2006, bilim ve teknoloji alanında birçok gelişmeye tanıklık etti. Keşifler ve düzenlenen seferlerle uzay, gelişmelerde öne çıkan alan oldu. NASA, aylar süren ertelemeden sonra, meteorologlara büyük fırtınaların daha iyi tahmininin yapılması ve iklim değişikliğini gözleme olanağı sunan uyduyu 24 Mayıs'ta fırlattı. GOES-N adlı uydu, NASA ve Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi tarafından 1975'ten bu yana tasarlanan uyduların en gelişmişi. genç, sarı bir yıldızı çevreleyen bir toz bulutuyla karışmış büyük miktarda karbon gazı keşfetti. uydusuyla yapan araştırmacılar, Beta Pictoris adı verilen yıldız ve güneş sisteminin en fazla 20 milyon yaşında olduğunun tahmin edildiğini belirtti. Bilim adamları, karbon gazı fazlalığının disk biçimini oluşturmasının, Beta Pictoris etrafında dönmekte olan gezegenlerin, Güneş Sistemi'nin 'çocukluğunda' olduğu gibi grafit ve metan açısından zengin olabileceklerini gösterdiğini kaydetti. dönüşünde düşen NASA'nın Genesis aracının, tasarım hatasından ötürü düştüğünü açıkladı. Güneş fırtınalarını ve güneşi incelemek üzere 2001 yılında uzaya yollanan Genesis uzay kapsülü, atmosfere girdikten sonra hızını yavaşlatmak içinaçılması gereken paraşütlerin açılmaması üzerine taşıdığı numunelerle Utah Çölü'ne düşmüştü. Uzayı keşfeden uluslar kulübüne katılmak isteyen Kazakistan, bu yöndeki ilk adımını haziranda kendi uydusunu uzaya göndererek attı. Dünyanın önde gelen gökbilimcileri, bir hafta süren sıkı bilimsel tartışmalardan sonra Güneş Sistemi'nde geçerli yeni bir gezegen tanımını kabul etti. Böylece 1930 yılından bu yana gezegen sayılan Plüton artık unvanını yitirdi. Karar oy birliğiyle kabul edildi. Güneş Sistemi'nde gezegenler yıldıza yakınlıklarıyla Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün şeklinde sıralanıyor. Gezegen olmaktan çıkarılan Plüton'un yeni keşfedilen iki uydusuna Nix ve Hydra adı verildi. Uluslararası Astronomi Birliği, Plüton'un yeni uydularının isimlerini resmen onayladı. Nix ve Hydra, NASA 'Yeni Ufuklar' projesi kapsamında yapılan Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanan bir grup araştırmacı tarafından geçtiğimiz yılın mayıs ayında keşfedilmişti. Hydra ve Nix'in, Plüton'un 1978 yılında keşfedilen en büyük uydusu Charon'a göre gezegene 2-3 kat daha uzak olduğu belirtildi. Nix, mitolojide karanlık ve gece tanrısının, Hydra ise dokuz başlı yılanın ismi. Çin, uzay programları için üç kez daha güçlü ve çevreyi kirletmeyen yeni bir roket motorunu başarıyla denedi. 120 tonluk yeni sıvı hidrojen ve kerozen yakıtlı motorun, gelecekte insanlı uçuşlar ve Ay'a düzenlenecek seferler için kullanılması planlanıyor. Bu yılki ilk seferinde Discovery uzay mekiği, 13 gün süren seyahatten sonra Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'ne 17 Temmuz'da indi. İkinci uzay seferini tamamlayarak 23 Aralık'ta dünyaya inen Discovery uzay mekiğinin astronotları, son seferleri sırasında istasyonun elektrik tesisatını yeniden döşeyerek, Avrupa ve Japonya'nın inşa ettiği modüllerin 2007'de monte edilmesinin yolunu açtı. Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'de meydana gelen atmosfer hareketlerinin, yeni bir kırmızı leke oluşturduğu tespit edildi. Yeni kırmızı noktaya 'Red Jr.' adı verildi. Kırmızı noktaların atmosferdeki fırtınalardan meydana geldiği biliniyor, ancak bu rengin asıl nedeni hala gizemini koruyor. Plüton'a gidecek 'New Horizons', 19 Ocak gecesi uzaya fırlatıldı. Aracın fırlatılışı, daha önce iki kez ertelenmişti. Ufuklar', uzun yolculuğunda radyoaktif plütonyum yakıtını kullanacak. 700 milyon dolarlık aracın hedefi Plüton, dünyaya ortalama 5.7 milyar kilometre uzakta bulunuyor. uzunluğunda güneş panelleri taktıktan sonra 21 Eylül'de dünyaya döndü. Astronotlar, uzayda bulundukları sürede üç uzay yürüyüşü yapmıştı. Rus Soyuz uzay aracıyla Uluslararası Uzay İstasyonu'na gittikten sonra 29 Eylül'de dünyaya döndü. yaşındaki Ansari, böylece ilk kadın uzay turisti unvanının da sahibi oldu. Yörüngede sekiz yıldır dolaşmakta olan Uluslararası Uzay İstasyonu'nda eylülde meydana gelen aksilikler endişe yarattı. Aşırı ısınan oksijen jeneratörü ve bir zehirli kimyasal maddenin dökülmesi, üç kişilik mürettebatı maske ve eldiven takmak zorunda bıraktı. bulduğu halka, gezegene Janus ve Epimetheus uydularıyla aynı mesafede duruyor. ABD uzay aracı Cassini, dev bir kasırganın Satürn gezegeninin güney kutbunu kasıp kavurduğuna ilişkin görüntüler gönderdi. keşfedilen Uranüs'ün en büyük halkasının parlak mavi olduğu belirlendi. daha güçlü olan iyon motoru, uzayın keşfinde yeni bir kapı açtı. NASA tarafından 2001'de Borelly kuyruklu yıldızına gönderilen Deep Space 1 uzay aracında denenen iyon motoru, çok küçük bir itiş gücü üretmesine karşın, yakıtlarını birkaç dakikada tüketen kimyasal motorlu füzelerin aksine, yıllarca çalışabiliyor. Bilim adamları, 60-110 bin ışık yılı genişliğinde olan Samanyolu'nun 180 bin ışık yılı yakınında iki dev güneş sistemi bulduklarını açıkladı. keşfetti. Bu gezegenler, kendi güneşlerinin etrafında olağanüstü hızla dönüyor. Avrupa Uzay Ajansı'nın uzaya gönderdiği Venüs Ekspresi, Venüs'ten ilk fotoğrafı gönderdi. mesafeden çektiği fotoğrafını Almanya'daki Max Planck Enstitüsü'nde yayınladı. Net olmayan fotoğrafta, koyu sarmallar halinde solgun sarı bulutlar görülüyor. Bilim adamları, evrende ilk kez bir gezegenin oluşum sürecini gözlemledi. ABD'deki Massachusetts Institute of Technology'den bilim adamları, önce patlayan bir yıldızın yörüngesinde yeni bir gezegen oluşumu gözlemledi. NASA, Mars'ta uzun süre görev yapan uzay aracı Mars Global Surveyor'ın gönderdiği fotoğraflar, Kızıl Gezegen'in yüzeyinde akarsu bulunabileceği yolunda önemli kanıtlar ortaya koydu. sitesinde yayımlanan açıklamasına göre, son yapılan gözlemler, Mars'ın yüzeyinde suyun aktığına dair güçlü kanıtları gözler önüne seriyor. Bir grup Çinli bilim adamı, 'Bayan Rong Cheng' adını verdikleri bir robot üzerindeki çalışmalarını tamamladı. İleri teknolojiyle üretilen robotun tasarımcıları, Sişuan aksanıyla Mandarin Çincesi konuşan kadın görünümlü robotun, insanlarla iletişime girebildiğini ve insan sesine yanıt verebildiğini belirtti. Sişuan Bilim Müzesi'nde resepsiyonist ve tur rehberi olarak çalışan ve 37 bin dolara mal olan dişi robot dans da edebiliyor. IBM, kullanımdaki yongalardan 100 kez hızlı transistör geliştirdi. Ultra hızlı bilgisayarlar ve kablosuz ağ bağlantısı yolunda yeni bir adım olarak değerlendirilen transistör, günümüzün en hızlı PC yongalarından 100 kere daha hızlı olan 500 gigahertz hıza ulaşıyor. Tayvan'ın bir numaralı mobil telefon ve bilgisayar teçhizatı üreticisi BenQ, temmuzda yüksek hacimli DVD depolama imkanı tanıyan yeni Blu-Ray sistemini kullanabilen optik disk yazıcıyı piyasaya sürdü. Blu-Ray ve HD DVD, DVD boyutlarındaki diske 50 gigabyte bilgi yazılmasına olanak sağlıyor.


UNESCO, Türkiye'de 1992-2002 yılları arasında bilimsel yayın sayısında yüzde 500'lük "görkemli" bir yükseliş yaşandığını bildirirken, bu konuda yaşanan şaşkınlık gizlenmedi. Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü , Türkiye'de 1992-2002 yılları arasında bilimsel yayın sayısında yüzde 500'lük "görkemli" bir yükseliş yaşandığını UNESCO, yakalanan başarıyla Türkiye'nin 37'nci sıradan 22'nci sıraya yükseldiğini duyurdu. UNESCO tarafından yayımlanan "2005 Bilim Raporu"nda, Türkiye'de önemli ilerlemeler yaşandığı vurgulandı. Bilimsel çalışmalarda bulunan kurumların istihdam ettiği personel sayısında artış yaşandığı kaydedilen raporda, bu alandaki personel sayısının 1996 ile 2001 yılları arasında yüzde 15 artarak 27 bine çıktığı bildirildi. Aştırmacı sayısının da 23 binlerde olduğu ifade edildi. Raporda, Türk bilim hayatında özellikle bilimsel yayın sayısının artışı başarı olarak gösterildi. Türkiye'nin 1997 ile 2002 yılları arasında tanınmış yayınlardaki bilimsel yayın sayısının 3 kat arttığı bildirilen raporda, 1992 ile 2002 yılları arasındaki karşılaştırma "görkemli" diye ifade edildi. Raporda, söz konusu dönemdeki bilimsel yayın sayısının yüzde 500 oranında arttığı ifade edilerek, bu durum karşısındaki şaşkınlık vurgulandı. Türkiye'nin bilimsel yayın sayısındaki artışta yakaladığı başarıyla 37'nci olduğu dünya sıralamasındaki yerinin 22'nciliğe kadar yükseldiği bildirildi. Raporda, bir diğer başarı ise Avrupa Patent Ofisi'ne Türkiye'den gelen başvuru sayısında yakalandığı bildirildi. Türkiye'nin 1993 yılında yaptığı patent başvurusu 5 iken 2000'li yıllara gelindiğinde 82'ye çıktı. Raporda, Türkiye'nin aynı dönemde yüksek teknoloji ithal eden ülke konumundan kurtulduğu vurgulandı. Türkiye, 1996-2001 yılları arasında yüksek teknoloji ihracatını yüzde 43.1 oranında artırırken, ithalatı sadece yüzde 16.2 oranında arttı. Raporda, ileri teknolojideki gelişmelere paralel olarak hizmetler sektöründeki şirketlerin yüzde 39'unun, sanayi sektöründeki şirketlerin ise yüzde 30'unun teknolojisini yenilediği belirtildi.


1 BEDEN / ZİHİN BAĞLANTISI : Bir efsaneye dönüşen 'plasebo etkisi' zihinle beden arasındaki muhteşem ilişkinin en basit kanıtı. Bu etki kendini şöyle gösteriyor: Sahte, yani aslında ilaç olmayan bir ilaç aldıklarından habersiz denekler, dertlerine derman olacak bir hap ya da şurup içtiklerini düşündüklerinden kendilerini daha iyi hissediyorlar. Üstelik etki kimi zaman bununla da kalmıyor, tıbbi belirtilerde de düzelme görülüyor. Plasebo deneklerine bakınca, insan ister istemez, zihin neye inanırsa bedeninin de onu yaşadığına hüküm getiriyor. Pek çok uzman, zihnin yardımıyla bedenin kendi kendini iyileştirebilme kabiliyetinin, modern tıbbın yaratabileceği bir 'mucize'den kat be kat büyüleyici olduğuna inanıyor. 2 HAYALETLER : Hayaletlerin varlığı hakkında ciddi bir kanıt olmamakla birlikte, onları gördüğünü, onlarla konuştuğunu, onların fotoğraflarını çektiğini ısrarla anlatan -içten ya da değil- şahitler, pek çok insan var. Ancak bilim henüz yanıtı bulamadı. 3 DEJA VU : Fransızca bir kelime olan 'deja vu', Türkçede 'daha önce görülmüş' anlamını taşıyor. Açıklamak istediği durum ise şu: Özel bir anı ya da birtakım koşulları, aynı şekilde daha önceden de yaşamış olduğunuzu hissetme hali. Herkesin hayatında bir ya da birkaç kez yaşadığı bu duygu, şaşırtıcı, anlaşılmaz, gizemli ve evet ürkütücüdür. Araştırmacılar 'deja vu' ile ilgili bazı açıklamalar yapmaya çalışsalar da, bu tuhaf hissin nedeni, bir gizem olmayı sürdürüyor. 4 TAOS UĞULTUSU : ABD'nin New Mexico eyaletinde bulunan küçük Taos kentini ziyaret eden bazı turistler ve vatandaşlar, yıllardır, çöl havasında gizemli, güçsüz, düşük frekansa sahip bir uğultu ve titreşim duyduklarını anlatıyorlar. Bu iddiada bulunanlar, Taos vatandaşlarının sadece yüzde ikisini oluşturuyor. Bazıları bunun çöldeki garip birtakım akustik sorunlarından kaynaklandığını düşünürken, bazıları da bir çeşit kitle histerisi ya da uğursuz bir sır olduğuna inanıyor. Duyulduğu iddia edilen sese ister vızıltı, ister uğultu, ister titreşim deyin; ister psikolojik, ister doğal, ister doğaüstü olduğuna inanın... Hakkında bilinen bir tek gerçek var: O da şimdiye kadar hiç kimsenin bu garip sesin kökenini ortaya çıkaramadığı. 5 DUYU ÖTESİ ALGI : Hem Doğu, hem de Batı toplumlarında, bazı insanların bir çeşit psişik güçleri olduğuna inanılıyor. Bugüne dek psişik güçleri olduğunu iddia eden kişiler, araştırmacılar tarafından pek çok teste tabi tutuldu. Ancak elde edilen sonuçlar her seferinde ya olumsuz ya da muğlak ve şüpheliydi. Altıncı hissin gücüne inanan pek çok kişi, psişik güçlerin test edilemeyeceğini, çünkü bir nedenle kendilerine şüpheyle yaklaşanların ya da bilim adamlarının yanında azaldığını vurguluyor. 6 ÖNSEZİ : Psikologlar bu durumu açıklarken insanların bilinçaltlarında, farkında olmadan çevremizdeki dünya hakkında bilgi topladığını vurguluyorlar. Bu şekilde biz aslında sadece 'görünüşte bilmediğimiz' bazı şeyleri biliyor ya da hissediyoruz. Ancak söz konusu bilgiler bilinçaltımızın derinliklerinde yaşadığı için, bunun nasıl olduğunu bir türlü anlayamıyoruz. Bu açıklama kimileri için tatmin edici olsa da pek çok araştırmacıya göre önsezi, kanıtlanması ve üstünde çalışılması zor bir konu. 7 ÖLÜMDEN SONRA HAYAT : Hayatlarında bir kez ölüme yakın deneyim geçirmiş kişilerin bazıları, karanlık bir tünelde yol alıp, sonunda beyaz bir ışık huzmesine kavuştuklarına dair hikayeler anlatır. Bunlar arasında sevdiklerinize kavuşmak, garip bir huzur hissetmek gibi daha renkli öyküler de mevcuttur. Bu deneyimler son derece etkileyici olmakla beraber, maalesef kimse 'öbür taraf'tan elinde bir kanıtla ya da doğrulanabilir bir bilgiyle geri dönmeyi başaramadı. 'Öbür dünya' meselelerine kuşkuyla yaklaşanlar, söz konusu deneyimlerin travma geçirmiş bir beynin gördüğü halüsinasyonlar olduğunu vurguluyorlar. Tabii bu nedenle de son derece doğal ve açıklanabilir olduklarını... Ölüp de geri dönen olmadığına göre, bu konu gizemini koruyacak. 8 UFO'LAR... : UFO deyince genelde insanların aklına uçan daireler, kısacası uzay gemileri gelse de UFO'nun açılımı 'Tanımlanamayan Uçan Nesne'... Ve bu nedenle evet UFO diye bir şey var. Çünkü dünyanın her tarafında, gökyüzünde ne olduğunu tanımlayamadıkları birtakım objeleri gördüğünü söyleyen insanlar var. Ancak bu obje ve ışıklar, aslında uçak mıdır, meteor mudur yoksa gerçekten Marslıların son model uzay gemisi midirş Bu bir türlü açıklığa kavuşamıyor. 9 ASLA BULUNAMAYAN KAYIPLAR : İnsanlar bazen kaybolur. Bazıları yaşadıkları hayattan kaçar, bazıları büyük çaplı ve cesetlerin tanınamadığı kazalarda yitip gider, bazıları cinayet kurbanı olur. Kayıplar ölü ya da diri bulunur. Ancak bazı insanlar vardır ki adeta buharlaşırlar. 1872'de Portekiz yakınlarında bulunan 'hayalet gemi' Marie Celeste'in mürettebatı, Amerikan işçi lideri Jimmy Hoffa bu şekilde kayıplara karışanlardan sadece bazıları. 10 BÜYÜK AYAK : Bu gizem de Amerika'dan... Yeni Kıta'da yıllar boyunca, insana benzeyen, bol tüylü, son derece iri, 'Büyük Ayak' adlı bir yaratığı gördüğünü iddia eden sayısız insan ortaya çıktı. Tüm kıta çevresinde kaydedilen iddialar eğer doğruysa, aslında binlerce Büyük Ayak'ın yaşıyor olması gerekirdi. Ancak bugüne kadar bu korkunç yaratığa ait tek bir ceset bile bulunamadı. Ortada belirsiz fotoğraflar, video kayıtları ve tanıkların açıklamalarından başka bir şey yoktu. Görünen o ki, Büyük Ayak da, İskoçya'nın varlığı bir türlü kanıtlanamayan ünlü Loch Ness canavarı gibi gizemler dünyasındaki yerini koruyacak.


