Merkür'ün üzerinden uçmak nasıl bir şey olurdu? NASA'nın 2011'den 2015'e kadar Merkür'ün etrafında dönen MESSENGER uzay aracının çektiği resimler ve aldığı bilgiler dijital ortamda birleştirilerek aşırı sıcak gezegein yüzeyinin çoğunu gösteren sanal bir uçuş görüntüsü oluştu. Güneş'e en yakın olan gezegen Merkür, çukurlu gri yüzeyiyle gezegenimizin uydusu Ay'a benziyor. MESSENGER Merkür'le ilgili keşfettiği pek çok bilginin içinde kutuplarına yakın olan gölgeli alanlarda buz olması ihtimali de bulunuyor. Videoda uzay aracının gözünden bakıyoruz; önce Merkür'ün Güneş'i gören yüzeyini izleyen uzay aracı, daha sonra ise yavaşça Merkür'ün gecesine doğru hareket ediyor. Aslında Merkür o kadar yavaş dönüyor ki Güneş'in etrafında iki defa dönüşü kendi etrafında üç defa dönüşüne denk geliyor. Avrupa ve Japonya BepiColombo adlı uzay aracını 2018'de fırlatarak Merkür'ün yüzeyini daha iyi haritalandırmayı ve manyetik alanını daha iyi incelemeyi amaçlıyorlar. Telif Hakkı: NASA, JHUAPL, CIW; İşleyen: Roman Tkachenko


Ülker yıldız kümesine doğru ilerleyen o şey de ne öyle? O 'şey' her ne kadar Comet C/2016 R2 PanSTARRS adlı kuyruklu yıldız gibi görünse de, görüntü yanıltıcı olabilir. Resmin sağ tarafında ve uzakta bulunan ünlü Ülker yıldız kümesi, içindeki devasa genç yıldızlar nedeniyle mavi renge bürünmüş. Solda bulunan ve iç Güneş Sistemi'ni ziyaret eden PanSTARRS Kuyrulu yıldızı ise dış Güneş Sistemi'nden gelen, uzun, içinde bol bulunan iyonlaşmış karbon monoksitten dolayı mavi kuyruğu olan bir buz küresi. PanSTARRS kuyruklu yıldızı aslında görselin yukarı kısmına doğru hareket ediyor ve iyondan oluşan kuyruğu Güneş'ten uzaklaşıyor, fakat Güneş'ten gelen rüzgarlar dolayısıyla gelen taneciklerden de etkileniyor. Küçük bir teleskopla bile gözlemlenebilen bu kuyrukluyıldız, Mayıs ayında Güneş'e en yakın konuma gelmesine rağmen Dünya'dan uzaklaştıkça yavaş yavaş gözden kayboluyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Tom Masterson


Bazen gökyüzü Dünya üzerine gülümseyebilir. 2008'de bugün, her yerde görülebilen Ay'ın ve gezegen Venüs ve Jüpiter'in pozisyonları çakışmıştı. Doğru anda çekilen resimler, hilalin görünürde birbirine yakın duran Venüs ve Jüpiter'in gezegen kavuşma konumu ile eşleşerek oluşturduğu gökyüzündeki gülümsemeyi göstermiş. 30 Kasım'da gün batımı sonrası çekilen bu görüntü ABD, Kaliforniya, Los Angeles üzerine bakan Mt. Wilson Gözlemevi'nden göründüğü gibi çekilmiş. Jüpiter gökyüzünde en yüksekte ve uzakta duruyor. Önemli ölçüde yakın ve daha parlak olan Venüs, Jüpiter'in sol altında kalmış ve Dünya'nın atmosferik bulutları ile şaşırtıcı derecede mavi gözükmüş. Sağ tarafta, uzakta ise Ay ilk hilal evresinde objektife yakalanmış. Ay ile aydınlanan bulutlar alışılmışın dışında turuncu durmuş. Los Angeles tepeleri resimde aşağıda boydan boya yayılmış, çoğu ince bir pusun altında kalmış ve LA gökdelenleri uzakta sol tarafta görüntüye dahil olmuş. Resmin çekilmesinden saatler sonra Ay uzaktaki çifte yaklaşmış, kısa bir süreliğine Venüs'ün tutulmasına sebep olduktan sonra hareketine devam etmiş. Bu hafta Venüs ve Jüpiter'in tekrar yakınlaşmasına şahit olabileceğiz. Dünya'nın çoğu yerinden görülebilir olan yakınlaşma gün doğumundan biraz önce doğuya bakıldığında görülebilir.


Bu kış gökte neler oluyor? Bugünün görüntüsü, bu kış Dünya'nın kuzey yarımküresinden gözlemlenebilecek bazı parlak noktaları resmediyor. Resimde bir saat kadranının yarısına bu kış gerçekleşecek gök olayları yerleştirilmiş. Mevsim başında gerçekleşecek gök olayları sol tarafta, mevsim sonunda gerçekleşecekler sağ tarafta yer alıyor. Kadranın resmin en altında görülebilen merkezi ise, gözlemci olan bizleri temsil ediyor. Dünya'ya daha yakın gök cisimleri, merkezde teleskop ile gözlem yapan çöp adama daha yakın resmedilmiş. Resimdeki olayların çoğunun teleskopsuz görülebileceğini belirtelim. Bu kış gözlenebilecek gök olaylarının en önemlileri arasında bu hafta doruğa ulaşacak Geminid meteor yağmuru, akşam göğünde belirginleşecek Avcı takımyıldızı ve Şubat ayında gündoğumundan önce gözlenebilecek çok sayıda gezegen sayılabilir. Yine her mevsimde olduğu gibi, ne zaman ve nereye bakacağınızı biliyorsanız bazen Uluslararası Uzay İstasyonu'nu göklerde süzülürken bulabilirsiniz. Görsel & Telif Hakkı: Universe2go.com


Ardışık üç pozlamanın kompozisyonu olan bu gece manzarasında, Falcon 9 roketinin 7 ocakta Dünya gezegenin uzay sahil kıyısındaki bir kumsaldan kalkışını ve ilk iniş evresini görüyoruz. Cape Canaveral Hava Kuvvetleri İstasyonundan kalkışıyla birlikte, roketin uçuşunun ilk evresine ait olan parlak izler de gitgide uzuyor. İkinci evre ayrılıp yörüngede devam ederken yukarıda görünen çengel ise ilk evrenin kavisin yakınlarında geriye-itki ateşlenmesiyle yörüngesinde geri dönmeye başladığına işaret ediyor. Perspektiften dolayı kalkış kavisinin tepesinde gördüğümüz parlak iz, ilk evrenin yavaşlayarak döndüğünü ve Cape'e doğru alçaldığını gösteriyor. İniş Bölgesi 1'deki kalkıştan 8 dakika sonra, fotoğrafın alt ortasında gördüğümüz ufuktaki iz bize başarılı bir dikey iniş yapan ilk evreyi sonunda yavaşlatan 17 saniyelik bir ateşlenmeye ait. Bütün bu sahnenin etkileyici uzun pozlanması sırasıda arka plandaki yıldızlarda dönmekte olan gezegenimizin karanlık gökyüzünde kısa izler bırakıyorlar.


Geçen hafta, bir araba Dünya'nın yörüngesine girdi. İnsanlar ve robotlar tarafından yapılan bu araba, Falcon ağır füzesi'nin güneş sistemine bir uzay aracı yerleştirme gücünü ortaya koymak amacıyla SpaceX firması tarafından uzaya fırlatıldı. Özellikle tuhaf görünen bu ikonik arabanın, beton bloklardan daha iyi bir gösteri sergileyeceği düşünüldü. Starman denilen, uzay kıyafeti giyen bir cansız manken ise, sürücü koltuğunda oturuyor. Buradaki fotoğraf, arabanın üzerine oturtulmuş üç kameradan bir tanesinin çektiği videodan bir kare. Arabanın aküsüne bağlanmış bu kameraların gücü şuan bitmiş durumda. İkinci aşama bir iticiye bağlanmış bu araba, yakın zamanda Dünya'nın yörüngesini terk etti ve Dünya asteroid kuşağı arasında Güneş'in yörüngesinde sürekli olarak dönmeye devam edecek. Belki de milyarlarca yıl sonra Güneş bir kızıl deve dönüşene kadar. Eğer arabadan geriye kalanlar ileride tekrar bulunursa, 20 ve 21. yüzyılda Dünya üzerinde geliştirilen teknolojilere farklı bir pencere görevi görebilir. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif hakkı: SpaceX


Samanyolu'nun uydu gökadası olan Büyük Macellan Bulutu, Dünya gezegeninde bulunan Las Campanas Gözemevi'nden güney ufkuna doğru bakılırken bir telefonla çekilmiş. Şili'nin Atakama Çölü'nün yakınlarında, karanlık bir Eylül gecesinde bu küçük gökada 20 derecelik bir bölge kaplıyor, ve bu, 20 Ay büyüklüğüne denktir. Bu hassas dijital kameradan çıkan engin görünüş aynı zamanda solgun, yayılmış bir parlaklığı yakalamış. Önplandaki bu parlaklık her ne kadar uzaydan kaynaklanıyormuş gibi görünse de, aslında gökbilimcilerin ve mühendislerin kaldığı bir yerleşim bölgesinden gelen aydınlatma buna neden oluyor. Gökadanın hemen aşağısında, ufuk boyunca ilerleyen dağın düz tepesinin ismi ise Las Campanas Tepesi; bu tepe ileride Büyük Macellan Teleskobu'na ev sahipliği yapacak. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Yuri Beletsky


Machholz Kuyrukluyıldızı karbon içeren kimyasallardan neden yoksun kaldı? Machholz (96P) Kuyrukluyıldızı ününü Güneş'e her beş senede bir kısa zamanlı herhangi bir kuyrukluyıldızdan daha çok yaklaşmasına Merkür'ün Güneş'e uzaklığının yarısı kadar- borçludur. Bu sıra dışı kuyrukluyıldızı daha iyi anlamak için NASA'nın Güneş'i gözlemleyen SOHO uzay aracı, ekimde tekrar Güneş'in yakınından geçen Machholz'u takip etti. Görülen resimde kuyruğu uzayan kuyrukluyıldız, Güneş'in hemen yanından geçiyor. Güneş'in parlak yüzeyi kara bir disk tarafından gizlenmesine rağmen, bazı uzamış ışık taçları resimde açıkça seçiliyor. Komşu yıldızlar da arka planda parıldıyor. Bir teze göre bu Güneş yakınlaşmaları Machholz Kuyrukluyıldızı'nın karbon atomlarını sızdırmasına neden oluyorken bir diğer teze göre ise Machholz çok uzaklarda, hatta belki başka bir yıldız sisteminde, bu bileşim ile oluştu. Bu arada; bedava APOD dersleri Ocak'ın 5'inde New York, 9'unda Washington DC'de.


Daha önce hiç meteor yağmuruna denk geldiniz mi? Cevabınız evet ise, gökyüzünde sık sık başlayıp; sonra da hemencecik biten ışık izleri görmüşsünüzdür. Bu resim de bir astrofotoğrafçının geçen yıl gerçekleşen Perseid Meteor Yağmuru boyunca çektiği fotoğraflardan oluşuyor. Astrofotoğrafçımız bu resmi Çin'in özerk bölgesi olan Inner Mongolia'da bulunan Duolun Gölü'nde çekmiştir. 3 saatlik pozlama sonucu 90 tane meteor yakalamıştır. Meteor çizgilerini izlersen, bir takım yıldızından başlayarak yayıldığını görebilirsin!- Bu fotoğraf için bu takım yıldızı Perseus takım yıldızı oluyor.- Aslında Perseid'den gelmeyen meteorları bile ayırt edebilirsin; çünkü onlar farklı bir yol izliyorlar. Bu gece (13 Aralık gecesi) bize başka bir meteor şovu için vaatte bulunuyor. Çünkü Geminid meteor yağmurunun en yüksek seviyede olduğu gece. İkizler Meteor Yağmuru'nu akşam güneş battıktan sonra da gözlemleyebilirsiniz. Ama en iyi gözlem saatleri gecenin ilerleyen saatleri olacaktır. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Kalp Bulutsusu'nun içerisinde neler var? İlk olarak bir insan kalbine benzeyen koca IC 1805 salma bulutsusunu görebilirsiniz. Bu görsel büyük ihtimalle Sevgililer Günü'ne ithafen paylaşılmış olmalı. Bu kalbin ışıl ışıl parıldayan kırımızı renk yaymasının nedeni ise sahip olduğu en belirgin element olan hidrojen. Kırmızı parıltı ve bu büyükçe şeklin tamamı, bulutsunun merkezinin yakınında bulunan küçük yıldız kümeleri tarafından oluşturulmuştur. Kalp Bulutsusu'nun kalbinde, enerjik ışığı ve rüzgarları ile birkaç resmedilmeye değer toz sütununu yok eden açık yıldız kümesi Melotte 15'ten genç yıldızlar var. Açık yıldız kümemiz neredeyse Güneşimizden 50 kat daha yaşlı birkaç parlak yıldız, Güneşimizin kütlesinin sadece bir kısmı kadar olabilen çokça sönük yıldız ve milyonlarca yıl önce kovulan bir mikrokuvazarı içermektedir. Kalp Bulutsusu, Kraliçe takımyıldızından, mitolojide Aethiopia'nın kraliçesi olarak bilinir, 7,500 ışık yılı uzaklıktadır.


Ünlü Ülker yıldız kümesi geçmekte olan toz ve gaz bulutunun bir kısmını yavaşça yok ediyor. Ülker, Dünya'nın gökyüzündeki en parlak açık yıldız kümesidir ve kuzeydeki neredeyse her yerden çıplak gözle görülebilmektedir. Geçmekte olan toz bulutunun, Samanyolu Galaksisi'ndeki Güneş'i çevreleyen genç yıldız oluşumunun sıra dışı halkası olan Gould Kuşağı'nın bir parçası olduğu düşünülmektedir. Son 100.000 yıldır, Gould Kuşağı'nın parçası şans eseri sağa, büyük Ülker'e doğru hareket etmektedir ve yıldızlar ile toz arasında güçlü bir tepkimeye sebep olmaktadır. Yıldızların ışığından gelen baskı, çevredeki yansı bulutsusunda bulunan tozu önemli derecede püskürtür, daha küçük toz parçacıkları daha kuvvetle itilir. Kısa vadedeki sonuç gösteriyor ki, toz bulutunun parçaları ipliksi ve katmanlı hale gelebilirlerdi. Gösterilen fotoğraf aynı zamanda aşağı solda bulunan Comet C/2015 ER61 'i de içermektedir.


Tanıdık bir yeşil ve kırmızımsı kutup ışığı salınımı, 27 Eylül'de çekilmiş bu balık gözü panorama projeksiyonunda, gökyüzüne tepede kalan kuzey ufku boyunca yayılmış. Bu sakin ve açık akşam gökyüzünde, Samanyolu, Güney Alberta gökyüzünün başucundan, henüz altı günlük olan Ay'ın güneybatıda battığı yere kadar uzanıyor. Güney'de garip ve tek başına duran pembe ve beyazımsı kemerler, son zamanlarda Steve olarak anılır oldu. Bu isim, Alberta Kutup Işığı Avcıları Facebook grubu tarafından, kutup ışığı gibi görünen bu olaya verilmiş. Bazen proton kutup ışığı veya proton kemeri olarak yanlış tanımlanan gizemli Steve kemerleri, kutup ışıklarıyla ilintili gibi dursa da, sıradan kutup ışığı perdelerine göre ekvatora daha yakınmış gibi görünüyor. Sivil bilim insanları tarafından sıkça gözlemlenen Steve kemerleri, Swarm görev uydusu tarafından da doğrudan keşfedildi. Bu kemerlerin, yüksek enerjili elektronların sebep olduğu bir salınım değil de, akan gazdan gelen termal bir salınım olduğu tespit edildi. Bir tersine mühendislik eseri olarak, Hız Artışından Kaynaklanan Ani Termal Salınımın İngilizcesi'nin baş harfleri bir kısaltma haline getirildiğinde ortaya Steve çıkartılabiliyor olsa da, olaya bir ad konulurken nereden esinlenildiği halen bir gizem konusu.


