EK: Bilinçli bir tercih değil ama genelde şunu söyleyebilirim: Romantik yazarlar var, bir de neoklasik yazarlar var. İkisi de son derece saygın ama ben kendimi daha çok bir romantik yazar olarak görüyorum. Bu yüzden sanırım hiçbir zaman bir türün içinde yazmadığımı, bir türü kullanamadığımı söyleyebilirim. Bir türde yazdığım zaman, o tür bir kulüp gibi ve o kulübün kurallarına uymak zorundayım. Ama benim onu kullanma şeklim, bir kaşıkla toprağı kazmaya benziyor. Kaşıkla toprağı kazdığınız zaman insanlar gelip Ne yapıyorsun, o kaşık, onunla çorba içmen gerekiyor, diyor ama ben Evet ama benim bir deliğe ihtiyacım var, çorba içmeye değil, yanıtını veriyorum. Edebi gelenekleri bu şekilde kullanıyorum, asla beni kontrol etmelerine izin vermiyorum. EK: Ben insanlığa yürekten inanıyorum. Eğer insanlık bir cihaz sayılırsa, mesela iPhone gibi, harika olduğunu düşünüyorum. Onu kullanma şekillerimiz beni her zaman mutlu etmiyor ama potansiyel olarak çok güzel olduğunu, henüz yalnızca yüzeyini kazımaya başladığımızı düşünüyorum. Yani potansiyelimize yürekten inanıyorum ama bu potansiyelimizi kullanacağımız sözünü veremiyorum. AE: Genç yazarlara tavsiyeler içeren Hemingway'e ait bir liste var, ilk madde şu: Kısa cümleler kullanın. Aslında sizin de kısa cümleleri sevdiğinizden dem vuracaktım ama daha cümleme başlarken vazgeçtim. Sizin listenizi daha çok merak ediyorum. EK: Önce şunu söylemeliyim: Yazarlar için on kural yazdım. Eğer isterseniz bulması kolay. İngilizcede, Rookie diye bir dergide yayımlandı ve Facebook sayfamda bağlantım var. Herkesi Facebook sayfama çağırın, çok eğlenceli. Yani on kuralım var ama benim için en önemli olanını söyleyebilirim. Kurallarım teknik değiller, kısa cümleler gibi. Ama söyleyebileceğim en önemli şey şu ki, yazmaya oturduğunuzda sevdiğiniz, tutkuyla bağlı olduğunuz şeyi yazmalısınız. Bence çok fazla insan edebiyat yapmaya, akıllıca bir şeyler ya da okurlar için bir şeyler yazmaya çalışıyor. Bence kısaca en çok anlatmak istediğiniz hikayeyi yazmalısınız. EK: En üzücü ve aşırı şiddetli durumlar benim oturup yazmama neden oluyor ama bence yazma sürecimde bu gerçekliği katlanılır kılmaya çalışıyorum. Yazdıklarımda, Coca-Cola reklamı gibi bir hayat reklamı değilim ama uzaylı ırklar için, bizi yok etmemeleri, bize bir şans daha tanımaları adına bir nevi tavsiye mektubu gibiler. AE: Parıltılı Gözler ve Uçan Santini'ler öykülerinde fena çarpıldım. Çocuklar öykülerinizde önemli bir yer tutuyor. Baba olmak bir insanı elbet değiştirir ama öykülerinizde bir kırılmaya yol açtı mı? Benim de iki oğlum var. AE: Biri on bir aylık, diğeri dört yaşında. EK: Son öykü kitabım, baba olarak yazdığım ilk kitap. Her zaman anne babalarla çocuk ilişkisi üzerine yazıyordum ama son kitapta ilk defa babanın bakış açısından yazmaya başladım, daha önce her zaman çocuğun bakış açısından yazardım. Bence baba olmak birçok şeyi değiştirdi çünkü genç ya da daha genç biri olarak her zaman hayata karşı duran bir insandım, hayatla yüzleşiyordum, mutsuzdum bir anlamda. Ama bir baba olarak kendimi oğlumla dünya arasında bir tercüman olarak görüyorum. Bu da oğlumu, onu doğurmanın, onu bu dünyaya getirmenin iyi bir fikir olduğuna ikna etmem gerektiğini düşündürüyor bana. Ve gerçekten inandırıcı olabilmem için buna benim de inanmam gerekiyor. Size çocuk sahibi olmanın hayatımı nasıl değiştirdiğine küçük bir örnek verebilirim, sabrınız varsa tabii. Oğlum üç üç buçuk yaşındayken bir taksiye bindik, arkada gidiyorduk. Bazen arkada bir küllük oluyor. Ve oğlum küçük bir çocuk, oraya buraya hareket ediyor, küllüğe çarptı ve küllük düştü. Şoför, iriyarı bir Rus göçmeni dönüp oğluma bağırmaya başladı: Bunu neden yaptın? Arabamı kırdın! falan. Ben de ona bağırdım: Kapa çeneni seni orospu çocuğu, tek kelime daha edersen bir daha asla taksi süremeyeceğini garanti ederim eşek oğlu eşek. Ona, Eğer üç yaşındaki bir çocuğu hoş göremiyorsan git kendine başka iş bul, dedim, belki ölüleri tıraş edebilirsin. Böylece adam sustu, ben de sustum. Sonra oğlum, Baba, adam bana ne dedi? diye sordu. Ben de onu, Bacaklarını oynatırken dikkat et ki bir şey kırmayasın dedi, diye yanıtladım. O da, Sen ona ne dedin? diye sordu. Ben de, Bunu istiyorsa söyleyebileceğini ama konuşurken sesini yükseltip bağırmamasını söyledim, dedim. Oğlum da, Ama sen de ona bağırıyordun, dedi. Haklısın, dedim, özür dileyeceğim. Dönüp adama, Bağırdığım için özür dilerim, dedim. Özür dilerim söylediklerim için. Arabada gidiyoruz ve Rus adam çok sinirli, gidiyoruz, oğlum dönüp, Ama o özür dilemedi, dedi. Ben de bir şey demek istemedim çünkü durum malum... Özür dilemedi ama sana bağırdığı için üzgün olduğunu biliyorum, dedim oğluma. Oğlum da, Üzgün olduğunu sanmıyorum, dedi. Şoför o sırada dönüp, İnan bana, üzgünüm, çok çok üzgünüm, dedi ama alttan alta verdiği mesaj, Sizin gibi delileri taksime aldığım için üzgünümdü. Oğlum da sonunda Tamam, sorun yok o zaman, dedi. Yani çok komik bir durum. Çocuğunuz olduğunda kendinize bir ayna tutuyor gibisiniz; çünkü ben o adama bağırırken durup bu hareketin hayatta neyi temsil ettiğini düşünmedim, yalnızca benim içindi bu. Çocuğunuz olduğundaysa orada her zaman bir ayna durduğunu fark ediyorsunız ve ne yaparsanız yapın orada yansıyor. EK: Bence bir uyarlama bağımsız bir sanat eseri olmalıdır. Eğer uyarlama romanla tamamen aynı işlevi görüyorsa, o zaman onu yapmanın bir manası yok, yalnızca tembeller için bir kitap sayılır. Bence bir uyarlama her zaman bir metin ile filmi yapacak olan belirli bir okur arasındaki ilişkidir. Ve bence yönetmenin sadık kalması gereken şey metnin kendisi değil, onu ilk okuduğu zaman hissettikleridir. İyi bir film uyarlaması örneği bence Conrad'ın Karanlığın Yüreği'ne dayanan Apocalypse Now. İlginç olan şey, filmde olan bitenle kitapta olan biteni kıyasladığında çok az benzerlik var. Çünkü kitap farklı bir çağda, farklı bir kıtada geçiyor, misyonerlerin geldiği ama savaşın olmadığı bir zamanda. Film de yine farklı bir zamanda, farklı bir yerde geçiyor ve anlattıkları gerçeklikler olgusal anlamda gerçekten bambaşka. Ama temelde medeniyetle doğa arasındaki bağlantı ve insanın karanlık yüzü var. Bence Coppola'yla yazarları kitabı okuyup, Vay canına, bu tam da Vietnam'daki gibi, dediler. Uyarlama kısacası kitabın kendisi değil, belli bir biyografisi olan insanların o kitabı okuması. EK: Evet, bence iyi bir film. Demek istediğim, Goran'ın hayal ettiği öykü, benim hayal ettiğimden tamamen farklıydı ama benim nazarımda bu bir iltifat. EK: Yönetmenlik her zaman bir grup çalışmasıdır, bu anlamda da kendi görüşünüz değil, sizin ve birlikte çalıştığınız insanların görüşlerinin buluşma noktasıdır. Filmlerde bile içgüdülerim Avrupai'den ziyade Amerikan'dır. Ama Denizanası filminde çalışırken, karımın senaryosu olduğu ve tamamen Avrupai bir mantığı olduğu için hikayeye sadık kalmak adına farklı bir yol izlemem gerektiğini biliyordum. Ama filmlerle ilgili en sevdiğim şey bu: Yazmak hayatımdaki en içgüdüsel ve güçlü tutku olmasına rağmen, bazen çok yalnız hissettiriyor. Film yapmak ara sıra yetenekli, akıllı olan başka insanlarla fikirlerimi ve hayallerimi paylaşmamı sağlıyor. EK: Ama size bir hikaye anlattım bile! AE: Tamam, tamam. O öyküden çok etkilendim. Kapı Birden Vuruldu Türkiye'de yeni yayımlandı. O öyküyü de birkaç gün önce kitapçıda ayakta okudum. Aslında birkaç cümle okuyup bırakmayı düşünüyordum, olmadı. EK: Bence özellikle yazarlar o öyküden çok etkileniyor. EK: Genelde her alanda çalışıyorum ve tam olarak ne yaptığımı anlamam için biraz vakit geçmesi gerekiyor. Şu an biraz yazıyorum ama aynı zamanda karımla bir Fransız kanalına dizi teklifi sunuyoruz. Fransa'da bizim halaoğlu var; arayım yardımcı olsun size gittiğinizde, diyecektim ama bunun yerine röportajı bitirmeye karar verdim. Almancı dayanışmasından haberdar değildir sonuçta. Zaten bize ayrılan sürenin de sonuna gelmiştik. Kitaplarımızı imzaladı; daha doğrusu birer resim çizdi. Kitaplar iyiydi, Keret'ten imzalı kitap almak da ama resimler... Dayanamayıp öykü yazmaya devam etmesini söyledim. Resimlerde iş yoktu çünkü. Kişiye özel olmaları için kitapları hep böyle imzaladığını söyledi. Ben onun yalancısıyım. Söyledim filan derken, Berrak söyledi tabii. Yeri gelmişken Keret'le bana tercümanlık yapan işbu blog'un sahiplerinden Berrak Göçer'e bu keyifli sohbeti ayarladığı ve tercümanlıktaki mahareti için ne kadar minnet duysam az. Esen kalın. Keret'in kurallarının Türkçesi için buraya, Facebook sayfası içinse buraya buyurabilirsiniz.


Feasting on Art'ı sizlere daha önce tanıtmıştık. Sanat ve yemek arasındaki ilişkiyi tarifler de vererek kurcalayan bu blog sadece natürmort değil, çok farklı mecralardan besleniyor. Arada haberler de veriyor ve biz de böylece muhtemelen hiç gidemeyeceğiz sergileri uzaktan sevme şansına kavuşuyoruz. İşte Art + Food: Beyond the Still Life sergisini de bu blog'dan öğrendik. Bisküvi kutularından oluşan Lifescape adındaki çalışmanın sahibi Christine Turner eserinin yanına bir de tarif eklemiş. Tarif Avustralya'nın milli yemeklerinden olan ve muhtemelen Çanakkale'ye gelen Anzaklar tarafından da çokça tüketilmiş olan Anzak bisküvisi. Uzun süre dayanması onları askerlerin önde gelen gıdalarından yapmış. Feasting on Art sağ olsun sanatçının tarifini de vermiş.