Proje, kabloların sağladığı pek çok işlevi çok daha yüksek hız ve kapasitedeki ışığa bırakacak teknolojinin yolunu açtı. ODTÜ'lü ve Bilkent'li araştırmacıların ortak projesi, günümüzün yetersiz teknolojisi nedeniyle ayrı ayrı üretilmek zorunda kalan mikroelektronik ve ışık üreten sistemleri nanoteknolojik yöntemlerle birleştirmede büyük adımlar atılmasını sağladı. Uzmanlar, bu teknolojinin daha da geliştirilmesi ile optik anahtarlardan optik bilgisayarlara uzanan bir dizi yeni ve olağanüstü gelişmeye tanık olunacağını belirtiyorlar. ODTÜ Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Raşit Turan, Bilkent Üniversitesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Atilla Aydınlı ile ortaklaşa yürüttükleri Semiconductor Nanocrystals Projesi'ni Eylül'de başarıyla tamamlandığını bildirdi. Prof. Dr. Turan, günümüzde ışıldayan yazılar yazmak ve görüntüler oluşturmak için ışığa gereksinim duyulan her yerde yarıiletken ışık saçan diyotların kullanıldığını ifade etti. Bu diyotların bileşik yarı iletkenler kullanılarak üretildiğini anlatan Turan, modern yarı iletken elektronik teknolojisinde kullanılan si kristalinin sahip olduğu olağanüstü elektronik ve mekanik özelliklere rağmen ışık üretme konusunda yetersiz kaldığına dikkati çekti. Si kristalinin ışık üretiminde yetersiz kalması, mikroelektronik ve optielektronik teknolojilerin ayrı ayrı ilerlemesine neden olmuştur.


Bilim adamları Kızıl Gezegen'de yaptıkları son araştırmalar neticesinde yüzyıllardır cevap aranan 'Acaba Mars'ta hayat' var mı?' sorusuna, nihai cevabı verdiler. Bilim adamları, son yaptıkları araştırmaya göre, Mars yüzeyinde yaşam olmadığı, Kızıl Gezegen'de yaşam varsa bile bunun yüzeyden aşağılarda olabileceği sonucuna vardılar. Space.com'un haberine göre, bilim insanları, Kızıl Gezegen'in yüzeyinde çeşitli derinliklerde yaptıkları kozmik radyasyon seviyesi ölçümlerinin ardından, yüzeyde ve birkaç metre altında yaşamın varlığının, kozmik radyasyonun öldürücü miktarından ötürü olanaksız olduğuna karar verdiler. Londra Kolej Üniversitesi'nden Lewis Dartnel başkanlığında yapılan ve sonuçları Geophysical Research Lettrs dergisinin yarınki sayısında yayınlanacak araştırmada, Dünya'nın tersine Mars'ın uzun zamandır küresel bir manyetik alan veya kalın bir atmosfer tarafından korunmamasının sonucu olarak uzaydan milyarlarca yıldır gelen radyasyona karşı savunmasız olduğu belirtiliyor. "Bildiğimiz en dayanıklı hücrelerin bile Mars'ın yüzeyindeki kozmik radyasyondan ötürü bu kadar yaşamalarına olanak yok" diyen Lewis Dartnell ve ekibi, Mars'ın ne kadar güneş ve galaktik radyasyonun etkisinde kaldığını hesaplayan bir radyasyon dozu modeli geliştirdiler. Mars toprağı var sayılan topraklardaki parçacık enerjilerini ve radyasyon dozları çeşitli derinliklerde test edildikten sonra Dünya'da bilinen en güçlü hücrelerin yaşayabilecekleri süre hesaplandı. Bu araştırmalar sonunda, Kızıl Gezegen'de canlı hücre aramak için en uygun yerin büyük bir volkanik bölge olan Elysium Plantia'daki kısa süre önce keşfedilen donmuş denizden buz olduğuna inanan bilimsel ekip, bu denizin sadece 5 milyon yıl önce oluştuğunu düşünüyor. Elysuim buzunun yaklaşık 7,5 metre altında yaşam izinin bulunabileceğini belirten bilim insanları, buna karşın bunun şu anda planlanan Mars keşif programlarının menzilinin ötesinde olduğuna dikkat çekiyorlar. Buraya uğrayacak en yakın uzay programının, 2013'te gönderilecek Avrupa robotu ExoMars olduğu ve bu aracında sadece 2 metre aşağıdaki örnekleri kazabilecek ekipmana sahip olduğu belirtiliyor. Bilim adamları, Mars'ta yaşam aramak için kazılacak olası yerler arasında genç kraterleri de gösteriyorlar. Kraterlerdeki kayaların gezegenin çoğunu kaplayan buzdan daha yoğun oldukları ve uzay radyasyonuna karşı buzdan daha iyi kalkan görevi gördüklerini belirten ekip, meteoritlerin çarpışmayla metrelerce toprağı kazmalarından ötürü, kraterlerde kazı yapmanın bir avantaj sağlayacağını da kaydediyor.


Fizikçi Stephen Hawking'e, İngiliz Kraliyet Akademisi'nin bilimsel başarı dalındaki en büyük ödülü verildi. Cambridge Üniversitesi'nde fizik profesörü olan 64 yaşındaki Hawking, kara deliklerin daha iyi anlaşılması ve sınıflandırılmasını sağlayan kuramsal fizik ve kozmoloji alanındaki çalışmasıyla Copley madalyasına layık görüldü. Ödülün çok seçkin bir madalya olduğunu ve Darwin, Einstein ve Francis Crick gibi bilim adamlarına verildiğini hatırlatan Hawking, "Onların ekibinde olmak onur verici" dedi. Stephen Hawking, BBC radyosuyla yaptığı söyleşide de, "Bir sonraki hedefim uzaya gitmek" açıklamasında bulundu. İngiliz bilim adamı Hawking, insan neslinin yok olma tehlikesi içinde olduğunu, diğer güneş sistemlerindeki gezegenlerin kolonileştirilmesi gerektiğini söyledi. Hawking, "Er ya da geç, bir göktaşı çarpması ya da nükleer savaş tümümüzü silip süpürecek. Bundan önce uzaya yayılmalı, bağımsız koloniler kurmalı, geleceğimizi güven altına almalıyız" dedi. ulaşma riskinin göze alınması gerektiğini belirten Hawking, madde ve karşı maddenin birbirini yok etmesi kullanılarak, ışık hızının hemen altında bir hıza ulaşılabileceğini ve yakındaki bir yıldıza yaklaşık altı yılda ulaşılmanın mümkün olabileceğini belirtti. İlk kez 1731'de verilen Copley madalyası, daha önce Charles Darwin, Albert Einstein, Louis Pasteur ve James Cook gibi bilim adamlarına verilmişti. Tedavisi olmayan sinir sistemi rahatsızlığı amyotrafik lateral skleroza nedeniyle tek elini kullanabilen Hawking, bilgisayar destekli bir sistem aracılığıyla iletişim kurabiliyor.


TÜBİTAK Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi'nin hazırladığı Türkiye'nin Bilimsel Yayın Haritası adlı çalışmada, Türkiye'nin en çok yayın yapılan ili 61 bin 458 yayın ve yüzde 34.3'lük katkı oranı ile Ankara oldu. Ankara'yı 40 bin 6 yayın ve yüzde 22.3'lük katkı oranı İstanbul izledi. Üçüncü sırada ise 12 bin 772 yayın ve yüzde 7.1'lik katkı oranı ile İzmir yer aldı. Çalışmada, üniversitelerin yayınların toplamında yüzde 92'lik bir paya sahip olduğu tespit edildi. Türkiye toplamında yüzde 33.13'lük oranla en çok paya sahip ilk beş üniversite Hacettepe, İstanbul ve Ankara üniversiteleri ile ODTÜ ve İTÜ oldu. TÜBİTAK'ın Thomson Institute of Scientific Information tarafından sağlanan verilere dayanarak hazırladığı çalışmada, Türkiye'deki illerin bilimsel potansiyelleri ve bu illerdeki tüm kamu ve özel sektöre ait kuruluşların bilimsel yayın performansları incelendi. Çalışma kapsamında ayrıca Türkiye'de en çok yayın yapılan konu başlıkları, hangi illerin bilimsel yayın üretiminde ve hangi alanlarda önde olduğu belirlendi. Çalışmada 1981-2006 yılları arasında 26 yıllık dönemi kapsayan makale, not ve mektup gibi tüm doküman tipleri kullanıldı. Derlenen verilere göre, 247 alt bilim dalında Türkiye adresli yayınlar tarandı. Buna göre, 51 şehir adresine rastlanıldı ve 30 şehre ait bir kayıt bulunamadı. Çalışmada 1981-2006 dönemi Türkiye adresli yayın toplamına katkıda bulunan ilk 17 ile ait yayın sayısı ve katkı oranları yer aldı. Buna göre Ankara, 61 bin 458 yayın ve 34.3'lük katkı oranı ile ilk sıraya yerleşti. Ankara'yı 40 bin 6 yayın ve yüzde 22.3'lük katkı oranı İstanbul izledi. Üçüncü sırada ise 12 bin 772 yayın ve yüzde 7.1'lik katkı oranı ile İzmir yer aldı. Dördüncü sırada en büyük paya sahip Erzurum yüzde 2.40'lık katkı oranı ile İzmir'in ancak üçte birine ulaşabildi. Böylece ilk üç şehir ile sonrakiler arasındaki fark oldukça açık şekilde ortaya kondu. Erzurum'un ardından Adana 3 bin 905 yayın ve yüzde 2.18'lik katkı oranıyla 5. sırada, Kocaeli 3 bin 442 yayın ve yüzde 1.92'lik katkı oranıyla 6. sırada, Elazığ 3 bin 422 yayın ve yüzde 1.91'lik katkı oranı ile 7. sırada, Eskişehir 3 bin 100 yayın ve 1.73'lük katkı oranı ile 8. sırada, Trabzon 3 bin 62 yayın sayısı ve 1.71'lik katkı oranı ile 9. sırada, Antalya ise 2 bin 978 yayın ve 1.66'lık katkı oranı ile 10. sırada yer aldı. Bu şehirleri sırasıyla Bursa, Mersin, Diyarbakır, Gaziantep, Van, Edirne ve Aydın izledi. Türkiye adresli yayın sayısına katkı koyan ilk üç şehrin toplam katkı oranı yüzde 63.7 olurken ilk on şehrin katkı oranı ise yüzde 74 olarak belirlendi. Yayın yapan kuruluşların 283'i (yüzde 57) kamu kuruluşları ve özel kuruluşlar, 125'i (yüzde 25) Sağlık Bakanlığı'na bağlı kuruluşlar, 90'ı (yüzde 18) devlet ve vakıf üniversiteleri, 4'ü de TÜBİTAK'ın Gebze, İstanbul, Ankara ve Antalya'da bulunan araştırma merkezleri oldu. GATA ve Harp Okulları dahil 90 devlet ve vakıf üniversitesinin Türkiye adresli yayınların toplamında yaklaşık yüzde 92'lik bir paya sahip olduğu tespit edildi. Türkiye toplamında yüzde 33.13'lük oranla en çok paya sahip ilk beş üniversitenin devlet üniversitesi olduğu belirlenirken bunlar, yüzde 9.54'lük oranla Hacettepe Üniversitesi, yüzde 7.85'lik oranla İstanbul Üniversitesi, yüzde 5.78'lik oranla Ankara Üniversitesi, yüzde 5.30'luk oranla ODTÜ, yüzde 4.66'lık oranla İstanbul Teknik Üniversitesi oldu. İkinci beşlik dilimde ise Gazi Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi ve Çukurova Üniversitesi yer aldı. Bu üniversitelerin toplam katkısı yüzde 14.88 olarak belirlendi. Buna göre, yüzde 48.01 ile ilk on üniversitenin yayınlardaki payı Türkiye toplamının yarısına yakınını oluşturdu. Diğer 80 üniversitenin katkısının yaklaşık yüzde 42'de kalmasının gerekçesi ise bu üniversitelerin hemen hemen tümünün 20-25 yıllık bir geçmişe sahip olmaları gösterildi. Toplam yayınların, devlet ve vakıf üniversitelerinin ardından yüzde 4.5'inin Sağlık Bakanlığına bağlı kurumlara, yüzde 3.5'inin de diğer kamu kurumları ve özel kuruluşlara ait olduğu tespit edildi. Türkiye toplamında en çok paya sahip ilk 5 kurum yüzde 33.13'lük oranla devlet üniversiteleri oldu. Diğer yandan TÜBİTAK ULAKBİM bünyesinde yapılan bir başka çalışmanın sonuçlarına göre de Ankara'da üniversiteler ve sağlık kurumları dışında yayın yapan kamu ve özel kuruluşların başında, yüzde 5'lik pay ile TÜBİTAK birinci sırada yer aldı. Türkiye Atom Enerjisi Kurumu yüzde 1.6 toplam katkı oranı ile ikinci, Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü yüzde 0.7'lik katkı oranı ile üçüncü sıraya yerleşti. Bu kuruluşları Merkez Bankası, ETİ Holding, ASELSAN, ROKETSAN, Afet İşleri ve Adalet Bakanlığı izledi. İstanbul'da ise ilk iki sırada yüzde 3,6 katkı oranı ile TÜBİTAK (İstanbul kurumları ve yüzde 3.4'lük katkı oranı ile TAEK yer aldı. Başlıca özel sektör kuruluşları yüzde 0.4 pay ile Eczacıbaşı, yüzde 0.2 pay ile Arçelik, yüzde 0.1 pay ile Mercedes ve Pfizer oldu. İzmir' de ise PETKİM mühendislik ve kimya bilim dallarında en önde gelen kamu kuruluşu olurken Bornova Veterinerlik Araştırma Enstitüsü ikinci sıraya yerleşti.


