Bilim adamları, diğer kıta plakalarından daha ince olan Hint plakasının, 50 milyon yıl önce Himalayalar ve Tibet'in oluşmasına yol açan Avrupa-Asya plakasına çarpmasında, hızının da diğer plakalara göre daha yüksek olduğunu tespit ettiler. Hindistan'ın Haydarabad kentindeki Ulusal Jeofizik Araştırmaları Enstitüsü ile Alman araştırmacıların ortak çalışmasında, Afrika, Antarktika, Avustralya ve Hindistan arasında 140 milyon yıl önce bulunan eski Gondwana süper kıtasından kopan Hint plakasının Avrupa-Asya plakasına yılda 18 ila 20 cm hızla yol aldığı belirlendi. Hint enstitüsünden Prakash Kumar'ın hesaplamalarına göre, Hint plakasının hızı, yılda 2 ila 4 cm ilerleyen Avustralya ve Afrika plakalarına oranla 5 ila 10 kat yüksekti. Almanya'nın Potsdam kentindeki araştırma merkezi GeoForschungsZentrum'dan Rainer Kind de Bu çarpışma sayesinde, 8844 metre yüksekliğindeki Everest'in bulunduğu Dünya'nın en büyük dağ zinciri Himalayalar oluştu dedi. Bilim adamları, Hint plakasının Yerküre'nin mantosundan gelen aşırı sıcak kayaların yükselmesinin etkisiyle kalınlığını 250 kilometreden 100 kilometreye düşürerek, hızını artırmış olabileceğini düşünüyorlar.


Maryland Üniversitesi'nde bulunan bilim insanları nano ölçekte hızlı şarj olabilen bir pil geliştirdi. Bu pil, normal bir pilin tüm bileşenlerini içerirken gelecek adına enerji depolama için bir devrim olabileceği düşünülüyor. Bilim insanlarınca yapılan açıklamada yeni pilin seramik yaprak üzerine ufak bir delik içerisinde elektrolit tutularak, elektrotlar arasında elektrik yükü taşıyabilecek sisteme sahip olduğu söylendi. Henüz test aşamasında olan bir ürün olsa da oldukça iyi performans sergileyen bu ürün Chanyuan Liu tarafından yapılan açıklamaya göre küçük boyutları dışında yalnızca 12 dakika içerisinde şarj olabiliyor. Üstelik günümüzde teknolojinin gelişmiş olmasına rağmen pillerde yaşanan şarj sorununun bu üründe aşıldığı ve pilin binlerce kez şarj olabildiği söyleniyor. Maryland Üniversitesi'nde bu çalışmada görev alan Prof. Gary Rubloff ve Prof. Sang Bok Lee ile birlikte yedi doktora öğrencisinde projeye katılım gösterdiği öğrenildi. Posta pulu büyüklüğünde olan nanoporlar, binlerce paket halinde ince piller oluşturabiliyor. Üstelik sahip olduğu benzersiz tasarım ile oldukça verimli olan bu pil bu teknolojide yeni bir dönemi başlatabilir. Tekrarlamak gerekirse proje ve oluşturulan ürün test aşamasında olsa da oldukça başarılı diyebiliriz. Araştırmacılar ise geliştirdikleri bu pil ile sınırlı kalmayıp 10 kat daha güçlü olan yeni bir tasarım üzerinde çalışıyor. Başarılı olması ve Pazar değerinin yeterince açık olması durumunda büyük çaplı üretime geçilebileceği düşünülüyor.


Atom parçacığının yönünü ve hızını 43 saniye önceden gören bir model geliştiren Hollandalı fizikçi, kaderin varlığını bilimsel olarak ispatladığını savunarak bilim dünyasını sarstı. İşte bu ve benzeri sorular, modern insanın varoluşundan bu yana gündeme geliyor. Din adamları, siyaset bilimciler ve davranış uzmanları; yüzyıllardır "insanın davranışlarını kader mi yoksa, özgür iradenin mi belirlediğini" tartışıyor. Semavi dinler elbette kader kavramının varlığına işaret edip evrendeki tüm varlıkların kontrolünün Tanrı'ya ait olduğunu vurguluyor. Bilim dünyası ise somut olarak ispatlanamadığı için kadere şüpheyle yaklaşıyor. Örneğin 1926'da kuantum fizikçisi Werner Heisenberg belirsizlik ilkesini ortaya atarak, "Evrendeki bir atomun yerini ve hareketliliğini aynı anda bilmek imkansızdır" dedi. Bu özetle şu anlama geliyordu; "Eğer aynı anda bir atomun konumu ve hareketleri ölçülemiyorsa, bu atomun gelecekte nerede olacağı ve nasıl hareket edeceği bilinemez." Yani Heisenberg'e göre atomlardan oluşan kainattaki nesnelerin hareketleri önceden belli değilse, o zaman kader kavramı da bilimsel verilerle açıklanamaz. Ancak Nobel ödüllü Gerard Hooft'un geçtiğimiz günlerde sonuçlandırdığı 10 yıllık araştırma, kader kavramına karşı çıkan bilim adamlarının dayanak gösterdiği teoriyi çürüttü. New Scientist dergisine kapak olan araştırma kapsamında Professor Gerard t Hooft, "Bir parçacığın nerede ve ne hızla hareket ettiğini" aynı anda tespit etme olanağı sağlayan bir model geliştirdi. Hooft, bir atomun 43 saniye sonra nasıl hareket edeceğini önceden bilme kapasitesine ulaştı. Kochen konuyu daha basit terimlerle anlatarak, "Önünüze bir dilim çikolatalı, bir dilim çilekli kek getirildiğini düşünün. Çikolatalı keki yemeye başladığınızda, bunun kendi seçiminiz olduğunu düşünüyorsunuz. Oysa ki çikolatalıyı yiyeceğiniz zaten belliydi. Biz özgür olduğumuz düşünüyoruz. Eğer Hooft'un modeli hatalı değilse özgürlüğümüz sınırlı bir ilüzyondan ibaret olabilir" dedi. Princeton Üniversitesi'nin felsefe uzmanı Hans Halvorson ise "Ne olursa olsun, kader ve özgür iradeyi sadece fizikle açıklamaya kalkmak doğru olmayabilir. Özgür irade konusunda fiziğin de cevap veremeyeceği sorular var" diyerek konunun zamana bırakılması gerektiğine işaret etti.


Holografik alanda yapılan çalışmalar sayesinde gelecekte 1 terabyte'lık veri içeren diskler mümkün olacak. Bir sunucu dolusu veri, 1 Gbps hızında tek bir optik diske yazılabilecek. Holographic Versatile Disc Alliance adlı konsorsiyumun çalışmalarını yaptığı HVD'ler 200'den fazla DVD içeriğini bir diske sığdırabilecek. Böylece, onlarca filmden oluşan film kolleksiyonları tek diske girecek. Uzmanlara göre HVD, henüz piyasaya çıkmamış olan Blu-ray veya HD DVD'nin yerini alacak. Sony'nin geliştirdiği Blu-ray 50 GB'ye kadar veri depolayabilirken, piyasadaki DVD'ler 4.7 GB veri alıyor. Konsorsiyum ilk etapta daha düşük verileme kapasitesine sahip diskleri üretmeyi planlıyor. İlk aşamada 100 GB'lik ve 200 GB'lik kayıt yapılabilen diskleri üretecek. Konu veri depolama ve eğlenceye gelince Japonya, diğer ülkelerden daha şanslı bir pazar. Japon şirketleri yeni ürünlerini ilk önce son derece hareketli bir pazar olan Japonya'da satışa çıkarıyor. Sony geçen yıl 1 terabyte hacminde veri depolayabilen bir ev sunucusunu piyasaya çıkarmıştı. Televizyona bağlanan cihaz 6 ayrı kanaldaki tüm programları 6 gün boyunca kaydedebiliyor.


Gelecek planlarına Ay ve Mars'a insan gönderilmesini alan NASA, gökyüzünün emektar teleskobu Hubble'ı tamir edemeyecek. Başkan Bush'un artırdığı kurum bütçesi Hubble'ı kurtarmaya yetmiyor. NASA'nın öngörülen 16.45 milyar dolarlık bütçesindeki 93 milyon dolarlık artış Hubble'ın güvenli bir şekilde Dünya'ya dönmesine aktarılacak. Uzaya gönderilecek 75 milyon dolar değerindeki kamikaze robot, Hubble'ı yörüngesinden çıkararak okyanusa inmesini sağlayacak. Hubble'ın kurtarılmasına yönelik ortaya atılan robot tamirici önerileri ise, 'kaynak yetersizliği' gerekçesiyle geri çevrildi. Başkan Bush'un danışmanları Hubble'ın tamirini uzay teleskobunun miyadını doldurduğu gerekçesiyle reddediyor. Hubble'ın kurtarılmasını savunan bilim adamları ise, tamiratın uzay teleskobunun görevini bir süre daha sürdürmesini sağlayacağını vurguluyor. Hubble'ın okyanusa indirilmesi kararı astronomi dünyasında ciddi bir tepkiyle karşılaşacak. NASA'nın yeni bütçesinde 9.6 milyar dolar bilim araştırmalarına, 6.7 milyar dolar teknik donanıma, ve 1.85 milyar dolar da Uluslararası Uzay İstasyonu'na ayrılacak. NASA'nın takvimden çıkarılan projeleri arasında Jüpiter'in uydularına gönderilecek JIMO uzay aracı da bulunuyor. JIMO Jüpiter'in uydularına giderek, bunlara teker teker uzay robotları bırakacaktı. JIMO projesi, Cassini'nin Titan'a bıraktığı Huygens'in daha gelişmiş modellerinin tüm Jüpiter uydularına indirilmesini öngörüyordu. Nükleer enerji ile çalışması planlanan JIMO, 2015'te fırlatılacaktı. Başkan Bush, NASA'nın 2020 yılına kadar Mars ve Ay'a insanlı uçuşlar yapmasını öngörüyor. Bilim dünyasının uzun süre lobi faaliyeti yürütmesine karşın kurtaramadığı Hubble'ın yerini, 2013'te çok daha gelişmiş uzay teleskobu alacak.