İşte karşınızda, adını, yıldız ışığıyla parıldayan bu ürkütücü, eğri büğrü biçiminden alan Cadı Başı Bulutsusu. Bu büyüleyici teleskopik resimde bulutsu, Orion takımyıldızında bulunan en parlak üstdev yıldız Rigel'a bakış atıyormuş gibi duruyor. Resmi olarak IC 2118 olarak bilinen Cadı Başı Bulutsusus 50 ışık yılı uzunluğunda bir genişliğe sahip olmasıyla beraber, Rigel'den gelen ışığı yansıtan yıldızlararası toz tanelerini içinde barındırıyor. Rigel'i kaplayan toz tabakasının ve Cadı Başı Bulutsusu'nun mavi renkte olmasının sebebi sadece Rigel'in masmavi yıldız ışığı değil, aynı zamanda toz tanelerinin mavi ışığı kırmızı ışıktan daha iyi yaymasıdır. Dünya'da gündüzleri gökyüzünün mavi olması da bu fiziksel olaydan dolayıdır; ancak bu durumda Dünya'nın hava yuvarındaki ışığı yayanlar oksijen ve azot molekülleridir. Rigel, Cadı Başı Bulutsusu ve onları saran gaz ve toz bulutları birbirlerinden yaklaşık 800 ışık yılı uzaktadırlar. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Mario Cogo


Güneş Sistemimizin en çekici uydularından biri olan Enceladus, 1 Kasım 2009'da Cassini uzay aracı ile çekilen bu fotoğrafta Güneş tarafından arkadan aydınlatılmış olarak görünüyor. Aydınlatma, Satürn'ün 500 kilometre çapındaki uydusunun güney kutbundan uzaya saçılan küçük tüyleri açığa çıkarıyor. 2005 yılında Cassini tarafından keşfedilen buzlu tüylerin, Enceladus'un buz kabuğunun altında bir okyanusa bağlandığı düşünülüyor. Tüyler, içindeki maddeleri doğrudan Satürn'ün dışına, ince E halkasına aktarıyor ve Enceladus'un yüzeyini kar kadar yansıtıcı yapıyor. Fotoğrafta Satürn'ün buzdan halkaları Güneş ışığını Cassini'nin kameralarına doğru saçıyor. Halkaların arkasında, 80 kilometre çapındaki uydu Pandora'nın karanlık tarafı, Satürn'ün ışığıyla hafifçe aydınlatılıyor. Fotoğrafı tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Cassini Imaging Team, SSI, JPL, ESA, NASA


Müchevherlerinizdeki altınlar nereden geldi? Kimse tam olarak bilmiyor. Güneş Sistemi'ndeki görece ortalama bolluğun, evrenin ilk zamanlarındaki tipik yıldızlardan veya süpernova patlamalarından çıkan malzemelerden bile daha fazla olduğu görülüyor. Bazı gökbilimcilerin ortaya attığı, ve çoğunun desteklediği bir fikre göre, nötron bakımından zengin olan altın gibi elementler, en kolay şekilde, nadir görülen nötron yıldızlarının çarpışması gibi nötron zengini patlamalarda oluşur. Yukarıdaki resim, birbirlerine döne döne yaklaşann iki nötron yıldızının birbirlerine çarpmadan hemen önceki anını resmeden bir sanatçı tarafından yapıldı. Nötron yıldızı çarpışmalarının evrendeki kısa süreli gamma ışını püskürtülerinin kaynağı olduğu da göz önüne alındığında, muhtemelen evrenin en güçlü patlamalarından birinin kalıntısına sahipsiniz. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Dana Berry, NASA


Samanyolu'nun zengin yıldız bölgesinde bulunan yıldız kümesi NGC 7789 , Kraliçe takım yıldızı doğrultusunda yaklaşık 8000 ışık yılı uzaklıktadır. Caroline Lucretia Herschel tarafından 18 yüzyıl sonlarında keşfedilmiş olan derin uzay cismi, aynı zamanda Caroline'nin Gülü olarak da bilinir. Küçük teleskoplardaki çiçeksi görünüm, kümedeki karmaşık yıldızlar ve boşluklar nedeniyle oluşmaktadır. Tahminen 1.6 milyar yaşında olan, açık ya da galaktik kümenin üyesi olan yıldızlar, kümenin yaşını da gösteriyor. Kümenin tüm yıldızları aynı anda doğmuştur ancak daha parlak ve daha büyük olanlar, çekirdekteki hidrojen yakıtını daha çabuk tüketmiştir. Bunlar Güneş gibi ana kol yıldızlardan, bu güzel renk kompozisyonundaki sarımtırak renk ile gösterilen çok sayıdaki kırmızı dev yıldız haline geldilmişlerdir. Ölçülen rengi ve parlaklığı kullanarak gökbilimciler kütleyi modelleyebilir ve küme yıldızlarının yaşını sadece ana koldan ayrılmaya başlayıp kırmızı devler haline gelen yıldızlarda ölçebilirler. Geniş alan teleskopik görüntüsünün merkezindeki Caroline'nin Gülü, 50 ışık yılı boyunca uzanmaktadır ve gökyüzünde yaklaşık yarım derece alan kaplar.


Dünya'nın yıllık Geminid meteor yağmuru, sevimli gezegenimiz, aktif asteroid 3200 Phaethon'un kalıntılarında süzülürken bizleri hayal kırıklığına uğratmadı. Kuzey yarımkürede çekilmiş olan bu gece manzarasında, meteor çizgileri İkizlerdeki radyanttan saçılıyor. Bu görüntüyü elde etmek için, 12-13 Aralık gecesi 8.5 saat boyunca 37 farklı kare çekilerek meteor izleri kaydedildi. Son birleşimde ise bu görüntüler ayıklandı ve bir radyo teleskop harikası olan MUSER'ın hemen üstündeki yıldızlı geceye doğru kaydedildi. MUSER, Pekin'e 400 km yakınlıktaki Çin'in İç Moğolistan bölgesinde bulunan, astronomik olarak Mingantu İstasyonu olarak adlandırılan ve güneş enerjisi ile çalışan bir radyoteleskop dizisidir. Radyo çanağının hemen üstünde parlamakta olan köpek takım yıldızının en parlak yıldızı Sirius ile birlikte Samanyolu, zenit boyunca uzanıyor. Kuzeyde, Samanyolu'nun sağında bulunan Orion'da, sarımtırak Betelgeuse göze çarpıyor. Meteor yağmurunun saçılım noktası, ufkun çok yukarılarında, Geminid'in Castor ve Pollux adlı ikizlerinin yakınında yer alıyor. Mesafe yakınlaştıkça parlaklaşan meteor izlerinin ışıltılı etkisi ise perspektiften kaynaklanmaktadır. Bu meteorlar Dünya'nın atmosferine saniyede 22 kilometre yol kat ederek giriyorlar. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Çeşitli boyutlardaki teleskoplardan gelen verilerden oluşturulmuş bu yakından görüntü, tozlu Fil Hortumu bulutsusunu gösteriyor. Uzun ışık yılları ötede bulunan Cepheus takımyıldızındaki bir salma bulutsusu ve bir genç yıldız kümesi olan IC 1396'nın içinden geçiyor. vdB 142 olarak da bilinen kozmik fil hortumu 20 ışık yılı uzunluğunda. Rengarenk manzarada soğuk yıldızlararası toz ve gaz alanlarını sınırlayan parlak, geriye uzanan hatlar öne çıkıyor. Bu karanlık, kıvrık bulutlar yıldız oluşumu için gerekli hammaddeyi içeriyor ve içinde önyıldızlar saklıyor. Neredeyse 3,000 ışık yılı uzaklıkta, görece soluk IC 1396, 5 derecelik alana yayılarak gökyüzünde geniş yer kaplıyor. Bu dramatik manzara yaklaşık iki dolunay büyüklüğünde 1 derecelik bir alanı gösteriyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Görsel & Telif Hakkı: İşleme Robert Gendler, Roberto Colombari Veri Subaru Telescope , Robert Gendler, Adam Block


Mavi kuyruklu yıldız(C/2016 R2) olarak da bilinen PanSTARRS kuyruklu yıldızı, 13 Ocak'ta kaydedilen bu geniş açılı büyüleyici görüntünün gerçekte sol alt köşesinde. Hassas bir dijital kamera tarafından çekilen ve işlenen bu kozmik manzara, gökyüzünü yaklaşık 20 derece boyunca tam olarak keşfetmemizi sağlıyor. Bu görüntüde renkli bulutların yanında bazılarının görülebilmek için çok soluk olduğu karanlık bulutsular da var. Sağ üstte 1500 ışık yılı uzaklıktaki ve 60 ışık yılını aşan aşina olduğumuz California Nebulası duruyor. Nebulanın göze çarpan kırmızımsı ışıltısı, hemen altındaki parlak mavi yıldız Xi Persei tarafından iyonize edilmiş hidrojen atomlarından kaynaklanıyor. Görselin alt kenarının merkezine yakın, yaklaşık 15 ışıkyılı genişlikte ve 400 ışıkyılı uzaklıkta ünlü Pleiades yıldız kümesi duruyor. Gösterişli mavi ışık ise bu göz alıcılığını kozmik toz tarafından yansıtılan yıldız ışığına borçlu. Arasında, Perseus OB2 birlikteliğinin sıcak yıldızları, iri Taurus ve Perseus moleküler bulutlarının kenarındaki karanlık toz bulutsularını görebiliriz. Alışılmadık, bol miktarda iyonize karbon monoksit moleküllerindeki emisyon kuyrukluyıldızın kuyruğundaki mavi renkten sorumlu. Kuyrukluyıldız şu an Dünya'dan 17 ışık saniyesi uzaklıkta. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: JoAnn McDonald


Takılarımızdaki altın nereden geldi sizce? Kimse tam olarak bilmiyor. Güneş Sistemimizdeki ortalama altın bolluğu, göreceli olarak erken evrendeki yıldızlarda ya da tipik bir süpernova patlamasında üretilebilecek miktardan fazla görünüyor. Bazı astronomların önerisine göre -ki birçoğu buna inanır- altın gibi nötron bakımından zengin ağır elementler, çoğunlukla nötron yıldızı çarpışmaları gibi nadir görülen, nötronca zengin patlamalarda kolayca meydana gelebilirler. Bir sanatçının illustrasyonu olan bu fotoğrafta, çarpışmadan önce birbirlerine doğru dönerek ilerleyen iki nötron yıldızı tasvir edilmiştir. Nötron yıldızı çarpışmaları, aynı zamanda kısa süreli gama ışını patlamalarının kökeni olarakta kabul edildiğinden, evrenin en güçlü patlamalarından bir hatıra satın almış olabilirsiniz.


Art arda patlayıcı bir birleşme olayında ilk kez hem yerçekimsel hem de elektromanyetik radyasyonlar tespit edildi. Patlamanın verileri, ikili nötron- yıldız ölümü spirali ile inanılmaz bir biçimde uyuşuyor. Patlayıcı bölüm 17 ağustosta 130 milyon ışık yılı uzaktaki elliptik bir galaksi olan NGC 4993'ün yakınında görüldü. Yerçekimi dalgaları önce yerde konuşlanmış LIGO ve Virgo rasathanelerinde görüldü. Saniyeler sonra Dünya'nın yörüngesindeki Fermi ve INTEGRAL rasathanelerinde gamma ışınları tespit edilmişken, saatler sonra Hubble ve diğer rasathaneler elektromanyetik spektrum boyunca ışık tespit etti. Resimde ise olayın büyük ihtimalle atası olan canlandırılmış açıklayıcı bir film var. Video ise birbirine üzerine sarmallaşan sıcak nötron yıldızlarının yerçekimsel radyasyon yaymasını tasvir ediyor. Bunlar birleşirken, kısa süreli gamma ışını patlamasını sağlayan güçlü bir jet uzuyor. Ardından ise ejecta bulutları ve, zamanla, kilonova denilen optik supernova-tipi bir bölüm görülür. İlk tesadüfi tespit LIGO olaylarının kısa süreli gama ışını patlamalarıyla ilişkilendirilebileceğini doğruluyor. Bunun gibi güçlü nötron yıldızı birleştiricilerinin evreni yaşam için gerekli olan iyot ve nükleer bölünme için gerekli olan uranyum ve plütonyum ile tohumladığı düşünülüyor. Hatta bu patlamalardan bir hediyelik eşyaya sahip bile olabilirsiniz. Çünkü bu patlamaların aynı zamanda altının yaratıcısı olduğu düşünülüyor. Telif hakkı: NASA'nın Conceptual Imaging Lab


Büyük Macellan Bulutu'nun yakınlarındaki (yaklaşık 180 bin ışık yılı uzaklıkta) devasa bir yıldız oluşum bölgesi olan Tarantula Bulutsusu'nun çapı bin ışık yılından fazladır. Tüm Yerel Galaksi Grubu'nda bilinen en şiddetli ve en büyük yıldız oluşum bölgesi olan bu kozmik eklembacaklı, iyonize haldeki hidrojen ve oksijen atomlarının emisyonuyla yoğunlaşan dar bant verileriyle bu muhteşem manzarayı oluşturuyor. Tarantula'da (NGC 2070) devasa büyüklükteki genç yıldızlardan oluşan ve R136 olarak kategorize edilmiş olan bir yıldız kümesinin merkezinden gelen yoğun radyasyon, yıldız rüzgarları ve süpernova şokları, aynı zamanda bulutsunun ışıma enerjisini arttırdı ve örümcek benzeri filamentlerini şekillendirdi. Tarantula'nın çevresindeki diğer yıldız oluşum bölgelerinde genç yıldız kümeleri, filamentler ve baloncuk şeklindeki kabarık bulutlar vardır. Aslında bu fotoğraf, modern zamanların bilinen en yakın süpernovasının yerini, SN 1987A'yı gösteriyor . Bu oldukça zengin görüş alanı, gökyüzünde güneydeki Kılıçbalığı Takımyıldızı'nda yaklaşık 1 derece veya 2 Dolunay kadar yeri kaplıyor. Eğer Tarantula Bulutsusu bize daha yakın olsaydı, mesela Orion Bulutsusu'nun yerel yıldız oluşum bölgesi gibi 1,500 ışıkyılı uzakta olsaydı, gökyüzünün yarısını kaplayacaktı! Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Fotoğraf ve Telif Hakkı: Ignacio Diaz Bobillo


Şehrin ışıkları, 13 Şubat'ta çekilmiş etkileyici kentsel manzarada, Manhattan'ın Yukarı Doğu Yakası boyunca parıldıyor. Bir dizi dijital pozdan oluşturulmuş olan tek renkli fotoğraf, astrofotoğrafçılıkta hafifçe aydınlanmış geceler için siyah-beyaz filmin popüler olduğu bir zamanın anısı gibi. 2 dakika 40 saniyelik bir zaman diliminde, New York'taki Central Park'ta yapay gölün üzerinden çekilmiş olan 22 kare kullanılmış. Yıldızlar hızlandırılmış bu görüntüde izler bırakırken, sürüklenmekte olan bulutlar gökyüzünde desenler oluşturuyor. Yukarıdan aşağı doğru inen kesikli çizgi halen günışığında parıldayarak güney ufkuna doğru inen Uluslararası Uzay İstasyonu'nun ta kendisi. Pozlamalar arasındaki kısa zaman aralıkları istasyonun parlak izinde minik boşluklar bırakmış. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Güneş Sistemi'nin dış kısımlarındaki en garip nesnelerden birinin halkası olduğu keşfedildi. Haumea isimli nesne, Plüton, Ceres, Eris ve Makemake'den sonra belirlenen beşinci cüce gezegen. Haumea'nın elipsoid benzeri şekli onu oldukça sıradışı yapıyor. Haumea Plüton'dan bir eksende göze çarpar derecede uzunken, başka bir eksende Haumea Plüton'la benzer boyuta sahip, üçüncü eksende ise Haumea Plüton'dan çok daha küçük. Haumea'nın yörüngesi, onu Güneş'e bazen Plüton'dan bile yakına getirebiliyor ama Haumea genellikle daha uzaktadır. Yukarıdaki canlandırmada Haumea'nın şekli, etrafı düzgün bir halka ile çevrili bir elipsoid olarak gösteriliyor. Aslında Haumea 2003'te keşfedildi ve geçici ismi 2003 EL61 olarak belirlendi. 2008 yılında ise Haumea, bir Hawaii tanrıçasından gelen adıyla IAU tarafından yeniden adlandırıldı. Ayrıca bu yıl Haumea'nın halkası keşfedildi. Haumea'nın 2005'te keşfedilmiş küçük uydularının adları Hawaii tanrıçasının kızları olan Hi'iaka ve Namaka'dır.