Mısır'da İskenderiye Kütüphanesi hem tarihi yıkılışı hem de yeniden yapılışıyla çok fazla gerilimi, savaşı ve çatışmayı kendi kurumsal özgeçmişi içerisinde özetleyebiliyor. En son olarak geçen sene şubat ayında Hüsnü Mübarek'in başkanlığına son veren halk ayaklanması sırasında gündeme gelmişti. Takip edenler hatırlayacaktır, Kahire başta olmak üzere Mısır'ın büyük kentlerinin meydanlarını işgal eden halk, özellikle de gençler, buraları Mübarek gidene kadar geri vermeyi reddetmiş ve saldıran polis güçlerine karşı bu kamusal alanları korumuşlardı. Elbette Mübarek ve ekibi direnmeden gitmedi, zaten bir çoğu hala gitmiş değil. Direnme çabalarının içinde parayla tuttukları baltacı olarak adlandırabilecek kentlerin en yoksul kesimlerinden getirilmiş insanlar vardı. Bu insanları düzenli devlet güçlerinin en azından kağıt üstünde tabi oldukları kısıtlamalardan da azade bir şekilde meydanlara ve sokaklara saldılar. En kanlı kavgaların çoğu bu gruplar ve isyancılar arasında gerçekleşti. Bu grubun tek amacı isyancılara saldırmak değildi zira tek bir amaç doğrultusunda ilerlemek için düzenli bir kuvvet olmak gerekiyor. Bunları salanların amaçlarının içinde şiddet ve kaos ortamıyla ordunun müdahalesini çekebilmek ve isyanın meşruiyetini aşındırmak vardı. İşte bu kaostan payını alanlar arasında kültür kurumları önde geldi. Öyle ki İskenderiye'de hem ülke hem de dünya tarihi için bir anlam taşıyan, yeniden yapılmasında çok uluslu bir fonun kullanıldığı İskenderiye Kütüphanesi'ni gençlerin bu eli baltalılardan korumaları gerekti. Aynı günler kütüphane müdürü web sitesinden bu gençlere teşekkür eden bir açıklama yapıyor ve onların fotoğraflarını yayınlıyordu. Korudukları binanın boyutlarını ve koruyan gençlerin bir fotoğrafını aşağıda bulabilirsiniz. Pek sevdiğimiz ve Ortadoğu üzerine internetten okumalar listemizde de detaylı bir şekilde anlattığımız e-dergi Jadaliyya, geçen günlerde Mısırlı bir akademisyen ve komedyen olan Amro Ali'nin bu kütüphane üzerine yazdığı uzun bir yazıyı yayımladı. Yazının başlığı Power, Rebirth, and Scandal. İskenderiye Kütüphanesi'nin tarihi ile Mısır tarihini iç içe bir şekilde anlatıyor. Böylece geçen senenin olaylarını ve kütüphanenin başına gelenleri ve gelmeyenleri bir çerçeve içine oturtmuş oluyor. Roma istilası sırasında yıkılmasının ardından adı kalan antik dünyanın en ünlü kütüphanesinin yeniden doğuşunun uluslararası ayaklarını özetliyor. UNESCO'nun desteklediği İskenderiye Kütüphanesi'ni canlandırma, yeniden yapma projesi Mübarek'in söyleminde dördüncü piramidi inşa etmeye dönüşmüş. Kendini nasıl bir yönetici olarak gördüğü piramit benzetmesinden olduğu gibi okunabilir olan Mübarek projesine Rusya, Avrupa, ABD ve Körfez'den destek almış. Amro Ali bu desteklerin bir süre sonra ego yarışına dönüştüğünü Fransızların yaptıkları bağışlarla kütüphaneyi neredeyse Fransızca bir kütüphaneye çevirmeye çalıştıklarını, Yunanlıların ise heykellerle Fransızların blöfünü gördüklerini aktarıyor. Tüm medeniyetlerin buluştukları bu kütüphane 2002 yılında açıldığında herkesi etkilemiş. Sekiz milyon kitabı barındırma kapasitesi olan binada, müzeler, araştırma merkezleri, çalışma alanları, sergi alanları, konferans alanları ve genel olarak kültür ve akademi, edebiyat ve sanatla ilgili ne istenirse varmış gibi gözüküyor. İçeriden bir resim bize gayet sıcak ve davetkar göründü. Kütüphanenin 145 milyon dolar tutarındaki parasını Mübarek'in eşinin hesabında bulunması ayaklanmaların tamamen alt üst edemediği Mısır'da yine de ortaya çıkan skandallardan biri olmuş. Fakat kütüphanenin en göze çarpan ve skandal malzemesi olabilecek ismi Amro Ali'nin deyişiyle Ölü Deniz Yazmaları'ndan daha fazla diploması bulunan ve Mısır'ın en zeki adamı olarak bilinen İsmail Serageldin. Yukarıda bahsettiğimiz gençlere teşekkür açıklamasını yapan kişi de kendisi. Amro Ali farklı görgü tanıklarıyla görüşüp kütüphaneyle özdeşleşen bu ismin bir profilini çıkarmaya çalışmış. Başkalarının kendisini onaylamamasına pek alışkın olmayan Serageldin, aynı zamanda kütüphanenin başarısının da sorumlusu olarak görülüyor.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Muhteşem Gatsby'nin son Hollywood uyarlaması bir türlü gündemden düşmüyor. Önce erteleneceği söylenen, daha sonra yeni vizyon tarihi Mayıs 2013 olarak kesinleşen filmle ilgili olarak şimdi de Lady Gaga ve Prince'ten parçalar duyabileceğimiz rivayeti dönmeye başladı. Fragmanında, 1920'lerin New York'undan ziyade bir karnaval alanında geçiyormuş gibi görünen filmin neye benzeyeceğini gerçekten çok merak etmeye başladık. Sevdiğimiz sitelerden Lost at E Minor'de gördük. Ünlü mimarlar kendi tasarladıkları binaların kılığına girmişler. Chrysler Binası bile var aralarında ve hakikaten adı mimarlık camiasının dışında da bilinen mimarlar. Bize inanmıyorsanız soldaki resme bakın. Geçen hafta elma cipsi tarifini paylaşmıştık. Bu hafta da nohut patlağı adını verdiğimiz tarifi paylaşıyoruz. Hem besleyici ve sağlıklı olsun hem de atıştırmalık olsun diyenler için, patlamış mısıra alternatif olarak şiddetle tavsiye ederiz. Tarif: Haşlanmış nohutları bir havlu yardımıyla hafif kuruluyoruz. Fırını 200 dereceye gelecek şekilde ısıtıyoruz. Bir kasede az zeytinyağı, tuz ve sonra istenen baharatlarla nohutu harmanlıyoruz. Az derken bir su bardağı haşlanmış nohuta bir ya da iki yemek kaşığı zeytinyağı yetiyor. Baharat olarak elbette toz ya da pul biber, karabiber, kimyon, nohuta yakışacağını düşündüğünüz her türlü baharat olabilir. Sonra kolay temizlemek için yağlı kağıt serdiğimiz tepsiye nohutları üst üste gelmeyecek şekilde koyuyoruz. Fırında gerçekten kuru ve çıtır bir görünüm alana kadar pişiriyoruz. En az 20 dakika sürer. Ama fırına ve nohuta göre değişebileceğinden siz gözünüzü üstünde tutun. Bir 5-10 dakika sonra nohutları ters yüz ederseniz eşit bir çıtırlığa kavuşursunuz. Hem lezzetli hem besleyici hem kolay hem de vicdan azapsız bir atıştırmalık.


Design Observer, 50 Books/50 Covers (50 Kitap/50 Kapak) yarışmasının 2011 sonuçlarını açıkladı. Otuz beş kişilik bir jüri tarafından seçilen kapakların arasında dizi kapağı çalışmaları da var. Site, yarışmanın 2012 ayağı için başvuruları açmış bile. Kitabın İngilizcede yayımlanması gerekiyor ama hangi ülkede yayımlandığı fark etmiyor. Tüm katılım şartlarına buradan ulaşabilirsiniz. Türkiye'de Grafikerler Meslek Kuruluşu, her yıl düzenlediği Grafik Ürünler Sergisi'nde kitap kapaklarına da ödül veriyor, Sabit Fikir de Karne bölümünde kitapların iç ve dış tasarımını değerlendiriyor ama bunlar dışında bildiğimiz bir kitap kapağı yarışması yok. Nitekim KitapKapak gibi kitap kapağı arşivleri de yeni yeni oluşuyor. Yayıncılık geçmişi yeknesak kapaklara dayanan, Can, Yapı Kredi gibi büyük yayınevlerinin tüm kitaplarının hala aynı kapakla yayımlandığı, İletişim, Metis gibi köklü yayınevlerinde ancak diziden diziye değişen şablonların kullanıldığı Türkiye'de bu çok da şaşırtıcı sayılmaz. Elbette değişim rüzgarları esmekte çeviri edebiyatta yabancı kapaklar Türkçeleşiyor, klasik Türk yazarların yıllarca aynı kalan kapakları ne yazık ki güzelleşiyor sayılmasa da yenileniyor, özgün kapak çalışmaları dikkat çekmeye başlıyor (bkz. Everest, 160. Kilometre).


Yeni çıkan akademik kitaplarla başlayan özgün listelerimiz, Geçmiş zaman olur kiyle devam ediyor. Müzik tarihinin unutulmazlarını, dönüm noktalarını her ay sizlerle paylaşmayı planladığımız bu bölümün, geçtiğimiz yüzyıllarla ilgili ilginizi çekecek bilgiler içereceğini ve yakın geçmişten belki unutmuş olduğunuz grupları, parçaları hatırlatarak güzel anılarınızı depreştireceğini umuyoruz. Bir dramma giocoso, yani komedi ve dram unsurlarını bir arada barındıran opera eseri olarak nitelenen Don Giovanni, dünya üzerinde en çok sahnelenen operalardan biri olmak üzere yola çıktığında takvimler 29 Ekim 1787'yi gösteriyordu. 1787 yılını Prag'da, başta Le nozze di Figaro adlı operası olmak üzere pek çok eserini sahnelemekle geçiren Mozart, yeni bir opera siparişi almıştı. Yeni operası, İtalya'da Don Giovanni adıyla tanınan Don Juan adlı çapkının hikayesini anlatmaktaydı. Anlatılanlara göre Mozart eseri üzerinde sahneleneceği güne ya da bir gün öncesine kadar çalışmıştı. Büyük duygusal iniş çıkışların ve değişimlerin olduğu opera, geniş kesimlerde büyük beğeni kazanmış, son sahnesinde orkestradaki tüm enstrumanların sayıs iki katına çıkartılarak sahnelenmişti. Tüm zamanların en önemli elli klasik müzik eseri arasında gösterilen Don Giovanni, halen dünyanın dört bir yanında sahnelenmeye devam ediyor. 1940'tan 1960'lara gelene kadar, ABD'de elliden fazla hit parçaya imza atan Louis Armstrong'un üretkenliğinin sonu gelecek gibi değildi. 1964 yılında listelerde 1 numara olacak Hello, Dolly!, kendisine zirveye çıkan en yaşlı müzisyen unvanını kazandırmıştı. Bu başarısıyla, Beatles'ın on dört haftalık liste başı efendiliğine son vermişti. What a Wonderful World, İngiltere'de 1 numaraya otursa da, yirmi yıl boyunca ABD'de 12'ncilikten yukarı gidemedi. Ta ki 1987 yılında Günaydın Vietnam filminde tekrar duyulana kadar. 1988 yılında halen listelerdeki diğer parçalar kadar modern bir sounda sahipti. Bu başarının altında, Soğuk Savaş sonrası yaşama ve dünyaya olumlu bakmak isteyen insan kitlelerine duymaya ihtiyaç duydukları hisleri çağrıştırmasının büyük payı vardı. Yine de Armstrong'un dingin ve umutlu sesinin hakkını vermemek insafsızlık olurdu. Meat Loaf, nam-ı diğer Marvin Lee Aday, 60'ların sonunda başlayan kariyerinde, müzik ve sahne arasında gidip gelmekteydi. Piyanist Jim Steinman'la Peter Pan temalı bir proje üzerinde çalışmaya başladıklarında 70'lerin ortasına kadar bu şekilde gelmişti. Andrew Lloyd Webber'e milyonlar kazandıran formülü, kiç bir iş yapacaksan, büyük bir iş olmasına dikkat et formülünü uygulayan Steinman, Amerikan rüyasını, ergen cinsel fantezileri ve motorcu serseri masallarına ait görüntülerle tiye almaktaydı. Bu kolaj, kiç olmak için yeterliydi ve kendine ait bir tarza ve mesaj gücüne de sahip olmuştu. Meat Loaf, solist olarak, bu tuhaf karmaşa içinde, gerektiğinde duygu yoğunluğunu sağlayabilmekte, gerektiğinde espirili durumları yansıtabilmekteydi. Gerçek bir rock albümü sıfatını her saniyesiyle hak eden az sayıdaki albümden birisi olarak gösterilen Bat Out of Hell, BBC'nin en iyi yüz albümü ve Rolling Stone'un tüm zamanların en iyi beş yüz albümü arasında girmişti. Grease müzikalinin 1978 yılındaki yeni çevriminde Sandy rolünü üstlenen Olivia Newton-John, iyi aile kızı temiz bakire görünümünü vamp ve seksi bir imaja dönüştürmek üzere harekete geçtiğinde, ortaya Physical adlı parça çıkmıştı. Listelerdeki başarısı, önce pek parlak olmasa da, mondern müzik yayını yapan radyolar, parçayı 1981 yılının en büyük hitlerinden biri haline getirdi ve Amerika'da 1 numaraya taşıdı. Daha sonra Billboard dergisi Physicalı tüm zamanların en seksi parçası olarak seçmişti. Bu duruma elbette, dönemin aerobik rüzgarından faydalanan bir video klip de yardımcı olmuştu. Klipte pek de ideal vücutlara sahip olmayan erkekler, Olivia'yla birlikte form tutuyorlardı. MTV, klibin sonunda eşcinsel oldukları ortaya çıkan erkeklerin görüntülerini keserek vermiş, bu kesik haliyle klip, yılın videosu Grammy Ödülü'nü almıştı. 1997 yılında My Own Prison adlı karanlık ama ticari olarak çok başarılı albümleriyle, 90'ların başındaki Seattle tarzını devam ettirmeye istekli Creed, ikinci albümleri, Human Clay'le ABD'de 1 numaraya oturmayı başarmıştı. Tipik bir Creed şarkısı olan Higher, albümün ilk single'ı olarak çıkmış, albümün on yedi hafta 1 numarada kalmasına büyük katkı yapmıştı. Üçüncü single With Arms Wide Open ise listelere 1 numaradan girip, boy band denen erkek gruplarının egemen olduğu bir dönemde grunge'ın hala dünya müziğinde gücü bir akım olduğunu gösermişti. Seattle devleri Pearl Jam ve Soundgarden bile sendelerken, Creed müthiş bir başarıyı elde etmişti. Çok özgün bir sesleri olmasa da, Seattle'ın büyüklerinin izini sürüyor gibi görünseler de, ne Soundgarden gibi psychedelia ile içli dışlı, ne Pearl Jam gibi siyasi konulara meraklı, ne de Alice in Chains gibi uyuşturucu yüklüydüler. Seattle'lı bir saf hard rock gurubu olmaktan öte bir kaygıları yoktu ve bu da onları demode ya da sıkıcı olmaktan kurtarıyor gibiydi. Bu haliyle Creed ve Human Clay, başarıyı hakkıyla elde etmişti. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür. Creed'i yıllar sonra tekrar hatırlamak da harika oldu, teşekkür ederiz Optimusminimus!


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Yeni Yıldız Savaşları yoldaymış, zira George Lucas kendi şirketini Disney'ye satmış. Nasıl olur diye şaşıranlardansınız ya da bu iş buraya gidiyordu diyorsanız Financial Times'ın Lucas profili ilginizi çekecek. Lucas emekli olurken, filmi kim çekecek bu hala bilinmiyor. Hikaye daha önce perdeye yansımamış bir hikaye olacakmış. Meğerse Jean Paul Sartre helva severmiş. Yazarken zorlandığımız bu cümleyi pek sevdiğimiz blog'lardan Paper and Salt'ta okuduk. Bir kutuyu helvayı öğle yemeğinde yiyebiliyormuş ve hatta mektuplarında kitaplar geldi ama helva gelmedi, nasıl olur, diye sorabiliyormuş. Yazarların takıntıları olması elbette tanıdık fakat bu yine de şaşırtıcı.


Une Vie de Moins, Gazze'de hayatı farklı bir dille anlatan rap parçasının adı. Müziği politik parçalarıyla tanınan Fransız rap grubu Zebda'ya ait. 1985'te kurulan, 2003'de dağılan, 2011'de ise tekrar bir araya gelen grubun kendi bölgelerinde yerel seçimlere girip %12 oy almışlığı bile var. Hakikaten politikayla iç içeler. Parçanın sözlerini, sıra dışı bir akademisyen olan Jean-Pierre Filiu kaleme almış. Diplomatlık yapmış, hatta savunma bakanlığına danışmanlık yapmış Filiu, aynı zamanda Sciences Po Üniversitesi'nin Ortadoğu Çalışmaları Bölümü'nde profesör, Columbia Üniversitesi'nde misafir hoca. Diplomasiyle akademi belki zaten birbirine uzak alanlar değiller özellikle bazı ülkelerde fakat Filiu durmamış, David B'yle beraber 2012 baharında bir de çizgi roman yayımlamış. Bir incelemesini Guardian'dan okuyabileceğiniz bu çizgi romanın adı Best of Enemies. Ortadoğu tarihini ve ABD'yle ilişkileri ele alan kitap Gılgamış Destanı'yla başlıyor. İşte bu renkli akademisyen, Gazze'de hayatın neye benzediğini etkileyici bir biçimde anlatan bu parçanın sözlerini yazmış. Tabii bazı cepheler tepkilerini hemen göstermiş. YouTube'de Filiu'nun propagandalarına cevap başlıklı videolar bulmak mümkün. Hiçbir zaman Filistin olmadı gibi iddialar içeriyorlar. Ama biz esas parçaya dönelim. Video aşağıda. Dayanamayıp sözleri de çevirdik. Videodan hemen sonra geliyor.