ABD'li bilim insanları, şimdiye dek bilinen en koyu maddeyi ürettiler. ABD'nin New York eyaletinin Troy kentindeki Rensselaer Politeknik Enstitüsü'nden araştırmacıların geliştirdikleri yeni madde, tek bir karbon atomunun silindirleri kuşattığı karbon nanotüplerden üretildi. Geliştirdikleri yeni maddenin, ışığı tüm açılardan ve tüm dalga boylarından soğurma özelliğine sahip ideal siyah maddeye en yakın özdek olduğunu belirten araştırmacılar, buluşlarının özellikle elektronik ve güneş enerjisi alanlarında kullanılabileceğini kaydettiler. İlk olarak 1991 yılında ortaya atılan karbon nanotüp mimarisi, karbon atomlarının moleküler bir silindir biçiminde birleştirilmesiyle oluşuyor. Nanotüplerin çapı 1 nanometre, diğer bir deyişle insan kılının 10 binde 1'i kalınlığında. Araştırmacılar nanotüpleri, laboratuar ortamında bitki gibi yetiştirmeyi planlıyorlar. Laboratuvardaki bir reaktöre nanotüp tohumları yerleştirilecek ve karbonmonoksit püskürtülerek, karbon nanotüplerin oluşması veya büyümesi sağlanacak.


Albert Einstein, modern zamanların en ünlü bilim insanı... Uzay, mekan ve zaman kavramlarını değiştiren bir fizikçi. Dağınık saçları ve çorapsız giydiği ayakkabılarıyla hep göze batan bu çok yönlü bilim insanının gizli kalmış dünyasında yolculuğa başlıyoruz... rn rnEinstein, 1879 yılında Güney Almanya'nın Ulm kentinde dünyaya geldi. Babası küçük bir elektrokimya fabrikasının sahibi; annesi ise, klasik müziğe meraklı, eğitimli bir ev hanımıydı. Konuşmaya geç başlaması ve içine kapanık bir çocuk olması, ailesini tedirginliğe düşürmüşse de, sonraki yıllarda bu korkularının gereksizliği anlaşılacaktı. Giderek meraklı, hayal gücü zengin bir çocuk olarak büyüyordu.rnrnOkulu hiçbir zaman sevemedi. Gerçekten de, genç Einstein'ın ileride ortaya çıkacak dehasının temelleri, kendisinin de sonradan belirttiği gibi, okulda değil başka yerlerde atılmıştı: Çocukluğumda yaşadığım iki önemli olayı unutamam. Biri, beş yaşında iken amcamın armağanı pusulada bulduğum gizem; diğeri on iki yaşındayken tanıştığım Öklit geometrisi.Gençliğinde bu geometrinin büyüsüne kapılmayan bir kimsenin, ileride kuramsal bilimde parlak bir atılım yapabileceği hiç beklenmemelidir! 1955'te Princeton'da hayata gözlerini yumana kadar bilim dünyasına çok şey kattı. 1916'da yayımladığı Genel Görelilik Kuramı, 1921'de fotoelektrik etki ve kuramsal fizik alanında çalışmalarıyla aldığı Nobel Fizik Ödülü, dahinin en önemli başarılarından sadece ikisi ya bilinmeyen dünyası. rnrnEinstein ve X-files. Öteki bilim insanlarının aksine, X-files adı verilen normal üstü konulara çok meraklıydı. 1920'li yıllarda, fizik üzerine amatör araştırmalar yapan Amerikalı yazar Upton Sinclair'ın, telepatiyi konu alan Zihinsel Radyo adlı kitabına önsöz yazmıştı. Einstein, Sinclair'ın altıncı his ile ilgili kanıtlarının göz ardı edilemeyeceğine inanıyordu. Hatta, insanların telepatik yollarla iletişim kurabileceklerini de açıklamıştı. Bu savlarını, zihinsel yeteneklerini geliştirmek için katıldığı seanslara, yani kişisel deneyimlerine dayandırıyordu. 1930'da, Alman Otto Reiman'ın düzenlediği ruhsal testlere katıldı. Reiman, insanların yazı örnekleri üzerinde parmaklarını gezdirerek onların kişiliklerini analiz edebileceğini ileri sürüyordu. Sürekli tekrar-lanan başarısına rağmen, Einstein soğuk okuma denilen bu yönteme sıcak bakmadı. Bunun yanı sıra, ruhlarla ilişkiye girdiklerini belirten medyumlara hiçbir zaman inanmadı. rnrnEinstein'ın ününü kurtaran kötü hava koşulunun öyküsü, satır aralarından kalma. Görelilik teorisinin en dramatik öngörülerinden biri de, geniş bir plastik tabakanın gülleyle kıvrılması gibi, uzay-zaman madde adacıklarının bulunduğu çevrede uzayın eğriselleşmesi ilkesiydi. Einstein 1912'de, bu görüşünü kanıtlamak için bir deney yapmaya karar verdi. rnrnGökyüzünün aynı bölümündeki yıldızların Güneş gibi, az da olsa yer değiştirdiğini ve yıldızların yaydığı ışıkların, Güneş'in büyük hacmiyle eğriselleşmiş uzay-zamanın dış hattını izlediğini kanıtlamak istiyordu. Bu yer değiştirme, Ay'ın Güneş'i kapattığı Güneş tutulması sırasında ölçülebilirdi. Yer değiştirmenin boyunu ölçtü, çok küçük bir açıyla gerçekleşiyordu. Einstein'ın deneyinin doğru olup olmadığını kontrol etmek isteyen bilim adamları, Güneş tutulması sırasında yıldızları gözlemlemeye koyuldular. Ancak, tüm çabalarına rağmen kötü hava koşulları ve savaş nedeniyle bunu gerçekleştiremediler. Aslında bu durum Einstein için şans sayılabilir. Çünkü, 1915'te ilk hesaplamasının yanlış olduğunu fark etti. rnrnYer değiştirme düşündüğünden ve hesapladığından iki kat fazla oranda gerçekleşiyordu. 1919'da, bilim adamları, Brezilya'dan ve Afrika sahillerinden tam Güneş tutulmasını izleme fırsatı buldular. Ve, ileri sürdüklerinin tamamen doğru olduğunu gördüler.rnrn O ve evrensel hatası..Einstein'ın Hayatımın en büyük hatası şeklinde tanımladığı olaylar zincirinin kökeni 1917'ye, Görelilik Kuramı üzerine çalıştığı yıla uzanıyor. O dönemde, bilim insanları evrenin sonsuz ve değişmez olduğunu kabul etmişlerdi. Einstein'ı yılgınlığa düşüren ise, yeni bulduğu denklemlerin hep hareketli bir evreni desteklemesiydi. Dolayısıyla, kendisini pek çok öğrencinin yaptığı gibi davranmak zorunda hissetti ve evrenin sabitliğini korumak için, denklemlerine lambda faktörünü kattı. Her şeye rağmen, 1927'de ABD'li astronom Edwin Hubble, evrenin gerçekte genişlediğini ilan etmişti. rnrnEinstein bunun üzerine, ilk baştaki özgün denklemine dönerse, evrenin genişlemesini açıklayabileceğini anladı. Ve bir daha kullanmamak üzere lambda faktörünü denkleminden çıkarttı. Ancak, çok geçmeden astronomlar lambda faktörü gibi unsurların varlığına; hatta, evrenin büyümesini hızlandırdığına ilişkin kanıtlar buldular. İşte, Einstein'ın en büyük yanılgısı, lambda faktörünün bir yanılgı olduğunu düşünmesiydi.rnrnEinstein aslında E=mc2'ye inanmıyor muydu? Einstein, göreliliği kullanarak kütlenin , yüksek değerdeki enerjiye eşitliğini kavradı; kesin değere ışık hızının karesi (c2) ile ulaşılıyordu. Bu uluslararası sistem birimiyle , 1017 çok yüksek bir değeri karşılıyordu ve maddenin her kilogramda, nükleer santralin bir yılda ürettiğine eşit enerji yayması anlamına geliyordu. rnrnAkıllara durgunluk veren bu fikrin uygulamaya geçirilmesine Einstein bile inanmıyordu. Hatta 1905 yılında yazdığı, buluşunun kökenini oluşturan tezin başlığını soru işaretiyle atmıştı: İnsan vücudunun ataleti, enerji doygunluğuna mı bağlı? 1934'ün sonlarında bile, denklemini atomu ayrıştırarak enerji elde etmek için kullanma düşüncesini gözden kaçırıyordu. Yanlış yolda olduğu 4 yıl sonra kanıtlandı. Alman bilim adamı Otto Hahn ve meslektaşları uranyumun atomlarını ayrıştırdı. rnrnBu, nükleer güç ve silahlara doğru atılan bir adımdı. Einstein, hatasını anlayınca hemen harekete geçti. 1939'da ABD başkanı Franklin Roosevelt'e bir mektup yazarak, Naziler'in nük-leer silahları geliştirebileceği uyarısında bulundu. Bu mektup, müttefiklerin ilk atom bombasını yapmalarında önemli rol oynadı.rnrnBazı sözler... Neden beni hiç kimse anlamıyor, ama herkes beni seviyor?rnBir söyleşidenrn12 Mart 1944rnGörelilik kuramım başarıyla kanıtlanırsa Almanya benim bir Alman olduğumu iddia edecek. Fransa ise dünya vatandaşı olduğumu açıklayacaktır. Kuramım gerçek dışı çıktığında ise, Fransa bir Alman olduğumu söyleyecek. Almanya ise bir Yahudi olduğumu açıklayacaktır.rnFransız Felsefe Cemiyeti konferansındanrn6 Nisan 1922rnBen gelecek için hiç bir endişe duymadım. O yeterince hızl geliyor.rnAforizma Einstein Arşivirn1944-45 Einstein, komünistlikle ve ajanlıkla da suçlandı.E=mc2 denkleminin fikir babası olmasına rağmen, hiçbir zaman Manhattan Projesi içinde yer almadı. Amerikalı tarihçi Richard Schwartz'ın 1983 yılında açıkladığı belgeler, Einstein'ın neden ajanlıkla suçlandığını ortaya koyuyor. Öldüğü yıl olan 1955'te FBI'ın hakkında yürüttüğü araştırma dosyaları 1.500 sayfayı bulmuştu. Bu dosyaların çoğunda, komünistlerle bağlantılar kurmak ve Almanya'daki evini haberleşme merkezi olarak kullanmaktan suçlanıyordu. rnrnİddiaların somut dayanakları var mıydı? 1930'lu yıllarda Einstein, emperyalizm karşıtı eylemler yapan ve ulusal ba-ğımsızlığı savunan sol eğilimli bir örgütün onursal başkanıydı. Aynı zamanda, komünist ajanlar Hilaire Noulans ile eşinin saklanmasına yardımcı olmuştu. Tüm bunlara rağmen, Sovyetler Birliği'ni eleştirdiği pek çok kamuoyu açıklaması yaptı ve Yahudiler'e karşı tavırlarından dolayı onlar için çalışmayı reddetti. rnrnÖlüm ışınını keşfetmiş miydi? FBI raporlarında geçen en ilginç konulardan biri de, çok büyük güce sahip bir ışın makinesi icat ettiği iddiasıydı. İddia az da olsa gerçeğe dayanıyordu. Soruşturma, 1940'ın Aralık ayında yayılan dedikodularla başladı. Einstein'ın arkadaşı Gustav Bucky'nin komşusu, Einstein ve Bucky'nin Manhat-tan'daki geçici laboratuvarda ölüm ışını makinesi üzerinde çalıştıklarını ileri sürmüştü. rnrnYetkililer, laboratuvarda makineyle ilgili hiçbir ipucuna rastlayamadılar. Ancak laboratuvar yıkılmıştı, dolayısıyla bu durumdan kuşkulanmışlardı. Gerçekten de Einstein, ölüm ışınını farkında olmadan keşfetmişti; ama, bu iddialardan çok önce. 1916 yılında, atomdaki elektronların, yüksek enerji seviyesine sıçradığında, enerjilerini tek frekanslı ışık atılımı şeklinde serbest bırakarak bir araya toplandıklarını gösterdi. Bu ışın demeti incelendiğinde, barındırdığı yoğun gücün bir metali bile kesebileceği anlaşıldı. Bu araştırması, günümüzde kullanılan ölüm ışını, laserin atası kabul ediliyor. rnrnTeori üretmesinin yanında, sıkı bir kaşifti de. 1925'te bir gün, buzdolabından sızan ölümcül soğutucu gaz nedeniyle yaşamını kaybeden bir ailenin haberini okudu. Endüstri kimyagerleri henüz güvenli soğutucu gazını bulamamıştı. Bunun üzerine Einstein, fizikçi arkadaşı Leo Szilard'la bir ekip oluşturarak daha güvenli buzdolabını tasarlamaya koyuldular. Sonuç dahiyaneydi: Sodyum ve potasyum karışımını borulara pompalamak için elektromanyetik alanı kullanan ve sıvıya dönüşmeden önce dondurucu kimyasal maddeyi sıkıştıran bir tasarım. rnrnDondurucu madde buzdolabının içinde dolanırken ısınıyor, tekrar gaz haline dönüşüyor ve buzdolabı içindeki sıcaklığı alıyordu. Hiçbir mekanik parça gerektirmediğinden, tehlikeli kimyasal madde, borular içinde güvenli bir şekilde dolaşıyordu. Einstein ile Szilard bir başka buluşa daha imza attılar ve bu soğutucunun patentini Electrolux'e sattılar. Ancak, buzdolabı ticari amaçla satışa sunulmadı. Kimyagerler daha sonra, güvenli soğutucu freonu geliştirdiler.rn Einstein, Tanrı ile kumar oynadı ve kaybetti. Mimarlarından biri olmasına karşın, atomaltı parçacıkları yönlendiren kurallar biçiminde tanımlanan kuvantum teorisini hiçbir zaman tam olarak benimsemedi. Parçacıkların nasıl hareket ettiğine ilişkin bilginin her zaman belirsiz kalacağını ileri süren görüşü reddetti. Onun yerine, kuvantum teorisinin döneme ait bir açıklama olduğunu ve bir gün belirsizliği ortadan kaldırılacak yeni bir teorinin bulunacağına inandı. Bu konuda en önemli sözlerinden biri Tanrı'nın evrenle kumar oynadığına inanamam. oldu. Einstein'ın kuvantum teorisi ile ilgili görüşleri yıllarca sadece öngörü şeklinde kaldı. Dahası, kimse yanlışlığını ileri süremedi. rnrnAncak, 1964'te İskoç fizikçi John Bell, onun Tanrı ve kumar ifadesini test edebilecek matematik kuramını buldu. Deney, Alain Aspect ve ekibi tarafından 1982'de Paris'te yapıldı. Ekip, özel optik araçlar içinde yol alan fotonların özellikleri üstünde çalışarak, Einstein'ın belirsizlik hakkında söylediklerini ve dahası, hiçbir şeyin ışıktan daha hızlı yol alamayacağı savının tersini kanıtladılar. Fizikçiler, ileri sürü-len teorilerin hangisinin doğru olduğunu tartışıyor. rnrnrnrnEinstein ve kadınlar. Dahinin kadınlar üzerindeki manyetik etkisi tartışılmazdı. Bunun en açık kanıtı, iki evliliği sırasında yaşadıkları ilişkilerdi. rnrnMileva kendisinden hamile kaldıktan sonra onunla evlenmiş; ancak, kuzini Elsa'yla evlenebilmek için de ondan boşanmıştı. İkinci evliliği Elsa'nın ölümüne kadar sürmüş olsa da, bu arada aşk ma-ceraları yaşamaktan geri kalmadı. Birlikte olduğu kadınların kimlikleri ve ilişkilerin yoğunluğu tarihçilerce tartışıla dursun, Roger Highfield ve Paul Carter adlı yazarlar önemli kanıtlara ulaştılar. Onlara göre; sekreteri Betty Neumann, Avusturyalı güzel sarışın Margarette Lebach ve iki zengin kadın Elsa Mendel ile Estella Katzenellenbogen, beraber olduğu kadınlar arasında.rnrnBeyniyle ilgili garip hikaye, hakkındaki son bilinmeyen. Einstein öldükten sonra beyni çıkarıldı ve halen ABD, Wichita'daki yaşlı doktorun evinde, bir kavanozda saklanıyor. Dr. Thomas Harvey, 1955 yılındaki otopsi sırasında, dehasıyla ilgili ipuçları bulabilmek amacıyla Einstein'ın beynini çıkarmıştı. Beyniyle ilgili temel bilgiler çok da farklı değil. Beyni, normal koşullarda 1,4 kg. olan insan beyninden yüzde 12 oranında daha hafif. Beyninden alınan örnekleri inceleyen nörologlar, ilgi çekici özelliklere rast-ladılar. Örneğin, düşünce için gerekli sinirleri besleyen gliyal hücre sayısının fazla olduğunu belirlediler. 1999 yılında Kanada, McMaster Üniversitesi'nden uzmanların yaptığı araştırmalarda da, Sylvian fisürünün gelişmiş ve alt parietal lobunun normale göre yüzde 15 daha geniş olduğu tespit edildi. rnrnUzmanlar, gelişmiş Sylvian fisürünün, beyindeki bilgi alışverişini kolaylaştırdığını; parietal lobun ise, matematikle ilgili yeteneği ve uzay-mekan bağlantısı kurma yetisini artırdığını belirtiyorlar.


