASA'nın uzay aracının Ceres'in yörüngesine girmesi planlanıyor. Ceres, yaklaşık 980 kilometre çapında olan ve ana asteroit kuşağında yer alan tüm gezegenlerin üçte biri kütleye sahip olan bir cüce gezegendir. Bilim insanları, Ceres'in Güneş sisteminin oluşumunda ortaya çıkan ve o dönemin izlerini halen taşıyan bir gezegen olduğunu düşünürken araştırmalarda Ceres yüzeyinde çeşitli kil mineralleri ile buz tabakası olduğu görülüyor. Bugün, bazı gezegenlerde yüzeyin, buzla kaplı bir okyanustan oluştuğu düşünülürken Ceres'inde bir atmosfer ya da yer altı su kaynaklarına sahip olabileceğine inanılıyor. Mart ayında Ceres yörüngesinde olacak Dawn uzay aracından sonra Temmuz ayında Plüton'un yörüngesine girecek olan New Horizons'unda en az Dawn kadar önemli bilgiler sunması bekleniyor. Sonuç itibariyle henüz neyle karşılaşacağımızı ya da bu gezegenlerin bize neler sunacağını bilmesek te bir yıl içerisinde iki ayrı gezegen hakkında bilgi sahibi olmanın merak uyandırdığını söylemeliyiz.


BM Çevre Programı ile Dünyanın Buz Tabakaları Gözlem Servisi'nin ortak raporu, 2006 yılında rekor oranda buz kütlesi eridi, 21'inci yüzyılın başlamasından bu yana da buz tabakalarının ortalama erime oranı ikiye katlandı. Buz tabakalarının dönemsel olarak erimesi normal kabul ediliyor, ama son bir kaç yılda, erimenin hızlanmasını bilim adamları endişe verici buluyorlar. Bu yeni rapor, buz kütlelerindeki beklenmedik kaybı belgeliyor. Buna göre 2004 ve 2006 yıllarındaki çekilmeler, 1998 yılındaki rekor kayıpların iki katına ulaştı. İklim uzmanları, dünyadaki buz kütlelerinin iklimdeki değişikliklere karşı hassas olduklarına dikkat çekiyorlar: Uzmanlara göre çekilmenin hızı da bu nedenle kaygı verici. BM raporunda, çekilmenin mevcut hızda devam etmesi halinde, bir çok buz tabakasının bu yüzyılın sonunda ortadan kaybolabileceği vurgulanıyor. Buz tabakalarında yaz dönemindeki erimeyle açığa çıkan su, bir çok nehre kaynak oluşturuyor. Buz tabakalarının tamamen yokolması ise gelecekte milyonlarca insanın su kaynaklarını tehdit edebilir. Birleşmiş Milletler, bu alanda daha fazla araştırılma yapılmasını istiyor. Batı Avrupa ve Kuzey Amerika buz tabakalarına ilişkin kapsamlı veri toplanmış olsa da, Orta Asya ve tropikal kesimlere ilişkin yeterli bilgi bulunmuyor ki bu kesimlerin ekosistemleri, büyük ölçüde buzulların ne kadar yeterli olduğuna bağlı.


Dambıl ya da Halter bulutsusu olarak adlandırılan ( bilinen diğer adları M 27, Messier 27 ve NGC 6853) Tilkicik takımyıldızına ait gezegenimsi bir bulutsudur. Dünyamıza olan uzaklığı 1360 ışık yılı olup keşfedilmesi Charles Messier tarafından 1764 yılında gerçekleşmiştir. Keşfedilmesinde Ay'ın dörtte biri parlaklığa sahip olması, amatör bir teleskop ya da bir dürbün ile görülebilmesi etkili olmuştur. Oldukça etkileyici bir görünüme sahip olan M27, ölen yıldızların yoğun mor ötesi ışıklarının harekete geçmesiyle oluşmuştur. Kendisini oluşturan üçgen içerisinde Vega, Alair ve Deneb yıldızları yer almaktadır. Yukarıda da belirttiğimiz gibi keşfedilmesinde, bir dürbün ya da amatör bir teleskopla görülebilmesi etkili olmuştur. Bu onun keşfedilen ilk gezegenimsi bulutsu olmasını sağlarken M27'yi Dambıl olarak adlandıran kişi ise John Herchel olmuştur. Genellikle iyi düzeyde bir dürbün veya orta düzeyde bir teleskop ile kolaylıkla görülebilse de küresel yapısı net olarak görülememektedir. Teleskop ile bakıldığında M 27, bir merkez çevresinde iki yana uzanan bir parlaklık şeklinde görülmektedir. Fakat daha ayrıntılı görüntü alınabilen teleskoplar ile M 27'nin kum saatini andırdığı söylenebilmektedir. Bir bulutsu olan M 27, ismini aldığı gezegenler ile bir ilişkiye sahip değildir. Onun gezegenimsi olarak adlandırılmasında daha sönük bir yapıya sahip olsa da disk biçiminde görünmesi etkili olmuştur. Yapılan gözlemlerde merkezinde bir cüce olduğu görülen bulutsunun bir zamanlar güneş benzeri bir yıldız barındırdığını söylemeliyiz. Yaklaşık 50 bin yıl önce hidrojeni tükenerek çökmeye başlayan bu yıldız hidrojenin yanmasıyla birlikte iyice şişerek kırmızı bir dev haline gelmiştir. Daha sonra yarısı savrulan yıldız, geriye kalan çekirdek çevresinde genişleyen M 27'yi oluşturmuştur. Sahip olduğumuz güneş ise yaklaşık 5 milyar yıl içerisinde M 27 ile aynı kaderi paylaşarak gezegenimsi bir bulutsu haline dönüşecektir.


Ceres, Güneş Sistemi'nde bulunan en küçük cüce gezegen olarak biliniyor. Ana asteroit kuşağında yer alan ve Mars Jüpiter arasında ki en büyük cisim olan Ceres, 1 Ocak 1801 yılında İtalyan Astronom Giuseppe Piazzi tarafından keşfedilmiştir. Ceres, Asteroitler içerisinde ilk keşfedilen olduğu için #1 numarayı alırken 50 yıl süresince 8. Gezegen olarak adlandırılmıştır. Ceres Asteroitine ilişkin yapılan çalışmalarda tahminler yüzeyin su buzu, karbonat ve kil gibi hidratlı minerallerden oluştuğunu göstermektedir. Yine yüzey altında sıvı sudan oluşan bir okyanus bulunma ihtimali vardır. Cüce gezegenin yüzey sıcaklığı ise -38 derece olarak belirlenmiştir. NASA tarafından daha önce hiç ziyaret edilmeyen Ceres cüce gezegenini incelemek üzere 2007 yılında fırlatılan Dawn uzay aracı, 2015 Mart'ında Ceres gezegenini yörüngesine girecek. 2007 yılında fırlatılan uzay aracıyla farklı yörüngede yer alması nedeniyle zaman, zaman iletişim sorunları yaşanırken geçtiğimiz aylarda bu sorun aşılarak yeni görev için programlamalar yapıldı. Ceres gezegenine yaklaşık 640.000 km uzaklıkta bulunan Dawn, saatte 725 km'lik hız ile yaklaşmaya devam ediyor. Dawn'ın bu denli önemli olmasında, görevin başarıya ulaşması durumunda, tek görevde iki hedefe ulaşan ilk uzay aracı olacak olması etkili görünüyor. Bilindiği gibi Dawn daha önce ilkel gezegen Vesta'yı 2011 2012 yılları arasında ziyaret etmiş, ziyarete ilişkin pek çok ayrıntılı bilgi göndermişti. UCLA'da görev alan Christopher Russell, Dawn Ceres görevi hakkında yaptığı açıklamada Ceres bizim için tam bir gizem. Vesta'ya oranla sırlarını açığa çıkaracak meteorları yok şeklinde bilgiler sundu. Ceres, yaklaşık 950 km çapında asteroid kuşağında yer alan en büyük yapı. Vesta ise asteroid kuşağında en büyük ikinci yapı olup ortalama 525 km çapa sahiptir. Mart 2015'e kadar Ceres yörüngesine doğru ilerleyecek olan Dawn, çok daha faydalı bilgiler ile görüntüleri iletecek.