TV dizileri edebiyat göndermeleriyle, içinde geçtikleri dönemle, karakterlerin oynadıkları oyunlar, hatta yedikleri yemeklerle meraklı izleyiciyi okumaya sevk edebiliyorlar. Biz de meraklarımıza yenildik ve dizilerden yola çıkan okuma listeleri hazırlamaya karar verdik. Listeler dizilerle şahsi ilgilerimizin çekiştirdikleri yerlere gidiyorlar ve her zamanki gibi katkılarınıza açıklar. Şu sıralar, yeni sezonuna bayıldığımız The Bing Bang Theory'nin eski bölümlerine de göz atmaktayız. Dizinin sayısız bilim kurgu ve fantastik edebiyat göndermeleri yine ilgi alanlarımızın arasındaki bilim felsefesiyle de birleşince insanı okumaya sevk eden bir Amerikan TV dizisiyle karşı karşıya olduğumuzu kabul etmek durumunda kaldık. Diziye yabancı olanlar için kısa bir özet geçelim: Biri kuramsal, diğeri deneysel fizikçi olan iki ev arkadaşı, Sheldon ve Leonard, aktris olmak için çabalayan, ekmeğiniyse garsonlukla kazanan genç bir komşunun hayatlarına girmesiyle Yıldız Savaşları, atomaltı parçacıklar ve bilgisayar oyunları arasında geçen yaşamlarının dışına çıkmak zorunda kalırlar. Onlara mühendis dostları Howard ve Hintli astrofizikçi Rajesh eşlik eder. Dizi iki eksende ilerliyor. İlki, asosyal ama zeki bu dört erkeğin, sosyal ama bilim insanı olmayanlarla dünya karşısında çektikleri zorluklar İkinci ve bizce daha orijinal olan eksense, inekliğin ötesinde, tamamen kendine özgü bir yer işgal eden Sheldon'ın tüm dünyaya karşı mücadelesi. Mühendisliği tamirat, biyolojiyi evcilik gibi gören bu adam, sosyal bilimlere neden bilim dendiğini kesinlikle anlamıyor. Kendisi için kuramsal fizik ilk, tek ve son nokta. Neredeyse her sezonda iki kere Schrödinger'in kedisinin canlı olup olmadığına dair bir espri yapılıyor ya da yaşanan romantik ikilemler bu ünlü kediyle açıklanıyor. Kuantum fiziğini aklımıza sığacak bir şekilde sunmaya çalışan yazar, sadece ünlü kediden değil, paralel evrenler dahil olmak üzere bazı kilit kavramları ele alıyormuş. Henüz okumadık ama listemize aldık. Titanların Çatışması, Newton Leibniz'e Karşı ve Doğa mı Çevre mi Freeman Mead'e Karşı bölümlerini zevkle okumuştuk. Kesinlikle çok başarılı popüler bilim çalışmalarından biri. Aynı zamanda dizide geçen çok sayıda kavram ve tartışmayı tek kitapta okumak mümkün. Aslında belki de bu diziyle en yakından ilişkili bilimsel çalışma Kuhn'un bu ünlü eseridir. Zira bilimsel devrimlerin, bilim dünyasındaki sonradan büyük kopuşlar olarak adlandıralan anların yapısını anlamaya çalışan Kuhn, bu devrimlerin nadiren katı bilimsel gerçeklerin zorunlu olarak getirdikleri hediyeler olduğunu iddia ediyor. Bilimsel devrimleri bilimin yapılış biçimiyle, bilim insanlarının belli bir formatta eğitilmeleri ve sonra o format çöktüğünde beraberce bir diğerine gitmelerinde ve burada ne kadar anlatsak haksızlık edeceğimiz çok başka tarihsel, sosyal ve hatta tesadüfi olguyla açıklıyor. Sheldon burada Kuhn'un başka bir yüzünü göstermeye çalıştığı katı pozitivist bilim adamının bir karikatürü oluyor. Dizide adıyla sanıyla ama belki daha çok genel görelilik kuramıyla geçen fizikçilerden biri Einstein. Popüler alanda genelde aforizmalarıyla tanınan ve bilimsel devrimlerinden birinin en büyük aktörlerinden olan Einstein'ı yakından tanıyalım/okuyalım derseniz 2009 yılında yayımlanmış bu biyografi çalışması tavsiye edilebilir. Bu kadar kuramsal fizik arasında bu diziye bilgisiyar oyunlarının, Star Trek'in, Yıldız Savaşları'nın, World of Warcraft canavarlarının nasıl sıkışabileceğini merak edilebilir, diye düşündük. Oyun oynayan insan herhalde The Bing Bang Theory karakterlerinin tamamını temsil ediyor. İkinci sezonda bir bölümde güzel aktris adayı ve bilimden fersah fersah uzakta olan Penny bile kendini online oyun oynamaya kaptırmış ve birçoğumuzun bir zamanlardan hatırlayabileceği evden çıkmadan günlerce oyun oynayan bir insana dönüşmüştü. İşte Metin And'ın hayatında ne yapacağına karar vermesini sağlayan kitap olduğunu söyleyen Homo Ludens, gönüllü ve özgür biçimde oyun oynamanın insan tarihindeki yerini saptıyor ve oyunu toplumsallığın içine oturtuyor. Henüz okumadığımız ama çevrilse ya da buralara düşse zevkle okuyacağımız bu seri, The Bing Bang Theory'nin neredeyse her gün ziyaret ettikleri çizgi roman dükkanındaki bir çok çizgi kahramanı aynı anda içinde barındırıyor. Eminiz Sheldon'ın bu karşılaşmada kime ne olacağına dair çok net tahminleri vardır. The Bing Bang Theory'yi bu kadar üst üste seyredebilmemizin bir sebebi bizce Sheldon rolündeki Jim Parsons'ın muhteşem komedyenliği, bir diğeri de bu kadar bizim hayatımızın da içine girmiş çizgi kahramanları, fantastik ve bilimkurgu edebiyatından tanıdık karakterleri bölüm başına en az beşer kere geçirmesidir.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Geçtiğimiz hafta, Günümüzde Raskolnikov baltasını nereye vururdu? sorusuna yanıt arayan, Raskol'un Baltası adlı bir site ortaya çıkmış bulunuyor. Beş farklı kısa film çalışması içeren site, edebiyat tanıtım ve pazarlamasına farklı bir açıdan yaklaşmayı hedefleyen Edebi Şeyler ajansının bir projesi; ancak henüz var oluş amacını anlayabilmiş değiliz. Yine de bir göz atmanızı tavsiye ederiz. Kış geldi gibi neredeyse, hava soğudu, yağmur başladı. Food 52, içimizi hangi kış baharatları ve nasıl tatlılar ısıtır diye kafa yormuş. Tarçınlı süt, konyaklı kahve aklımıza gelen klasik içeceklerden. Food 52'unun 11 maddelik listesinde kabaklı tatlılar, baharatlı karameller ve bol zencefil var. Değişik kışa uygun bir şeyler yapsam diyenlere tavsiye edilir.


Rijksmuseum, esas olarak Hollanda, Hollanda'nın yanı sıra da Avrupa ve Asya sanat tarihinden kilit parçaları koleksiyonunda bulunduran bir Amsterdam müzesi. Sadece bununla kalsa Amsterdam'a uğramayanlar için pek bir önem taşımazdı. Fakat Zeit Online'da okuduğumuz bir haber bizi internet sitesine yöneltti, orada gördüklerimizi de paylaşmadan duramadık. Müze bünyesinde bulunan 125 bin eseri dijital ortama aktarmış. Zeit'ın da belirttiği gibi, bu kadarı da aslında pek yeni değil. Google Art Project ya da Europeana gibi projeler aslında bunu yapıyor. Nitekim başka müzelerde bu kadar toplu biçimde olmasa da dijital ortama geçiyor. Bir de Rijksstudio kısmı var ki, aslında en büyük yenilik orada gibi. Studio, sizin seçimlerinizle oluşan koleksiyon üzerine, yine sizin yaratıcılığınızı kullanmanız üzere tasarlanmış. Resimlerin farklı kısımlarına, detaylara odaklanıp, orayı kesip alabiliyorsunuz ya da tüm resmi seçebiliyorsunuz. Sonra seçiminizi yüksek bir kaliteyle indirebiliyorsunuz. Bunun da ardından müze sizi bu indirdiğiniz malzemeyle bir şeyler yapma konusunda cesaretlendiriyor. Örneğin indirdiğiniz bir detayı bir şala basabilir ya da kendi kupanızı oluşturabilirsiniz. Ya da doğrudan poster olarak asabilirsiniz. Studio'daki örnekler insana ilham veriyor. Bir nevi müzeyi gezdiniz, artık kendi hediyelik eşyanızı da kendiniz yaparsınız mesajı hakim. Arabaya bastırmak da mümkün, motorsikletinize bir desen kazandırmak da. Herhalde en kolayı aşağıdaki gibi tişörtle başlamak olur. Oradan ipek şala da geçilebilir tabii. Hediyelik eşya formatını hiç beğenmem derseniz, alttaki örneği tavsiye ediyoruz.


Uluslararası IMPAC Dublin Edebiyat Ödülleri, bir Nobel ya da Man Booker Ödülü sayılmasa da, çeşitli ülkelerdeki kütüphaneler tarafından belirlenen aday adayları ve İngilizce çeviri olan uluslararası seçkileriyle bir okur olarak her zaman en eğlenceli bulduğumuz ödül olmuştur. Yalnızca üç beş kitaptan oluşan finalistleri değil, uzun mu uzun aday listesi de açıklandığı için ayrı bir heyecanı oluyor ödülün. Yalnızca kazananı değil, son raunda kimlerin kalacağını da tahmin edebiliyor, hatta hırslıysanız jüriyle beraber tüm adayları okumaya çalışabiliyorsunuz. Tabii bu sonuncusu Türkçe okurları için tam mümkün değil. Nitekim kitapların yalnızca küçük bir bölümü Türkçede yayımlanmış durumda. Özellikle Doğan Kitap ve Domingo Yayıncılık, kitapları en çok aday gösterilen yayınevleri olarak dikkat çekiyor. Burada zamanlama da önemli aday çıkartan Türkiye yayınevlerinin çeviri konusunda ellerini çabuk tuttuğu söylenebilir. IMPAC Dublin Ödülleri'nin bu yıl internet siteleri de değişmiş, son derece kullanışlı olmuş. Aşağıda, Türkçede ulaşabileceğiniz kitaplar en başta olmak üzere, 154 adayın tamamını görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için kitap adına tıklayabilirsiniz. Bizce Julian Barnes, Umberto Eco, Jeffrey Eugenides, Chad Harbach ve Haruki Murakami'nin finalde görme ihtimalimizin yüksek olduğu isimler. Sizin tahminlerinizi de yorumlara bekliyoruz.


Kasım ayı, başta Amerika olmak üzere dünyanın çeşitli ülkelerinde Movember hareketine ev sahipliği yapıyor. Moustache, yani bıyık ile November, yani kasım kelimelerinin birleşiminden oluşan Movember dahilinde, erkekler prostat ve testis kanserine dikkat çekmek için bıyık bırakıyorlar. Hareketle ilgili daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz. Çok sevdiğimiz Flavorwire, Movember'ın şerefine tarihe damgasını vuran on bıyığa yer vermiş. Biz bir numarayı tahmin etmekte oldukça zorlandık. Liste daha da uzatılabilir tabii sizin önerilerinizi de yorumlara bekliyoruz.


Evet, yanlış duymadınız. J. K. Rowling'in, yetişkinler için yazdığı son kitabı The Casual Vacancy, hayranları tarafından kolektif bir çalışmayla İspanyolcaya çevrilmekte. Eğlence olsun diye değil, kitabın yayıncısı Salamandra, romanın çevirisini aceleye getirmek istemediğinden. Aslında bu tür yüksek profil kitaplarda, telif haklarını alan diğer yayıncılara kitabın son hali, kitap yayımlanmadan dijital olarak gönderilir, böylece çeviri orijinal metinle aynı anda ya da orijinal metinden kısa bir süre sonra piyasaya sürülebilir. Ama The Casual Vacancy'nin temsilcisi, korsan riskinin yüksek olduğunu iddia ettiği yerlere metni göndermeyi reddetmiş. Sonuç olarak bazı ülkelerde çeviri süreci aceleyle geçiştirilmeye çalışılırken, diğer ülkelerdeki yayıncılar, çeviri kitap yayımlarken izlenen normal yoldan şaşmıyorlar. İspanyolca yayıncılık yapan Salamandra da bunlardan biri. Rowling'in, bu durumdan hiç de memnun olmayan İspanyolca okurları kolları sıvayıp, internet üzerinden kolektif olarak kitabı çevirmeye başlamışlar. The Spanish Vacancy adını verdikleri çalışmayı HarryLatino sitesi başlatmış. Tamamen gönüllü bir çalışmayla, sosyal medya üzerinden yürüyor. Projeyi takip etmek isteyenler Twitter hesaplarına buradan ulaşabilirler. Türkçe okurlarına da haber vermeden geçmeyelim: Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Harry Potter'ların aksine, The Casual Vacancy Doğan Kitap etiketiyle, en azından Fince çevirisi gibi aceleye getirilmeden, 2013 yılı içinde yayımlanacak. GÜNCELLEME (21 Mart 2013): Kitap, Dost Körpe çevirisiyle, Boş Koltuk olarak yayımlandı.


Postmodern edebiyatın, özellikle de öykü alanında öncülerinden sayılan Donald Barthelme, üniversite öğrencilerine tavsiyeler adı altında 81 kitaplık bir liste dağıtırmış. Kevin Moffett, üniversitenin son senesinde bir kopyasını elde etmeyi başardığı bu listeyi The Believer'da paylaşıyor. Öğrencilerine kitapları belli bir sıra gütmeden, yalnızca okumalarını söylermiş Barthelme. Yazarın yaklaşımını da, önerdiği kitapları da, listeye kendi eserlerini koymayacak kadar mütevazı oluşunu da takdir ediyoruz. 2013'te, Türk yazarlar ekleyip eksikliğini giderdikten sonra listedeki tüm kitapları okumaya çalışma fikri aklımızı çelmedi değil. Görselleri büyütmek için üstüne tıklamanız yeterli. Aşağıda, listedeki kitaplardan, sırasıyla Türkçede ulaşabileceklerinizi bulabilirsiniz. Barthelme'nin öyküleri ne yazık ki henüz çevrilmedi. Romanlarından Pamuk Prenses ise Hakan Toker çevirisiyle Siren Yayınları'nda.


Kapı ziline oynayan türde kişilikler olduğumuzu itiraf etmemiz gerekiyor. İşte bu yüzden Jordan Matter'ın Dancers Among Us adlı çalışması bizi çok heyecanlandırdı. Matters, alışveriş yaparken, parkta otururken, yağmurda yürürken, kısacası hayatın içinden geçerken dans eden insanları fotoğraflıyor.


Son zamanlarda gördüğümüz en şirin karakterler, ölmenin en salakça yollarını anlatan bu müzik klibinin minik kahramanları. Avustralya'da Melbourne metro sistemi için bir kamu spotu olan Dumb Ways to Die'ın bir de Tumblr sitesi bulunuyor.


