ğ, 2011 yılının ağustos ayında, Ankara sakinlerini biraz olsun hareketlendirmek adına, şehrin tekdüzeliğinden bıkmış ve bu konuda bir şeyler yapmak için harekete geçmeye karar vermiş üç kafadar tarafından başlatılmıştır. Amacı, düzenlediği aktivitelerle insanları bir araya getirmek, üretimin görsel, işitsel, her türlüsünü desteklemek ve üretileni paylaşmaktır. Çünkü ğ, paylaşmanın keyfine inanır. Kendi eğlence anlayışını kişiselliğinden ödün vermeden yaratmaya çalışan, fakat sosyal paydanın eksikliğini hisseden herkesi aynı çatı altında birleştirme gayesi taşımaktadır. Ankara'yı sevenler de sevmeyenler de bilir, şehir, sosyal hayatın her alanında gittikçe dayatılan bir seçeneksizlikle karşı karşıya. Yürüyecek kaldırımdan gidilecek parka, içilecek mekandan dans pistlerine kadar bir on sene öncesine göre seçenekler daha az, daha tek düze. Pes etmeyen ve İstanbul'a taşınmayan kent sakinleri aklın yolunun bir olduğunu kanıtlar şekilde O zaman iş bize düştü, bir şeyler yapalım, diyorlar. Demek, yapmanın yarısı bile olmadığı için kent bir karnaval havasına bürünmedi henüz. Fakat ğ'yi oluşturan üç genç istemek, demek ve yapmak arasındaki tüm paradoksları açıp işe koyulmuşlar. İyi de yapmışlar. Peki biz Ankara'da olmayanlar ne yapacağız, ğ'ye nasıl ulaşacağız diye dertlenirseniz çözüm yine sosyal medyada. Mixcloud adlı, podcast, radio ve DJ miksleri birleştiren şahane sitede yirmi dokuz adet ğ miksi bulunuyor. Açın bilsiyarınızın sesini! Bir süredir düzenledikleri etkinliklerle Ankara'nın yeraltı sahnesine çeki düze veren, yeşerten başkent merkezli oluşum Yumuşak G ekibi sevdikleri müzikleri ve Ankara'dan matbu işleri de yanlarına alıp Kadıköy'ün yolunu tutuyor. İşte hem İstanbullu hem Ankaralı koltukname bu etkinlikte matbu olarak bulunacak. Yemek tariflerimizden ve kitap listelerimizden edinmek isteyenleri ğ'yi seyretmeye, dinlemeye, onlarla zıplamaya çağırıyoruz.


Geçtiğimiz aylarda internette başlayan yeni bir kampanyadan söz etmiştik. İranlılar, sizi seviyoruz! adlı kampanyada İsrailliler ve Amerikalılar başta olmak üzere insanlar İranlılarını sevdiklerini ve ülkelerini asla bombalamayacaklarını söyleyerek fotoğraflarını Facebook gibi sosyal medya sitelerinde yayımlıyorlardı. Kampanya konu üzerine daha detaylı konuşulmasına sebep oldu. Sajjad Savage Love Bomb başlıklı yazısında We will never bomb your country ifadesinin aşk, sevgi dolu bir mesajda garip durduğunun üstünü çiziyor. Ayrıca bu kampanyanın İsrail'in Apartheid rejimini sevgiyle yıkanmasına sebep olabileceği konusunda uyarıyor. İsrailler bu kadar birilerini sevmek ve onlarla ilişkiye geçmek istiyorlarsa neden sadece birkaç kilometre ötedeki Filistinlilleri de bu sevgi seline dahil etmediklerini soruyor. Ayrıca bazı İranlıların da bu fırsatı devrim öncesi Şah dönemi İran'ın İsrail'le çok yakın ilişkilerine bir nostalji havası yaratmak için kullandıklarını ekliyor. Son olarak alternatif bir kampanyaya işaret ediyor, ki Facebook sayfasını buradan ziyaret edebilirsiniz. Facebook sayfasında daha fazla İsraillileri Apartheid rejimi yanlısı ve ona karşı çıkanlar olarak ayırıp sevgisini İsrailli muhaliflere uzatan posterler görmek mümkün. İranlı muhaliflerin büyük bir kısmı kendi rejimlerine tüm muhalefetlerine rağmen bölgedeki eşitsizliklere, adaletsizliklere gözlerine kapamıyorlar. Hem İran İslam Cumhuriyeti'ne hem de İsrail Apartheid rejimine karşı çıkıyorlar. Sosyal medya üzerinden bu tartışmaları bu kadar açık ve net görebilmek pek güzel diyoruz. Tartışma devam ettikçe biz de takip etmeye devam edeceğiz.


