- Manyetik kutupların ayrılamaması ile ilgili yanlış algılamalar - Manyetik alan çizgilerinin yönünün saptanmasında yanlış algılamalar - Mıknatıslarken neden hep aynı yönde sürtüldüğü anlaşılmakta zorlanan bir başka noktadır. - Sağ el kuralı uygulamalarında yanlış algılamalar vardır. - Yerin manyetik alanı konusundaki şekiller kimi kitaplarda hatalı verilmiş - Eğilme ve sapma açılarının anlaşılmasında da güçlük yaşanıyor - Aynı yönde ve farklı yönde akım geçen akım geçen iki telin oluşturduğu manyetik alan ve bu alandan kaynaklanan kuvvetin yönü konusunda çelişkiler duymaktadır öğrenciler. Sorusuna öğrencilerin verdiği cevaplar '1 boyutlu,2 boyutlu,boyutsuz ve nadiren de 3 boyutlu' şeklinde olmuştur.Bunun nedeni de öğrencide boyut kavramının yerleşmesini sağlayan analitik geometri dersinin lise 3. sınıfın ikinci döneminde okutulup,manyetik alan konusunun ise lise 2. sınıfın ikinci döneminde veriliyor olmasıdır. Öğrencilerin verdiği cevap mıknatısın yapıldığı madde şeklinde olup,doğru cevap ise hareketli yüklerdir. Dünyanın kendi ekseninde dönmesi ve dünyanın çekirdeğindeki ağır metaller doğru cevaptır.Ancak öğrenciler 'dünyanın eksenindeki dev mıknatıs 'cevabını vermişlerdir. 4-Dünyanın manyetik alanının gücüyle ilgili açıklamalardan hangileri doğrudur şeklinde bir soru yöneltildiğinde öğrencilerin verdiği cevaplar;'Tüm yüzeyde manyetik alanın gücü eşittir' şeklinde olup,doğru cevap;'manyetik alan her yerde farklıdır' olması gereklidir. 1-Başı ve sonu olmayan kapalı eğrilerdir. 2-Mıknatısın dışında ,N' den S' ye yöneldiği varsayılır. 3-Mıknatısın içinde S' den N' ye yöneldiği varsayılır. Doğru cevap 1-2-3 olup , öğrenciler mıknatısın içinde manyetik alan yok diyorlar,kimisi de N' den S' ye diyor. 1.Durgun olan yükün çevresinde yalnız elektrik alanı vardır. 2.Hareketli yükün çevresinde yalnız manyetik alan vardır. 3.Hareketli yükün çevresinde elektrik alanı ile birlikte manyetik alanda vardır. Doğru cevap 1 ve 3 olacaktır.


Radyoaktivite üzerine çalışmaları ve polonyum ile radyum elementlerini bulması ile ünlüdür. Babası fizik öğretmeni ve annesi bir kız okulunun yöneticisi olan Marie, babasından görüp öğrendikleriyle bilime büyük ilgi duyuyor; fakat aile bütçesine yardım etmek için çocuk bakıcılığı yapıyordu. Polonya'da kızların bilim eğitimi görmeleri olanaksızdı. Bu yüzden Marie, bakıcılıktan kazandığı paranın bir kısmını eve veriyor, bir kısmını da Paris'te yapmayı planladığı ileri eğitimi için biriktiriyordu. Yol parası ve geçinebileceği kadar para biriktirince, kız ve erkek kardeşlerinin bulunduğu Paris'e giden Marie, Paris'de yaşamını büyük bir yoksulluk içinde sürdürüyor, ara sıra derslerde açlıktan bayıldığı da oluyordu. Sonunda, soğuktan donmadan ve açlıktan ölmeden, fakülteyi birincilikle bitirmeyi başarıyordu. Marie, kısa bir süre sonra birkaç önemli buluşun sahibi ve o zamanki Sınayi Fizik ve Kimya Okulu Laboratuvar başkanı Pierre Curie ile tanışıp, ikisinin de sevmedikleri papazların karşısında değil belediyede evleniyorlardı. Curie'ler, nikah, düğün, eğlence, gelinlik ve süs eşyası için varlıklarını tüketmiyorlar, balayılarında ve sonradan fakülteye gidip gelmek için ihtiyaçları olan iki bisiklete yatırım yapıyorlardı. Marie, öğrenme tutkusunu yenemiyor ve ileri bir çalışma ile bilgisini genişletebileceği bir konu arıyordu. Kocasının önerisi üzerine, o günlerin ilginç buluşu radyoaktivite araştırmalarına yöneliyordu. Becquerel, floresans ve fosforesansın nedenlerini ararken, kimi maddelerin sürekli ışın saldıklarını bulmuş ve bunlara Becquerel ışınları veya Uranik ışınlar denmişti. Önce Röntgen'in x ışınlarını sonra Becquerel'in sürekli ışımayı bulması, Marie'yi çok ilgilendiriyordu. Marie, yeni gözlenen olguya sürekli ışıma anlamında radyoaktivite adını veriyor, Uranyum'un ışıma özelliğini inceliyor, Rutherford ve alfa, beta, gama diye üç tür ışın saptayan Becquerel ile aynı bulguları elde ediyordu. Kocasının buluşu olan basınç elektriği anlamındaki piezo elektriği ışımayı ölçmek için kullanıyordu. Işımanın havayı iyonlaştırdığı için elektrik akımını geçiriyordu. Işıma ne kadar yoğun ise, elektrik akımı da o kadar artıyordu. Bu akım, galvanometre ile ölçülebiliyor ve basınç altındaki bir kristalin oluşturduğu potansiyel ile etkisizleştirilebiliyordu. Akımı dengeleyebilen basınç miktarı, ışımanın yoğunluğunun ölçüsüydü. Çeşitli uranyum bileşiğini bu biçimde incelemesi sonucunda elde ettiği bulgular, ışımaların içlerindeki uranyum ile orantılı olduğunu gösteriyordu. Böylece, ışınların kaynağı olan elementin atomlarına kadar ayırım yapabiliyordu. Daha sonraları Torinyum'un da ışıma özelliği olduğunu Berzelius buluyordu. Marie, çeşitli uranyum bileşiklerini incelerken, kimilerinin daha çok ışıma özelliği taşıdığını piezo elektrik yöntemi ile buluyor, ancak bu sonucu hesaplarıyla bağdaştıramıyordu. Ya hesaplamalar yanlıştı ya da doğal maden cevherlerinde daha çok ışıyan başka bir madde vardı. Bakır ve uranyum fosfat kristalleri olan Çalkolit'i yapay olarak elde edip ışıma özelliğini ölçünce, hesaplara uygunluğunu görüyordu. O halde, doğal cevherlerde başka bir element vardı. Yeni elementler olasılığı, eşi Pierre'i de heyecanlandırıyor, o da kendi araştırmalarını bırakıp adeta Marie'ye yardımcılık yapıyordu. İkisi birlikte yürüttükleri uzun ve yorucu çalışmalardan sonra uranyumdan çok daha ışıyan bir element buluyor ve Marie'nin vatanını hatırlayarak Polonyum adını veriyorlardı. Fakat daha sonraları, bu kadar güçlü ışımanın polonyumdan gelmediğini anlıyor ve yoğun araştırmalara girişiyorlardı. Sonuçta Radyum'u elde ediyor, saldığı ışınlardan ve Demarçay'a yaptırdıkları tayf analizinden özelliklerini saptıyorlardı. Fakat Curie'ler, elle tutulup gözle görülebilecek miktarda radyum elde ederek, özelliklerini incelemek ve yeni bir element oluşu hakkındaki tartışmalara son vermek istiyorlardı. Bunun için büyük miktarda maden filizi gerekiyordu. Curie'ler, istediklerini yüzyıllardan beri gümüş ve madenleri elde etmek için işletilen Bohemya yataklarında işe yaramaz curuf kabul edilen uranyum yüklü yığınlarda buluyorlardı. Madenciler, taşıma giderlerini ödemeleri koşuluyla bu pislik yığınlarını parasız vermeyi kabul ediyor, hatta bu çılgın bilginlerin, işletmeyi temizlik giderlerinden kurtarmalarına seviniyorlardı. Curie'ler, ellerinde ne varsa taşıma gideri olarak ödüyor ve artıkları alıyorlardı. Fizik okulunda döşemesiz ve tavanı akan eski bir tahta kulübeyi kullanmalarına izin veriliyor ve ısıtılması olanaksız olan bu viran yerde dört yıl boyunca radyum elde etmeye çalışıyorlardı. Tonlarca artığı kilo kilo arıtmaya uğraşıyor ve ışıması çok yüksek olan artık yığını miligram miligram artıyor; fakat bu arada Marie'nin ağırlığı8-10 kilogram azalıyordu. Üstelik yeni doğan bebek İrene de sürekli bakım istiyor ve geleceğin ünlü bir araştırmacısı olacak kızlarını ihmal edemiyorlardı. Fakat Marie'nin radyumu gözle görülebilecek miktarda elde etme kararı, hiçbir engel tanımıyordu. Curie'ler, 1902 yılında, birkaç bin kristalleştirme işleminden sonra, ancak 100 miligram radyum biriktiriyor ve sekiz ton artıktan bir gram radyuma ulaşmış oluyorlardı. Bundan sonra radyumun özelliklerini inceliyor ve Niton adını verdikleri bir gaz yaydığını ve bunun içinde helyum bulunduğunu saptıyorlardı. Helyum bilinen bir elementti. Demek yüzyıllardır kimyacıların düşündükleri bir maddenin diğerine dönüştürülmesi hayal değildi. Fakat bunu yapan eliksir değil, atom çekirdeğindeki enerjiydi. Böylece filozof taşı da elde edilmiş oluyordu. Curie'lerin Polonyum ve Radyum'u bulma yöntemleri, kimyaya yenilik getiriyordu. O güne kadar her elementin tayfta belli bir çizgisi vardı; yani elementler tayf çizgisi ile tanımlanıyorlardı. Curie'lerinki, elementleri ışımalarıyla tanıma yöntemiydi. Aslında Marie'yi yeni elementler aramaya itende başlangıçta bir varsayım olan bu kural idi. Yoksulluklarına ve sağlıklarının bulunduğu tehlike ortamına rağmen Curie'ler, radyum elde etme yöntemlerini kendi adlarına yasallaştırmıyor, yalnız bilim uğruna çalıştıklarını söylüyorlardı. Marie 1903 yılında doktorasını alıyor ve aynı yıl, eşi Pierre Curie ve Becquerel ile Nobel Fizik Ödülü'nü paylaşıyordu. Fakat Curie'ler, ödül töreni için yolculuk yapamayacak kadar hastalanıyorlardı. Marie, yazılarında radyumun saldığı büyük enerjiden söz ediyor; fakat bu enerjinin kaynağı, Einstein'ın açıklamalarına kadar gizemini koruyordu. Sanki o güne kadar çektikleri yetmezmiş gibi, eşi Pierre bir atlı araba tarafından ezilerek ölüyor ve yerine Marie atanıyordu. O zamanlar çok tutucu olan bilim çevreleri, Marie'yi ister istemez kabul ediyor; fakat kadın olduğu için akademi üyeliği seçimini bir oy ile kaybediyordu. Marie iki yeni element bulduğu için 1911 yılı Nobel Kimya Ödülü ile onurlandırılıyor, böylece iki kez Nobel Ödülü alan ilk kişi oluyordu. Marie'nin genel tutumu sanki çevresine ışın saçar gibiydi. Daha sonraları kızı ve damadı Joiot -Curie'ler ile çok yakın dostu Perrin de Nobel Ödülü alıyorlardı. Çok insancıl olan yakınları için her fedakarlığı yapan Marie, Birinci Dünya Savaşı'nda da ününü bir yana bırakıp hasta arabası kullanarak, insanlığa hizmetini sürdürüyordu. Röntgen'in x ışınlarını bulmasıyla kamçılanan Marie'nin yoksul, fakat heyecanlı günlerle dolu bilim yaşamı, radyumu buluşuyla noktalanıyor; fakat açtığı yoldan ilerleyen Dorn ve Boltwood, başka ışıyan elementler elde ediyorlardı. Radyumun uygun koşullarda kanseri önlediği anlaşılıyor; fakat ne hazindir ki; Marie kan kanserinden yaşamını yitiriyordu. Radyoaktivite üzerine çalışmaları ve polonyum ile radyum elementlerini bulması ile ünlüdür.


Dünya ile Mars'ın geçici bir süreliğine birbirlerine yakınlaşmalarından ötürü bu gece ve gelecek 3 hafta boyunca Kızıl Gezegen, geceleri gökyüzündeki en parlak gök cisimlerinden biri olacak ve bulutsuz olması durumunda çıplak gözle görülebilecek. Gök bilimciler, Mars'ın 18 Aralık'ta Dünya'ya yaklaşık 90 milyon km yaklaşarak, en yakın mesafeye ulaşacağını belirterek, gezegenin Nisan 2016'ya kadar bu derece yakınlaşmayacağını ve bu kadar parlak olmayacağını kaydettiler. Bu gece yarısından ve Salı sabah gün doğumundan hemen önce Mars'ı gözlemlemek için en uygun zamanın olacağını belirten astronomlar, Kızıl Gezegen'in Ay'ın hemen yakınında batı istikametinde kolayca görülebileceğine işaret ediyorlar. Mars gezegeninin hemen hemen tüm Aralık boyunca, gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius'tan bile daha parlak olacağı belirtiliyor. Öte yandan, New Scientist'te yayınlanan bir makaleye göre, Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, Mars'a 3 aylığına gönderdiği, ancak yaklaşık 4 yıldır çalışan robotlarda beliren arıza ve sorunları gidermeye çalışıyor. Opportunity adlı robotun, gezegendeki kızılötesi radyasyonu ölçen spektrometresinin toz yüzünden çalışmaz hale gelmesinden ötürü mühendisler, buradaki tozu nasıl temizleyeceklerini ve cihazı nasıl eski haline getireceklerini araştırırken, robotun taş ve kaya kırma aleti bilgisayar arızası yüzünden görevini yapamıyor. Bilgisayar programcılarının bu sorunu gidermek için yeni bir yazılım hazırlamakta oldukları belirtiliyor. Victoria Krateri'ndeki kaya katmanları üzerinde araştırmalarını sürdüren Opportunity'nin ayrıca sağ tekerleğinin çalışmadığı, bir vinç kolunun eklem noktasının da normalden daha az güçle çalıştığı kaydediliyor. Kışı geçirmek üzere bir tepeye tırmanmakta olan diğer robot Spirit'in de sağ ön tekerleğine güç ileten motorun arızalandığı, tekerleğin sadece geriye döndüğü ve robotun manevra kabiliyetini olumsuz etkilediği belirtiliyor. Opportunity gibi kaya kırma aleti bilgisayar arızası yüzünden çalışmayan Spirit için de yeni bir yazılım hazırlanıyor. Mars'taki güç koşullar ve ilerleyen yaşları yüzünden, ikiz robotlarda giderek arızalar ortaya çıkmasına karşın, NASA'nın proje müdürü John Callas, robotların bir süre daha çalışmalarını umduklarını belirtiyor. Callas, Robotların birkaç yıl daha çalışmalarını umuyorum. Hala çok yararlı jeolojik keşifler yapıyorlar diye konuşuyor. Kızıl Gezegen'in zorlu koşullarında kum fırtınalarını atlatan ve bataryaları tamamen boşalmadan hayatta kalmayı başaran robotlardan Spirit'in kışı geçirmeyi planladığı tepenin, elektrik üreten güneş panellerinin Temmuz ve Ağustos'taki küresel toz fırtınalarında tozla kaplanan aracın azami güneş ışığı almasına yardımcı olması düşünülüyor. Volkanik püskürme sonucu oluştuğu sanılan 90 metre genişliğindeki Home Plate'de 4 aydır araştırmalar yapan Spirit'in kışı sağ salim atlatması için 60 metre ötedeki 25 derece eğimli tepeye çıkması hayati görülüyor. NASA, Spirit ve Opportunity'nin görev süresini önceki ay 5. kez uzatmıştı. Kızıl Gezegen'in zorlu koşullarında küresel kum fırtınalarını atlatan ve bataryaları tamamen boşalmadan hayatta kalmayı başaran robot kaşifler böylece, 2009 yılı boyunca da görevlerini sürdürecekler. Şimdiye dek Opportunity, 12 kilometreye yakın yol katetti, 94 binden fazla görüntüyü Dünya'ya geçti, Spirit de 7 kilometreden fazla yol katetti ve 102 binden fazla görüntü geçti.