Çoğu galaksi tek çekirdeğe sahiptir peki bu galaksinin dört çekirdeği mi var? İlginç cevap, astronomların bu fotoğrafta galaksinin çekirdeğinin gözle görülebilir bir halde bile olmadığı sonucunu çıkarmalarına yol açtı. Merkezdeki yonca yaprağı, galaksi dışındaki yıldızsı gökcisminden yayılmıştır. Görülebilir ön plan galaksisinin yerçekimsel alanı uzak mesafedeki yıldızsı gökcisminin ışıklarını dört farklı görüntü olacak şekilde kırıyor. Yıldızsı gökcismi, bunun gibi aşikar bir göz yanılması için devasa galaksi merkezinin arkasında düzgünce hizalanmalıdır. Genel etki, kütleçekimsel mercekleme olarak bilinir ve bu özel durum da Einstein Haçı olarak bilinir. Yine de ilginç olarak, Einstein Haçı'nın görüntüleri, ön plan galaksideki belirli yıldızların ilave kütleçekimsel mercekleme etkisi ile nispeten parlaklık da değişir. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: J. Rhoads , WIYN, AURA, NOAO, NSF


Paskalya Adası'ndaki heykeller niçin inşa edildi acaba? Kimse kesin bilmiyor. Kesin olarak bildikleri şey ise orada 800'ü aşkın büyük taş heykellerin olduğu. Paskalya Adası heykelleri ortalama bir insanın iki katı uzunlukta ve 200 katı ağırlığında olarak ayakta dikiliyorlar. Bu olağandışı taş heykellerin anlamları ve geçmişi hakkında birkaç özellik biliniyor fakat birçoğu onların kayıp bir medeniyetin liderlerinin sureti olarak 700 yıl önce yaratıldığına inanıyor. Fotoğrafta belirtilen, üç kemer yıldızlarından oluşan ünlü hattı ve parlak yıldızları Betelgeuse ve Rigel ile Avcı takımyıldızı huzurundaki antik Moai heykellerinin bir üyesidir. Halbuki dev taş sanki gökyüzünün en parlak yıldızı Sirius'u denetliyormuş gibi görünüyor.


Yukarıdaki görselin içinde olan mavi toz bulutları ve genç, enerjik yıldızlar, bizden 500 ışık yılı uzakta, Güneytacı'nın kuzey sınırlarına yakın bir bölgede bulunur. Bu toz bulutları, Samanyolu'nun daha uzakta kalan arkaplanındaki yıldızları görmemize engel olur. Fakat NGC 6726, NGC 6727 ve IC 4812 olarak adlandırılan bu yansıma bulutsularının karmaşık yapıları, bölgede bulunan parlak mavi yıldızlardan gelen mavi ışığın kozmik tozlar tarafından yansıltılmasını sağlayarak, bulutsuların mavi renkli olmasına sebep olur. Bu tozlar yeni oluşmakta olan yıldızları görmemizi engeller. Solda, sarımsı olan küçük NGC 6729 Bulutsusu Kırmızı Güneştacı Yıldızı adlı bir değişen yıldızın etrafında bükülmüştür. Onun hemen altında ise, yeni doğmuş saklı yıldızlardan çıkan sızıntıyla harekete geçerek parlayan düğümlerin ve arkların Herbig-Haro cisimleri oluğu tespi edilmiş. Gökyüzünde 1 derecelik genişlikte olan bu bölge, yakınındaki yıldız oluşum bölgesinden tahmini olarak 9 ışık yılı uzaklıktadır. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız. Telif Hakkı: Eric Coles & Martin Pugh


Sizce başka yıldızların etrafında dönen gezegenleri var mıdır ? Elbette var ! Buna bir örnek de Kepler-90 yıldızıdır. Kepler-90'ın sekizinci gezegeninin Kepler uzay teleskobu tarafından keşfedilmesiyle, bulunan gezegen sayısı bakımından Güneş Sistemi ile eşit bir yıldız sistemi literatüre geçti. Dünya'ya benzeyen kayalı gezegenleri, Jüpiter ve Satürn ile aynı boyutta olan gaz devlerinin bulunması; ve her iki sistemin yıldızının G tipi veya sarı cüce olması bu iki sistemin benzerliklerinden bazıları. Fakat iki yıldız sistemi arasında bazı farklılıklar da var. Bunlardan bazıları, Kepler-90'ın gezegenlerinin Güneş'inkilere kıyasla kendisine yakın olması. Bu sebeple içlerinde yaşam barınma olasılığı çok düşük. Fakat daha uzun süreli gözlemler, yıldız sisteminin dış tarafında daha soğuk gezegenlerin keşfinin önünü açabilir. Kepler-90 bizden 2,500 ışık yılı uzaktadır ve palaklığı yaklaşık 14 kadirdir. Orta boyutta bir teleskopla Ejder Takımyıldızı'na doğru bakarak gözlemlenebilir. Gelecek on yılda ötegezegen keşfi için yürütülen projeler arasında TESS, JWST, WFIRST ve PLATO da var. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız. Telif Hakkı: NASA Ames, Wendy Stenzel


Güney semalarında albenili bir manzara, bu derin ve detaylı teleskop mozağinde Büyük Macellan Bulutu'nu görmektesiniz. Geniş ve dar bantlı filtrelerle kaydedilmiş bu görüntü 5 derecelik bir açı veya 10 dolunay genişliğindedir. Dar bantlı filtreler sadece hidrojen veya oksijen atomları tarafından salınan ışığı iletmek üzere tasarlanmıştır. Enerjik yıldız ışıkları tarafından iyonize olmuş atomlar yeniden yakaladıkları elektron olarak kendi karakteristik ışımalarını yaparlar ve bir düşük enerji seviyesine geçerler. Bunun bir sonucu olarak da bu görselde BMB, genç ve devasa yıldızlarını sarmalayan iyonize olmuş gaz bulutlarıyla dolu gibi görünmektedir. Kuvvetli yıldız rüzgarlarıyla ve ultraviole radyasyonuyla yontulmuş bu parlayan bulutlar, H II bölgeleri olarak da bilinen hidrojenden gelen emisyon tarafından domine edilmiştir. Bir sürü örtüşen H II bölgelerinden oluşmuş olan Tarantula Bulutsusu büyük yıldız oluşum bölgesi sol taraftadır. Samanyolu galaksimizin en büyük bulutu olan BMB yaklaşık 15,000 ışık yılı genişliğinde ve Dorado takımyıldızına doğru neredeyse 160,000 ışık yılı boyunca uzanmaktadır. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Biz nasıl meydana geldik? Bir gökadanın etrafında dönen bir yıldızın etrafında dönen bir gezegenin içinde yaşadığımızı biliyoruz, ama bütün bunlar nasıl oluştu? Gökadaların evrende nasıl evrimleştiği ile ilgili ayrıntıları bulabilmek için, astrofizikçiler ünlü Illustris Simülasyonu'nu IllustrisTNG adında daha karmaşık bir bilgisayar modeline yükselttiler. Yukarıdaki videoda, manyetik alanın evrenin başlangıcından ( kırmızıya kayma-5) günümüze kadar ( kırmızıya kayma-0) olan değişimi gösteriliyor. Mavi renktekiler zayıf manyetik alanları gösterirken, beyaz da güçlü olanları temsil ediyor. Bu manyetik alanlar, gökadalarla ve gökada kümeleriyle neredeyse uyuşuyor. Videonun başlangıcında, IllustrisTNG bilgisayar moleninin yaratmış olduğu evrende dönüp dolaşıyor, 30 milyon ışık yılı genişliğinde genç bir alan görüyorsunuz. Evren genişlerken ve evrimleşirken, kütle çekim kuvveti ise gökadaların oluşmasını ve birleşmesini sağlıyor. Son olarak, IllustrisTNG bilgisayar modeli günümüzde gözlemlediğimiz gerçek evrenle istatiksel anlamda uymasına rağmen, hızlı hareket eden yüklü parçacıkların yaydığı radyo dalgalarındaki güç konusunda model ile gerçek arasında bir uyuşmazlık var. Telif Hakkı: Video: IllustrisTNG Project; Görselleme: Mark Vogelsberger et al. Müzik: Gymnopedie 3


Genç yıldızların kendileri NGC 7822 içindeki yuvalarını terk ederlerken bulutsu içinde NASA'nın Wide Field Survey Explorer uydusu ile kızıl ötesinde çekilen bu detaylı gökyüzü resmine parlak kenarlar ve karmaşık yontular hakim olmuş. NGC 7822 dev bir molekül bulutunun kenarında, parlak bir yıldız oluşumu bölgesi olan kuzey Kral takımyıldızına doğru ve 3000 ışık yılı uzakta bulunuyor. Sıcak yıldızlardan yayılan enerjik radyasyon bulutsu gazının yaydığı atomik ışığa güç vermiş, bulutsunun güçlü rüzgarları ve ışığı ayrıca daha yoğun sütun şekillerini yontmuş ve aşındırmış. Sütunların içinde yıldızlar kütleçekimsel çöküntülerle hala oluşuyor olabilir. Fakat, sütunlar aşındıkça oluşmakta olan yıldızlar ihtiyaçları olan yıldız tozu rezervlerine ulaşamayabilirler. Bu alan uçtan uca 40 ışık yılı kadar uzunlukta ve NGC 7822'nin tahmini uzaklığında bulunuyor.


Niçin Mars'ın Kuzey Kutbu'nu çevreleyen bir sarmal var ? Her kış, Mars'ın ince atmosferindeki karbondioksitin bir kısmının donmasıyla kutupta yaklaşık bir metre kalınlığında yeni bir dış katman oluşur. Bu yeni katman, yıl boyu kalıcı bir su ve buz katmanının üzerinde yer alır. Güçlü rüzgarlar, bu katmanın merkezinin üzerinden eser ve kızıl gezegen döndükçe girdap şeklini alır Planum Boreum'un sarmal yapıda olmasının nedenlerinden biri de budur aslında. Görselde, Avrupa Uzay Ajansı'na ait Mars Ekspresi'nin çektiği fotoğraflar ve NASA'nın Mars Küresel Gözlemcisi'nde bulunan lazer altimetrenin yaptığı yükseklik ölçümleri ile oluşturulmuş bir mozaik yer alıyor. Önümüzdeki birkaç yıl için planlanan Mars görevleri arasında Insight ile Mars'ta kazı çalışmaları, ExoMars ve Mars 2020 Rover ile geçmişte ve günümüzde Mars'ta mikroskobik yaşama dair izler arama planları bulunuyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Görsel & Telif Hakkı: ESA/DLR/FU Berlin; NASA MGS MOLA Science Team


Ay'ın küllü parıltısı veya Yeni Ay'ın kollarındaki Eski Ay olarak da bilinen bu olayda, Dünya'nın ışığı Ay'ın karanlıkta kalan tarafından yansıyor. İlk hilalin yarattığı Dünya parlamasının bu nefes kesici fotoğrafı, 18 Ocak'ta Şili'deki Atacama Çölü'nde bulunan Las Campanas Gözlemevi'nde çekilmiş. Atmosferin çarpıcı, iç içe geçmiş tabakaları, batı ufkundaki gün batımının renklerine boyanmış Pasifik Okyanusu'nun üzerinde asılı duruyor. Aslında bu manzaranın Ay'dan bakıldığında görülen hali de epey etkileyici. Ay, Dünya semalarında zarif bir hilal şeklinde süzülürken Ay yüzeyinden görülen ise, alabildiğine parlak, neredeyse dolunay halindeki Dünya. Leonardo da Vinci 500 yıl önce Dünya parlamasını, Güneş ışığının okyanuslardan yansıyarak Ay'ın karanlık yüzeyini aydınlatması olarak tanımlamıştı. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Güneş'in tepesine ne oldu? Geçen hafta Dünya'nın güney yarımküresi Ay'ın, Güneş'in sadece bir parçasını kapattığı bir kısmi güneş tutulmasına maruz kaldı. Buradaki fotoğraf, tutulmanın sonlarına doğru Arjantin'in Buenos Aires'ine bakan Uruguay sahilinde çekildi. Fenerle süslenmiş Farallon Adası ön taraflarda görülüyor. Ve Güneş'in hemen solunda bir uçak görülüyor. Bu fotoğraf aslında art arda aynı kamera ayarları ve aynı kamera ile çekilen iki pozun dijital bir kombinasyonudur. Biri manzara, diğeri ise arka plandaki güneş. Dünya'da gözlemlenebilecek bir sonraki güneş tutulması haziranın ortalarına doğru olacak ve yine bir kısmi güneş tutulması olacak. Bu tutulma güney Avustralya ve Tazmanya'da gözlemlenebilecek. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif hakkı: Fefo Bouvier


Çoğu fotoğraf Güneş tacının büyülü güzelliğini tam olarak gösteremiyor. Güneş tutulması sırasında Güneş tacını doğrudan gözlemleyebilmek ise eşi benzeri olmayan bir deneyimdir. İnsan gözü, ortalama kameraların göremediği Güneş tacının özelliklerini görecek şekilde uyum sağlayabilir. Fakat artık işler değişti, dijital çağa hoşgeldiniz! Gösterilen fotoğraf, saniyenin binde birinde bir çekilen iki saniyelik kırk pozdan oluşmuş olup, bu pozlar dijital ortamda birleştirilerek ve işlemden geçirilerek, 2017'nin Ağustos ayında gerçekleşen tam Güneş tutulmasında ortaya çıkan Güneş tacının zayıf özelliklerini belirginleştirdi. Güneş'in tacı içinde çarpışık tabakaları olan ve değişim halinde olan parlayan sıcak gaz karışımı, ve manyetik alanı kolaylıkla görülebiliyor. Güneş'in dış çevresinde ise, açık pembe renkte olan ve tekrar eden çıkıntılar bulunuyor. Yeniay'ın gece tarafında bulunan, Dünya'nın gündüz olan tarafından yansıyan Güneş ışığının aydınlatmasıyla, solgun ayrıntılar bile gözle seçilebiliyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Alson Wong


Güzeller güzeli Üç Boğum Bulutsusu, zıtlık kavramıyla ilgili kozmik bir çalışma. M20 olarak da bilinen bu bulutsu, içinde pek çok bulutsu barındıran Yay Takımyıldızı'nda, bizden 5 bin ışık yılı uzaklıktadır. Gökadamızın düzlemindeki bir yıldız oluşum bölgesi olan Üç Boğum üç çeşit göksel bulutsuyu bünyesinde barındırır; hidrojen atomlarıyla oluşan kırmızı rengin hakim olduğu yayılım bulutsusu, mavi yıldız ışıklarını yansıtan yansıma bulutsusu, ve yoğun toz bulutlarının olduğu karanlık bulutsusu. Fakat Üç Boğum'un ismini almasını sağlayan asıl neden, kırmızı yayılım bölgesinde bulunan toz şeritlerinin bölgeyi neredeyse üçe ayırıyormuş görüntüsü vermesi. Yayılım bulutsusunun altında ve solunda olan, yeni doğan yıldızların oluşturduğu kolonlar ve püskürtüler, ünlü Hubble Uzay Teleskobu'nun bölgeye ait yakın çekim fotoğraflarında görünüyor. Üç Boğum Bulutsusu yaklaşık 40 ışık yılı genişliğindedir. Çıplak gözle görülemeyecek kadar soluk olan bu bölge, aslında Ay'ın gökyüzünde kapladığı alan kadar büyük. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Chamaeleon Team Franz Hofmann, Wolfgang Paech