Tarihin eski dönemlerinden günümüze kadar gökyüzündeki bilinmezi keşfetme isteği her zaman insanoğlunun merakı olmuştur. 17. yüzyıl başlarından İtalyan fizikçi ve astronom Galileo bir teleskop kullanarak gökyüzünü bilimsel olarak inceleyen ilk kişidir. Gelişen teknoloji daha büyük ve daha etkin teleskoplar yapılmış ve buna bağlı olarak gökyüzüyle ilgili elde edilen bilgiler artmaya başlamıştır. Gitgide boyutları büyüyen teleskoplar dünyanın atmosferinden dolayı bazı sınırlamalarla karşılaştı. Yeryüzünde bulunan bir teleskop ile yıldızları gözlemlemekteki temel sorun, yıldızlardan yayılan ışığın dünyanın atmosferinden geçmek zorunda olmasıdır. Bulutlar, su buharı, toz, sıcak-soğuk hava akımları görüntünün bulanık olmasına neden olur. Gece gökyüzüne baktığımızda yıldızların titrer gibi gözükmesi bu sebeptendir. 1946 yılında astrofizikçi Dr. Lyman Spitzer (1914-1997) daha net görüntüler elde etmek için uzaya bir teleskop yerleştirme fikrini ileri sürdü. O yıllarda uzaya daha roket bile gönderilmediği göz önüne alınırsa,bu fikir teknik olarak oldukça mantık dışıydı. Astronomlar uzun yıllar bu düşüncenin hayali ile yaşadılar. Atmosferin üzerinde bulunan bir noktada yer alan bir teleskop yıldızların, galaksilerin ve uzayda yer alan diğer nesnelerin ışığını atmosferde soğurulmadan ya da herhangi bir etkiye maruz kalmadan önce gözleyebilirdi. Bu nedenle bu tip bir teleskoptan elde edilecek bir görüntü, yeryüzünde bulunan en büyük teleskoptan bile çok daha belirgin olacaktı. Bu düşüncenin hayal olmaktan çıkıp gerçeğe dönüştürülme çabaları 1970'li yıllarda Avrupa Uzay Ajansı ve Ulusal Havacılık ve Uzay Kurulu'nun ortak çalışması ile başlamış oldu. Uzun çalışmalar sonucunda 24 Nisan 1990 yılında beş astronotun yer aldığı uzay mekiği Discovery , bu teleskopun dünya yüzeyinden yaklaşık 600km yukarısındaki yörüngesine oturmasını sağladı. Ünlü astronom Edwin Powell Hubble'ın anısına bu teleskopa Hubble Uzay Teleskopu adı verilmiştir. Galaksilerin, yıldızların gezegenlerin ve yaşamlarının gizemlerini çözmek. Edwin Hubble, evrende bizim galaksimizin dışında başka galaksilerin de olduğunu belirleyen ve evrenin sabit bir oranda genişlediğini gözlemleyen kişidir. Ayrıca Hubble, galaksileri uzunluklarına, şekillerine ve parlaklıklarına göre sınıflandırmak istedi ve bu girişimi sonucunda galaksiler tarafından yayılan ışık dalgalarındaki kırmızıya doğru kaymayı gözleyerek galaksilerin bizim galaksimizden sabit bir oranda uzaklaştıklarını gördü. Galaksimize daha uzakta olan galaksiler daha hızlı uzaklaşıyorlardı. Yani evren genişliyordu! Hubble sabiti evrenin yaşı ve boyutunun belirlenmesi açısından önemli bir sabittir. Hubble sabiti, Hubble Yasası olarak bilinen V=H0 R denkleminden elde edilir. Bu yaklaşımın kesin olarak doğru olduğunu söylemek yanlış olur. Çünkü evrende bulunan nesnelerin varlığı genişlemeyi yavaşlatır. Fakat bu yavaşlama küçüktür ve göz ardı edilebilir. Hubble sabitinin değeri ilk olarak Edwin Hubble tarafından 500km/s.Mpr olarak belirlendi. Son 30 yılda iki büyük inceleme grubundan biri bu sabiti 50km/s.Mpr , diğeri 100km/s.Mpr olarak belirledi. Yapımı 8 yılda tamamlanan Hubble Uzay Teleskopu beş bilimsel aygıta, 400000 den fazla parçaya ve 26000 milden daha uzun elektrik kablosuna sahiptir. Uzunluğu 13,2m, genişliği 4,2m, ağırlığı 12 ton, yörüngesi yeryüzünden 612km yukarıda, yörünge periyodu 97dk, yörünge hızı 28000km/saat, maliyeti 2,2 milyar dolar ve kullanım ömrü yaklaşık 20 yıldır. Yeryüzündeki bir teleskoptan 50 kat daha duyarlı ve 10 kat daha fazla ayırma gücündedir. Her ne kadar elde ettiği veriler ve görüntüler ile bizi oldukça aydınlatmış olsa da Hubble Uzay Teleskopu'nun da belli sınırları vardır ve her şeyi gözetleyemez. Örneğin güneşi gözetleyemez çünkü şiddetli ısı ve ışık duyarlı aygıtlarına zarar verir. Bu nedenle her zaman güneşten uzak olmalıdır. Merkür ve Venüs'ü de gözleyemez çünkü bu gezegenler güneşe çok yakındır. Çok parlak yıldızları da gözleyemez. Hubble'ın görevi gelecek bir gün sona erecek. Gelecek Nesil Uzay Teleskopu şu anda tasarım aşamasında ve 2008 yılının başlarında üretimi bitmiş olacak.


NASA Başkanı Mike Griffin'in kararı dünya çapında astronomlara güzel bir yılbaşı hediyesi oldu. Daha önce NASA, halen bilim dünyasının en önemli teleskobu olan Huble'ı 2013'te kaldıracağını açıklamıştı. Ancak Griffin, Hubble'ın tamir edilerek bilime hizmet etmesinden yana tavır aldı. Böylece NASA, Mayıs 2008'te Discovery uzay mekiğini Hubble'a gönderecek ve astronotlar bir uzay yürüyüşü yaparak, teleskobu tamir edecek. Tamirin maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar olacak. Önceki NASA Başkanı Sean O'Keefe, Columbia faciasından dolayı Hubble'e yapılacak insanlı uçuşu askıya almıştı. Ancak Griffin, farklı bir duruş sergiledi ve Hubble'a insanlı uçuş yapılarak teleskobun uzay yürüyüşüyle tamir edilmesine yeşil ışık yaktı. NASA, Dünya'dan 450 km yükseklikte yörüngede bulunan Uluslararası Uzay İstasyonu'na 14 insanlı uçuş daha yapacak. Hubble uçuşu NASA'nın 15'inci mekik görevi olacak. Hubble'a giden astronotlar teleskoba iki yeni kamera ekleyecek, eskiyen bataryaları değiştirecek, yeni sensörler ve evrenin oluşmunu inceleyecek bir tayfölçer monte edecek. Griffin, Hubble'da uzay yürüyüşünü yapacak astronotları da açıkladı; Scott Altman, John Grunsfeld ve Michael Massimino. Astronotlar Greg Johnson, Andrew Feustel, Mike Good ve Megan McArthur ise mekikte bekleyecek. Tamir sayesinde Hubble'ın ömrü en az 2013'e kadar uzatılacak, NASA aynı yıl çok daha gelişmiş bir gözlem aracı olan James Webb Uzay Teleskobu'nu yörüngeye oturtacak. Hubble Uzay Teleskobu adını, Big Bang fikrini ilk ortaya atan astronom Edwin Hubble'dan alıyor. |Edwin Hublble (1889-1953), Samanyolu'nun ötesindeki galaksileri gözlemleyerek, Doppler etkisinin evrenin genişlemesini sağladığını savunan ilk astronom olmuştu. Hubble Uzay Teleskobu, 1990 yılında yörüngeye oturtulduğundan bu yana evrenin en güzel fotoğraflarını çekmiş, süpernovalar ve galaksilerle ilgili bilgiler edinmiş, uzayla ilgili bilgi dağarcığının gelişmesine katkısı olmuştu. Hubble, evrenin 12 milyar yıl önceki halini gözlemlemiş, kara delikler keşfetmiş, evrenin genişlediğine dair kanıtlar elde etmişti. Teleskop, ayrıca evrenin büyük bölümünü oluşturduğu düşünülen 'kara maddenin' varlığını teyit etmişti. Hubble, Samanyolu Galaksisi'nde güneş sistemlerinin oluşum sürecinin devam ettiğini gözler önüne serdi. Hubble'ın kontrolünü ABD'nin Maryland eyaletindeki Goddard Uzay Üssü yürütüyor.


IBM'nin kablo yerine ışık kullanarak veri taşıyan yeni teknolojisiyle, 5 bin video dosyasının 1 ampulün tükettiği enerji kullanılarak 1 saniye içinde transfer edilebileceği bildirildi. IBM'den yapılan yazılı açıklamada, henüz prototip aşamasında olan yeni teknolojinin, çok büyük hacimli dosyaların saniyeler içerisinde transfer edilebilmesinin yolunu açtığı belirtildi. Araştırmayı yöneten ekibin lideri Clint Schow, ürettikleri prototip yonganın, sadece özel laboratuvar koşullarında çalışan bir teori olmadığını ve 2 yıl içerisinde pazara çıkabilecek düzeyde bulunduğunu aktardı. Açıklamada, yeni teknolojinin, 100 watlık standart bir ampulün tükettiği enerjiyle 8 terabyte'lık bilginin, yani yaklaşık 5 bin adet yüksek çözünürlüklü video dosyasının 1 saniye içinde transfer edilebilmesini sağladığı kaydedildi. "Doktorlar, hastalarının röntgen, MR ve tomografi gibi dijital tıbbi görüntülerini birbirleriyle anında paylaşabilecek. Işıkla çalışan küçük mikroçipler, tüketici elektroniği alanında, örneğin cep telefonlarının yüksek çözünürlüklü tam bir film dosyasını başka herhangi bir cihaza gerek duymadan birbirleri arasında aktarabilmesini sağlayacak.