Dahi bir çocuk yetiştirmenin yolu aslında zeka, eğitim, sevgi dolu bir aile ortamı ve çalışkanlık gibi bilindik kurallar, ancak işin sırrı bunların nasıl kombine edileceğinde. Bilim insanları bunun formülünü araştırdı. Saygın Perspectives on Psychological Science adlı dergide yayımlanan 35 yılı kapsayan bir çalışmada, 5.000'den fazla matematik yeteneği yüksek genç 12 yaşından itibaren sürekli takip edildi. Gençlerin başarısı ilerki yaşlarda yaptıkları çalışmalar, kazandıkları dereceler ve diplomalar ve buldukları patentler gibi unsurlarla ölçüldü. Araştırmaya katılan bilim insanlarından Vanderbilt Üniversitesi uzmanı David Lubinski, matematik ve benzeri konularda zekanın başlangıçta işe yaradığını, ancak ve ancak, zekanın üstüne eğitim, fedakarlık ve çalışkanlık konmadığında zekanın köreldiğini vurguluyor. Lubinski, eğitim ve çalışkanlığın zekaya katkısının doğuştan gelen yeteneği aşabildiğini belirtiyor. Araştırmada öne çıkan gençlerin çoğunlukla sevgi dolu ve güven verici aile ortamlarında yetişmiş olduklarına dikkat çekiliyor. Eğitim ve sosyal rehberlik gibi dış faktörler zekanın gelişmesi kadar karakterin de gelişmesine olanak sağladığı için, çocuğun daha çalışkan olmasını, dolayısıyla da kendi yeteneklerini daha iyi öne çıkarmasını sağlıyor. Lubinski, en zeki çocuklar arasında bireysel farklılıkların eğitim ve rehberlik gibi dış faktörlerle belirlendiğini, avantajın iyi öğretmen ve çocuğa rahat veren bir ev hayatından geçtiğini ifade ediyor. Ebeveynlerin gençlere gösterdiği kişisel saygı ve güven, gençte çalışkanlık duygusunu artırıyor, bu da zekanın potansiyelini gerçekleştirmesini katkıda bulunuyor. Lubinski, zeka ile patent ve doktora alma arasında doğru orantı olduğunu, daha zekilerin kariyer olarak daha yüksek başarı gösterdiğini dile getiriyor.


'Bu anı daha önce yaşadım!"Kısa bir süre önce arkadaşlarıyla birlikte televizyon izlerken ansızın garip bir duyguya kapıldığını açıklıyor genç araştırmacı: "Bir ara ekrandaki kişiler bana çok tanıdık geldi. O anda bu duygunun yalnızca gördüklerimle sınırlı kalmayıp, yaşadığım her şey için geçerli olduğunu fark ettim... Her şey sanki daha önce yaşadığım bir şeyin tıpa tıp aynısıydı" diyor. Bu olayı yaşayan Akira O'Connor Leeds Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi. Göz açıp kapayıncaya dek geçen o kısacık sürede, ruhbilimcilerin bir zamanlar sistemli bir araştırmayı olası kılamayacak denli kestirimi olanaksız ve gelip geçici olduğuna inandıkları bir görmüşlük duygusuna, bir başka deyişle "deja vu" duygusuna kapıldı. OConnor görmüşlük duygusunu yeniden gözden geçirmekte olan küçük bir araştırmacı grubunun üyesi. Son iki yıldır bu duyguyu laboratuvar ortamında oluşturmaya çalışan O'Connor, araştırması kapsamında, ses geçirmeyen minik bir odada topladığı deneklerine ipnoz uyguluyor. Denekler gözlerini yumar yummaz, kendilerine bir bilgisayar aracılığıyla 20 sözcükten oluşan bir liste dinletiliyor. Bu listede "kuruş" gibi çok yaygın olarak kullanılan sözcüklerin yanı sıra, pek sık karşımıza çıkmadığı varsayılan sözcükler de yer alıyor. Birkaç dakika sonra O'Connor deneklerin esrime durumundan çıkmalarını sağlıyor ve onlara sunduğu, aralarında ipnoz durumunda dinledikleri kimi sözcüklerin de olduğu, yeni bir listedeki sözcüklerin kendilerine ne denli tanıdık geldiğini araştırıyor. Bu aşamada genellikle çok şaşırtıcı bir durum yaşanıyor ve deneklerin yaklaşık %40'ı bir tür deja vu duygusuna kapıldıklarını belirtiyorlar. Discover bilim dergisindeki habere göre, Fransızca kökenli bir deyim olan "deja vu" teknik açıdan "şimdiki zamanda yaşanan bir deneyimin belirsiz bir geçmişte de yaşanıldığı duygusu" olarak tanımlanıyor. Bu deyim genellikle yanlış bir biçimde iki kez yaşanmış bir olayı betimlemek amacıyla kullanılıyor. Ancak çoğu insan bunun bir şeyi daha önce yaşamış gibi bir duyguya kapılmak olduğunu biliyor. Geçmişte ruhbilimciler yalnızca görmüşlük duygusundan söz etmekle kalmayıp, duymuşluk , koklamışlık , okumuşluk ve yaşanmışlık duygularına da değinmişlerdi. Freud bu duygunun köklerinin annenin cinsel organlarına uzandığına dikkat çekiyor, "Bireyin daha önce orada olduğuna bu denli yürekten inanabileceği başka bir yer olmasa gerek," diyordu. Böylesi bir deneyimi hiç yaşamamış olanlar , deja vu olgusunu, tıpkı hortlak görmek gibi, garabet bir şey olarak yorumlayabilirler. Ne var ki, kimi araştırmacılar görmüşlük duygusunun anıların canlanması ve beynin aşinalığı nasıl saptadığı gibi temel konulara ışık tutabileceğine inanıyorlar.19. yüzyılda görmüşlük duygusunu açıklamak amacıyla onlarca kuram ortaya atıldı ve onu betimlemek için farklı deyimler oluşturuldu. Ancak bu alandaki çalışmalar tırmanışa geçerken Pavlov ve köpeklerinin çıkagelmesiyle birlikte gözler davranışçılık kuramına çevrildi. Deja vu araştırmacılara gözlemleyebilecekleri herhangi bir davranış sunmadığından, ana akım ruhbilimciler giderek ilgilerini yitirdiler. 1980'lere dek, deja vu ile ilgili makalelerin çoğu parapsikoloji dergilerinde yayımlandı. "The DZja Vu Experience" adlı bir kitap yazan ruhbilim uzmanı Alan Brown, "Bu alan paranormal kuramlarla kirletildi. Deja vu bilim insanları tarafından tu kaka ilan edildi. Şimdi bizler bu kötü izlenimi yok edip onu yasal bir çerçeveye oturtmaya çalışıyoruz," diyor. Beyindeki anormal bir davranışın bu organın normal davranışına ışık tutabileceğine inanan Brown, "Bu düzeneğin kavranması durumunda bir altın madenine kavuşmuş oluruz,"diye ekliyor. Önce tek deney vardırnrnKısa bir süre öncesine dek, deja vu ile ilgili olarak bildiklerimiz 1940'larda Morton Leeds adlı bir üniversite öğrencisi tarafından yapılan tek bir araştırmadan ibaretti. Leeds olağanüstü bir sıklıkta deja vu nöbetleri yaşadığından, deneyimlerinin ayrıntılı bir kaydını tutmaya karar vermişti. Nöbetlerin zamanını, nöbet sırasındaki koşulları, her bir nöbetin süre ve yoğunluğunu en ince ayrıntılarıyla kaydeden Leeds bu kayıtları incelediğinde deja vu nöbetlerini genellikle sıradan ortamlarda yaşadığına tanık oldu. Dahası, nöbetler çoğunlukla bunalımlı olduğu ve bitkin düştüğü durumlarda ve genellikle günün geç saatlerinde ya da hafta sonlarında ortaya çıkıyordu. Leeds'den sonra yapılan başka araştırmalar da deja vu duygusunu birtakım unsurların körüklediğini ortaya koymaktaydı. Daha eğitimli, çok gezen, varlıklı ve özgür kişilerde görmüşlük duygusuna daha çok tanık olunmaktaydı. Yaş ilerledikçe bu duygu da giderek yok olmaktaydı. Yirmili yaşlarındaki biri bu duyguyu yılda yaklaşık üç kez yaşarken, orta yaşlı bir kişide on yılda bir tanık olunmaktaydı. Deja vu olgusunun laboratuvar ortamında güçlükle incelenebileceğine dikkat çeken Brown, bunun ender yaşanan, önceden kestirilmesi olanaksız ve göz açıp kapayıncaya dek geçen bir durum olması nedeniyle, deneklerin başlarından geçen deneyimleri genellikle unuttuklarını belirtiyor. Bu da, geçmişe dönük incelemeleri güvenilir olmaktan çıkarıyor. Şimdilerde Güney Metodist Üniversitesi'nde görevli olan Brown çalışmalarını Duke Üniversitesi ruhbilimcilerinden Elizabeth Marsh ile birlikte sürdürüyor. Her iki okuldan da öğrencilerin katıldığı bu araştırmada her bir uzman öğrencilerine öteki yerleşkenin kimi bölümlerini yansıtan resimler gösterip onlardan arka planda x işaretli yerleri hızla bulmalarını istiyorlar. Bu uygulamadan üç hafta sonra öğrencilere farklı bir fotoğraf dizisi gösteriliyor. Bu fotoğraflar arasında onlara daha önce gösterilen kimi resimler de yer alıyor. Bu verileri değerlendiren Brown ve Marsh öğrencilerin %89'unun, öteki yerleşkeyi hiç ziyaret etmemiş olmalarına karşın, kesinlikle görmüş gibi bir tavır takındıklarına tanık oldular. Deneklerin hemen hemen yarısında deja vu'ye benzer bir duygu saptandı. Brown ile Marsh'ın araştırması görmüşlük duygusunun, çoğu ruhbilimcinin uzun süredir inandığının tersine, nöronların yanlış ateşlenmesi sonucunda ortaya çıkan sanrıdan farklı bir durum olduğunu ortaya koyuyor. Elde edilen sonuçlar 19. yüzyılın sonlarında ortaya çıkan "çifte algılama" kuramıyla açıklanabilir. Bu kurama göre, insanlar kimi zaman birtakım şeyleri hızlı bir ardıllıkla iki kez görebiliyorlar. İlkinde gördükleri yüzeysel ve yapay oluyor. İkinci kez ise gördüklerinin tümden bilincinde oluyorlar. Söz gelimi cep telefonunuzla konuşurken gözünüz bir binaya ilişebilir, ama onu tam olarak algılamazsınız. Bir süre sonra telefonu kapatıp ona ikinci kez baktığınızda daha önce gördüklerinizi anımsamasanız bile, beyniniz onu bir biçimde kaydettiğinden birtakım görüntüler size tanıdık gelir. Kimi epilepsi hastaları sürekli deja vu durumu yaşadıklarından yakınırlar. Genellikle nöbetten hemen önce beliren deja vu durumunun oldukça sıkıntılı geçtiğine dikkat çekerler. rnrnHiç görmedikleri kişilerrnrnSinirbilim uzmanları bu hastaların anlattıklarından yola çıkarak yaptıkları incelemeler sonucunda yaşananların temporal lob ve beynin bu bölgesini çevreleyen alandan kaynaklandığı görüşüne vardılar. Dahası, söz konusu bölgeleri elektrodlarla devinime geçirmeyi bile başardılar. Epilepsi hastalarının yaşadıklarıyla çok yakın benzerlikler taşıyan deja vu olgusunun da aynı kaynaktan beslenip beslenmediğini ise zaman gösterecek. Sürekli yinelenen deja vu nöbetleri bile insanları bu denli rahatsız ettiğine göre, bu durumun gün boyunca sürmesinin nasıl bir etki yaratacağını düşünün. Leeds Üniversitesi'nde O'Connor'un danışmanlığını yapan Christopher Moulin bir süredir temporal lobdaki hasara bağlı olarak sürekli deja vu durumu yaşayan dört hastayı araştırıyor. Bu hastalar daha önce hiç görmedikleri kişileri yıllardır tanışıyorlarmış gibi karşılıyorlar. Tam bir bilmecernrnHer şeyi önceden bildiklerine inandıkları için, televizyon izlemek ya da gazete okumak onları hiç ilgilendirmiyor. Henüz yaşanmamış olayları nasıl olup da önceden kestirebildikleri sorulduğunda, genellikle ustaca kotarılmış yalanlara sığınıyorlar. Hastalardan bir tanesi geceleri gizlice sokağa çıkıp gazeteleri önceden okuduğunu öne sürüyor. Bir başka hastaya karısı televizyon programında daha sonra neler olacağını sorduğunda,"Nereden bilebilirim ki? Belleğimle ilgili bir sorunum var!" diye yanıtlıyor.Tüm bunlar deja vu durumunun beynin aşinalık duygusunu yöneten temporal lobdaki ufak çapta bir zedelenmenin sonucu olabileceğini ortaya koyuyor. Gelgelelim, gerçekten de böyle bir durum söz konusu olduğunda, Brown ve O'Connor'un deja vu olgusunu laboratuvar ortamına nasıl taşıyacakları sorusu gündeme geliyor. Bu konuda pek emin olmadıklarını belirten Brown,"Tam anlamıyla bir bilmeceyle karşı karşıyayız. Ama bu yanılsamanın nasıl oluştuğu konusunda elde edilecek en ufak bir bilgi normal bellek süreçlerini de daha iyi kavramamıza olanak tanıyacak," diyor.