Peki, daha önce hiç Mars'ta özçekim yaptınız mı? Curiosity yaptı! Bu özçekim aslında pek çok küçük resmin toplanıp düzenlenmesiyle oluşturuldu, bu sebeple de kamerayı tutan mekanik kol resimde gözükmüyor. 2015 yılının ortalarında çekilen bu resim sadece maceraperest aracı değil; aynı zamanda gezegenin koyu katmanlı kayalarını, Sharp Dağı'nın açık renkteki zirvesini ve Mars'ı çevreleyen pas kırmızısı kumu gösteriyor. Hatta, eğer biraz dikkatli bakarsanız, Curiosity'nin eskimiş tekerleklerine sıkışmış küçük kayalar da görebilirsiniz. 2017 yılının sonuna yaklaştığımız şu günlerde, Curiosity Vera Rubin Sırtı'nda tortul kayaçların katmanlarını keşfetmekle meşgul. Bu sayede antik Mars'ın jeolojik tarihini daha iyi anlayabilir ve bu kayaların tam olarak neden orada bulunduklarını anlayabiliriz. 2018 APOD Takvimi bayiilerde


Sizin kar fırtınanız bunu yapabilir mi? Neredeyse bir metreyi bulan yeni ve beklenmeyen kar, 80 yıl önce bu hafta başlamış olan fırtınada iki günde yağdı. 1938 yılında meydana gelen Yukarı Michigan'daki yüzyılın fırtınasında, bazı yerlerde kar kalınlığı elektrik direklerine kadar ulaşmıştı. Kar yağdıkça ve çok şiddetli rüzgarlar karları gerçeküstü boyutlara taşıdıkça, birçok yol yalnızca geçilemez hale gelmekle kalmadı aynı zamanda açılamaz duruma geldi; insanlar çıkmaza düştü; arabalar, okul servisleri ve trenler karla kaplandı; hatta tehlikeli bir yangın bile çıktı. Bazı öğrenciler art arda birkaç gününlerini okulda harcamaları için zorlanmalarına rağmen, neyse ki sadece iki kişi hayatını kaybetti. Görseldeki fotoğraf, fırtınadan kısa süre sonra yerel halktan biri tarafından çekildi. Sonunda tüm karlar eridi fakat buna benzer tekrarlayan kar fırtınaları, gezegenimizin karlı bölgelerinde kalıcı buzulların oluşmasına yardımcı oldu. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Jüpiter kızılötesi ışıkta biraz farklı görünüyor. Jüpiter'in bulutlarının hareketlerini daha iyi gözlemlemek ve NASA'nın robot Juno uzay aracının bu hareketleri anlamasına yardımcı olmak için Hubble Uzay Teleskobu, Jüpiter'e doğrultulmuş durumda. Mor ötesi ve kızılötesi ışığı içeren Jüpiter'in gözlemlenebilen renkleri, insanların görme aralığının da ötesinde. 2016'da burada görülen üç yakın kızılötesi ışık bandı, dijital olarak yeniden haritalandırılıp renkli bir görüntü elde edildi. Yansıyan güneş ışığı miktarından, farklı bulut yükseklikleri ve enlemlerinin parlaklıktan farklı olduğu için Jüpiter kızılötesi ışıkta farklı görünüyor. Yine de, gezegenin ekvatorunu çevreleyen açık renkteki alanlar ve koyu kemerler, altta solda Büyük Kırmızı Nokta ve Büyük Kırmızı Nokta'nın güneyindeki inci ipleri fırtınası sistemleri de dahil olmak üzere alışkın olduğumuz pek çok şekli Jüpiter üzerinde görebiliyoruz. Jüpiter'in manyetosferindeki yüklü parçacıklar tarafından enerji kazanan pus sayesinde kutuplar parlıyor. Juno, şimdi Jüpiter çevresinde planlanan 12 yörüngesinden 10'unu tamamladı ve bize sadece Jüpiter'in hava durumuyla ilgili değil, ayrıca Jüpiter'in kalın bulutlarının altında yatan şeyleri anlamamıza yardımcı olacak verileri kaydetmeye devam ediyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Fotoğraf: NASA, ESA, Hubble; Veriler: Michael Wong ve diğerleri; İşleme & Telif Hakkı: Judy Schmidt


18 Eylül sabahı Ay, üç gezegen ve parlak bir yıldız, tutulum düzleminde toplanarak, Macaristan'da bulunan Veszprem Kalesi'nde bu manzarayı oluşturdu. Bu alacakaranlık gökyüzünde, Merkür ve Mars doğu ufkuna yakın parıldarlarken, Güneş'in doğuşuyla kayboldular. Aslan takımyıldızının alfa yıldızı olan Regulus, gittikçe zayıflayan Ay'ın hemen yanında dururken, Venüs de resmin üst kısmında ışıl ışıl duruyor. Ay'ın, gezegenlerin ve parlak yıldızın oluşturduğu bu güzel rastlantı, Dünya çapında erken kalkan gözlemciler tarafından keyifle izlenebilir. Bununla beraber, 18 Eylül'de, 24 saat içerisinde Ay, Regulus ve diğer üç gezegenin önünden geçti veya onları gizledi. Başka bölgelerde de gözlemlenebilen bu olay, zamanlayabilme açısından ise oldukça zor olmasıyla beraber, neredeyse yalnızca gündüz gözüyle izlenebilen bir manzaraydı. Resmi tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Tamas Ladanyi


Beverly Lynds Karanlık Bulutsusu 183, bizlerden yalnızca 325 ışık yılı uzaklıkta, Samanyolu düzlemimizin hemen üzerinde asılı duruyor. Optik dalga boylarında görüntülendiğinde, arkasındaki yıldız ışığını engelleyen koyu ve tozlu moleküler bulutun kendisinde de yıldız yokmuş gibi duruyor. Ancak uzak kızılötesi dalgaboylarındaki incelemeler, moleküler bulutun bazı geniş bölgelerinde gerçekleşen kütleçekimsel çöküşlerinden kaynaklı, oluşumlarının erken dönemlerindeki yıldızların varlığına işaret eden yoğun kümeler olduğunu gösteriyor. En yakınımızdaki moleküler bulutlardan biri olan bulutsu, Yılanın Başı takımyıldızı civarında bulunuyor. Bu keskin kozmik bulut portresi, gökyüzünde yaklaşık yarım derece genişliğinde yer kaplıyor. Bu da, Lynds Koyu Bulutsusu 183'ün bulunduğu uzaklıkta 3 ışık yılına denk gelen bir genişlik demek oluyor.


Bu yıldız grubunu tespit etmeyi ilk kez ne zaman öğrendiniz? Dünya genelindeki çoğu insana aşina olmalarına rağmen, farklı kültürler bu yıldız desenini farklı folklor ve simgelerle ilişkilendirmektedirler. ABD'de Büyük Kepçe olarak bilinen yıldızlar, Uluslararası Astronomi Birliği tarafından 1922'de Büyük Ayı olarak isimlendirilen takımyıldızının parçasıdırlar. Bu yıldızların bilinen isimleri soldan sağa doğru şöyledir: Alkaid, Mizar/Alcor, Alioth, Megrez, Phecda, Merak, ve Dubhe. Tabii ki herhangi bir takımyıldızındaki yıldızların birbiriyle fiziksel olarak ilişkili olması pek olası değildir. Fakat şaşırtıcı olarak, Büyük Ayı'yı oluşturan yıldızlar, Büyük Kepçe'nin yıldızlarıyla aynı doğrultuda bulunmaktadır, fakat bu yıldızlar gökyüzünde daha büyük bir alan kaplamaktadır. Yıldızların ölçülmüş ortak hareketi, bütün yıldızların ortalama 75 ışık yılı uzaklıkta ve 30 ışık yılı boyunca uzandığı düşünülen yakındaki bir yıldız kümesine ait olduklarını öne sürmektedir. Daha doğru ifade etmek gerekirse bu yıldız kümesi, Büyük Ayı Hareketli Grubu olarak bilinmektedir. Gösterilen resim, son zamanlarda Kanada, Alberta'daki Piramit Dağı'nın üzerinde bulunan ikonik yıldızları içermektedir.


Kuzey Yarımküre için kışın, Güney Yarımküre için yazın ilk günü olan Aralık gündönümüne hoşgeldiniz! Mevsimlerin astronomik işaretçileri olan gündönümü ve ekinoks tarihleri, Dünya eliptik yörüngesinde yıllık hareketini yaparken, Güneş'in yerine dayanır. Bu gündönümünde Güneş bugün 16.28 'de -23.5 ile maksimum güney eğimine ulaşırken gök küresindeki yükselimi 18 saat oluyor. Bu, Güneş'i galaksimiz Samanyolu'nun merkezine yakın bir yönde olan Yay Takımyıldızı'na koyuyor. Eğer bugünün gündönümü Güneş'ini arka plandaki soluk yıldızlar ve nebulalara karşı görebilseydiniz -ki bunu yapmak özellikle gündüz vakti çok zor- gördüğünüz şey bu kompozit panorama gibi olurdu. Bunu yapmak için, karanlık Namibya gecelerinde alınan güzel galaksimizin fotoğrafları, panaromik görünümde birleştirildi. 21 Aralık 2015'te alınan Güneş'in anlık görüntüsü de Samanyolu'nun merkezine yakın, bugünün kış gün dönümü pozisyonuna parlak bir yıldız şeklinde dijital olarak eklendi. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız. Telif Hakkı:Stefan Seip


Gökadamızın merkezinde olmak nasıl olurdu, neler görürdünüz? 360 derecelik görüş alanı sunan ve her yeri görmenizi sağlayan bu videoda, bilimsel olarak belirlenmiş iki olasılık gösteriliyor. Bu benzeştirim, Avrupa Güney Gözlemevi'nin Şili'de bulunan 'Çok Büyük Teleskopu'ndan gelen kızılötesi ve NASA'nın Dünya'nın etrafında dönen Chandra X-ışınları Gözlemevi'nden gelen X-ışını bilgilerinin ışığında oluşturuldu. Videonun başında hızlıca gökadamızın merkezinde bulunan dev kara delik Sagittarius A-Yıldız'a doğru ilerliyorsunuz. Ardından, 500 senede geçen süreyi hızlandırılmış şekilde gösteren bu videoda, parlayan gaz tabakaları ve etrafınızda dönen pek çok ışık noktası görüyorsunuz. Bu ışık noktalarından pek çoğu Wolf-Rayet yıldızıdır ve görünebilen sıcak rüzgarları etraflarındaki bulutsulara doğru ilerler. Yaklaşan bulutlar gittikçe uzarken, yaklaşan nesneler de düşmeye başlıyor. Videonun sonlarına doğru benzeştirim tekrar ederken, Saggitarius A-Yıldız'ı saran bu canlı bölgeden çıkan sıcak gazın, yaklaşan nesneleri geri itiyor. Telif Hakkı: NASA, CXC, Pontifical Catholic Univ. of Chile, C. Russell et al


Bugün Eylül gündönümü. Güneye doğru ilerleyen Güneş, gök eşleğini evrensel zamanda saat 20.02'de geçecek. Elbette ki Dünya'nın dört bir tarafında gündönümünde gece ve gündüz eşit zaman aralıklarında olur. Fakat 21 Ağustos'ta Güneş'in aldığı yol sebebiyle gökyüzü fazladan gece vaktine kavuştu. Delikli bir teneke kutuya bağlanmış kamera ve ışığa duyarlı kağıtla yapılmış bu yaratıcı Güneş çizelgesi, o gün Güneş'in aldığı yolu takip ediyor. Bütün gün poz alınarak çekilmiş bu fotoğrafta, Güneş'in takip ettiği yol kuzeye doğru yükselirken, altında da yerel bir manzaranın engin görüntüsü dizilmiş. ABD'nin Idaho eyaletindeki Lowman bölgesindeki gökyüzünde bulunan yoldaki açıklık, kısmi ve tam Güneş tutulmasının sürelerini temsil ediyor. Burada, tam tutulma 2 dakika kadar sürdü. Güneş'in yolundaki bu geniş açıklığın bir diğer sebebi de daha uzun süresi olan kısmi tutulma sırasındaki günışığının azalmasıdır. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Chuck Bueter


3C 75 aktif galaksisinin merkezindeki bu şamata da neyin nesi? Bu kompozit x-ışını / radyo görüntünün merkezinde iki parlak kaynak, ortak yörüngedeki süper kütleli iki kara delikten oluşuyor ve dev radyo kaynağı 3C 75'e güç veriyor. Multimilyon derecelik x-ışını salınımı yapan gaz ve göreli parçacıklar saçan fıskiyeler ile çevrelenmiş iki süper kütleli kara delik birbirlerinden 25000 ışık yılı kadar uzaktalar. Bu iki karadelik Abell 400 galaksi kataloğundaki iki birleşen galaksinin merkezinde ve 300 milyon ışık yılı kadar uzaktalar. Astronomlar bu süper kütleli kara deliklerin ikili bir sistemde kütleçekim ile birbirlerine bağlandıklarının sonucuna varmışlar. Çünkü bu iki kara deliğin saniyede 1200 kilometre hızla sıcak küme içinden ilerlerken fıskiyelerin ortak hareketi ile düzenli olarak geriye doğru süpürülmüşçesine görünmeleri bu sonucu kısmen de olsa destekliyor. Uzak evrende bu gibi muhteşem kozmik birleşmelerin kalabalık galaksi kümelerinde sıradan bir olay olduğu düşünülüyor. Son aşamalarında, birleşmelerin yoğun kütleçekimsel dalgaların kaynakları olması bekleniyor.


Daha önce hiç böyle bir şey görülmedi! Eşi benzeri görülmemiş uzay taşı 'Oumuamua, Güneş Sistemimizin dışından tespit edilen ilk asteroit olduğu için fazlasıyla ilgi çekici bununla birlikte, modern bilgisayardan gökyüzü izleme özelliği ile, daha çok asteroitin onu takip etmesinin olası olduğunu söyleyebiliriz. Dolayısıyla insanlık, bu olağandışı yıldızlararası ziyaretçimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olması için sahip olduğu neredeyse her çeşitteki teleskopu 'Oumuamua'ya doğrultmuştur. Gördüğümüz resim, bir sanatçının Oumuamua'nın nasıl görüneceğine dair canlandırmasıdır. Bununla birlikte, Oumuamua, bilimkurgu yazarı Arthur C. Clarke tarafından yaratılmış ünlü bir kurgusal yıldızlararası uzay gemisi olan Rama ile beklenmedik benzerliklere sahip olduğu için de ilginçtir. Rama gibi, 'Oumuamua da alışılagelmemiş bir şekilde uzun ve parçalanmaması adına güçlü malzemelerden meydana gelmişti. Ayrıca Güneş Sistemimizi sadece ziyarete gelmişti, giderken de hiçbir nesnenin yerçekimi etkisi altına girmemiş bir objeye göre, Güneş'e olağandışı yakın bir şekilde geçti. Ziyarete gelen bir uzay gemisinden farklı olarak, 'Oumuamua'nın yörüngesi, hızı, rengi ve hatta tespit edilme olasılığı bile, milyonlarca yıl önce sıradan bir yıldızın çevresinde doğal olarak oluşan ve sıradan bir gezegenin yerçekimine maruz kalarak oradan uzaklaştıktan sonra galaksimizi yalnız başına gezmeye başlayan bir nesne olduğunu ele veriyor. 'Oumuamua'nın nereden geldiği bilgisiyle bile, bir gün Oumuamua'yı ya da Güneş Sistemi'mize izinsiz giriş yapan başka bir nesneyi kendi yıldızlararası Rama'mıza çevirmek için bir teknolojiye sahip olacağımız umuduyla yaşamamız muhtemel. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: European Southern Observatory, M. Kornmesser


Meteorlar, Çin'in kuzeyindeki Heilongjiang Bölgesi'nin üstündeki karanlık göklerden, harika bir kış manzarasının üzerine yağmur gibi yağıyorlar bu karede. Buradaki 48 meteor, geçtiğimiz haftanın yıllık Geminid meteor yağmurlarının ufak bir parçası. Bütün görüntüler -28 derecelik havaya rağmen bu gökyüzü harikasının zirve yaptığı saatlerde kamera pozlamalarıyla kaydedilmiştir. İkizler zodyak takımyıldızının en parlak iki yıldızının yakınlarında, ufkun yukarılarında bulunan yağmurunun saçılma noktasından dağılmaktadırlar. Çok aktif olan yağmur, bu yıl Geminidlerin zirvesi Aralık 16'dan yani asteroid 3200 Phaethon'un Dünyaya en yakın noktasında ulaşmasından hemen önce Aralık 13-14 gecesi geldi. 3200 Phaethon, bu Geminid meteor yağmurunun olası ana bedenidir.