Dünya dışı alanlarda yaşam arayışımız her geçen gün hız kazanırken bu konuda Mars yüzeyinde araştırmalar yapan Curiosity NASA keşif aracından yeni haberler geliyor. Yapılan açıklamalarda Curiosity'nin Mars atmosferinde metan gazı izine rastladığını, bulguların biyolojik faaliyetlerle bir ilişkisinin olup olmadığının sonraki analizler sonucunda anlaşılacağı söylendi. Ülkemizde pek ses getirmemiş olsa da son dönemde ESA ve NASA tarafından yürütülen çalışmalar epey merak uyandırıyor. Son olarak ESA'nın 67P yüzeyine sonda indirmesinden sonra NASA Plüton'u incelemek üzere bir sondanın son virajı aştığını söylemişti. Mars yüzeyinde çalışmalar yürüten Curiosity'den alınan bilgiler ise beklentilerin artmasına neden olmuş gibi görünüyor. Amerikan Jeofizik Birliği toplantısında yeni bilgiler sunan Curiosity ekibi, keşif amacıyla gönderilen aracın Mars atmosferinde metan gazına rastladığını söyledi. Metan gazının henüz belirlenememiş olsa da organik bileşiklerden ortaya çıktığı düşüncesi ağırlık kazandı. Bilindiği gibi Curiosity Sharp Dağı eteklerinde çalışmalarını sürdürüyordu. Burada yapılan çalışma ve analizler sonucunda Mars atmosferinde milyar başına bir oranından daha düşük miktarda metan yoğunluğu olduğu keşfedildi. Fakat Curiosity'in yaptığı çalışmalar burada sınırlı kalmayıp sürdürüldüğünde son iki aylık periyotta dört kat daha fazla metan izine rastlanıldığı öğrenildi. Henüz kaynağı bilinmese de tespit edilen metan gazının ileride yapılacak analizler sonucunda net olarak tanımlanması bekleniyor. Science dergisine açıklamalarda bulunan bir yetkili Dünya'da metan gazının büyük oranda biyolojik faaliyetler sonucunda ortaya çıktığını ancak Mars'ta yer alan Metan gazının jeolojik ya da biyolojik kaynaklardan oluştuğunu bilmediklerini söyledi. Mars atmosferinde yürütülen analizlerde Curiosity'nin bir yıl içerisinde topladığı havanın karbondioksitten arındırılmış kısmı analiz edildi. Elde edilen sonuçlara göre Mars atmosferinde yer alan yıllık metan miktarı 200 metrik ton düzeyinde bulunuyor. NASA tarafından 2012 yılında yapılan açıklamalarda Mars atmosferinde metan izine rastlanmadığı söylenmişti. Yine aynı tarihlerde NASA, Mars toprağında organik bileşen izine rastlandığını duyururken 2013 yılında kimyasal elementlerin izine rastlandığını açıklamıştı.


Uluslararası bir araştırma ekibi Avrupa'nın Mars sondası Mars Express'ten alınan son görüntüleri değerlendirdi. Analizler sonucunda Mars'ın 3,5 milyon yıl önce çölleştiği ortaya çıktı. Araştırmalarını Science dergisinde yayımlayan bilim adamları, gezegenin erken evrelerinde nemli dönemlerin bulunduğunu saptadı. Mars, güneş sistemimizdeki diğer gezegenler gibi yaklaşık olarak 4,5 milyar yıl önce oluşmuş. Eğer Mars'ın üzerinde yaşam vardıysa bile bu ancak Mars'ın erken jeolojik dönemlerinde varolmuş olabilir diyen bilim adamları araştırmaya Fransa, İtalya, Rusya, ABD ve Almanya'dan katıldılar. Mars Express sondası, sıvı suyun varlığını kurumuş akarsu yataklarında saptarken, Nasa'nın Mars aracı "Opportunity" de tuz ve kükürt bileşimleri ve bir kayayı inceleyerek suyla ilgili kanıtlar bulmuştu. Ancak buna rağmen "Mars'ın üzerindeki sıvı su sadece geçici bir dönemde mi yoksa uzun vadede mi bulunuyordu?" ve "Suyun varlığı, yaşamın gelişimini mümkün kılacak kadar uzun sürmüş müydü?" gibi sorular çıkmıştı ortaya. Bilim adamları bu soruları yanıtlamak için yaptıkları son değerlendirmelerle Kızıl Gezegen'i üç evreye ayırdılar. Son evre 3,5 milyon yıl öncesinden günümüze kadar devan edeni. Amerikalı jeolog John Mustard, bu evrede tek bir mikrobun bile yaşamasının mümkün olmadığını söylüyor. Yaşam için en uygun koşullar birinci jeolojik evrede bulunuyordu. Bu evredeki kilimsi bölgelerde yaşam için gerekli olan biyokimyasal süreçler işlemiş olabilir. Ancak ardından Mars'ın yoğun atmosferine bağlı yaşanan küresel iklim değişimi, gezegeni zaman içinde kurak ve asitli bir çöle dönüştürmüştü. İklim değişiminin volkanik etkinliklerle, şiddetli meteorit bombardımanı ya da Mars'ın manyetik alanında meydana gelen değişimlerle geliştiği sanılmakta.


Akşam hava karardığında doğu ufkunda kıpkırmızı rengiyle bir gökcismi belirmeye başlıyor. Aslında bize çok yabancı olmayan bir gökcismi bu, evet sizinde tahmin ettiğiniz gibi Dünya'nın komşusu Mars gezegeninden bahsediyoruz. Mars gezegeni, Ekim ve Kasım aylarında Dünyaya yakın bir konumda olacağı için giderek artan parlaklığıyla herkesin dikkatini çekecek. Mars gezegeni daha önce 2003 yılında Dünyaya en yakın konumuna gelmişti. Bu sırada dünyaya olan uzaklığı yaklaşık 55 milyon kilometreydi. Şimdiki yakınlaşması sırasında is uzaklığı 69.4 milyon kilometre olacak. Mars'ın 2003 yılındaki gibi bir daha Dünyaya en yakın konuma gelmesi için ise biraz uzun bir zaman geçmesi gerekecek. Tam 59.000 yıl. Ekim ayının sonlarına doğru parlaklığı giderek artan Mars 30 Ekim akşamı en parlak olarak gözlenebilecek. Bu sırada parlaklığı -2.3 kadir olacak. Bu tarihten sonra Dünyadan uzaklaşmaya başlayacağı için parlaklığı azalmaya başlayacak. Amatör astronomların merakla beklediği bu yakınlaşma sırasında Mars'ın yüzey şekilleri ve kutuplarındaki karbondioksitten oluşan buzulları teleskoplarla görülebilecek.


Mars güneşe yakınlık bakımından dördüncü gezegendir ortalama güneş mars uzaklığı 227.4 milyon kilometredir. Gök yüzünde kırmızı renkte görünür ve kendisine ait bir atmosferi vardır. Büyüklük olarak yaklaşık dünyanın yarısı kadardır (yarı çapı 3200 km). Gündüz ekvator sıcaklığı 10 C civarlarına ulaşır, fakat atmosferi bu sıcaklığı tutabilmesi için yeterli olmadığından, geceleri sıcaklığı -75 C 'ye kadar düşer. Kutuplarındaki sıcaklık ise -120 C kadardır. Marstaki atmosfer basıncı altında bu sıcaklık CO2 'nin donma sıcaklığı olduğundan kutuplarda CO2 buzları bulunmaktadır. Mars günü dünya gününden yalnızca yarım saat daha fazladır fakat dünyaya göre güneşe daha uzak olduğu için bir yılı 687 gündür. Marsı atmosferinde dünyadakine benzer olarak H, O, CO ve CO2 belirlendiği halde dünyada bol olarak bulunan Ni bulunmamaktadır. 1877 yılında marsın iki uydusu bulunmuştur. Bunlar ancak çok iyi teleskoplarla gözlenebilen Phobos ve Deimos tur. Bilindiği gibi yıllarca Marsta yaşam olduğu düşünülmüştü, bu teori için gerçekten geçerli sebepler vardı. Marsta da dünyadaki gibi eksen eğikliği olduğundan mevsimler oluşur. Değişik mevsimlerde yer kabuğunun değişik renkler alması yıllarca astronomların marsta bitkisel yaşam olduğuna inanmalarına neden olmuştur. Ayrıca mars yüzeyinde yer alan geniş kanalların marslı yaratıklar tarafından kutuplardan ekvatora su götürmek için yapıldığı sanılmaktaydı. Fakat ilki 1965'de olmak üzere yollanan bir çok uzay sondası sayesinde marstaki bu kanalların tamamen kendiliğinden var olduğu anlaşılmıştır. Mars yüzeyi de ay yüzeyi gibi volkanik ve çarpma kraterleriyle doludur. 1965'den başlayarak yollanan uzay sondaları sayesinde elde edilen yüzey şekillerine isimler verildi. Tharsis bölgesinde artık etkinlik göstermeyen Olympus Mons, Ascraeus Mons, Pavonis Mons ve Arsia Mouns volkanları marsın en dikkat çekici yüzey şekilleridir. Bu volkanların çevresinde meteorların açtığı kraterlere rastlanmaz. Çünkü buradaki kraterler zamanla lav ile dolmuştur. Ayrıca ekvator bölgesinden başlayarak 3000 km doğuya doğru uzanan bir vadi, sonra kuzeye kıvrılarak Chryse'ye varır. Bu vadi bazı yerlerde 100 km genişliğe ve 6 km derinliğe sahiptir. Bu denli bir vadinin yalnızca akarsular tarafından oyulabileceği düşünülmektedir. Bu da daha önce Mars yüzeyinde suyun var olduğuna inanılmasını sağlamıştır.


NASA'nın Ağustos 2007'de Mars gezegenine göndereceği Phoenix Mars Lander adlı uzay aracının montajı Kennedy Uzay Merkezi'nde başladı. Sekiz ay sürecek yolculuktan sonra Kızıl Gezegen'e ulaşması planlanan uzay aracı, NASA için Arizona Üniversitesi'nin Lockheed Martin şirketi, Jet Motorları Laboratuvarı ve Kanada Uzay Ajansı ile yaptığı işbirliğiyle üretildi. Kennedy Uzay Merkezi'nde 3 Ağustos'ta Delta 2 tipi bir füzeyle uzaya fırlatılmaya hazırlanacak Phoenix Mars Lander, Mayıs 2008'de Kızıl Gezegen'e iniş yapacak. Yaşam belirtilerinin yanı sıra Mars'a yapılacak bir insanlı uçuş için gerekli ortamı inceleyecek Phoenix, Mars'ın kuzey kutup bölgesinde araştırmalar yapacak. Uzun robot kolu yardımıyla donmuş zemini kazarak örnek toplayacak Phoenix'in fırlatılmasını da içeren bu programın maliyetinin 386 milyon doları bulacağı tahmin ediliyor. Uzay aracı, Alman bilimadamlarının, NASA'nın 30 yıl önce Mars'a gönderdiği iki Viking uzay aracının Kızıl Gezegen'de mikro-organizmaların varlığını keşfedebileceği, ancak bunları bilmeden öldürdüğü yolundaki iddialarının incelenmesi açısından da bir şans olarak görülüyor. Kızıl Gezegen'de araştırmalarını sürdüren Spirit adlı robot, Mars'ta eskiden meydana gelen bir volkanik patlamanın izlerini keşfetti. NASA'da görevli bilimadamları, keşfin Spirit'in iniş yaptığı 'Ev Düzlüğü' adlı bölgedeki kaya katmanları üzerinde yapıldığını belirterek, bunun Mars'ta büyük ölçekte bir volkanik patlamaya ait bulunan ilk kanıtlar olduğunu kaydetti. Bu bulgular, Science dergisinin 4 Mayıs'taki sayısında da yayımlandı.


Mars'a 2030'lu yıllarda insan göndermeyi planlayan Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi , Kızıl Gezegen'e göndereceği uzay gemisinin montajını Dünya'nın yörüngesinde yapacak. ANKARA Ayrıntıları Houston kentinde düzenlenen bir toplantıda belirlenen Mars yolculuğuyla ilgili bir rapor hazırlayan NASA, 400 ton ağırlığında bir uzay gemisiyle yapılacak ve gidiş-dönüş 30 ay sürecek yolculukla Kızıl Gezegen'e göndereceği mürettebatın sayısını en azda tutmayı planlıyor. Mars uzay gemisinin montajını, yeni geliştirdiği ağır yük fırlatma aracı Ares Vlerden 3 veya 4 adet kullanarak düşük dünya yörüngesinde yapacak NASA, ileri kriyojenik tepkime sistemiyle çalışan uzay gemisini 6 ila 7 ay sürecek bir yolculukla 2031 yılı şubat ayında Mars'a göndermeyi öngörüyor. Mars'a insanlı yolculuğun maliyeti 20 ila 450 milyar dolar arasında tahmin edilirken, projenin ayrıntılarında değişiklik yapılabileceği belirtiliyor. NASA raporuna göre, uzun yolculukları sırasında yolda kendi meyve ve sebzelerini yetiştirecek ve böylece aynı zamanda psikolojik sağlıklarına olumlu katkıda bulunacak astronotlar, vardıktan sonra 16 aylarını Mars yüzeyinde geçirecek ve yerleşimlerinin enerjisini üretmek nükleer güçten yararlanacaklar. Uzay gemisindeki yaşam destek sistemi de hava ve su geri dönüşümlü olarak planlanan Mars yolculuğunda, özellikle mürettebatın güvenliği konusunda kimi noktalar açıklık kazanmadı. NASA'nın özellikle, astronotların derin uzayla Mars yüzeyindeki yüksek kozmik radyasyondan korunması konusunda çözüm üretmesi gerektiğini belirten uzmanlar, Mars astronotlarının ayrıca hastalık ve yaralanmaların teşhis ve tedavisi için tıbbi teçhizata gereksinimleri bulunacağına işaret ediyorlar.


Britanyalı bilim adamları, Mars'ın ayı Phobos'u, Dünya'ya kaya örnekleri getirilmesi için bir teknolojik deneme hedefi olarak kullanmayı planlıyor. Avrupa Uzay Ajansı ile ortaklaşa yürütülecek projede Britanyalı bilim adamları, Mars'ın patates biçimli ayı Phobos'a inecek ve yüzeyinden materyal toplayacak bir uzay aracı geliştirecek. Küçük kaya parçaları daha sonra Dünya'ya bir kapsül içinde indirilecek. Projeye katılanlardan Dr. Andrew Ball, bu projenin Mars'tan alınacak örneklerin Dünya'ya taşınması açısından bir teknolojik gösterge olacağını belirterek, sonrasında Mars'a yapılacak seyahatler açısından çok önemli olduğunu söyledi. Amerikalı ve Avrupalı bilim adamlarının Mars'tan kaya örnekleri getirme hedeflerinin uzay programlarında öncelik taşıması, ancak Kızıl Gezegen'e iniş ve kalkışın son derece zor olması nedeniyle, düşük yer çekimli Phobos'a yapılacak bu deneme seyahati önemli bir teknolojik gösterge olarak değerlendiriliyor. İon motorlu uzay aracının 2016'da fırlatılması ve seyahatin toplam 3 yıl sürmesi öngörülüyor.