Aralık 2004 tarihinde, daha önce hiçbir röntgen ve gamma teleskopuyla gözlemlenmediği kadar yoğun enerji yüklü fotonlu bir flaş ulaşmıştı dünyaya. Parçacıkların açığa çıktığı SGR 1806-20 nötron yıldızındaki yıldız sarsıntısı, astronomlara ilk kez bu gizemli ölü yıldızın içini gözlemleme fırsatı verdi. Nasa'ya bağlı Goddard Uzay Uçuşları Merkezi'nden Tod Strohmayer, Dallas'ta düzenlenen Amerikan Fizik Birliği konferansında, çapı 20 kilometre olan nötron yıldızının patlama nedeniyle tıpkı bir çan gibi sallanmaya başladığını açıkladı. Astronom, Rossi X-ray Timing Explorer röntgen teleskobuyla, patlamanın ışınını kaydederek salınımların frekanslarını belirlemiş. New Scientist dergisinde yayımlanan haberde Strohmayer, titreşimlerin zayıf olduğuna ama buna karşın bu cisimlerin yapıları hakkında önemli bilgiler verdiğini söylüyor. Bilim adamı nötron yıldızının 1,5 km kalınlığında bir kabuğa sahip olduğu sonucuna varmış. Yıldızdaki sarsıntılar, kabuğu parçalayan manyetik alan çizgileriyle meydana gelmişti. Astronomlar özellikle de nötron yıldızlarının içlerini merak ediyorlar. Birçok araştırmacının düşüncesine göre Süpernova patlamalarının ardından geriye mesela serbest kuarklar gibi egzotik maddeler kalıyor olabilir. Ancak bunların varlığı çok daha güçlü patlamalarla saptanabilecek.


"Fizik dolu bir gün" yazı etkinliğine gönderilen yazılardan ilkini sizlerle paylaşıyoruz. Yazıyı bize gönderen Buse Alsancak "Fizik yaşamın farkına varmaktır, bunun farkına varabilmek ise bir ayrıcalıktır." diyerek başlıyor yazısına. Kendisine yazı için teşekkür ediyor başarılar diliyoruz. Fizik, yıllar yılı insanoğlunun eskittiği dünyanın üzerine sürekli yeni bir şeyler tasarlamaktır, aslında tüm fizik kanunlarının temeli geçmişle geleceğin arasında düşüncelerimizin salınım hareketi yapmasında saklıdır. Her insan güne farklı umut veya umutsuzluklarla başlar, aslında bilmez ki kimse, yıpratılmış olan bu dünya bu yapılanlara aldırış etmeden kendisini yıpratana, hiç kimsenin veremeyeceği evrenin en güzel hediyesini sonsuz sayıda bizlere vermektedir: yani zamanı. şeydedir yeter ki onu görebilecek cesareti ortaya çıkarabilelim. benimsemişlerdir. Elbette fiziği anlamak için birçok teoremler, ispatlar, geçerli olduğunu düşünüyorum. Anlatılmaz sözü yanlış anlaşılmasın. isteği olacaktır, ihtiyaçlar ve istenenler hiçbir zaman bitmeyecektir,


Kuantum teorisi, bilim tarihinin en çok kafa yorulan ve birçok hararetli tartışmaya konu olan teorilerinin başında gelir. Doğurduğu sonuçlar ise yalnız fizik bilimine değil birçok sanat akımına, sosyolojik teoriye ve değişik alanlara ilham kaynağı olmuştur. Kuantum teorisi kabaca bir atomun yörüngelerinde bulunan elektronların enerji seviyeleri arasındaki sıçrayışlardır. İlk bakışta herhangi bir fizik teorisinden farksız gibi gözükse de biraz derinlere indiğimizde aslında bu teorinin akıl almaz süreçlerden geçtiğini görürüz. 20. yüzyılın başında J.J.Thomson elektron kavramını bularak, sonraki yıllarda Bohr tarafından son şekline kavuşturulacak olan atom teorilerinin en dikkate değer olanını tasarladı. Thomson'a göre elektronlar pozitif yüklü ortamlarda gömülü olarak bulunmaktaydlar . Daha sonra Ernest Rutherford'un neredeyse atomun tüm kütlesini içeren atom çekirdeğini bulmasıyla atomun yapısı biraz olsun şekillenmeye başladı. Atom teorisine en son şekli Niels Bohr verdi. Bohr'a göre elektronlar, çekirdeğin çevresindeki enerji seviyelerinde bulunurlardı. Bu teoriye göre elektronlar cismin sıcaklığına bağlı olarak enerji seviyeleri arasında sıçramalar gerçekleştirerek radyasyon yayıyorlardı veya radyasyonu emiyorlardı. Bu dönemde, konuyla ilgili bilim adamları bir yandan atom teorisine son şeklini vermeye çalışırken bir yandan da Max Planc'ın şanslı tahminini tartışıyorlardı. 1800'lerin sonlarında fizikteki en temel sorunlardan biri ısıtılan bir metalden nasıl ve neden radyant enerjinin yayıldığıydı(1). Gustav Kirchhoff'un kara cisim radyasyonu olarak bilinen deneyinin grafiğini formule etmek bir çok fizikçiyi ciddi anlamda uğraştırdı. İlk yorum Lord Rayleigh'tan geldi ama onun sunduğu formüller sadece düşük frekanslar için geçerliydi. Sonrasında, Wilhelm Wien'in sundukları ise sadece yüksek frekanslarda işe yarıyordu.(2) . Bu sorunun üstesinden Max Planc, şanslı tahmin olarak da bilinen teorisiyle geldi. Daha önce radyasyonun kesintisiz bir dalga gibi olduğunu söyleyen bilimadamlarının aksine o, radyasyonun -bugün kuant dediğimiz- parçalardan oluştuğunu söyledi. Ulaştığı verilere aslında kendi bile inanmadı; sadece çözümsüz radyasyon frekanslarıyla ilgili grafikler hakkında doğru sonuçlar verdiği için bunun geçici bir cevap olarak tasarlandığını söyledi. Bu çılgınca fikir bilim camiasında hiç bir yankı bulmadı ve Einstein, Max Planc'ın tamamen doğru düşündüğünü söyleyene kadar da bu çılgınca fikir tarihin çöplüğünde unutulmaya yüz tutmuş bir vaziyette kaldı. Ve bilim tarihinin kaderini değiştiren dahi adam -Albert Einstein- sahneye çıktı. O zamana kadar ışığın dalga mı yoksa parçacık mı olduğunu tartışan bilim adamlarına neden her ikisi de olmasın diyen Einstein yepyeni bir alanı, kuantum mekaniğini, dünya bilimine kazandırmış oldu. Kuantumun gelişimi sancılı bir sürece sebep olmuştur. Öncelikle genç bir Fransız prensi olan Louie de Broglie, madde parçalarının da, örneğin elektronların, dalgalı ve parçalı olduğunu ileri sürdü. Daha açık bir deyişle, parçacıklar elektronlarla birlikte bir dalga hareketine sahipti.(3) Daha sonraları Alman fizikçi Werner Heisenberg, matris denilen diziler geliştirdi. Bu diziler kuantum hakkında birçok problemi çözmesine karşın pek çok bilim adamı tarafından tercih edilmediği için kullanılamadı ve haliyle teorisi de popülarite kazanamadı. Aynı yıllarda Erwin Schrödinger dalga denklemleri üzerine bir makale yayımladı. Differansiyel denklemlerle oluşturulmuş bu işlemler ilgi gördü; çünkü kolay anlaşılabilir olmasından dolayı bu denklemler bilim adamları tarafından tercih ediliyordu. Ancak sorun şuydu: ortada 2 tane birbirinden farklı teori vardı ve ikisi de problemler karşısında aynı sonuçları veriyordu. Kısa bir süre içinde, Schrödinger Heisenberg'in matrisleriyle kendi denklemlerini birleştirmeyi başardı ve her iki teorinin aslında aynı şeyleri öngördüğünü açıkladı. Daha sonra Heisenberg, kuantum teorisinin kaderini tamamen değiştirecek ve teoriyi fikir babasından tamamen soğutacak bir prensip ortaya attı. Bu prensip belirsizlik ilkesiydi. Buna göre bir cismin konumu ve momenti, dolayısıyla enerjisi ve zamanı aynı anda ölçülemez. Bu prensibe göre atomal dünyadaki birçok şeyi aslında belirsizlikler belirler. Einstein bu yargıyı Tanrı zar atmaz diyerek şiddetle reddetmiş ve böylece kuantum teorisindeki önemli bir kutuplaşmanın ilk adımlarını atmıştır. Bu kutuplaşma daha sonraları iki büyük bilim adamı arasında adeta bir söz düellosuna dönüşmüştür. Einstein kendi doğurduğu kuantum teorisini çürütmek için ortaya birçok paradoks atmasına karşılık Niels Bohr'un bunlara ustalıkla cevaplar bulması bu tartışmanın galibiyet ibresini kuantumcular lehine çevirmiştir. Schrödinger 1935 yılında Schrödinger'in kedisi olarak bilinen ünlü paradoksunu ortaya atmıştır. Buna göre kedi, içinde radyoaktif parçacıkları bulabilen bir dedektör ve radyoaktif bir kaynak bulunan çelik bir kafese kilitlenir. Eğer dedektör radyoaktif bir parça bulursa, açığa çıkan zehirli gaz kediyi öldürür. Radyoaktif parçacığın bir dakika içideki emisyon olasılığı %50'dir. Kafesin biraz uzakta olduğunu düşünürsek radyoaktif kaynağını uzaktan açıp bir dakika bekleriz. Peki kedi bu bir dakikanın sonunda ölmüş mü olur yoksa hala hayatta mıdır? Aslında bunu gözlemleyene kadar ya da ölçene kadar kedi ne ölüdür ne de canlı. Bu sistem dalga fonksiyonu olarak tanımlanır ve dalga fonksiyonunu söndürene kadar kedi belirli bir durum kazanmaz (4). Einstein ve kuantumcular arasındaki bu tartışmaya 1965 yılında CERN fizikçilerinden John Bell yaptığı araştırmalar ve deneylerle kuantumcular lehine son noktayı koydu. Şu anda Kuantum mekaniği; lazer teorisinin, katı hal fiziğinin, nükleer fiziğin, parçacık fiziğinin, moleküler biyofiziğin ve bu bilimlerin etrafımızda görebileceğimiz tüm pratik kullanımlarının temelini oluşturmaktadır.(5) Ve hatta bu yazdıklarımı sizlerle paylaşabilmem bile kuantum fiziğinin bizlere sağladığı pratik kullanımların bir sonucudur. Bunun dışında lazer maser teknolojisi, hayatımızın bir parçası haline gelen televizyonlar, mikrodalga fırınlar, dijital saatler vs. kuantumun hayatımızdaki en büyük etkileridir. Bundan sonra da kuantum mekaniği, farklı pratik kullanımlarla evrenimizi etkileyeceğe benziyor. 1 Parker, Barry, 'Kuvantumu Anlamak', Güncel Yayıncılık, sayfa: 39, 2005. 3 Wynn, M Charles Wiggins, W Arthur, 'Yanlış Yönde Kuantum Sıçramalar', TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları, sayfa: 18, 2005. 4 Cropper, William H., 'Büyük Fizikçiler', Oğlak Yayınları, sayfa: 330, 2004. 5 Parker, Barry, 'Kuvantumu Anlamak', Güncel Yayıncılık, sayfa: 15, 2005.


Robot denilince akla hep Japonlar gelir. İlk temizlik yapan, konuşan, dans eden, koşan, futbol oynayan, bisiklet kullanan, hatta trompet çalan robotu onlar icat etti. Geçtiğimiz günlerde de Japon Toyota firması, sekerek ilerleyebilen robot bacağını kamuoyuna tanıttı. Japonların insansı özelliklerle donatılmış robotlarının ardından bir Türk bilim adamı, el becerisi ve zeka gerektiren işleri yapabilen robotu icat etmeyi başardı. Pamukkale Üniversitesi Makine Teorisi ve Dinamiği Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Erdinç Şahin Çonkur'un ürettiği 'RoboKol' isimli robot, 180 bin YTL'ye mal oldu. RoboKol'un dünyadaki ilk örneklerinden birisi olduğunu söyleyen Doç. Dr. Çonkur, yeni nesil robotun finansmanını Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ve Devlet Planlama Teşkilatı'nın karşıladığını belirtti. Çonkur, 'Gereğinden Çok Serbestlik Dereceli Robotların Bir Ürün Olarak Geliştirilmesi' adıyla başlanan proje çerçevesinde yaptıkları robotun, insanların ulaşması zor veya imkansız olduğu bölgelere girerek, el becerisi ve zeka gerektiren işleri otomatik olarak yapabildiğini anlattı. Amaçlarının robotun sanayide kullanılması olduğunu ifade eden Çonkur, "Bu robotlar henüz sanayide kullanılmıyor. Serbestlik derecesi çok olduğu için esneklik özelliği de var. Sanayi robotları fabrikalarda bir düzen içinde çalışır. Az bir değişiklik olduğunda çalışmaz. Fakat bizim yaptığımız robot akıllı. İnsan nasıl çevresi değiştiğinde kendini adapte edebiliyorsa bu robot da adapte edebiliyor." dedi. Çonkur, robotu yapmak için daha önce sanayicilerden destek istediklerini; ancak gerekli ilginin gösterilmeğinden yakınarak, şöyle devam etti: "Sanayicilerimizin kullanacağı makineleri ve robotları yapabileceğimizi söyledik. Ama bunun maddi külfetinin olduğunu da belirttik. Ne yazık ki destek alamadık. Bunun üzerine DPT ve TÜBİTAK'tan destek geldi. Şimdi bunu yapabildiğimizi gören sanayicinin yaklaşımı bize karşı daha pozitif olmaya başladı." RoboKol'a çok sayıda çözüm üretebilen kollar takılabiliyor. Bu kollar insan kolu gibi hareket ediyor, çevresinde olanları fark ediyor ve ona göre tavır alıyor. Yaklaşık 2 yılda icat edilen RoboKol'un mekanik dizaynını Çonkur'un yüksek lisans öğrencilerinden İsmail Bozdağ, elektronik kısmını ise İlker Eren yapmış. Robotun yazılımını ve algoritmasını ise bizzat Çonkur üretmiş. İnsan kolu gibi hareket eden RoboKol, çevresindeki değişiklikleri fark ediyor ve ona göre tavır alıyor. İnsanların ulaşması zor veya imkansız görünen bölgelere girerek, el becerisi ve zeka gerektiren zor ve tehlikeli birçok işi otomatik olarak yapabiliyor. RoboKol, böylece hem zaman ve para tasarrufu sağlayacak hem de insanları bu işleri yaparken karşılaşacakları tehlikelerden koruyacak. Sanayide kullanıldığında endüstriyel robotların hareket kabiliyetlerini daha da artıracak. Büyük makinelerin içine girip tamir ve bakımını yapabilecek. Uzay istasyonu inşası gibi el becerisi, mikro-elektronik imalatı gibi vakum ortamı gerektiren işleri yapabilecek. Bazı beyin ameliyatlarında, cerrahın elle ulaşmasının zor olduğu kısımlara ulaşabilecek. Depremde enkaz altında kalmış canlıların yerini tespit edebilecek ve enkaz altında ilerleyerek depremzedelere ilk müdahaleyi yapabilecek. Ayrıca RoboKol Türk yapımı olduğu için bütün detayları üniversite öğrencilerine anlatılarak, onlara pratik kazandıracak ve bu alanda yapılacak diğer çalışmalara ışık tutacak.