Neden bazı sarmal gökadaların merkezlerinin etrafında halka olur? Sarmal gökada NGC 1398 merkezinin etrafında yalnızca inci gibi yıldızlar, gaz ve toz halkası yoktur. Merkezi boydan boya saran yıldızlardan ve gazlardan oluşan çizgilere ve daha uzağında kurdele gibi görünen sarmal kollara sahiptir. Yukarıdaki kare, Şili'de bulunan Paranal Gözlemevi'ndeki ESO'nun Çok Büyük Teleskobu ile çekilmiş ve bu büyük sarmalı etkileyici ayrıntılarla gösteriyor. NGC 1398, yaklaşık 65 milyon ışık yılı uzaklıktadır; yani, bugün gördüğümüz ışık, dinazorlar yeryüzünden silindiğinde bu gökadayı terk etmiştir. Bu güzel görselin merkezindeki gökada, Ocak takımyıldızına küçük bir teleskopla bakıldığında görülebilir. Merkezin yakınındaki halka muhtemelen başka bir gökadayla kütle çekimsel bir karşılaşma, ya da gökadanın kütle çekimsel asimetrisinin neden olduğu yıldız oluşumunun genişleyen bir yoğunluk dalgasıdır. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: European Southern Observatory


Gökyüzündeki güzel bir yıldız alanının içinde bulunan birkaç kuyruklu yıldızı gösteren bu fotoğraf, 13 Eylül sabahında çekilmiş. Süpernova aramak için görevlendirilmiş bir robot tarafından Temmuz ayında bulunan C/2017 O1 ASASSN kuyruklu yıldızı görselin sol alt köşesinde görülebilir. Püskülüne yeşil rengi veren şey ise günışığından gelen iki atomlu karbon molekülü içinde bulunan floresandandır. Güneş'e en yakın konuma gelen bu kuyruklu yıldız, bu konumdayken Dünya'ya 7.2 ışık dakikası uzaklıktaydı. Çerçevenin sağ üst köşesinde ise Dünya'ya 14 ışık dakikası uzaklıkta olan, uzun kuyruklu C/2015 ER61 PanSTARRS kuyruklu yıldızı bulunuyor. Çok ışık yılı uzakta bulunan yıldızlı arkaplan, Samanyolu'nun soluk gözüken tozlu bulutsusunu da kapsıyor. Pek çok kişi tarafından bilinen Ülker yıldız kümesi ise çerçevenin sağ üstünde görülebiliyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Jose J. Chambo


Alnitak, Alnilam ve Mintaka bu kozmik manzaranın köşegeni boyunca, doğudan batıya doğru sıralanmış mavimsi parlak yıldızlardır. Aynı zamanda Avcı'nın Kemeri olarak da bilinen bu üç mavi dev yıldız Güneş'ten daha sıcaktır ve çok daha büyüktür. Avcı'nın iyice araştırılmış yıldızlararası bulutlarından doğup 800 ila 1500 ışık yılı uzaklığında bir alana yayılmışlardır. Aslında, bu bölgedeki sürüklenen gaz ve toz bulutları, sağ altta bulunan Alnitak'ın yakınındaki Alev Bulutsusu ve Atbaşı Bulutsusu da dahil olmak üzere ilginç bir şekilde tanıdık biçimlerden oluşuyor. Ünlü Avcı Bulutsusu'nun kendisi de bu renkli yıldız manzarasının sağ kenarında. İki panelden oluşan bu teleskopik mozaik fotoğraf karesi, gökyüzünde 4 derecelik bir alan kaplıyor.


Yörüngesinin ölçümlerine bakıldığında, 3200 Phaeton, yıllık Geminid meteor yağmurunun ana göktaşı kaynağı olarak görünüyor. Çoğu meteor yağmurunun kaynağı kuyruklu yıldızlar olsa da, 1.4 yıllık bir yörüngeye sahip olan 3200 Phaeton, Dünya yakınlarındaki bilindik ve yakından takip edilen küçük gezegenlerden. Güneş'ten kavrulmuş bu kayalık gök cisminin Güneş'e en yakın olduğu nokta, Güneş Sistemi'nin en iç gezegeni Merkür'ün yörüngesinin içinde kalıyor. Bu teleskopik görüntüde, küçük gezegenin hızlı hareketinin, Perseus takımyıldızının soluk yıldızlarından oluşan arkaplanda, iki dakikalık pozlama sırasında oluşturduğu iz görülmekte. Meteor çocuklarının paralel izleri, manzara boyunca çok daha hızlı bir biçimde geçip gitmiş. Bu aile portresi, Geminid meteor yağmurunun en aktif olduğu 13 Aralık'ta çekilmiş. Bu, 3200 Phaeton'un 16 Aralık'ta, Dünya'ya en yakın geçişinden hemen önceydi. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Bizim Samanyolu Gökadası'ndaki bakış açımızdan, NGC 6946 tam karşımızda kalıyor. Bu büyük ve güzel spiral gökada, uzaklardaki Kral Takımyıldızı'nın yıldızlar ve tozdan oluşma perdesinin arkasında. Merkezinden dışarıya doğru gidildiğinde, gökadanın renkleri; yaşlı yıldızların sarısından, yıldız kümelerindeki genç yıldızların mavisine, gevşekçe uzanan parça parça spiralli kollardaki yıldız oluşum bölgelerinin kırmızısına doğru değişiyor. NGC 6946, hem bol miktarda kızılötesi ışık saçıyor, hem de gaz ve toz içeriği olarak oldukça zengin bu da sıkı bir yıldız doğumu ve ölümü oranına işaret ediyor. Aslında, 20. Yüzyılın başlarından beri, NGC 6946'da en azından dokuz üstnova keşfedilmiş, ki bunlar büyük kütleli yıldızların ölümleri olan patlamalar. 40000 ışık yılı ötedeki NGC 6946, Havai Fişek Gökadası olarak da biliniyor. Gökadanın bu nefes kesen portresi, Mauna Kea'daki 8.2 metrelik Subaru Teleskopu'ndan gelen görsel verileri de içeren, karma verilerden oluşturulmuş bir görüntü. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Gökyüzündeki o ışık ne olabilir? Belki de insanlığın alışılmış sorularından birisi ve cevap birkaç kısa gözlem ile verilebilir. Örneğin, ışık hareket ediyor mu ya da yanıp sönüyor mu? Eğer evetse ve şehirlere yakın bir yerde yaşıyorsanız, cevap sıklıkla bir uçak olacaktır; çünkü uçakların sayısı çok fazladır ve çok az uydunun ve yıldızın ışığı, yapay şehir ışıklarının parlaklığını bastırarak gökte görülebilir durumdadır. Eğer aynı soruya verilen cevap hayır ise ve şehirden uzakta yaşıyorsanız, yukarıdaki o ışık Venüs ya da Mars olabilir. Venüs genelde hemen şafak sökmeden önce ya da akşam karanlığı çöktükten hemen sonra ufukta ortaya çıkar. Bazen ufuk kenarında alçak görünen uzaktaki bir uçağın hareketini bile parlak bir gezegenin ışığından ayırt etmek zor olabilir, fakat bu durum bile uçağın birkaç dakika boyunca yapacağı hareketlerle çözülebilir. Tüm bu gözlemlerden sonra hala emin değil misiniz? Öne çıkan bu çizelge, bazen mizahi ama çoğu zaman doğru bir değerlendirme veriyor. Kendilerini gökyüzünü gözlemeye adamış gökyüzü hayranları, büyük ihtimalle kibar düzeltmeler not edeceklerdir ki bu düzeltmeleri sağlamak için de teşvik edilmektedirler.


Aralık 1972 de Apollo 17 astronotu Ronald Evans, Ay'ın yörüngesinde dolanırken takım arkadaşları Eugene Cernan ve Harrison Schmitt, bu sırada, Ay'daki Taurus-Littrow vadisinde 72 saat geçirdiler. Bu keskin görüntü vadi zemininde dolaşırlarken Cernan tarafından çekildi. Görselin sol tarafında uydu arazi aracının yanındaki Schmitt'i görebilirsiniz, Bodur Krater'in hemen kenarında, jeolog Schmitt'in turuncu ay toprağını keşfettiğini noktanın yanındalar. Apollo 17 ekibi, toplamda 110 kg kaya ve toprak örneğiyle bu noktayı, Ay'da inilen noktalar içinde, en çok örnek toplanmış yer yaptı. Kırk beş yıl sonra, bugün bile, Cernan ve Shmitt Ay'da yürüyen son iki insan olma sıfatını taşıyorlar.


Gökyüzünde neler oldu ? Cuma günü, SpaceX roket kalkışından gelen fotojenik fırlatma dumanı, Güney Kaliforniya ve Arizona'nın üstünde oldukça muhteşem bir görüntü oluşturdu. Gökyüzündeki dev uzay balığı görüntüsü gibi zamanlara bakıldığında, Lompoc, Kaliforniya'nın yakınındaki Vandenberg Hava Kuvvetleri Üssü'nde gerçekleşen etkileyici roket fırlatımı çok parlaktı; çünkü Güneş'in batışı ile arkadan aydınlatılmıştı. Sadece bir saniye süren başlatma penceresinde kaldırılan Falcon 9 roketi, gelişmekte olan bir küresel iletişim ağının bir parçası olan ve düşük Dünya yörüngesinde bulunan on İridium İLERİ uydusuna başarılı bir şekilde ulaştı. İlk etaptaki duman sağda görünürken, roketin süzüldüğü sonraki aşama sola doğru dumanın en üst noktasında görünmektedir. Fırlatışın birkaç iyi videosu çekildi. Görseldeki fotoğraf, Kaliforniya'nın Orange County ilçesinden 2.5 saniye süren pozlama ile yakalandı. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Craig Bobchin


İki galaksinin çarpışması evrende şans eseri, şaşırtıcı bir biçimde bilindik bir şekil oluşturdu: Araba Tekeri Galaksisi! Araba Tekeri Galaksisi, Heykeltıraş Takımyıldızı'nın içinde, yaklaşık 500 milyon ışık yılı uzaklıkta bir grup galaksinin bir parçasıdır. Fotoğrafta sağ tarafta, grupta bulunan daha küçük iki gökada görülüyor. Araba Tekeri Galaksisi yeni oluşan, son derece parlak ve devasa büyüklükte yıldızlardan oluşan bir yapıdır ve çapı 150,000 ışık yılı olan bir halkaya benzer. Galaksiler çarpıştıklarında birbirlerinin içinden geçerler, yıldızları nadiren temas eder. Yine de, galaksilerin çekim alanları çarpışma sayesinde ciddi biçimde deformasyona uğradı. Aslında, bu halka benzeri şekil, büyük bir galaksinin içinden geçen daha küçük bir galaksinin neden olduğu yerçekimi bozulmasının sonucudur, yıldızlar arasındaki gaz ve tozu sıkıştırıp bir yıldız oluşumu dalgası yaratarak, aynı bir havuzun yüzeyindeki dalgalanmalar gibi, dalganın çarpma noktasından dışarıya çıkmasıyla oluşmuştur. Bu durumda, Samanyolu'nun aksine, büyük galaksinin orjinal şekli bir sarmal gibi olabilir, ve bu çarpışma ile tekerlek biçimine dönüşmüştür. Peki ama... Küçük davetsiz misafir galaksiye ne oldu? Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


AE Aurigae neden yanan yıldız olarak adlandırılıyor? Bunun bir sebebi, onu çevreleyen nebula IC 405'in, içteki yıldız AE Aurigae de dahil hiçbir şeyin yanmamasına rağmen bölgenin duman barındırıyor gibi görünmesinden dolayı Alevli Yıldız Nebulası olarak adlandırılmasıdır. Genellikle oksijenin hızlı moleküler kazanımı olarak tanımlanan ateş, yalnızca yeterli miktarda oksijen olduğunda gerçekleşir ve böyle yüksek enerjili, düşük oksijenli ortamlarda hiçbir önemi yoktur. Duman gibi görünen malzeme çoğunlukla yıldızlar arası hidrojendir, ancak karbon açısından zengin toz zerreciklerinin duman gibi koyu ipliklerini içerir. Parlak yıldız AE Aurigae, bulutsuların merkezine yakın görünür ve çok sıcaktır, mavidir, yaydığı ışık o kadar enerjiktir ki elektronları, çevreleyen gazdaki atomlardan uzak tutmaktadır.Bir atom bir elektronu yeniden ele geçirdiğinde, ışık çevredeki salınım bulutsusunu oluşturarak yayılır. Alevli Yıldız Nebulası 1,500 ışık yılı uzaklığındadır, 5 ışık yılı genişliğindedir ve Arabacı takımyıldızına doğru doğrultulan küçük bir teleskopla görülebilir. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Martin Pugh


Bu kadar dengesiz bir yıldıza çok ender rastlanır. Toz bulutlarının arasında çekilen ve resmin sağı ve yukarı merkezinde bulunan devasa G79.29+0.46, şu ana kadar gökadamızda yüzden az sayıda keşfedilen mavi ışık değişeni yıldızlardan bir tanesi. Mavi ışık değişenleri, kütle atımı yaparak yüz yıl içerisinde Jüpiter kadar bir kütle kaybı yaşayabilirler. Parlak ve mavi olan bu yıldız, tozlarla kaplı olması sebebiyle görünebilir ışığını fazla uzklara yayamaz. Ölmekte olan ve yeşil renkte görünen bu yıldız kırmızı bir katmanla kaplıdır. Yıldızın renk haritası olan bu kızılötesi resim, NASA'nın Wide-Field Infrared Survey Explorer ve Spitzer bir diğer adıyla Kızılötesi Uzay Teleskobu tarafından çekilmiş resimlerin bleşimiyle elde edilmiş. G79.29+0.46, gökadamızda bulunan Cygnus X adlı yıldız oluşum bölgesinde bulunmaktadır. Bu yıldızın neden bu kadar dengesiz olduğu, ne kadar bir süre mavi ışık değişeni evresinde kalacağı ve ne zaman patlayıp süpernovaya dönüşeceği henüz bilinmiyor. Resmi tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: NASA, Spitzer Space Telescope, WISE; İşleme & Lisans : Judy Schmidt


Ufkun bir tarafından ötekine uzanan bu uzunlamasına çekilmiş panoramik görüntüye bir baktığınızda, gözleriniz Pic du Midi Gözlemevi'nin üzerindeki akşam semalarının başucu noktasını da tarayıp geçecektir. Bulutların üzerine bir yolculuk yapabilmek için, 31 Ekim gecesinin sonlarına doğru çekilen 19 tekli poz; iki ufuk düz olacak şekilde merkatör projeksiyonu yöntemiyle birleştirilmiş. Fotoğrafın tepesi, ters duran 1 metrelik teleskobun kubbesine doğru, doğuya bakıyor. Samanyolu düzlemini takip etmek oldukça kolay-kubbeden çıkarak, öteki uçtaki ufka uzanıyor gibi duruyor. Hemen sağında ise, Güneş Sistemi'nin tutulma düzlemi boyunca, burçlar ışığının dağınık parıltısı gökyüzü boyunca görünüyor. Burçlar ışığı ve yıldız kümeleri, kozmik toz bulutları ve soluk bulutsularıyla Samanyolu, başucu noktası yakınlarında birbirini keserek, batıdaki bir ışıltıya doğru ilerliyorlar. En sonunda, alt tarafta, batı ufku yakınlarında, Pic du Midi'nin kubbeleri ve uzun irtibat anteninin ötesinde gözden kayboluyorlar.