Termo-nükleer patlamaların sadece yüzbin ila milyon Kelvin mertebesine kadar çıktığı tahmin ediliyordu. Nükleer füzyon deneyleri şimdiye dek en yüksek 500 milyon Kelvin'e ulaşmıştı. Laboratuvardaki Z Makinesi adlı cihaz, dünyanın en büyük X-ışını jeneratörü. Jeneratör, maddelerin ekstrem ısı ve basınç koşullarında gösterdikleri değişimleri gözlemlemekte kullanılıyor. Cihaz, 20 milyon amper elektriği süper ince tungsten kablolara veriyor. Elektriği alan kablolar çözülerek ortaya yüklü partiküllerden bir bulut çıkarıyor. Bu bulut, 'süper-sıcak' plazma olarak tanımlanıyor. Söz konusu plazma, manyetik alan yaratılarak bir kalem ucu büyüklüğüne kadar sıkıştırılıyor. Sıkıştırılan plazma, X-ışını formunda enerji yaymaya başlıyor, ancak bu salınan X-ışınları en fazla birkaç milyon dereceye çıkabiliyor. Sandia Laboratuvarı uzmanları, bu yöntemle yapılan deneyde ısının nasıl olup da 2 milyar Kelvin'e çıktığını açıklayamıyor. Deneyi yapan araştırmacılar için bu rekor hala bir muamma. Bilim insanları bir açıklama olarak, tungsten kablolar yerine daha kalın saf çelik kabloların kullanılmış olmasının bir neden olabileceğini vurguluyor. Bu sayede plazma iyonları daha hızlı hareket edip, dolayısıyla da daha yüksek ısıya erişmiş olabilir. Bilim insanlarının açıklığa kavuşturamadığı bir diğer olgu da rekor ısıya, plazma iyonlarının soğuma evresinde ulaşılmış olması. Rekor ısıya ulaşıldığı aşamada, Z makinesi kendisine yüklenen enerjiden çok daha yüksek bir enerjiyi açığa çıkarıyordu. Sandia uzmanlarından Malcolm Haines, henüz belirlenememiş bir enerji türünün devreye girmiş olabileceğini ve iyonların soğumaya başladığı sırada, fazladan ısı yarattığını düşünüyor. Sandia National Laboratories, ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı çalışıyor. Not: Araştırmayı konu alan makale Physical Review Letters bilimsel dergisinde yayımlanmıştır.


Bilim adamları, Einstein'ın görelilik kuramının iki etkisini ölçmek üzere aşırı hassas dört jiroskop kullanan Gravity Probe B'nin gönderdiği verilerin Einstein'ın iki kilit kuramından ilkini doğruladığını, diğerinin doğruluğunun anlaşılması için de 8 aylık bir çalışma gerektiğini belirttiler. Florida'daki Jacksonville'de düzenlenen fizik konferansında araştırmanın ayrıntılarını açıklayan bilim adamları, Einstein'ın ünlü görelilik kuramının, "lastik bir örtü üzerine ağır bir bowling topu yerleştirilmesi örneğiyle anlatılan" jeodezik etkinin doğruluğunun bu verilerle kanıtlandığını kaydettiler. Einstein kuramına göre, "çerçeve sürükleme" tanımıyla da tabir edilen bu örneklemede, Dünya gibi dev bir cismin kendi çevresinde uzayın ve zamanın şeklini değiştirdiğini anlatmak için, bovling topunun en alt bölüme kadar oturarak, kendi çevresi boyunca lastik örtünün şeklini bozması örneği veriliyordu. Jeodezik etkiyi anlatmak için verilen bu örnekte, bovling topu dönmeye başladığında, lastik örtüyü etrafına doğru çekmeye başlaması gibi Dünya'nın da yerel uzayı ve etrafındaki zamanı, döndükçe çok hafif de olsa sürüklediği savunuluyordu. Bir yıllık bir süreçte jiroskopun dönme açısında ancak bir dakika kadar bir değişikliğe neden olabilecek bu etkiyle ilgili olarak, araştırmanın başında yer alan ABD'nin Stanford Üniversitesi'nden Profesör Francis Everitt, yer çekimi uydusunun jiroskoplarından elde edilen verilerin, Einstein'ın görelilik kuramının jeodezi etkisini teyit ettiğini belirtti. Stanford öğretim üyeleri, çerçeve sürükleme olarak adlandırılan etkiyle ilgili olarak araştırmalarını bu veriler üzerinde sürdürüyorlar. Bununla ilgili sonuçların 8 ay sürecek araştırmanın ardından bu yıl sonunda elde edilmesi bekleniyor. Gravity Probe B yer çekimi uydusu 20 Nisan 2004'de California'dan fırlatılmıştı.


Deniz suyunu tuzdan arıtarak içme suyu elde etme çabalarının, küresel ısınmayı hızlandırabileceği açıklandı. Uluslararası Doğal Hayatı Koruma Vakfı tarafından yapılan açıklamaya göre deniz suyunu tuzdan arıtarak içme suyu elde etme çabaları yarardan çok zarar getirebilir; gittikçe daha geniş bir şekilde yapılan bu uygulama, küresel ısınmayı hızlandırabilir. Deniz suyunu tuzdan arıtmak çok pahalı ve bunun yanında çok enerji tüketimi ve bol sera gazı üretimi gerektiren bir süreç diyen vakfın Küresel Temiz Su Programı Direktörü Jamie Pittock, bu yöntemin kullanımının devam edeceğini; ancak su sağlamak için her zaman daha emin yollar olacağını da sözlerine ekliyor. Deniz suyu arındırma yönteminin aşırı kullanımının, tuzla oluşumuna, sera gazlarının artmasına ve sahillerin harap olmasına yol açacağı öne sürülüyor. Bu ve benzer yapay yöntemlerin bilinçsiz kullanımı, aslında yapılmasi gerekeni de engelleyebilir; akarsular ve sulak bölgelerin koruma altına alınması. Pittock, İhtiyacımız olan bu tür kontrolsüz mühendislik girişimleri değil. Yapmamız gereken dünyanın kaynaklarına doğa ile uyumlu koruma yöntemleri geliştirmek diyor. Deniz suyunu tuzdan arındırma işleminin en çok yapıldığı yerler, dünyanın en susuz, kurak ve en kalabalık bölgeleri. Aralarında Avustralya, Ortadoğu, İspanya, İngiltere, ABD, Hindistan ve Çin var. Doğal Hayatı Koruma Vakfı verilerine göre Arabistan Yarımadası, temiz su ihtiyacının % 60'ını denizsuyunu arındırarak sağlıyor. İspanya ise tarımsal sulamasının %20'sini bu yolla elde ediyor.