Batı dillerinde adı Alhazen olarak geçer. Arap fizikçi, matematikçi ve filozof. 965 Basra'da doğdu, 1038 ve 1040 arasında Kahire'de öldü. Tahsile Basra'da başladı. Zamanının yüksek din ve fen ilimlerini de burada öğrendi. Tahsilinin bir kısmını tamamladıktan sonra, Bağdat'a giderek bilhassa; matematik, fizik, mühendislik, astronomi, metalurji gibi fen ilimlerini öğrenip, şöhrete kavuştu. Öğrendiklerini uygulama safhasına koymak için çok gayret gösterdi. Birçok önemli neticeler ve başarılar elde etti. O zaman cehlin içinde bulunan ve karanlık günler yaşayan Avrupa ile diğer yerlere İslam alemindeki ilim, kültür ve parlak medeniyet ışıklarını sunan binlerce alimden biri de İbn-i Heysem oldu. İbn-i Heysem'in başarıları diğer memleketlerde duyulunca, Mısır'da hüküm süren Şii-Fatimi Devleti hükümdarlarından El-Hakim kendisini Mısır'a davet etti. İbn-i Heysem, Mısır'a gitmeden önce, Nil Nehri ile ilgili bir sulama projesi ve bazı teknik çalışmalarda bulunmuş, Nil nehrinden nasıl istifade edilebileceğini araştırmıştı. Projesini Fatimi Sultanı El-Hakim'e açıklayınca, sultan projenin gerçekleştirilmesi için ona her türlü yardımı yapacağını bildirdi. İbn-i Heysem, Nil Nehri boyunca ilmi ve teknik incelemelerde bulundu. Yaptığı projelerin başarılı bir şekilde uygulanmasının o günkü şartlarda mümkün olmadığını görünce, hükümdardan af diledi. İbn-i Heysem, El-Hakim'in kendisi hakkında kanaatlerinin değişmesinden korkarak, gözden ırak bir yere çekilip hükümdardan uzak durmaya karar verdi. Gizlice ilmi çalışmalarını sürdürerek birçok eser yazdı. İlim tarihçilerine göre, İbn-i Heysem'in hayatının bu dönemi en verimli ve başarılı devri olmuştur. İbn-i Heysem, Biruni ve İbn-i Sina ile çağdaştı. İbn-i Heysem, çağının bütün ilimlerinde otoriteydi. Fevkalade keskin bir görüş, anlayış, muhakeme ve zekaya sahipti. Aristo ve Batlemyüs'ün eserlerini inceleyerek hatalarını gösterdi. Bunları özetleyerek Arapçaya tercüme etti. Ayrıca tıp ilminde de derinleşti. Geometriyi mantığa uyguladı. Euclid ve Apollonius'un geometrik ve sayısal metodlarını geliştirdi ve pratik uygulama alanlarını işaret etti. Geometri ve matematiğin inşaatçılık alanında uygulanmasında katkıda bulundu. Eski medeniyetlerden intikal eden matematik, geometri ve astronomiyi tedkik ederek ilmi tenkitlerini ortaya koydu ve bu sahalarda kendi nazariyelerini geliştirerek ilim alemine sundu. Mesela; Aristo ve Batlemyüs'e ait olan dünyanın, kainatın merkezi olduğu şeklindeki görüşleri üzerindeki şüphe ve tereddütlerini ifade etti. Dünya merkezli bir kainat sisteminin kesin olmayacağını, uzayda daha başka sistemlerin de bulunabileceğini ve güneş sisteminin mevcut olduğunu söyledi. Nitekim İbn-i Heysem'den yüzlerce sene sonra önce, İbn-i Şatır ve Batruci sonra Newton ve Kepler, Güneş sistemi nazariyesini kabullenmişler ve yer kürenin bu sistem içinde bulunduğunu söylemişlerdir. İbn-i Heysem, optikte gölgenin nasıl meydana geldiğine dair bir teori ortaya attı. Fotoğrafın ilk modelini ve karanlık odayı ilk defa o denedi. Gökkuşağının nasıl teşekkül ettiğini ve bunda renklerin meydana gelişini gayet güzel bir şekilde izah etti. Billur küre şeklindeki küçük su taneciklerinden güneş ışığının kırılıp yansıma prensiplerini açıkladı. Özellikle ışığın yansıması konusunda fizik ve optiğe getirdiği yenilikler, altı asır boyunca dünya bilim çevrelerini etkilemiştir. İlmi incelemeler sonucu gözün görme olayını açıkladı. Euclid ve Batlemyüs'ten beri herkes görme işini, gözden çıkan ışınların eşyaya ulaşarak, gözün eşyayı algılaması olarak biliyordu. İbn-i Heysem, ilk defa, bunun ilmi olmayıp, yanlış olduğunu savundu ve doğru olan kendi teorisini ortaya koydu. İbn-i Heysem'e göre görme, eşyadan yansıyan ışınların göze gelmesi ve gözün arka odak noktasında birleşmesi üzerine gözün eşyayı görmesidir. Özellikle ışığın yansıması konusunda optiğe getirdiği yenilikler, batı bilim dünyasında Alhazen problemi diye meşhur olmuştur. İbn-i Heysem, ayrıca ışığın şeffaf cisimlerden geçmesi sırasında meydana gelen yansımayı da incelemiştir. İbn-i Heysem bir müddet yer küreyi kuşatan atmosfer tabakasını da inceledi. Atmosfer kalınlığını hesaplamaya çalıştı. Güneş ve Ay'ın ufka yakınken daha büyük görünmelerinde atmosferin tesiri olduğunu fark etti. Yaptığı rasatlarla astronomik tan'ın, güneş ufkun tam 19 derece altındayken başladığını veya bittiğini ve güneş ışınlarının bize atmosferik bir kırılma ve dağılma ile ulaştığını açıkladı. Sabahleyin tam karanlıktan aydınlığa geçişin başladığı bu astronomik tan'a fecr-i sadık denir. İbn-i Heysem, bu anda güneşin irtifasını -19 olarak hesaplamıştır. Akşam güneş battıktan sonra ufukta sabah vaktindeki gibi bir hadise meydana gelir. Şafak denen kızıllık, turuncu, sarı ve beyaz renklerden sonra yine aynı astronomik tan anında siyahlık çöker. Atmosferin ağırlığı ve yoğunluğu ile bunların maddelerin ağırlığına tesir etmesi arasındaki münasebeti tahlil etti. Havanın yoğunluğunun ışığın kırılması ile doğru orantılı olduğunu ve hava yoğunluğunun yükseklik ile değiştiğini keşfetti. İbn-i Heysem'in yüzü aşkın eserlerinin en meşhur ve geniş muhtevalı olanı Kitab-ül-Menazir'dir. Eser, yedi bölümden meydana gelmiştir. Işınların çeşitli şeffaf cisimlerden geçişi, ışık demetlerinin doğrusal yayılışı, şeffaf cisimlerin içindeki katı cisimlere tesadüf eden ışık hüzmelerinin yani demetlerinin kırılıp yansımaları, kırılma olayının incelenmesi ve nasıl meydana geldiği, bundan meydana gelen hatalı görüntüler veya yanlış görme olayları anlatılmaktadır. İbn-i Heysem'in bu meşhur eseri, ortaçağda beş defa Latinceye çevrilmiş olup, bütün Avrupa üniversite ve ilim merkezlerinde tanınan tek müracaat eseri durumundaydı. Eser, 1572 senesinde Risner tarafından Opticae Thesaurus Alhazeni Arabis Libri ismiyle Latinceye çevrilerek İspanya'nın Bale şehrinde bastırılmıştır. Kemaleddin Farisi isimli bir Müslüman fen alimi bu eseri açıklayarak genişletmiş ve Tenkih-ül-Menazir adını vermiştir. Kitab-ül-Menazir, 1948 senesinde Kemaleddin Farisi'nin yaptığı şerhle beraber Hindistan'ın Haydarabad şehrinde basılmıştır. Kitab-ül-Cami' fi Usul-il-Hisab: Matematiğin esasları ve metodolojisi ile ilgili bu eserinde, matematik, geometri, cebir, geometrik analiz gibi temel konuları izah etmiş, örnek çözümler ortaya koymuştur. El-Muhtasar fi İlm-il-Hendese: Euclid geometrisinin tedkik ve tenkidine dairdir. Kitabun fihi Rüdud alel-Felasifet-il-Yunaniyye ve Ulema-il-Kelam: Eski Yunan filozoflarına ve onlara uyan bazı kelam alimlerine reddiye olarak yazılmıştır. Kitab-ül-Ezlal: Ay ve güneş tutulmaları hakkındadır. Risaletün fi Keyfiyet-ül-Ezlal: Gölgenin meydana gelmesi incelenmiştir. Eser, 1907 senesinde Almancaya çevrilerek bastırılmıştır. Kitabun fi İlm-il-Hendese vel-Hisab; Matematik-geometri ile ilgilidir. Makaletün fi İstihracı Semt-il-Kıble fi Cami-il-Meskuneti Bicedavilin: Bütün dünyanın o zamanki yerleşim merkezlerinde kıblenin nasıl bulunacağının hesaplanması ve bunların cetvelleri ile ilgilidir. Risaletün fi Şerhi İtticah-il-Kıble: Kıblenin bulunması hakkındadır. Kitabun fi Hayat-il-alem: Kainatın düzeni ve sistemi hakkındadır. Eser, İspanyolca, Latince ve İbraniceye çevrilmiştir. Risaletün amil-il-Ayni vel-İbsar: Gözün yapısı ve görme olayının incelenmesi hakkındadır. Bu eserlerinden başka, Mutezile fırkasına, mantıkçılara ve diğer fen ve ilim erbabına cevaben birçok reddiyeler ile kendisine sorulan fen sorularına verdiği cevapları bildiren risaleleri de vardır. İbn-i Heysem'in fizik, astronomi, güneş ve ay sistemleriyle ilgili o kadar çok eseri vardır ki, bunların bir kısmından bastırılarak hazırlanan kitaplar Hıristiyan ve Yahudi aleminde ders kitabı olarak okutulmuştur. Muhtelif ilim dallarında ortaya koyduğu terimler bugün hala kullanılmaktadır. Astronomideki modern başarıların kaynağı, İbn-i Heysem'in parlak görüş ve teorilerinden kaynaklanmaktadır. Apollo ile Ay'a inen ilk astronotlar, orada gördükleri muhteşem kraterlere önemli adlar verirken, bir tanesini de İbn-i Heysem olarak isimlendirdiler.


NASA'nın 3 aylığına Mars'a gönderdiği, ancak 43 aydır görev başında bulunan ikiz robotlar Spirit ve Opportunity, iki ayı aşkın süredir devam eden şiddetli toz fırtınalarını sağ salim atlattılar. ANKARA NASA yetkilileri, uzun süredir devam eden toz fırtınasının şiddetini yitirmesi ve havanın açmasının ardından çıkan hafif rüzgarın ikiz robotların güneş panellerindeki tozları temizlediğini ve bataryalarının tam güçle dolmasını sağladığını belirttiler. Birer golf aracı büyüklüğündeki Spirit ve Opportunity'nin üzerindeki kara bulutlar ve sürekli toz fırtınasının güneş ışınlarını engelemesinden ötürü, ikiz robotların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli enerji seviyesinin çok altına düşmelerinden endişe eden NASA mühendisleri, korktuklarının başlarına gelmediğini ve robotların çok dayanıklı olduğunu söylediler. Şiddetli toz fırtınalarından ötürü Opportunity'nin dev Victoria Krateri'ne inişini erteleyen mühendisler, parlak bir kaya tabakası bulunan ve atmosferi ile yüzeyi arasındaki etkileşimin milyonlarca yıl öncesine ait kanıtları bulunduğu tahmin edilen bu kratere inişi bugün başlatmayı öngörüyorlar. NASA yetkilileri, ancak, toz fırtınalarının Opportunity'nin bazı cihazlarına zarar vermiş olabileceğini, bunu 10 metreyi aşkın krater duvarına inişe başladıklarında görebileceklerini belirtiyorlar. Yeri dolayısıyla toz fırtınalarından ikizi Opportunity kadar etkilenmeyen Spirit adlı diğer robot ise adına Home Plate denilen ve lav ile su karışımı bir toprağın kanıtlarının yer aldığı kaya katmanından oluşan bölgede uzun süredir bulunuyor.


Tayland'ın başkenti Bangkok'ta, iklim değişikliğiyle mücadele yollarını görüşmek üzere biraraya gelen uzmanlar uzlaşmaya vardı. Raporla ilgili medyaya sızan bilgilere göre ülkeler, iklim değişimini önlemek için acilen önlem almaya davet edilecek. Ülkelerin, milli gelirlerinin sadece yüzde 2 3'ü kadar bir harcamayı karbon emisyonlarını azaltmak için gözden çıkarmaları halinde, küresel ısınmanın ortaya çıkardığı tehditlerin yaklaşık yüzde 30 oranında azalacağı vurgulanacak. Bütün delegelerin onayını alan raporda küresel ısınmayı kontrol altında tutmak için, yıllık karbondioksit gazının atmosfere salınmasında, 2050 yılına kadar yüzde 50 ile yüzde 85 arasında azalma sağlanmasının gerektiği vurgulandı. Alınacak önlemlerin maliyeti ise yüksek. Ancak yine de ekonomik büyümeye engel olacağı gerekçesiyle rapora karşı çıkan ülkeleri ikna edebilecek oranda. Rapora göre, ortalama sıcaklık artışının 2 derecede tutulabilmesinin maliyeti gayrisafi yurt içi hasılaların sadece yüzde 0.12'si. Dünya 2030 yılına kadar dünyanın toplam gelirinin yüzde 3'ünü, iklim değişikliği ile mücadeleye ayırmak zorunda. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Raporu'nun Dördüncü Değerlendirme Safhası'nda atılacak ortak adımları belirlemek üzere görüşmelerde bulunan ülke delegasyonları, Çin'in, bazı maddelerdeki muhalefetine rağmen, küresel ısınmayla mücadelede en etkin yolların tercih edilmesi konusunda fikir birliğine vardı. Yetkililer, 120'den fazla ülkeden gelen yaklaşık 2 bin uzmanın, sera etkisi yaratan gazların salınımını azaltmak ve küresel ısınma felaketinin durdurulması için derhal harekete geçilmesi, bunu sağlayacak teknoloji ile parasal yeterliliğe sahip olunduğu konusunda anlaştıklarını söyledi. Kabul edilen raporda, bioyakıt kullanımının biran önce benimsenmesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının sağlanması ve enerji kullanımında verimin artırılmasının, dünya genelindeki bir felaketi dizginleyebileceğine dikkat çekildi. Çin, karbondioksit salınımında önlem alınmasının, ekonomik büyümesini engelleyeceğini öne sürerek salınım hacmine bir sınır getirilmesine itiraz ediyordu. Uzmanlar, raporda yer alan ana maddelerde bir değişiklik yapılmadığını ve küresel ısınmayla mücadelede atılabilecek en önemli adımların kabul edildiğini söyledi.