New York, Croton Falls'lu sanatçı Michael Mapes, numune kutularında gerçekten etkileyici portreler yaratıyor. Çektiği fotoğrafları parçalara ayrıdıktan sonra parçalarını kelebek iğneleriyle tutturan, küçük büyüteçlerin arasına sıkıştıran ve yuvarlayarak ufak tüplere koyan Mapes'in çalışmaları bir o kadar da rahatsız edici. Flavorwire'ın dediği gibi, Portreler izleyicinin kendini aynı anda hem bilimsel gözlemci hem de gözlemlenen gibi, hem deli bilim adamı hem de parçalanmış nesne gibi hissetmesine yol açıyor. Bizim aklımıza da ister istemez John Fowles'un Koleksiyoncu'su geliyor; özellikle de kitapta yalnızca aşık olduğu kızı zindana kapatan koleksiyoncunun değil, aynı zamanda mahkum kızın sesini de duyduğumuz için. Sanatçının diğer çalışmaları da en az internet sitesi kadar ilginç. Galerisinde dolaşmanızı şiddetle tavsiye ediyoruz.


Grimm Kardeşler'in ünlü masal derlemesi 1812 yılında yayımlanmıştır. Çocuk ve aile masalları nesiller boyunca birçok kitaplıkta yerini almış ve 160 dile çevrilmiştir. Hansel ile Gretel, Pamuk Prenses, Uyuyan Güzel ve Kırmızı Başlıklı Kız dünyaca ünlüdür. Bu masallar günümüzde de ilk haliyle ya da değiştirilerek yeniden anlatılmakta, tekrar tekrar resmedilmekte ve parodileri yapılmaktadır. Metinlerin yazarı, Peter Wawerzinek, Kırmızı Başlıklı Kız masalını ele almış ve çeşitli Alman yazarların stilinde çeşitlendirmiş ve parodilerini yazmıştır. Türkiye'de ikamet eden herkes çeviri yarışmasına katılma hakkına sahiptir. Katılabilmek i in, profesyonel çevirmen olmanız gerekmez, ancak bir edebiyat yarışmasının taleplerini de küçümsemeyiniz. Aşağıda, çeviri metnini, başvuru formunu ve katılım koşullarını bulabilirsiniz. Gönderiler isimsiz olarak yapılmalıdır; lütfen ayrıca başvuru formunu da ekleyiniz. Kazananlar, edebiyat çevirmenlerinden oluşan profesyonel bir jüri tarafından belirlenecektir. Çeviriler için son başvuru tarihi 30 Haziran 2012'dir. Bu yarışmada 3 para ödülü verilecektir. Birincilik ödülü sahibi 1500 TL, ikincilik ödülü sahibi 500 TL, ü üncülük ödülü sahibi 250 TL kazanacaktır.


Tanışınız: bölümümüzde bugüne dek tesadüfen sinemayla ilgili sitelerden örneklerle ilerlemiştik. Öte yandan Koltukname'de edebiyat ve yemek ilişkisine değindiğimiz, hatta tarifler verdiğimiz oldu. Şimdi de güçlerimizi birleştirip bu ilişkiyi resim üzerinden kuran Feasting on Art'tan bahsetmek istiyoruz. Ünlü yemek magazini Saveur'ün Sites We Love arasında gösterdiği, üçüncü yılına giren Feasting on Art, hız kaybetmeyen, aksine kendini geliştirip güzelleştiren sitelerden. (Söylemeden geçmeyelim: Saveur 2012 Ödülleri açıklandı. En iyi seyahat blog'larında Istanbul Eats, Yılın En İyi Yemek Yazısı ise Cafe Fernando'nun Chez Panisse yazısı birinci oldular). Burada Warhol'un arkadaşlarına hediye ettiği Noel Yıldızı'nı görüyoruz. Bunları karıştırıyoruz. İstersek şekilli bir şekilde dondurduğumuz meyve dilimlerini de karışımı soğuk tutsun ve göze hoş görünsün diye ekliyoruz. Arkadaşları çağırıyoruz ve tatil havasına giriyoruz! Feasting on Art'ta sadece kokteyl yok elbette, tatlılardan tuzlulara büyük bir çeşitlilik mevcut ama biz baharda buralardan çalalım dedik.