Bilim adamlarına göre kutuplardaki buzulların erimesi, küresel ısınma baskısı altında beklenenden çok daha hızlı gerçekleşebilir. Sera etkisi yaratan gazların salınımına acil sınırlamalar getirilmezse, buzul tabakaları 2100 yılına kadar, 130 bin yıl önce bulundukları duruma gerileyecek ve deniz seviyeleri yükselecek. Jonathan Overpeck başkanlığındaki Arizona Üniversitesi ekibi ve Ulusal Atmosfer Araştırmaları Merkezi'nden Bette Otto-Bliesner, buzulların eridiği son tarih olan 130 bin yıl öncesini inceledi. 130 bin yıl önce, dünyanın yörüngesinde yaşanan değişimler Kuzey Kutbu'nun 3-5 santigrat derece ısınmasına neden olmuş ve deniz seviyeleri yaklaşık 5 metre yükselmişti. Overpeck, "130 bin yıl önce yaşananlarla aynı şeylerin olacağını söylemiyoruz. Böyle bir şey yapsaydık, gelecekte olabilecek şeyler için fazlasıyla tutucu bir tahmin olurdu" diyor. 130 bin yıl önce yaşanan ısınma, dünyanın yörüngesinin değişmesi ve Kuzey Kutbu'nun Güneş'e yaklaşmasından kaynaklanıyordu. Şimdi ise ısınmanın ana nedeni sera etkisi yaratan gazlar. Bu da, ısınma etkisinin, sadece Kuzey Kutbu'yla sınırla kalmayıp her iki kutupta da yaşanacağı anlamına geliyor. Overpeck, bu seferki darbenin daha büyük olacağını ve tüm dünyayı saracağını söylüyor. 2001'deki Hükmetlerarası İklim Değişimi Paneli'nde , deniz seviyelerinde 2100'e kadar beklenen yükselişin 88 santimetre olacağı öngörülmüş, 3000 yılına kadar 5 metrelik bir artış beklendiği açıklanmıştı. Fakat Overpeck ve meslekdaşlarının 'Science' dergisinde yayımlanan çalışması, metrelere ulaşacak yükselişin çok daha yakın zamanda, hatta 100 yıl içinde olacağını ortaya koyuyor. Kesinlikle evet. Küresel ısınma, Grönland ve Antarktika'nın bazı bölgelerinde buz tabakalarını kalınlaştıran kutup karı yağışını artırıyor. Fakat yapılan araştırmalar kutup karının erimeyi hızlandırdığını gösteriyor. Çoğunluk öyle olduğunu söylüyor. NASA'nın Goddard Uzay Uçuşları Merkezi'nden Antarktika araştırmacısı Robert Bindschadler, "değişim kimsenin takdir edemeyeceği bir oranda gerçekleşiyor" diyor. Sanayi devriminden önce ısısı sadece birkaç derece değişen atmosfer, denizlerden çok daha hızlı ısınıyor. Fakat okyanus akıntıları da, sıcak suları kutup bölgelerine götürerek alt buz tabakalarını tehlikeye sokuyor. Kutuplarda eriyen buz tabakaları yüzlerce kilometre içeri çekilecek; Tuvalu ve Maldivler gibi rakımı düşük adalar yok olacak; sahil kentleri bataklık haline gelecek ve yer değiştirmek zorunda kalacak. Overpeck ve meslekdaşlarının deniz seviyelerindeki yükseliş tahminleri, atmosferde 560 ppm karbondioksite göre yapıldı. Sanayi devrimi öncesi atmosferde karbondioksit miktarı 275 ppm idi. Bugün ise bu sayı 375 ppm'ye ulaştı.


Macar asıllı İngiliz fizikçisi, 1900 yılında Budapeşte' de doğdu, 1979 yılında öldü. Budapeşte ve Berlin Politeknik okullarında yüksek öğrenimini tamamladı. Sonra Alman teknik araştırma laboratuarında özellikle Berlin Siemens ve Halske firmalarında çalıştı. 1933' de İngiltere'ye gitti çeşitli firmalarda araştırmacı olarak çalıştı. 1949' da Londra' da ki İmperial College of Science adn Technology' de uygulamalı elektronik fizik profesörü oldu. Ayrıca Stamford' da ki araştırma laboratuarlarında çalıştı. 1948' de bulduğu ve daha sonra geliştirdiği holografi yöntemiyle 1971 Nobel fizik ödülünü elde etti. Gabor' un katot osilografisi, manyetik mercekler, gazlarda boşalma ve bilgi kuramı ile ilgili çalışmaları vardır. Ayrıca 1963 yılında Geleceği Yaratalım adında bir kitap yazmıştır. Hologram İlkesi : 1947 yılında D. Gabor tarafından ortaya atıldı. Uygulamaya geçişi ancak 1963 yılında başlayabildi. Hologram bir cisim tarafından yayılan veya dağıtılan bir dalganın, bu cisimle ilgisi olmayan ve karşılaştırma dalgası denilen bir dalga ile üst üste gelmesinden doğan girişimleri kaydeden bir fotoğraf plağından meydana gelir. Bu iki dalganın girişim yapması, bunun için de aynı ışık noktasından çıkması ve kaynağın mümkün olduğu kadar tek renkli olması gereklidir. Bu sebeple tek renkli ve ışık şiddeti yüksek olan lazer, bu yeni teknikte hızlı ilerlemeler sağladı. Bir hologram elde etmek için, bir lazer demeti yarı saydam bir ayna ile ikiye bölünür; aynadan yansıyan ışınlar merceklerden geçmeden, bir fotoğraf klişesini aydınlatır; aynanın içinden geçen ışınlar ise fotoğrafı çekilecek nesnenin üzerine düşer. Nesne bu ışıkların bir kısmını kırar ve kırılan ışınlar da aynı şekilde fotoğraf klişesini aydınlatır. Gelen bu iki demetin fazları aynı değildir ve klişe üzerinde, girişim saçaklarından, çok ince ve küçük bir ağ meydana gelir. Çıplak gözle incelendiğinde bu saçaklar görülmez. Buna karşılık mikroskopta girişim saçakları görülür. Bu saçakların dağılışı cismin şekline bağlıdır. Fotoğrafın alınması sırasında kullanılan karşılaştırma dalgası ile hologramı aydınlatarak cisim tekrar meydana getirilebilir. O zaman cismin fotoğraf anındaki konumunu tam olarak veren bir görüntü gözlemi yapılabilir. Bunun için hologram yarı saydam bir aynaya çarpan bir lazer demetinin yansıyan kısmıyla aydınlatılır. Hologramın içine bakılarak aynadan geçen ışınların girişimi sonucunda cismin kabartılı bir görüntüsü elde edilebilir. Burada gerçek bir kabartı söz konusudur; Çünkü gözlemi yapan kişi başını hafifçe oynatarak paralaks etkilerini meydana çıkarır; yani cisim, çıplak gözle görülmesinde olduğu gibi, bir fon üzerinde yer değiştiriyormuş gibidir. Hologramların gerçekleştirdiği cisimler, düzlem cisimler, yani bir fotoğraf emülsiyonu üzerinde maddeleştirilmiş cisimler veya üç boyutlu cisimler olabilir. Hologramın sayısız uygulamaları arasında en önemlileri, bir yandan hologramların üst üste konulmasıyla hareket halindeki cisimlerin veya bazı cisimlerin küçük şekil değiştirmelerinin meydana çıkarılması, öte yandan hesap makineleri ile harflerin yeniden tanınmasıdır.


Yer sarsıntılarının en çok meydana geldiği ülkelerden biri olan Japonya'da, ekim ayından itibaren uygulamaya konulacak erken uyarı sistemiyle halka deprem öncesinde korunma tedbirleri alabilmesi için 20 saniye kadar süre tanınması hedefleniyor. Japonya Meteoroloji Ajansı'nın erken uyarı sisteminin, öncül ya da ilk deprem dalgasını tespit ettiğinde alarm vereceği bildirildi. Ajansın bir yetkilisinin açıklamasına göre, televizyon ve radyoda yayımlanacak uyarıyla insanların masa altlarına girmek, binalardan uzaklaşmak ya da araç kullanmayı bırakmak için 20 saniyeye kadar zamanları olacak. Yetkili, uyarıları alabilmesi için gerekli donanımları yapılmış yeni cep telefonlarının da bu yıl bitmeden satışa sunulacağını söyledi. Deprem uyarısının, sarsıntıdan 10 ila 20 saniye önce verilebileceği, ancak depremin merkezinin yakında olması durumunda bu sürenin çok daha kısa olabileceği ya da bazen uyarı verilmesinin mümkün olamayabileceği belirtildi. Bir depremin öncül dalgası, büyük sarsıntıya yol açmazken, sarsıntıya neden olan ikincil dalgadan daha hızlı ilerler. Japonya'da deprem öncesi uyarı, acil durum personeli, inşaat alanlarındaki görevliler ve makinistlere geçen yıl Ağustos ayından bu yana verilirken, sistemi tam olarak henüz anlamamış olanlar bulunabileceği ve insanlarda paniğe neden olmasının önüne geçmek için daha geniş kamuoyunun uyarıdan haberdar edilmesi ertelenmişti. Halkın uyarıyı aldıktan sonra temel olarak, sakinliğini koruması ve önce kendi güvenliğini sağlaması hedefleniyor. Ajans, deprem uyarısının alınmasından sonra sağlam masaların altına girilmesini, binaların terk edilmesini ve asansörlerden çıkılmasını tavsiye ediyor. Dünyadaki 6 ve üzerindeki depremlerin, yaklaşık yüzde 20'si Japonya'da meydana geliyor. Japonya'nın orta kesimini vuran 1995'deki Richter ölçeğine göre 7.3 büyüklüğündeki depremde, 6 bin 400'den fazla kişi ölmüş, yaklaşık 100 milyar dolarlık hasar meydana gelmişti. Ülkenin kuzey kesiminde 2004'te meydana gelen Richter ölçeğine göre 6.8 büyüklüğündeki depremde de yaklaşık 40 kişi ölmüş, 300'den fazla kişi yaralanmıştı.