31. Tüyap İstanbul Kitap Fuarı son hızıyla devam ediyor. Geçen yıllarda sık sık gündeme gelen uzaklık tartışmaları, özellikle de metrobüsün Tüyap'a kadar gitmesiyle bu yıl dinmiş görünüyor. Metrobüsle trafik derdi olmasa da, metrobüsün kendi çilesi var biz yine de buradan Taksim'de yer alacak bir kitap fuarının hayalini kurduğumuzu belirtelim. Bir yandan mesafe şikayetleri azalırken, diğer yandan indirim yetersizliğinin gitgide daha fazla insanın dikkatini çektiğini görüyoruz. Tüm kitap eklerinde boy boy stand numaraları, etkinlik programları yer alırken hangi yayınevinin ne kadar indirim yaptığının hiçbir yerde kayıtlı olmaması büyük bir eksiklik. Biz de geçen yıl fuardan kitap almaktansa, sonra daha ucuza alınacak kitapları not düşen okurlar olarak, bu yılki fuar ziyaretimizde sizlere bir yayınevi indirim listesi hazırladık. Ne yazık ki bu, tam bir liste olmaktan çok uzakta. Nitekim Tüyap'ın basın bültenine göre, fuarda 600 yayınevi ve sivil toplum kuruluşu yer alıyor. Biz ancak, dolaşabildiğimiz iki salonda, olabildiğince çok yayınevinin indirimini kaydetmeye çalıştık. Listeyi tamamlayıcı bilgilerinizi Twitter ya da Facebook hesabımıza gönderebilir, yahut yazının sonunda yorumlara ekleyebilirsiniz. Tüyap'la ilgili genel gözlemlerimizi bu hafta sonu Pazar Yorumu köşemizde paylaşacağız. Ama burada şunu söyleyebiliriz: İdefix'in 23 Kasım-23 Aralık arası sürecek Sanal Kitap Fuarı'nda indirimler %30-70 arasında olacak. Haricinde Kitap Yurdu tüm yıl boyunca birçok kitabı %30 indirimle satıyor. Benzer bir şekilde dağıtımcılar ve yayınevleri ofislerinde %25-30 arası indirim yapıyorlar. Yani fuar indirimleri genel olarak oldukça yetersiz. Elbette başka hiçbir yerde onca kitabı bir arada göremeyecek olan kitap severler için fuar yine de eşsiz!


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Pek Güzel Şeyler, henüz keşfetme fırsatı bulamadıysanız bir an önce tıklamanız gereken bir blog. Kediler ve Kitaplar'ın kardeş blog'u olan sitede, adından da anlaşılacağı üzere, pek güzel resimler, fotoğraflar ve diğer görsel çalışmalar paylaşılıyor. Geçtiğimiz ay ünlü yazarların kartpostallarına yer vermiş. Elyazılarını okuması epey zor, yine de Ernest Hemingway'den Gertrude Stein'a, F. Scott Fitzgerald'dan kendine gönderilmiş kartpostalları görmek çok hoş. Hep dünya Afrikalılara mı yardım edecek? Elbet Afrikalılar da dünyanın geri kalanına yardımcı olabilir. Radi-Aid, soğuklar altında kalan Norveçlilere kalorifer göndermek için bir kampanya başlatmış. Bir de güzel şarkı yazmış. Africa for Norwayin sitesi burada; biz haberle fakfunfon aracılığıyla karşılaştık. Tüyap İstanbul Kitap Fuarı'nda son iki güne girildi. Fuarı bu hafta sonu ziyaret edecekler için önerilerimiz, Vergilius'un Ölümü, Bayan Jean Brodie'nin Baharı, Uçarı Kızlar ve Filozoflar, Grafik Kanon 1. Cilt. Hangi yayınevi ne kadar indirim yapıyor için buraya buyurabilirsiniz.


Bu kadar uzun mesafeler kat ettikten sonra insan fuarda olabildiğince uzun zaman geçirmek istiyor. Bu da dinlenme, yeme, içme, sigara gibi ihtiyaçların doğması anlamına geliyor. Fuarda görebildiğimiz kadar dinlenmeye ayrılan özel bölümler olmadığı gibi, yemekler ve içecekler de ancak havaalanı tarifeleriyle kıyaslanabilecek kadar pahalı. Şahsen biz yanımıza erzak alarak hareket ettik ama uygun fiyata kitap almaya gelen okurlara uygun fiyata yiyecek seçeneğinin sunulmaması en hafif deyimle ayıp. Fuarı gezmek için en iyi zamanın hafta içi öğleden sonra-akşam üzeri olduğu duyumunu aldık. Hafta sonu haliyle kalabalık geçiyor, hafta içi gündüz öğrencilerle dolu oluyor. İmkanı olanların hafta içi öğleden sonra uğramasını salık veriyor katılımcılar. İndirimler konusunda dikkatimizi çeken önemli bir nokta: Yayınevi büyüdükçe indirim küçülüyor. Burada standların büyüklüğü ve yanar dönerliliğinin de bir etkisi olsa gerek aldığımız duyumlara göre, fuar alanında stand kiralamak ve farklı bir stand hazırlamak o kadar pahalı ki, yayınevleri fazla indirime yanaşamıyor. Tüyap Beylikdüzü'nde bulunduğu için kitap getirme götürme-şahsen gelme gitme masrafları da ayrı bir etken. Editörlerin ya da yayınevi yetkililerin çalıştığı standlarda örneğin İthaki toplu alımlarda daha fazla indirim gibi uygulamalar da bulunurken, Can ve Doğan gibi yayınevleri standlarda yayıncılıkla uzaktan yakından ilgisi olmayan ajans elemanları çalıştırdıkları için herhangi bir esneklikle de karşılaşılamıyor. Bu sorunun bir diğer boyutu da şu: Yayınevinin kitabını yahut yazarını, yalnızca kitabın arka kapağından yarım yamalak bilen insanlarla muhatap olmak zorunda kalıyorsunuz. Hatta okurlardan aldığımız duyumlara göre, yayınevinin hangi yazarları bastığını bilmeyenler, bulundukları standın arka tarafında kimin imza gününün olduğunu bilmeyenler de var. Eh, bu durumda fuarın bir kitapçı alışverişinden pek bir farkı kalmıyor hatta küçük kitapçılarda satıcılarla çok daha samimi bir ilişki kurabiliyorsunuz. Aksine, daha küçük/genç yayınevlerinde doğrudan editörler ya da yetkililerle muhatap olabilmek, fuarın en büyük güzelliklerinden. Kitabın içeriğini, yazarın kimliğini tartışabiliyor, merak ettiklerinizle ilgili daha fazla bilgiye sahip olurken, listenizde bulunmayan sürpriz kitaplar da edinebiliyorsunuz. Yukarıdaki kitapçı gibi eleştirimize karşın fuarı her şeyden farklı yapan, yayınevlerinin neredeyse bütün listelerini sergilemesi. Böylece alışveriş yapmayacaksanız bile kim ne basmış, görebiliyorsunuz. Bizim gibi, yeni çıkanları kitap eklerinden ve/veya internetten takip edenler için bile onca kitabı bir arada görmenin, onca yayıncıyla çevrelenmenin ayrı bir güzelliği oluyor. + İletişim standında katalog indirmek için karekodları yerleştirilmişti. Haricinde basılı katalog dağıtıyorlar mı, göremedik, ama çok güzel bir uygulama başlattıkları tartışılmaz. + Radikal'in kitap videolarında, yapılan kısa kısa röportajlardan yayıncıların fuar değerlendirmelerini görebilirsiniz. + Bizce son birkaç yıldır en havalı stand Metis'inki olmayı sürdürüyor. Ama anlaşılan onlar da raflara sığmamaya başlamışlar Metis kitapçısında bulunduğumuz beş dakika içerisinde iki kalın kitabın neredeyse okurların kafasına denk gelerek düşüşüne tanık olduk. Yayınevinin seneye herhangi bir değişikliğe gidilip gidilmeyeceğini merak ediyoruz.


Bir ilişkinin taraflarından biri, niteliksiz olduğu düşünülen bir müziği severek dinliyorsa, ilişki bundan zarar görür mü? sorusunu yanıtlamak üzere yola çıkan bilimsel araştırma, müzik zevkleri ve cinsel çekim arasında bir ilişki olduğunu söylüyor. Birbirinden hoşlandığını fark eden iki kişi, er ya da geç, birbirlerinin müzik ve edebiyat zevklerini de tecrübe etmeye yöneliyorlar. Araştırma buna ek olarak, kişilerin müzik zevklerinden yola çıkarak karakter analizlerini yapmak konusunda da eğlenceli ipuçları bulduğunu iddia ediyor. Örneğin rock sever bir dinleyicinin dışavurumcu bir sosyal bilinci olduğu, pop dinleyicilerinin ise daha çok çoğunluğa ters düşmeyen uysal bireyler olduğu gibi. Araştırmanın daha detaylandığı yerlerde yok değil. Örneğin Amerikan halk müziği diyebileceğimiz country'den hoşlanan bir kadının, erkeklere daha az çekici geldiğini söylemekte. Eğer heteroseksüel biriyseniz, heavy metal dinleyicisi olmak, koşulsuz olarak her iki cins için de çekiciliği artıran bir etki yaratıyor. Ancak klasik müzik sevenler için durum biraz farklı. Klasik müzik seven erkekler, aynı zevke sahip kadınları arıyorken, klasik müzik seven kadınlarsa tam tersi bundan uzak erkekleri çekici bulmakta. Ayrıca heteroseksüel erkeklerin, kadınlara göre müzik zevkine daha fazla önem verdiğini söylemekte. Buna göre, müzik zevki heteroseksüel erkekler için bir statü ve değer göstergesi ve hayat görüşü ve ideoloji hakkında bilgiler sağlamakta.


Ödülle ilgili genel olarak en dikkat çekici nokta, Türkçe yayıncılığın çeşitliliğini yansıtamaması. Tüm kategorilerdeki adaylar ve kazananlar belli yayınevlerinden. Elbette bu niteliksiz oldukları ya da adaylığı hak etmedikleri anlamına gelmiyor ama ödülleri hep benzer isimlerin kazanması, ödülün güvenirliğini zedeliyor. Edebiyat ödülleri her zaman tartışmalı meselelerdir: Gereklilikleri, işlevleri, değerleri sık sık sorgulanır. Yalnızca halihazırda bilinen değil, rafların arasında unutulan kitaplara da dikkat çektikleri sürece ciddiye alınacaklardır. Ümidimiz, seneye Dünya Kitap Ödülleri'nden bu yönde bir gelişme görmek.


Sosyal müzik dinleme platformu Spotify üzerinden, yaşları 18-91 arası değişen iki bin İngiliz kullanıcının katılımıyla yapılan ankette kullanıcılara yatak odasında en çok dinlemekten hoşlandıkları müzik sorulmuş. Anket sonucunda Dirty Dancing filminin müzikleri açık arayla birincilik koltuğuna oturmuş. Özellikle kadın katılımcılar tarafından bu parçanın seçilmesi, romantik anıları hatırlatmasına bağlanmış. Ancak sonuçlar, oldukça farklı müzik türlerini bir araya getirmekte. Zira iş yataktaki hareketliliğe geldiğinde herkes Dirty Dancing'deki gibi ritmik dansları tercih etmiyor. Örneğin listenin üçüncü sırasında Maurice Ravel'in Bolerosu bulunuyor. Dingin ve yavaş başlayan eser, aynı motif üzerinde, ama sürekli hızlanarak devam ediyor. İkinci sırada ise Marvin Gaye'in unutulmaz Sexual Healing adlı parçası bulunuyor. Listenin büyük kısmı eski ve bilinen parçalardan oluşmakta. Bunun istisnasıysa Kings of Leon gurubunun Sex on Fire adlı parçası. Yıldız Savaşları filmlerinin müzikleri ise, ilginç bir biçimde yirminci sırada. Spotify, katılımcılara seks öncesi hangi parçalarla havaya girdiklerini de sormuş ve bu kez Sexual Healing bir numarayı kapmış. İlginç olansa, Motown'ın direği, duygu insanı, funk üstadı, soul babası Marvin Gaye'in bir başka parçasının, Let's Get It On'un iki numara da olması. Let's Get It On, aynı zamanda romantik bir akşam yemeği için dinlenecek parçalar listesinin de bir numarasında. Anlaşılan Nuri Alço'nun gazozlara kattığı ilaçlarla başardığını, Marvin Gaye sadece müzikle de sağlayabiliyor. Çift olarak dans etmek üzere tercih edilen parçalar listesinin tepesinde ise, ABBA'nın Dancing Queeni var. Tabii bu parçaya uygun bir biçimde dans edebilen bir erkek bulan kadınların, tercihlerini tekrar gözden geçirmesi yerinde olabilir.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. 18. Gezici Festival dün başladı! Festival, 30 Kasım-6 Aralık arasında Ankara'da, 7-10 Aralık'taysa Sinop'ta sinemaseverlerle buluşacak. Otuz altısı kısa metraj olmak üzere toplam altmış beş film gösterilecek festivalde. Filmler ve gösterimler hakkında daha fazla bilgi için festival ana sayfasına uğrayabilirsiniz. Bu yıl yeni bir ödül töreniyle karşı karşıyayız: 1. Ölüdeniz Öykü Ödülleri. Yarışma, Türkiye genelinde on sekiz yaşından büyükler ve Fethiye ilköğretim-lise öğrencileri arasında olmak üzere iki farklı kategoride yapılacakmış. Kazanan öykü dosyası kitap olarak basılacakmış. Kendilerine hoş geldin diyoruz. Son olarak, bir bilim haberi. DNA ilk kez bir elektron mikroskopta görüntülenmiş. Bundan önce gördüğümüz tüm DNA görselleri, X-ray kristalografisinin bir ürünüymüş kristalleştirilmiş DNA'ya X-ray ışınları gönderip, geri yansıyan ışınlardan bir görsel oluşturuluyormuş. Neticede DNA'nın bir mikroskopla görüntülenmesi çok daha güvenli bir yöntem olduğu söyleniyor. Merak edenler sonuçlara buradan göz atabilirler.


Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri. Ellinin üzerinde eseriyle de aynı zamanda en üretken yazarlarımızdandır. Ne yazık ki ölümünden sonra eserleri sadeleştirilerek yayımlandığı için uzun bir süre yazarın kaleminden çıkan özgün metinlere ulaşamamıştık. Bu noktada gerçekten bir kahraman olarak atılan Everest Yayınları, son birkaç yıldır Hüseyin Rahmi külliyatını, orijinal metinleriyle yayımlamakta. Everest baskılarında kimi zaman yazarın mektupları, makaleleri vb. de yer veriliyor. İşte aşağıdaki, Hüseyin Rahmi'nin, İnsan Önce Maymun muydu?'ya gelen bir okur tepkisine verdiği yanıt. İnternette yabancı yazarların, sanatçıların mektupları bolca bulunuyor ; biz de bunları zaman zaman Türkçeleştiriyoruz. Hala mı Yobazlar?la başlayarak, Türkçe yazarlarının da kayda değer notlarını sizlerle paylaşmayı planlıyoruz. Türk edebiyatında ve Türkçe yayıncılıkta sadeleştirmeler, sadeleştirilmeyen metinlerin yayına hazırlanış biçimi, tartışmalı meselelerdir. Biz de bu haftaki Pazar Yorumu köşemizde Hüseyin Rahmi örneğinden yola çıkarak konuya biraz değineceğiz. Şimdilik, siz sevgili okurlarımızı, insanlık tarihinin hiç değişmeyen sorunsallarından biriyle baş başa bırakıyoruz. Üstat Hüseyin Rahmi Bey'in gazetemizde tefrika edilmekte olan ve bizde ilk ilmi roman olmak itibariyle merakla okunan İnsan Önce Maymun muydu?'da taassupla serbest fikir çarpışıyor. Romandaki filozof Mualla ile softa Enis Buhari bu iki akidenin mümessilidirler. Dikkate layık bir roman mevzuu haline getirilen bu fikir mücadelesi ne hazindir ki söndü sandığımız kara kuvvetten hala bakiyeler mevcut olduğunu ispat etmektedir. Perde arkasından din hayali oynatan hocaya, Çok ihtiyar ve hatta bunak üslubunuzun altına sizi seven gençler imzasını koymuşsunuz. Hem şahsınızı saklıyorsunuz hem de gençlere iftira atıyorsunuz. Sizin gibi düşünen, yazan kalmadı. Ne genç ne ihtiyar... Bu yalancılık ve müfterilik kabahatinizi saffetinize bağışlıyorum. Mektubunuzu okurken uluorta saçmalayan bir vaizin kürsüsü önünde uyuklar gibi oldum. Fazıl mısınız? Değil; sözleriniz aksi halinizi gösteriyor. Alim misiniz? Değil; Arabi kelimelerde imla yanlışlarınız var. O halde nesiniz? Müstear imzanıza rağmen ne olduğunuzu sözleriniz pekala anlatıyor. Sizi gene sizden dinleyelim. Gördünüz mü beni seven gençlerin aşağısı yukarısını tutmayan patavatsız, beceriksiz, vaizkari üsluplarını? Bu yazı acemiliğini bir tarafa bırakalım. Ya devrilen çam kütüklerine ne diyeceğiz? Mantığa ve sözde intizama alışmamış bir dimağın gelişigüzel savurduğu saçmalar. Şu halinizi bilseniz de ağzınıza ve kaleminize hiç yakışmayan fizyoloji, felsefe, tabiiyat gibi kelimelerle kağıt üzerinde baş göz yararak, çocukça kaydırak oynamasanız! Bir nam bırakmak için yıkmaya yeltenen kimselerin eserlerini neşrediyormuşum. Kim bu kimseler? Nazariyesinden bahsettiğimiz Darwin mi? Yoksa romandaki Mualla Efendi mi? Darwin sizinki gibi mutaassıp kalemlerin sarsak dahmeleriyle değil, dünyanın top tüfeğiyle yıkılamayacak bir dehadır. Filozof Mualla ise muhayyel bir şahıstır. Binaenaleyh eser onun değil benimdir. Kendi kendine dolup boşanan bir hava tüfeği gibi boşuna atıp duruyorsunuz. Böyle adamların eserlerini neşretmekle hükümetin teveccühünü kazanmak da az tuhaf hezeyanlardan değildir. Hükümet insanın maymundan azman olduğunu ispat edene mükafat vereceğine dair bir müsabaka açmadı. Romanın mevzusuyla felsefe ve fizyoloji arasında hiçbir münasebet yokmuş! Bu lafı da maşa ile tutulmuş bir fare gibi bahisten dışarıya fırlatıyorum. Halihazırın çirkin sebepleri: Laiklik, tiyatrolar, sinemalar, balolar, danslar, sporlar, konferanslar, gazeteler, laik neşriyat, kadın tuvaletleri, ilahare... Elinize kocaman bir meydan süpürgesi alarak bir cami faraşı gibi bu çirkinlikleri ortadan silip süpürebileydiniz siz cennetlik olurdunuz; biz de cehennemlik. Fikri seviyenizin bu düşkünlüğüyle müdafaasına kalkıştığınız davayı ila değil, ifsat ediyorsunuz. Ben dinimi bilmiyormuşum. Ya siz okuduğunuzu anlamıyor, yazdığınızı anlatamıyorsunuz ya... Din kuvvetinin sizde idrak ve izan şeklinde hiçbir tecellisi görülemiyor. Ben Mızraklı İlmihal'den imtihan olmak, vaizlerden din öğrenmek sıralarını çoktan geçirdim. Bu noktada söylenecekler çoktur. Saffetinize acıyarak susuyorum. Gazetelere, kahvehane peykesi üzerinde kurşunkalemle karalanmış dini ültimatomlar göndermek sevdasından vazgeçiniz. Benim de size halisane tavsiyem budur. Romanımdaki muhayyel Karagümrüklü Enis Buhari Efendi nasıl cism ü can bularak Fatih'ten karşıma çıktı? Hayretler içindeyim!


Tanışınız: bölümümüze hoş geldiniz. Burada sizlerle, her zaman aklınızın bir köşesinde bulunması, düzenli olarak takip edilmesi yahut her gün ziyaret edilmesi gereken, her halükarda internet tarayıcınızın kitap ayracını arasına koymanızı şiddetle tavsiye ettiğimiz internet sitelerini tanıtacağız. Daha önce 40. Haftadan Kalanlar'da kısaca bahsettiğimiz, kitap severliği delilik noktasına ulaşmış olanların asla atlamaması gereken bir site KitapMetre. Basit bir arayüze, kolay bir kullanıma sahip. Kısacası, ilgilendiğiniz kitabın adını ana sayfadaki arama motoruna giriyorsunuz ve KitapMetre, o kitabı farklı internet kitapçılarında hangi fiyata bulabileceğinizi, aşağıdaki gibi gözler önüne seriyor. Böylece, en uygun fiyatı bulmak için site site dolaşıp ayrı aramalar yapmanız gerekmiyor. Ama dahası da var! Okurlara önemli bir hizmette bulunan siteyi biz büyük bir hevesle kullanmaya başladık. İleride ne gibi yeniliklerle karşımıza çıkacaklarını da heyecanla bekliyoruz.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Bugün, Haftadan Kalanlar'ı sizinle video formatında paylaşıyoruz. Çünkü soğuk ve yağışlı hafta sonlarında, sıcacık evinizde rasgele videolara göz atmak gibisi yoktur! Her tarafından yetenek fışkıran Bruce Lee pinpona merak sarsaydı nasıl oynardı? Meraklısı, aşağıdaki Nokia reklamına göz atabilir. Siz de fahiş kargo ücretleri yüzünden internetten İngilizce kitap siparişi verebilmek için üç beş arkadaş toplanmaya çalışıyor, listenizin kabarmasını bekliyor, yahut Pandora ve Robinson Crusoe 389 gibi kitapçılarda bulabildilerinizle yetiniyorsanız, müjdemizi isteriz! Good Books International, dünyanın dört bir yanına bedava gönderim yapıyor ve tüm karı Yeni Zelandalı yardım kuruluşu Oxfam'a aktarıyor. Şahsen daha önce sepetimize aynı kitapları ekleyerek Amazon'la bir karşılaştırma yaptık ve sonuçta, kitaplarda özel bir indirim uygulamamasına karşın kargo ücreti almadığı için Good Books'un çok daha ucuza geldiğini gördük. Aşağıda, şirketin yüksek seksapelli tanıtım filmi var.


Haftanın başında, Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın, romanının tefrikası devam ederken gazeteye yazdığı, Hala mı Yobazlar? adlı sert eleştirisine yer vermiş, Hüseyin Rahmi eserlerinin bugüne dek hep sadeleştirilmiş baskılarla yayımlanmasından şikayet etmiştik. Hüseyin Rahmi, ellinin üzerinde eseriyle Türk edebiyatının en önemli ve üretken isimlerinden biri. Ne yazık ki ölümünden sonra, eski yazıyla basılmış eserleri sadeleştirilerek çevrilmiş, yeni yazıyla tefrika edilmiş romanlarıyla öyküleri sadeleştirilerek kitaplaştırılmıştır. Hüseyin Rahmi'nin dilinin zorluğu yadsınamaz. Yine de bu kadar önemli bir yazarın kitaplarının aslına hiç ulaşamamak acı bir durumdu. İşte bu noktada Everest Yayınları'na teşekkürlerimizi iletmek gerekiyor. Yayınevi, son birkaç yıldır Hüseyin Rahmi külliyatını, orijinal metinleriyle yayımlamakta. Üstelik Şıpsevdi, Mürebbiye gibi daha popüler eserlerin sadeleştirilmiş baskılarını da dileyene alternatif olarak sunmakta. Sadeleştirilmiş kitaplarla orijinal metinler birbirlerinden şık kapaklardaki renk farkıyla ayrılıyor. Şıpsevdi'nin bu baskısı, Mihran Matbaası'nın Rumi 1327 ve Miladi 1911 yılında yayımladığı kitaptan birebir Türkçeye aktarılarak basılmıştır. Gerek görülen yerlere bazı kelimelerin anlamları, günümüzdeki karşılıkları ya da açıklayıcı notlar yerleştirilmiş, herhangi bir sadeleştirmeye gidilmemiştir. Hüseyin Rahmi'nin kitaplarının sadeleştirme yöntemiyle rengini, tarzını, kimi yerlerde neşesini, kimi yerlerde ise ağırlığını kaybedeceği endişesiyle sadeleştirmeden özellikle kaçınılmıştır. Bu kaybın önüne geçmenin yolu okuru zorlasa da Osmanlıcadan Türkçeye çevirisinin aynen basılmasıdır. Burada maksat romanın aslına sadık kalmaktır. Kitap yayına hazırlanırken yapıtın edebi niteliği göz önünde tutularak yazarın özgün anlatımı korunmuş, gençlerin de yararlanması amacıyla bazı sözcükler dipnotlarla açıklanmıştır. Kitap gibi, raflarda uzun yıllar duran, aile içinde nesillerce korunabilen bir esere gençlerin de yararlanması amacıyla notunun düşülmesi bize komik geldi. Genç kimdir, hangi dönemin gencidir? Dahası, İnkilap'ın, bu notuna karşın kitapların asıllarına sadık kalmadığını, Refik Halid'in eski baskılardan okunmaya devam edilmesi gerektiğini düşünenler de var. Bir karşılaştırma yapmadığımız için bu noktada kesin bir yorum yapamıyoruz.


Truman Capote'nin en sevdiği içkinin Tornavida adlı kokteyl olduğunu, çalışırken de kahve, çay, sherry ve martini içtiğini öğrenmiştik. İçtiği kokteylin bile insanlar tarafından merak edilmesine yol açan ününü kazandıran Başka Sesler, Başka Odalar kitabının reklamına da klasiklerin klasik reklamları yazımızda yer vermiştik. Capote'yi Capote yapan ve Amerika dışında da tanınmasında büyük katkısı olan Soğukkanlılıkla kitabıyla ilgili çıkan son haber ise maalesef yeme içme alışkanlıkları kadar neşeli değil. Fakat bir yandan gerçek suç hikayeleri yazan yazarın belli ki yaşasa çok ilgileneceği türden bir haber. Soğukkanlılıkla için Capote kurmaca olmayan roman ifadesini kullanmış. Kansas'ta dört kişinin ölümüyle sonuçlanan, takibinde gazetelerde çok az yer verilen bir cinayeti gidip yerinde araştıran yazar, yaşanan suçla ilgili gerçekleri bulmaya çalışırken bir yandan hikayenin içine girmiş. Araştırmasında ona yardım eden kişi ise Bülbülü Öldürmek kitabının ünlü yazarı Harper Lee olmuş. Capote'nin bu suç hikayesi, özellikle de kesinlikle kurmaca hiçbir yanı bulunmadığı şeklinde iddiası Hollywood'un o dönemde de, daha sonra da ilgisini çekmiş. Nitekim bu suç hikayesi iki kere sinemaya uyarlandı. İlk olarak 1967 yılında, ikinci olarak ise 1996'da. Elbette Capote'nin sinemaya uyarlanan ve en bilinen romanı Tiffany'de Kahvaltı'dır. Slate'in haberi, Soğukkanlılık II filminin yolda olabileceğini ima ediyor. Zira Capote'nin kitabını üzerine kurduğu cinayetten sorumlu tutulan ve romanın yayımlanmasından bir yıl önce infaz edilen Perry Smith ve Richard Dick Hickock'un uzun senelerdir çözülememiş bir cinayetten daha sorumlu olabilecekleri ihtimali basına yansımış. Smith ve Hickock'un polisten kaçtıkları bir ay içerisinde, ilk cinayetlerin işlendiği yer olan Kansas'tan uzaklaşıp Florida'ya geçtikleri ve burada Walker ailesini öldürdükleri iddiası DNA kanıtıyla doğrulanmaya çalışılıyor. Araba satma bahanesiyle aileye yaklaştıktan sonra, soğukkanlıkla iki çocuk ve anne ve babayı vurarak öldürdükleri düşünülüyor. Walker cinayeti soruşturması ilk başladığında yalan makinasına sokulan Smith ve Hickock'un bu testi geçtikleri düşünülmüş. Şimdi ise onların saç renginin benzeri iki tel saç Walker'ın arabasında bulunmuş. Fakat DNA araştırmasının yapılabilmesi için Smith ve Hickock'un mezarlarının açılması ve belki de tamamen kaybolup gitmiş DNA kanıtlarının aranması gerekiyor. Hollywood ikinci filmi çekmek için bu soruşturmanın cevabını bekleyecektir, tıpkı Capote'nin romanı bitirmek için infazları beklemesi gibi. Soğukkanlılıkla'da Smith, Hickock'la beraber polisten kaçtıkları günlerin birinde Walker cinayetleriyle ilgili bir gazete haberi okur. Smith, Hickock'a Çok ilginç! der. Neye şaşırmazdım biliyor musun? Eğer bunun arkasındaki delinin teki değilse... Bir çılgın Kansas'ta olanları okumuş.


1920 yılında başlayan hayatı boyunca enerjisi, açık yürekliliği ve tutkusuyla insanları kendine hayran bırakan, milyonlarca albüm satışına ulaşan Dave Brubeck, 92. yaş gününden bir gün önce, 5 Aralık 2012'de kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti. İlk müzik derslerini 4 yaşındayken annesinden almıştı. Daha ilk gençlik yıllarında bir orkestrada piyano çalacak kadar yetenkliydi. Ama hayatını bir müzisyen olarak sürdürmek istediğinden emin değildi. Bu yüzden veterinerlik eğitimi almaya başladı. Ama müziğin çağrısına uzun süre kayıtsız kalamayıp bir müzik kolejine geçti. Klasik müzik eğitimi almış olsa da, gönlü cazdaydı. O zamanlar caz eğitimi almanın tek yoluysa sahneye çıkmaktı. 50'li yıllara gelindiğinde, Brubeck artık kendi stilini bulmuştu. Aksak ritimler, karmaşık armoniler ve klasik müzik öğeleriyle bezeli deneysel bir çizgi edinmişti. Saksafoncu Paul Desmond'la birlikteliği sadece Take Five adlı başyapıtın çıkmasına değil, kuartetiyle özdeşleşen modern ve eşsiz sound'un da oluşmasına yardım etmişti. Amerikan orta sınıfı, Time Out albümüyle kendilerine ulaşan bu cool sesi çok sevmişti. Böylece Louis Armstrong'dan sonra Time dergisine kapak olan ikinci caz müzisyeni oldu. Brubeck, ırk, müzik zevki, gelir seviyesi gözetmeksizin caz müziğinin daha çok sayıda insana sevdirilmesini çok önemseyen bir müzisyendi. Berlin Duvarı'ndan Beyaz Saray'a kadar, medyanın ilgisini çekecek pek çok mekanda çaldı. Yeni gelişen akımlara da asla uzak kalmadı. 70'lerde rock müziği yayılırken, oğullarıyla bu elektirikli yeni sound'u kullanan bir grup kurdu; 90'larda yeni gelenekçilik akımına uygun olarak Joshua Redman'la kayıtlar yaptı.