Forbes Türkiye, mayıs sayısında ülkenin en çok kazanan yazar listesini, satış ve kazanç rakamlarıyla birlikte yayımladı. Beşinci kez hazırlanan listede 2011'in rekorlar yılı olduğunu belirten Forbes, yazının başlığını da Edebiyatın Zaferi olarak attı. Forbes, yazının ikinci paragrafında, rakamlarla ilgili ilk analizlerinden biri olarak, Rakamlar, sıklıkla yinelenen 'ülke olarak okumuyoruz' yakınmalarını biraz ezbere söylendiğini gösteriyor, yorumunu yapmış. Yılın başında da Munir Üstün Twitter sayfasında yayınevlerinin 2011 yılında toplam 287 milyon bandrol aldığını açıklamış, nüfus hesabından bunun kişi başına yedi kitap anlamına geldiğini belirtmişti. Alınan bandrol sayısı, en çok kazanan yazarların kitaplarının baskı adedi belki Türkiye'de yayıncılığın nasıl ve ne kadar gelişip büyüdüğü konulu bir araştırmanın verileri olarak kullanılabilir, ama ülkedeki okuma alışkanlıklarıyla ilgili söylediklerini değerlendirirken çok dikkatli olmak gerekir. Forbes'cular da, Munir Üstün de en temel soruyu atlıyor: Basılan bu kitaplardan kaçı satılıyor? Forbes listesinde yer alan yazarların eserleri bir yana, çoğu kitap ortalama 1.500 adet basılır, bu rakam Türk edebiyatçılarında bir nebze yükselse de, yabancı kitaplarda daha da düşebilir. Öncelikle bir durup bunun ne kadar düşük bir sayı olduğunu değerlendirmek gerekir nüfusunun yaklaşık 70 milyon olduğu söylenen bir ülkede bir kitap yalnızca bin kişi için yayımlanıyor. Bundan hemen sonra da bu 1.000 adedin kaçının satıldığını sormak gerekir bir kitabın yalnızca 100 adet sattığı da görüldüğü gibi, çok ama birçok kitap hiçbir zaman ikinci baskı yapmadan kelepire düşüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ISBN Ajansı yıllık yayıncılık verileri ve FORBES Türkiye'nin artık geriye dönük analiz yapılabilecek derinliğe ulaşan En Çok Kazanan Yazarlar listesi gösteriyor ki yazarlık, Türkiye'de artık gerçek anlamıyla para kazandıran bir meslek. Yukarıdaki yorumumuza nazaran, öncelikle yazarların gerçekten de satış değil, baskı adedine göre kazanç sağladıklarını belirtelim. Bundan sonra beş yıllık bir süreyi geriye dönük analiz yapabilecek derinliğe ulaşmak için yeterli gören Forbes'a, listelerinde yalnızca yirmi tane yazar bulunduğunu hatırlatalım. Çok satan bir yazarla ortalama bir yazar arasındaki uçurumu fark etmek için aslında bizzat bu listeye bakmak yetiyor. 1 numaradaki Ayşe Kulin'in kazancı 1 buçuk milyon lirayı geçerken, 20 numaradaki Kahraman Tazeoğlu'nunki 150 bin lira bile etmiyor. Bu durumda bırakın ortalamayı, en çok satan 50. yazarın ucu ucuna yazarak geçinebileceğini, geri kalanların ise, birçok yazarın zaten yaptığı gibi hayatlarını başka işlerle kazanmak zorunda kalacaklarını görüyoruz. Telif ödemelerini para değil, kitapla alan yazarların bulunduğu bir piyasada bir avuç yazarın kazancını kutlamak adına Forbes bir yana, BirGün gazetesinin dahi Kim demiş yazmak kazandırmıyor diye şeklinde başlıklar atması acı. Tüm bunlardan sonra insan ister istemez Forbes'un verileri doğru okumadığını, ama aklında halihazırda var olan bir çerçeveye oturtmak için sağından solundan kıvırttığını düşünüyor. Üstelik bahsettiğimiz bu iki nokta en temel meseleler. Listenin devamında gelen En Çok Satan Kitaplar ve En Çok Ciro Yapan Kitapları incelediğimizde telif oranlarındaki farkın kazancı nasıl etkilediğini görüyoruz. Aşkın Gözyaşları I en çok satan kitapken, ciro listesinde altıncı sırada yer alıyor. Benzer bir şekilde en çok ciro yapan İskender, çok satanlar arasında üçüncü sırada. Demek Elif Şafak Sinan Yağmur'dan daha yüksek bir telif oranıyla çalışıyor. Kitap satış fiyatları da ciroyu oldukça etkiliyor. Beş yayınevi ve bir dağıtım şirketiyle Türkiye'nin en büyük yayın grubu olan Alfa Yayın Grubu, düşük kitap fiyatlarıyla tanınıyor. Örneğin çok satan kitaplar arasında yedinci sırada olan Her Şey Beyinde Başlar, ciro listesinde yer bile almıyor. Forbes'un Edebiyatın Zaferi olarak nitelediği listedeki yazarların kazançlarında gözümüz yok. Dileğimiz, öncelikle Forbes ve bu yirmi yazar ile basının, daha da önemlisi okurların, bunun aslında bir avuç yazarın zaferi olduğunu fark etmesi. Yayıncılıkta başta yazarların olmak üzere çevirmenlerin, editörlerin, düzeltmenlerin ve bir kitabın oluşumda emeği geçen diğer herkesin çalışma şartlarının ortaya koydukları işle orantılı bir şekilde düzelebilmesi için henüz önümüzde uzun bir yol var. Yolun başını ise insanların okuma alışkanlığı çekiyor.