Yeni bulgular depremin günler öncesinden bilinmesini sağlayabilir. İsveçli yerbilimciler, İzlanda'daki bir depremden haftalarca önce yeraltı sularındaki metal düzeyinin önemli ölçüde arttığını belirledi. Araştırmayı konu alan makale ABD Yerbilim Topluluğu tarafından yayımlanan Geology dergisinde yayımlandı. Bilim adamları yaptıkları ölçümlerde, İzlanda'nın kuzeyinde meydana gelen 5.8 şiddetindeki depremden haftalar önce bin 500 metre derinlikteki yer altı sularında çinko, bakır gibi metallerin oranının önemli ölçüde arttığını tespit ettiler. Depremden sonra ise sudaki metal değerleri normal düzeyine düştü. Bu bulguların, bazı bölgelerdeki depremlerin günler, hatta haftalar öncesinden bilinmesini sağlayabileceği ileri sürüldü. Stockholm Üniversitesi'nden yerbilimci Profesör Alasdair Skelton, kesin bir sonuca ulaşmadan önce, başka depremlerden önce ve sonra da benzer ölçümler yapmaları gerektiğini belirtti. Skelton, dünyadaki diğer meslektaşlarının da benzer ölçümler yapmalarını istedi ve böylece bir veritabanı oluşturabileceklerini söyledi. Deprem bölgesine yakın bölgelerdeki kayalık katmanların depremden önce ısındığı ve yeraltı sularına metal bıraktığı tahmin ediliyor. İzlanda'daki depremden önce bu tür sulardaki manganez, bakır ve çinko düzeylerinin yüzde 1,000 oranında arttığı belirlendi. Ölçüm yapılan İzlanda'daki bölgenin yer altı kaya yapısının, Hawai ve Japonya'daki deprem bölgelerinin kaya yapısına benzediği ve bu nedenle bu bölgelerde de, yer altı suları incelenerek depremin haftalar öncesinden tahmin edilebileceği savunuldu.


BBC bilim muhabiri David Shukman'ın haberine göre, bu yöntem dünyada ilk kez denecek. California'da, daha önce birkaç depremin meydana geldiği San Andreas fayına yakın bir vadide başlatılan proje 20 milyon dolara mal olacak. Projede petrol aramak için kullanılan dev makinalar kullanılıyor. Daha önce bilgiler yer üstünden toplanıyordu. Proje, yeraltının derinliklerine yeni bir pencere açmayı amaçlıyor. Bu bizzat deprem alanından bilgi toplamak açısından bilimadamları için benzersiz bir fırsat. Kaya ve gaz örneklerinden manyetik alandaki değişimlere kadar, sarsıntıların nasıl başladığına ışık tutacak bilgiler toplanacak burada. Projenin nihai amacı, depremin ne zaman olacağını tahmin etmek. Ancak araştırmacı Naomi Bonus, öncelikle yeraltında neler olup bittiğini anlamak istediklerini söylüyor. "Tehlikeleri anlamak, bunlara ilişkin tahminlerde bulunmak istiyorsak, fayın içinde neler olduğu hakkında daha fazla veriye ulaşmamız gerekiyor" diyen Bonus depremlerin kaynağında ilk kez böyle bir proje yürütüldüğünü belirtiyor. Proje bölge için gerçekten önemli. Yakınlardaki Paso Robles kasabasında geçtiğimiz Noel'de meydana gelen depremde iki kişi hayatını kaybetti. Bölge halkı, şimdi daha büyük bir depremin olacağı kaygısını taşıyor. Araştırmayı yürüten bilimadamları ise, amaçlarına ulaşabilmek için burada gerçekten bir dizi sarsıntı olmasını istiyorlar. Proje uyarınca açılan delikten aşağıya bazı ölçüm cihazları indirilecek ve deprem anında olanlar kayda geçirilecek. Devletin finanse ettiği projenin 20 yıl sürmesi planlanıyor. Bu yüzden depremin sırları öğrenilecekse, gerçekten burada bir sarsıntının olması gerekiyor.


Tempel 1 adlı kuyrukluyıldızla çarpışmasına 59 gün kala yolculuğundaki ikinci manevra düzeltmelerini başarıyla tamamlayan Derin Darbe uzay aracı görevini başarıyla tamamlayacak gibi görünüyor. Derin darbe uzay aracı iki ayrı bölümden oluşuyor. Bunlardan ilki uçuş modülü diğeri ise çarpışmayı gerçekleştirecek olan çarpışma modülü. Çarpışma modülü 4 Temmuz günü saate yaklaşık 37.100 km.lik bir hızla kuyrukluyıldıza çarptığında futbol sahası büyüklüğünde bir krater oluşacak. Uçuş modülü bu çarpışmayı kuyrukluyıldızın yaklaşık 500 km. uzaklığında bir yerde takip edecek ve üzerinde bulunan dört farklı veri toplayıcıyla çarpışma sonuçlarını analiz edecek. Bilimadamları bu görev sayesinde kuyrukluyıldızın içinde bulunan maddeleri görme fırsatı bulacaklar. Çünkü çarpışma sırasında kuyrukluyıldızın yüzeyindeki buz ve toz etrafa yayılarak kuyrukluyıldızın yüzeyinin altındaki maddeleri ortaya çıkaracak.


ABD'li bilim adamları kıyamet senaryolarına yenisini ekledi. Dünya'nın yörüngesinden 2102'de geçecek VD17 isimli göktaşının Dünya'ya çarpma riski sanılandan daha yüksek çıktı. 2004'te tespit edilen göktaşının dünyaya çarpma riski, 3 binde bir olarak tahmin ediliyordu. Ancak bilim adamlarının yaptığı yeni hesaplar gerçek riskin binde 1 olduğunu gösteriyor. Bu rakam astronomik olaylar için çok büyük bir olasılık kabul ediliyor. Uzmanlar şimdi göktaşının yörüngesini değiştirmenin yollarını arıyor. Milyonlarca yıl önce Dünya'ya düşen bir göktaşı, gökyüzünü duman tabakası ile kaplamış ve dinozorları yeryüzünden silmişti. 1 milyar ton ağırlığındaki VD17'nin Dünya'ya çarpmasıyla 10 bin megatonluk enerji ortaya çıkacak. Bu enerji, Dünya üzerindeki tüm atom bombalarının aynı anda patlamasına denk bir enerji. Örneğin, Hiroşima'ya atılan atom bombası sadece 20 kiloton değerindeydi.


Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Mehmet Pişkin'in, düşük elektrik akımı verilen metali istenilen sıcaklığa getiren icadı dev firmaları harekete geçirdi. Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya Metalurji Fakültesi'nde Mehmet Pişkin adlı öğrencinin hazırladığı doktora tezi olarak hazırladığı proje, devleri peşine düşürdü. 5 santimetre yarıçapında yarı iletken bir levhayı çok az elektrik vererek -20 ile 200 derece arasında istenilen sıcaklığa getirmeyi başaran Dr. Pişkin'in icadı, buzdolabı ve klima sektörünü heyecanlandırdı. Başta Arçelik olmak üzere dev firmaların yanı sıra Hava Harp Okulu da projeyle çok yakından ilgilenmeye başladı. Tasarruflu elektrik kullanmasının yanı sıra çevreci olması da icada olan ilgiyi artırdı. İcat, soğutma için freon dahil hiçbir gaza ihtiyaç duymuyor. Projenin 4 yılını aldığını belirten Pişkin, "Yarı iletken levhada, gizli oranlarda metaller ve bor kullanıldı. Yarı iletkenlerin soğutucu özelliği bilinir ama bu şekliyle dünyada yapılmadı. Bugüne kadar -20 derece de ulaşılmış bir rakam değil. Bu levhalarla herhangi bir yeri buzhaneye ya da hamama çevirebiliriz" dedi. En az elektrikle en çok ısıtma veya soğutma elde etmenin 'termo elektriksel verim' olarak adlandırıldığını belirten Pişkin, "Teoride elde edebileceğiniz maksimum termo elektriksel verim 4'tür. Normal buzdolaplarında bu rakam maksimum 2.5 olur. Biz ise 3.6'ya kadar ulaştık" diye konuştu. Dr. Pişkin, icada konu olan tezinin danışmanlığını Yrd. Doç. Dr. Emek Derun'un yaptığını söyledi.