Yemek Kültürü bölümümüzden anlaşılacağı üzere, sadece yemek yapmayı ve yemeyi değil, aynı zamanda yemek üzerine okumayı da çok seviyoruz. Belki de bu yüzden içinden sadece bir iki tarifi denediğimiz yemek kitaplarımız raflarımızı bol bol işgal etmesine utanmadan izin veriyor, hatta alıp başucu kitabı yapıyoruz. İşte bu yüzdendir ki, kitap tanıtımlarına yer vermememize rağmen, çok sevdiğimiz Chocolate & Zucchini'de okuduğumuz yeni kitabın haberini paylaşmadan edemeyeceğiz. Tamar Adler'in kaleme aldığı ve pek ünlü Alice Waters'ın önsözüyle yayımlanan An Everlasting Meal: Cooking with Economy and Grace, Nasıl başlanır adlı bir bölümle açılan, Bir yumurtaya uçmayı nasıl öğretirsiniz gibi başlıklarla devam eden bir çalışma. Hem başlıklardan hem de kitapla ilgili yorumlardan anlıyoruz ki bu bir tarif kitabı değil, bir mutfak kitabı. Okuyacakların amatörler olduğunu unutmadan, mutfağın hem tasarruf edilen hem de zerafetlerin sergilendiği bir yer olduğu göz önüne alırak yazılmış. Her iyi yemek kitabı gibi, tuz miktarından çok daha fazlasını anlatıyor. Dönümler boyunca sadece soğan eken bir çiftçi soğanlarını evde satmaya çalışmaktan sıkılır. Bir arabayı soğan çuvallarıyla doldurur ve kısmetini yollarda aramaya karar verir. Bir süre sonra soğanların hiç bilinmediği bir ülkeye varır. Soğanların mucizelerini oradaki saray ahalisine kanıtlar. Kral çiftçiyi tüm soğan çuvallarını altınla doldurarak ödüllendirir. Çiftçi eve döner ve herkese hikayesini anlatır. Sarımsak eken komşusu aynı ülkeye aynı yolculuğa girişir. Saray yine gördüklerine hayran kalır. Sarımsak çorbasının nabızları yükselttiği, sarımsaklı tavuğun insanları kendinden geçirdiği bir ziyafetin ardından sarımsak eken çiftçi ödüllendirilir. Sarımsak çuvalları hazineyle doldurulur. Çiftçi doğrudan eve gelir, servetini görmek istiyordur. Eve vardığında ve dolu çuvalları açtığında bu uzaktaki krallığın en kıymet varilen hazinesiyle doldurulduklarını görür. Çuvallar, soğanlarla doludur. Chocolate & Zucchini'nin de dediği gibi, insanın çocuklarına anlatmak isteyeceği türden bir hikaye bu. Biz de, daha daha hikayeler paylaşabilmemiz için kitabın kısa sürede Türkçede çıkması ümidiyle kapatıyoruz yazımızı.


CollegeHumor, bir parodi, komedi ve genel olarak popüler kültür geyiği sitesi. Türkiye'deki benzer sitelerle kıyaslamak gerekirse Zaytung'dan ziyade Bobiler'e benzediğini söyleyebiliriz. Elbette çok daha büyük bir ölçekte gerçek oyuncuların yer aldığı videolar yahut animasyonlarla işliyor. Daha önce Haftanın Eğlencesi köşesinde yer vermiştik: The Key of Awesome adlı parodi grubu, Gotye cover'ını muhteşem bir şekilde yorumluyordu. Şimdi de CollegeHumor, Nickelback'in Photograph parçasını, akıllı telefonların vazgeçilmez uygulaması Instagram'ın yardımıyla tiye almış. Şarkı, Türkçe sözleriyle birlikte aşağıda. Dikkat, çektiğiniz fotoğrafları sosyal medya platformlarında paylaşma şevkinizi kırabilir!


Müzik tarihinin unutulmazlarını, dönüm noktalarını her ay sizlerle paylaşmayı planladığımız bu bölümün, geçtiğimiz yüzyıllarla ilgili ilginizi çekecek bilgiler içereceğini ve yakın geçmişten belki unutmuş olduğunuz grupları, parçaları hatırlatarak güzel anılarınızı depreştireceğini umuyoruz. Tüm klasik müzik eserleri içinde en çok bilinenlerden biri olan Beethoven'in 5. Senfonisi, 1808 yılının 22 Aralık gününde, Viyana'da ilk kez izleyiciyle buluşmuştu. Oldukça soğuk bir günde, ısıtma tertibatı olmayan konser salonundaki performans, dönemin kaynaklarına göre pek de tatmin edici olmamış, izleyici bu sıra dışı müziğe hak ettiği takdiri göstermemişti. Oysa Beethoven, dönemin en önemli eserlerinden ikisine imza atmış, bu iki eser için dört yıldan uzun bir çalışmaya ihtiyaç duymuştu. Neyse ki tarih, bu büyük ustaya ve müziğine gerekli payeyi biçti ve o ilk performansın etkileri uzun sürmedi. Beatlemania diye bir şey varsa, Rubber Soul albümünün ardından ortaya çıkmış olsa gerek. Beatles, bu albümle bilinen pop tarzlarını bir parça değiştirmiş, daha ciddi parçaları albüme dahil etmişti. John Lennon, şarkı yazarı olarak formunun zirvesindeydi ve Paul McCartney'yle Michelle, Drive My Car, In My Life gibi unutulmaz başyapıtlara imza atmışlardı. Albümdeki Girl ve Norwegian Wood parçaları için, marihuananın argo isimleri olduğu suçlaması ortaya atılmış, grup elemanlarının kayıtlarda bolca esrar tükettikleri şahitlerle sabit olduğundan, muhafazakar İngiltere basını bu konuda Beatles'ı topa tutmuştu. Ancak bütün bu tepkiler, Rubber Soul albümünün müzik endüstrisine ait paradigmaları uzun bir süre için değiştirmesine ve tüm zamanların en iyi albümlerinden biri olmasına engel olmamıştı. Otis Redding, kilise korosunda başlayan başarılı bir şarkıcı kariyerine sahipti. Soul müziğin önemli seslerinden biri haline gelmek için çok uğraşmış olsa da, 1967 yılına kadar, asıl müzik tüketicisi kitleyi oluşturan rock'n roll sever beyazlarca keşfedilmemişti. Aretha Franklin'in sesinden tanınan ve sevilen Respect, Redding'in de adının duyulmasını sağlamıştı. Ancak 1967, aynı zamanda bu efsanevi soul şarkıcısının hayatının son bulduğu yıl da oldu. Cleveland'da katıldığı bir televizyon programından ertesi gün Wisconsin'de vereceği konsere giderken, özel uçağının düşmesi sonucu hayatını kaybetti. Göle düşen uçaktaki 7 kişiden sadece biri kurtulmuştu. Ölümünün ardından, I've Been Loving You Too Long, Respect, Satisfaction, Try a Little Tenderness, Sittin' on the Dock of the Bay gibi parçaları büyük satış rakamlarına ulaşmış ve onu soul müziğin ikonlarından biri haline getirmişti. Orhan Gencebay, 60'lardan itibaren Türkiye'de arabesk müziğin en popüler isimlerinden olmuştu. Türkiye'de devlet organizasyonunun hiç hazzetmediği bir müzik olan arabesk, sadece Orhan Gencebay'ı değil, topyekün tüm arabeskçileri dışlamıştı. Hatta 70'lerin ortasına kadar okullarda türk müziği eğitimi bile yasaktı. TRT de elbette bu yasağa uygun şekilde, adı arabeskle anılan müzisyenleri ekrana da, mikrofona da yaklaştırmıyordu. Elbette ki, yasaklar, bu müziğin toplumda gördüğü geniş kabulü ve beğeniyi gölgeleyemedi. Kanallar arası rekabetin olmadığı bu yıllarda her nasılsa, TRT bir ilke imza atarak, bir zamanlar bünyesinde kadrolu sanatçı olan Orhan Genebay'ı bir yılbaşı programına dahil etti. 1978'in 31 Aralık gecesi, Orhan Gencebay, TRT'de Hatasız kul olmaz ve Yarabbim parçalarını seslendirdi. Ancak yaklaşmakta olan darbe ve sıkıyönetim, arabesk üzerindeki baskıyı gevşetmeyecek, arabesk, Turgut Özal cumhurbaşkanlığı dönemine dek daha on yıl zincirlerinden kurtulamayacaktı. Michael Jackson, 1982 yılında altıncı stüdyo albümü Thriller'ı yayınlamıştı. Albüm sayesinde Jackson, MTV'nin siyahlara uyguladığı adı konulmamış sansür perdesini kaldırmış, beyaz sarayda başkan Reagen'la tanışmaya kadar bir dizi kapıyı açmıştı. Albümün çıkışından yaklaşık bir yıl sonra, Jackson bu kez müzik videolarına bambaşka bir bakış açısı getirecek 14 dakikalık bir yapımla ortaya çıktı. Albümle aynı adı taşıyan, bugüne kadar dört milyar kez seyredildiği hesaplanan ve Guinness Rekorlar Kitabı tarafından tüm zamanların en başarılı videosu seçilen Thriller, 2 Aralık 1983 tarihinde MTV'de ilk kez yayınlandı. Eski Playboy güzeli Ola Ray'in de rol aldığı bu kısa müzikal filmde Jackson'ın giydiği kırmızı ceket, uzun yıllar onun alamet-i farikası olmuştu.


Akademik alanda yeni yayımlanan kitaplar listemizle bir kez daha karşınızdayız. Listede, sadece akademisyenlere hitap etmeyen ama kurmaca ya da anı da olmayan tarih, sanat tarihi, felsefe, siyaset, sanat ve edebiyat üzerine çalışmalardan seçkiler yaptık. Son aylarda bu alanlarda listeye almak istediğimiz ve yeni kitaplar basan yayınevlerine yer verdik. Hazırlık aşamasında kişisel yönelimlerimiz de rol oynadığı açık: Nitekim bu listeyle, tüm yeni çıkanları haber vermektense, bir seçme sunarak daha önce belki de aklımıza düşmemiş ya da düşüp de unuttuğumuz konularda okumalar yapmak için hem kendimizi hem de sizleri teşvik etmeyi umuyoruz. Kitap listelerinin en çok romanlardan, bazen de anılardan oluştuğu memleketimizde, başkalarının da daha fazla ve daha sürekli bir biçimde kurmaca olmayan eser listeleri hazırlayacağına dair de bir hayalimiz var. Gözden kaçırdıklarımızı, bu aylarda şahane kitap basıp da fark etmediklerimizi lütfen yorumla ya da e-postayla bize hatırlatın. Liste tekrarladıkça ve hep beraber kullandıkça gelişecek. Durkheim'ın ders notlarından oluşan bu kitapta hem Hobbes'un 19. yüzyılda nasıl tartışıldığını hem de Durkheim'ın kendi çağını nasıl ayrıştırdığını okumak mümkün olabilir. Son yıllarda İbni Arabi üzerine daha akademik nitelikte yayınlar çoğaldı. Bunların bu son örneğinde İbni Arabi'nin düşüncesiyle Derrida'nın yapısöküm nosyonu birlikte düşünülüyor. Bu iki düşünürü beraber okumanın mevcut okumalara ne kattığını göstermeyi vadediyor. Yeni çıkan akademik kitap listesi yapma isteğimizin arkasında biraz da Eleştirel Psikoloji gibi hem alanı bilenlere hem de alanın sadece kıyısından geçmeye hevesli okurlara hitap eden eden kitaplar bulma ihtiyacı vardı. Eleştirel Psikoloji psikoloji disiplinini toplumsal dinamiklerin içinde anlamaya çalışıyor, psikoloğun faaliyetlerinin politikliğinin altını çiziyor, belki de en önemlisi mevcut, ana akım psikolojinin düzenin devamına olan katkısını araştırıyor. Yine disiplinler, alanlar arası bir çalışma. Sadece Platon'da değil takip eden tüm antik Yunan felsefesinde müziğin izini sürüyor. Anarşizm, Büyük Kuramdan ziyade dönüştürücü bir projeden doğan gerçek, acil sorunlarla boğuşmanın bir yolu olan Küçük Kuram olarak adlandırılabilecek bir şeye ihtiyaç duyar. Ne tür bir toplumsal kuram, insanların kendi işlerini yönetmekte özgür oldukları bir dünyanın yaratılmasına katkıda bulunur? Anarşist bir antropoloji gerçekte yoktur. Sadece küçük parçalar vardır. David Graeber, bu kitabın ilk kısmında, bu parçalardan bazılarını bir araya getiriyor ve ortak temalar aramaya çalışıyor; ikinci kısmında ise daha ileri giderek, gelecekte var olabilecek bir toplumsal kuram bütününü hayal ediyor. 4+4+4 tartışmalarıyla, okul içinde okullarla, son olarak okulda giysi serbestliğiyle AKP iktidarında her türlü sallantı yaratmış olan eğitim sistemi bir de sınavlardaki sistematik sorunlarla ön plana çıktı. Bütün bu sınavların hayatlarımıza etkisini sorgulamak için bu kitap bir başlangıç vaat ediyor. Sınavlarla eğitimin piyasalaşması arasındaki ilişkiyi vurguluyor. Dershanelerin kaldırılması tartışmasının ucu hala açıkken, özellikle piyasalaşma boyutu bizim ilgimizi çekti. Hannah Arendt'in klasikleşmiş eserlerinden biri Devrim Üzerine. Türkiye'de Hannah Arendt'in eserlerinin üzerinde en çok yazılıp çizilen siyasi felsefe konularından biri olduğu düşünüldüğünde daha önce çevrilmemiş olması bile şaşırtıcı aslında. İletişim Yayınları'nın Arendt toplu eserleri serisinin yedinci kitabı. İletişim Yayınları sağ olsun kitabın hem içindekiler sayfalarını hem de yazarın bu son baskı için yazdığı önsözü PDF olarak sunuyor. Böylece kitapla ilgili tanıtım bültenlerinde ve arka kapakta yazılandan daha fazla fikir sahibi olmak mümkün oluyor. Daha ziyade tarihe ve tarihin konu edildiği alan çalışmalara dayanan kitap aynı zamanda bir sözlü tarih çalışması örneği. 1938 Dersim gibi anların sözlü tarihte ne gibi kırılma noktaları oluşturduklarını ya da önsözde belirtildiği gibi bazen de iktidarın anlatıları sebebiyle anılarda yer bile etmediklerini okurken, insanın aklı bugünlerin olaylarına ve gelecekte nasıl bir kırılma noktası olacaklarına kayıyor. Mimarlıkla diğer alanlar arasında yaratıcı köprüler peşinde olan bu derlemenin içindekiler bilgilerini de burada bulmak mümkün. Bu derlemede, hayalle hakikatin arasında gidip gelerek, kurulmuş yapıları bozan, yeni dünyalar kuran Piranesi var. Bir gezginin düşsel kentlere pusulasız yolculuklarını anlatan Italo Calvino ile göçebeler için geçici, değişken, kurmaca kent temsilleri üreten Constant var. Onların kurguladığı sonsuz labirentler var. Babil Kulesi ile Yeni Babil var. Mimarlığın sabit anlatılarının yerine ötekiliği, başkalaşımı, kesintisiz bir oluş halini koyan Derrida var; Deleuze ve Guattari var. Koltukname okuyucularının ilgisini çekeceğini düşündüğümüz bir çalışma. Daha ziyade bilimsel çalışmaların çevirisine odaklanan kitap çeviri faaliyetini Avrupa ve dünya tarihinin bir parçası olarak ele alıyor. Zaten çok ünlü tarihçilerden Peter Burke de derleyenler arasında. Sadece işi çeviri olanların değil, genel olarak kültür tarihine meraklılara hitap eden bir eser. Biz defalarca bu serinin 2. cildinden faydalandık. Şimdi 1. cilt Türkçeye kazandırılmış. Cambridge Türkiye Tarihi'nin bu birinci cildinde, 11. yüzyılın sonunda Türklerin Anadolu'ya gelişinden Bizans İmparatorluğu'nun çöküşüne ve başkenti İstanbul olan bir Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşuna kadar geçen zaman diliminde bu topraklarda Türk hegemonyasının yükselişini inceliyor. Bu zaman dilimi alışılageldiği üzere bir fay hattı gibi Osmanlı öncesi/Osmanlı diye bölünmek yerine bir bütün olarak ele alınıyor ve Bizans İmparatorluğu'nun çöküp Anadolu'nun Osmanlı İmparatorluğu'nun kalbinin attığı bir yere dönüştüğü sırada bölgenin politik, ekonomik, toplumsal, entelektüel ve kültürel tarihi gözden geçiriliyor. Çalışmalar hem Türkiye'de hem de dünyada tanınan Prof. Çiğdem Kağıtçıbaşı son 20 yılda yazdıklarını yine kendi seçerek derlemiş. Türkiye'de kültürel psikoloji alanında üretilmiş özgün yazılar okumak isteyen herkese hitap eden aynı zamanda da referans niteliğinde bir çalışma. Avrupa merkezli bilim tarihi anlayışını kıyasıya eleştirdiği daha kitap tanıtımından belli olan bu çalışma aynı zaman bilim tarihi tartışmalarının son geldiği noktayı da özetlemesi açısından, ben bilim yapmıyorum ama okumayı çok seviyorum diyen herkese tavsiye edilir. Lacan'ın eserlerinden önce kendisini ve hayatını tanıtmaya heves etmiş bir eser. İçindekiler'in başlıkları da zaten bu izlenimi veriyor. Yazar Lacan'ı tanıyan birisi olarak hakkındaki bazı olumsuz kanıları da bozmak istemiş gibi bir izlenim edindik tanıtım yazısından. Okuyanlar bize de haber versin diyoruz. Akademik felsefenin tarihi, Batı düşüncesinin koloni deneyimini kendisi hakkında anlattığı hikayelerden nasıl dışlamış olduğunun bir örneğidir. Bir felsefe profesörü bana açık açık şöyle demişti: Hegel bunları Haiti'yi düşünerek yazmış olsa bile, bu benim Hegel'i öğretme tarzımı değiştirmezdi belli bir bakış açısından elbette gayet yerinde ve kayda değer bir laf bu; ama söz konusu bağlacı, yani veyi, Hegel'i Haiti olmadan düşünemeyeceğimizi ileri sürecek kadar vurgulayarak altını oymayı umduğum bakış açısı tam da buydu. Önsözünü Mustafa Emirbayer'in yazdığı bu çalışma Türkiye'de bolca konuşulan fakat konuşulduğu kadar okunmayan bazı sosyologların ilişkisel sosyoloji tavrını deşmeye çok faydalı olacak gibi duruyor. Pierre Bourdieu, Charles Tilly, Mustafa Emirbayer, Margaret Archer gibi önemli sosyal bilimcilerin takip ettikleri farklı ilişkisel düşünce patikalarından oluşan bir harita sayılabilecek bu derleme, günümüzde sosyoloji pratiğinin mantığını yeniden tesis etmede ve araştırma tasarımlarını sosyal teoriyle birlikte düşünmede Türkiyeli araştırmacılar ve sosyal bilim öğrencileri için bir başvuru metni olacaktır. Ayrıntı'nın İdea dizisi güzel ilerliyor. Birkaç kitap aldım bile ben diziden. İbni Arabi ve Derrida'yı da ekledim listeye, teşekkürler..