Sex Pistols 70'lerin en önemli müzikal fenomenlerinden biriydi. Solistleri John Lydon, türlü türlü çılgınlıklarıyla gerçek bir punk olarak bilinirdi. O yıllarda, muhafazakar İngiltere'ye anarşi getirmek istediğini olur olmaz her yerde duyurur, kraliyet ailesine pek edepsiz kelimelerle dil uzatırdı. Bir zamanların cüretkar ve sarkastik denilebilecek anti kahramanı, yaşı kemale erdiğinden olsa gerek, artık daha hassas ve duyarlı bir kişiye dönüşmüş. NME dergisiyle yaptığı söyleşide, John Lydon, geçtiğimiz yaz İngiltere'yi birbirine katan isyancıların çıkarttığı olayların, çok daha kötülerinin habercisi olduğunu söyledi. Hükümetin durum karşısında takındığı tavrı utanç verici bulduğunu da eklemeyi ihmal etmedi. Lydon'a göre, sokağın yüksek tansiyonu halen devam ediyor ve onları yatıştıracak hiçbirşey yapılmıyor. İngiltere'deki ayaklanmalar hakkında kendi görüşü sorulduğunda ise Lydon, Çok üzüldüm. Olaylarda insanlar öldürüldü. Gençlerin gelecek kaygılarına tamamen kayıtsız bir hükümetin ve güvenlik güçlerinin sebep olduğu büyük bir trajedi yaşandı. Onlara verilen hiç bir şey yok, hatta benim gençlik yıllarımdakinden bile daha kötü durumdalar ve bu beni çok yaralıyor, şeklinde konuştu. Lydon, durumun tahmin edilenden daha kötü olduğunu, pimi çekilmiş bir bombanın gençler arasında patlamaya hazır beklediğini söyleyerek, İngiliz kamuoyunu endişelendirecek ifadelerini genişletti ve olacaklardan sokakları ateşe verecek çocukların sorumlu tutulamayacağını söyledi. Kendisinin bu iç karartıcı öngörülerinin, bir zamanlar Birleşik Krallık'a getirmek istediği anarşiye artık karşı olduğu anlamına mı geldiği sorulduğunda, Lydon, politik bir cevapla, müzikal kariyerinin ironilerle dolu olduğunu, aslında ne Pink Floyd'dan ne de kraliçeden şahsen nefret ettiği yanıtını verdi. Lydon, bir süre önce, Prens William ve Kate Middleton çiftini evlilikleri için kutlamış, gazetelerde manşet olan bu mesajı sonrası pek çok hayranı tarafından Hani punk ölmemişti? şeklinde protesto edilmişti. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Albion Koleji'nin psikoloji bölümünde asistan profesör olan Mareike Wieth ile meslektaşları çalışmaya katılanları, Gündüzlük Gecelik Anketi'ne verdikleri yanıtlara göre gündüz tipi ve gece tipi olmak üzere ikiye ayırdı. Wieth katılımcılardan üç tane analitik problem, üç tane de sezgiye dayalı problem çözmelerini istedi. Analitik problem çözümünde günün saatiyle ilgili herhangi bir etki bulunamadı ama yaratıcı sezgilerin kullanılması gereken çalışmalarda katılımcılar optimum uyanık olmadıkları saatlerde daha iyi bir performans sergilediler. Melville House yazarı Ellie Robins'in de belirttiği gibi, uykulu saatlerde daha yaratıcı işler çıkartabilecek olmanız başyapıt vereceğiniz anlamına gelmiyor. Ama Edebiyatın zaferi mi, bir avuç yazarın zaferi mi? başlıklı yorumumuzda da değindiğimiz üzere, birçok yazar geçinebilmek için başka işler yapmak zorundalar; bu yüzden de kitapları, öyküleri, şiirleri vb. üzerine ancak tam uyanık olmadıkları zamanlarda çalışabiliyorlar. Mareike Wieth'in elde ettiği sonuçlar doğruysa, bu haber en azından yazarların yüzünü bir nebze gülümsetebilir.