Bilim adamları, yıldız ölümü olan bir süpernova patlamasını kameraya kaydetmeyi başardılar. Uluslararası astronomlar ekibine liderlik eden Princeton Üniversitesi'nden Alicia Soderberg, süpernova patlamasıyla ilgili açıklamasında, "Yıllardır bir yıldızı infilak ederken görmeyi düşlüyorduk. 9 Ocak'ta, doğru teleskopla, doğru zamanda, doğru yerdeydik. Tarihe tanıklık ettik" dedi. Konuyla ilgili bir diğer bilim adamı Edo Berger de yerde ve uzaydaki en güçlü teleskopları kullanarak yıldızdan gelen patlamanın gelişimini gözleyebildiklerini anlattı. Berger, şiddetli ışın patlamasının, bir süpernovanın doğumu olduğunun kesinlikle doğrulandığını kaydetti. Soderberg'in ekibinin, Dünya'dan 88 milyon ışık yılı uzakta bulunan NGC 2770 galaksisinin bir kolunu buldukları, NASA'nın bir uydusunun yardımıyla Süpernova 2008D'nin ölüm sancısına tanıklık ettikleri belirtildi. Süpernova, enerjisi biten büyük yıldızların şiddetle patlaması durumuna verilen addır. Bir süpernovanın parlaklığı Güneş'in parlaklığının yüz milyon katına varabilir. Başlangıçta yapısı, iyonize madde olan plazma şeklindeki bir süpernovanın parlaklığını yitirmesi haftalar ya da aylar sürebilir. Bu süre zarfında yaydığı enerji, güneşin 10 milyar yılda yayacağı enerjiden daha fazladır. Bu patlamalar, maddenin evrende bir noktadan başka noktalara taşınması işine yarar. Patlama sonucunda dağılan yıldız artıklarının, evrenin başka köşelerinde birikerek yeniden yıldızlar ya da yıldız sistemleri oluşturduğu varsayılmaktadır. Bu varsayıma göre, Güneş, Güneş Sistemi içindeki gezegenler ve bu arada elbette bizim Dünyamız da, çok eski zamanlarda gerçekleşmiş bir süpernova patlamasının sonucunda ortaya çıkmıştır.


Oxford Üniversitesi bilimadamları bugün Nature dergisinde yayınladıkları makalede, Venüs'ün bir zamanlar Dünya gibi yaşanır bir yer olduğuna dair kanıtlar elde ettiklerini açıkladılar. Bir Avrupa uzay aracından elde edilen bilgilere göre, Venüs gezegeni, Dünya'ya şimdiye kadar tahmin edilenden daha çok benziyor. Gezegenin milyonlarca yıl önce atmosfer ve yaşama elverişlilik açısından Dünya'nın bugünkü hali gözönünde bulundurulduğunda neredeyse ikizi olduğu söyleniyor. Fakat sera etkisi, atmosferik erozyon, solar radyasyon ve gezegen rotasyonunun yavaş olması sonucu Venüs'ün Dünya'dan daha farklı bir gelişim izlediği söyleniyor. Bugün Venüs'te su bulunmuyor, ve sıcaklık kurşunu eritecek kadar yüksek. Gezegende sık sık tayfun şiddetinde rüzgarlara ve şimşeklere rastlanıyor. Oxford Üniversitesi Fizik Bölümü'nden Prof. Fred Taylor, ulaştıkları yeni bilgilerin VIRTIS adlı bir spektrometre tarafından sağlandığını söyledi. VIRTIS'ten gelen fotoğraflar, Venüs'ün ekvatoru yakınlarındaki hava akımının şiddetli, kutuplara doğru da yumuşak olduğunu gösteriyor. Gezegen yüzeyinden 50-55 km yükseklikte de bulut oluşumları gözleniyor. Nature dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, bilimadamları Venüs gezegeninde şimşek çaktığına dair ilk kesin bulgulara da ulaştı.


Biyoyakıtların, küresel gıda fiyatlarının yükselişinde yüzde 30 sorumluluğu bulunduğu, dünya çapında 30 milyon insanı yoksulluğa ittiği bildirildi. Gelişmiş ülkelerin petrole bağımlılığını ve karbondioksit salımını azaltma çalışmaları nedeniyle biyoyakıt kullanımı artarken, biyoyakıt kullanımındaki artış emtia fiyatlarının yükselmesine ve hububat kıtlığına yol açmakla eleştiriliyor. Merkezi Londra'da bulunan yardım kuruluşu Oxfam'ın biyoyakıt politika danışmanı Rob Bailey'in yazdığı raporda, zengin ülkelerin taşımacılık akaryakıtında daha fazla biyoyakıt talebinin, üretim ve gıda enflasyonu helezonuna neden olduğu belirtildi. Hububat rezervleri şimdi tüm zamanların en alt seviyesinde denilen raporda, Oxfam, zengin ülkelere biyoyakıtlara verdiği desteği kesmesi ve ithalat tarifelerini azaltması çağrısında bulundu. Zengin ülkelerin geçen yıl biyoyakıtları desteklemek için 15 milyar dolar harcadığı, ancak küresel gıda güvenliği için daha az zararlı ucuz Brezilya etanolünü engellediğine dikkat çekilen raporda, taşımacılık akaryatının yüzde 10'unu 2020 yılına kadar biyoyakıtlar gibi yenilenebilir kaynaklarla karşılamayı planlayan AB ülkeleri gibi zengin ülkelere biyoyakıt hedeflerinden vazgeçmesi çağrısı yapıldı. Oxfam, 2020 yılına kadar, büyük oranda AB'nin biyoyakıt kullanımı hedefleri sonucu, hurma yağı sektöründe toprak kallanımındaki değişim yüzünden karbondioksit salımının 3,1 milyar tona ulaşacağına işaret etti. Raporda, biyoyakıt elde etmek için tarım alanlarının açılması amacıyla ormanlar ve sulak arazilerin yok edilmesi nedeniyle topraktan ve bitki örtüsünden karbondioksit salımı başladığına da dikkat çekildi.


Bizim sitemiz onlinefizik.com'un yeni uygulamasının iki kelime ile özeti. Onlinefizik.com olarak siz sevgili kullanıcılarımızı yanımızda görmek istiyoruz. Siteye her ay için en fazla katkıda bulunan 3 üyemize www.netkitap.com katkıları ile birer kitap hediye edeceğiz. Sitemizde şuan mevcut bir içerik ekleme kısmı mevcut. Bu kısımdan nasıl haber veya diğer içerikleri ekleyebileceğinizi anlatan detaylı bilgiye bu yazın devamında erişebilirsiniz. Hediye etmek için bizler bazı kitaplar belirledik fakat sizlerden gelen önerilere de her zaman açığız. Kitap detaylarına www.netkitap.com adresinden erişebilirsiniz. Haber veya içerik eklemek için sağ taraftaki menüde bulunan Haber / İçerik Ekle linkine tıklıyoruz. Karşımıza çıkan sayfada haber ekleyecek iseniz Haberler, konu anlatımı, bilim adamlaı vs gibi içerik ekleyecek iseniz onlineFizik seçerek devam butonuna tıklıyoruz. Karşımıza çıkan ekranda isim,e-posta adresi, içerik başlığı ve ekleyeceğiniz metni girdikten ve de ilgili kategoriyi seçtikten sonra devam butonuna basıyoruz . Resim eklemek için bir ekran gelecek, eğer resim eklemek istemiyorsanız devam butonuna basarak devam edebilirsiniz. Haber/İçerik ekleme böylece tamamlanmış oluyor. İlgili editör tarafından gönderdiğiniz içerik kısa süre içinde incelenecek ve yayınlanacaktır.


New York'ta düzenlenen iklim değişikliği zirvesine 80 ülkenin liderinin katılması bekleniyor. Özel oturumda küresel ısınmaya karşı neler yapılabileceği tartışılacak. İSTANBUL Biliminsanları, küresel ısınmayla ilgili yeni uyarılarda bulunurken, 62'nci genel kurul toplantıları başlayan Birleşmiş Milletler de özel bir oturumda bu konuyu ele alıyor. Zirvenin açış konuşmasını yapan BM Genel Sekreteri Ban Ki-moon, iklim değişikliğinin günümüzün en önemli sorunu olduğunu belirterek, iklim değişikliğiyle mücadelede ülkelerin göstereceği liderliğin belirleyici, ancak yeterli olamayacağını söyledi. Ban, iklim değişikliğiyle mücadelede ulusal düzeyde atılacak adımların önemli olduğunu belirterek, bu kapsamda sanayileşmiş ülkelerin yapacaklarının başı çekeceğini söyledi. İklim değişikliğiyle küresel boyutta mücadele etmeliyiz, sizleri de o yüzden bugün buraya çağırdım diyen Ban, Sanayileşmiş ülkeler emisyonun azaltılması konusunda daha fazla liderlik göstermeli, kalkınmakta olan ülkeler de ekonomik büyümelerini tehlikeye atmadan bu konuda adımlar atmalı, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen en az gelişmiş ülkelere ise daha fazla destek sağlanmalı diye konuştu. Ban'ın açılışını yaptığı zirvede açılış konuşmalarının ardından aynı anda 4 ayrı panel düzenlenecek. Zirvede küresel ısınmayla mücadelenin yolları ele alınacak. 80 ülke liderinin katılması beklenen zirveye, ABD Başkanı George Bush katılmayacak. Toplam 150 ülkeden temsilcilerin katılacağı zirve, bugüne kadar iklim değişikliği konusunda düzenlenen en üst düzey toplantı olacak. Öte yandan Bush Perşembe ve Cuma günleri, küresel ısınmada en fazla payı bulunan, başka bir ifadeyle en fazla karbon salımı yapan 16 ülkenin liderlerini bir araya getirecek. Birleşmiş Milletler'in bu çabaları boşuna değil. Zira bilimadamları küresel ısınmanın etkilerinin düşünülenden çok daha erken hissedileceğini ve artık dünyanın bununla yaşamayı öğrenmesi gerektiğini söylüyor. Hazırlanan yeni bir rapora göre, sıcaklıklar artacak, ani hava değişimleri daha sık görülecek, su sıkıntısı yaşanacak ve tarımda verim düşecek. Eğer sıcaklık artışı 1,5 ila 2,5 dereceyi geçerse bitkilerle canlı türlerinin yüzde 30'u yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak. İklim değişiklerinin esas bedelini Afrika ve Kuzey Kutbu'nu yanısıra Fiji gibi adalar ve Asya'daki nehirlerler ödeyecek. Bu iklimsel değişikliklerden en çok etkileneceklerse yaşlılarla yoksullar olacak.


Türk Fizik Derneğinin, TAEK, Yıldız Teknik Üniversitesi, Muğla Üniversitesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Erzincan Üniversitesi, Rize Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi ve Aksaray Üniversitesinin destekleri ile düzenleyeceği BALKAN FİZİK BİRLİĞİ 2. ULUSLARARASI ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ İÇİN FİZİK PROJE YARIŞMASI (BPU 2 International Physics Projects Competition for University Students) bilimsel toplantısı 18 20 Ağustos 2008 tarihleri arasında Bodrum Belediyesi Nurol Kültür Merkezi / Bodrum da gerçekleştirilecektir. Bu bilimsel toplantının Danışma Kurulu ve Bilim Kurulu Eş-Başkanları Prof. Dr. Ömer Asım SAÇLI ve Prof. Dr. Ömür AKYÜZ ve Organizasyon Komitesi Eş-Başkanları Araş. Gör. Ela GANİOĞLU ve Araş. Gör. Lidya SUSAM dir. para ödülü verilecektir. Organizasyonun dili İngilizce dir. İlk kez geçtiğimiz yıl yapılan proje yarışmasında, Üçüncü: Sinan Temel, Ersin Karademir, Suat Pat, 'Determination of break down voltage at plasma', Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türkiye olmuşlardır.


Kanada'nın Toronto Üniversitesi'ne, dünyadaki en hızlı ve kapasitesi en yüksek bilgisayarlardan birisi kuruluyor. IBM Kanada ve Toronto Üniversitesinin birlikte oluşturdukları konsorsiyumla kurulacak süper bilgisayar, online olarak 500 milyon DVD kapasiteli ve saniyede 360 trilyon işlem yapabilecek. IBM Kanada Sözcüsü Chris Pratt, kurulacak özelliklere sahip süper bilgisayardan dünyada sadece 20 tane bulunduğunu belirterek, Sistemin tamamı 50 milyon Kanada Doları'na mal olacak. Sistem, halen Kanada Meteoroloji İşleri'nin kullandığı ve ülkedeki en hızlı ve büyük bilgisayardan 30 kat daha hızlı ve kapasiteli olacak. Sistem, önümüzdeki yıl yazında tam olarak devreye girecek dedi. Süper bilgisayar, araştırma projelerini yürütenlerine bilgi sağlamada, iklim değişikliklerini izleme ve ihtimal hesaplamalarında, uzay çalışmalarında, sağlık, astrofizik, kimyasal fizik, toprak ve tapu kayıtları ile uluslararası alanda yürütülen bilimsel çalışmaların veri ihtiyaçlarını karşılamada kullanılacak. Yeni bilgisayar, IBM İData Plex sistemi kullanacak ve kendisine 4 bin server bağlı olacak. Süper bilgisayarın kuruluşu için gerekli olan 50 milyon Kanada Doları da, Kanada Yeni buluşlar Ulusal Platformu Vakfı, Ontario Eyalet Hükümeti ve Toronto Üniversitesi tarafından ortaklaşa karşılanacak.