Çok parlak bir şey kuzey buzullarını aydınlattı, peki neydi bu 'şey'? Fotoğrafın sahibinin ilk akla gelen fikri Kuzey Kutbu'nda oluşan auroranın bir dizi fotoğrafını çekip bunlardan hızlandırılmış bir video hazırlamaktı. Fakat gece bir anda aydınlığa boğulduğunda, astrofotoğrafçı Yang Sutie çok daha ihtişamlı bir şeyle karşı karşıya kaldığını anladı. Gökyüzünde Büyükayı'nın önünden ilerleyen şey bir İkizler göktaşıydı, ve parlaklığı ona bir ateş topu görünümü veriyordu. Göktaşı ilerlerken parlaklığı da arttı. Şans astrofotoğafçının yüzüne gülmüştü, kamerası tüm olan biteni kaydetmişti. Fotoğraf Geminid Göktaşı Yağmuru'nun en yoğun olduğu geceden bir gün sonra, Kuzey Kutup Dairesi'nin hemen kuzeyindeki, Rusya'nın Murmansk şehrinde olan Lovozero Gölü'nde çekildi. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız. Telif Hakkı: Yang Sutie


Bakın, Jüpiter geliyor! NASA'nın uzay aracı Juno, elli üçüncü gününde hala daha uzatılmış yörüngesinde, Güneş Sistemi'mizin en büyük gezegeninin etrafında dönüyor. Bu video, 2016 yılında görevine başlamasından itibaren Juno'nun yörüngesi içinde on birinci defa Jüpiter'in en yakın konumda olduğu zamana ait. Bu hızlandırılmış, renklendirilmiş video, geçen dört saati ve çekilmiş 36 JunoCam görüntüsü arasındaki değişiklikleri kapsıyor. Video, Juno kuzeyden yaklaşırken Jüpiter'in doğuşuyla başlıyor. Juno, Jüpiter'in bulutlarına 3,500 kilometreye kadar yaklaştığında, büyük gezegenin büyülü detaylarını yakalayabildi. Juno, gezegenin etrafında dönen aydınlık bölgelerden ve karanlık bölgelerden ve Dünya'dakilerden çok daha büyük olan, kendi etraflarında dönen pek çok fırtınanın üstünden geçiyor. Perijovdan sonra, Jüpiter uzaklara doğru geri çekilmeye başlıyor; bu sırada gezegenin güneyinde bulunan sıradışı bulutları görebiliyorsunuz. İstenilen bilimsel verilerin alınması için, Juno'nun Jüpiter'in çok yakınından geçmesi gerekiyor; bu da onun aşırı ışımaya mağruz kalmasıyla aletlerinin ileride bozulmasına neden olabilir. Kısmen bu sebeple, şimdilik Juno'nun görevinin 2018 yılının ortalarında, perijovdan on dördüncü geçişinde, uzay aracının Jüpiter'in hava yuvarına dalıp erimesiyle bitmesi planlandı. Telif Hakkı: NASA, Juno, SwRI, MSSS, Gerald Eichstadt; Müzik: Moonlight Sonata


Cassini Satürn'e nasıl veda etmeli? Cassini uzay aracı, Satürn'ün güneş alan tarafına dalmadan üç gün önce, karanlık tarafına doğru yönelip gezegenin pek çok fotoğrafını çekti. Çektiği resimlerden 36 tanesi, alanında uzman ve zeyrek, bağımsız bir bilim insanı tarafından birleştirilerek, Cassini'nin son 13 yıldır etrafında dolaştığı gezegenin halkalarının tamamı tek bir çerçevede toplandı. Çerçevenin hemen üzerinde duran Güneş, Satürn'ün devasa halkalarına gölge düşürmesine sebep olmuş. Gölgesinin Güneş'e bakan tarafta olmaması sebebiyle Dünya'dan gözlemlenemeyen bu manzara, Dünya'dan gönderilecek bir uzay aracı halkalı deve ulaşıncaya kadar bir daha gözlemlenemeyecek. 15 Eylül'de gerçekleşen ve Cassini'nin görevini bitiren dalıştan elde edilen görüntüler ve bilgiler incelenmeye devam ediyor. Resmi tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: NASA, JPL-Caltech, Space Science Institute, Mindaugas Macijauskas


Yıldızlar ve parlayan naif gazların kozmik denizinde ve bu geniş alanın merkezinin solunda yer alan, başıboş şekilde yüzmekte olan görüntü NGC 7635 yani Kabarcık Bulutsusu olarak kataloglandı. Sadece 10 ışık yılı genişliğindeki minik Kabarcık Bulutsusu devasa bir yıldızın rüzgarları ile ortaya çıktı. Bu bulutsu yaklaşık 11 ışık yılı uzaklıkta bulunan, Şefe ve Kraliçe takımyıldızlarının arasındaki sınırı aşan yıldızlar arası gaz ve toz bulutlarının geniş karmaşası içinde bulunmaktadır. M52 , bu nefes kesici manzarada bulunan ve 5 bin ışık yılı uzaklıkta olan açık bir yıldız kümesidir. Kabarcık Bulutsusu'nun üst ve sağ tarafı, Sh2-157 olarak tanımlanan, aynı zamanda Pençe Bulutsusu olarak da bilinen salınım bölgesidir. 47 saat kadar dar ve geniş bantlara maruz kalarak oluşan bu görüntü yaklaşık 3 derece kadar yayılır. Bu da Kabarcık Bulutsusu'nun tahmin edilen mesafesine yani 500 ışık yılı genişliğine tekabül etmektedir.


Galaksiler yalnızca görünen yönleriyle değil, görünmeyen yönleriyle de bizi büyülüyor. Very Large Telescope tarafından detaylı görüntüsü yakalanan büyük sarmal galaksi NGC 1232 buna güzel bir örnek. Görüntüye merkezin etrafında dönen sarmal kolların kütleçekimsel girdabına kapılan milyonlarca parlak yıldız ve kozmik toz hakim. Parlak mavi yıldızlar barındıran açık yıldız kümeleri, yoğun yıldızlararası tozdan oluşan karanlık yollar ile birbirinden ayrılan bu sarmal kollara serpiştirilmiş. Çok büyük miktardaki toplam kütleleriyle galaksinin iç kısımlarındaki devinimleri yöneten milyarlarca sönük normal yıldız ve büyük yıldızlararası gaz kütleleri ise daha zor görülmelerine rağmen saptanabiliyor. Önde gelen kuramlar, bilmediğimiz biçimlerde bulunan çok daha fazla miktarda görünmez maddenin varlığına işaret ediyor. Her yere yayılmış bu karanlık maddenin kabulü, galaksilerin dış kısımlarındaki görünür maddelerin hareketlerini açıklamak için de kullanılıyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Görsel & Telif Hakkı: FORS, 8.2-meter VLT Antu, ESO


Gökyüzündeki bu iki şerit de ne? Sağdaki daha sık görülen şerit, galaksimiz olan Samanyolu'nun merkezi şeridi. Güneşimiz bu spiral galaksinin diskinin yörüngesinde dönüyor. Böylece, bu disk içeriden gökyüzü ile kıyaslanabilir bir parlaklık şeridi olarak görünüyor. Ayrıca, eğer şehir ışıklarının dışında ise, Samanyolu Şeridi yılın her zamanı görülebiliyor. Daha seyrek görülen şerit ise zodyaksal ışık; güneş sistemimizdeki tozlardan yansıyan güneş ışığı. Zodyaksal ışığın en parlak hali güneşin yakınında olduğu zaman görülür. Bu sebepten dolayı görülmesi için en iyi zaman güneşin doğmasından önce veya güneşin batmasından sonradır. Bazen kuzeyde öğlen vakitlerinde, özellikle mart nisan sırasında da, bu zodyaksal ışık kurdelesi, güneşin batmasından sonra gayet belirgin görülebiliyor. Son zamanlarda belirlenene göre, bu zodyaksal tozların çoğunun oluşum sebebi Jüpiter'in yanından geçen kuyruklu yıldızlar. Yılın sadece belirli zamanlarında buradaki gibi iki şerit yan yana görülebiliyor. Burada iki şerit adeta Liver nehri'nin kıyısının gökyüzüne devamı gibi görünüyor. Buradaki üst üste olan pozların panoraması, üç hafta önce Kuzey Jutland, Danimarka'da kaydedildi. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Ruslan Merzlyakov


Ne yağmur ne kar ne de gecenin karanlığı uzay bazlı bir uzay aracının Güneş'i gözlemlemesini engelleyebilir. Hatta, güneşe doğru olmak üzere Dünya'dan 1.5 kilometre uzaklığında olan NASA'nın Güneş ve Heliosferik Gözlemevi uzay aracı, her zaman Güneş'in dış katmanlarını, bir diğer ismiyle tacını, gözlemleyebilmektedir. Fakat, Dünya'da duran gözlemcilerin Güneş'in tacının zarif ışık hüzmelerini ve yapısını görebilmesi için, tam Güneş tutulması olması gerekir. Ay'ın Güneş'in yüzeyinin aşırı parlak kısmını örtmesi sayesinde, gözlemciler Güneş tacının faaliyetlerini ayrıntılı bir biçimde gözlemleyebilirler. Değişik fotoğrafların bileşimi olan bu resmin dış katmanında, SOHO'nun geçen ay yaşanan Güneş tutulması sırasında kesintisiz bir biçimde Güneş tacını izlemesiyle oluşan, turuncu tonlar bulunuyor. Orta katmandaki Güneş tacı ise Oregon eyaletinin başkenti Salem'de bulunan Williams Üniversitesi Tutulma Keşif Heyeti tarafından kaydedildi. Aynı anda, resmin iç katmanı NASA'nın Güneş Dinamikleri Rasathanesi tarafından çekildi; tutulmadan etkilenmeden Güneş'in aşırı parlak morötesi ışığını gözlemleyen uzay aracının elde ettiği resimler, resimde altın renginde gösterilmiştir. Resmi tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: İç Katman: Solar Dynamics Observatory, LMSAL and NASA's GSFC; Orta Katman: Jay Pasachoff, Ron Dantowitz, and the Williams College Solar Eclipse Expedition/NSF/National Geographic; Dış Katman: LASCO from NRL on SOHO from ESA


Ne kadar bir hayalet olursa olsun, Mirach'ın Hayaleti o kadar da korkutucu değil. Astronomlar tarafından iyi bilinen Mirach'ın Hayaleti, aslında parlak yıldız Mirach'ın görüş mesafesi yakınlarında görülebilen kendi halinde soluk bir galaksi. Bu yıldız alanının merkezindeki Mirach, Beta Andromeda olarak da adlandırılmaktadır. 200 ışık yılı uzaklıktaki Mirach, bizim ebeveyn yıldızımız Güneş'ten çok daha büyük, daha soğuk ve doğal olarak da daha parlak olan bir kırmızı devdir. Çoğu teleskopik görsellerde parlaklığı ve kırınım uçları Mirach'ın yakınında yatan şeyleri saklama ve solgun galaksiyi zaten çok yoğun olan yıldız ışığında hayaletimsi bir iç yansıma olarak gösterme eğilimindedir. Yine de, yukarıdaki keskin fotoğrafta Mirach'ın solunda görülen Mirach'ın Hayaleti, galaksi NGC 404 olarak kataloglanmıştır ve 10 milyon ışık yılı uzaklıkta olduğu tahmin edilmektedir.


Kasırgalar daha sonra nereye kaybolur, hiç düşündünüz mü? Tehlikeli kasırgaları daha iyi anlamak için, NASA birkaç uydudan aldığı bilgileri bir süper bilgisayar simülasyonuna aktardı. Videoda, 2017 Ağustos'tan Ekim'e kadar, duman , tuzlu su ve toz bulutlarının Dünya'nın kuzeyinin batı yarımküresinden takip ettiği gösterilmiş. Bu aerosoller gözle görünemeyen rüzgarları takip etmemizi sağlar. Bu büyüleyici akışların ortasında, videoda sağda, kasırgaların Atlantik Okyanusu'nun etrafında döndüğü görülebilmektedir. Bu kasırgalardan bazıları Atlantik'in kuzeyinde dağılmadan önce, Kuzey Amerika'daki adalarda ve kıyı bölgelerinde büyük yıkımlara sebep olmaktadır. Bu senenin genel hava durumunu incelemek, önümüzdeki seneye kadar yakın bir süre içinde kasırgaların gelişini öngörme ihtimalimizi güçlendirebilir. Telif Hakkı: M. R. Radcliff et al., NASA GSFC , SVS; Müzik: C. Telford & R. A. Ravarro Elapsing Time


Gökyüzündeki en tanınabilir nebulalardan biri olan Orion içindeki Atbaşı Nebulası; büyük, karanlık bir moleküler bulutun parçasıdır. Barnard 33 olarak da bilinen bu alışılmadık şekil, ilk defa 1800'lerin sonunda bir fotoğrafik plaka üzerinde keşfedildi. Kırmızı parıltı çoğunlukla nebulanın arkasında, yakınındaki parlak yıldız Sigma Orionis tarafından iyonize edilmiş hidrojen gazından kaynaklanıyor. Atbaşı Nebulası boynunun alt parçası sol tarafa doğru bir gölge yapsa da, nebuladaki bu karanlığın sebebi çoğunlukla kalın tozlar. Nebuladan ayrılan gazlar, güçlü bir manyetik alanla huni şeklinde akıyor. Atbaşı Nebulası'nın tabanındaki parlak noktalar ise yalnızca oluşma sürecinde olan genç yıldızlar. Atbaşı Nebulası'ndan ışığın bize ulaşması yaklaşık 1500 yıl alıyor. Bu görüntü de Hawaii'de, 3.6 metre genişliğindeki Kanada-Fransa-Hawaii teleskobuyla çekildi. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: CFHT, Coelum, MegaCam, J.-C. Cuillandre & G. A. Anselmi


Eğer dolunay birden kararsaydı ne görürdünüz? 2011'deki tam ay tutulması sırasında verilen cevap, Tacikistan'dan dramatik bir zaman geçişi videosunda kaydedildi. Tam bir ay tutulması esnasında Dünya, Ay ve Güneş'in arasında hareket ederek Ay'ın önemli biçimde kararmasına neden olur. Ama Ay hiçbir zaman tamamen kararmaz çünkü Dünya'nın atmosferi ışığın bir kısmını kırar. Video başladığında manzara gündüz ve güneşli gibi görünebilir ama aslında gecedir ve etraf dolunayın parlaklığı ile aydınlanmıştır. Ay tutulup gölgelenirken rüzgar diner ve arkaplandaki yıldızlar göle yansımış şekilde görülebilir. En muhteşemi de, gölgeli ayı çevreleyen gökyüzü birdenbire yıldızlarla dolu ve Samanyolu Galaksisi'nin meşgul düzlemi ile vurgulanmış şekilde görünür. Sekans, daha yakın bir görüşle tekrar edecek ve son resim Kartal, Omega, Deniz Kulağı ve Üç Boğumlu bulutsularının etrafındaki gölgeli Ay'ın yerleşimini gösterecektir. Tutulma başladıktan yaklaşık iki saat sonra, Ay Dünya'nın gölgesinden çıkar ve göz kamaştırıcı ışığı yine göklere hakim olur. Bu çarşamba başka bir tam ay tutulması gözlenecek ama bu seferki nadir görülen Süper Mavi Kanlı Ay esnasında görülecek.