Pamuk tüccarlığı, gazetecilik, 60'ların delikli kartlarıyla çalışan bilgisayarları üzerinde programcılık gibi envai çeşit işten sonra, bir ömür boyu sürecek radyoculuk hayatı, John Peel'i bir efsaneye dönüştürmüştü. Amerika, Dallas'ta başlayan ve 1967'den hayatını kaybettiği 2004 yılına kadar devam eden kariyerinde, kimler onun huzurunda müziğini icra etmedi ki ? Syd Barrett'lı kadrosuyla Pink Floyd ve David Bowie, BBC Radio 1 kanalındaki Top Gear adlı programın ilk konuklarındandı. Daha sonraki dönemlerde Fleetwood Mac, Jethro Tull, Elton John, Led Zeppelin, Deep Purple, Joni Mitchell, Soft Machine, Joe Cocker, The Faces, Genesis, Dire Straits gibi, klasik rock tarihinin devleri, Peel Sessions etiketiyle fiyakalandırılan canlı kayıtlar yapmak için sıraya girdiler. Kısa zamanda Peel'le kayıt yapmak bir statü göstergesi haline geldi. 70'lerin ortasında, Sex Pistols, Clash, Siouxsie & The Banshees, The Ramones gibi punk guruplarına yakın ilgi göstererek, punk diye bir akımın doğmasını nerdeyse tek başına tetikledi. 80'lerin başında reggae ile, daha sonra hip hop'a evrilecek rap ve krautrock gibi daha uç müziklerle ilgilendi. Peel'in tükenmek bilmeyen bir müzik iştahı vardı ve taze gurupları bulup onlarla kayıt yapmaya devam etti. Bu iştah ve yeni müziklere olan ilgisi öyle boyutlara vardı ki, BBC yayın merkezindeki odasındaki plak yığınları yüzünden iş güvenliği ve sağlığını tehdit ettiği sebebiyle ikaz aldı. Bu arada BBC'nin en uzun müzik programı olan Top of the Pops programının da yapımcılığına devam etti. Peel'in tarz ve türlerden bağımsız müzik aşkı aralıksız devam etti ve 80'lerin sonunda, önce kabarmakta olan dünya müziği dalgasını, sonra da Napalm Death gibi grupların mensubu olduğu hardcore akımını konu edindi. Müzikal anlamda çok öngörülü bir uzman olan Peel, Pixies, Stone Roses, Morrissey gibi gurup ve sanatçıları, geniş kitleler tanımadan konuk etti. Örneğin Nirvana, 1989 yılında, patlayacak olan Nevermind albümünün çıkışından 2 yıl önce, Peel ile kayıt yapmıştı bile. Eğer Peel'in hayatını katybetmesine sebep olan kalp krizi yaşanmış olmasaydı, bu ihtiyar delikanlı muhtemelen halen mikrofon başında yeni albümleri ve müzisyenleri konuk etmeye devam ediyor olacaktı. Bu talihsiz kriz yaşandığında Peel, 25 binden fazla plak formatında albüme sahipti ve o albümler şimdi kendi adına kurulan müze tarafından haftalık yüzer adetlik partiler halinde internette yayınlanmaya başladı. Aksilik olmazsa en geç altı yıl içinde tüm koleksiyon internete aktarılacak. Yayınlanan ilk sanatçı ve guruplar arasında Abba, ABC, AC/DC ve Adam & The Ants var, ki bu listeden anlayabileceğiniz üzere, yayınlanan albümlere ait liste alfabetik olarak ilerletiliyor. Telif hakları sebebiyle sitede albümleri canlı dinlemek mümkün olamayacak ancak dinlenebilecek yerlere linkler eklenecek. İlave olarak, her kayıt için John Peel'in tuttuğu kişisel notlarından alınmış detaylı bilgilerin de sitede bulunacağı, müteveffa Peel'in dul eşi Sheila Ravenscroft tarafından özellikle belirtildi. Ravenscroft, John Peel'in bir albümle ilgili olumlu ya da olumsuz bir değerlendirmesi varsa, bunun da mutlaka sitede olacağını söylemiş. Peel için son bir ilginç not da çocuklarıyla ilgili. Shelia'yla sahip oldukları çocuklarının isimleri William Robert Anfield, Alexandra May Anfield, Thomas James Dalglish ve Florence Shankly. Futbola uzak olanlar için hatırlatalım, Anfield Road, Peel'in koyu taraftarı olduğu Liverpool'un stadı, Kenny Dalglish Liverpool'un efsanevi kaptanı ve Bill Shankly, aynı Liverpool'un unutulmaz menejerlerindendir. Haberin detaylarına Uncut dergisinden ulaşabilirsiniz. Koleksiyon içinse buraya tıklamanız yeterli. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür. Türkiye'den bildiğim kadarı ile bir tek Serhat Köksal (2/5BZ) kendisine konuk olma şerefine erişti.