John Winston Lennon, 1980 yılının 8 Aralık günü, ünlü olma hayaliyle yanıp tutuşan bir çılgın tarafından evinin önünde öldürüldü. Bedenine 38'lik bir revolverden çıkan dört kurşun isabet etmişti. Mark David Chapman, kurbanı Lennon'ı Manhattan'daki Dakota binasının önünde katletmeden beş saat önce, son albümü Double Fantasy'yi imzalatmıştı. Müzik tarihinin en trajik olaylarından biri olan bu cinayetin buraya kadarki tüm detayları bilinmekte. Lennon'ın öldüğü gün kapağını hayatının son imzasıyla damgaladığı plağın hikayesi ise pek o kadar bilinmiyor. Kesin olan tek şey, Philip Michael'ın, cinayetten bir kaç saat sonra, plağı Dakota Binası'nın girişindeki bir çiçeklikten aldığı. Plağı kendine mi sakladığı, yoksa polise iade mi ettiği bir muamma. Plak yıllar sonra bir müzayede evinde ortaya çıkıp, 525.000 dolar başlangıç fiyatıyla açık artırmaya satışa sunulduğunda ve elbette bir alıcı bulduğunda, tüm zamanların en pahalı albüm kaydı haline geldi. Aynı müzayede evi, aynı plağı 17 Aralık'ta tekrar satışa sundu ve ilginin düşük olmayacağı da kesin. Tıpkı üzerindeki parmak izlerine ait polis ve mahkeme kayıtlarına göre plağın gerçek olduğunun kesinliği gibi. 'ünlülerle' olan bu tutkulu yakınlık isteği bana hep korkutucu geliyor. işin bir tarafı işte cinayete kadar gidebiliyor. yakınlık kadar uzaklık isteği de olamaz mı aslında? asla bachmann'la tanışmak istemezdim, eliot'la sohbet istemek ve cansever'le içmek istemezdim. ben seni uzaktan sevmek aşkların en güzeli ekolündenim. hatta hayat hikayelerine dayanan filmleri seyrettiğimde bile içim burkuluyor. eliot'ın filmi beni üzüntülere sürüklemişti. fakat john lennon sevenlere nowhere boy'u öneriyorum. o kadar iç burkmuyordu.


Florida, Key West'teki Hemingway Evi ve Müzesi, ünlü yazarın evini, eşyalarını, genel olarak her şeyini, ziyaretçiler için olduğu gibi koruyor. Her şey derken, gerçekten her şeyi kast ediyoruz. Nitekim Hemingway Evi'nde, yaklaşık elli tane kedi ortalıkla volta atıyor. Kedilerin hepsi de, Ernest Hemingway'e bir geminin kaptanı tarafından hediye olarak verilen Snowball adlı kedinin torunları. Çoğu polidaktil, yani altı parmaklı. Müzenin sitesinde özel bir sayfaları bile var. Yaklaşık on yıl önce müzeyi gezen bir ziyaretçi, kedilere iyi davranılmadığı şüphesine kapılıp federal hükümete şikayette bulunmuş. Şikayet üzerine bir dava açılmış. Evet, Hemingway'in kedileri federal düzeyde incelenmeye layık görülüyorlar. NPR'ın haberine göre, yakın zamanda sonuçlanan davada, yargıçlar, Amerikan Tarım Bakanlığı'nın kedilere iyi bakılıp bakılmadığını kontrol edebileceğine karar vermişler. Müzeye eyalet dışından da birçok ziyaretçi gittiği, Hemingway'in yalnızca evini değil, kedilerini de görmek için para verdiğinden, işin ticaret kısmının genel olarak Amerika'yı da ilgilendirdiği sonucuna varılmış. Bu, şu demek oluyor: Federal hükümet, müzeye daha yüksek tel örgüler kullanmasını, kedilere özel kulübeler inşa etmesini, vb. söyleyebilir ve bunlara uymadığı takdirde müzeye ağır cezalar kesebilir. Müzenin temyize gidip gitmeyeceği henüz bilinmiyor. Dava kimin umurunda, ben kedileri görmek istiyorum, diyenler buradaki fotoğraf albümüne ya da aşağıdaki videoya göz atabilirler.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşıyoruz. Bugün, Haftadan Kalanlar'ı sizinle video formatında paylaşıyoruz. Çünkü soğuk ve yağışlı hafta sonlarında, sıcacık evinizde rasgele videolara göz atmak gibisi yoktur! Yıl sonu yaklaşırken en iyi listeleriyle sarılıp sarmalanmış durumdayız. Yakın takipçisi olduğumuz Vulture da, yayın çizgisine uygun bir şekilde 2012's Best Moments in Late-Night Televisionı, yani gece yayınlanan Jay Leno, Conan gibi şovların en güzel anlarını hazırlamış. Tüm listeyi ve videoları burada görebilirsiniz. Aşağıda, favorilerimizden Jimmy Fallon, reggea'yle vokal grubunu sentezliyor. Dikkat, şarkı dilinize takılabilir.


On dokuz müzisyen çellolarının, kemanlarının, nefeslilerinin başına geçtiğinde, konser salonunun zemininde emekleyen, yatan, yuvarlanan 150 kadar bebek de bulunmaktaydı. Müzik başladığında, minik başlar bir anda dikkatlerini orkestraya verdiler ve yaklaşık 45 dakika ilgilerini yitirmeden Johann Melchior Molters'in 24. Senfonisini dinlediler. Böylece Heilbronn Oda Orkestrası'nın üçüncü bebek konseri de büyük bir başarıyla tamamlandı. Focus dergisinin haberine göre, bebek konserleri düzenleme fikrinin sahibi Christoph Becher, çıkış noktasının konsere gelmek isteyip bakıcı bulamayan ya da bu ek masrafı göze alamayan ebeveynler olduğunu belirtiyor. Ancak bebeklerin müziğe duyarlı olduklarını ve çok iyi algılayabildiklerini de söyleyen Becher, artık ailelerin kendileri değil çocukları için konsere geldiklerini söylüyor. Müzik pedagogu Ann-Barbara Steinmeyer, bebeklerin duygusal olarak bu tür konserlerden olumlu anlamda çok etkilendiklerini düşünüyor ve bir çocuğun ileride müzikle kuracağı bağı da güçlendireceğinden emin. Her ne kadar insanların müzikal eğilimi karakter ve kişilikleriyle yakın ilişkili olsa da, bu tür konserlerin olumsuz bir etkisi olması olası görünmüyor.


Şu sıralar Tolkien ve özellikle Hobbit filmiyle ilgili çok sayıda haber ve yazı dolaşmakta internette. J. R. R. Tolkien sevenler olarak rahatsız olduğumuz söylenemez. Fakat io9'un Tolkien ve Hobbit çizimleri dosyası, filmi seyrettiğimizden beri aklımızda olan bir konuyu irdelememize neden oldu: Ortadünya neye benzemeli? Başkasının hayalini seyretmekle başkasının hayalini okumak arasındaki fark yaman bir fark değil mi? Özellikle cüce prensin Disney prenslerini andırması, genel olarak çok da eleştirel olmadığımız bir filmde bir kılçık etkisi yaratmıştı. Tolkien'in onayladığı, beğendiği ejderha çizimlerinden biri de aşağıdaki. C. S. Lewis'in Chronicles of Narnia'nın çizimlerinin de sahibi Pauline Baynes imzalı. Bir yazarın hayallerinin, özellikle masallarının görselliğini kovalamak tam olarak ne demek? Neredeyse tüm Tolkien külliyatı filmlerle görselleştirilirken artık Tolkien okuyanlar farklı bir okuma mı yapmış olacaklar? Genel olarak edebiyat uyarlamaları türlü sorunlarla bezelidir fakat fantastik edebiyat uyarlamalarına özgü başka dertlerimiz, karın ağrılarımız var mı? Hobbit'ten önce Klasik uyarlama sorunları dışında sorun yok, derdik ama şimdi fantastik edebiyata dair özel bir sorun var gibi geliyor. Bir dipnot olarak kitabı daha iyiydi furyasıyla ilgili Zaytung haberi, Hobbit okuyamayanları, seyretmeyenleri bile gülümsetecek kadar iyi. Elf bu değil! pankartları bile mevcut.


Downton Abbey sevgimizden daha önce Dizi karakterlerinin kağıt bebekleri adlı yazımızda biraz bahsetmiştik. Görünüşe göre, Amerikan başkanının eşi Michelle Obama da yer yer Yeşilçam filmlerini andıran bu İngiliz dizisinin hayranlarındanmış. Geri kalanlarımız gibi, yeni sezonun başlamasını sabırsızlıkla bekleyen Bayan Obama, geri kalanlarımızdan farklı olarak, yapımcılardan rica ederek yeni sezona göz atmış! Televizyon dünyasının favori yalancı haber sunucusu Stephen Colbert, bu haksızlığa dayanamayarak, seyircilerine Breaking Bad'in yeni sezonundan bir tadımlık yayınlamış. Üstelik sahneleyenler, Downton Abbey'nin beyefendileri. Sonuç: Breaking Abbey. Ne yazık ki teknik sıkıntılardan dolayı videoyu bu sayfada paylaşamıyoruz. Downton Abbey beyefendilerinin Earl Blue üretimi macerasını merak edenleri Stephen Colbert'in sitesine alabiliriz. GÜNCELLEME (6 Temmuz 2014): Downton Sixbey'nin yeni bölümleri yayınlandı.