O küçük nokta nereden geldi? Amatör gökbilimci Victor Buso, 2016'da teleskobunda yeni bir kamerayı test ederken küçük bir ışığın oluştuğunu fark etti. Bu alışılmadık gözlemi rapor ettikten sonra, daha önce hiç fotoğraflanmamış olan bu noktanın, yakın zamanda görünür hale gelmiş bir süpernovadan geldiği belirlendi. Fotoğrafta Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen sarmal gökadanın (NGC 613) daha detaylı görüntüsünün altında, yaklaşık bir saat arayla fotoğraflanan keşif gösterilmektedir. Sonraki gözlemler, SN 2016gkg'nin muhtemelen süper dev bir yıldızın patlaması olduğunu, ve Buso'nun devam etmekte olan patlama dalgasının yıldız çekirdeğinden yıldız yüzeyine çıktığı aşamayı fotoğrafladığını gösteriyor. Gökbilimciler, böyle çarpıcı bir olayı gözlemleme şansına ulaşamadan galaksileri gözlemleyerek yıllarını harcadıklarından, Buso'nun bu fotoğrafı yakalama olasılığının piyangoyu kazanmakla eşdeğer olduğunu söylediler. Fotoğrafı tam boyutta görmek için tıklayınız. Telif Hakkı ve Fotoğraf: NASA, ESA, Hubble, S. Smartt Teşekkür: Robert Gendler; Ekleme: Victor Buso


Dünya'nın dört bir tarafında bulunan üç kütleçekimsel dalga algılayıcı aynı anda uzay zamanda bir dalgalanma kaydederken, dördüncü algılayıcı ise uzak evrenlerde iki karadeliğin birleştiğini duyurdu. GW170814 adı verilen bu olay, 14 Ağustos 2017'de, Washington'daki Hanford yerleşim yeri ve Lousiana eyaletindeki Livington kasabasında bulunan LIGO gözlem alanlarında ve İtalya'nın Pisa şehrine yakın daha yeni göreve başlayan Başak Rasathenesi tarafından kaydedildi. Sinyal, 18 ışık yılı uzaklıkta bulunan, biri Güneş'in kütlesinin 31 diğeri de 25 katı kadar kütleye sahip olmak üzere, iki karadeliğin birleşmesinin son anlarında yayılmış. Fakat bilim insanlarının üç alanda bulunan dalga algılayıcılarının zamanlamalarını kıyaslamasıyla, sinyalin kaynağının gökyüzündeki konumunu daha rahat belirleyebildiler. Her üç algılayıcının da verdiği bilgiler ışığında, gökyüzündeki tek tutarlı bölge, Macellan bulutlarının hemen yukarısında ve genel olarak Irmak takımyıldızına doğru olmak üzere, gökyüzü haritasında da gösterildiği gibi sarı çizginin içinde. Gökyüzü haritası Samanyolu Gökadası'nın kavisini de içeriyor. Kütleçekimsel dalganın kaynağının tahmini konumunun dar bir alana indirgenmesi sonrası, daha alışılmış olan elektromanyetik dalga gözlemevleri de buna ilişkin olabilecek sinyaller için bu gözleme katıldı. Başak algılayıcısının aldığı bilgilerle de kütle çekimsel dalga kutuplaşması ölçüldü. Kütleçekimsel dalga kutuplaşması, Einstein'ın genel görelilik kuramını kanıtlayan birkaç özellikten biridir. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Çizim/Gösterim: LIGO Virgo Collaboration -Işıksal Gökyüzü Bilgileri: A. Mellinger


Hayaletsi NGC 6369, gece semalarındaki sönük görüntüsüyle, Küçük Hayalet Bulutsusu olarak da biliniyor. Bulutsu, 18. Yüzyıl'da Sör William Herschel tarafından, Yılancı takımyıldızını incelerken keşfedilmiş. Herschel bu yuvarlak, gezegen şeklindeki bulutsuyu aslında bir gezegenimsi bulutsu olarak sınıflandırmıştı. Gezegenimsi bulutsuların genellikle gezegenlerle ilgisi yoktur: Güneşimsi bir yıldız, ömrünün sonuna geldiğinde merkezinin küçülerek bir beyaz cüceye dönüşürken, üst katmanlarının dışarıya saçılmaya başlamasından kaynaklanan gaz bulutları bu bulutsuları oluşturur. Dönüşüm geçiren beyaz cüce yıldızı, merkezinden güçlü bir biçimde morötesi ışınlar saçarak, bulutsunun ışıltısını besler. NGC 6369'un beklenmedik bir biçimde karmaşık ayrıntıları ve yapıları, Hubble Uzay Teleskobu'ndan gelen verilerle oluşturulmuş bu büyüleyici görselde görünür halde. Bulutsunun yuvarlak ana yapısı, yaklaşık bir ışık yılı genişliğinde ve iyonize oksijen, hidrojen ve nitrojen atomlarının parıltıları, sırasıyla mavi, yeşil ve kırmızı. 2000 ışık yılından da ötedeki Küçük Hayalet Bulutsusu, bundan 5 milyar yıl sonrasında kendi gezegenimsi bulutsusunu oluşturacak olan Güneş'in kaçınılmaz kaderine dair bir fikir veriyor.


Jüpiter'deki bazı fırtınalar oldukça karmaşıktır. Girdap oluşturarak dönen fırtına, bu sıralar Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeninin yörüngesinde dönmekte olan, NASA'nın robotik Juno uzay aracı tarafından geçen ay fotoğraflandı. Fotoğraftaki fırtına yaklaşık 30.000 kilometre genişliğindedir ki bu da fırtına sistemini Dünya kadar geniş yapıyor. Karışıklık saatin tersi yönünde döner ve ağırlıklı olarak amonyak buzundan oluştuğu düşünülen açık renkli yukarı yönlü hava akımları içeren bir bulut deseni gösterir. Bu hafif bulutlar en üsttedirler ve hatta sağa doğru görülebilir gölgeler yöneltmektedirler. Juno önümüzdeki birkaç yıl Jüpiter'i sondalamaya ve Jüpiter'in yörüngesinde dönmeye devam edecek çünkü Jüpiter'in atmosferik su bolluğunu ve gezegenin bu muhteşem bulutlarının altında katı bir yüzey olup olmadığını daha iyi anlamamıza yardım edecek veriyi bize geri göndermeye çalışıyor. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız Telif Hakkı: NASA, JPL-Caltech, SwRI, MSSS; Processing: Gerald Eichstadt & Sean Doran


Büyük bir yıldızın patlaması sonucunda ortaya çıkmış süpernova kalıntısı Puppis A, çevresindeki yıldızlar arası ortama doğru 7000 ışık yılı uzaklıkta patlıyor. Bu mesafede, geniş bantlı ve dar bantlı optik görüntü verilerine dayanan bu renkli teleskopik alan yaklaşık 60 ışık yılı genişliğindedir. Süpernova kalıntısı kıvrımlı, homojen olmayan çevresi içindeki, şoklu oksijen atom iplikleri yeşil-mavi renkte parlıyor. Bunun yanında, kırmızı renkte olanlar ise Hidrojen ve Azot atomları. Büyük yıldızın çekirdeğinin çökmesiyle tetiklenen ilk süpernovanın ışığı yaklaşık 3700 yıl önce dünyaya ulaşmış olmalı. Puppis A'nın kalıntıları aslında, Samanyolu gökadamızın kalabalık düzleminin civarında, daha yakın ama bir o kadar da daha eski olan Vela süpernovasının kalıntılarının dışında emisyon olarak görülür. Elektromanyetik spektrumda hala parlayan Puppis A, X-ray gökyüzündeki en parlak ışık şeylerden biri olmaya devam ediyor.


Avcı Bulutsusu olarak bilinen bu yakınımızdaki yıldız yuvasında olduğu gibi hayal gücümüzü harekete geçiren çok az sayıda astronomik manzara var. Bulutsunun parlayan gazı, yıldızlararası moleküler bulutun kenarındaki uçsuz bucaksız, sıcak, genç yıldızları çevreliyor. Bu fotoğrafta görülen filament yapıların çoğu aslında şok dalgalarıdır. Şok dalgaları, hızlı hareket eden maddelerin yavaş hareket eden gazla karşılaştığı yerlerde oluşur. Avcı Bulutsusu, yaklaşık 40 ışık yılı genişliğindedir ve galaksimizde Güneş'le aynı sarmal kolda, 1500 ışıkyılı uzaklıkta bulunur. Büyük Avcı Bulutsusu, popüler takımyıldız Avcı'nın kolayca tespit edilebilen üç yıldızlı kemerinin sol altında, çıplak gözle bile bulunabilir. Geçen ay çekilen bu fotoğraf, bulutsunun iki saat boyunca, üç farklı renkte pozlanarak çekilmiş. Atbaşı Bulutsusu'nu da içinde bulunduran tüm Avcı Bulutsusu kompleksi, önümüzdeki 100.000 yıl içinde yavaş yavaş ayrılarak dağılacak. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Fotoğraf ve Telif Hakkı: Francesco Battistella


Yıldızlararası toz bulutları ve parlayan bulutsular, Orion'un doğurgan mı doğurgan takımyıldızı içinde bol miktarda bulunur. En parlak ve rengarenk bir bulutsu olan M78, Orion'un kemerinin kuzeyinde genişçe bir alanda yer kaplamaktadır. Bize yaklaşık 1.500 ışık yılı uzaklıkta olan bu mavimsi bulutsumuz bir uçtan öbür uca yaklaşık 5 ışık yılı civarındadır. M78'in rengi, sıcak ve genç yıldızları temsilen yansıtacak tozdan kaynaklanmaktadır. Yansıma bulutsusu NGC 2071, M78'in hemen solundadır. Sağda da çok daha yoğun görünen merak uyandırıcı McNeil Bulutsusu yer almaktadır. Genç güneş benzeri bir yıldızla birleşmiş olan McNeil, yakın zamanda tanınmış bir değişken bulutsudur. Herbig-Haro objelerinden daha derine inen kırmızı emisyon bölgeleri, oluşum sürecindeki yıldızlardan gelen enerjik jetler karanlık toz şeritlerinin karşısında göze çarpıyor. Ayrıca pozlamada, bölgenin atom hidrojen gazının soluk parlaklığını da ortaya çıkarıyor. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Venüs Dünya'dan neden bu kadar farklı? Bunu bulmak için Japonya, iç güneş sisteminde 5 yıllık plansız bir maceranın ardından 2015'in sonlarına doğru Venüs'ün yörüngesine giren robotik Akatsuki uzay aracını fırlatmıştı. Akatsuki'nin normal ömrü bitmesine rağmen, uzay aracı ve araç gereçleri o kadar iyi durumdaydı ki orijinal görev yeniden kuruldu. Venüs iklim mekiği olarak da bilinen Akatsuki'nin araç gereçleri Dünya'nın kardeş gezegeni hakkında bilinmeyenleri araştırdı; yanardağların hala aktif olup olmadığı, şimşeğin yoğun atmosferde çakıp çakmadığı, ve rüzgar hızının, gezegenin dönüş hızından çok daha yüksek olmasının sebepleri bu bilinmeyenlere dahil olmak üzere. Akatsuki'nin IR2 kamerasından çekilen bu fotoğrafta, Venüs'ün gece tarafı, Venüs'ün atmosferinin sıcak tabakalarından kızılötesi ışık emen pürüzlü kenarlı ekvatorsal bir yüksek karanlık bulut bandı gösterir. Sağ üstteki parlak turuncu ve siyah şerit, Venüs'ün çok daha parlak olan gündüz tarafını kaplayan yapay ve dijital bir görüntüdür. Akatsuki'nin fotoğraflarının analizlerinin ve verilerinin gösterdiği üzere Venüs'ün de Dünya'nın jet akımına benzer bir şekilde ekvatorsal jet'i vardır. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif hakkı: JAXA, ISAS, DARTS;Görüntü işleme: Damia Bouic


NGC 281 olarak kataloğa işlenmiş kozmik bulutun arasından bakacak olursanız, açık küme IC 1590'ın yıldızlarını gözden kaçırabilirsiniz. Yine de, her yere yayılmış haldeki bulutsu parıltısının güç kaynağı, bulutsunun içinde oluşan, kümenin genç ve kütleli yıldızları. NGC 281'in bu portresinde silüetler halinde görünen göz alıcı şekiller; sıcak küme yıldızlarından gelen yoğun, enerji dolu rüzgarlar ve radyasyonun kemirdiği şekilli sütunlar ve yoğun toz kürecikleri. Eğer yeterince uzun süre yaşayabilirlerse, bu tozlu yapılar da gelecekte yıldız oluşum bölgeleri haline gelebilirler. Şeklinden ötürü Pacman Bulutsusu olarak da anılan NGC 281, yaklaşık 10,000 ışık yılı uzakta, Kraliçe takımyıldızında bulunuyor. Bu keskin bileşik görsel, dar bantlı filtreler aracılığıyla, bulutsunun yeşil, kırmızı ve mavi renklerde oluşan hidrojen, sülfür ve oksijen atomlarının yayımlarının birleştirilmesiyle oluşturulmuş. NGC 281'in tahmini uzaklığında, yaklaşık 80 ışık yılı genişliğinde olmalı.


Göktaşları Orion takımyıldızından saçılıyor. Aslında bu beklenilen bir şeydi, zira her yılın Ekim ayında Orionid Gök taşı Yağmuru gözleniyor. Yukarıdaki, Çin'in Orta Moğolistan bölgesindeki Wulan Hada Yanardağı'nda kaydedilen bir düzineden fazla gök taşının pozlamaları, geçen hafta sonu başarıyla birleştirildi. Yukarıdaki fotoğraf, birçok gök taşının gökyüzünde radyan noktası denilen küçük bir bölgeden çıkıyor olabileceğini gösteriyor . Orionid gök taşları, ilk olarak Halley Kuyrukluyıldızı'nın Güneş Sistemi'nin içine doğru yolculuğu sırasında Halley'den kopan kum tanesi boyutunda, minik parçacıklardan oluştu. Aslında, Halley Kuyrukluyıldızı bilinen iki gök taşı yağmurundan sorumludur, bir diğerinin ismi ise Aquarius gök taşı yağmurudur ve her yıl Mayıs ayında gözlemlenebilir. Gelecek ay da, Tempel-Tuttle Kuyrukluyıldızı'ndan gelen Leonid Gök taşı Yağmuru gökyüzünde parlak gök taşı izleri oluşturacak. Telif Hakkı: Lu Shupei


Küçük bir Kuzey Yarımküre takımyıldızı olan Triangulum , M33 adındaki spiral galaksiye ev sahipliği yapıyor. En bilinen isimleri Üçgen Galaksi ya da Rüzgargülü Galaksisi. M33'ün yarıçapı 50,000 ışık yılından fazla, bu da onu yerel kümesi içindeki en büyük 3. galaksi yapıyor . Samanyolu'ndan yaklaşık 3 milyon ışık yılı uzaklıktaki M33'ün, Andromeda Galaksisi'nin bir uydusu olduğu düşünülüyordu. O galaksilerdeki astronomlar, birbirlerinin galaksilerindeki yıldızları izlerken muhteşem bir manzarayla karşı karşıyalardır muhtemelen! Dünya'dan görülen bu fotoğrafta, M33'ün spiral kollarındaki mavi yıldız kümelerini ve pembemsi yıldız oluşum bölgelerini görebiliyoruz. Galaksinin merkezine göre saat 7 yönünde kalan NGC 604, en parlak yıldız oluşum bölgesi. Aynı M31'de olduğu gibi, M33'teki yıldızların büyüklüğünün ölçümü, Evren'in büyüklüğünü anlamamızda yardımcı olacak bir kozmik cetvel görevi gördü. Telif Hakkı: Peter Nagy


Kırmızı/mavi gözlüklerinizi derhal çıkarıp Ay'da bulunan Taurus-Littrow vadisinin üç boyutlu görseline bakın! Renkli görselde Apollo 17 Ay Taşıtı'nı 3 boyutlu halde görebilirken, arkasında bulunan Apollo 17 Ay Modülü ve boylu boyunca uzanan Ay tepelerinin keyfini çıkarabilirsiniz. Tüm Dünya Ay Modülü'nün kalkış rampasından yükselişini, Ay Taşıtı'nın kamerasından izleyebileceği için; Ay Taşıtı'nın görselde bulunduğu yer VIP bölge olarak da biliniyor. Aralık 1972'de Apollo 17 astronotları Eugene Cernan ve Harrison Schmitt Ay üzerinde, arkadaşları Ronald Evans ise yörüngede eş zamanlı olarak tamı tamına 75 saat geçirdiler! Ekip, Ay'daki görevlerinden 110 kg taş ve toprak örneği ile geri döndüler- ki bu miktar önceki görevlere kıyasla çok daha fazla. Bu zamana kadar, Cernan ve Schmitt Ay yüzeyinde yürüyen son kişiler. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Gene Cernan, Apollo 17, NASA