Mars'ın yörüngesinde iki yıldır dolaşan NASA'nın Mars Yörünge Kaşifi , Kızıl Gezegen'in en büyük Ay'ı Phobos'un ilk kez net ve ayrıntılı görüntüsünü yakaladı. ANKARA MRO'nun Dünya'ya geçtiği fotoğrafta, Phobos'un üzerinde 9 km. genişliğindeki dev krater en çok dikkati çeken özellik olarak görülürken, Kızıl Gezegen'in uydusunun yüzeyindeki bir dizi oyuk ve krater zincirinin bilim çevrelerine tartışma konusu olacağı sanılıyor. Ağustos 2005'te uzaya gönderilen ve Mart 2006'dan bu yana Mars çevresinde yörüngede bulunan, yüksek çözünürlüklü kameralara sahip MRO'nun asıl görevi, gelecekteki seyahatlere iniş yeri seçmek amacıyla Kızıl Gezegen'in yüzeyinin ayrıntılı haritasını çıkarmak. MRO, ayrıca Mars'ın hava durumunu, iklimini, jeolojik yapısını ve atmosferini inceleyecek.


Mars gezegeninin güney kutbunun altının buzul katmanlarıyla dolu olduğu belirlendi. Science dergisinin son sayısında yayımlanan makaleye göre, güney kutbunun altındaki buzulları Avrupalıların "Mars Express" adlı uzay aracı tespit etti. Dergide açıklamaları yayımlanan uzmanlar, buz tabakalarının bileşenlerini henüz tam olarak analiz etmediklerini, bunların donmuş saf su olduğunu düşündüklerini belirtti. Uzmanlara göre, kutup altındaki buzullar, Mars'ta bugüne kadar bulunan en büyük rezervi oluşturuyor. Dünyada buzul katmanları ve buzulların iç kesimlerinin incelenmesinde kullanılan olağan yöntemlere Mars'ta da başvurduklarını kaydeden uzmanlar, "Marsis" adını verdikleri radarla Mars toprağının 3.7 kilometre derinliklerine inebildiklerini bildirdi. Astrofizikçilere göre, bu buzulların tamamen erimesi halinde bütün gezegen 11 metre yüksekliğinde suyla kaplanabilecek. "Mars Express"in verilerini değerlendiren başka bir ekip de yaklaşık 4 milyar yıl önce gezegenin oluşmasından sonra Mars'ta bol miktarda su bulunduğunu göstermişti. Bilimadamlarının çoğu, artık Mars'ın eskiden belli bir dönemde çok nemli bir ortama sahip olduğuna inanıyor.


Bilim adamları, Kızıl Gezegen'in yörüngesinde iki yıldır dolaşan uzay aracı Mars Yörünge Fatihi'nin gönderdiği son fotoğraflarda iki kurumuş sıcak su kaynağı tespit etti. Washington Post gazetesinin haberine göre, ilkel yaşamın ortaya çıkmasını sağlayabilecek koşullara sahip bu iki sıcak su kaynağından şu anda su akmıyor, ancak milyarlarca yıl önce değil, gezegen terimlerine göre, göreceli olarak kısa zaman önce, yani 10 milyonlarca yıl önce buralarda, sıcak su baloncukları fokurduyordu. Mars'a yapılacak uçuşlar için uygun iniş yerlerini inceleyen NASA'nın Johnson Uzay Merkezi'nden Carlton Allen, Kızıl Gezegen'de ilk kez Dünya'daki su kaynaklarına şekilleri ve ayrıntılarıyla benzer oluşumlar tespit ettiklerini belirterek, bu bulguların Mars yüzeyindeki su hikayesini tamamen farklı bağlama yerleştirdiğini kaydetti. Allen ve meslektaşı Dorothy Oehler'in, fotoğraflarda tepecik olarak adlandırdıkları bu şekillerin Dünya'daki 50 bin sıcak su kaynağı gibi Mars'ta da yaygın olabileceğini belirterek, bundan böyle Mars'ta bu şekillerin aranmasına ayrı bir önem vereceklerini ifade ettiler. Geçmişte bir petrol şirketinde jeolog olarak çalışan Oehler ve Allen, iki oval biçimli tepeciğin, Mars'ın ekvatorunda, 2 ila 4 milyar yaşındaki Vernal kraterinde yer aldığını belirterek, bunların yaklaşık 25 metre yüksekliğinde, 200 metre genişliğinde ve bunun iki veya üç katı uzunluğunda olduğunu kaydettiler.


ABD Havacılık ve Uzay Dairesi NASA'nın 3 yılı aşkın süredir Mars'ta görev yapan robotlardan Spirit, Kızıl Gezegen'in geçmişinde düşünülenden çok daha fazla su olduğunu gösteren en güçlü kanıtları ortaya çıkardı. Mars keşif programının başındaki Cornell Üniversitesi'nden Steve Squyres yayımladığı açıklamada, robotun Gusev Krateri'nde bir arazi parçasını incelediğini ve toprağın olağan dışı biçimde silis açısından zengin olduğunu tespit ettiğini belirtti. Squyres, bu kadar çok miktarda silis birikmesi için suyun varlığının gerekli bir unsur olduğuna işaret etti. "Bu çok önemli bir keşif" diyen Squyres, bulguların orada hala neler olduğunu bilmek için merak uyandırdığını söyledi. Spirit, daha önce kraterde, sülfür açısından zengin toprağın varlığı, suyun değişikliğe uğrattığı mineraller ve volkanik patlamalar aracılığıyla eskiden su bulunduğu yolunda kanıtlar elde etmişti. Ancak, son keşfin yüksek silis içeriği yüzünden zorlayıcı olduğunu belirten araştırmacılar, bunun ilkel yaşamın ortaya çıkmasını sağlayacak koşulların oluşabilmesi olasılığını artırdığına işaret etti. Silis birikintisi veya tortulunun nasıl oluştuğunun hala açık olmadığını belirten bilimadamları, birikintinin, sudaki asit buharlarıyla toprağın karışması sonucu ya da çevredeki sıcak su kaynaklarından gelen suyun oluşturmuş olabileceğini düşünüyor. NASA tarafından Mars'a 3 aylığına gönderilen robotlar, 3,5 yıla yakın süredir görev yapıyor. Mars'a 3 Ocak 2004'te inen Spirit ve 24 Ocak 2004'te inen Opportunity, sert iniş, toz fırtınası, sıfırın altında sıcaklık ve kayalık arazide kilometrelerce yol kat etmelerine rağmen hala mükemmel durumda bulunuyor. Bir golf aracı büyüklüğündeki bu robotlar, bazı yıpranma belirtileri gösterse de bilimadamları bir süre önce ömürlerini tamamladıklarını söyledikleri Opportunity ve Spirit'teki küçük sorunların önemli tehlike oluşturmayacağını düşünüyor. Kızıl Gezegen'de 3.5 yıla yakın süredir görev yapan Spirit ve Opportunity, bilgisayarlarına son olarak yüklenen yeni yazılımlarla daha akıllı ve bağımsız hale gelmişlerdi. Mühendisler, bu yılın başında gönderdikleri yeni yazılımlarla Kızıl Gezegen'deki robotları, daha az insan müdahalesine gereksinim duyacak şekilde daha bağımsız ve akıllı kılmışlardı. Spirit ve Opportunity, yeni yazılımlarla ayrıca önlerindeki bir engele kısa bir mesafe kala kritik manevra kararı verebilme ve böylece bir engele takılıp kalmama olanağı sağlayan yeni bir yön bulma sistemine sahip olmuşlardı. Bilimadamları, daha önce her biri golf aracı büyüklüğündeki robotları Yer'den kumanda etmek ve zaman zaman takıldıkları engellerden kurtarmak için uzun süre çaba harcamışlardı. Yeni yazılımların bilimadamlarına Kızıl Gezegen'in keşfinde önemli zaman kazandırması bekleniyor. Opportunity, dev Victoria Krateri'nin kenarında aşağıya inmek üzere dolaşırken, Spirit de güney yarı kürede kaya ve toprak örneklerini incelemeyi sürdürüyor.


Mars'ın kuvvetli bir şekilde manyetikleşmiş kabuğunda da Dünya'daki kutup bölgelerindekine benzer hortum biçiminde renkli yapılar oluşuyor. Ancak Dünya atmosferindeki oksijen ve azot molekülleri darbelerin etkisiyle parlamaya başlarken, Mars'taki oksijen ve karbon monoksit atomları kızılötesi ışın yansıtıyorlar. Mars, dünyamız gibi gezegensel bir manyetik alana sahip değil, ama Mars Express uydusu, dünyamızdaki kutup ışıklarına benzer kızılötesi ışık oluşumları görüntüledi. İsveç Uzay Fiziği Enstitüsü'nden Rickard Lundin, Mars'taki kutup ışıklarının da hızlandırılmış iyonlar ve elektronlarla geliştiğini söylüyor. Dünyamızdaki kutup ışıkları, manyetik alan çizgilerinin, huni biçiminde birleştikleri bölgelerde meydana gelmekte. Bu durum iki kutbun çevresindeki halka biçimdeki bir bölgede söz konusu. Daralan manyetik alan çizgileri,yüklü parçacıkları hızlandırıyor. Elektronlar ve iyonlar hava molekülleriyle çarpışarak bunları uyarırlar. Mars'ta kuvvetli bir manyetik alanın bulunmaması nedeniyle, gezegen bilimcileri daha önceleri, ışık oluşumlarının Mars iyonosferi ve güneş rüzgarları arasındaki karşılıklı etkiyle oluştuğunu tahmin ediyorlardı. Fakat artık Mars'ın kuvvetli bir şekilde manyetikleşmiş kabuğunda da dünyadaki kutup bölgelerindekine benzer hortum biçiminde alan yapılarının oluştuğu bilinmekte. Lundin ve ekibi Mars Express'teki özel bir enstrümanla, kuşkulu bölgelerde gerçekten de iyonların ve elektronların hızlandırılıp, hızlandırılmadığını kontrol edince gerek elektronların gerekse pozitif yüklü oksijen ve karbondioksit iyonlarının Mars atmosferinde hızlandığını saptamış. İyonlar 220-250 km yüksekliğe aitler. Ancak dünya atmosferindeki oksijen ve azot molekülleri darbelerin etkisiyle parlamaya başlarken, Mars'taki oksijen ve karbon monoksit atomları kızılötesi ışın yansıtıyorlar. Lundin'in açıklamasına göre Mars'taki kutup ışıkları manyetikleşmiş kabuğun durumuna bağlı olarak coğrafi açıdan düzensiz bir dağılım gösteriyorlar. Bununla birlikte araştırmacılar ışık oluşumlarını manyetik ve manyetik olmayan kayaçların arasındaki sınır bölgede de gözlemlemişler.


Bilim insanları, Mars'ta yaşamın eskiden ya da şimdi var olup olmadığının anlaşılması amacıyla hamilelik testine benzer bir teknolojiyle üretilen bir cihazı deniyorlar. ANKARA Life Marker Chip adı verilen ve yaşamın parmak izi kabul edilen moleküler biyo-işaretlerin seviyesini tespit eden cihazın bir bölümü, ağırlıksız ve uzay radyasyonunun bulunduğu ortamda denenmek üzere Cuma günü Kazakistan'ın Baykonur Uzay Üssü'nden Dünya'nın yörüngesine gönderildi. Yaklaşık 300 km irtifada bir uzay aracının içinde 12 gün süreyle denenecek LMC unsurları, Dünya'nın çevresini 180 kez dönecek. Denemelerde, uzay aracındaki bir platform açılarak, bu bileşenleri radyasyona ve uzay ortamına tabi tutacak. 25 Eylül'de Dünya'ya dönecek bu parçalar, bu uzay seyahatinin etkileri analiz edilmek üzere laboratuvarda incelenecek. Bilim insanları, LMC'nin Avrupa Uzay Ajansı'nın 2013'te Kızıl Gezegen'e gönderilmesi planlanan ExoMars robotuna yerleştirilmesini öngörüyorlar.


Kimi insanlar için matematik çok zor gelir, başarılı olamadıkları için de bu dalı pek sevmezler. Herkes matematik dahisi olamaz, ama belli ölçüde matematiği herkes anlayabilir diyor bilim insanları. Matematik sınavı yaklaştı. Sayılar, denklemler ve problemler aklınıza bir türlü yerleşmiyor mu? En iyisi oturup çalışmak. Yoksa kimi insanlar için çalışmak boşuna mı? Hayır, hiç de değil, belli ölçüde matematiği herkes öğrenebilir. Fakat Kanadalı bilim adamları, anne ve babası matematikte başarılı olmayan çocuğun bile matematik yetisini geliştirebileceğini söylüyorlar. Bilim adamları araştırmaları sırasında, okul öncesi döneminde çok iyi öykü anlatabilen çocukların daha sonraları matematikte başarılı olduklarını saptamışlar. Bu nedenle okul öncesi çocuklara, öykü anlatmayı öğretilmesi önerilmekte. Bununla birlikte matematikle ilgili temel bilgileri bilmeyenlerde yetenek de fayda etmiyor. Bu yüzden matematik dersinde anlatılanları ve öğretilenleri dikkatlice takip etmek çok önemlidir. Ve anlatılanları öğrenip, ev ödevlerinizi büyük bir merakla yaparsanız, matematiği kavramanın dahi olmadan da mümkün olduğunu görürsünüz. Tabii sadece formülleri ezberlemenin işe yaramadığını siz de biliyorsunuz, önemli olan işin mantığını kavrayıp uygulayabilmek sonuçta. Matematik konusunda büyüklerinizden yardım aldığınızda, onlardan, size çözümü söylemelerini değil, çözüme giden doğru yolu bulmanızda yardımcı olmalarını isteyin.


Samsunlu matematikçi Kerim Sarılar, kendi çalışması olan ve Sarılar Teoremleri adını verdiği, dik üçgenin alanı ile kenar uzunluklarının farklı değerlerle bulunması yönteminin, özellikle mühendislik işlemlerinde yeni kolaylıklar sağlayacağını öne sürüyor. Geliştirilen sistemin Dokuz Eylül Üniversitesi Matematik Topluluğu ile bir çok matematik kulübünün internet sayfalarında makaleler bölümünde yer bulduğunu belirten Sarılar, ayrıca sistemin orta öğretim kurumları müfredat programlarında yer alması için Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına başvuruda bulunduğunu bildirdi. Geliştirdiği formüllerin özellikle çizimle uğraşan meslek guruplarının işini kolaylaştıracağını öne süren Sarılar, şunları kaydetti: Basıklık sistemi sayesinde plan, proje çizimleri, harita kadastro işlemleri, imar planı işlemleri, bir noktanın koordinatlarının tespiti, demir yolu güzergahı çizimlerinde harita üzerinde iki şehir arasındaki uzaklıkların hesaplanması gibi her türlü ölçüm işlemlerinde kullanılabilir. Sarılar, kendi adından esinlenerek Sarılar Teoremleri diye adlandırdığı yeni formülle üçgenin alanı, kenar uzunlukları ve açılarının açı cinsinden bulunduğunu da bildirdi..