Antennae galaksi kümesi birçok galaksiden meydana geliyor. Antennae galaksileri çarpışmanın henüz erken evrelerindeler; bilim insanlarının tahminlerine göre, çarpışma yaklaşık 900 milyon yıl önce başladı. O tarihte iki ayrı galaksi olan NGC 4038 ve NGC 4039 birbirlerinin içine girerek 'süper-galaksi' oluşturacak biçimde birleşiyorlar. Antennae galaksi kümesi gözlem adlarıyla NGC 4038 ve NGC 4039 galaksilerinden oluşuyor. Dünya'dan 68 milyon ışık yılı uzaktaki Antennae, 1785 yılında Friedrich Wilhelm Herschel tarafından keşfedilmişti. Galaksilerin birbirleriyle çarpışması sırasında alınan fotoğrafları inceleyen bilim insanları, yıldız oluşumlarını ve bir yıldızın ulaşabileceği üst sınırı anlamaya çalışıyor. Galaktik çarpışma adı verilen galaksilerin birbirlerinin içine girmesi olayı, yıldız oluşumlarını tetikliyor. Bu sayede, Antennae galaksi kümesi yıldız oluşumlarını incelemek için doğal bir laboratuvar. İncelenen yıldızların 10 milyon yıldan daha genç olduğu belirlendi. Bunun sebebi, yaşlı yıldızların çoktan dağılmış ve ortadan kalkmış olması. Dünya yörüngesindeki Hubble Uzay Teleskobu, daha önce de 1996 yılında o zaman için en gelişmiş kamera olan Wide Field Planetary Camera 2 ile yine aynı galaksiyi incelemişti. NASA, 2002'de Hubble'e son gözlemi yapmasını sağlayan Advanced Camera for Surveys cihazını monte etti. ABD'nin Baltimore kentinde Hubble ile ilgili çalışmalar yapan Space Telescope Science Institute uzmanı Brad Whitmore'a göre, ACS cihazıyla yapılan gözlemde Antennae galaksisi 1996'da çekilen fotoğraflara göre en az 2 kat daha detaylı görüntülendi. Uzmanlar, Antennae galaksisindeki yıldız kümelerinin eninde sonunda birbirinin içine girerek dağılacağını öngörüyor. Tahminlere göre, yaklaşık 400 milyon yıl sonra Antennae'nın tüm yıldızlar ve galaktik elementleri çekirdekte toplanacak; 1 milyar yıl içinde de galaktik çarpışma sona erecek. Galaktik çarpışmadan ortaya çıkacak galaksinin nasıl bir şekil alacağı şimdiden öngörülemiyor. Astronomlar, her galaksinin ömrü boyunca mutlaka bir kez bir galaktik çarpışma yaşayacağını tahmin ediyor. Bu kurala Güneş Sistemi'nin de içinde bulunduğu Samanyolu da dahil, zira Samanyolu'nun Andromeda galaksisiyle çarpışacağı öngörülüyor. Bu olay insanoğlu için son derece uzak bir gelecekte gerçekleşecek.


Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesinin yayınladığı açıklamaya göre, araştırmayı yürüten Cambridge'deki Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezinden Dan Evans, daha önce de galaksilerin birbirleriyle çarpıştıklarını veya karadeliklerin püskürmesini gözlemlediklerini, ancak ilk kez bir gökcisminin bir başka galaksiye böylesine saldırdığını tespit ettiklerini söyledi. Bu olayın, saldırıya uğrayan galaksideki gezegenlerin atmosferlerine ciddi biçimde zarar vermiş olabileceğini belirten Amerikalı gökbilimci, Bu püskürme, ışın parçacıklarının çarptığı daha küçük galakside her türlü soruna neden olabilir diye konuştu. Karadeliklerden yayılan bu püskürmenin, ışık hızına yakın bir hızla fışkıran bu parçacıkların hızına bağlı olarak, yüksek düzeyde radyasyon ürettiğini belirten araştırmacılar, bunun püskürmenin güzergahı üzerinde bulunan gezegenlerin atmosferinde, örneğin koruyucu ozon tabakasında önemli hasara neden olabileceğini düşünüyor. NASA'nın Chandra röntgen gözlemevi, Hubble, Spitzer ve Very Large Array uzay teleskopları ve Merlin radyo teleskobu ile yapılan araştırma, birbirinin etrafında yörüngede bulunan iki galaksinin bulunduğu 3C321 sisteminde gözlendi. Bulgular, Astrophysical Journal dergisinde yayımlanacak.


Dünyanın en büyük süper iletken mıknatısı, evrenin sırlarının ortaya çıkarılması çabalarında dönüm noktası olabileceği düşünülen fizik deneyi için yeraltına indiriliyor. Yaklaşık 2 bin tonluk devasa mıknatıs, Fransa-İsviçre sınırının 100 metre altından geçen 27 kilometre uzunluğundaki tünele yerleştirilecek. Mıknatısın Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi'ne ait tünele yerleştirilmesi işlemi sabahın erken saatlerinde başladı. İşlem, hiçbir sorun çıkmazsa yaklaşık 11 saat sürecek. İşlemin teknik koordinatörü Austin Ball, 16 metre yüksekliğinde, 17 metre genişliğinde ve 13 metre boyundaki mıknatısın, yeraltında 15 parçayla daha birleştirileceğini söyledi. Mıknatıs, CERN'in yer altı laboratuvarındaki "Büyük Hadron Çarpıştırıcısı" ile parçacık çarpıştırma deneyi yapılmasını sağlayacak. Parçacıkları çarpıştırma deneyi, araştırmacılara evrenin ilk zamanlarını anlama imkanı verecek. Deneyin temel amacı, maddeyi oluşturan parçacıkları inceleyerek, evrenin işleyişi hakkında daha fazla bilgiye sahip olmak. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı isimli parçacık hızlandırıcısında, atom çekirdeğindeki protonlar çok yüksek enerjiyle çarpıştırılacak. Şimdiye kadar inşa edilen en büyük ve en yüksek enerjili parçacık hızlandırıcısı olan LHC'deki çarpışma sonucunda ortaya çıkacak parçacıkların evrenin işleyişindeki rolleri incelenecek. LHC'de protonlar, tünelin çevresine de yerleştirilen süper iletken mıknatıs parçaları tarafından yönlendirilecek. Böylece zıt yönlerde dönen iki proton ışını üretilecek. Bilim dünyası, çarpışmalar sonunda şimdiye kadar keşfedilmemiş yeni parçacıkların açığa çıkmasını bekliyor. Deney, evrenin başlangıcını oluşturan "Büyük Patlama"dan sonra ortaya çıkan büyük enerji yoğunluğunu tekrar yaratarak parçacıkların yine ortaya çıkmasını sağlayacak. Böylece fizik modellerinin temelini oluşturan ve parçacıklara kütle özelliğini veren "Higgs" parçacığı da tekrar ortaya çıkarılıp gözlemlenebilecek. CERN, 12 Avrupa ülkesi tarafından 1954 yılında kurulan ilk parçacık araştırma laboratuvarı.