İklim konferansında, Kyoto Protokolü'nün yerini alacak yeni anlaşma için müzakerelerin başlaması karara bağlandı. Ancak ABD'nin itirazları nedeniyle karbon gazı salımlarını azaltmak için bağlayıcı kısıtlamalar getirilmesi önerisinin benimsenemedi. Endonezya'nın Bali Adası'ndaki BM İklim Değişikliği Konferansı, çekişmeler, pazarlıklar ve maraton görüşmelerle geride kaldı. Çekişmelerin temelinde, ABD'nin karbon salımlarının azaltılması konusunda bağlayıcı taahhütler altına girmek istememesi yatıyordu. Washington, tüm baskılara rağmen geri adım atmadı ve Avrupa Birliği'nin, 2020'ye kadar karbon salımlarının yüzde 25 ila 40 oranında azaltılması yönündeki talebi, herhangi bir metne girmedi. Konferansta sağlanansa geçici bir uzlaşma oldu. O da ancak Washıngton'un son anda itirazlarını çekmesiyle sağlanabildi. Tarafların üzerinde uzlaştığı taslak metne göre, karbon salımlarının azaltılmasıyla ilgili olarak 2009'da tamamlanmak üzere müzakerelere başlanacak. Ancak metinde ABD'nin de talep ettiği gibi, karbon salımlarının azaltılmasına dair net hedeflerden bahsedilmiyor, yalnızca bu hedefleri destekleyen bilimsel araştırmalara atıfta bulunuyor. Bali'de benimsenen metin, süresi 2012'de dolacak Kyoto Protokolü'nün yerini alacak yeni anlaşma belgesinin oluşturulması için 2 yıllık bir müzakere sürecini başlatıyor. Süreç, 2009'da Kopenhag'da yapılacak bir konferansla sona erecek. Bali yol haritası, küresel ısınmaya yol açan gazların salımının azaltılması, temiz enerji kaynaklarının gelişmekte olan ülkelere transferi, ormanların korunması ve iklim değişikliklerine karşı yoksul ülkelere yardım edilmesi hedeflerini kapsıyor. BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon ise, 2 haftalık konferansta sağlanan ilerlemeden memnun olmadığını söyledi. Avrupa Birliği, 2020'ye kadar sera etkisi yaratan karbon salımlarının yüzde 25 ila 40 oranında azaltılmasını istiyor, ABD ise, sayısal kısıtlamalar getirilmesine karşı çıkıyor.


ABD'nin Maryland eyaletindeki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü astronomlarından Peter McCullough, bugüne kadar Güneş Sistemi dışında yaklaşık 200 gezegen tespit edildiğini, son bulunan ve XO-3b adı verilen gezegenin diğerlerine göre birçok yönden çok ilginç olduğunu söyledi. Honolulu'da yapılan Amerikan Astronomi Birliği'nin konferansında konuşan McCullough, Bu gezegen bir yıldıza bu kadar yakın yörüngede bulunan en büyük ve en yoğun gezegen dedi. McCullough, gezegenin yuvarlak değil de eliptik bir yörüngede bulunmasının da kendilerini şaşırttığını belirtti. Teksas'taki Rice Üniversitesi astronomlarından Christopher John Krull da XO-3b'nin kütlesinin bir gezegenle, bir kahverengi cüce arasında olduğunu, bunun da kafalarını karıştırdığını söyledi. Krull, kahverengi cüce olarak adlandırılan soğumuş yıldızların nasıl sınıflandırılacağı konusunda astronomların hala görüş birliğine varamadıklarını hatırlattı. Kahverengi cüceler, hidrojen ve helyumun birleşmesiyle termonükleer reaksiyon oluşmasını sağlayacak kadar yoğun olmayan yıldızlar olarak tanımlanıyor. Bu reaksiyonlar, bizimki gibi güneşlerin parlamasını sağlıyor. Güneş'in ancak yüzde 6'sı büyüklüğünde kütleye sahip kahverengi cücedeki püskürme, yıldızda magma faaliyeti ve manyetik alan bulunduğunu gösteriyor.


İranlı bilim adamlarınca 10 yıllık bir çalışma sonucunda yapıldığı bildirilen roket, İran'ın ilk uzay üssü olduğu belirtilen bir alandan fırlatıldı. Roketin fırlatılma anı devlet televizyonunundan da canlı olarak yayınlandı. TAHRAN İran, yerli yapımı ilk uzaya uydu gönderme sistemini başarıyla denedi. İran'ın yerli yapımı ilk uydusunu da uzaya taşıyacak sistemin nerede denendiğine ilişkin şu ana kadar açıklama yapılmadı. İran, Omid adlı ilk yerel araştırma uydusunu da Mart 2009'da yörüngesine yerleştirmeyi planlıyor. Ahmedinejad, teknoloji alanındaki gelişmeleri genellikle 1979 İslam devriminin yıl dönümünden önceki günlerde açıklıyor. Sağlık Bakanı Kamran Bakıri Lenkerani de dün, şeker hastalarının ayaklarında çıkan yaraların tedavisinde kullanılacak yeni bir bitkisel ilaç geliştirdiklerini açıklamıştı. İran, İslam devriminin 29. yıl dönümünü 11 Şubat'ta kutlayacak. Ahmedinejed, geçen yıl da devrimin yıl dönümünde İran halkına güzel bir haber vereceğini ifade etmiş ve kutlamalar sırasındaki konuşmasında AIDS'e çare bulduklarını söylemişti.


Enerji ile maddenin birbirlerine dönüşmesi E=mc2 eşitliğine göre olmaktadır. . Einstein'ın bulduğu bu formül bu yüzyılın başından beri bilinmektedir. Maddenin ışık enerjisi şekline geçişini çok iyi biliriz. Yıldızların parlaması, termonükleer bombanın patlaması vb. Amerikalı fizikçilerden oluşan bir ekip dünyada ilk defa bu olayın tersini, yani ışığın vakum içinde maddeye dönüşmesini kanıtladı. Bu buluş Stanford Doğrusal Parçacık Hızlandırıcı'sında yapıldı. Kuramsal fizikçi Breit ve Wheeler daha 1934'de iki foton çarpışınca bir elektron'la bir pozitron doğabileceğini ileri sürmüştü. Fakat, bu olayın gerçekleşebilmesi için bu iki fotonun enerjilerinin çok yüksek olması gerekir; örneğin sıradan lazer ışınlarının fotonları maddeye çevrilemez. Bu bakımdan çok ustaca bir deney hazırlanması gerekiyordu. Çok yüksek enerjili (46,6 GeV) bir elektron demetiyle çok odaklaşmış bir lazer ışını çarpıştırıldı. Elektronlarla çarpıştıktan sonra bazı lazer fotonları gittikleri yönün tam tersinde gitmeye başladılar ve bu sırada son derece büyük bir enerji kazandılar. Bu yüksek enerjili fotonlar, başlangıçtaki lazer fotonlarıyla çarpıştıklarında bir elektron-pozitron çifti oluşturdular. Enerji ile maddenin birbirlerine dönüşmesi E=mc2 eşitliğine göre olmaktadır. . Einstein'ın bulduğu bu formül bu yüzyılın başından beri bilinmektedir. Maddenin ışık enerjisi şekline geçişini çok iyi biliriz.


Ortamda ilerleyen bir ışık isini ,ikinci ortamın sınırına gelince eğer bu ortamın içinden geçemiyorsa, ortam yüzeyine geldiği açıyla ayni açıyı yaparak çarptığı ortamdan uzaklaşmaya baslar..Buna yansıma denir.. Eğer ısınımız pürüzsüz ,diğer bir deyişle ayna gibi bir yüzeyden yansıyorsa buna vereceğimiz isim düzgün yansımadır...düzgün yansımada paralel gelen ışık ısınları yine paralel olarak yüzeyden ayrılır.. Eğer yüzeyimiz söylediğimiz gibi düzgün değil ise cisim bu gelen ışıkları düzensiz olarak saçar,buna da dağınık yansıma denir. Peki yüzeyimizin düz pürüzlü olduğunu söylerken neye göre karar veririz? Cevap olarak ışığımızın dalga boyunu referans alabiliriz..Eğer yüzey değişimlerimiz ışığın dalga boyuna göre küçük farklılıklar gösteriyorsa yüzeyimiz düzgün bir yüzey gibi davranacaktır. Tam yansıma: Bu olayda yansıtıcı yüzey kırılma indisi farkından kaynaklanmaktadır. Eğer ışığımız yoğun bir ortamdan daha az yoğun bir ortama yönelirse hele bi de kiritik açıdan daha büyük bir açıyla geliyorsa ikinci ortama girmek, yerine yüzeylerin arasında bir ayna varmış gibi geri yansır bu olaya da tam yansıma denir.


Bir top ya da taş bize çarptığı zaman onun verdiği itmeyi duyarız. Küçük gaz moleküllerinin kabın duvarına ya da derimize çarpmaları gaz basıncını oluşturur. Bir aynaya çarpan ışık tanecikleri, aynı şekilde bir ışık basıncı doğurur mu? Işığın tanecik teorisi böyle bir ışık basıncı meydana geleceğini düşündürmektedir. Ne yazık ki, tanecik modeli, belli bir ışık tanecikleri selinin ne kadar basınç yaratacağını söylememize yetecek kadar ayrıntılı değildir. Bu kadar derin bilgimiz olmamasına karşın bir ışık demetinin eğer varsa, yaratacağı basıncın çok küçük olması gerektiğini kestirebiliriz. Bir elektrik düğmesini çevirip parlak bir lambayı yakmakla bir tüyü bile yerinden oynatmayız. Yirminci yüzyıl başına kadar gayet duyar araçlarla yapılan deneyler bile ışık basıncının varlığını gösteremedi. En sonunda, bu yüzyıl başında Rusya'da Peter Lebedev ve Amerika Birleşik Devletlerinde Nichols ve Hull bu basıncın varlığını gösterip değerini ölçmeyi başardılar. Bu basınç gayet küçüktür; fakat bütün ışık basınçları her zaman bu kadar küçük değildir. Bu basıncın aydınlanma şiddetiyle artacağı tane teorisinden kestirilmiş ve bu kestirme deneylerle doğrulanmıştır. Örneğin; Güneşin yüzünde ışık basıncı, güneş ışınlarının yeryüzündeki basıncından yüzlerce defa büyüktür. Işık basıncı bazı yıldızların yüzünde de son derece büyük değerler almaktadır. Bir top ya da taş bize çarptığı zaman onun verdiği itmeyi duyarız. Küçük gaz moleküllerinin kabın duvarına ya da derimize çarpmaları gaz basıncını oluşturur. Bir aynaya çarpan ışık tanecikleri, aynı şekilde bir ışık basıncı doğurur mu? Işığın tanecik teorisi böyle bir ışık basıncı meydana geleceğini düşündürmektedir. Ne yazık ki, tanecik modeli, belli bir ışık tanecikleri selinin ne kadar basınç yaratacağını söylememize yetecek kadar ayrıntılı değildir.


Galile, ışık hızını saptanması problemini formülleştirdi; ama çözmedi. Bir problemin formüllleştirilmesi, çoğu zaman, problemin yalnız bir matematik ya da deney ustalığı sorunu olan çözümünden daha önemlidir. Yeni sorular, yeni olanaklar ortaya koymak, eski problemlere yeni bir açıdan bakmak, yaratıcı hayalgücünü gerektirir ve bilimde gerçek ileremeye damgasını vurur. SIMPLICO: Günlük yaşantı, ışığın yayılmasının birdenbire olduğunu göstermektedir; çünkü çok uzağımızda ateşlenen bir topun önce alevini görürüz ve bu, hiç zaman almaz; oysa topun sesi ancak oldukça önemli bir zaman aralığından sonra kulağımıza ulaşır. SAGREDO: Evet ama Simplico, kimsenin yadırgamadığı bu yaşantıdan benim çıkarabildiğim tek şey, bize ulaşan sesin ışıktan daha yavaş yol aldığıdır; bu, bana ışığın gelişinin apansız olup olmadığını ya da son derece çabuk geliyorsa, yine de zaman alıp almadığını öğretmiyor. Salviati'nin önerdiği deney tekniği ile, yani Galile zamanında ışığın hızını, anlatılan şekilde ölçmek olanağı pek azdı. Süredurum İlkesi, enerjinin korunumu yasası, yalnızca önceden çok iyi bilenen deneyler üzerinde yeni ve özgün bir biçimde düşünmekle bulunmuştur. Galilei'nin, yaptığı deneyin tek kişi ile daha kolay ve eksiksiz yapılabileceğini görmemiş olmasının insanı şaşırttığını söyleyebiliriz. Belirli bir uzaklıkta duran arkadaşının yerine bir ayna koyabilirdi ve ayna, işareti alır almaz kendiliğinden geri gönderirdi. Işık hızını, ilk olarak ve yalnız yeryüzündeki olanaklardan yararlanarak yaptığı deneylerle saptayan Fizeau, aşağı yukarı iki yüz elli yıl sonra, işte bu ilkeyi kullandı. Roemer, ışık hızını daha önce, ama daha az tam olarak, gökbilimsel gözlemlerle saptamıştı. Aşırı bir yük olduğu için, ışık hızının, ancak Yer ile Güneş Sistemi'nin diğer gezegenleri arasındaki uzaklıklarla bir tutulabilen uzaklıklar kullanılarak ya da çok geliştirilmiş bir deney tekniği ile ölçülebileceği bellidir. Birinci yöntem, Roemer'inki, ikincisi Fizeau'nunki idi. Bu ilk deneylerin yapıldığı günlerden beri, ışık hızını gösteren o çok önemli sayı, kesinliği gittikçe artarak birçok kez saptandı. Yüzyılımızda, Michelson, bu amaçla pek ince bir teknik geliştirdi. Bu deneylerin sonuçları kısaca şöyle özetlenebilir: Işığın boşluktaki hızı, yaklaşık olarak, saniyede 300.000 kilometredir (saniyede 186.000 mil). 1675'te Danimarkalı Christensen Roemer (1644-1710) ışığın hızını ölçtü. 1678'de yine Danimarkalı Christian Huygens ise (1629-1695) Işığın Dalga Kuramı'nı ortaya attı. Galile, ışık hızını saptanması problemini formülleştirdi; ama çözmedi. Bir problemin formüllleştirilmesi, çoğu zaman, problemin yalnız bir matematik ya da deney ustalığı sorunu olan çözümünden daha önemlidir. Yeni sorular, yeni olanaklar ortaya koymak, eski problemlere yeni bir açıdan bakmak, yaratıcı hayalgücünü gerektirir ve bilimde gerçek ileremeye damgasını vurur.