Avrupa Uzay Ajansı, XMM- Newton Gözlemevi tarafından yapılan çalışmalarda, evrenin ilk yıldızlarında oluşan patlamalar ve son dönemde gözlenen GRB130925A patlaması hakkında bazı bilgiler verildi. Geçtiğimiz aylarda yayınlanan bir haberde dünyadan yaklaşık 5,6 milyar ışık yılı uzaklıktaki GRB130925A adı verilen gökada yıldızında oldukça yüksek enerjili bir ışıma olan gama ışını patlaması gözlenmişti. Gökbilimcilere göre meydana gelen bu patlamanın ardında mavi dev olarak adlandırılan bir yıldız bulunmaktaydı. GRB130925A adı verilen yıldızda meydana gelen patlama, evrende oldukça ender rastlanan bir olayın gözlenmesini sağladı. GRB130925A üzerinde yapılan gözlemlerde ağır elementlerin oldukça az olduğu ve yoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluştuğu görüldü. Büyük Patlama sonrasında ortaya çıkan ilk yıldızlar aynı GRB'de olduğu gibi büyüt patlamalara neden olmuştur. IAPS'de görev alan Dr. Luigi Piro, GRB130925A'nin metal birikimi açısından fakir olduğunu ve bu özelliğin evrenin ilk yıldızlarından birisi olduğuna işaret ettiğini söyledi. Üstelik patlama sonrasında yapılan gözlemlerde X-ışını aletleri tarafından fark edilen patlamanın birkaç aylık süreçte önemli izler bıraktığı belirtiliyor. Gama ışını patlamaları, evrende nadir olarak gözlenen ve evrenin en parlak patlamaları olarak nitelendirilen olaylardır. GRB130925A'nın diğer benzer patlamalara oranla 1,9 saatlik gama ışını yaydığı ve sonrasında 6 saat süre boyunca X ışını yayarak sönümlendiği gözlendi. Bir gama ışını patlamasının ortalama 20 50 saniye arasında olduğu düşünülürse 1,9 saatlik bir patlama, oldukça uzun ömürlü olarak nitelendirilebilir. Bu kadar uzun süreli bir patlamanın esas nedeni ise patlamaya neden olan yıldızın oldukça büyük olmasıdır. GRB130925A üzerinde yapılan incelemelerde patlama kaynağının mavi süperdev bir yıldız türü olduğu düşüncesi ortaya çıktı. Bu tip patlamalar ve yıldızlar, evrenin ilk dönemlerinde yaygın olarak görülmekteydi. Meydana gelen bu olay ise GRB130925A'nın evrenin ilk yıldızları hakkında önemli bilgilerin elde edilmesini sağlayacak gibi görünüyor.


Max Born 11 aralık 1882'de anatomist ve embriyologist profesör Gustav Born ve Margarete, nee Kauffmann'ın oğulları olarak Breslau'da dünyaya geldi. Max, Breslau'da König Wilhelm, Gymnasium'a başladı. Breslau,Heidelberg, Zurich Universite'lerinde çalıştı. Daha sonra Klein, Hilbert, Minkowski, ve Runge'in yanında matematik, Schwarzschild'le astronomi, Voight'le fizik üzerine çalıştı. 1906'da Göttingen üniversitesi felsefe bölümünden elastik kablolar ve şeritlerin denge durumunu incelemesi üzerine ödül aldı. Bir yıl sonra aynı üniversiteden bu çalışmasıyla mezun oldu. Born daha sonra Larmor ve J.J. Thomson'un yanında çalışmak üzere kısa bir süre için Cambridge üniversite' sine gitti. 1908-1909 yıllarında Breslau'ya geri döndü. Fizikci Lummer ve Pringsheim 'le görecelik teorisi üzerine çalıştı. Bir yazısından dolayı Minkowski, Born'u beraber çalışmak üzere Göttingen' e davet etti. Fakat 1909 kışında Born oraya varır varmaz, Minkowski öldü. Born, Minkowski ölünce onun fizik alanında yarım kalmış çalışmalarını tamamlamak için orada kaldı. Daha sonra relativistik elektron çalışmalarından dolayı Göttingen Universi'nde profesör oldu. 1912'de Michelson'un görecelik üzerine ders verme teklifini kabul etti. Burada spectroscopik deneyler yaptı. 1915 te Berlin üniversite'sinde görevli profesör Max Planck'a asistan olarak çağrıldı. Fakat Alman silahlı kuvvetlerine katılmak zorundaydı. Askeriyenin bilim offisinde sesin yayılışı üzerine çalıştı. Geri kalan zamanını kristaller üzerine ayırdı. Daha sonra Göttingen' deki çalışmalrını özetleyen Dynamik der Kristallgitter kitabını yayımladı. Birinci dünya savaşından sonra 1919'da Frankfurt üniversitesine laboratuvarlardan birinin yönetimini üstlenmek üzere profesör olarak atandı. 1921'de Göttingen'e James Franck'la eş zamanlı olarak döndü. 1925'te Amerika'ya kısa bir seyehati dışında 12 yıl boyunca burada kaldı. Bu yıllarda hayatının en önemli çalışmalarını gerçekleştirdi. Kristal ve Kristal Lattikler üzerine yapılmış bir çok araştırma ve takiben quantum teorisi üzerine yazılmış kitabını güncelleştirdi. 1925-26 yıllarında Heisenberg ve Jordan'la beraber quantum mekaniğin prensipleri ve daha sonra qunatum mekaniğinin istatistiksel gösterimi üzerine kendi çalışmalarını yayımladı. Birçok Alman fizikci gibi 1933'te göç etmeye zorlandı ve Cambridge üniversitesinden davet aldı. Burada Infeld'le birlikte nonlinear electrodynamics alanında çalışmalar yaptı. 1935-36 kışında Sir C.V. Raman ve öğrencileri ile birlikte Bangalore'de Hindistan Bilim enstütüsünde 6 ay geçirdi. 1936'da Edinburg'da 1953'te emekli oluncaya kadar sürdüreceği Felsefe bölümü profesörlüğüne atandı. Max Born Göttingen, Moscow, Berlin, Bangalore, Bucharest, Edinburgh, London, Lima, Dublin, Copenhagen, Stockholm, Washington, ve Boston üniversite akademilerinden burs, Bristol, Bordeaux, Oxford, Freiburg/Breisgau, Edinburgh, Oslo, Brussels Universitesi, Humboldt Universitesi Berlin, ve Stuttgart Technical University 'den doctora diploması aldı. Ayrıca Cambridge Universite'sinden stokes madalyası sahibidir. Max 1913'de Hedwig, nee ile evlendi ve 3 çocuğu oldu. 1970'de öldü.


Max Karl Ernst Ludwig Planck, Julius Wilhelm ve Emma Planck'ın oğulları olarak 23 Nisan 1958'de Almanya, Keil'de dünyaya geldi. Babası Kiel Universite' sinde daha sonra da Göttingen'de profesör oldu. Planck öğretmenleri arasında Kirchhoff ve Helmholtz' unda bulunduğu Munich Universite 'sinde okudu ve doktorasını 1879 Munich Universitesi Filozofi bölümünde yaptı. Daha sonra 1889'a kadar Kiel'de teorik fizik yardımcı Profesörü oldu. 1926'dan emekliliğine kadar burada kaldı. Bir süre sonra 1937'ye kadar sürdüreceği Kaiser Wilhelm Society başkanı oldu. 1894'te The Prussian Academy of Sciences' ın bir üyesi olarak atandı. 1912'de buranın kalıcı sekreteri oldu. Planck'ın ilk çalışmaları R. Clausius' un yayınlarını okuyarak ve Kirchhoff'un yanında çalışıp, ondan çok fazla etkilendiği, thermodinamik üzerine olmuştu. Planck entropy, thermoelektrik ve Sığ Çözeltiler Teorisi üzerine yazılar yayımladı. Aynı zamanda radyasyon süreçleri üzerine yoğunlaşmıştı. Planck bunun elektromanyetik yapıda olduğunu gösterdi. Bu çalışmalardan doymuş radyasyon spectrumunun enerji dağılımı probleminin çözümüne önderlik etti. Deneysel sonuçlar gösterdi ki, bir karacismin , sıcaklık fonksiyonu cinsinden yaydığı enerji dalga boyu dağılımı, klasik fiziğin öngörüleri ile uyuşmazlık içindeydi. Planck enerji ve radyasyon frekansı arasındaki ilişkiyi ortaya koyabildi. 1900 yılında yayımlanan bir yazısında bu ilişkiyi duyurdu. Bu bir kaynaktan yayılan enerjinin belirli büyüklüklerde olabileceği iddiasına dayanıyordu. Kaynaktan yayılan enerji; frekansı ise h dir. Burada h evrensel sabittir Planck sabiti olarak bilinir. Bu yalnız Planck'ın en önemli çalışması değil, ama aynı zamanda fiziğin bir dönüm noktasıydı. Klasik fizik ilk olarak bunu uygun karşılamadı. Bununla beraber teorinin doğruluğunu kanıtlayan gözlemler giderek klasik teori üzerinde ezici bir üstünlükle arttı. Bu uygulama ve gözlemlerden biri Einstein'in Photo Elektrik etkisiydi. Planck'ın qunatum teori üzerine çalışmaları Annalen der Physik2 de yayımlandı. Onun araştırmaları Thermodynamik (1897) ve Theorie der Warmestrahlung (1906) adlı iki kitabında özetlendi. Royal Society'nin yabancı üyesi olarak 1920'de seçildi. ve 1928'de Copley Madalyasıyla ödüllendirildi. Planck Almanya Nazi hükümeti zamanında çok trajik ve sorunlu bir dönem geçirdi. Ülkesinde kalmayı bir görev bilmesine karşın, yahudilere karşı yapılan zulum politikalarına karşı koydu. Savaşın son haftalarında evinin bombalanması sonucu çok büyük zorluklar yaşadı. O arkadaşları tarafından yalnızca büyük buluşları yüzünden değil, ama kişisel yetenekleri dolayısıylada saygıyla karşılandı. O aynı zamanda iyi bir piyanistti ve bir gün mizikte profesyonel olacağını söylerdi. Planck iki defa evlendi.1885'deki görevinden ana şehri Keil' deki yardımcı profesörlüğüne kadar çocukluk arkadaşı Marie Merck'le, daha sonra Marie 1909'da ölünce kuzeni Marga von Hösslin' le evlendi. Çocuklarından üçü genç yaşta öldü. Onlar geride iki oğul bıraktılar. Oğullarından biri Hitlere suikast suçundan 1944 yılında idam edildiğinde çok fazla acı çekti. 3 ekim 1947'de Göttingen'de öldü.


1) denklemi: Gauss kanunudur. Statik alanlar için bu kanun Coulomb kanununa eşittir. Gauss kanunu, kapalı bir yüzeydeki elektrik alan akısının, bu yüzey tarafından çevrelenmiş olan hacimde bulunan net yük ile orantılı olduğunu ifade eder. 2) denklemi: manyetik alan için Gauss kanunudur. Kapalı bir yüzeydeki manyetik alan akısının sıfır olduğunu ve dolayısıyla manyetik yüklerin var olmadığını belirtir. 3) denklemi: Faraday yasasıdır. Kapalı bir devre boyunca elektrik alanın çizgi integrali , bu devrece çevrelenen yüzeydeki manyetik alan akısının zamanla değişimiyle orantılıdır. 4) denklemi: Ampere yasasının Maxwell tarafından düzenlenmiş şeklidir. Maxwell bu denkleme, denklemin sağ tarafındaki ikinci terimi eklemiştir. Bu denklem, kapalı bir ilmek boyunca manyetik alanın çizgi integralinin iki terimin toplamına eşit olduğunu göstermektedir. İlk terim bu kapalı ilmeğin sınırladığı yüzeyden geçen net akımı içerir. Maxwell'in eklemiş olduğu ikinci terim ise bu kapalı ilmeğin sınırladığı yüzeydeki elektrik alan akısının zamanla değişimini ifade eder. Maxwell bu düzenlemesi ile elektrik alandaki zamanla değişimin manyetik alan yarattığını göstermektedir. Maxwell'in bu denkleme yaptığı katkı, elektromanyetik teorinin neredeyse temel çatısını oluşturmaktadır. Maxwell bu dört denklemden yararlanarak zamanla değişen elektrik ve manyetik alanların birbirleri ile ilişkili olduğunu, yani zamanla değişen elektrik alanın 4. denkleme göre hemen yanında bir manyetik alan yarattığını, bu kez bu bölgede zamanla değişen bir manyetik alanın 3. denkleme göre bir elektrik alan doğurduğunu, böylece elektrik ve manyetik alanların birbirlerini yarata yarata elektromanyetik dalganın uzayda yayıldığını, herhangi bir anda elektrik ve manyetik alanın bir yayılma doğrultusuna ve birbirlerine dik olduğunu, elektromanyetik dalgaların boşlukta ışık hızında yayıldıklarını, enerji ve momentumu bir bölgeden diğerine taşıdıklarını kanıtlamıştır.


İngiltere'de Lunar Missions Limited isimli bir şirket Ay yüzeyinde gerçekleştireceği projeler için ilginç bir bağış yolu tercih etti. Şirket, halktan toplayacağı bağışlar ile 10 yıl içerisinde Ay'a göndermeyi planladığı uzay aracında bağışçıların mektup, fotoğraf ve DNA'larının yer alabileceğini söyledi. Yaklaşık 500 milyon sterlin maliyete sahip proje ile Ay yüzeyine kapsül indirilmesi planlanırken aynı zamanda araç içerisinde zaman kapsülü ile bağışçılara ait verilerin gömülmesi planlıyor. Şirketin projeyi gerçekleştirmeyi yönelik finansmanı halktan toplanacak bağışlar ile karşılaması, bir anlamda bu çaptaki projeler için bir ilk olurken ihtiyaç duyulan desteğin ABD merkezli Kickstarter aracılığıyla yapılacağı söylendi. Şirket, projeye katkıda bulunacak bağışçılar için ilginç bir formül geliştirirken bağışta bulunanların Ay'a gömülecek olan zaman kapsülüne kendilerine ait bir hatırayı ekleyebileceklerini söylüyor. Kickstarter aracılığıyla projeye destekte bulunan bağışçılar aynı zamanda Lunar Missions Klübü'nün daimi üyesi olacak ve proje hakkında tüm detaylı bilgilere anlık olarak erişecek. Şirketin kurucularından olan David Iron, Ay yüzeyine gömülecek zaman kapsülünü kişisel bir kapsüle benzetirken dileyenlerin bir mektup ya da fotoğraf arşivi ekleyebileceğini söylüyor. Iron, bağış yolunun seçilmesinde hükümetlerin uzay projelerine yeteri kadar kaynak ayırmamasının etkisi olduğunu ve ihtiyaç duyulan kaynağın bu yolla karşılanacağını vurguladı. Proje kapsamında Ay yüzeyine gömülecek kapsül için göndereceğiniz mesajlar birkaç sterlin ile ücretlendirilirken videolar ortalama 200 sterlin, DNA örnekleri için saç teli ise 50 sterlin karşılığında eklenebilecek. Projeye göre kapsülün ay yüzeyinden yaklaşık 100 metre derinliğe inmesi ve çıkarılan parçanın bilim adamlarına teslim edilmesi planlanıyor. Bir anlamda ilk olacak proje ile 2024 yılına kadar kapsülün Ay'ın Güney yüzeyine inmesi ve bu bölgede insanlar için bir uzay üssünün kurulup kurulamayacağının incelenmesi bekleniyor.


Güneş sisteminde, güneşe 58 milyon km mesafeyle en yakın ve 4.878 km çap ile Plüton'dan sonraki en küçük gezegendir. Güneş çevresindeki dolanımını 48 km/sn hızla 88 günde tamamlayarak en hızlı dolanan gezegen konumundadır. Kendi ekseni çevresindeki dönme hızı son derece düşüktür ve Merkür'ün 1 günü yaklaşık 180 dünya gününe eşittir. Yüzey sıcaklığı -170 ile 400 oC arasındadır. Merkür yüzeyine en fazla meteorit çarpan gezegendir, bu nedenle Merkür'ün yüzeyi büyük ölçüde Ay'ın yüzeyi gibi kraterlerle kaplıdır. Yüzlerce km uzunluğunda yılankavi izler saptanmıştır. Bazı bilim adamları Merkür'ün çekirdeğinin önceden eriyik demirden oluştuğunu, bu çekirdeğin soğuyarak katılaşmasından sonra da yüzeyin kilometrelerce büzüldüğünü, bunun sonucunda da kabuk katmanında uzun kıvrımların ortaya çıktığını ileri sürerler. Merkür'ün yakınlarında manyetik bir alanın varlığı bu gezegeninde tıpkı dünya gibi büyük bir demir çekirdeğe sahip olduğunu düşündürmüştür. Merkür'ün atmosferi oldukça önemsizdir ve yerçekimi o kadar zayıftır ki, atmosferinde önemli miktarda gaz tutunamaz.