Fizik bilimi çok geniş kapsamlı bir bilim dalı olup, diğer bir çok bilim dalı ile de ilişkilendirilmiş ve iç içe geçmiş bir sistemler bütünü olarak yerini almıştır. Fiziğin sadece madde düzeneği ile ilgili bile binlerce alt bölümü oluşmuştur. Sadece yerçekimi ile ilgili bile binlerce alt hipotez oluşturlmuş,bunların ifadesi için ise alt dallarda fizik bölümleri oluşturulmuştur. Fizikte bir çığırın oluşması ise yıldırımda oluşan şeyin aslında elektron hareketi olduğu sonucu ile doğmuştur. Bir de bu elektriğin durağan olup; bu elektrik tipinin akan türünün olduğunun da tespiti ile olaylar daha ileri boyutta cereyan etmiştir. Edison'dan sonra ise elektriğin şekil almasının mümkün olduğu saptanmıştır. Elektriğin değişik şekil ve biçimlerde şekillendirerek sese ve ışığa çevirilebileceği tespit edilmiş, 20.yy'ın ikinci yarısından itibaren ise bu şekil alma çok ileri boyutlara ulaşmıştır. İki katlı bir ev büyüklüğünde de olsa ilk bilgisayarın yapılması da bu olayı desteklemiştir. Bu şekilde elektriğin şekil alması ile sonuçlanan sistemler bütününe ise elektronik adı verilmiştir. Elektronik, fizik bilimi içerisinde yer alan ve çok büyük bir bilgi kapsamına sahip olduğu için ayrı bir bölüm olarak ele alınan sistemler bütünüdür. Yarı iletkenlerin keşfi ile beraber elektronik bilimi ayrı bir önem kazanmış ve ileriki dönem içerisinde dijital elektronik adı altında alt bir bölümde lojistik entegrelerle yapılan sistemler bütünü yerini almıştır. Bu sistemler bütünü binary sayı sistemine göre çalışmaktadır. Yani 0 ve 1 dizinleri şeklinde olan bir elektriksel ağ düzeneği şeklinde çalışan bir sistemler bütünü hazırlanmaktadır. Bunlardan 0 gerilimin var olmadığını göstermekte, 1 ise gerilimin varlığını göstermektedir. Bunlar basit olarak ve kapısı denilen and gate; ve değil kapısı denilen nand gate; veya değil denilen or gate; veya değil adı verilen nor gate... Bu listeyi bu şekilde uzatmak mümkün, ancak en önemlileri yukarıda saydığım dört tanesidir. İki girişi olan ve bir and kapısı olan 4081 entegresini ele alalım. Bu entegre içerisinde yerleşmiş olan 4 adet and gate kapısı olup her birisinin iki girişi ve bir çıkışı vardır. Girişlere A ve B diyelim; çıkışa da Q adını verelim. Eğer her iki girişe gerilim uygularsanız çıkış olan Q'da gerilimin olduğunu görürsünüz. Girişlerden sadece birisine gerilim verir ve diğerine vermezseniz Q çıkışında gerilimin olmadığını görürsünüz.Yani ve kapısında şunu anlamalıyız;A ve B kapısının ikisinde gerilim olursa Q çıkışında gerilim olur, olmazsa olmaz... 7432 adı verilen entegre bir or gate entegresi olup, bu entegrede de or gate üniteleri iki girişlidir. Bu entegrede her iki girişe gerilim verildiğinde yada girişlerden birisine verilirse ve diğerine verilmese dahi çıkışta gerilimin olduğu görülür. Sadece girişlerin her ikisine gerilim verilmediği taktirde çıkışta gerilimin olmadığı görülür. Yani A veya B şeklinde bir anlama söz konusudur. İkisinden birisinde bile gerilim varsa çıkışta gerilim vardır... Bir başka örnek ise cmos entegreler grubu içerisinde yer alan ve bünyesinde 4 ünitenin yer aldığı 4011 entegresidir. Bir nand gate entegresi olan bu entegrede bir üniteyi ele alır ve girişlerine A ve B, çıkışına ise C adını verirsek; A ve B girişlerinin birisine gerilim uygulanırsa diğerine uygulanmazsa C çıkışında gerilimin olduğunu görürüz; hakeza A ve B girişlerine gerilim uygulanmazsa o zamanda C çıkışında gerilimin olduğunu görürüz. C çıkışında gerilimin olmaması sadece girişler olan A ve B'ye aynı anda gerilimin uygulandığı durumlarda geçerlidir. Yine cmos entegreler grubu içerisinde yer alan ve bir nor gate olan 4001 entegresinde ise durum farklıdır... Bu entegre tiplemesinde de 4 ünite yer almakta, ancak çalışma sistemi farklı olmaktadır. Ünitelerden birisini ele alırsak; iki girişe aynı anda veya birsine bile gerilim uygulandığında çıkışta gerilimin olmadığını görürüz. Gerilimi çıkışta istiyorsak her iki girişten de gerilimi kesmeli, yani 0 durumuna getirmeliyiz. NOT: Bu yazımı canım oğlum İbrahim Muhammed ŞAHİN ' e ithaf ediyorum. NOT: Bu yazımı yazarken bana ait olan lojistik entegreler ile nand ve nor gate adlı yazılardan alıntı yaptım.


Bilim adamları, dinozorların 65 milyon yıl önce yeryüzünden silinmesine neden olan meteorun izini ses dalgaları ile sürüyor. Meksika'nın Yucatan Yarımadası'nın 300 km açıklarında devam eden çalışmalarda uzmanlar, ses dalgaları yoluyla meteorun yerini bulmaya çalışıyor. Meksikalı uzmanlar ilk ses dalgalarının 21 Ocak 2005 tarihinde gönderildiğini açıkladı. Bilim adamları ses dalgaları ile sualtının sismik nabzını ölçüyor. Araştırmalar kıyıdan 300 km uzaklıkta bulunan ve çapı 200 km'ye yaklaşan sualtındaki Chicxulub Krateri. Çalışmayı, University of Texas Institute of Geophysics, Meksika Autonomous National University-Geophysics Institute, Cambridge ve Londra üniversiteleri ortak olarak yürütüyor. Bazı çevreci örgütler ise ses dalgalarının balinalar ve deniz kaplumbağları gibi canlıların bilincini yitirmesine ve bunun sonucunda balıkların karaya vurmasına neden olacağı yönünde tepki gösterdi. Bilim adamları, dinozorların 65 milyon yıl önce yeryüzünden silinmesine neden olan meteorun izini ses dalgaları ile sürüyor.


Bu tür bağlantıda dirençler seri bir hat üzerine seri bağlanır. Bütün bu dirençlerin üzerinden aynı akım geçmektedir. Devreden geçen akıma gösterilen toplam zorluğa eşdeğer direnç denir. Eşdeğer direnci bulmak için devrede ki dirençler basitce toplanır. Not olarak seri bağlı dirençlerde toplam direnç hesabını kontrol etmek için eşdeğer direnç değeri her zaman devredeki en yüksek direnç değerinden büyüktür. Ek bilgi olarak akım ve gerilim değerleride aşağıdaki şekilde hesaplanır. Dirençlerin paralel bağlanması demek bir direncin diğerinin karşısına her iki bacağıda ortak gelecek şekilde bağlanması demektir. Bu dirençlerin üzerine aynı gerilim düşer. Not olarak eşdeğer direnç değerinin hesabını kısa yoldan test etmek için şunu bilmek gerekir; paralel bağlı dirençlerde, eşdeğer direnç değeri en küçük direnç değerinden daha küçük olmalıdır. Ek bilgi olarak akım ve gerilim değerleride aşağıdaki şekilde hesaplanır. Karışık bağlı dirençlerde toplam direnç değeri bulunurken, paralel dirençlerin değeri kendi arasında hesaplanır. Sonra elde edilen değer diğer dirençlerle seri gibi kabul edilerek sonuç bulunur. Örnek 1: R1 = 5, R2 = 10, R3 =10, R4 = 20 ohm olan yukarıdaki devrede toplam direnç nedir.


Dünya yörüngesinde yaklaşık 400 km yükseltide yapımı süren Uluslararası Uzay İstasyonu'nun inşasında önemli görevler üstlenen ve zorlu onarımlar yapan Amerikan Discovery uzay mekiği, Florida Cape Canaveral ana uzay üssüne indi. CAPE CANAVERAL Mekiğin güvenli dönüşü için uzay aracının kanatlarını ayrıntılı kontrol eden 7 astronotla Uİİ'den ayrılararak dünyaya döndü. Discovery uzay mekiği, bugünkü dönüş yolculuğu sırasında, Columbia mekiğinin 1 Şubat 2003'te atmosfere girişte, yalıtım karolarındaki delinme yüzünden 60 km irtifada Teksas eyaleti üzerinde parçalanarak, enkazının iki eyalete yayıldığı korkunç kazadan bu yana ilk kez Kuzey Amerika'da kıyıdan kıyıya giriş yaptı. Kanada'nın batısında İngiliz Kolumbiyası eyaletinden giriş yapan mekik, güneydoğuya doğru ABD eyaletleri üzerinden Florida'ya indi. Mekiğin güvenli dönüşü için uzay aracının kanatlarını ayrıntılı kontrol eden 7 astronotla Uİİ'den ayrılararak dünyaya döndü. Discovery uzay mekiği, bugünkü dönüş yolculuğu sırasında, Columbia mekiğinin 1 Şubat 2003'te atmosfere girişte, yalıtım karolarındaki delinme yüzünden 60 km irtifada Teksas eyaleti üzerinde parçalanarak, enkazının iki eyalete yayıldığı korkunç kazadan bu yana ilk kez Kuzey Amerika'da kıyıdan kıyıya giriş yaptı. Kanada'nın batısında İngiliz Kolumbiyası eyaletinden giriş yapan mekik, güneydoğuya doğru ABD eyaletleri üzerinden Florida'ya indi. Mekik kaptan pilotu Pamela Melroy'un gün ışığında daha güvenli ve kolay iniş yapılmasını yeğlemesi dolayısıyla başka rota belirlendi. Astrorot Melroy, Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın son 50 yılında uzay aracı indiren ikinci kaptan pilot oldu. Mekik programı müdürü Wayne Hale, 15 günlük seyahatin arızalar, onarımlar ve zorlu uzay yürüyüşleri dolayısıyla astronotlar için stresli geçtiğini belirtti ve gece inişi yerine rota değiştirilerek, astronotları rahatlatacak gündüz inişinin tercih edildiğini belirtti. 100-130 milyar dolarlık UUİ'de, Discovery'nin 11 gün kenetli kalışında Avrupa Uzay Kurumu'nun Columbus, ABD'nin Harmony araştırma odalarıyla Japonların Kibo laboratuvarını UUİ'ye monte edildi, Güneş panellerinde yaşamsal onarım yapıldı. UUİ'de Rusya, ABD, Avrupa uzay kurumlarıyla Brezilya ve Japonya ortak çalışıyor. Dünya'ya çok yakın inşa edilen UUİ tamamlandığında, gece gökte çıplak gözle görülebilecek Ay'dan sonra en parlak cisim olacak.