Oldukça önemi elektriksel, optik ve mekaniksel özelliklere sahip olan grafen , son günlerde araştırmaların gözde konumu durumunda. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü 'nde araştırmalar yapan Alex Frenzel, Nuh Gedik ve 3 arkadaşları yapmış oldukları çalışmada, kısa ışık demetleri yardımıyla grafenin elektriği nasıl ileteceğini kontrol edebilecek bir yöntem geliştirdiler. Araştırma sonuçları Physical Review Letters dergisinde yayınlandı. Araltırmada, bir grafen tabakada yer alan elektronların yoğunluğu kontrol edilerek, materyalin kısa ancak yopun ışık demeti karşısındaki davranışının değiştirilebileceği bulundu. Eğer grafen başlangıçta düşük elektron yoğunluğuna sahipse, ışık materyalin elektriksel iletkenliğini arttırmaktadır. Bu davranış ise silikon ve germanyum gibi yarı iletlenlerin davranışlarına benzemektedir. Fakat, grafen başlangıçta yüksek elektron yoğunluğuna sahipse, ışık demeti materyalin elektriksel iletkenliğini düşürmektedir. Bu ise metallerin özellikleri ile örtüşmektedir. Bu durumda, garfen tabakanın elektron yoğunluğu değiştirilerek, grafenin fotoiletkenlik özellikleri yarıiletkenler ve metaller arasında değişim göstermektedir. Bu çalışmanın sonuçları ultra hızlı iletkenlik anahtarlaması ve genişbantlı ışık dedektörlerinin önünü açacaktır.


Bir önceki yayınladığımız soru da ışığın süratinin değişip değişmediğini tartışmıştık . İlgili soruya buraya tıklayarak erişebilirsiniz. Facebook sayfamızda sizlerden gelen sorular üzerine ilk sorunun devamı niteliğini taşıyan iki yeni soruyu da sizlerle paylaşıyoruz . Bu sorulara cevap vermeden önce ışık hızı kavramına açıklık getirmek faydalı olacaktır. Hemen hemen tüm Türkçe kaynaklarda karşımıza ışık hızı olarak çıkan kavram ne yazık ki fizik bilimi ile yeni ilgilenmeye başlayan çoğu kişi için yanıltıcı olmaktadır. Işık hızı olarak adlandırılan evrensel sabit ile ifade edilmek istenen şey ışık süratidir. Bu İngilizce literatürde speed of light kelimeleriyle belirtilir ve Türkçe tam karşılığı ışığın süratidir. Işık hızının İngilizce karşılığı olan velocity of light ise İngilizce fizik literatüründe neredeyse hiç kullanılmamaktadır. Bunun en temel nedeni ise ışık ve ilgili kavramları tanımlarken vektörel bir büyüklük olan hızın bize çok da yardımcı olamamasıdır. Işığın yönü ile ilgilenmek bize birçok olay açıklamada katkı sağlamadığı gibi zaten karışık olan durumları iyice karışık hale getirmektedir. Nihayetinde uzayda ışık her yönde yayılmakta ve Einstein'ın özel görelilik teorisinin temelini oluşturan ve tüm eylemsiz gözlem çerçevelerinde aynı olduğunu kabullendiği ışığın hızı değil süratidir . Einstein'ın bu kabulü daha sonra birçok deneyde de doğrulanmıştır. Ancak yukarıda da belirttiğimiz gibi özel görelilik teorisi açıklanırken de literatürümüzde ışık sürati değil de ışık hızı kavramı kullanıldığından bu iki kavram birbirine karıştırılabilmektedir. Işık hızı genel kabulde olduğu gibi onlinefizik.com'da da sıklıkla kullanılan bir kavram olup bundan ifade edilmek istenenin ışık sürati olduğu anlaşılmalıdır. Soruların cevabından daha uzun olan bu giriş kısmında kavram yanılgısını gidermek adına bu iki kavramdan bahsetmenin uygun olacağını düşündük. Simdi gelelim soruların cevaplarına. Işık gerçekten de kütle çekim alanından etkilenmektedir. Özellikle büyük kütleli yıldızların ve hatta günesin yanından gecen ışıkta bükülme olduğu gözlemlerle kanıtlanmıştır. Einstein genel görelilik teorisinde tam da bunu ifade etmektedir. Cisimler kütleleri nedeniyle etraflarındaki uzay-zaman düzlemlerinde bükülmeye neden olmaktadır. Bu özellikle oldukça büyük kütleli yıldızların yakınından gecen diğer cisimlerin ve hatta ışığın hareket yönünde değişime neden olmaktadır. Işık böyle büyük kütleli bir yıldızın yanından geçerken bükülmüş olan bu uzay zaman eğrisinde yoluna devam etmektedir. Bu yazıda detayına girmeyeceğimiz ve gözlemlerle kanıtlanmış olan kütlecekimsel merceklenme olayı da tam anlamıyla Einstein'ın genel görelilik kavramında kütle çekimine getirdiği bu yeni yaklaşımla uyum içindedir. Işığın bu hareketinde, süratinde bir değişiklik olmamaktadır ve sabit bir sürat olan c ile yoluna devam etmektedir. Ancak sürati değil de kelimenin birebir karşılığı olan hız kavramını düşünecek olursanız elbette yön değişimine neden olan bir ivmeden söz edilir. Bu düzgün yolunda hareket eden bir cismin, hareketine dik doğrultuda etkiyen bir kuvvet nedeniyle yönünü değiştirdiği olaydakine benzer bir ivme kavramını konuşabileceğimiz anlamına gelmektedir. Ancak yine tekrarlamakta fayda var ki özel görelilik teorisinde belirtilen kavram ışık hızı değil ışık süratidir ve bu her durumda sabittir. Diğer soru da belirtilen karadelik yakınında veya karadeliğe doğru ışığın hareketi de yukarıda açıkladığımız olayla temelde benzerdir. Karadeliklerin yakın çevresinde, karadeliğin sahip olduğu büyük kütle nedeniyle ışık bükülür ve hatta ışık karadelik çevresinde bir yörüngede bile hareket edebilir. Bu durumda da ışığın sürati c sabit kalmakta ama ışığın yönü değiştiği için hızında değişiklikten söz edilebilmektedir. Karadelik merkezine doğru hareket eden ışıkta da ışık hızı c sabittir ancak ışığın renginde diğer bir değişle frekansında değişim olmaktadır. Karadeliğe doğru harekette ışığın frekansı artar ve buna bağlı olarak enerjisi de artar. Anca c hızı yine sabittir.


Bir vakumdaki ışık hızı doğanın birkaç evrensel sabitinden biridir. 1676'da Ole Christensen Romer, teleskopuyla, Jüpiter'in uydularının düzenli tutulmalarının, Jüpiter Dünyadan çok uzaklaştığında geciktiğini gözlemleyebilmişti. Bu gecikmenin, ışığın Jüpiter'den bize gelirkenki sınırlı hızından kaynaklandığını biliyordu; ama Güneş sisteminin tam olarak ne kadar geniş olduğunu bilmediğinden ışık hızını doğru şekilde hesaplayamamıştı. Modern teknoloji, ışığın saniyede 300.000km (186.000 mil) yol aldığını keşfetmemizi sağlamıştır. Bir saniyeden daha az bir sürede Dünya'nın çevresini yedi kez dolanabilmektedir. Dünyamızdan Ay'a bir buçuk saniyeden daha az bir sürede gidebilmektedir. Güneşe sekiz dakikada ve en yakın yıldıza dört yılda gidebilmektedir. Özel izafiyet, ışık hızının evrensel hız sınırı olduğunu belirtmiştir. Hiçbir maddi nesne bu hıza ulaşamaz! Herhangi bir nesne, hızlandıkça belli miktarda madde kazandığına ve ışık hızında bu miktar sonsuz olduğuna göre, onu bu hıza kavuşturmak için sonsuz miktarda bir enerjiye gerek olacaktır. Aynı şekilde, ışığın kendisi sadece küçük ve sınırlı bir kütleye sahip olduğu için, yavaşlarsa kütlesi sıfır olur.