Kıyametin kopmadığı yılı geride bırakırken, Koltukname yazarları olarak Sevillaportakalı, Optimusminimus ve Koltukname siz sevgili okurlarımıza bu yıl haşır neşir olduğumuz albümler, filmler ve kitaplardan bir demet sunmak istedik. Naçizane listemize müzikle başlıyoruz. İşte 2012'de bizi heyecanlandıran albümler. Çok yönlü bir müzisyen olan Ben Chasny'nin önderliğindeki Six Organs of Admittance, deneysel ve avantgart denebilecek bir çizgide, ruhani bir rüyalar alemini çağrıştırıyor her parçasıyla. 70'lerin psychedelia'sı, folk'la, zamane rock'ıyla harmanlanırsa ortaya ne çıkacağını Ascent'le görmek mümkün. Siz de modern rock müziğinin birbirine benzer ürünlerinden sıkıldıysanız, Ascent, karanlıkta yolunuzu aydınlatan bir meşale olabilir. Yıllardır büyük bir sevgi ve heyecanla takip ettiğimiz Animal Collective'in yeni albümüne nihayet kavuşabildik. Bir önceki albümü Merriweather Post Pavilion'da Afrika kökenli seslerle dikkat çeken Animal Collective, Centipede Hz'te deneysel kökenlerine geri dönerek dinleyicilere bir şölen çekiyor. Bill Evans, kendisinden sonra gelen tüm piyanistleri etkilemiş bir isim. Dehası tartışılmayacak Chick Corea bile Evans'ın ayak izlerini takip ettiğini gizlemiyor. 2012, Corea'nın bu saygısını, Evans'ın eski yol arkadaşları Eddie Gomez ve Paul Motian'la birlikte kaydettiği bir albümle gösterdiği yıl oldu. Ekip, daha çok Evans'ın kaydedilmemiş ya da az bilinen bestelerini temel olarak alıp, onun ruhunu yaşattıkları yeni ürünler çıkartmaya odaklanmış. Canlı olarak efsanevi Blue Note'da kaydedilen albüm, Evans'ın kırılgan zarafetini günümüze taşıyor. Yirmi altı yıl sonra bir geri dönüş albümü, 2012'yi şenlendiren seslerden biri oldu. Kevin Rowland ve Dexys Midnight Runners, çeyrek yüzyıl sonra yeni bir stüdyo albümü kaydetmeye karar verdiklerinde, sonucun ne olacağı merak konusuydu. Artık sadece Dexys adını kullanıyorlar ancak tıpkı geçmişte olduğu gibi R&B ve geleneksel pop müzikten uzaklaşmış değiller. Her geri dönüş böyle lezzetli olmasa da, Dexys'i yirmi altı yıl beklemeye değdi diyebiliriz. Psychedelic, elektronik, funk ve alternatif pop karışımından muazzam bir sound yaratmayı başaran of Montreal'ı mayıs ayında Babylon'da izleme fırsatı yakalamış, canlı performansları sayesinde gruba bir kez daha hayran kalmıştık. Kevin Barnes'ın başını çektiği grup inanılmaz bir enerjiye sahip ve bu stüdyo kayıtlarına da yansıyor. Paralytic Stalks da bu açıdan başarılı bir albüm. Ayrıca Janelle Monae, Solange Knowles ve Jon Brion gibi misafir sanatçılar da albüme renk katıyor. Blues ve rock 'n' roll pek çok kişi için sıkıcı birer kalıptan ibarettir. Ama bazı maharetli ellerde, bu müzikler, en yenilikçi hallere bürünebilir. Dr. John, nam-ı diğer Mac Rebennack da bu şahıslardan biri. Elli yıldan uzun kariyerinde kendisini sürekli yenileyen bir müzisyen oldu. Dr. John'dan 2012'de, yetmiş iki yaşında olgun ve dingin bir müzik bekliyorsanız yanılıyorsunuz. Tıpkı bir gangsta rap albümü gibi, çılgın, sert, vahşi bir tondan piyanosunu çalmaya devam ediyor bu ihtiyar delikanlı. Her ne tür müzik seviyorsanız sevin, Locked Down, sizin için bir şeyler mutalak içeriyor. 2007'de hayat bulan İngiliz folk rock grubu Mumford & Sons'ın sonbaharda piyasaya sürdüğü Babel, İngiltere ve Amerika'da listeleri hızla tırmandı. Böylece Black Keys, Vampire Weekend gibi, çok satan alternatif gruplar kervanına katılmış bulundu. Yanlış anlaşılmasın, durumdan şikayetçi değiliz. Nitekim toplu taşıma araçlarında Babel'deki ani banjo seslerine tempo tutmaya başlayarak yanımızda oturanları ürkütmekten pek keyif alıyoruz. 2012'den Kalanlar önümüzdeki günlerde film ve kitap listeleriyle devam edecek. Sizin 2012 listelerinizi de yorumlara bekliyoruz.


Kıyametin kopmadığı yılı geride bırakırken, Koltukname yazarları olarak Sevillaportakalı, Optimusminimus ve Koltukname siz sevgili okurlarımıza bu yıl haşır neşir olduğumuz albümler, filmler ve kitaplardan bir demet sunmak istedik. Naçizane listemize filmle devam ediyoruz. İşte 2012 de bizi heyecanlandıran filmler. Woody Allen, altı yıllık bir aradan sonra kendi filminde yer aldı. Roma'ya Sevgilerle, klasik bir Allen komedisinin tüm özelliklerini barındırıyor: Bol bol kekelemeler, sahneye duşla çıkan bir opera sanatçısı gibi absürdlükler ve harika bir şehir... Paris'te Gece Yarısı'ndan hayal kırıklığına uğrayanlar bu filmi kaçırmasın. İran'ın son otuz yılda geçirdiği dönüşümden biraz haberdar olanların, seyredince ayrı bir büyüleneceği bir film bu. Yönetmenin sınıf meselelerini aile meselelerine içine yedirme biçimi bize İran Devrimi'nin ta kendisini hatırlattı, orada da aynı bu tür bir iç içe geçmişlik bulunabilir. Toplumsal boyutu, boşanma ve kadın erkek ilişkileri üzerinden okumak da mümkün Bir Ayrılık'ı. Klişeleşmiş bir tabirle çok katmanlı bir film, aç aç, oku oku bitmiyor gerçekten. Ayrıca filmin Oscar kazanmış olması meselesiyle ilgilenenlere bir haber: İran 2013 Oscar Ödülleri'ni, Innocence of Muslims filmini protesto etmek amacıyla boykot etmekte. Biz bu filmi Ankara'da bir kafede özel gösterimde izledik. Kafe sahiplerine filmi nasıl edindiklerini sorduğumuzda, yapımcılarla iletişime geçmenin yeterli olduğunu öğrendik ne de olsa amaçları filmi olabildiğince paylaşmak. İstanbul'un taşından toprağından ve bunların artık kalmamış olmasından yakınan herkesi bu belgeseli seyretmeye, yakınmalarını öfkeye çevirmeye davet ediyoruz. Filmde uzman yorumlarıyla İstanbul sakini/mağduru tanıklıklarının dengesini başka türlü kursa belki derdini daha iyi anlatabilirmiş izlenimine kapıldık. Yine de desteklenmesi gereken bir film. Sermaye ve insan hayatının yok sayılması arasındaki ilişkiyi şehir gibi bir ortak payda üzerinden anlatan, az bulunur bir belgesel. Belki de yalnzıca biz sürpriz oldu, yine de çalışmalarını severek takip ettiğimiz Wes Anderson'ın son filminin vizyona gireceğini öğrendiğimizde pek mutlu olduk. Yalnızca çekimleri değil, renkleri, yazıları, hayali kitaplarıyla da klasik bir Anderson filmiydi bu. Yönetmenin ekibine ilk defa katılan Bruce Willis, Edward Norton ve Frances McDormand'a bayıldık. Eski kadroyla filmin çocuk yıldızları zaten şahaneydi. Çocuk olmakla ve yalnızlıkla ilgili dokunaklı olduğu kadar neşeli bir film izlemek isteyenlere tavsiye ediyoruz. Yıl sonu listesinde romantik komedi olmazsa olmaz. Biz, geçen yıl kahkahalara boğulmamıza neden olan Nedimeler benzeri bir mizah anlayışına sahip olan Uzatmalı Nişanlım'ı tercih ettik. Yazarları arasında How I Met Your Mother'dan tanıyacağınız Jason Segel da var. Bir çiftin bir arada olma ve olamama, evlenememe, kavuşup da mutlu olamama, ayrılıp da birleşme hikayesi. Ben eğlenmek istiyorum diyenlere tavsiye edilir. Christoper Nolan hayranları olarak bu yıl yönetmenin son Batman filmini heyecanla bekliyorduk. Maalesef yönetmenin diğer filmleri kadar beğenemedik bunu: Amerikan emperyalizmi tartışmaları bir yana, fazla hızlı, fazla kalabalık bulduk, Nolan'ın o uzun çekimlerine hasret kaldık. Yine de bir filmi heyecanla bekleme hazzını bize uzun zamandır ilk defa yaşattığı için eklemesek olmazdı. 2012 den Kalanlar yarın kitap listesiyle devam edecek. Müzik listemiz için bkz. Sizin 2012 listelerinizi de yorumlara bekliyoruz.


Kıyametin kopmadığı yılı geride bırakırken, Koltukname yazarları olarak Sevillaportakalı, Optimusminimus ve Koltukname siz sevgili okurlarımıza bu yıl haşır neşir olduğumuz albümler, filmler ve kitaplardan bir demet sunmak istedik. Naçizane listemize kitapla sonlandırıyoruz. İşte 2012 de bizi heyecanlandıran kitaplar. Süleyman Doğru, yalnızca iyi çevirileri değil, çevirdiği kitapların da yüksek kalitesiyle tanınan ve çalışmalarını severek takip ettiğimiz bir çevirmen. Yıllar önce Tomris Uyar'ın İngilizceden yaptığı çeviriden sonra, Pedro Paramo'yu özgün dilinden Türkçeye ilk defa aktaran kişinin Doğru olması bizi çok sevindirdi. Juan Rulfo'nun bu kısa romanını sindirmesi açıkçası çok kolay değil. Ölüm döşeğindeki annesinin arzusu üzerine hayalet bir kasabaya babası Pedro Paramo'yu aramaya gelen Juan Preciado'nun hikayesini anlatıyor kitap. Kısa bir sürede kasabanın ve Pedro Paramo'nun hayaletleriyle Juan Preciado'nun kendi geçmişinin hayaletleri birbirine karışıyor. İspanyolcanın Don Quijote'den sonra en büyük başyapıtı sayılan bu kendisi küçük, etkisi büyük kitaba mutlaka göz atmanızı öneriyoruz. Pek hoşumuza giden steampunk'ı klasik kara polisiyelerin öğeleriyle harmanlamayı başarak Hafiyenin El Kitabı'nı 2012'nin karlı günlerinde koltuğa gömülerek büyük bir zevkle okuduk. Akla ister istemez Melih Cevdet Anday'ın Gizli Emir'indeki Asayişi Yerleştirme Olağanüstü Teşlikatı'nı getiren Teşkilat; bu kurumun gözcüleri, dedektifleri, katipleri; kötülerin yuvası, gezmeyi çoktan bırakmış Gezgin Panayır; ana karakter Unwin'in şemsiye ve bisikleti... ve en önemlisi, rüyalarda sürdürülen bir kovalamaca. Kitap boyunca süren heyecan biraz sönük bir şekilde sonlansa da, okuru müthiş keyif verici bir yolculuğa çıkartıyor Hafiyenin El Kitabı. Yazdığınız her karakter sizsinizdir. Kendimi Amerika'da seyahat ederken anlattığım Daniel Martin'de, muhtemelen diğer tüm eserlerimden çok daha fazla kendimi açık ettim. Daniel büyümüş bir Nicholas Urfe'dir. İkisini de kadınlar değiştirdi. Benim için de aynısı geçerli. Okuyabileceğimiz en son Fowles romanı olan bu otobiyografik eserin neredeyse kapağını açmaya kıyamayacaktık. Torsten Krol, kim olduğu bilinmeyen bir yazar. Daha doğrusu, ismin, çok ünlü bir yazarın müstearı olduğu sanılmakta. Helga, II. Dünya Savaşı'nda ölen kocasının, savaş suçlusu kardeşi Klaus'la evlenir. Helga, iki oğlu ve Klaus'tan oluşan yeni aile, Venezuela bölgesindeki bir yolculuk sırasında uçakları düşünce kendilerini ormanın ortasında, Yayomi yerlilerinin kasabasında bulurlar. Onların Yunus İnsanlar olduklarını düşünen Yayomiler, ormanda yıllardır onlarla yaşayan Yahudi antropolog Gerhard, ailenin yeni reisi Klaus ve büyük oğlu Erich arasındaki etkileşim gerçekten etkileyici. Faşizm ve genel olarak insanlık üzerine yorumlarıyla okurun yüzüne yer yer tokat gibi çarpan, elle tutulur karakterleri insanın tüylerini ürperten, oldukça zekice kurgulanmış bir roman Yunus İnsanlar. 1973 tarihli bu kitapta, Hobsbawm uzmanı olduğu Fransız ve Britanya devrimlerinden, anarşist hareketlere ve gerilla mücadelelerine dek, geniş bir yelpazede devrimci hareketleri, liderlerini ve etkilerini inceliyor. Yaşadığımız dünyayı ve günümüzü anlamak ve 2012'de hayatını kaybeden ünlü Marksist tarihçi Hobsbawm'u anmak isteyenler için, yeni bir pencere açması mümkün bir kaynak. Müdürümüz, benim kararımı duymuş; Teknik Üniversite Mimarlık Fakültesi'nin lise son sınıfının edebiyat koluna benzediğini, mimarlığın, inşaat veya makine mühendisliği kadar itibarlı bir meslek olmadığını, benim gibi iyi bir öğrencinin mimar olmasının yazık olacağını söylüyordu. Türkiye'nin nereden nereye geldiğini bir mimarın gözünden ölçmek mümkünmüş. Bu sene en sevdiğimiz yemek kitaplarından biri aslında tam bir yemek kitabı bile değil. Bir tarifler toplamından ziyade bir zihniyeti sunmaya çalışıyor: Kışa hazırlık! Aslında mutfakta geçirilen zamanın, bir tarifin üç beş adımda anlattığı bir süreç olmadığını gösteriyor, mutfak faaliyetinin insanın tüm günlük yaşamını düzenleyen yapısını gözler önüne seriyor bu kitap. Mutfakta çok lüks malzemelerle çok hırslı yemekler yapmak yerine, biraz müzik dinleyip biraz keyif yapmak biraz da tasarruf etmek isteyenler için ideal. Resim sanatına uzaktan yakından ilgi duyan herkes, bin yıla yakın bir tarih boyunca insanlığın yarattığı en güzel resimleri bir arada bulabilecekleri bu güzel başucu kitabına sahip olmak isteyecektir. Üstelik dönemler, akımlar ve önemli sanatçı ve eserlerle ilgili bilgileri bir arada bulabilmek de cabası. Canınız her sıkıldığında açıp karıştırmak, hayranlık doğuran resimlere bakmak, her seferinde yeni ayrıntıları keşfetmek ve insanlığın sanatta aldığı mesafeye tanıklık etmek eşsiz bir deneyim. Bu kitabı okuyup bitirmek diye bir mefhum söz konusu değil. Tabelalardan menülere, gazetelerden reklamlara, karşılaştığımız medyada ve çevremizde yüzlerce farklı yazı tipi görüyoruz. Tam Benim Tipim, bu yazı tiplerinin nasıl ortaya çıktığı ve neden seçildiği, ilginç olduğu kadar ekonomik ve toplumsal kökleri olan hikayeleri de içeriyor. Obama'yı Beyaz Saray'a taşıyan yazı tipi nasıl seçildi ya da IKEA logosunda kullanılan yazı tipinin değişmesi İsveç'te neden infial yarattı, diye merak ediyorsanız, bu kitap mutlaka ilginizi çeker. 2012 den Kalanlar böylece bitti. Müzik listemiz için bkz., film listemiz için bkz. Sizin 2012 listelerinizi de yorumlara bekliyoruz.