Karl Marx ve Sigmund Freud'un çalışmaları öyle esaslıdır ki, teorilerini bilen bilmeyen herkesin bakış açısına yön verdikleri söylenir. Gerçekten de Kızlar babaya düşkün olur vari laflar insanların ağzından düşmez. Freud'dan ziyade Lacan'a itimat edenler, Freud'un şahsen sapkınlıklarla dolu olduğunu düşünenler bile psikolojik analizleriyle başta bilinçaltı olmak üzere insan doğasına dair düşüncelerde çığır açmış olduğunu yadsıyamaz. Meslek hayatıma, nörotik hastalarımı rahatlatmaya çalışan bir nörolog olarak başladım. Benden yaşça büyük bir dostumun etkisiyle ve kendi çabalarımın sonucunda ruhsal hayatta bilinçaltıyla ilgili yeni ve önemli bilgiler keşfettim; içgüdüsel arzuların rolü vs. Bu buluşumdan yeni bir bilim psikoanaliz ve nevroz için yeni bir tedavi yöntemi doğdu. Bu talihim için büyük acılar çekmem gerekti. İnsanlar sunduğum olgulara inanmadılar ve teorilerimin tatsız olduğunu düşündüler. Bana şiddetle, inatla karşı çıktılar. Sonunda öğrenciler bulmayı ve Uluslararası Psikoanaliz Kuruluşu'nu kurmayı başardım. Ama mücadelemiz henüz bitmedi.


Steve Jobs, Björk'ü bizzat cep telefonundan arayıp, Apple reklamlarında bazı parçalarını kullanmak istediğini ifade ederken, çok kesin bir hayır cevabı almayı muhtemelen beklemiyordu. Ama sonuç tam da böyle oldu. Jobs'u, dolayısıyla yüklü bir miktar parayı reddetmekte tereddüt etmeyen İzlandalı müzisyen, o günlerde, Geri kafalı bir serseri olduğum için, ne bir şarkımı reklam müziği için veririm ne de bir turneme sponsor alırım. Bir reklam filminde kendi müziğini duymak, bir müzisyen için utanç verici, diyerek radikal tavrını açıkça ifade ediyordu. Ancak bu tavrını uzun süre devam ettirmesi mümkün olmadı. Reklam endüstrisinden ve sponsorluk mekanizmasından uzak kalmak, bugün sadece kişisel bir tercih olmaktan çıkmış durumda. Çünkü pek çok müzisyen için geleneksel kazanç kaynağı olan albüm satışları 2000'lerin ilk on yılında ortalama %65 düşmüş durumda. Kendilerine yeni gelir kapıları açmak isteyen müzisyenler, daha sık canlı performans sergilemeye yönelmek zorundalar. Toplam konser gelirlerinin, toplam albüm satışlarını geçmiş olması bunun en büyük ispatı. Canlı performans, albüm kaydederek müzik dükkanlarında ya da internette satmaya göre oldukça yorucu ve yoğun bir iş temposu anlamına da geliyor. Diğer yandan kayıtlarda tolere edilen pek çok müzikal hatanın da seyircinin gözüne sokulması demek. John Lydon, Sex Pistols'ın ilk dönemini anarken, enstrümanlarını çalmayı pek bilmediklerini ama bunun onları daha da karizmatik yaptığını, seyircinin bununla ilgilenmediğini söyler. Ancak, punk öleli yaklaşık otuz yıl oldu ve artık popüler müziğin hedef kitlesi bu gibi çılgınlıkların peşinde değil. Müzik gruplarını konser vermeye en çok teşvik edenlerse, sponsorlar. Markaların bizzat organize ettiği konserler, müzisyenler için reddedilemeyecek gelirleri de vaat ediyorlar ve çoğunlukla müzisyenlerin planlı turnelerinin dışında bir zaman ve mekanda gerçekleşiyorlar. Ayrıca büyük kısmı seyirciler için ücretsiz oluyor. Böylece, pop müziğin bir tüketim ürünü karakteri daha önce hiç olmadığı kadar belirginleşiyor; pop müzik, artık tüketici odaklı ana akım kültürün en vazgeçilmez parçası durumunda. Markalar, kendilerini de pop yıldızları şeklinde tanıtıyorlar. Şirket yönetimleri, geçtiğimiz on beş yılda popüler kültür mekanizmalarını özümsediler ve aynı reçeteleri kullanarak tüketicilere ulaşacak yeni bir kanal keşfettiler. Indie ve elektro-pop gibi daha genç türler, büyük markaların gözdesi. Bu türler, otuz beş yaş çizgisinin hem altına hem de üstüne hitap