ANKARA Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi'nin Ağustos 2004'te uzaya gönderdiği Messenger, Güneş'e en yakın gezegen Merkür'ü 33 yıldan bu yana ziyaret edecek ilk uzay aracı olacak. Merkür'e sadece 200 km uzaklıktan bakacak Messenger uzay aracı, 2011'de bu minik gezegenin yörüngesine girmeden önce iki kez daha yakınlarından geçecek. Mart 1975'te Mariner 10 uydusundan bu yana ilk kez Merkür'e bu kadar yaklaşan Amerikan uzay aracının, sıcaktan kavrulan bu gezegenden 1300'den fazla görüntü geçmesi ve başka gözlemlerde bulunması bekleniyor. NASA'nın Messenger programı uzmanı Marilyn Lindstrom, tüm araştırmacılar olarak heyecan ve sabırsızlıkla uzay aracının göndereceği verileri beklediklerini söyledi. Lindstrom, Messenger'ın hedefinin Merkür'ün yüzeyi, toprağının bileşimi, manyetosferi ve atmosferini anlamak olduğunu, bu süreç sırasında Dünya'ya benzer dört gezegenin nasıl oluştuğunu da anlamayı amaçladıklarını belirtti. Yolculuğu sırasında motorlarının yanı sıra Merkür'ün yer çekimi etkisini de bir tramplen gibi kullanacak Messenger, şimdiden gözlemlerine başladı. Uzay aracının toplam 55 saat sürecek yaklaşma sırasında 700 GB veri göndermesi bekleniyor. Büyüklük olarak 8. sırada yer alan, Güneş'in etrafını 88 günde dönen ve Güneş'e yakınlığı dolayısıyla kavrulan Merkür'e ziyareti sırasında elektronik ve gözlem araçları oda sıcaklığında çalışması için bir koruyucu kalkanın altında bulunan Messenger uzay aracının 300 dereceyi aşan bir sıcaklıkla karşılaşması bekleniyor.


WASHINGTON Amerikan uzay aracı Messenger , gönderdiği yüzlerce fotoğrafla Güneş sisteminin en küçük gezegeni Merkür'ün bilinmeyen yüzünü gösterdi. Bilim adamları, 14 Ocak'ta Merkür'ü sıyırarak geçerken gezegenin fotoğraflarını çeken uzay aracının gönderdiği verileri şaşırtıcı buldu. Carnegie enstitüsünden Sean Solomon, Yüzey şekilleri, atmosfer ve manyetosferle ilgili bilgiler bizi şaşırttı, çünkü Merkür beklediğimiz gibi çıkmadı. Ay'a benzediğini düşünüyorduk, ama hiç de öyle olmadığını anladık dedi. Solomon, Bu sefer, şimdiye kadar hiçbir uzay aracının elde edemediği bilgiler sunarak gezegenin bilinmeyen yönlerini görmemizi sağladı. Utarit'in yüzeyinin yüzde 55 kadarı daha önce hiç gözlemlenmemişti dedi. Messenger , 14 Ocak'ta Merkür'e 200 km yaklaşmıştı. Ulak, Merkür'den uzaklaştıktan sonra 2008 Ekim'i ve 2009 Eylül'ünde tekrar gezegene yaklaşacak. Uzay seyahatine devam edecek olan uydu, 2011 martında son kez uğrayacağı Utarit'in yörüngesine girip orada kalacak. 2004 Ağustos'unda fırlatılan Messenger, 6,5 yıl süren yolculuğunda 7,8 milyar km yol kat etmiş olacak.


Amerikan Messenger uydusu, pazartesi günü esrarengiz Merkür gezegeninin yakınından geçecek. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi yetkililerinin açıklamasına göre, 33 yıl aradan sonra bir uzay aracı, Güneş sisteminin bu en küçük gezegeninin yakınlarından geçerek Utarit'in sırlarını ortaya çıkarmaya çalışacak. Bilimadamları, Messengerin 1300 kadar fotoğraf ve başka veriler yollayacağını, bu yolla Merkür'ün birçok sırrının aydınlatılabileceğini umuyor. Yetkililer, Messenger'in göndereceği bilgilerin büyük sürpriz yaratabileceğini düşünüyor. Messenger, Merkür'den uzaklaştıktan sonra 2008 ekimi ve 2009 eylülünde tekrar gezegene sokulacak. Uzay seyahatine devam edecek olan uydu, 2011 martında son kez uğrayacağı Merkür'ün yörüngesine girip orada kalacak. 2004 ağustosunda fırlatılan Messenger, 6,5 yıl süren yolculuğunda 7,8 milyar km yol kat etmiş olacak. Amerikan Mariner sondası, 1975 yılında Merkür'e yaklaşmıştı.


2014 yılının son çeyreğinde Rosetta Philae tarafından başlatılan akım, 2015 yılında da devam edecek gibi görünüyor. Bu çalışmaların bir çoğu yaklaşık 20 25 yıllık planlamalar sonucunda oluşturulsa da elde edilen veriler bugünü ilgilendirdiği için daha kısıtlı bir zaman aralığı kullanılıyor. Kasım ayında Rosetta uzay aracından ayrılan Philae sondası 67P ismi verilen kuyruklu yıldız üzerinde ESA merkezine önemli veriler iletmişti. Yine aynı dönemlerde Merkür'ü izleyen Messenger uzay aracından gelen haberler ise Philae kadar ilgi çekmese de aracın son bir zorlu göreve gireceğini ortaya çıkardı. Messenger Merkür'ün yörüngesinde olan NASA tarafından 2004 yılının Ağustos ayında fırlatılan sondadır. Amacı, diğer gezegenlere oranla daha az gözlem yapabildiğimiz Merkür'ün kimyasal bileşimi, jeolojisi ve manyetik alanı hakkında bilgi toplamaktır. İlk yüksek çözünürlüklü fotoğrafını 2008 yılında ileten Messenger, görevinin son aşamasına gelmesi nedeniyle gezegene düşürülerek son hamlesini yapacak. Gezegenimiz ile kıyasladığımızda Merkür'ün oldukça ilginç özellikleri olduğunu görüyoruz. Örneğin Merkür'de bir gün bir Dünya yılından daha uzun iken sıcaklık, gündüzleri 450 santigart derece, gece ise -170 santigrat derece arasında değişiyor. Yine Dünya'nın yarısı kadar kütleçekimine sahip olan Merkür çok ince atmosfere sahiptir. 2004 yılında NASA tarafından fırlatılan araç, 2006 ve 2007 yıllarını Venüs'ü izleyerek geçirmiş, Merkür yörüngesinde ilk uçuşunu ise 2008 yılında yapmıştır. 2011 yılında yörüngeye oturan uzay aracından günümüze kadar Merkür hakkında binlerce fotoğraf ve büyük bir veri arşivi oluşturuldu. Uzun bir süre, Merkür'de su ya da buzun olamayacağı düşünülürken araçtan alınan veriler, gezegenin krater diplerinde buzun var olduğunu gösterdi. Araçta bulunan nötron sayaçları, uzun bir süredir ilgi toplayan parlamaların, gezegende azımsanmayacak düzeyde bulunan buzdan kaynakladığını açıkladı.


Fraday'ın babası Ingiltere'nin kuzeyinden 1791 başında Newington köyüne iş aramak amacıyla gelmiş bir demirci idi. Annesi Faraday'ın zorluklarla dolu çocukluk döneminde ona duygusal yönden büyük destek olmuş, sakin ve akıllı bir köylü kadındı.Babaları çoğu zaman hasta olan ve iş bulmakta zorluk çeken Faraday ve üç kardeşinin çocukluğu yarı aç yarı tok geçti. Aile Sandemancılar adlı küçük bir hıristiyan tarikatının üyesiydi. Faraday yaşamı boyunca bu inançtan güç almış, doğayı algılama ve yorumlamada bu inancın etkisi altında kalmıştır. Faraday çok yetersiz bir eğitim gördü. Bütün eğitimi kilisenin pazar okulu'nda öğrendiği okuma yazma ve biraz hesaptan ibaretti. Küçük yaşta gazete dağıtıcısı olarak çalışmaya başladı. 14 yaşında çiftci çıragı oldu. Ciltlenmek üzere getirilen kitapları okuyarak bilgisini genişletmeye başladı. Encyclopedia Brtanica'nın üçüncü baskısındaki elektrik maddesinden özellikle etkilendi. Eski şişeler ve hurda parçalardan yaptığı basit bir elektrostatik üreteçten yararlanarak deneyler yapmaya başladı. Gene kendi yaptığı zayıf bir Volta pilini kullanarak elektrokimya deneyleri gerçekleştrdi. Londra'daki Kraliyet Enstütüsü'nde Sir Humphrey Davy tarafından verilen kimya konferansları için bir bilet elde etmesi Faraday'ın yaşamında dönüm noktası oldu. Konferanslarda tutduğu notları ciltleyerek iş isteyen bir mektupla birlikte Davy'ye gönderdi. Bir süre sonra laboratuvara yardımcı olarak giren Faraday, kimyayı çağının en büyük deneysel kimyacılarından biri olan Davy'nin yanında öğrenmek fırsatını elde etmiş oldu. 1820'de Faraday, Davy'nin yanından yardımcılık görevinden ayrıldı. Hans Christian Orsted, 1820'de bir telden geçen elektrik akımının tel çevresinde bir magnetik alan oluşturduğunu bulmuştu. Fransız fizikci Andre Marie Ampere tel çevresinde oluşan magnetik kuvvetin dairesel olduğunu gerçektede tel çevresinde bir magnetik silindir oluştuğunu gösterdi. Ve bu buluşun önemini ilk kavrayan Faraday oldu. Soyutlanmış bir magnetik kutup elde edilebilir ve akım taşıyan bir telin yakınına konursa telin çevresinde sürekli olarak bir dönme hareketi yapması gerekecekti. Faraday üstün yeteneği ve deneysel çalışmadaki ustalığıyla bu görüşü doğrulayan bir aygıt yapmayı başardı. Elektrik enerjisini mekanik enerjiye dönüştüren bu aygıt ilk elektrik motoru idi. Faraday bu deneyleri gerçekleştrip sonuçlarını bilim dünyasına sunarken elektriğin farklı biçimlerde ortaya çıkan türlerinin niteliği konusunda kuşkular belirdi. Elektrikli yılan balığının ve öteki elektrikli balıkların saldığı, bir elektrostatik üretecin verdiği bir pilden yada elektromagnetik üreteçten elde edilen elektrik akışkanları birbirinin aynı mıydı? Yoksa bunlar farklı yasalara uyan farklı akışkanlar mıydı? Faraday araştırmalarını derinleştirince iki önemli buluş gerçekleştirdi. Elektriksel kuvvet kimyasal molekülleri, o güne değin sanıldığı gibi uzaktan etkileyerek ayrıştırmıyordu, moleküllerin ayrışması iletken bir sıvı ortamdan akım geçmesiyle ortaya çıkıyordu. Bu akım bir pilin kutuplarından gelsede, yada örneğin havaya boşalıyor olsada böyleydi. Ikinci olarak ayrışan madde miktarı çözeltiden geçen elektrik miktarına dorudan bağımlıydı. Bu bulgular Faraday 'ı yeni bir elektrokimya kuramı oluşturmaya yöneltti. Buna göre elektriksel kuvvet, molekülleri bir gerilme durumuna sokuyordu. 1839'da elektriğe ilişkin yeni ve genel bir kuram geliştirdi. Elektrik madde içinde gerilmeler olmasına yol açar. Bu gerilmeler hızla ortadan kalkabiliyorsa gerilmenin ard arda ve periyodik bir biçimde hızla oluşması bir dalga hareketi gibi madde içinde ilerler. Böyle maddelere iletken adı verilir. Yalıtkanlar ise parçacıklarını yerlerinden koparmak için çok yüksek değerde gerilmeler gerektiren maddelerdir. Sekiz yıl boyunca aralıksız süren deneysel ve kuramsal çalışmaların sonunda 1839'da sağlığı bozulan Faraday bunu izleyen altı yıl boyunca yaratıcı bir etkinlik gösteremedi. Araştırmalarına ancak 1845'te yeniden başlayabildi. 1855'ten sonra Faraday'ın zihinsel gücü azalmaya başladı.Ara sıra deneysel çalışmalar yaptığı oluyordu. Kraliçe Victoria bilime büyük katkılarını göz önüne alarak Faraday'a Hampton Court'ta bir ev bağışladı.


Science dergisinde yer alan bu bilimsel araştırmaya göre, yapılan buluş, elektronik, denizcilik, havacılık veya tıpta, örneğin kontakt lenslerin veya diğer protezlerin yapıştırılması gibi çok geniş bir alanda kullanılabilecek. Araştırmanın başında yer alan Illinois eyaletindeki Northwestern Üniversitesi'nden biyo-medikal mühendisi Phillip Messersmith, bu süper yapıştırıcının teflondan, selüloza, akriliğe kadar 25 madde üzerinde yapılan laboratuvar deneylerinin çok başarılı olduğunu belirterek, Yöntemimiz değişik yüzeyler üzerinde çok iyi sonuç verdi. Şu an kullanılan teknikle yüzeyleri özel materyallerle yapıştırma olanağı sınırlı, mesela cam üzerinde iyi sonuç veren, altın üzerinde vermiyor, ama bizim yöntem böyle değil, daha evrensel dedi. Midyelerin organik ve inorganik materyaller üzerine büyük bir güçle yapışmasını sağlayan süreçten esinlenilerek, yıllar süren araştırmalardan sonra bu tekniğin geliştirildiğini belirten araştırmacı, bu buluşu, midyelere bu olağandışı yapışma yeteneği sağlayan moleküler yapıyı üreten küçük bir molekül olan dopamini ortaya çıkararak yaptıklarını kaydetti.