Ay karanlık iken kırda, denizde ya da ormanda gece geçirmiş bir kimse, ortalığın ne kadar karanlık olduğunu bilir. Birkaç dakika önce görmediğimiz cisimler şafak sökerken şekillenmeye başlar. Sonra ayrıntılar belirir, renkler gözükür ve parlar, böylece gündüz başlar. Dünyamıza şekil, ayrıntı ve renk veren şey doğu ufkunda yükselmeye başlayan Güneşin ışığıdır. Güneş, yıldızlar, lambalar, hatta ateş böcekleri bile ışık yayarlar. Bunlara ışıklı cisimler denir. Bütün öteki cisimler ışıksızdır. Bunlar ancak ışıklı bir cisimden ışık alıp bunu gözlerimize doğru yansıttıkları zaman görünürler. Bir cismin ışıklı ya da ışıksız oluşu, yapılmış olduğu madde kadar içinde bulunduğu koşullara da bağlıdır. Fiziksel koşullarını değiştirmek suretiyle, bildiğimiz birçok ışıklı cismi ışıksız, ya da ışıksız olanları ışıklı hale getirebiliriz. Bir ampulün içindeki ince tel elektrik akımıyla ısıtılmadıkça ışıksız kalır. Soğuk bir demir parçasını alıp kömür ateşinde ya da havagazı alevinde ısıtarak kırmızı, sarı, hatta beyaz ışık verir hale getirebiliriz. Katı cisimler ve eritilmiş metal gibi sıvılar 800 C'nin üstüne kadar ısıtıldıklarında ışık kaynağı haline gelirler. Bu dereceye kadar ısıtılmış cisimlere akkor cisimler denir. Mum ışığının, alevde yanmakta olan karbon zerrelerinden çıktığı dikkatli bir gözlemle anlaşılır. Bu zerreler sıcakken ışık saçar. Onun için alev, diğer bir akkor ışık kaynadığıdır. Karbon zerrelerinin çoğu alevde tümüyle yanmaz. Bu zerreler alevin çevresindeki hava akımlarıyla alınıp götürülürken soğur, soğuyunca ışıksız hale gelir ve böylece alevden yükselen duman ile isin özünü meydana getirir. Işık kaynaklarının hepsi akkor halde değildir. Neon tüpleri ve fluoresan lambalar da bildiğimiz elektrik ampulleri gibi elektrik geçirilince ışık verirler. Fakat bunlara elle dokunulacak olursa bu ışık verişin başka olduğu hemen anlaşılır. Elektrik ampulünün kısa zamanda dokunulamayacak kadar ısınmasına karşılık, neon tüpleri ve fluoresan lambalar oldukça soğuk kalır. Bu fark daha derinden incelenebilir: Elektrik ampulünün fitilinden geçen akımın şiddetini artırmak suretiyle ışığın parlaklığını artırabiliriz; parlaklığın artışıyla birlikte ışığın renginde de değişme olur. Önce soluk kırmızı bir ışık görürüz, sonra bu ışığın rengi parlak sarıya döner. Yeteri kadar akımla bu da ısıtılan demir parçasında olduğu gibi, akkor hale gelir. Öte yandan, eğer bir neon tüpünden geçen akımı şiddetlendirirsek, ışığın parlaklığını artırırız; fakat renginde bir değişiklik göremeyiz. Demek ki akkor ışık kaynakları ile öteki ışık kaynakları arasında bir temel fark vardır. Akkor halde ışık saçan kaynaklarda, kaynağın sıcaklığındaki değişmelerle ışığın parlaklığı ve rengi bir birbirine yakından bağlıdır; oysaki, öteki kaynaklarda ışığın rengi maddenin cinsine bağlıdır ve üstelik ışığın parlaklığı ile değişmez. Işıksız yüzeylerden gözlerimize pek çok ışık gelir. Duvarları ve içindeki bütün eşyanın ışık yansıtmayan siyah bir boya ile boyanmış bir odada olduğumuzu düşünelim. Böyle bir odadaki lambalar, siyah fon üzerindeki beyaz parktılar gibi görünür. Beyaz tavanlar ve parlak duvarlar aldıkları ışığın çoğunu yansıtıp dağıtır ve böylece odanın aydınlığını artırır. Nitekim, dolaylı aydınlatmada lambaları gözlerimizden saklarız; bize gelen ışığın hepsi duvarlara ve tavana çarparak yayıldıktan sonra gözlerimize ulaşır. Çoğu geceler, bir ışık kaynağı sandığımız ay, gerçekte güneş ışığını yansıtan büyük bir dolaylı aydınlatma aracından başka bir şey değildir. Dışarıda, iyi aydınlanmış bir manzaraya temiz bir pencere camından baktığınız zaman, camın arada olduğunu zor farkedersiniz. Cam gibi ışığı geçiren bir maddeye saydam madde denir. Akşama doğru karanlık basarken gene aynı pencere camından dışarıya bakınız. Dışardaki manzaradan başka, şimdi camda kendinizin ve odadaki eşyanın da bir görüntüsünü görürsünüz. Görüntüleri oluşturan ışık, odanın içinden geliyor olmalıdır. Bu ışık, camı geçip dışarıya çıkacak yerde, gözlerinize geri geliyor, diğer bir deyişle camdan yansıyor. Saydam bir cismin kalınlığı geçirdiği ışık miktarını etkiler mi? Bir tek cam parçası ışığı hemen hemen tam olarak geçirir. Fakat onbeş yirmi parça temiz cam üstüste konulsa, ışığın bir kısmı soğurulur; geçen ışık hem parlaklığını kaybeder hem de biraz renklenmiş görünür. Plastik, cam, su gibi saydam maddelerin varlığını, ışığı geçirmekle beraber bir kısmını yansıttıklarından ve biraz da soğurduklarından kolayca anlarız. Saydam maddelerin ışık üzerinde önemli bir etkisi daha vardır. Işık bu maddelere girerken ve çıkarken yayılma doğrultusunu değiştirir. Bu olay oldukça ilgi çekicidir. Ay karanlık iken kırda, denizde ya da ormanda gece geçirmiş bir kimse, ortalığın ne kadar karanlık olduğunu bilir. Birkaç dakika önce görmediğimiz cisimler şafak sökerken şekillenmeye başlar. Sonra ayrıntılar belirir, renkler gözükür ve parlar, böylece gündüz başlar. Dünyamıza şekil, ayrıntı ve renk veren şey doğu ufkunda yükselmeye başlayan Güneşin ışığıdır.


Güneş ve yıldızlar o kadar bildik cisimlerdir ki, onlarla aramızda çok büyük ve hemen hemen bomboş bir uzay bulunduğu pek seyrek aklımıza gelir. Bununla beraber, güneşin dünyadan 1,5 X 1011 m uzaklıkta bulunduğunu, en yakın yıldızın güneşten üçyüz bin defa daha uzakta olduğunu biliriz. Anlaşılması bile güç gelen, son derece büyük uzaklıklarda sayısız yıldızlar görülmüştür. Bu uçsuz bucaksız evren hakkındaki bilgilerimizin hepsini ışık demetleri sayesinde öğrendik. O halde, ışığın pek uzaklara gidebileceği ve boş uzaydan serbestçe geçebileceği düşüncesi doğru olmalıdır. Güneşin düşürdüğü gölgeleri, güneşi bildiğimiz kadar yakından biliriz. Gölgeleri inceleyerek ışık hakkında neler öğrenebiliriz? Güneşli bir günde yürür ya da koşarken, gölgemiz bizimle aynı hızda hareket eder. Bu basit gözlem bize ışığın koşabileceğimizden çok daha hızlı yayıldığını gösterir; Işık çok hızlı yayılmasıydı başımızın gölgesi, ışığın başımızdan yere ulaşması için geçen zaman içinde koşarak alacağımız yol kadar geri kalırdı. Güneş ve yıldızlar o kadar bildik cisimlerdir ki, onlarla aramızda çok büyük ve hemen hemen bomboş bir uzay bulunduğu pek seyrek aklımıza gelir. Bununla beraber, güneşin dünyadan 1,5 X 1011 m uzaklıkta bulunduğunu, en yakın yıldızın güneşten üçyüz bin defa daha uzakta olduğunu biliriz. Anlaşılması bile güç gelen, son derece büyük uzaklıklarda sayısız yıldızlar görülmüştür. Bu uçsuz bucaksız evren hakkındaki bilgilerimizin hepsini ışık demetleri sayesinde öğrendik. O halde, ışığın pek uzaklara gidebileceği ve boş uzaydan serbestçe geçebileceği düşüncesi doğru olmalıdır.


İnsanların bildiği en eski aydınlanma kaynağı güneş olup bugün de güneş insanların bildiği en büyük ışık kaynağıdır.İnsanlar tarih içerisinde güneş ve güneşin aydınlatma özelliğinden istifade etmiştir.Zaman içerisinde teknik bilgilerin artması ile birlikte balina yağından yapılmış mumlar kullanılmaya başlanmıştır.İleriki dönem içerisinde ise petrol ve petrolün yan ürünleri kullanılmaya başlanmıştır.Ama insanların kendi ürettiği teknik bilgi o kadar ileri bir düzleme ulaşmıştır ki,elektriğin bulunması ile beraber Edison ampul adı verilen ışıklandırma sistemlerini geliştirmiştir.20. yüzyıldan itibaren ise artık ışıklandırma sistemleri sadece aydınlanma amaçlı kullanılmamış,aydınlanmanın yanı sıra ışığı şekillendiren sistemler geliştirilmiştir. Bana diyebilirsiniz ki;ışık nasıl şekillendirilir ve ışığa nasıl ruh verilir?20. yüzyılın ilk yarısı itibari ile fizik bilimi yeni teknik gelişmelere gebe kalmış ve bu teknolojik gelişmenin adına elektronik adı verilmiştir.İşte aydınlanma sistemlerine ruh verme sanatı elektronik sistemleri ile mümkün hale gelmiştir.Bazılarınız,okumuş olduğu kaynak eserlerde belkide ışığa ruh verme teknolojisinin laser adı verilen sistemler bütünü olarak ifade edildiğini görmüştür.Ancak uyarılma sonucu meydana gelen yüksek enerjili şua olarak adlandırılan laser sistemlerinin gelişimi de elektronik teknolojisinin gelişimi ile paralellik göstermektedir.Hakeza laser sistemleri üç ana grupta incelenmekte ve bunlardan bir grup ise yarıiletken laser olarak geçmektedir.Konu ile ilgili daha fazla bilgiye ulaşmak isteyenler,laser üzerine yazmış olduğum,ışığa ruh verme adlı makaleme bakabilirler. Elektronik sistemlerinin ilk yarı gelişiminde lamba sistemleri ve ikinci yarı gelişiminde ise yarıiletkenler çok büyük kullanım alanı bulmuştur.Hakeza günümüzde yapılan elektronik sistemleri de yarıiletken teknolojisi ile yapılmakla beraber çok ince bir teknolojiyi üzerinde taşıyan mikroelektronik sistemler bütünü ve silikon sistemleri ile geliştirilen mikroprocesürler sistemini bünyesinde barındırmaktadır.Işığa ruh verme yada şekil verme olarak adlandırdığım sistemlerin en önemlisi televizyonlardır...Düşünsenize ilk yapılan televizyonlardaki piksel düzeneği ile günümüzde yapılan televizyonların piksel düzeyindeki gelişmesi arasındaki farkın büyüklüğünü...200 yıl önce bunu birisine anlatmaya kalksaydınız size muhtemelen deli derdi,bugün ise insanlar olayı öyle geniş açı ve perspektiften ele almakta ki,ışınlama sistemlerini bile anlatsanız bu mümkün olabilir demektedir.Günümüzde yapılan televizyon sistemlerinde kullanılan yarıiletken miktarı 100 ler ile ifade edilen gramlar düzeyinde,ancak yapılan iş madde satışı değil,teknoloji satışı olarak ifade edilmektedir. Işığa şekil verme sanatı öyle bir makale ile ifade edilecek kadar da basit bir teknik bilgi olmayıp,bu konu ve türev ve integral konuları içerisinde bu konu ile ilgili beklide milyonlarca makale yazılmıştır.Ancak benim burada vereceğim ikinci örnekler bütünü ile konuyu kapatmak istiyorum.Tıp elektroniği ile hastanelere giren ve hastaların kontrolünde çok önemli rol oynayan sistemlerin çalışma prensibi de yine elektriksel sinyallerin yarıiletken sistemleri ile denetimi sonucu mümkün olmaktadır.Burada ister ekg,ister tomografi veya hangi tıp elektroniği sistemi olursa olsun,yapılan işlem basit olarak budur.