edebiliyorlar. Şirketlerin sponsorluk sözleşmesi yaptığı grupların meşhur ya da bilinir olmaları da gerekli değil. Örneğin Apple, tam bir ana akım marka olmasına rağmen, marjinal ya da ana akım dışında kalan müzikleri kullanmaya çekinmiyor, çünkü bir nesnenin marjinal ya da yeraltı özellikler taşıması, bireylerde ayrıcalıklı olma hissini dürtüyor. Red Bull ve Converse gibi firmalar artık kendi müzik stüdyolarına da sahipler ve bu şekilde sponsor oldukları müzisyenlere akıl hocalığı da yapıyorlar. İşte tam da bu noktada eleştiriler yoğunlaşıyor. Bu gibi girişimlerin temel hedefi, müziğin sanatsal içeriğini ön plana çıkartmak değil, üretimi ve dolayısıyla da tüketimi körüklemek. Sponsorluk ve reklam, insanlara ulaşan müziğin alt metni olarak satın alınması istenen bir sakızı, içeceği ya da giyeceği taşımaktalar. Bu durum, zamane krallarını eğlendirmekle yükümlü modern soytarıları çağrıştırıyor. Soytarılar, zaman zaman Jan Delay gibi çizmeyi aşarak bizzat kralı da eleştirmekte özgürler. Delay, bir meşrubat markasının sponsorluğunda verdiği konser sırasında, sahnede rakip firmanın içeceğini açarak içmişti. Ancak sponsor firma yöneticileri, Jan Delay gibi bir karakterin bu eyleminin, markaları için en büyük reklam olduğuna kanaat getirip memnun olmuşlardı. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Romanlar hayal ürünü olabilir, ama insanlarda uyandırdıkları duygular oldukça gerçek. Bu duygular, okurun genel bir toplum çerçevesi içinde romanın karakterlerine ve roman kahramanı ile diğer karakterlerin arasındaki ilişkiye olan bağlarından doğuyor. Ustaca kurgulanmış bir öykünün iniş ve çıkışlarını takip ederken beynimizin sosyal ve duygusal bölümlerinde bağlar kuruyoruz. Yeni bir araştırmaya göre, bunun sonucunda diğer insanları daha iyi anlıyor, başkalarıyla daha yoğun empati kurabiliyor ve sosyal becerilerimizi geliştiriyoruz. Tarihçiler de büyük edebiyat eserlerinin insan hakları kavramalarına destek olduğunu öne sürerler.


Serbest Müzisyenler ve Yapımcılar Derneği, kısaca SERBEST, Uraz Kıvaner'in şiddet görmesi üzerine, uzun zamandır çok fazla şikayet aldıklarını söyledikleri Istanbul Jazz Center adlı mekana ve sahibi Aytek Şermet'e tepki göstermek adına boykot kararı aldı. Yaşanan hadise ayrıntılı anlatılmış olmasa da, Istanbul Jazz Center görünüşe göre müşterilerinin de epey şikayetçi olduğu bir işletme. SERBEST'in basın duyurusunun tamamı ile duyuruyu imzalayan sanatçıların listesini aşağıda bulabilirsiniz. Ancak ne yazık ki caz müzisyenleri bu karşılıklı sorumlulukların gereklerini yerine getirmeyen ve bu durumda hiç bir sakınca görmeyen bir mekan ve işletmecisiyle mücadele ediyorlar. Oldukça uzun bir süredir yerli ve yabancı müzisyenlerden, Jc's ve sahibi Aytek Şermet ile ilgili çok fazla şikayet alıyoruz. Son olarak çok değerli bir müzisyen dostumuz, Uraz Kıvaner'e şiddet uygulanması üzerine artık bireysel tepkilerin yeterli olmayacağına ve Aytek Şermet'e tepkimizi biraraya gelerek göstermek gerektiğine karar verdik. Bu yanlışlar düzeltilmedikçe bu tür davranışlar sergileyen mekan ve yöneticileri her kim olurlarsa olsunlar, bunların karşısında duracağız ve sorunlar çözülene kadar bir arada hareket ederek bu mekanlarda çalmayacağız. Bu yaşananları hem müzisyenler hem de bizi takip eden değerli dinleyicilerimizle paylaşarak, boykotumuzun bir sonuca varmasını umud ediyoruz. Biz, bu metnin altında imzası bulunan müzisyenler, Aytek Şermet'i kınıyor, gerekli özürler dilenip mekanın işletme politikası da düzenlenmedikçe İstanbul Jazz Center'da sahne almayacağımızı kamuoyuna duyuruyoruz.