Mıknatıs, manyetik kutup özelliğine sahip, demir-nikel-kobalt gibi metalleri çekebilen fiziki madde. Genellikle, U şeklinde bükülmüş bir metal parçasından meydana gelir. Bunun karşılıklı uçları manyetik çekme ve itme kuvvetlerinin merkezidir. İki uca, mıknatısın iki kutbu da denir. - Tabii mıknatıslar: Çekme ve itme kuvveti mıknatısın kendinde mevcuttur. - Suni mıknatıslar: Bu mıknatıslar suni vasıtalarla manyetik özelliği kazanırlar. Ya devamlı veya geçici bir zaman içinde mıknatıs haline gelirler. - Elektromıknatıslar: Ham demir çubuk etrafına sarılmış geçirgen bir sargı dan elektrik akımı geçmesi halinde meydana gelirler. Eski ve kısmen günümüzde de kullanılabilen bir teori olan mıknatısın moleküler teorisine göre; mıknatıs olmayan ama mıknatıs olma hususiyetine sahip olan bir cisimde ve kutuplar bulunur. Cismin içindeki kutuplar cismin mıknatıs olmadan önce molekül halinde ve düzensiz gruplar halindedir. Manyetiklik hususiyeti kazandığı zaman, cismin içindeki moleküller düzene girer. kutuplar ve kutuplar zıt istikamete toplanırlar. Böylece tek bir manyetik alan ve tam bir manyetik kutupluluk elde edilir. Modern elektron teorisi de kısmen aynı noktaları kabul eder ama, yük fikrini bırakır. Domain veya atom gruplarından meydana gelen tanecik fikrine ağırlık verir. Manyetiklik durumunun sebebini atom ve moleküllerin manyetik momentlerine ve dış tatbiki kuvvetle cismin içindeki manyetik kuvvetin paralelleştirilmesine bağlar. Manyetik çekme kuvvetine çok az cevap veren cisimlere Paramanyetik cisimler denir. Mesela hava, oksijen, dökme demir, ferro sülfat, ferrik sülfat ve palladyum böyledir. Boşluktan daha az çekilen cisimlere diamanyetik cisimler denir. Bizmut, antimon, çinko ve cam böyledir. İlmi adı Manyetit'dir. Demiroksittir. Düzgün sekiz yüzlü kristal yapıda, demir cevheridir. İngilizler eskiden mıknatısa derlerdi. Mıknatıs kelimesi Latin menşelidir. Manyes kelimesi daha sonra Manyesia taşı halini aldı. Daha sonra ise, Manyet dediler ki İngilizce mıknatıs demektir. İlk pusulanın keşfi ve kullanılması on ikinci asrın sonlarına doğrudur. Mıknatıs taşı tahta üzerine konur, su dolu bir kaba salınırdı. Kuzey güney hattı böylece bulunmuş olurdu. Yeryüzünün manyetik meridyenine, yani manyetik alana paralel vaziyete koyup, çok şiddetli ve keskin bir darbe indirmek. Bir mıknatısa temas ettirmek veya mıknatısın bir kutbuna sürtmek. Elektro manyetik bir alana, ferro manyetik bir cisim yerleştirerek elektrik akımı geçirmek . Cismi ısıtmak ve soğurken dünyanın manyetik alanı istikametine çevirmek. Aynı tip mıknatıslar, eş kutupları üst üste gelecek şekilde çoğaltılır. Böylece kutup kuvveti arttırılır. Bu mıknatıslar, yalıtılmış ince kabloların ham demire sarılıp, kablolardan akım geçirilmesiyle meydana gelir. Bu sistemin mıknatıslık hususiyeti elektriğe bağlı olduğundan anında elektrik kesip, mıknatıslık hususiyeti ortadan kaldırılabilir. Tersi de olabilir. Mesela talaş nakliyatı, telgraf cihazları, kapı zilleri gibi daha birçok tatbikat sahası olan elektromıknatıslarda kalıcı bir mıknatıslık hususiyeti zaten istenmez.


Millikan 1909 yılının başlarında Chicago Üniversitesinde profesör iken yağ damlası deneyi üzerinde çalıştı ve tekbir elektron üzerindeki yükü ölçtü. 1910 yılında elde ettiği sonuçları bastırdıktan sonra Felix Ehrenhaf tarafından yapılan çelişkili gözlemler iki fizikçi arasında bir tartışma başlattı. 1919 yılında düzeneğini geliştirerek bilimde yeni ufuklar açan çalışmasını bastırdı. Temel yük diye adlandırılan elektronun elektrik yükü temel fiziksel sabitlerden biridir ve bu değerin tam olarak bilinmesi büyük önem taşımaktadır. Millikan deneyde iki elektrot arasında kütleçekim kuvvetine karşı asılı duran yüklü yağ damlacıkları üzerine uygulanan kuvveti ölçtü. Elektrik alan bilindiğinde yağ damlası üzerindeki yük belirlenebilir. Deneyi çok sayıda yağ damlası için tekrarladığında Millikan tekbir elektron üzerindeki yükün 1.592 x 10 19 Coulomb değerinin tam katları şeklinde yorumlanabileceğini gösterdi. Millikan yağ damlası deneyini yaptığı sıralarda atomaltı parçacıklar pek fazla bilinmiyordu. 1897 yılında J.J. Thompson katot ışınları ile yaptığı deneylerde bir hidrojen atomunun kütlesinden yaklaşık 1000 kat daha küçük negatif yüklü tanecikler olduğunu keşfetmişti. Benzer sonuçlar George FitzGerald ve Walter Kaufmann tarafından da bulundu. Işığın pek çok özelliğinin foton sağanağı olarak ele alınmasından ziyade sürekli bir dalga gibi ele alınabilmesine benzer şekilde elektrik ve manyetizma hakkında bilinenlerin çoğu da yükün sürekli bir değişken olduğu fikrine dayanılarak açıklanabiliyordu. Yağ damlası deneyinin önemi hem temel yük biriminin oldukça hassas bir şekilde belirlenmesi hem de yükün kuantumlu olduğunu gerçeğini ortaya koymasıdır. Millikan' ın deney düzeneği bunu oldukça basit ve yalın bir şekilde gösterir. Ayrıca önceleri yükün sürekli bir değişken olduğunu düşünen Thomas Edison' da Millikan' ın yağ damlası deneyinden sonra fikrini değiştirmişti. Tarihçi Gerald Holton' ın 1978 yılında Millikan' ın ikinci kez yaptığı deneyin sonuçlarından bazılarını çıkardığını iddia etmesiyle tartışmalar başlamıştır. Holton' a göre herhangi bir geçerli sebep olmaksızın Millikan deneyinde elde ettiği büyük bir kısım veriyi önemsememiştir. Colorado Üniversitesinde felsefe bilimcisi olan ve daha önceleri yüksek enerji fiziği deneyleri yapan Allan Franklin, bu fikirleri çürütmeyi denedi. Franklin Millikan' ın hesaba katmadığı verilerin e ile gösterilen elektronun elektrik yükünün değerini değiştirmeyeceğini iddia etti. Fakat Millikan' ın e'deki istatistiksel hatayı küçültmek için bazı deneysel verileri çıkardığını kabul etti. Böylece Milikan e' nin değerini % 0.5' den daha küçük bir hatayla hesaplamış oluyordu. Zaten daha büyük bir hata yüzdesinin çıkması fizik dünyasında büyük tartışmalara sebep olabilirdi. 1923 yılında Millikan yaptığı bu deneyle Nobel fizik ödülünü kazandı. Bu deney uygun bir şekilde yapılması zor ve oldukça pahalı olmasına rağmen, halen fizik öğrencileri tarafından tekrarlanmaktadır. Üstteki diyagram Millikan' ın oluşturduğu düzeneğin basitleştirilmiş bir versiyonudur. İki yatay ve birbirine paralel plaka arasına büyük bir potansiyel farkı uygulanarak homojen bir elektrik alan oluşturulur. Yağ damlaları plakalar arasında sürüklenebilir. Voltajı değiştirerek damlalar yükseltilip, düşürülebilir. Plakalar birbirine yalıtkan bir malzemeyle tutturulmuş ve dört adet delik açılmıştır. Bu deliklerin üçüne beyaz ışık kaynağı yerleştirilmiş ve plakalar arasında asılı duran yağ damlaları üzerine odaklanmıştır. Diğer deliğe de düşük güçlü bir mikroskop konmuştur. Yağ damlacıkları ışığı yansıtır ve mikroskoptan bakıldığında karanlıkta parlak noktalar gibi durur. Mikroskopta bir yağ damlasının bir bölmeden diğerine ne kadar zamanda geçtiğini gösteren ve böylece hızı tespit etmemizi sağlayan derecelendirilmiş bir ölçek mevcuttur. Deneyde kullanılan yağ genellikle vakum düzeneklerinde kullanılan tipte bir yağdır. Çünkü bu tip yağlar düşük buhar basıncına sahiptir. Bilinen yağlar ışık kaynağının ısısıyla kolaylıkla buharlaşır, böylece yağ damlalarının kütlesi deney boyunca sabit kalamaz. Bazı yağ damlacıkları pompa tarafından püskürtüldüğünde sürtünme nedeniyle yüklenecektir, fakat iyonlaştırıcı bir radyasyon kaynağı ilave edilerek daha fazla yağ damlacığının yüklenmesi sağlanabilir. Başlangıçta yağ damlaları elektrik alan olmadığı için plakalar arasından düşer. Bu yağ damlaları kısa sürede odacık içindeki hava molekülleri ile sürtünerek terminal bir hıza ulaşır. Daha sonra elektrik alan oluşturulur ve değeri yeteri kadar büyük ise yüklü olan damlacıklardan bazıları yükselmeye başlar. Bunun nedeni yukarı doğru olan FE elektrik kuvvetinin aşağı doğru olan W kuvvetinden daha büyük olmasıdır. Düşmesi muhtemel olan bir yağ damlası seçilir ve diğer tüm damlalar düşene kadar alternatif olarak voltaj kapatılarak alanın ortasında tutulur. Sonra deneye bu tek damla ile devam edilir. Burada v1 düşen damlanın terminal hızıdır . havanın viskozitesi ve r damlanın yarıçapıdır. olacaktır. r hesaplanırsa W ' de kolayca hesaplanabilir. Sahip olduğumuz tecrübeler aptal yerine koyulmamızdan kurtulmayı sağlar. Örneğin Millikan yağ damlacıkları deneyiyle bir elektronun yükünü ölçtü ve bugün tam olarak doğru olmadığını bildiğimiz sonucu verdi. Bulduğu değerin farklı çıkmasının sebebi havanın viskozitesinin değerini yanlış almasıdır. Millikan' dan sonra tarihte elektronun yükünün bulunması ile ilgili yapılan diğer deneylere bakacak olursak çok ilginç şeylerle karşılaşırız. Ölçülen değerlerin zamana bağlı bir grafiğini çizecek olursak, elde edilen değerlerin Millikan' ın bulduğu değerlerden büyük değerler olduğunu ve sonunda belli bir noktada bu değerin aynı kaldığını görürüz. Peki, yeni sayı neden hemen keşfedilememişti? Bilim adamları bundan utanç duymaktadırlar. Çünkü herkes aynı şeyi yapmışt. Onlar Millikan' ınkinden çok büyük yeni bir sayı bulduklarında hata yaptıklarını düşünüyorlardı. Onlar bunu araştırmalı ve nerede hata yapmış olabileceklerini bulmalıydılar. Çünkü onlar Millikan' ın bulduğu değeri bulduklarında sonuçtan şüphe duymuyorlardı. Ve böylece Millikan' dan farklı buldukları sayıları çıkardılar. Bugün bu hilelerden çok şey öğrendik ve artık bu tip kazalara rastlanmıyor. 2006 yılına kadar elemanter yükün değerinin 1.60217653(14)x10 19 Coulomb, olduğu kabul edilmiştir. Burada 14 son iki basamaktaki belirsizliği gösterir. Nobel konuşmasında Millikan temel elektrik yükünün değerini statcoulomb cinsinden 4.774(5) x 10 10 ve Coulomb cinsinden 1.5924(17)x10 19 olarak ölçtüğünü söylemiştir. Aradaki fark yüzde birden daha azdır, fakat Millikan' ın standart hatasından beş kat daha fazladır. Sonuç olarak farkın önemi büyüktür. Millikan' ın yağ damlası deneyi için kullandığı orijinal düzenek. - R.A. Millikan, A new modification of the cloud method of determining the elementary electrical charge and the most probable value of that charge, Phys. Mag. XIX, 6(1910), p. 209 - Ehrenhaft F., Über die Kleinsten Messbaren Elektrizitatsmengen, Phys. Zeit., 10(1910), p. 308 - R.A. Millikan, On the Elementary Electric charge and the Avagadro Constant, Phys. Rev. II, 2(1913), p.109 - Allan Franklin, Millikan's Oil-Drop Experiments,The Chemical Educator, 2(1997), pp.-14 - Richard Feynman. Cargo Cult Science. - NIST Reference on Constants, Units and Uncertainty - Millikan, Robert A.. "The electron and the light-quant from the experimental point of view" Stockholm (May 23, 1924). Retrieved on 2006-11-12 - Serway, Raymond A.; Faughn, Jerry S. (2006). Holt: Physics. Holt, Rinehart and Winston. ISBN 0-03-073548-3. - Thornton, Stephen T.; Rex, Andrew (2006). Modern Physics for Scientists and Engineers (3rd ed.). Brooks/Cole. ISBN 0-495-12514-8. - Serway, Raymond A.; Jewett, John W. (2004). Physics for Scientists and Engineers (6th ed.). Brooks/Cole. ISBN 0-534-40842-7. - Karlsson, Magnus, "Millikan's oildrop experiment". Simplified Java applet simulation of the experiment. - Thomsen, Marshall, "Good to the Last Drop". Millikan Stories as "Canned" Pedagogy. Eastern Michigan University. - CSR/TSGC Team, "Quark search experiment". The University of Texas at Austin. - The oil-drop experiment appears in a list of Science's 10 Most Beautiful Experiments originally published in the New York Times. - Delpierre, G.R. and B.T. Sewell, "Millikan's Oil Drop Experiment". 25 April 2005 - Engeness, T.E., "The Millikan Oil Drop Experiment". 25 April 2005 - Millikan R. A. (1913). "On the elementary electrical charge and the Avogadro constant". The Physical Review, Series II 2: 109 143. , Paper by Millikan discussing modifications to his original experiment to improve its accuracy. - Millikan Oil Drop Experiment in space. A variation of this experiment has been suggested for the International Space Station. - Millikan's experiment as a Remotely Controlled Laboratory http://en.wikipedia.org/wiki/Oil-drop_experiment" adresinden çeviren Yrd. Doç. Dr. Jale Yılmazkaya Süngü .


The Joomla! team has millions of good reasons to be smiling about the Joomla! 1.5. In its current incarnation, it's had millions of downloads, taking it to an unprecedented level of popularity. The new code base is almost an entire re-factor of the old code base. The user experience is still extremely slick but for developers the API is a dream. A proper framework for real PHP architects seeking the best of the best. If you're a former Mambo User or a 1.0 series Joomla! User, 1.5 is the future of CMSs for a number of reasons. It's more powerful, more flexible, more secure, and intuitive. Our developers and interface designers have worked countless hours to make this the most exciting release in the content management system sphere. Go on ... get your FREE copy of Joomla! today and spread the word about this benchmark project.


Mısır'ın batısındaki Sahra Çölü'nde, milyonlarca yıl önce meteor çarpması sonucu oluşan devasa bir krater bulundu. Uydu görüntülerini inceleyen uzamanlar tarafından bulunan krater, 31 kilometre çapıyla, Sahra Çölü'nde bulunan en geniş krater oldu. Uzmanlar kraterin bugüne kadar bulunamamasını büyük boyutlarına bağlıyor. Boston Üniversitesi ekibinin bulduğu krater, bölgede daha önce bulunan en büyük meteor çarpmasının iki katı etkiyle ortaya çıkmış ve Arizona'daki kraterin 25 katı büyüklüğünde. Araştırmacılar, kraterin yaklaşık olarak 1.2 kilometre büyüklüğünde bir meteor tarafından oluşturulduğunu ve yüzlerce kilometre çevredeki her şeyi yok etmiş olabileceğini söylüyor. Örnek vermek gerekirse, 65 milyon yıl önce dinozorların yeryüzünden silinmesiyle sonuçlanan çarpışmayla ortaya çıkan Meksika'daki Chicxulub kraterinin genişliği 160 ile 240 kilometre arasında değişiyor. Araştırmayı yapan uzmanlardan Faruk El Baz kratere, yer aldığı bölgenin adından da esinlenerek Arapçada büyük anlamına gelen Kebira ismini verdi. Kebira'nın her kraterde olduğu gibi iki büyük halkası var, ancak yıllar boyunca su ve rüzgarın etkisiyle silindiği halkaların için eğitimli olmayan bir göz tarafından görülmesi neredeyse imkansız. Meteorun dünyaya ne zaman çarptığı ve kraterin ne zaman oluştuğu henüz bilinmiyor, ancak El Baz, "doğudan batıya doğru akan iki antik nehrin kalıntılarını barındıryor" diyor. Kebira'yı yaratan çarpma, güneybatı Mısır'daki Büyük Kum Denizi'nin devasa kumulları arasında bulunan ve sarı-yeşil silikat parçalarından oluşan büyük bir alan ortaya çıkarmış.