Enerji sistemleri,tarih içerisinde değişik koşul ve şekillerde kullanılmış ve kullanılmaya da devam etmektedir.Tarih içerisinde ilkel toplumlarda bilinen enerji kullanımı,insanlar olup,kas gücü ile yapılan işlemler insanlığın olmazsa olmazları arasına girmiştir.Daha ileri ki yıllarda ise su gücü ve rüzgar gücü sayesinde enerji sistemleri şeklini değiştirmeye başlamıştır.Buna birde hayvanların evcilleştirilip kullanması da eklenince,enerji kullanımı daha ileri bir boyuta ulaşmıştır.Ateşin yiyecekleri pişirdiği ve büyük bir lezzet kattığı da bulunmuş; dönemler içerisinde ayrı bir enerji kullanımı olarak karşımıza çıkmıştır. Enerji sistemleri,tarih içerisinde değişik koşul ve şekillerde kullanılmış ve kullanılmaya da devam etmektedir.Tarih içerisinde ilkel toplumlarda bilinen enerji kullanımı,insanlar olup,kas gücü ile yapılan işlemler insanlığın olmazsa olmazları arasına girmiştir.Daha ileri ki yıllarda ise su gücü ve rüzgar gücü sayesinde enerji sistemleri şeklini değiştirmeye başlamıştır.Buna birde hayvanların evcilleştirilip kullanması da eklenince,enerji kullanımı daha ileri bir boyuta ulaşmıştır.Ateşin yiyecekleri pişirdiği ve büyük bir lezzet kattığı da bulunmuş; dönemler içerisinde ayrı bir enerji kullanımı olarak karşımıza çıkmıştır. 20.yy içerisinde elektrik enerjisinin sadece statik bir enerji modeli olmadığının keşfi ve Edisonun'un ampulleri bulması ile beraber,elektrik enerjisi büyük önem kazanmıştır.Elektrik ile çalışan makinalar yapılmış ve bunlar sayesinde hayat standartları oldukça yükselmiştir.Elektriğin elde edilme şekli ise yere ve imkanlara göre değişmiştir.Bazı bölgelerde rüzgar ile sağlanan mekanik enerji elektrik enerjisine çevrilmiş,bazı bölgelerde ise akarsular üzerine kurulan jeneratör sistemleri sayesinde elektrik enerjisi üretilmiştir.Bunların yanında kömürün yakılması ile elde edilen termik enerji sayesinde elektrik üretimini de atlamak istemiyorum.rn Fission ve füzyon adlı yazımı okuyanlar hatırlayacaktır,20.yy başlarında atomun içerisinde bulunan büyük güç fark edilmiş ve konu ile ilgili olarak büyük bilgin Einstein tedbirli olunması gerektiğini,bu enerjinin yıkım gücünün de çok fazla olduğunu ifade ederek savaşlarda kullanılmaması için çok uğraşmıştır.Ancak Hiroşima ve Nagazaki kentlerinin bu yolla tahrip olmasını önleyememiştir.Daha sonraki yıllarda ise bu enerjiden faydalanılarak elektrik üretimi sağlanmış ve bugün de dünyanın büyük çoğunluğunun enerji ihtiyacını karşılamaya devam etmektedir.rn Nükleer enerji,büyük ve kolay enerji üretme şekli olmasına karşın,santrallerin infilak etmesi ile beraber ortaya çıkacak sakıncalar düşünülerek,ayrıca dünyada gittikçe azalan enerji rezervleri de göz önüne alınarak bilginler tarafından yeni enerji üretim yolları araştırılmaya başlanmış ve en büyük enerji şekli olarak güneş ve ışık sistemleri düşünülmüştür.Güneşten yaklaşık sekizbuçuk dakikada gelen ışık demetlerinin elektrik enerjisine dönüştürülebileceği görülmüş ve konu ile ilgili çalışmalar yapılmıştır.Neticede yarıiletkenlerin belirli bir dizilişi sağlanarak güneş pili adı verilen ve elektrik üretimi yapan enerji sistemleri geliştirilmiştir.Konu ile ilgili basit bir örneklendirme yapacağım...2N3055 adı verilen transistör sistemlerini kullanarak sizlerde basit bir güneş pili yapabilirsiniz.Bu transistorün içini açarak güneşte tutun ve kolektör ile beyzini birleştirin,diğer tarafta ise sadece emitörü kalsın.Bu uçları bir voltmetreye bağladığınızda elektrik üretimini gözleriniz ile görmüş olursunuz.Günümüzde çok daha kaliteli güneş pilleri yapılmakta ve kurulan düzenekler ile taksiler hareket ettirilmekte ya da başka alanlarda kullanılmaktadır.Ama gerçek olan,güneş pillerinde bulunan düzenek kısmı yarıiletkenlerden oluşmaktadır.rn Güneşten elde edilen enerji modelleri bu kadar kısıtlı olmayıp,kullanılan büyük kaplar ile güneş enerjisi absorbe edilmekte ve kabın içerisinde bulunan suyun buharlaşması sağlanarak enerji çevirim işlemi gerçekleştirilmektedir.rn Işıktan enerji eldesi sadece güneş ile kısıtlı değildir.Yapılan çalışmalar sonucu,laser adı verilen sistemlerin birim ölçüde ürettiği enerjinin, güneşten gelen birim hacimdeki enerjiden en az yüzbin kat fazla olduğu ve bu enerji ile yapılacak çevirimin çok ve kaliteli bir enerji eldesi ile sonuçlanacağı görülmüştür.Sadece konu ile daha fazla ilgilenmeli ve bitirilen enerjilerin yerini alacak enerji çeşitleri üretilmelidir.


Durgun kütlesi sıfırdır; boşlukta sabit hızla gider; etkileşmelere parçacık olarak girebilir ancak dalga olarak yayılır; E=h.v , p=h ve E=p.c bağlantılarına uyar; kütlesi sıfır olduğu halde diğer parçacıklar gibi kütle çekiminden bile etkilenir. Bilim adamları ışığın bir tür elektromagnetik olduğunu düşünüyorlardı ve içleri rahattı ki Max Planck bazı deneylerde ışığın tanecikmiş gibi davrandığını fark eddinceye dek. Işık sanki devamlı dalga değilde,enerji paketçikleri olarak geliyordu. Einstein ve Planck bu enerji paketçiklerini ışık kuantumu veya foton olarak adlandırdılar. Fotonlar sanki birer parçacıklarmış gibi davranıyorlardı. Rölativite teorisine göre,bir parçacığın ışık hızında gidebilmesi için kütlesinin sıfıra eşit olması gerekiyordu. Demek ki ışığın enerjisi sadece kinetik enerjiydi; kütlesinden kaynaklanan hiçbir enerjisi yoktu. Günümüzde ışığın, dalga özelliği gösteren fotonlar olduğu kabul ediliyor. Yayılırken ya parça ya dalga özelliğini gösterir,ama kesinlikle ikisini bir arada değil!! Bazen dalga bazen parçacık olarak yayılır ışık; ama hangi hallerde parçacık hangi hallerde dalga olarak yayıldığı konusunda hiç bir bilgimiz yok. Ama şunu biliyoruz ki biz onu dalga olarak görmek istiyorsak dalga, parçacık olarak görmek istiyorsak parçacık olarak davranır bize karşı.


Işığı elektriğe dönüştüren nanokablolar gelecekte tıptan bilişime, ev cihazlarından otomobillere kadar birçok üründe nano-robotların kullanımını kolaylaştıracak. Japon bilim insanları, ışığı hammadde olarak kullanan bazı bakteri türlerinden esinlenerek elektrik üreten nanokablolar üretti. Araştırmayı yürüten Tokyo Üniversitesi uzmanı Takanori Fukuşita, Science dergisinde yayımladığı makalesinde ilk kez nanokabloların ışığı elektriğe dönüştürdüğünü belirtti. Fotonları elektrik akımına dönüştüren nanokablolar, 16 nanometre çapında ve sadece birkaç mikrometre uzunluğunda. Fukuşita ve ekibi, nanokabloları hexabenzocoronene adlı bir maddeyi baz alarak, 2 karbon-12 zinciri ve trinitrofluorenone kullanarak üretti. Bileşim, tetrahydrofuran içeren bir solusyona batırıldı. Burada meydana gelen kimyasal reaksiyonda metan buharı bileşimin arasından geçirilerek, bileşen maddelerin bir kablo oluşturması sağlandı. Işıkla temasta elektronları dağıtma özelliği olan hexabenzocoronene kablonun iç duvarını oluşturuyor. Trinitrofluorenone ise HBC'nin dağıttığı elektronları toplama özelliğine sahip ve kablonun dış duvarını oluşturuyor. Elektronlar iç duvarda asılı duruyor. Fotonlar kabloya dıştan temas ettiğinde, önce dış duvardan çarpıyor ve içduvardaki elektronları yerinden oynatıyor. Böylece yerini terkeden elektron dış duvara sızıyor ve geride pozitif yüklü bir 'boş alan' bırakıyor. İç duvardaki pozitif yüklü 'boş alan' ile dış duvara geçen elektron arasın nano ölçekte bir devre oluşuyor. Nanokabloları test etmek için uzmanları silikon yüzeye teker teker yerleştirdi ve ışık verdi. Işık yüzeye yansıtıldığında, kablo boyunca meydana gelen elektrik akımı elektrotlar arasından geçmeyi başardı. Işık kapatıldığında akım duruyor. Nanokablolar şimdilik Güneş'ten elektrik enerjisi üretemiyor, zira trinitrofluorenone gerekli düzeyde geçirgen değil. Fukushita sonraki deneylerde karbon-60 molekülleri kullanmayı tasarlıyor.


Gazın sıcaklığının her yerde aynı olduğu durumda, gaz üzerine etkiyen yerçekimi kuvveti ile basıncın yukarı doğru kuvveti eşitlenir ve havanın durağan olmasına neden olur. Şimdi, böyle bir hava kütlesinin bir bölgesinde sıcaklığın yükseldiğini varsayalım. Isınan havanın basıncı yükseldiği için, bu sıcak bölge genleşir. Kısa zaman içinde, sıcak havanın basıncı çevresiyle eşit hale gelir. Kısaca, durağan bir soğuk hava kütlesi içinde genleşmiş, yani daha az yoğun bir sıcak hava kütlesi oluşur. Bu kütleye basınçtan dolayı yukarı doğru etkiyen kuvvet, aynı hacme sahip soğuk havaya etkiyen kuvvetle aynıdır. Fakat, sıcak hava daha az yoğun olduğu için ve yerçekimi kuvveti gazın kütlesi ile doğru orantılı olduğu için, sıcak havaya etkiyen yerçekimi kuvveti daha azdır. Bu nedenle sıcak havaya etkiyen kuvvetler eşitlenmez ve yukarı doğru net bir kuvvet oluşur. Isınan hava yükselince ortaya çıkan co2 durumu nasıl olur. yükselir mi aşağı mı çöker.


tanecikler, ortalama konumları çevresinde sürekli çalkalanma halindedirler. Bu cisimlerden birine ısı biçiminde enerji verilirse, bu enerji kinetik enerji ye dönüşür; dolayısıyla, kinetik enerjisi artan tanecikler daha şiddetle çalkalanır ve daha geniş alana yayılmaya çalışırlar; yani sıcaklığı yükselen cisim aynı zamanda genleşir. Dışarıdan ısı alan maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi, dolayısıyla taneciklerin titreşim hızı artar. Tanecikler birbirinden uzaklaşmaya başlar. Bu olay genleşme adı ile anılır. Tersine olarak madde dışarıya ısı verdiğinde maddenin taneciklerinin kinetik enerjisi, dolayısıyla taneciklerin titreşim hızı azalır ve maddenin hacmi küçülür. Maddelerin genleşmesi ya da tersine büzülmesi sırasında büyük kuvvetlerin ortaya çıkması, tren raylarında, köprü gibi yapılarda hasarlara neden olmaktadır. Bu yüzden tren yaylarının eklenti yerlerinde boşluklar bırakılır, köprüler demir makaralar üzerine oturtulur. Çevremizdeki bu tür yapıları gözlemleyerek genleşme ile ilgili bir çok örnekler bulabiliriz. L =l-l0 = L0. . t bağıntısıyla bulunur. t = tson-tilk:Metalin ısıtılmadan önceki sıcaklığı ile ısıtıldıktan sonraki sıcaklığının farkıdır. YÜZEYCE GENLEŞME Bir metal levhanın ısıtılmadan önceki ilk yüzeyi S0 olsun. Bu metal levhayı ısıttığımızda, yüzey artarak son yüzeyi S olur. S = S-S0.2 . t bağıntısıyla hesap edilir. HACİMCE GENLEŞME Metal bir kürenin ısıtılmadan önceki ilk hacmi V0 olsun.Bu metal küreyi ısıttığımızda son hacmi V olur. Hacimce genleşme miktarı V, t = tson-tilk : Sıcaklık farkıdır. Katı maddelerin genleşmelerini gördük, benim aklıma şu soru geldi, peki sıvı maddelerde de genleşme olur mu? Tabi ki olur şimdi birlikte bu konuyu işleyelim. Öncelikle şu sorulara cevap bulmaya çalışalım. Bu ve bunun gibi sorulara, bilimsel alarak daha iyi cevaplar verebilmemiz için, sıvıların davranışlarını incelememiz gerekir. Ama bir sorunumuz var. Sıvıların ısıtılmadaki davranışlarını, katılarda olduğu gibi inceleyemeyiz. Çünkü, sıvıları katılar gibi şekillendirmek, örneğin boru haline getirmek imkansızdır. Bu yüzden, sıvıların, bir kap içinde incelenmeleri gerekir. Sıvıların genleşmesinden sıvılı termometrelerde, sıcak su kazanlarında, termosifonlarda ve kalorifer sistemlerinde yararlanılır. Sıvıların genleşme miktarı aşağıdaki bağıntı ile hesaplanır. Bağıntıda V sıvının hacimce genleşme miktarı, V sıvının ilk hacmi, a sıvının hacimce genleşme katsayısıdır. Şimdi de gazların ısı etkisiyle genleşmelerini ele alalım. Şu soruları cevaplamaya çalışalım. Soba üzerinde tutulan şişirilmiş bir balon niçin büyür ve hatta patlar? 1783 yılında Montgolfier kardeşler, balonlarını uçurabilmek için, balonun açık alt kısmında ateş yakmışlardır. Niçin? Bu sorulara bulacağımız cevaplar bize, gazlarda da hacmin, katı ve sıvılarda olduğu gibi sıcaklıkla arttığı kanısını vermekte. Farklı metallerden yapılmış eşit uzunluktaki iki çubuk bir birine perçinlenerek metal çifti yapılabilir. Bu iki çubuk, perçinli oldukları için ısıtıldıklarında bağımsız olarak hareket edemezler. Fakat uzama katsayıları bir birinden farklı oldukları için biri diğeri üzerine bükülür. Metal çiftlerinin birçok kullanım alanları vardır. Bunların en önemlisi elektrik termostatlarıdır. Termostat sıcaklığı kontrol altına alarak sabit bir değerde tutmaya yarayan bir alettir. Elektrikli şofben, elektrikli ütü, evlerdeki radyatör türü ısıtıcılar termostatlı aletlerdir. Bu aletlerde sıcaklık arttığında metal çifti bükülür ve devreyi keser. Bir süre soğuyunca metal çifti soğuyarak eski durumuna gelir ve devreyi tamamlar. Isıtıcı çalışmaya başlar. Böylece aletin sabit sıcaklıkta çalışması sağlanır. Yangın alarmlarında sıcaklık arttığında metal çifti yukarı bükülerek elektrik devresini kapatır ve zil çalar. Aynı zamanda metal termometrelerde ve flaşörlerde metal çiftleri kullanılarak yapılan araçlardır.