Daha önce yayınladığımız bir yazıda, Dünya dışında yaşam arayışımızın aslında yanlış yerlerde aranmış olabileceğini söylemiştik. O yazıya tekrar döndüğümüzde ziyaret ettiğimiz ve araştırma yaptığımız gezegenlerin aslında yüzeyi yerine derinliklerine odaklanılması gerektiği bugün yalnızca bilim insanlarının değil hemen, hemen ilgili olan her insanın ortak isteğidir. Mars ya da diğer gezegenlerde araştırma yapan, gezegen hakkında bilgi toplayan uzay araçları çoğunlukla dört prensip üzerinde hareket ediyor. 1970'li yıllarda Mars toprağını besin maddesi ve radyoaktif karbon ile karıştırmış olsak da bir sonuca ulaşamamıştık. Ancak bugün başta metabolik etkinlik testleri olmak üzere, su kaynakları, organik madde varlığı ve elektrik potansiyeli çok daha geniş bir alanda çalışma yapılmasına imkan tanıyor. Uzayın derinliklerinde, gezegenlerde ya da uydularda yaşam arayışında aslında kaynağın Dünya olabileceği ve Dünya'da bulunan bazı canlı türlerinin bu alanlara uyum sağlayabileceğini görüyoruz. Hatta kimi bilim insanları bazı canlı türlerinin ancak Europa gibi uydulardan gelmiş olabileceğine inanıyor. Bazıları, bilim insanlarını dahi hayrete düşüren ve hiç yaşam belirtisi yok dediğimiz alanlarda ortaya çıkan canlılardır. Örneğin ölü deniz bakterileri, oldukça yüksek tuz oranına sahip olan ve neredeyse hiç yaşam belirtisinin bulunmadığı dip bölgelerde taze su ağızlarının yakınlarında yaşıyor. Normalde tuzlu ortamda yaşayan organizmalar olsa da bu canlılar, tatlı tuzlu su uyumunu sağlamış gibi görünüyor. Yine yerin yaklaşık 3 4 km altında yaşayan ve bizden önce de var olduğuna inanılan yuvarlak solucanlardan birisi, çok daha yüksek ısı ve basınç altında yaşamına devam edebiliyor. Şeytan solucanı olarak da adlandırılan bu nematod, bizden önce var olan ve bizden sonra da var olmaya devam edecek yegane canlı türlerinden biri olarak görülmekte. Geçtiğimiz yıllarda yapılan bir araştırmada uzay boşluğuna maruz kalmasına rağmen hayatta kalan ilk çok hücreli canlının Tardigrad olduğu belirlenmişti. Bu canlının yüksek basınç, düşük sıcaklık ve artan dozlarda radyasyona karşı dayanıklı olduğu görülürken henüz uyum sağlama şekli konusunda bilgi sahibi değiliz. Tüm bu canlılar dışında Mars yolculuğu sırasında alkol ve yüksek ısıya rağmen hayatta kalan organizmalar, yaşam arayışımızı yeniden gözden geçirmemizi sağlayabilir.


British Council ile ODTÜ, bilimi sevdirmek amacıyla 'Popstar' tarzında 'Bilim Elçileri' isimli bir yarışma düzenleyecek. Yarışmanın birincisi İngiltere'de yapılacak bilim festivalinde Türkiye'yi temsil edecek. British Council'ın 'Bilim Güzeldir' projesi ile proje içinde yer alan 'FameLab' , British Council Bilim Programları Müdürü Miraç Özar ve ODTÜ Öğretim Görevlisi Çiğdem Atakuman tarafından ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen bir toplantıyla tanıtıldı. Miraç Özar, 2005 yılında İngiltere'de başlayan projenin, Avusturya, Azerbaycan, Hırvatistan, Bulgaristan, Yunanistan, İsrail, Romanya, Sırbistan ve Türkiye'nin katılımıyla bu yıl bölgesel bir nitelik kazandığını belirtti. Yarışmanın, bilim insanlarıyla halkı kaynaştırmayı ve halka bilimi sevdirmeyi amaçladığını anlatan Özar, Popstar tarzında bir yarışmayı bilim alanına aktarmak istiyoruz dedi. Özar, İngiltere'de 2005 ve 2006 yıllarında iki kez düzenlenen yarışmanın, 2007 yılında British Council'in desteğiyle uluslararası bir nitelik kazanacağını söyledi. Çiğdem Atakuman da yarışmanın 'Popstar' tarzında bir bilim elçileri gösterisi şeklinde yapılacağını belirterek Bir anlamda bilimin Cem Yılmazları aranacak dedi. Yarışmada, 18 yaşın üzerinde ve temel bilim, mühendislik, matematik teknoloji alanlarında çalışan katılımcılar, ileri düzeyde bilgi sahibi olduklarına inandıkları bilimsel bir konuyla ilgili 3 dakikalık bir sunum hazırlayacak. 19 Şubat'ta ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi'nde yapılacak ilk ön eleme sırasında jüri önünde sunumlarını yapacak yarışmacıların, herhangi bir sunum sistemi desteği almasına izin verilmeyecek. Yarışmacı sunumunu herkesin anlayacağı dilde açık, net ve bilimsel doğruluğu şüphe götürmez veriler üzerinden tasarlayacak ve kendi karizma, tecrübe ve kişiliğini ön plana çıkaran anekdotlar ve şakalarla süsleyebilecek. Sunumlar Türkçe hazırlanacak. katılacak. İkinci ön elemede seçilecek 10 kişi, 28 Mart'ta yapılacak finale katılacak. Finale kalan 10 kişi final gününden önce bir haftasonu boyunca İngiltere'den gelecek uzmanların vereceği yoğun bir kursa katılacak ve sunumlarını daha profesyonel hale getirirken aynı zamanda bilim iletişimi konusunda Türkiye'nin ilk elçileri olma fırsatını yakalayacak. Yarışmanın ikinci ön eleme turu ile finali özel bir televizyon kanalından canlı yayınlanacak. Yarışmacının ön elemeler için hazırlayacağı sunum ile final için hazırlayacağı sunumun farklı olması gerekiyor. Bu nedenle, belli bir konu üzerinde sıradan bir kişiden daha üst düzeyde bir bilgi birikimine sahip ve konuyu farklı açılardan kavramış olan kişilerin yarışmaya başvurması isteniyor. Yarışmanın birinci ve ikincisine dizüstü bilgisayar, üçüncüsüne de iPod verilecek. Birinci Haziran 2007'de Cheltenham-İngiltere'de yapılacak olan bilim festivalinde Türkiye'yi temsil edecek. Finale kalan 10 kişi 'Bilim Elçisi' statüsüyle ulusal ve uluslararası bilim iletişim etkinliklerinde rol alacak. Bu etkinlikler ODTÜ Bilim Merkezi'nin faaliyetleri içinde olabileceği gibi çeşitli festival, fuar gibi organizasyonları da kapsayacak.


Dünyanın dört bir yanından yüzlerce bilimadamının katkısıyla hazırlanan çalışmada, 'insanın, çevre kaynaklarını bu şekilde tüketerek yaşamaya devam etmesi durumunda, soyunu sürdürmesinin bile tehlikeye girebileceği' vurgulandı. Rapor, sürdürebilir kalkınma anlayışını Birleşmiş Milletler'in ana amaçlarından biri haline getiren, Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu toplantısının 20. yıldönümünde yayımlandı. Çevre Programı'nın hazırladığı Geo-4 adlı raporun açılımı, Çevreye Küresel Bakış. İklim değişimi raporları, Dünya'nın ateşine bakıyorsa, bu rapor bize kan dolaşımında, lenflerde, bağırsaklarda ve bağışıklık sisteminde olup bitenlere dair bilgi veriyor. 572 sayfalık raporda ormancılık, temiz su kaynakları, tarım, biyolojk türlerin çeşitliliği gibi pek çok farklı unsur, alanın uzmanları tarafından mercek altına alınıyor. BM Raporuna göre, balık stoklarının yüzde 30'u şimdiden yok olmuş durumda. Rapor, gelişmiş ülkelerde giderilen bazı çevre problemlerinin, kalkınmakta olan ülke halklarının refahını tehlikeye attığını kaydediyor. Kalkınmakta olan ülkelerde yaşayan milyarlarca insanın başka yerlerde çözüm bulunmuş olan, kirli sulardan bulaşan hastalıklar gibi, nispeten basit meseleler yüzünden sağlıklarının tehlike altında kaldığına dikkat çekiliyor.


TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi tarafından yayınlanan "2006 Gök Olayları Yıllığı"ndan derlenen bilgilere göre, bu yıl dünya iki güneş, iki de ay tutulmasına şahitlik edecek. 29 Mart'ta tam tutulma evresi 4 dakika sürecek olan güneş tutulması gerçekleşecek. Tutulma, gözlem koşullarının uygun olması halinde Türkiye'de Doğu Karadeniz'den Batı Akdeniz'e uzanan yaklaşık 165 kilometre genişliğinde bir kuşak üzerinde gözlenebilecek. Bilimadamlarının "Bir insan yaşadığı yeri terk etmezse ömründe bir defa tam güneş tutulması görme şansı vardır" sözünün aksine 11 Ağustos 1999'daki tam güneş tutulmasından sonra Amasya, Tokat ve Sivas'ta yaşayanlar 7 yıl arayla ikinci kez tam güneş tutulmasına tanıklık edecekler. İkinci güneş tutulması, 22 Eylül'de halkalı tutulma olarak gerçekleşecek. Bu tutulma, bazı Güney Amerika ülkeleri ve Atlas Okyanusu'ndan gözlenecek, ancak Türkiye'den görülemeyecek. Bu yılın ay tutulmaları 14-15 Mart gecesi ve 7 Eylül'de meydana gelecek. 14-15 Mart'taki tutulma, yarıgölge ay tutulması olacak. Ay, bu sırada yerin yarıgölgesinden geçecek ve buna bağlı olarak parlaklığında küçük bir azalma gözlenecek. Tutulması, 23.22'de başlayacak ve 04.13'te sonlanacak. 7 Eylül'de gerçekleşecek parçalı ay tutulması da 19.42'de başlayacak. Ay, en fazla 21.51'de gölgelenmiş olacak ve tutulma 24.00'te sona erecek. 8 Kasım'da ise Merkür, güneşin önünden geçecek. Ancak, bu olay gerçekleşirken Türkiye yerin güneş görmeyen yani gece tarafında olacağından, geçiş gözlenemeyecek. 2006'daki göktaşı yağmurlarından Lir, 16-25 Nisan'da gerçekleşecek ve en etkin 22 Nisan'da gözlenebilecek. Bu tarihlerde saatte 20 göktaşı izlenebilecek. 20 Nisan-17 Mayıs'ta gerçekleşecek Eta Kova, en etkin 5-6 Mayıs'ta izlenecek ve bu tarihlerde gökyüzünde 40-85 göktaşı gözlenebilecek. Amatörler tarafından en rahat izlenecek göktaşı yağmurlarından Perse, 23 Temmuz-22 Ağustos arası gerçekleşecek. Göktaşı yağmurunun en etkin olduğu 12-13 Ağustos'ta saatte 60 göktaşı gözlenebilecek. 15-29 Ekim tarihleri arasındaki Orion göktaşı yağmurunda saatte 20 göktaşı izlenebilecek ve en etkin 21 Ekim'de gerçekleşecek. 13-20 Kasım'daki Aslan, en etkin 17-18 Kasım'da saatte izlenebilecek 40 göktaşı ile amatörlere büyük keyif yaşatacak. En etkin göktaşı yağmurundan İkizler, 6-19 Aralık tarihleri arasında gerçekleşecek. Saatte 60 göktaşının gözlenebilecek göktaşı yağmuru en etkin 14 Aralık'ta izlenecek.


Gökyüzünde bu yıl iki güneş, iki de ay tutulması gerçekleşecek. İlk Güneş tutulması 8 Nisan, ikincisi ise 3 Ekim'de parçalı tutulma şeklinde gözlemlenecek. İlk güneş tutulması 8 Nisan'da gerçekleşecek, sadece Pasifik Okyanusu ve birkaç Güney Amerika ülkesinden izlenebilecek. 3 Ekim'de gerçekleşecek yılın halkalı güneş tutulması ise Batı Akdeniz ve Kuzey Afrika bölgesinde gözlemlenecek. Halkalı tutulma sırasında Ay, Güneş diskinin tamamını örtemediğinden Ay'ın çevresinde parlak bir halka oluşacak. Halkalı Güneş tutulması 4 dakika 31 saniye ile en uzun Sudan'dan gözlenecek. Parçalı güneş tutulmasında Güneş, Türkiye'den, yüzde 43'ü örtülü şekilde gözlenecek. Tutulmayı izlemek isteyenlerin, mutlaka bir filtre kullanmaları ve çıplak gözle güneşe bakmamaları öneriliyor. Bu yıl gerçekleşecek yarı Ay tutulmaları gündüz saatlerinde olduğundan Türkiye'den gözlenemeyecek. Gökyüzünde bu yıl iki güneş, iki de ay tutulması gerçekleşecek. İlk Güneş tutulması 8 Nisan, ikincisi ise 3 Ekim'de parçalı tutulma şeklinde gözlemlenecek.


Büyük Okyanus'taki La Nina akıntısının soğutucu etkisi nedeniyle bu yıl küresel sıcaklıkların 2007'e kıyasla daha düşük olacağı belirtildi. Bu sıcaklık düşüşüne Pasifik'teki La Lina akıntısının soğutucu etkisinin neden olabileceğini belirten Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Genel Sekreteri Michel Jarraud, La Nina akıntısının yazın da süreceğini söyledi. Bunun, 1998'de El Nino'nun dünyayı ısıtmasından bu yana sıcaklıkların küresel olarak yükselmediği anlamına geldiğine dikkat çekildi. La Nina ve El Nino, etkileri tüm dünyada hissedilen iki büyük su akıntısı. İspanyolcada Küçük Kız demek olan La Nina'nın dünyayı soğutucu, Küçük Oğlan anlamına gelen El Ninonun da ısıtıcı etkisi var. Bu yıl Büyük Okyanus La Nina'nın etkisi altında. Akıntı, bu yıl Avustralya'daki şiddetli yağmurlara ve Çin'deki rekor soğuklara katkıda bulunmuştu. Michel Jarraud, La Nina'nın etkisiyle sıcaklıkların bir derecinin altında bir oranda artacağını söyledi. El Nino'nun dünyayı ısıttığı 1998'den bu yana küresel sıcaklıklar hiç artmadı. Bir grup bilimadamı, bunu küresel ısınmada son noktaya gelinmesi olarak değerlendirip, dünyanın sera etkisi yapan gazlara karşı düşünülenden daha dirençli olduğununun ortaya çıktığını savunuyordu. Fakat Michel Jarraud, bunun doğru olmadığını, 2008'de sıcaklığın yüzyıl ortalamasının yine de üstünde olacağını belirtti. Bilimadamları önümüzdeki beş yıl içinde rekor sıcaklıklara ulaşılacağı beklentisinde.