MIT araştırmacıları tarafından atomdan atoma mikro boyutlardaki çatakların oluşumu ve yayılımıyla ilgili olarak hazırlanan simülasyon, uçak, dünya üzerinde oluşan depremler ve birçok maddelerin nasıl problemler çıkardığını açıklamaya yardımcı olabilir. Eski deneylerde çatlaklar yavaş, düzgünlük ve bir aynanın yüzeyi gibi pürüzsüz bir şekilde başlıyor, hız kazanıyor ve belli bir noktaya ulaştığındaysa kontrolünü kaybetmiş bir yılan gibi kendi etrafında dönmeye başlar, sürekli artan pürüzler oluşur ve sonuçta karmakarışık dallanmalar meydana geldiği gözlenmiş. İlginç olarak bu fenomen bir çok kırılgan yüzey üzerinde gözlenmiş mesela cam, seramik, polimer ve yarı iletkenler üzerinde. Fakat hiç kimse bu olayın arkasında yatan fiziğin tam olarak farkına varamamış. Eskiden Almanya Stuttgart ta metal araştırmacıları olarak Max Planck Enstitüsünde çalışan Buehler ve Huajian Gao, şimdi Brown üniversitesinde sıra dışı durumlar altında bulunan metallerin işlevlerinin incelemek için atomların hareketlerini simüle ettiler. Bu yeni çalışma çok sert metallerdeki yayılan çatlakların oluşturacağı şekillenmelerin kontrol altına alınabileceğini gösteriyor.


MIT tarafından edX.org paltformunda sunulan ders, 29 Mayıs'da başlayacak olup hemen şimdi https://www.edx.org/course/mitx/mitx-8-mrevx-mechanics-review-1780#.U2hWnMbHzNH adresinden ücretsiz olarak kayıt olabilirsiniz. Dersi başarılı şekilde tamamlarsanız sertifika sahibi olacaksınız. Mekanik konusundaki kavramsal anlamalarını ve problem çözme becerilerini geliştirmek isteyen mekanik ile ilgili biraz ön bilgiye sahip kişilere yönelik Massachusetts Teknoloji Enstitüsü tarafından sunulan bir ders olan Newton Mekaniğine Giriş dersine ücretsiz kayıtlar başlamıştır. MIT Profesörü David Pritchard ve onun eğitim araştırma grubu tarafından tasarlanan bu derste problem çözme becerilerini geliştirmeye olanak sağlayacak yeni bir yöntem kullanılmaktadır. 29 Mayıs ile 24 Ağustos 2014 arasında yürütülecek olan dersin ilk kısa sınavı 22 Haziran 2014 tarihinde yapılacaktır. Dersi başarılı şekilde tamamlayan kişiler edX sertifikası almaya hak kazanacaktır. MIT-Harvard tarafından kurulan edx.org platformunda bu yaz yürütülecek olan Mekanik dersi, Newton Mekaniği konularındaki kavramalarını ve problem çözme becerilerini geliştirmek isteyen ve meydan okuyucu problemler üzerinde çalışmaktan hoşlanan kişilere yöneliktir. Öğrencilere olduğu kadar bu alanda çalışan öğretmenlere yönelik de özel içeriklere sahip olan bu ders hem öğrenci hem de kendini geliştirmek isteyen öğretmenlere yönelik oldukça iyi bir fırsat. Dersi tüm sınavlarına katılıp başarıyla tamamladıktan sonra sertifika alabileceğiniz gibi dilerseniz sınavlara katılmadan sadece ders içeriğini takip edebilirsiniz. Öğrencilerin uzmanlık ve genel problem çözme becerilerine yönelik özel bir pedagojik yaklaşım ile tasarlanan bu derste geleneksel derslere göre daha fazla kavramsal öğrenme üzerinde durulmaktadır. 8.MReVx kodlu bu mekanik dersinde video, simülasyon, ve sorularla desteklenmiş haftalık modüller yer almaktadır. Her bir modül üç düzeyde ödev ve haftalık kısa sınavlar içermektedir. Bu modüllere ve problemlere yönelik, katılımcıların birbirilerinin bilgilerinden faydalanabilecekleri tartışma forumları da yer almaktadır. Bu ders MIT-Harvard platformu olan edx.org tarafından sunulmaktadır. Kayıtlar başlamıştır. Ders 29 Mayıs'ta başlayacaktır ancak öğrenciler daha sonra da kayıt olup 22 Haziran'da yapılacak olan ilk sınava girebilirler. Ders materyalleri, erken bitirmek ve tatile gitmek isteyenler için en az 3 hafta öncesinden yayınlanacaktır. Yepyeni bir pedagojik yaklaşımla tasarlanan bu dersi, arkadaşlarınız ve ilgileneceğini düşündüğünüz öğretmen ve öğrencilerle paylaşabilirsiniz. Hemen şimdi buraya tıklayarak derse kaydınızı ücretsiz bir şekilde yapabilirsiniz. Dersle ilgili detaylı bilgileri içeren İngilizce dokümana buraya tıklayarak erişebilirsiniz.


İnsanoğlunun bütün çalışmaları içerisinde yer almaya başlaması ilk çağlardan beri süregelmiş olan matematik bilimi, bütün bilim dallarında önemli bir yere sahip olması nedeni ile en fazla araştırılan ve bilimin simgesi diyebileceğimiz bir daldır. En basit simgeler bölümünden tutunda, en karmaşık hesap çalışmalarına kadar bütün matematik ifadeleri çalışmaları, binlerce yıllık araştırmalar sonucu ortaya konulmuştur. Bizim günümüzde kullandığımız toplama ifadesinden tutun da integral hesaplarına varıncaya kadar bütün matematiksel ifadeler büyük araştırmalar ve çalışmalar sonucu ortaya konulmuştur. Beşyüz yıl önce ifade edilemeyen integral hesaplarının aslında günlük yaşamda somut olaylarda yer aldığını güzel örneklemeler içerisinde görmekteyiz. Belki yüzlerce yıllık geçmişi olan toplama ifadesi ise daha önceki dönemler içerisinde yine somut düzeyde ele alınmıştır. Bu ifadeleri bende somut örnekler ile açıklamak isterim... Binlerce yıl önce olmayan ve soyut düzeyde kullanılamayan matematik, bir çobanın koyun sürüsünde bulunan koyunların ifade edilmesinde kullanılmıştır. Hakeza, yüzlerce yıl önce olmayan integral ifadesi de Mimar Sinan'ın yapmış olduğu ve bütün Dünya'nın hayranlıkla incelediği eserlerinde somut düzeyde kullanılmıştır. İleri düzeyde matematik bilgisi bizlere bazı terimleri de bilmemizi gerektirmiştir. Bu ifadelerden birisi ise, modüler matematik ifadesi ile ifade edilen ve öğrencilerin korkulu rüyası sayılabilen bir incelikler hesabına götürmektedir. Nedir modüler matematik? Ben bu soruyu basit örneklemeler ile açıklamaya çalışacağım... Modüler matematik düzleminde, modüler 4 olarak bir sayıyı bulmamız isteniyor. Yani mod 4'e göre bir sayı bulunmak isteniyor. Bu sayı 21 olsun. Bu sayının mod 4 ifadesindeki karşılığı 1'dir. Biz 21 sayısını 4'e böldüğümüz taktirde, bölmenin kalan kısmındaki sayı 1'dir ve biz 21 sayısı denktir 1'e deriz. Bu sayı 21 değilde 34 olsun... Bu taktirde 34 sayısını 4'e böldüğümüzde, bölmenin kalan kısmındaki sayı 2'dir ve biz bunu ifade ederken modüler matematik 4'e göre 34 sayısı denktir 2'ye deriz. Denktir, eşit değildir. Bu asla akıldan çıkarılmamalıdır. Bu duruma göre anlaşılan olay ise modüler matematik 4 ifadesine göre hiçbir zaman denklik 4 sayısını ya da daha üstünü göstermeyecektir. Çünkü kalan sayısı hiçbir zaman 4 ifadesini yada daha üstünü vermeyecektir. Matematik ifadesinin bolca yer bulduğu ve geniş bir bütünler zincirini oluşturan elektronik teknik biliminin içerisinde bir dal olan dijital elektronik buna benzer ifade şekillerinden birisi olan sayılar sistemini kullanır. Bunlardan en önemlisi ise 0 ve 1 teknolojisi olarak ifade edilen ve bir çok lojistik entegrenin yapısına girmesi ile beraber bilgisayarların ve elektronik sistemlerin yapısında yer edinen binominal sayı sistemleridir. Bu sayı sistemleri ile ifade edilen 0 gerilimin olmadığını ve 1 ise gerilimin olduğunu belirtmektedir. Bu ifade tarzı ise neredeyse bütün bilgisayar sistemleri içerisinde yer almıştır. Bu binominal sistemler bütünü modüler matematik örneğine benzer bir sayı dizilişidir. Ama burada kullanılan modüler ifade 2'dir. Yani binominal ifadesi 2'li sayı dizesi manasına gelmektedir. Yukarıdaki örnekte modüler 4 ifadesini kullandık ve 34 sayısının 2 sayısına denk olduğunu ifade ettik; ancak binominal sayı ifadesinde bir denklik değil, eşitlik bulunmaya çalışılmaktadır. Yani 34 sayının binominal ifadedeki karşılığı bulunmak istense, 34 sayısı 2 sayısına bölünür ve en alttaki kalan sayıdan itibaren bütün kalanlar ifadede yer eder. 34 sayısını 2 ye böldüğümüzde 17 sayısı çıkar ve kalan 0'dır. 17 sayısı tekrar 2 sayısına bölünür ve kalan 1 dir. Bu şekilde bölme işlemleri devam eder ve netice itibari ile de 34 sayısı binominal sayı sistemine göre karşılığı 10010 ifadesi çıkar. Ama bu ifade mod 4 ifadesinde olduğu gibi denk değil, eşittir. Yani binominal sayı sistemine göre 34 sayısı eşittir 10010 ifadesi deriz; ama 34 sayısı mod 4 sayısına göre eşit değil denktir 2 sayısına ifadesi yer etmektedir. Bu sayı sistemine vereceğim örnek ise cmos entegreler grubu içerisinde yer alan ve bünyesinde 4 ünitenin yer aldığı 4011 entegresidir. Bir nand gate entegresi olan bu entegrede bir üniteyi ele alır ve girişlerine A ve B, çıkışına ise C adını verirsek; A ve B girişlerinin birisine gerilim uygulanırsa diğerine uygulanmazsa C çıkışında gerilimin olduğunu görürüz; hakeza A ve B girişlerine gerilim uygulanmazsa o zamanda C çıkışında gerilimin olduğunu görürüz. C çıkışında gerilimin olmaması sadece girişler olan A ve B'ye aynı anda gerilimin uygulandığı durumlarda geçerlidir. Yine cmos entegreler grubu içerisinde yer alan ve bir nor gate olan 4001 entegresinde ise durum farklıdır... Bu entegre tiplemesinde de 4 ünite yer almakta,ancak çalışma sistemi farklı olmaktadır. Ünitelerden birisini ele alırsak;iki girişe aynı anda veya birisine bile gerilim uygulandığında çıkışta gerilimin olmadığını görürüz. Gerilimi çıkışta istiyorsak her iki girişten de gerilimi kesmeli,yani 0 durumuna getirmeliyiz. NOT-1: Bu yazımı canım oğlum Ali Buğra ŞAHİN' e ithaf ediyorum. NOT-2:Bu yazımı yazarken bana ait olan nand ve nor gate adlı makaleden alıntı yaptım.