Suların ısınmasının, Akdeniz'de dengeleri değiştirmeye ve hayvan ile bitki yaşamını tehdit etmeye başladığı bildirildi. ROMA Roma'da, BM Gıda ve Tarım Örgütü FAO'nun Genel Direktörü Jacques Diouf'un da katılımıyla yarın başlayacak bir çevre konferansı öncesinde Deniz Araştırma Enstitüsü'nün yayımladığı resmi raporda, uzmanların İtalya'nın kuzeyindeki Trieste körfezinden doğan ve Adriyatik deniziyle Akdeniz sularının birbirleriyle karışmasını sağlayan soğuk su akıntısının yok olduğunu keşfettikleri belirtildi. Deniz Araştırma Enstitüsü uzmanları, 2003'de fark edilen bu durumun Adriyatik denizini, hayatın olmadığı bir tuz gölüne dönüştürme riskini doğurduğunu belirtti. Enstitü, Akdeniz'in yüzeyindeki ısınmanın şu anda derinlere yayıldığını ve suların birbirine karışmasını engellediğini ve denizdeki besin zincirinin temelini oluşturan mikro su yosunlarının yok olmasına yol açtığını kaydetti. Sıcaklıklardaki 0.4 derecelik artışın, türlerin zenginliğini yüzde 50'ye varan oranda bozabileceğine değinilen raporda, sulardaki ısınmanın ayrıca, denizin karbondioksidi emme oranında azalmaya yol açacağı ifade edildi.


Yüzlerce yıldır insanlık ışınlanmanın formülünü aramış ve bu konu üzerine onlarca hikaye yaratmıştır. Son 100 yıllık süreçte uzay yolundaki ışınlanma teknolojisi için önemli adımlar atılmasına rağmen net bir ilerleme kaydedilememiştir. Günümüzde bilim insanlarınca yapılan çalışmalarda kuantum ışınlanma deneyleri aracılığıyla atomlar, fotonlar, elektronlar ve onlarca çekirdekten oluşmuş atom bulutları birkaç santimetre ve 100 km mesafede bulunan laboratuarlara başarı ile ışınlanmaktadır. Ancak önümüzde ki süreçte dizi ve filmlerde olduğu gibi bir uzay aracı içerisinden bir başka yıldız gemisine ışınlanmanın pek de olası olmadığını söyleyebiliriz. 20 yıllık sürece göz attığımızda kuantum ışınlanmanın dizi ve filmlerden ayrılarak gerçek olduğunu söylemeliyiz. 2006 yılında fizikçiler tarafından ilk olarak foto ya da elektronların kuantum durumu, bu parçacıklar ile dolaşık olan eşlere aktarılmıştır. Sonraki süreçte ise birkaç km uzaklıkta yer alan dolaşık eşlere ışınlanma gerçekleşmiş ve 2014 yılında Cenevre Üniversitesi'nde bulunan araştırmacılar 25 km mesafe ile kuantum ışınlanma rekorunu kırmıştır. Kuantum ışınlanma teknolojisi 60'lı yıllarda ortaya çıkan 90'lı yıllarda ise somut adımlar atılan bir alandır. 1993 yılında Charles Bennett tarafından yayınlanan bir makalede iki kuantum parçacığının dolanıklık aracılığıyla birbirine ne şekilde bağlanacağı ve uzak mesafelerde bu dolaşıklığın nasıl korunacağı anlatılmıştır. Kuantum fiziği içerisinde dolanıklık ya da dolanıklığın korunması için bir mesafe sınırı bulunmuyor. Henüz pratikte bunu başarmak mümkün olmasa da 5 milyar ışık yılı uzaklıkta bulunan iki parçacığın dahi dolaşıklığa girmesine izin verebiliyor. Fakat diğer ışınlanma ve zamanda yolculuk teorilerinde olduğu gibi dolaşıklığın ışıktan hızlı olmasında engel olan önemli bir konu bulunuyor. Heisenberg'in belirsizlik ilkesi bilinmeyen kuantum durumlarını dolaşık parçacıklara aktarabilmekte. Atomaltı parçacıkların dışarıdan gelebilecek etkilere karşı son derece hassas olması, dolaşıklığın önündeki en önemli engel olarak görülüyor. Bir fotonun doğrudan gözlenmesi fotonun kuantum halini etkilerken kuantum ışınlanmanın ışıktan hızlı olması önlenmiş oluyor. Bir sonraki yazıda optik kuantum bilgisayarlar ve kompleks ışınlanma hakkında bilgiler bulabilirsiniz.


İslam ülkelerindeki Ortaçağ'dan kalma mozaiklerin, Batılı matematikçilerin ancak 500 yıl sonra keşfedeceği gelişmiş geometrik özelliklere sahip olduğu ortaya çıktı. Harvard Üniversitesi'nden araştırmacı Peter Lu, İslam ülkelerinde Ortaçağ'dan kalma mozaiklerde simetrinin mükemmele yakın olduğunu, bunun da gelişmiş geometri bilgisine sahip olunduğunu gösterdiğini belirtti. "Bu, zanaatkarların sadece mozaikleri kolayca birleştirmek amacıyla kullandıkları bir teknik ise, ortada çok büyük bir tesadüf var demektir" diyen araştırmacı, mozaiklerdeki mükemmel simetrinin, "şimdiye kadar sanıldığından çok daha gelişmiş ve karmaşık bir kültüre işaret ettiğini" bildirdi. Peter Lu, Science dergisinin son sayısında yayımlanan araştırmasında "kumpas ve cetvel basit hatlar oluşturmaya yetse de, mozaiklerdeki mükemmel 5'li ve 10'lu simetri, ancak çok karmaşık bir sistemle açıklanabilir" ifadesini kullandı. Peter Lu, bu motiflerin tek başına bir zanaatkar tarafından sınırlı ölçekte uygulanabileceğini, büyük boyutlardaki mozaiklerin ise geometrik çarpılma olmadan üretilemeyeceğini vurguladı. Lu, İslam dünyasında bulunan devasa boyutlardaki mozaik motiflerinde ise geometrik çarpılmanın çok az olduğuna dikkati çekti. 13'üncü yüzyıldan itibaren gelişmiş mozaik örnekleri bulunduğunu kaydeden Harvardlı araştırmacı, 15'inci yüzyılda motiflerin son derece karmaşıklaştığını vurguladı.


Amerikan ABC televizyonunda çıkan habere göre, Masssachusetts Teknoloji Enstitüsü ve Tennessee Üniversitesi'nden araştırmacılar, yeşil yapraklı sebzelerde doğal olarak bulunan bir proteini kullanmak suretiyle güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştürecek yeni bir tür fotovoltaik pil geliştirmeye çalışıyor. MIT'de elektrik mühendisliği profesörü ve projede yer alan bilim adamlarından biri olan Marc Baldo, araştırmanın amacının daha iyi ve daha esnek bir güneş pili üretmek olduğunu söyledi. Konvansiyonel güneş pili yapmanın, çoğu silikon ya da silikon çipler benzeri yapay malzeme kullanılarak elde edilen birkaç yolu bulunduğunu kaydeden Baldo, yüksek enerji ve yüksek ısının hafif ve eğilebilir plastiklerle elde edilemediğini, bu yüzden de tabiattan bazı malzemeleri ödünç alma yoluna gittiklerini kaydetti. Yoğun şekilde bitkilerin büyümeyi sağlamak için güneş enerjisini nasıl dönüştürdüğüyle ilgilendiklerini söyleyen Baldo, fotosentez sürecini incelerken, sebzelerde bulunan proteinin, güneş ışığını büyüme için gereken bitki enerjisine doğal bir şekilde dönüştürdüğünü ve bu süreçte ölçülebilir düzeyde elektrik enerjisi ürettiğini keşfettiklerini kaydetti. Daha sonra bu proteinler üzerine yoğunlaşan bilim adamları, bazı bilimsel yöntemleri kullanarak, proteinlerin yer aldığı bir düzenekle güneş ışığından az miktarda elektrik akımı üretmeyi başardı. Araştırma ekibinin bu keşfe dair araştırma makalesi ise Nano Letters'ın son sayısında yayımlandı. Biz sadece bitki yapısını kullanarak elektrik üretilebileceğini ispatladık diyen Baldo, bu çalışmanın bir saç teli küçüklüğünde enerji santralleri kurulmasına öncülük edebileceğine dikkat çekti. Bu arada Amerikan ordusunun da özellikle küçük casus robotlara enerji sağlamak için, asker üniformalarına iliştirilecek enerji kaynakları olarak kullanmak üzere, biyolojik esaslı küçük güneş pilleri geliştirmek amacıyla İleri Savunma Araştırma Projeleri Ajansı ve Donanma Araştırma Laboratuvarları'nda araştırmalar yaptırdığı kaydedildi.


Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki iki Rus kozmonot, dün gece 6 saatliğine uzaya çıktı. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi NASA yetkilileri, kozmonotların istasyondaki ABD'li astronotun gözetiminde uzaya çıkarak tesisleri uzayda dolaşan parçalardan koruyacak paneller yerleştirdiğini açıkladı. Kozmonotlar, 2.5 cm kalınlığında, 61x91 cm boyutlarında, her biri 9 kilo gelen 17 adet alüminyum panel yerleştirdi. Rus uzay yetkilileri de kozmonotların görevlerini başarıyla yerine getirdiklerini belirtti. Kozmonotlar, panel yerleştirme işini tamamlamak ve yeni bir anten yerleştirmek için 6 Haziran'da tekrar uzaya çıkacak. Uzayda seyreden gerek insan kökenli gerekse doğal binlerce irili ufaklı parça istasyon için risk oluşturuyor. Büyük parçalar radarla tespit edilebiliyor ve istasyonun irtifası değiştirilerek bunların tesislere çarpması önleniyor. Alüminyum paneller, radarla görünmeyen minik parçaların çarparak istasyona zarar vermesini önlemeye yönelik. İlgili haberin videosu için: http://www.cnnturk.com/video/index.asp?vid=72 tıklayınız.