ABD'li bilim insanı Dr. Robin Hanson, paralel evrenlerin aslında sanılanın aksine birbirlerinden bağımsız olmadığı, birbirleriyle etkileşimde olduğunu öne sürüyor. Paralel evrenlerin birbirleriyle etkileşime geçtiği haller ise, küçük evrenlerin parçalanması demek. Rastlantısal Kuantum hareketlerinde, partiküllerin ve fotonların nasıl hareket edeceklerinin önceden kestirilemeyeceği öngörülür. Bu hareketlenmeleri inceleyen hesaplamalar, girilen parametrelere göre farklı ve birbirleriyle çelişen sonuçlar verir. Bilim insanları bunu bir zilin çalması örneğine benzetiyor. 'Bir zil neden çalar' sorusunun yanıtını teoride, çalabilir de çalmayabilir de şeklinde düşünerek, çalması ve çalmaması için gereken farklı şartlar hesaplamanın içine katılıyor. Kuantum fiziğinde zil neden çalar sorusu dikkati paralel evrenler kavramına yöneltiyor. Bilim insanları, zilin aslında aynı anda hem çaldığını hem de çalmadığını, ancak bunun farklı paralel evrenlerde gerçekleştiğinden algıda merkez alınan evren dahilinde gözlemciye çaldığı veya çalmadığı şeklinde göründüğünü vurguluyor. George Mason Üniversitesi'nden Dr. Robin Hanson'a göre, işin matematiği bunu gerektiriyor, zira paralel evrenler her an varlığını sürdürüyor. Bunun mantığı ise şöyle; her bir mikrosaniyede bir evren birçok paralel evrene bölünmüş olarak varlık sürdürüyor. 'Çoklu Evrenler' kavramı, günlük yaşamın rutin iş koşuşturmasında her gün aynı işi yapan, trafikte aynı yolu tepen bir kişi için biraz kafa karıştırıcı olabilir. Zil çalması örneğinden yola çıkarak, akşamları trafikte saatlerini geçiren bir kişi, Aslında ben trafikte değilim diye sorguladığı zaman, paralel evrenler pek de teselli edici gelmeyebilir. Ancak, Kuantum dünyası gerçek hayattan biraz daha yaratıcı. Kuantum Fiziği, 'rastlantısal bir dünya' içinde işlediğinden, Kuantum dünyasına giren bir kişini, zili aynı anda hem çalıyor hem çalmıyor şeklinde algılaması mümkün. Ancak her varsayım, zilin zamanın yüzde 70'inde çaldığını temel alan ve şimdiye dek deneyler yoluyla doğrulanan Born kuralına uymak zorunda. Dr. Hanson paralel evrenlerin aslında sanılanın aksine birbirlerinden bağımsız olmadığını, birbirleriyle etkileşimde olduğunu öne sürüyor. Paralel evrenlerin birbirleriyle etkileşime geçtiği haller ise, küçük evrenlerin parçalanması demek. Kuantum Teorisi, evrenlerin eşit olmadığını, referans alınan ölçüm parametresine göre aralarından birinin 'ana-evren' statüsüne çıkarak diğerlerini kapsadığını varsayıyor. Paralel evrenler arasındaki etkileşimlerin Kuantum hallerini etkilemeyecek kadar cüzzi nitelikte olduğu düşünülüyordu. Ancak, Dr. Hanson bu etkileşimlerin aslında sanıldığından daha etkin ve sarsıcı olabileceğini savunuyor. Dr. Hanson'a göre, Kuantum etkileşimleri küçük evrenleri parçalayabilir. Dr. Hanson, Kuantum etkileşimlerinin küçük evrenlerin 'ana-evren'ler tarafından 'bir lokma gibi' yutulmasını sağladığını söylüyor. Küçük evrenin büyüğü tarafından yutulması ise, örneğin ısının aniden yükselmesiyle küçük evrenin yanması gibi dinsel betimlemelerdeki 'kıyamet' benzeri bir şekilde olabilir. Küçük evrenler gözlem yapmak için zaten çok küçükler. Dr. Hanson, küçük evrenler arasında durma noktaları olduğunu ve birçok evrenin de bu sınırın altında olduğunu dile getiriyor. Dr. Hanson'ın tezini değerlendiren University of Illinois-Urbana-Champaign uzmanı Dr. Michael Weissman, evrenlerin sürekli genişlediğini ve bu nedenle de evrenler arasındaki bitim noktalarının bu genişlemeyle denge içinde değişmesi gerektiğini aksi takdirde evrenlerin anatomisinin bozulacağına işaret ediyor. Dr. Weissman'a göre, evrenlerin genişlemesine ayak uyduramaması halinde bitim noktası kavramının anlamını yitireceğini ve evrenlerin gözlemlenebilirlikten çıkacağını ifade ediyor. Not: Araştırmayı konu alan makale Proceedings of the Royal Society dergisinde yayımlandı.


2008 yılında CERN'de devreye giren ve yüksek enerjili parçacık deneylerinin yapılmasına imkan tanıyan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı İsviçre Fransa sınırında, yerin 100 metre altında 27 km uzunluğa sahip LEP tüneli üzerinde kurulmuştur. Her iki ülke topraklarında yer alan bu tünel toplamda 3,8 metre çapa sahiptir. Proje aşamasında ve tamamlandığında üretilmesi beklenen mikro kara deliklerin ve gizemli cisimlerin, Dünyayı yok edeceğine inanılsa da şu aşamaya kadar böyle bir sorun gözlenmemiştir. Standart Model içerisinde LHC'nin kara delik oluşturması için gereken şartlara sahip olmadığı söylenirken LHC'de mikro kara deliklerin oluşması beklenmektedir. Fakat Hawking Radyasyonu düşünüldüğünde mikro kara deliklerin çok hızlı bir ışınım ile kendisini yok edeceği öngörülmektedir. Daha önce Higgs Bozonu ismi verilen atomaltı parçacığın keşfinde kullanılan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı, iki yıllık bir aradan sonra 2015 yılı Mart ayında yeniden çalıştırılmaya başlıyor. Tam kapasite ile çalıştırılması planlanan LHC'nin yeniden çalıştırılması için -271 dereceye kadar soğutulması gerektiği, planlar ölçüsünde bu ısıya hemen, hemen ulaşıldığı belirtiliyor. İki yıllık bir aradan sonra yeniden üç yıllık bir periyotta, tam kapasite ile çalışması beklenen LHC'nin ilk çarpıştırmaya oranla yaklaşık iki kat daha fazla enerji ile çalışacağı belirtiliyor. Rolf Heuer tarafından yapılan açıklamada yeni enerji seviyesinin Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ile Fizik ve gelecekte görülmesi muhtemel keşifler için yeni bir umut olduğunu söylendi. Daha önce yapılan çalışmalar kapsamında üç yıllık periyot içerisinde 2013 Mart ayında Higgs Bozonu keşfedilmiş, Fizik açısından yeni bir umut ışığı oluşmuştu.


Büyük Okyanus'ta çöplerin kapladığı alan, ABD'nin yüzölçümünün yaklaşık iki katı. Önlem alınmazsa gelecek 10 yıl içinde bu alanın da iki katına çıkabileceği belirtiliyor. ABD'li okyanus bilimcisi Charles Moore'a göre, Kaliforniya kıyılarından Japonya'ya uzanan okyanus alanında yaklaşık 100 milyon ton civarında atık var. Çöplerin okyanusta kapladığı alan ABD'nin yüzölçümünün yaklaşık iki katı. Bilim adamlarına göre, eğer önlem alınmazsa, gelecek 10 yıl içinde okyanusta çöple kaplı alan 2 katına çıkabilir. Dünyada her yıl 450 milyar metreküp arıtılmamış ya da kısmen arıtılmış çöp ile endüstriyel ve tarımsal atık denize bırakılıyor. Bu atıkların yüzde 50'si plastik. Denizlere bir saatte atılan çöp miktarı ise 675 bin kilogram. Araştırmalar, Türkiye'nin en kirli kıyılarının Karadeniz'de olduğu belirtiliyor. Karadeniz'in kirliliği, Tuna nehrinden gelen atıklara bağlanıyor.


TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi Başuzmanı Dr. Tuncay Özışık, ışık kirliliğinin zararlarına işaret ederek, Çocuklar ve gençler, astronominin doğal laboratuvarı olan geceleri, gökyüzünün nasıl bir şey olduğunu bilmiyor dedi. Özışık, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ışık kirliliğinin, "yanlış yerde, yanlış zamanda, yanlış miktarda ve yanlış yönde ışık kullanılması olduğunu" belirterek, bunun en büyük nedeninin, alışılmış ışıklandırma yöntemlerinin hem çevresel hem de ekonomik zararlarının bilinmemesi olduğunu vurguladı. Işık kirliliği kaynaklarını, "yol, cadde ve sokak aydınlatmaları, park, bahçe ve spor alanları aydınlatmaları, turistik tesislerin ve binaların dış cephe aydınlatmaları, reklam panoları, güvenlik amaçlı aydınlatmalar ve evlerden taşan ışıklar" şeklinde sıralayan Özışık, "Işık üretilirken kömür, petrol ve su gibi doğal kaynaklar kullanıldığı için, boşa giden ışık doğal kaynakları da boşa harcamak demektir" diye konuştu. Özışık, ışık kirliğinin birçok olumsuz etkilerinin olduğuna dikkat çekerek, "Yanlış yönde aydınlatma sonucu gökyüzüne kaçan ışık dolayısıyla gece gökyüzünün parlaklığı artar. Bu da gözlemevlerinde yapılan astrofizik çalışmaları son derece olumsuz yönde etkiler. İnsanlar da, şehirlerden gece gökyüzüne baktıklarında artık yıldız göremiyorlar. Oysa normal bir gecede bin adet yıldız sayabilmeliler. Çocuklar ve gençler, astronominin doğal laboratuvarı olan geceleri, gökyüzünün nasıl bir şey olduğunu bilmiyor" dedi. "Gece, gökyüzünü ve karanlığını kullanarak yaşamlarını düzenleyen birçok canlı, yeterince karanlık bir gökyüzü bulamamaktadır. Örneğin gece seyahat eden göçmen kuşlar için ışık kirliliği yeni bir tehlikedir. Kimi türler milyonlarca kilometre yol kat ederler. Kısmen takım yıldızlardan yön bulurlarken, gökdelenler, deniz fenerleri gibi yüksek yapılardan yayılan ışıklar onlar için çekici olur. Bunun sonucu, kuşlar ya yorulup düşünceye kadar ışık etrafında dönerler ya da doğrudan binaya çarparlar. Bu şekilde bir gecede binlerce kuşun öldüğü biliniyor. Tuncay Özışık, ışık kirliliğinin insan sağlına da olumsuz etkileri olduğunu vurgulayarak, insan gözünün çok parlak ve çok zayıf ışık kaynaklarına ve karanlığa hızlı bir şekilde adapte olabildiğini söyledi. Ancak son zamanlarda şehirlerde, iş ve eğlence yerlerindeki aşırı ışık kullanımının, gözün bu yeteneğinde azalmaya sebep olduğunu belirten Özışık, "Fazla ışıklı ortamlarda özellikle insan gözünün görme yeteneğinde azalma olduğu biliniyor" dedi. Özışık, gözü en çok etkileyen ışık kaynağının ani ve parlayan yüksek güçteki ışık kaynakları olduğunu anlatarak, bunlardan kaçınmak gerektiğini bildirdi. Eğlence mekanlarındaki güçlü spotların, flaşların ve lazer ışıklarının göz sağlığını tehdit edebilecek ışık kaynakları olduğuna işaret eden Özışık, aşırı ışık kullanılan ortamların gürültü ile birleşmesinin insanlarda huzursuzluk yarattığını dile getirdi. "Bazı çalışmalar, geceleri aşırı ışıklı ortamlarda çalışan kadınlarda meme kanseri görülme sıklığında artışlara işaret etmektedir. Gece ışıklı ortamların çocuklarda uyku bozukluklarına sebep olduğu, biyolojik ritmlerinde bozulmalara yol açtığı kanıtlanmıştır. Işık kirliliğinin son yıllarda Türkiye'nin yanı sıra tüm dünya için önemli bir problem olduğunu ifade eden Özışık, "doğru armatür kullanımı, ışıklandırmanın doğru yönde yapılması, klasik ampuller yerine ekonomik gaz esaslı lambaların tercih edilmesi, aydınlatılması gereken yerlerin aydınlatılması, evde gerektiği zaman ışık yakılması gibi önlemlerle", elektrik enerjisinden en az yüzde 30 oranında tasarruf sağlanabileceğini kaydetti. Özışık, ışık kirliğinin farkında olan ülkelerin, yerel yönetimlerini harekete geçirdiğini ve birçok organizasyon, dernek ve ulusal komiteler kurularak ışık kirliliği ile yasal yollardan mücadelelere başlandığını, İspanya, Almanya, İngiltere, İtalya, Fransa ve ABD'deki birçok eyaletin ışık kirliliğiyle ilgili yasalar çıkardıklarını söyledi. Tuncay Özışık, Türkiye'de ise konuyla ilgili olarak şu ana kadar bir yasal uygulama başlatılamadığını, bir süre önce TUG, İstanbul Teknik Üniversitesi , Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Elektrik İşleri Etüt İdaresi , Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş , Türk Standartları Enstitüsü ve Karayolları Genel Müdürlüğü çalışanlarından oluşan bir komite ile "Elektrik Dış Aydınlatma Yönetmeliği Taslağı"nın hazırlanarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın onayına sunulduğunu, ancak bunun halen yasalaşmadığını bildirdi.