rnrnrnrnMozart, Picasso, Einstein, Darwin, gibi dünyayı etkilemiş olan dahiler, nasıl daha farklı düşünebiliyor? Sırları nedir? Yaratıcılıkta, genetik yapıdan sezgiye kadar bir dizi etken rol oynuyor. rnrnCalışkan, başarılı öğrencilerin aksine, dahilerin aklında fikirlerin birdenbire, ani bir şimşek çakması şeklinde ortaya çıktığı bilinir. Arşimed banyoya girdiğinde, Newton kafasına elma düştüğünde, Einstein parlak bir ışını gördüğünde, Mozart ise yemek sonrası gezintileri sırasında adeta birdenbire esinlenerek buluş ve yapıtlarını ortaya koydu. Günümüzde bilim dünyası, teknolojinin de sunduğu olanaklarla dahilerin beyinlerinde neler olup bittiğini anlamaya çalışıyor.rnrnFransa'da Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi'nden Nathalie Tzourio Ğ Mazoyer ve Louvain Üniversitesi'nde, bilişsel nöropsikoloji biriminden Mauro Pesanti, en karmaşık matematik hesaplamalarını kafasından yapabilen Alman genci Rüdiger Gramm'ın beynini ve aynı zamanda ona yaşıt olan altı deneğin beyinlerini inceledi. rnrnDeney sırasında hem Alman gencin hem de diğerlerinin hesap makinesi kullanmadan, bazı matematik hesapları yapmaları istenerek, kamera görüntüsüyle beyinlerindeki faaliyetler izlendi. rnrnEpizodik bellekrnrnBu karşılaştırmada, Alman gencinin beyniyle diğer deneklerin beyinlerinde harekete geçen bölgeler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Deney sonunda beyinde, uzun süreli bellekte etkin olan beş bölge gözlendi. rnrnBuna göre, altı deneğin beyninde, en çok on veriyi içerebilen sınırlı bir bellek ortaya çıkarken, Alman gencinin çok daha fazla miktardaki veriyi aklında tutabildiği gözlendi. Araştırmacılar bu durumu, bilgisayarların hard Ğ diskiyle karşılaştırılabileceğini kaydettiler.rnrnBu deneyde elde edilen sonuçlar, Mauro Pesanti'nin birkaç ay önce yayınladığı Mathematical Cognition adlı çalışmasındaki verileri de doğruluyor. Pesanti burada, psikolojik bir araştırmadan yola çıkarak, Alman gencinin uzun matematik hesaplamalarını doğrudan belleğinde tutabildiğini gösteriyordu. rnrnEpizodik olarak adlandırılan bu tür belleğin, kişinin bireysel deneyimleriyle yakından bağlantılı bir özellik taşıdığı gözlendi. rnrnBeyinde egzersiz etkenirnrnBu deneyler, uzun süreli bir egzersizin belli bir konuda beyinde harekete geçen bölgeleri değiştirebileceğini gösterdi. Buna göre, bir mantık problemini çözmeleri istenen deneklerden yüzde 90'ının algılama hatası yaptıkları gözlendi. rnrnBu gruba daha sonra bu yanlışı düzeltmelerini öngören bir egzersiz programı uygulandı. Sonuçta kamera görüntüleri, daha önceki problemleri yanlış yanıtlayanların yüzde 90'ının, bu kez farklı beyin bölgelerini etkinleştirerek doğru yanıt verebildiklerini ortaya koydu. Bu veriler kişinin, yoğun bir egzersiz programının ardından, sadece bilişsel stratejilerini değil beynin faaliyetlerini de kökten değiştirebildiğini gösterdi. rnrnTüm bu deneylerden elde edilen sonuçlar da bilinen tüm dahilerin, zamanının tümünü belli bir konuya ayırıp böylece farklı yetenekler ortaya koyabilen, başka hiçbir şeyle ilgilenmeyen manyaklar olup olmadığı sorusunu gündeme getiriyor.rnrnTelafi mekanizması mı?rnrnGerçekten de, biraz kaba bir tabirle Ebelek bilim adamları görüşü bu deneylerden elde edilen verilerle örtüşüyor. Bu kişiler, müzik, matematik, resim v.b. alanda olağanüstü bir yetenek sergilerken, diğer konularda vasat bir zeka düzeyine ulaşabiliyorlar. rnrnHatta tek bir konuya odaklanmak bir organın yetersizliği sonucu dış dünyayla ilişkilerini geliştirememekten de kaynaklanabiliyor. Buradan yola çıkarak, dünyada iz bırakmış kişilerin dehaları bazı kapasitelerindeki eksiklikleri gidermeye yönelik bir telafi mekanizması şeklinde açıklanabilir mi? rnrnNitekim Einstein'ın çok geç konuşmaya başladığı, hatta olgun yaşta bile düşüncelerini sözcüklerle ifade etmede zorlandığı bilinen bir gerçek.rnrnEntelektüel kapasiternrnCollege de France'dan nörobiyolog Jean Ğ Pol Tassin, entelektüel kapasitenin gelişmesinde psikolojik ve çevresel faktörleri inkar etmemekle beraber, zekanın oluşumunda genetik yapının belirlediği organik özelliklerin altını çiziyor. Tassin zekanın işleyişinde iki farklı yöntemin rol oynadığına dikkat çekip bunları örneksemeli ve bilişsel olarak açıklıyor. rnrnÖrneksemeli yöntemde bilgi Ğörneğin, bir yüzĞ, kişinin farkına varamayacağı kadar son derece hızlı bir şekilde işleniyor. Bilişsel yöntemde ise tam tersine, bilgi kalıcı olup bilinçli bir şekle bürünüyor. Bilişsel yöntem prefrontal korteksten kaynaklanıp bu bölgenin olgunlaşmasıyla gelişiyor. rnrnBazı kişiler de organik kapasiteleri daha elverişli olduğu için bilişsel yöntemlerle öğrendikleri bilgileri diğerlerine göre daha uzun süre akıllarında tutabiliyorlar. rnrnZeka aynı zamanda yavaş ve bilinçli bilişsel yöntemden örneksemeli yönteme ya da tersine bir geçişi de kapsıyor. Nitekim Alman gencinin kendisine verilen matematik hesaplarını kafasından hemen yapması, diğerlerinin ise bilişsel yöntemle uzun uzun düşünmesi buradan kaynaklanıyor. Bu örneksemeli yöntemdeki gelişme de uzun süreli bilişsel çalışma sonucu sağlanabiliyor. rnrnMANİKDEPRESİF PSİKOZDAN ANFETAMİNLERErnrnSchumann, Van Gogh, Virginia Woolf, Edgar Poe, Gustav Mahler, Alexandre Dumas, Hemingway, Paul Gauguin..... Bu ünlülerin hepsinin dehaları dışında ortak noktaları manikdepresif psikoz hastalığına sahip olmalarıydı. Bu hastalık çok büyük heyecanlar ve aşırı ruhsal çöküntü dönemlerini içerir. Sıradan insanlarda yüzde 1 oranında görülen bu hastalık, sanatçılarda oldukça yüksek bir oran olan yüzde 10'lara varabilir. rnrnManyaklık evresinde kişiler kendilerini mutlu hissedip, yoğun bir entelektüel aktivite sergileyebiliyor. Bu süreçte büyük miktarda noradrenalin salgılanmasına tanık olunur. rnrnSağlıklı bir kişide manyaklık evresine eşdeğer bir evre yapay yollardan, anfetamin aşılanarak da yaratılabilir. Böylece bilişsel kapasiteleri iyileştiren noradrenalin salgısı sağlanır. Ancak bu yoğun uyarı sürecinin ardından nöronlar hemen hemen etkisizleşir ve kişinin entelektüel faaliyetlerinin neredeyse tamamen durduğu depresyon süreci ortaya çıkar. Ayrıca anfetaminin etkisi altında bilişsel kapasitenin iyileşmesi yapay bir durumdur. rnrnNitekim, Alman gencinin matematikteki, Chopin'in müzikteki dehası da buradan kaynaklanıyor. Bu nedenle de doğuştan gelen ya da sonradan edinilen yetenekler arasında ayrım yapmak zorlaşıyor.rnrnFikirlerin çakmasırnrnGünümüzde kişinin yaratıcılığını fiziksel olarak ölçmek mümkün olmasa da dahilerin deneyimleri bilim adamlarına bu konuda önemli ipuçları sağlıyor. Nitekim Einstein ve Poincare, yaratıcılık süreçlerini anlatan pek çok metni kaleme aldılar. Her ikisi de her şeyden önce yaratıcılığın ani bir şimşek çakması şeklinde ortaya çıktığına vurgu yaptı. Dehanın bilinçli ve uzun bir çözümleme sürecinden çok, her tür mantık ve rasyonalizmden uzak, ani bir bilişsel atak ve aydınlanma anının ürünü olduğunu dikkat çekildi. rnrnPoincare de yaratma sürecini dört ayrı evrede tanımlıyor; bunlar rnrn-sindirme, rnrn-hazırlık dönemi, rnrn-aydınlanma ve rnrn-açıklama şeklinde sıralanıyor. rnrnSindirme, kişinin bilinçli olarak sorunu özümseyeceği dönemi kapsıyor. Daha sonra ise, önceden edinilmiş olan veriler bilinçsiz bir şekilde ilerlerken kişinin bunları ele aldığı evre geliyor. Üçüncü aşama olan aydınlanma süreci ise çözüm aniden, beklenmedik bir anda ortaya çıktığı için en çarpıcı evre olarak tanımlanıyor. rnrnSon evre olan açıklama doğrulama ise, belli bir mantık çerçevesinde fikirlerin birbirlerine eklemlenmesiyle aydınlanma evresindeki içeriğin rasyonel terimlerle ortaya konulmasını sağlıyor.rnrnBilinç yeterli mi?rnhttp://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=3880192&tarih=2006-02-04rnScienve et Vie dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, tüm bu süreç de, ani çözümleme olarak tanımlanan olgunun gerçekte, bilginin uzun süreli bilinçsiz işlenmesinin ürünü olduğunu gösteriyor.rnrnYaratıcılık sürecinde sezgiyi de bilimsel olarak tanımlamak gerekiyor. Nörobilim uzmanı Claire Petitmengin L'Experience intuitive adlı yapıtında, bazı sorunların çözümünde bilinçsiz, bilişsel mekanizmaların rasyonel, bilinçli düşünceden çok daha etkili olduğunu belirtiyor. rnrnBilinçli düşünce daha çok önceden belirlenmiş, bir dizi algoritma uygulaması gerektiğinde etkili olabiliyor. Örneğin, bir dizi rakamın olduğu sayılarla uzun bir toplama işlemi gerçekleştirebilmek için bu unsurdan yararlanılıyor. rnrnAncak yaratmak gerektiğinde salt bilinç yeterli olmuyor. Anglo Ğ Saksonlar, belli bir mantık zinciri çerçevesinde çözümlenemeyecek, düşüncelerde süreklilik gerektirmeyen sorunları insight problems olarak adlandırıyorlar. Saf mantık ve kesin kurallar gerektirmeyen bilinçsiz düşünce bu süreksizliğe olanak tanıyor. rnrnDarwin'in dehasırnrnDarwin Arşimed'den farklı olarak ani bir şimşek çakması sonucu değil fikirlerinin uzun bir olgunlaşma sürecini tamamlamasının ardından doğal seleksiyon teorisini açıkladı. 1831Ğ1836 yılları arasında Beagle gemisiyle Galapagas adalarına giden Darwin, kendi selefleri Lamarck ve dedesi Erasmus, özellikle de İngiliz ekonomist Malthusun toplulukların çoğalmasıyla ilgili görüşlerini de katarak yeni türleri inceledi. Sonunda, 1859 yılında insanın kendi türüne bakış açısını kesin olarak değiştirecek teorisini ortaya koydu.rnrnArşimed'in EvrekasırnrnArşimed, ağzına kadar suyla dolu hamamında nesneleri batırırırken aniden kafasında bir şimşek çakar: Batırılan cisimler yukarıya doğru yönelen ve hamamdan taşan suyun ağırlığına eşdeğer dikey bir kuvvete maruz kalmaktadır. Arşimed o andan itibaren buluşunu duyurmak için hamamından fırlayıp çırılçıplak ve ıslak bir şekilde Sirakuza'nın sokaklarında koşmaya başlar. Bu hikayenin doğru olup olmadığını kimse bilmese de Arşimed'in çığlığı yeni buluşların peşinde koşan araştırmacıların kulaklarında çınlamaya devam ediyor.rnrnDAHİLERİN DEHAYLA İLGİLİ SÖZLERİrnrnThomas Edison:rnrnDeha yüzde 1 esinlenme, yüzde 99 ise terlemeden ibarettir.rnrnGoethe:rnrnKişinin bilmediği ya da hiçbir şekilde fikrinin olmadığı düşünceler gece kafasının labirentlerinde dolaşır.rnrnPoincare:rnrnMantığımızla kanıtlar, içgüdülerimizle yaratırız. Geometri ya da herhangi bir başka bilim için salt mantıktan daha fazla şeyler de gerekir. İçgüdü dışında da bunu tanımlayabilecek başka bir sözcük yok.


Araştırmacılar, mükemmel bir sesin sırrını bulmak için matematiksel bir yöntem üzerinde çalışmalar yaptı. Bu çalışmalar sonucunda mükemmel bir sesin, ünlü oyuncu Dame Judi Dench'in unsurlarını taşıması gerekiyor. Post Office Telecoms'un desteğinde yapılan araştırmada, insanlardan 50 sesi değerlendirmeleri istendi ve daha sonra bu sonuçlar incelendi. Araştırmanın sonucunda, en iyi kadın sesi, BBC sunucularından Mariella Frostrup, İngiliz oyuncular Dame Judi Dench ve Honor Blackman'ın karışımı olduğu ortaya konuldu. En iyi erkek sesinin de İngiliz aktör Alan Rickman ve Jeremy İrons'dan oluştuğu öne sürüldü. Araştırma Sheffield Üniversitesinden dil bilimci Andrew Linn ve ses mühendisi Shannon Harris tarafından yapıldı. İkili, ses, hız, frekans, dakikadaki kelime sayısı ve tonlama kombinasyonuna dayalı bir formül üzerine bu çalışmalarını yaptı. İki araştırmacı, ideal sesin, ağızdan dakikada 164 kelimeden fazlasının çıkmaması ve cümleler arasında 0.48 saniye ara verilmesi olduğu sonucuna vardı.


Okyanuslar üzerinde oluşurlar. Belirli yollar izleyerek karaların üzerine de sokulurlar. Sarmal hava hareketleri halinde olduklarından, genellikle hortumlara da sebep olurlar. Bu tür oluşumlar oldukça yıkıcı etkiye sahiptir. Kasırgalar Asya'nın güney kıyılarında ve Avustralya'nın Büyük Okyanus kıyılarında Tayfun , Meksika Körfezi kıyılarında Hurricane adı verilir. Fırtına sistemlerinin en hızlı gelişen ve en yıkıcı olanı tropikal-ekvatoral kuşakta, okyanus ve deniz yüzeyi üzerinde oluşan tropikal fırtınalardır. Bu enlemlerde özellikle gelişimleri için gerekli olan nem ve sıcaklık desteğini alırlar. 2- Tropikal Depresyon Dönemi : Rüzgar saatte 37-62 km'ye ulaşır. 3- Tropikal Fırtına Dönemi: Basınç değerlerinin oldukça düşmesi ve sıkışan izobar eğrilerinin oluşturduğu basınç gradyanı ile rüzgar hızı 63-119 km/s'e ulaşır. 4- Kasırga Aşaması: Sistemin en kuvvetli olduğu aşamadır. Rüzgar hızı en az 120 km/s olur. Sıcaklık ve nem en önemli faktördür. Deniz ve okyanus yüzey sıcaklığının 27-30 C arasında oldugu ekvatora yakın okyanus alanlarında termik-konveksiyonel alçak basınç merkezleri oluşur. . Kasırga sisteminin enerjisi: termik alçak basınç merkezlerinde aşırı nemli havanın yükselmesi ve atmosferin üst seviyelerinde hızla yoğunlaşması neticesinde açığa çıkan gizli ısı sonucu oluşur. Ülkemizin bulunduğu orta enlem kuşağında kasırga tipi oluşumlar görülmemekle birlikte bu kuşakta daha ziyade orta enlem siklonlarının oluşturduğu fırtınalar görülür. Okyanus üzerinde oluşan kasırgaların en fazla etkili olduğu alanlar; ABD'nin okyanusa açık olan her iki bölgesi, Karayipler, Meksika Körfezi, Filipinler, Avustralya, Bengal Körfezi, Japonya ve Çin'dir. ABD en fazla yıkıcı kasırgaların yaşandığı ülkelerin başında gelir. 1900yılından günümüze kadar, bu tür kasırgalar ülkenin özellikle Atlantik Okyanusuna bakan kıyı kesiminde yıkıcı hasar ve ciddi can kayıplarına neden olmuştur. Bu yıkıcı ve can kayıplarına neden olan kasırgalara örnek vermek gerekirse; ABD'de 1900 Eylül ayında Teksas'ta meydana gelen Galveston Kasırgasında 8000 kişi yaşamını yitirmiştir. 1989 yılında Hugo Kasırgası'nın ABD'ye vermiş olduğu zarar 7 milyar $ ve neden olduğu can kaybı 21 kişidir. 1992 yılında Florida'da etkili olan Andrew Kasırgasında, 30milyar $ hasar olmuş ve 53 kişi yaşamını yitirmiştir. 2004 yılında Charlie Kasırgası yine Atlantik Okyanusu üzerinde Florida'nın güneydoğusuna hareket ederek Florida üzerinde yıkıcı bir etki yaptıktan sonra kuzeye doğru çekilmiştir. Genel olarak Kasırgalar deniz yüzeylerinden kara alanlarına hareket ettiklerinde hem zayıflar hem de etkileri azalır. Kasırga ve tropik fırtınalara kolay ayırt edilebilmesi, akılda kalıcı olması amacıyla kısa isimler verilmesi tercih edilmektedir. Öncelikle bayan isimleri ve daha çok tarihsel kimliği olan isimler verilirken, daha sonra gelen tepkiler sonucu kasırgalara erkek isimleri de verilmeye başlanmıştır. Günümüzde kasırgalar oluşmadan önce isimleri belirlenmektedir. İnsan yaşamı gibi kasırgalar da doğar büyür ve ölürler. Fazlaca zarar veren kasırga isimleri bir daha kullanılmamak üzere istatistiklerde yerini alır. Amerikan Ulusal Kasırga Merkezi'nin 1953'ten beri her yıl hazırladığı resmi kasırga listesine göre, Rita'dan sonra bölgeyi etkilemesi beklenen kasırga ve tropik fırtınalara sırasıyla Stan, Tammy, Vince ve Wilma isimleri verilecektir.


Fransız ve Amerikalı araştırmacılar, 'nano' parçacık kullanarak askerler için kurşun geçirmez çok hafif yelekler üretmeye çalışıyor. Sciencecentral News dergisinin internet sitesindeki habere göre, Amerikan ordusu silis nano parçacıklarıyla polimer karışımı sıvı yelek yapmaya çabalıyor. Bir çeşit jel kıvamındaki madde, darbe alması halinde anında sertleşiyor ve darbeyi emiyor. Habere göre, bu "sıvı zırh", kurşun geçirmez yeleklerin örtmediği kol ve bacakları da koruyacak. Bu yeni teknolojik ürünün çok yakında ortaya çıkması ve askeriye dışında da geniş bir kullanım alanı bulması bekleniyor. Örneğin; motosiklet sürücülerinin bu tür yelekle daha güvende olabileceği belirtiliyor. Fransa'da da, NS3E laboratuvarında görevli uzmanlar, karbonfiber esaslı nano parçacıklardan doku oluşturma konusunda çalışıyor. Doku darbeyi emebilecek. Bugün kullanılmakta olan kurşun geçirmez yelekler 5 ile 35 kilo ağırlığında.