İzmir'de iki lise öğrencisi, kişilerin DNA bilgilerinden yararlanılarak kimliklerinin tespiti ve ayırt edilmesi amacıyla geliştirdikleri Genetik Parmak İzi: Mikrosatellit Marker Analizi ile Ulusal Veri Bankası Oluşturulması projesiyle kişilere ait DNA bilgilerini şifreledi. Şifrelenen bilgileri barkodlara dönüştüren öğrenciler, bu barkodları anahtarlıklarda taşınır hale getirdi. İzmir Atatürk Lisesi 11'inci sınıf öğrencileri Ahmet Can Ataman ve Ozan Çabuk, öğretmenleri Benal Hepsöğütlü ve Nilüfer Ülcay'ın danışmanlığında hazırladıkları proje hakkında AA muhabirine yaptıkları açıklamada projenin kişilerin kimlik tespiti ve birbirlerinden ayırt edilmesinde DNA'ların kullanılmasını amaçladığını kaydettiler. "Çalışmamız için 12 kişiden tükürük örnekleri aldık. Bu örneklerden DNA'yı izole ettikten sonra, çalışmalarımızı kolaylaştırmak amacıyla DNA'da bazı bölgeleri çoğalttık. Yaptığımız analiz çalışmasıyla tanımlanan bu bölgelerin bilgisayarda rakamlarla şifrelenmesini sağladık. Bu işlem sonucunda her kişiye ait 32 haneli genetik şifre oluştu. Bu şifreyi de barkodlama programıyla barkodlara çevirdik ve her kişinin barkodunu belirledik. Ataman, kişiye ait belirlenen barkodun taşınabilmesi için numaranın anahtarlık haline getirildiğini, istenildiği takdirde taşınması kolay olabilecek şekilde bir kimlik kartı halinde de kullanılabileceğini ifade etti. Ozan Çabuk ise barkodlanan genetik bilgilerin farklı amaçlar için kullanılabileceğini, kimlik tespiti gerektiren durumlara hız kazandırılacağını söyledi. Çabuk, oluşturulacak veri tabanıyla yöntemin deprem, sel gibi afetlerin ardından hayatını kaybedenlerin ya da bilincini yitirenlerin kimliğinin belirlenmesinde kullanılabileceğini, suçluların tespitinde de faydalı olacağını bildirdi. Hastaneye getirilen acil bir hastanın daha önceden geçirdiği hastalıklarının, uygulanan tedavilerin bu yöntemle kısa sürede öğrenilerek tedaviye hız kazandırılabileceğini söyleyen Çabuk, anne ve babanın belirlenmesinde de bu yöntemin kullanılabileceğini ifade etti. "Türkiye'ye genetik yapılarıyla oynanmış mısır ya da çeşitli bitkilerin hatta hayvanların gönderildiğini söyleyenler var. Biz projeyi biraz daha geliştirip bitki ve hayvanların da genetik bilgilerinden barkod oluşturmak istiyoruz. Öğrenciler, genetik bilgilerin şifrelenerek barkod haline getirilmesi işleminin yaklaşık 2.5 saat sürdüğünü ve 150-200 YTL'ye mal olduğunu belirterek, maliyetin düşürülebileceğini ifade ettiler. "Projede öğrencilerin getirdiği yenilik, şifrelenen DNA'nın barkod haline getirilmesidir. Kişilerin kendilerine özgü şifreleri barkodlanmış ve anahtarlık gibi taşınabilir hale getirilmiş.


Günlük yaşantımızda bir çok kuvvet çeşidi ile karşılaşmaktayız. Bu kuvvetlere sürtünme kuvveti, elektrostatik kuvvetler, manyetik kuvvetler gibi örnekler verilebilir. Tüm bu kuvvetler büyük boyutlarda yani makroskobik boyutlardaki cisimlerin birbirleri ile etkileşiminde gözlemlenmektedir. Örneğin yolda yürüdüğümüz zaman ayaklarımız ile yer arasındaki sürtünme kuvveti hareketimize yardımcı olur. Makroskobik boyutlarda yer alan kuvvetleri temel olarak iki gruba dahil edebiliriz. - Kütle çekim kuvveti - Elektromanyetik kuvvet Bu kuvvetlerin yanı sıra çok küçük boyutlarda yani mikroskobik dünyada yer alan kuvvetler de vardır. - Zayıf nükleer kuvvetler - Şiddetli nükleer kuvvetler Yani tüm dünyada dört temel kuvvet yer almaktadır. - Kütle çekim kuvveti - Elektromanyetik kuvvet - Zayıf nükleer kuvvetler - Şiddetli nükleer kuvvetler Issac Newton evrende yer alan tüm cisimlerin birbirlerini belirli ölçülerde çektiğini keşfetmiştir . Cisimlerin kütleleri nedeniyle aralarında oluşan bu çekim kuvvetine kütle çekim kuvveti adı verilmektedir.. Yukarıdaki şekilde yer alan m1 ve m2 kütleli cisimlerin birbirinden r uzaklığında oldukları durumu düşünelim. Bu durumda cisimler arasında oluşan kütle çekim kuvveti aşağıdaki formül ile bulunur. Burada G kütle çekim sabiti olup değeri 'dir. Kütle çekim kuvvetleri doğada bulunan en zayıf kuvvet çeşididir. Yerçekimi kuvveti bir kütle çekim kuvvetidir. Cisimler arasında sahip oldukları elektrik yükleri nedeniyle bir kuvvet oluşur. Bu kuvvete elektromanyetik kuvvet denir. Eğer bu cisimler aynı tür yükle yüklenmişler ise aralarındaki bu kuvvet itme kuvveti şeklinde olur. Farklı türden yüklü cisimler arasında ise çekme kuvveti olarak kendini gösterir. Elektromanyetik kuvvet Coulomb kanunu ile verilen bir bağıntı yardımı ile hesaplanır. Birbirinden d uzaklığı kadar ayrı olan q1 ve q2 yüklü cisimler arasında oluşan kuvvetin büyüklüğü aşağıdaki formül ile hesaplanabilir. k : Ortamın cinsine ve kullanılan birim sistemine bağlı olarak değişen Coulomb sabiti. Aynı türde yüklü cisimler arasında oluşan kuvvet aşağıdaki şekilde gösterilebilir. Zayıf nükleer kuvvetler atomik boyutlarda söz konusu olan bir kuvvettir. Bu kuvvet atomların kararsızlığından sorumlu kuvvetlerdir. Bu kuvvetler nükleer bozunmalarda görülmektedir. Şiddetli kuvvetler yine zayıf nükleer kuvvetlerde de olduğu gibi çok küçük boyutlarda rastladığımız kuvvettir. Bu kuvvetler atom çekirdeğinde yer alan proton ve nötronların bir arada durmasını sağlarlar. Şiddetli nükleer kuvvetler temel kuvvetlerden en şiddetli olanıdır. Fakat bu kuvvetler çok çok kısa mesafelerde etkisini gösterebilirler. Abi çok güzel çok tavsiye ediyorum.


Elektronik,fizik biliminin altında yer alan,ancak çok geniş boyutlara varan bir bilgi bütünüyle insanlığın hizmetinde olan bir bilim dalıdır.Elektronik daha çok teknolojik hizmetler bütünü olarak ele alınsa da ben büyük bir bilim dalı diyorum. Elektroniğin alt bölümlerinde endüstriyel elektronik,dijital elektronik,temel elektronik gibi bölümleri görebiliriz.Bu alt bölümlerde kendi içerisinde alt bölümlere ayrılmaktadır.Yani anlayacağınız;evde kullandığımız elektronik eşyalardan,hastanelerde kullanılan elektronik eşyalara kadar bütün elektronik eşyaları ele aldığımızda,büyük bir bilgi yumağının var olduğunu görürüz.Sadece tıp elektroniği bile kendi içerisinde yüzlerce alt bölüme ayrılmakta,bu elektroniği yürüten insan sayısıda ona göre çeşit kazanmaktadır. Elektronik eşyaların neredeyse tamamında kumanda sistemleri kullanılmaktadır.Evde kullandığımız televizyondan,fabrikalardaki otomasyon sistemlerine kadar bütün elektronik sistemleri kumandalar ile yürütülmektedir.Kumanda sistemleri adlı yazımda konu ile ilgili geniş açıklamamı bulacaksınız;ama ben yinede kısaca değinmeden edinmeyeceğim...Kumanda sistemleri bir verici ve bir alıcı sistemi ile oluşturulmaktadır.Bunların giriş kısmına ise transduser adı verilen ve ses yada ışık yada ne ile kumanda edilmek isteniyorsa ona uygun olarak kullanılan elektronik devre elemanları takılmaktadır. Şu an teknoloji öyle bir boyuta gelmiştir ki;artık verici transduseri kullanılmamakta,bunun yerine insanın özelliklerinden faydalanılmaktadır.İnsanın parmak izinden,sesinden,göz renginden yada kokusundan faydalanılarak devreler çalıştırılmakta ve insanların rahat yaşamaları sağlanmaktadır.Her insanın kendine has özellikleri vardır,öyleki insanların sıcaklık dereceleri bile kendilerine hastır.İşte,vericiler kullanılmayıp, insanların bu kendilerine has özellikleri sayesinde yerinden kalkmadan lambaları yakmakta,televizyon kanallarını değiştirmekte...Tabi ki alıcı yapılırken hangi insan için yapılıyorsa,ona has frekansta yapılmakta ve sadece o insanın istediği şekilde kumanda edilmektedir.