|Ressam Christian Albrecht Jensen, 1850'de Gauss'un portresini yapmıştı. Gauss, diğer matematikçilerden farklı olarak, salt matematikten ilgi alanına giren konulara yönelik çalışmalara kadar, çok farklı alanlarda kilit buluşlara imza attı. Yapıtlarıyla matematik dünyasına yeni bir soluk getirmişti. Bu nedenle de, bilim çevresinde "Matematiğin Prensi" olarak adlandırılıyor. Daha çocukluğunda, erken gelişmiş zekası ve matematiğe karşı yeteneğiyle sivrildi. İşçi kökenli anne babanın oğlu Gauss, 1777'de Almanya'nın Brunswick kentinde doğdu. Babasının yaptığı hesapları izlediği sırada, ailesi onun ileri düzeydeki zekasını keşfetti. Küçük Carl, babasının yanlışını bulmuş ve doğru cevabı söylemişti. Hesapları tekrar kontrol eden babası hayrete düşmüştü. Çünkü, 2 yaşındaki oğlunun ikazı doğruydu. 10 yaşındaki Gauss'un matematiksel yeteneği, en iyi öğretmenlerini bile geride bırakıyordu. Matematik dersinin ilk gününde, Gauss ve sınıftaki diğer gözde öğrenciler, aritmetik dizin şeklinde adlandırılan konu üzerine yoğunlaştılar. Amaçları, ardışık sayılara 371, 413, 455... gibi sayıları eklemek ve bu sabit sayılar arasındaki farklılıkları anlamaktı. Gauss, bulduğu çözümü ilan etmeden önce, öğretmenleri problemin ne olduğunu büyük zorluklarla açıklamıştı. Sınıftaki diğer arkadaşlarının, onun çabucak ulaştığı çözümü bulmaları neredeyse bir saati almıştı. Bu tür dizinleri formülleştirmeye çalışmış, gerekli bağlantıları kurmuş ve problemi çözmüştü. Bunların hepsini de, neredeyse ışık hızıyla akıldan hesaplamıştı. Gauss'un aritmetiğe ve matematiğe duyduğu bu olağanüstü eğilim, Brunswick dükünün ilgisini çekti ve hemen okul masraflarını üstlendi. Genç Gauss, kolej yıllarında, dikkatini, aralarında Newton'un da bulunduğu ünlü akademisyenlerin büyük çalışmalarına yöneltti ve ilk özgün araştırmalarını gerçekleştirdi. Gauss'un erken yaşlarda ulaştığı matematiksel zaferler, daha sonraki kariyerinin de habercisiydi. 19 yaşındayken, bütün rakamların özelliklerini bir bir açıklayınca, o güne kadar geçerli matematik yasalarını alt üst etti. Dahası, gözlemler sonucu bulunan veri noktalarından geçecek en uygun eğimin belirlenmesinde kullanılan "En Küçük Kareler Metodu"nu keşfetti. Ayrıca, asal sayılarla, üçgen, kare, beşgen gibi geometrik şekiller arasındaki bağlantıları buldu. Keşfettiği bağıntıları kullanarak da, antik Yunan geometricilerinin bile gerçekleştirmeyi başaramadığı 17 kenarlı çokgeni kurdu. Bu başarılarından sadece biri bile, Gauss'un matematikçiler dünyasındaki egemenliğini kanıtlamaya yetiyordu. Ancak bu, onun için sadece bir başlangıçtı. Göttingen Üniversitesi'ne kabul edilen dahi, 22 yaşındayken doktorasını tamamladı ve bütün cebir denklemlerinin çözümlerini sunduğu ilk kez kanıtlanan "Temel Cebir Teoremi"ni yarattı. Ama, tüm başarılarına rağmen hak ettiği ünü bir türlü kazanamamıştı. Ta ki 1801 yılına, bir İtalyan astronomun Mars ve Jüpiter arasında bir gezegen bulduğunu açıklamasına kadar... Diğer astronomlar da bu iddiayı kanıtlamak için yarıştılar. Ancak, yeni gezegen, güneşin göz kamaştıran ışınları arasında kaybolmuştu. Bilim adamları, gezegenin yerini saptamak konusunda başarılı olamıyorlardı. Gauss, adını duyurabilecek bir şans yakalamıştı. En Küçük Kareler Metodu'nu yeni gezegenle ilgili gözlemlere uygulayarak, nerede görülebileceğini belirledi. Bundan birkaç ay sonra astronomlar, Gauss'un öngördüğü yere teleskoplarını yönlendirdiler ve gerçekten de gezegeni buldular. Astronomlar bu gezegene "Ceres" adını verdiler. Ceres, günümüzde, Mars ile Jüpiter arasındaki yörüngede bulunan binlerce kaya parçası içindeki ilk "küçük gezegen" ya da asteroit olarak biliniyor. Gauss'un bu buluşu, uluslararası alanda tanınmasına yol açtı. Bu sırada, sadece 24 yaşındaydı. Kendisine ün kazandıran gelişmeden birkaç ay sonra, ikinci bombasını patlatacak, matematik alanında en önemli çalışmalardan biri kabul edilen Aritmetik Araştırmalar adlı kitabını yayımlayacaktı. Kitabında, asal sayılar gibi bütün sayıların özellikleriyle ilgilenen matematiğin yeni dalı "sayı teorisi"ni incelemişti. Çalışması, günümüzde de kullanılan sayı teorisinin temelini oluşturuyor. 1807 yılında, Göttingen Üniversitesi astronomi bölümüne profesör oldu ve ömrünün sonuna kadar da burada kaldı. Dahi bilim adamı, 31 yaşında ikinci başyapıtını yayımladı. Konik Kesitli Gökcisimlerin Güneş Çevresindeki Hareket Kuramı başlıklı yapıtında, Güneş Sistemi içindeki gezegenlerin çekim kuvvetlerinin hesaplanmasını ve yörünge kuramlarını gösterdi. Sunduğu yöntemler, bugün bile astronomlar tarafından kullanılıyor. Bu başarılarından sadece biri bile, Gauss'un matematikçiler dünyasındaki egemenliğini kanıtlamaya yetiyordu. Ancak bu, onun için sadece bir başlangıçtı. Göttingen Üniversitesi'ne kabul edilen dahi, 22 yaşındayken doktorasını tamamladı ve bütün cebir denklemlerinin çözümlerini sunduğu ilk kez kanıtlanan "Temel Cebir Teoremi"ni yarattı. Ama, tüm başarılarına rağmen hak ettiği ünü bir türlü kazanamamıştı. Ta ki 1801 yılına, bir İtalyan astronomun Mars ve Jüpiter arasında bir gezegen bulduğunu açıklamasına kadar... Diğer astronomlar da bu iddiayı kanıtlamak için yarıştılar. Ancak, yeni gezegen, güneşin göz kamaştıran ışınları arasında kaybolmuştu. Bilim adamları, gezegenin yerini saptamak konusunda başarılı olamıyorlardı. Gauss, adını duyurabilecek bir şans yakalamıştı. En Küçük Kareler Metodu'nu yeni gezegenle ilgili gözlemlere uygulayarak, nerede görülebileceğini belirledi. Bundan birkaç ay sonra astronomlar, Gauss'un öngördüğü yere teleskoplarını yönlendirdiler ve gerçekten de gezegeni buldular. Astronomlar bu gezegene "Ceres" adını verdiler. Ceres, günümüzde, Mars ile Jüpiter arasındaki yörüngede bulunan binlerce kaya parçası içindeki ilk "küçük gezegen" ya da asteroit olarak biliniyor. Gauss'un bu buluşu, uluslararası alanda tanınmasına yol açtı. Bu sırada, sadece 24 yaşındaydı. Kendisine ün kazandıran gelişmeden birkaç ay sonra, ikinci bombasını patlatacak, matematik alanında en önemli çalışmalardan biri kabul edilen Aritmetik Araştırmalar adlı kitabını yayımlayacaktı. Kitabında, asal sayılar gibi bütün sayıların özellikleriyle ilgilenen matematiğin yeni dalı "sayı teorisi"ni incelemişti. Çalışması, günümüzde de kullanılan sayı teorisinin temelini oluşturuyor. 1807 yılında, Göttingen Üniversitesi astronomi bölümüne profesör oldu ve ömrünün sonuna kadar da burada kaldı. Dahi bilim adamı, 31 yaşında ikinci başyapıtını yayımladı. Konik Kesitli Gökcisimlerin Güneş Çevresindeki Hareket Kuramı başlıklı yapıtında, Güneş Sistemi içindeki gezegenlerin çekim kuvvetlerinin hesaplanmasını ve yörünge kuramlarını gösterdi. Sunduğu yöntemler, bugün bile astronomlar tarafından kullanılıyor. |Gauss, 1777'de Brunswick'teki bu evde doğmuştu. Bu yapı, II. Dünya Savaşı sırasında yıkıldı. Gauss, bu çalışmasından sonra dikkatini Dünya'ya çevirdi. 4.000 yıldır Dünya'nın kusursuz bir küre olduğu düşünülmüştü. Ancak, Isaac Newton Dünya'nın yörüngesel hareketi gereği ekvator düzleminde bir bombenin var olduğunu göstermişti. Gauss, Dünya'nın şeklini nasıl ölçebileceğini araştırırken, köklü bir keşfe daha imza attı: Herhangi bir yüzeyin şekli, geometrinin normal kuralları ona hala uygulanabiliyorsa ölçülebilir. Bu yaklaşımı, Eukleides-dışı geometriye doğru giden yolda ilk adımdı. Dolayısıyla, o güne kadar yürütülen tüm çalışmalar bir anlamda değerini yitiriyordu. Örneğin, Eukleides-dışı yüzeylerde, bir üçgenin iç açılarının toplamı artık 180 derece değildi ya da bir çemberin çevresi, çapıyla Pi sayısının çarpımına eşit değildi. Gauss, bütün bunları içeren formülleri belirledi. Bu bağlamda, haritacıların neden dünyanın mükemmel bir haritasını çizemeyeceklerini açıkladı: Bir kürenin yüzeyi gerçek bir eğime sahiptir, dolayısıyla bu doğal eğimleri bilmeden haritanın ayrıntıları belirlenemez. Buna karşılık, bir silindirin eğimli yüzeyi mükemmel bir şekilde düzleştirilebilir. O nedenle, dünya haritalarında çok farklı modeller deneniyor ve aslında eğimli olmasına karşın, düz yüzeylerde yansıtılıyor. Bu kilit keşiflere rağmen Gauss, Eukleides-dışı geometriyle ilgili çalışmalarını büyük bir gizlilik içinde yürüttü. Ne de olsa 2000 yıllık bir geçmişle hesaplaşıyordu. Yıllar sonra, diğer araştırmacılar da benzer sonuçlara ulaştılar ve bunları açıklamaya başladılar. Harekete geçen bilim adamlarının arasında Albert Einstein da vardı. Einstein, 1915 yılında, yeni geliştirdiği Genel İzafiyet Teorisi'nin merkezine Eukleides-dışı geometriyi oturtmuştu. Genel İzafiyet Teorisi'ne göre, yerçekimi, uzay ve zamanın kütlesel eğiminin bir sonucuydu. Eğrisel ve sonlu olarak düşünülen dört boyutlu bir evrene ait çekim teorisiydi. Ancak, Genel İzafiyet Teorisi'ne göre evren, hem bir bilardo masası gibi sıfır eğrilik derecesine sahip olabilir, hem de bir top gibi pozitif eğimli ya da bir semer gibi negatif eğimli olabilirdi. Geçtiğimiz nisan ayında, astronomların uzayın derinliklerinde Büyük Patlama'dan geriye kalan sıcaklığı çözümlemeleri sırasında ortaya çıkan sonuç, Gauss'un eğimli yüzeylerin ölçülebileceği iddiasını doğruluyor. Nitekim, astronomlar, evrenin eğimini ölçtüler ve sonuçta da düz olduğu sonucuna ulaştılar. 1830'lu yıllarda Gauss, 50'li yaşlara merdiven dayamıştı; ancak hala yeni araştırma alanları arıyordu. Alman fizikçi Wilhelm Weber ile bir ekip kurup, o günlerde büyük bir karmaşa yaratan elektromanyetizma teorisini yeniden ele aldı. Manyetizmanın ölçülmesine yönelik çok hassas yeni birimler oluşturdu. Bunlar arasında "Gauss" birimi, günümüzde de kullanılıyor. Ayrıca, elektromanyetik yüklerin etkileri hakkında çok önemli teoremlere ulaştı. Bundan sonraki araştırmalarında, geometrik şekillerin veya üç boyutlu cisimlerin bazı durumlarda değişmeyen özelliklerini inceleyen matematik dalı olan "topoloji" üstünde yoğunlaştı. Topoloji, bükülen, eğrilen cisimleri inceliyordu. Gauss, bu dalın evreni kavramakta çok önemli bir yere sahip olduğunu düşünüyordu. Tarih, bu konuda da Gauss'u haklı çıkardı. Çünkü topoloji, bugün teorik fiziğin kalbini oluşturuyor. Evrendeki parçacıkların özellikleri ve aralarındaki güç ilişkisi, topolojinin yardımıyla açıklanıyor. Gauss, 1855 yılında 78 yaşındayken öldü. Hayatını matematiğe adayan bilim adamı, sayılarla oyun oynamayı kendisine görev bilmişti. Günümüze kadar uzanan teorileri, matematiğe ışık tutmayı sürdürüyor. Kolej öğrencilerinin IQ'sundan zürafaların ağırlığına kadar, günlük hayata ilişkin pek çok değer çan eğrisini izliyor ve Gauss adının önemini artırıyor. Matematiksel değerlerin incelenmesine yarayan bu eğriye de, ünlü matematikçinin adından gelen Gauss eğrisi deniliyor. Bu eğri, ilk kez Fransız matematikçi Abraham de Moivre tarafından, 1733'te keşfedilmekle birlikte, Gauss tarafından yeniden tanımlandı ve değerlendirmelerde kullanılan matematiksel işlemler, onun tarafından gerçekleştirildi. Eğri, örneğin insanların IQ düzeylerinin belirlenmesinde ortalamayı yansıtıyor. Bu da, ortalamanın altındaki ve üstündeki IQ'nun ortaya çıkmasını sağlıyor.


ABD'li askeri yetkililer Şubat sonu veya Mart başı kontrol dışı kalacak olan casus uydunun Kuzey Amerika'da düşebileceğini açıkladı. ANKARA ABD Hava Kuvvetleri'nin Kuzey Filosu komutanı Orgeneral Gene Renuart yaptığı açıklamada, söz konusu casus uydunun suya düşme olasılığı kadar kadar olmasa da karaya düşme ihtimali bulunduğunu belirterek, Atmosfere yeniden Kuzey Amerika'dan girecekmiş gibi görünüyor dedi. Bu olasılığa karşı Amerikan askeri makamlarının yanı sıra İç Güvenlik Bakanlığı ve Federal Acil Yardım Yönetimi Dairesi'nin Kanadalı ve Meksikalı yetkililerle işbirliği yapacaklarını belirten Orgeneral Renuart, askeri kuruluşların atmosfere girdikten sonra uydunun hangi kısımlarının yanmadan kalacağını belirlemeye çalıştıklarını söyledi. ABD'li general ayrıca uydunun ve hassas teknolojinin düşman eline düşmesi konusunda da endişe duyduklarını belirterek, bu uydunun yere çakılmasına karşı hazırlıklı olmalarının önemli olduğuna işaret etti. Dünya'ya düşmesi beklenen casus uydunun, roket yakıtı olarak kullanılan hidrazin adlı zehirli kimyasal madde içeren küçük motorları bulunuyor; ancak bunların miktarının fazla olmadığı belirtiliyor.


Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nin deposundaki 96 Çatalhöyük duvar resmi, nükleer tekniklerle analiz edilerek teşhirdeki yerini alacak. İnsanoğlunun ilk toplu yerleşime geçtiği, hayvanları evcilleştirilip tarım yaptığı Çatalhöyük'ün en ilginç buluntularından olan ve dönem hakkında önemli bilgiler sunan duvar resimlerinden 14'ü Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde teşhir ediliyor. Ancak, malzeme analizi yapılmadığı ve bu nedenle restorasyon ve konservasyonu tamamlanamadığı için depolarda korunan 96 eşşiz resim, Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Sarayköy Nükleer Enerji Araştırma ve Eğitim Merkezi uzmanlarının ortak çalışması ile müze salonlarında yerini alacak. Üç yıl sürecek çalışma kapsamında, nükleer tekniklerle, 96 duvar resminin malzeme analizi yapılacak. Analiz sonuçlarına göre, eserlerin restorasyon ve konservasyon işlemleri gerçekleştirilecek. Anadolu Medeniyetleri Müzesi Müdürü Hikmet Denizli de nükleer analizler sonucunda, resimler yapılırken hangi boya ile aletlerin kullanıldığının ortaya çıkarılacağını ve eserlerin buna uygun olarak restore edilebileceğini söyledi. TAEK Sarayköy Nükleer Enerji Araştırma ve Eğitim Merkezi'nden Dr. Abdullah Zararsız ise nükleer tekniklerle, malzemeye hasar vermeden tarihi eser üzerinde inceleme yapabildiklerini, analizlerle, bir çömleğin hangi yöreden çıktığı, oradaki toplumun kimlerle ticaret yaptığı gibi bilgiler elde edilebildiğini anlattı. Bakanlık ile protokol imzaladıklarını belirten Zararsız, Türkiye'deki tüm müzelere katkı verebileceklerini dile getirdi. TAEK'in davetlisi olarak çalışmayla ilgili Türkiye'ye gelen Yunanistan Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi görevlisi Nükleer Fizikçi Dr. Andreas Karydas da eserler üzerinde incelemeler yaptı. Çatalhöyük duvar resimlerini daha önce görmediğini belirten Karydas, o zamanki tekniklerden çok etkilendiğini bildirdi. Karydas, konuyla ilgili Yunanistan'da benzer çalışmalar yaptığını belirterek, "Türkiye ve Yunanistan'da zengin kültürel varlıklar olduğu için konservasyon ve malzeme analizinde, nükleer tekniklerin kullanılması gerekiyor. Nükleer teknik, tarihi miras için en uygun teknik, karakteri iyi analiz etme konusunda optimum düzeyde uyum sağlıyor ve malzemenin tahrip olmasını engelliyor" dedi. Bu tekniğin kültür varlıklarının incelenmesinde kullanılmasının giderek arttığına dikkat çeken Karydas, projede de kısa zamanda önemli sonuçlar elde ettiklerini, TAEK ile bakanlık arasında güçlü bir iş birliği olduğunu gördüğünü söyledi. Müze Uzmanı Latif Özen ise 1960-63 yılları arasında yapılan kazılarda ortaya çıkan resimlerin çok önemli olduğunu, çünkü daha sonraki kazılarda bu kadar özel resimlere rastlanmadığını anlattı. Çalışmanın daha başlangıcında olunmasına rağmen, duvar resimleri üzerindeki kırmızı boyanın, "demir bazlı" ve "civa bazlı" olmak üzere iki çeşit olduğu ortaya çıktı. Daha önce sadece kırmızı boyanın "demir bazlı" olanı biliniyordu. Dr. Karydas konu ile ilgili olarak, çalışmayı yaparken Yunanistan'daki arkadaşının kendisini aradığını, tesadüfen aynı anda oradaki duvar resimlerinde de civa bazlı kırmızı boya bulunduğunu haber aldığını söyledi. Karydas, çalışmayla uzun dönemde yeni bulgular ortaya çıkacağını belirtti. Bazı boyaların her yerde, bazılarının ise sadece bir bölgede yapılabileceğini ifade eden müze uzmanları da duvar resimleri çözümlendikçe, kültürler arasında ticaretin yaygın olup olmadığı, o dönem ki teknoloji, insanların sosyal yaşamı, iletişimi ve etkileşimi gibi bulgulara da rastlanabileceğini anlattılar. Çatalhöyük'te, 1961-1965 yılları arasındaki kazılarda, 13 yapı katı açığa çıkarıldı. En erken yerleşim katının M.Ö. 5 bin 500 yıllarına ait olduğu höyükte, ilk yerleşme, ilk ev mimarisi ve ilk kutsal yapılara ait özgün buluntular yer alıyor. Çatalhöyük, insanlık tarihine ışık tutan bir merkez olarak görülüyor. İlk Çağ insanının mağara duvarlarına yaptığı resimlerin devamı niteliğinde olan Çatalhöyük'teki duvar resimlerinde av ve evle ilgili sahneler ile kuş motifleri ve geometrik desenler bulunuyor. Ayrıca,duvarlara, ölü gömme adetlerinin de resmedildiği gözleniyor.