Evrenimiz hayaletli mi? Bu karanlık madde haritasına bakacak olursak öyle olduğu söylenebilir. Bu görünmeyen karanlık maddenin yerçekimi; galaksilerin neden bu kadar hızlı döndüğünü, galaksilerin neden kümelerinde bu kadar hızlı döndüğü, neden yerçekimsel merceklerin ışığı bu kadar güçlü saptırdığını ve neden görünür maddenin hem yerel evrende hem de kozmik mikrodalga ışımasında dağıtıldığını açıklayan başlıca faktördür. Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nin Hayden Planeteryum Karanlık Evren Uzay Gösterisi'nden öne çıkan görüntü, istilacı karanlık maddenin evrenimize nasıl dadanabileceğinin bir örneğini vurguluyor. Bu çerçevede detaylı bir bilgisayar simülasyonunda, karanlık maddeye benzer baryonik maddenin kısmen nadir olan yığınları turuncu renkteyken, karanlık maddenin siyahlar içindeki karışık iplikleri evrende tıpkı örümcek ağları gibi yayılmış haldedirler. Bu simülasyonlar astronomik gözlemlere iyi birer istatiksel eştirler. Belki de olayların korkutucu tarafı, karanlık maddenin, oldukça ilginç ve bilinmeyen bir şekilde olmasına rağmen, artık evrendeki en ilginç yerçekimi kaynağı olduğunun düşünülmemesidir. Bu onur artık yerini, bütün evrenin genişlemesine daha çok katkıda bulunan itme yerçekiminin daha eş dağılımlı bir kaynağı olan karanlık enerjiye bırakıyor. Resmi tam boyutta görüntülemek için tıklayınız. Telif Hakkı: Tom Abel & Ralf Kaehler , AMNH


Uzayda özgürce uçmak nasıl bir şey olurdu? Uzay aracı Challenger'ın kargo alanından yaklaşık 100 metre uzaklıkta, daha önce kimsenin ulaşamadığı mesafede süzülen Bruce McCandless II, bu hayali gerçekleştiriyordu. İnsanlı Manevra Ünitesi tarafından yönlendirilen, fotoğraftaki astronot McCandless uzayda özgürce süzülüyordu. McCandless ve takım arkadaşı olan NASA astronotu Robert Stewart, 1984'teki 41-B Uzay Mekiği görevinde, 'ipe bağlı olmadan uzayda yürüyüş' gibi bir tecrübeyi yaşayan ilk insanlar oldurlar. İMÜ nitrojen atış jetleri tarafından çalıştırılıyordu ve uyduları yerleştirmek ve düzeltmek için kullanılıyordu. İMÜ, 140 kilogramın üzerindeki bir kütleyle Dünya'da ağırdır fakat, diğer her şey gibi, yörüngede gezinirken ağırlıksızdır. İMÜ, SAFER sırt çantası itki ünitesi ile değiştirildi. Görseli tam boyutta görüntülemek için tıklayınız.


Samanyolu Gökadası'ndaki devasa yıldızların muhteşem yaşantıları olduğunu söyleyebiliriz. Uçsuz bucaksız kozmik bulutların çökmesiyle oluşmuş bu yapı, çekirdeğinin patlaması sonucu merkezinde ağır elementler yaratır. Birkaç milyon yıl sonra, zenginleşmiş kaynaklar yıldızlararası uzaya saçılır. Bu olay, yeni yıldız oluşumları için zemin oluşturur. Cassiopeia A olarak bilinen bu genişleyen moloz bulutu, yıldızların hayatlarının son evresine bir örnektir. Bu patlamanın oluşturduğu üstnovanın kalıntısının ışığı, Dünya'da ilk kez 350 yıl önce gözlemlenebildi. Bununla birlikte, bu ışığın Dünya'ya ulaşması 11,000 ışık sürdü. Chandra X-ışını Uzay Teleskobu'nun elde ettiği, yanlış renklendirilmiş bu resim, bize Cassiopeia A'nın kalıntılarında durağan sıcak iplikleri ve yumruları gösteriyor. Elementleri belirginleştiren yüksek enerjili ışınımların renklerinin sınıflandırılmasıyla silikon kırmızı, kükürt sarı, kalsiyum yeşil ve demir mor gökbilimciler gökadamızın yıldızlarının nasıl geridönüşümlü olduğunu keşfetti. Hala genişleyen bu patlama dalgası dışarıda kalan mavi halka olarak göze çarpıyor. Bu ayrıntılı X-ışını görüntüsünün 30 ışık yılı genişlikte olduğu tahmin ediliyor. Merkezde bulunan parlak benek ise devasa yıldızın çekirdeğinin kalıntılarının çökmesiyle oluşan, aşırı yoğun bir nötron yıldızı. Görseli tam boyutta görmek için tıklayınız.


ODTÜ AAT olarak 16-17 Temmuz'da düzenleyeceğimiz Hakkı Ögelman Gözlem Geceleri'nden önce size Türkiye'nin önemli deneysel gök bilimcilerinden biri olan Hakkı B. Ögelman'dan bahsetmek istedik. 8 Temmuz 1940 tarihinde İstanbul'da doğan Hakkı B. Ögelman, lise eğitimini Robert Kolej'de tamamladıktan sonra üniversiteyi okumak üzere ABD'ye gitmiş ve Indiana'daki DePauw Üniversitesinde Fizik eğitimini 3 yılda bitirip mezun olmuştur. Daha sonra yüksek lisans ve doktorasına Cornell Üniversitesinde devam etmiştir. Doktora çalışması için uzaydaki temel parçacıkların radyoaktif bozunumundan kaynaklanan en yüksek enerji düzeyindeki gama ışınlarını ölçmek için bir balon deneyinde uçmuş ve sonrasında Search for Discrete Sources of High Energy Cosmic Gamma Rays başlıklı teziyle 1966 yılında Cornell Üniversitesi'nden mezun olmuştur. Doktora sonrası çalışmasını Avustralya'da Sydney Üniversitesinde yaptıktan sonra NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezine dönmüş ve burada astronomik gama ışın kaynakları üzerine bir dizi makale yazmıştır. 1969 yılında Türkiye'ye gelerek ODTÜ'de göreve başlamış ve 1970'de Fizik Bölümü Başkanı olmuştur. ODTÜ'de Yüksek Enerji Astrofiziği Grubunu kurmuş; öğrencileriyle birlikte bölüm çatısına, Ege Üniversitesi Gözlemevi'ne ve Gaziantep ODTÜ yerleşkesine kurduğu deney ekipmanlarıyla süpernovalardan gelen yüksek enerjili ışınımın atmosferde oluşturduğu ışığı izleyip süpernova yakalamıştır. 1974-1975 yılları arasını tekrar NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezinde geçirdikten sonra ODTÜ'ye geri dönen Ögelman, aynı sene içinde TÜBİTAK Bilim Kurulu'na alındı. Ardından 1977 yılında Çukurova Üniversitesine geçti ve burada Temel Bilimler Fakültesi Dekanı olarak çalıştı. Üniversitede bir Güneş Evi ve Güneş Havuzu kurarak yerel tarım ve ekonomiyi destekleyecek çalışmalar yaptı. 1985 yılında Münih'e taşınıp Garching'deki Max-Planck Enstitüsünde göreve alınmış ve ROSAT X-ışınları gözlem uydusuyla çalışmıştır. Burada kaldığı 6 yıl boyunca Türkiye'den öğrenci ve meslektaşlarını da bu çalışmalara katmıştır. Bu çabası dünyaca tanınan bir yüksek enerji astrofizik grubunun kurulmasına önayak oldu. 1991 yılının başında Madison, ABD'ye taşınmış ve Wisconsin Üniversitesinde yeni bir çalışma grubu kurarak hayatının en verimli çağını yaşamaya başlamıştır. Burada ROSAT ile birlikte çalışarak nötron yıldızları ve novaları ile ilgili yeni keşifler yaptı ve Wisconsin Üniversitesinde 2011 yılının Mart ayına kadar ders verdi. Fakat yemek borusu kanseriyle birkaç ay mücadele etmesinin ardından 4 Eylül 2011 tarihinde Austin, Teksas'ta hayata gözlerini yumdu. Hakkı Ögelman, Türk astronomi camiasına çok önemli katkılar yaptı. TÜBİTAK Ulusal Gözlemevinin kuruluşuna giden yolda bütün astronomi ailesinin katıldığı yer seçimi çalışmalarından, TÜBİTAK desteğinin sağlanmasına; 150 cm'lik Rus-Türk teleskopunun temininden, gözlemevinin açılmasına kadar öncü rol oynadı. ABD, Namibya ve Avustralya'da kurulu ROTSE robotik teleskopunun dördüncüsü onun sayesinde TÜBİTAK Ulusal Gözlemevine getirildi.


| Hepimiz çocukken hayal kurmuşuzdur.Peki,'astronot olmak' bu hayallerin içinde miydi?Sanırım,çoğumuz için 'Evet'.Bu hayali gerçekleştirebilecek miyiz sizce?Her ne olursa olsun,şuan tıpkı bizler gibi bu hayali kuran miniklere hayallerinin gerçekleşmesi için yardım eli uzatabilir,destekçi olabiliriz onlara,tıpkı Nurcan ablamızın yaptığı gibi...Aşağıda onun hazırladığı 'yapılabilecekler listesi' var.Daha ayrıntılı bilgiye web adresinden ulaşabilirsiniz. Öğrencilerin yazdığı mektuplardan biri | -Bir yerde mi çalışıyorsun? Patronundan benim için randevu al, belki beraber 1 sponsor bulabiliriz. Korkma, en fazla Uzaylı Zeki/ye muamelesi görürsün dert değil. Çantamda bu çocukların mektupları gelir görüşürüm. -2.500 liran var mı? Sponsor olabilirsin. İletişim formundan ulaşabilirsin istersen. Biz eşim ve 7 yaşındaki oğlumla o teleskobu üretmek için emeğimizi koymaya hazırız. -Paran yok pulun yok değil mi? Ama bir zamanlar çocukluk hayalin vardı, eminim. Bu yazıyı facebook / Twitter gibi sosyal ağlarda önüne gelen yerde paylaş. Birileri görsün. Ne bileyim istersen Seda Sayan'ı falan ara. -Bu yazıyı okuyup 100-150 liralık teleskoplardan alıp yollayayım madem diye mi düşündün? Sakın yapma. Bu çocukları ilimden bilimden soğutacak bir şey yapmaya bizi alet etme. İlgili Bağlantılar: http://www.ilkteleskobum.org/2013/01/bu-cocuklarin-hayallerini-gerceklestirmek-icin-lutfen-bana-yardim-edin/


Güneş nedir? Bize en yakın yıldız olan Güneş, 4.65 milyar yıl önce oluşmuş orta büyüklükte bir sarı cücedir ve 1 AB (astronomik birim=149.597.871 km, Dünya ve Güneş arası mesafenin baz alındığı uzunluk birimi) uzağımızdadır. Güneş ile Güneş'e 10 AB uzaklığında bulunan ve yıldızlararası maddeye sınırı olan Oort Bulutu arasında bulunan gezegen, uydu, asteroit ve kuyruklu yıldız gibi çeşitli gök cisimleri için enerji kaynağı ve çekim merkezidir. Tüm bu gök cisimleri Güneş Sistemimizin toplam kütlesinin %0.02'sini oluştururken %99,8'ini Güneş'in kütlesi oluşturmaktadır. Güneş, kendi ekseni etrafında 70.000 km/s hızla döner. Ekliptik düzlem normaliyle 7 15' açı yapan ekseni etrafındaki dönüşünü ekvatorda 25.6, kutuplarda 33.5 günde tamamlar. Kademeli olarak dönmesinin sebebi, Güneş'in katı değil plazma halinde olmasıdır. Yüzeyinde çekim ivmesi 274 m/s , ortalama sıcaklık 5780 K 'dir. Güneş'in kütlesi 2x10 kilogramdır ve bu da Dünya'nın kütlesinin 3.3x10 katına tekabül eder. Aynı zamanda Güneş'in çapı Dünya'nınkinin 109, hacmi ise 1.3 milyon katına eşittir. Nerede bu Güneş? Günümüzde Kahraman kolu ve Yay kolu arasındaki Orion kolunun iç kısmında bulunan Güneş, Samanyolu galaksisinin merkezinin çevresinde yaklaşık 26.000 ışık yılı uzaklıkta döner. Galaktik merkez çevresinde bir dönüşünü yaklaşık 235 milyon yılda tamamlar. Yaklaşık yörünge hızı saniyede 220 kilometredir. Nasıl ısınıyor, nasıl ısıtıyor? Güneş, %75 Hidrojen, %24 Helyum ve %1 ağır elementlerden oluşur.Güneş'in çekirdeğinde gerçekleşen nükleer füzyon reaksiyonlarında hidrojen, helyuma dönüşür ve her saniye 4 milyon ton madde enerjiye dönüşür. Kütlesini hızla kaybeden Güneş'in yakıtı tükendikçe dış katmanlarının genişlemesi ve gezegenleri yutması beklenebilirdi fakat kırmızı dev aşamasındayken kaybettiği kütleyle orantılı olarak Dünya'nın yörüngesinin de genişleyeceğini ve Güneş tarafından yutulmayacağımızı biliyoruz. Ancak 900 milyon yıl sonra yeryüzünün yaşamı destekleyemeyecek kadar ısınacağını da söylemekte fayda var. 🙂 İçinde ne var hocam? Çekirdek Güneş yarıçapının en iç %20 25'i, nükleer füzyonun gerçekleşmesi için sıcaklık ve basıncın yeterli olduğu yerdir. Hidrojen helyumla birleşir, füzyon işlemi enerji açığa çıkarır ve helyum yavaş yavaş çekirdeğin içinde bir helyum iç çekirdeği oluşturmak için birikir. Radyasyon bölgesi Konveksiyon, Güneş'in yüzeyine çok yakın olana kadar gerçekleşemez. Bu nedenle, yarıçapın yaklaşık% 20-25'i ve yarıçapın% 70'i arasında, enerji aktarımının konveksiyon yerine radyasyon yoluyla gerçekleştiği bir radyasyon bölgesi vardır. Konvektif bölge Güneş yarıçapının yaklaşık% 70'i ve görünür yüzeye yakın bir nokta arasında dışa doğru ısı transferi konveksiyon yoluyla olur. Fotosfer Güneş gaz halindeki bir nesne olduğu için açıkça tanımlanmış bir yüzeye sahip değil ve burası güneşin doğrudan görülebilir ışıkla gözlemleyebildiğimiz en derin bölümü. Atmosfer Güneşi çevreleyen, kromosfer, güneş geçiş bölgesi, korona ve heliosferden oluşuyor. Bunlar, örneğin güneş tutulması sırasında, Güneş'in ana kısmı gizlendiğinde gözlemlenebilir. Güneş patlıyor diyorlar, doğru mudur? Güneş lekeleri , yüzeydeki koyu renkli yapılanmalardır ve siyah görünmelerinin sebebi, çevrelerine göre daha soğuk (3000-4000 santigrat derece) olmalarıdır. Bu noktaların ısınamamalarının sebebi ise, güçlü manyetik alanın, içeriden gelen ısının yüzeye ulaşmasına izin vermemesidir. Güneş patlamaları, Güneş lekelerinin çevrelerinde, lekeyi oluşturan manyetik alan çizgilerini takip edecek şekilde yayılan sıcak plazmanın uzaya yayılması ile oluşur. Güneş'in manyetik alanındaki bu değişiklikler 11 senelik döngüler halindedir. 11 yıllık bu döngünün ortasında Güneş, maksimum aktifliğe ulaşır ve dev patlamalar meydana gelir. Güneş patlamaları, kutuplarda auroralar ile bize görsel şölen sunduğu gibi iletişimimizi engelleme gibi olumsuz etkileri de olabilir.