Tuz ve biber, istendiği kadar. 1. Fırını 190 derecede ısıtın (Aslında Dixon santigrat mı fahrenhayt mı belirtmemiş, ama başka tariflere bakıp çıkardığımız sonuç 190 derece oldu). Bir yandan In a Silent Wayi çalmanızı öneriyor ama biz So What diyoruz. 2. Büyük bir tavada yağın bir kaşığını biraz kızdırın, sonra ete tuz ve biber serpip, hafif kızdırılmış yağda her tarafı renk alana kadar çevirin. Eğer kahverengilik çok koyulaşır ve yapışır gibi olursa, biraz su dökerek tavadan kurtarın fakat bu suyu kesinlikle atmayın. Lezzet buralarda. 3. Eti başka bir tabağa aktarın, kalan yağın içinde biberleri pişirin. Bir 5 dakika sonra sarımsağı ekleyin, yumuşayana kadar pişirin. 4. En kontrol edebildiğiniz ve derin tat için kimyon tozu değil de tohumu ve toz biber değil kuru bütün kırmızı biber kullanabilirsiniz. Temiz ve küçük bir tavada hafif kokuları çıkana kadar ısıttığınız tohumları sonra bir havanda öğütebilir, kuru bütün biberi de tohumlarla birlikte ezebilirsiniz. Ya da ikisini toz baharat olarak kullanabilirsiniz. Baharat karışımını sarımsak ve biberlere ekliyoruz. 5. Et, domates, kullandığınız et, tavuk ya da sebze suyu, sirke, hardal ve fasulyeye fırına girebilecek bir büyük güveç tenceresine aktarın. Biber, sarımsak, baharat karışımını ve tavada kalan tüm lezzetli yağ ve suları da ekleyin. Orta ateşte kaynatın, kaynar kaynamaz kapağını kapatıp önceden ısttığınız fırına aktarın. Aşağı yukarı 3 saat ya da et yumuşayıncaya kadar pişirin (eğer kıyma kullanıyorsanız kesinlikle 1 buçuk saat sonra kontrol etmeye başlayın). İsterseniz fırında değil ocakta uzun süre düşük ateşte tutarak ve arada karıştırarak da pişirebilirsiniz. Sonra pilav, mısır ekmeği ya da Miles Davis'e göre linguini üzerinde servis edin.


Haftanın Eğlencesi bölümümüzde poster aşkımızı ilan etmekle kalmıyor, minimalist çalışmalardan da ne kadar çok hoşlandığımızı ortaya koymuş oluyoruz. Bu haftanın minimalist televizyon dizisi posterleri aynı zamanda kendi içlerinde birer bilmece ve grafik tasarımcı ekibi Eurydyka Kata ile Rafa Szczawinski tarafından yaratılmışlar. Bakalım Bakınız'ın Facebook sayfası aracılığıyla ulaştığımız bu posterlerin hangi diziler olduğunu bulabilecek misiniz... Yanıtlar her bir resmin altında beyaz olarak yazılı okuyabilmek için metni seçmeniz gerekiyor.


Avrupa tarihi savaşlarla doludur, kimisi asırlarca süren savaşlara, tarihi düşmanlıklara sahne bir kıtadır bu yaşlı anakara. Ama tüm dünyayı da işin içine katarak yaşayacakları ve yaşatacakları en büyük acıları 20. yüzyıla saklamıştır Avrupalılar. Avrupa Birliği adlı siyasi bir cüceyi doğuracak o ateşten yıllar, sıradan insanların sıra dışı hikayelerinin tarihe kaydedildiği yıllardır aynı zamanda. yaşında eşinden boşanır ve çocuklarını akrabalarına emanet edip Berlin'e, hayalini kurduğu gösteri dünyasına katılmaya gider. Sene 1931'dir. Liberal Weimar Almanya'sının son yılları yaşanmakta ve Hitler'in iki yıl sonra gelecek nasyonal sosyalist diktatörlüğüne doğru doldudizgin ilerlenmektedir. Lale Andersen, Berlin, Zürih, Münih derken, kabarelerde, küçük tiyatrolarda, dikkat çekmeyen ama kendisini bir şarkıcı olarak kabul ettiren bir kariyere sahip olmayı başarır. Bu arada halk şarkıları, şansonlar ve güncel parçalardan oluşan kayıtlar da yapmaktadır. 1939 yılında, Almanya'da ilk defa milyonluk satış adedine ulaşacak bir parçanın kaydını da yapar. O parçanın adı Lili Marleendir. 1915 yılında Rus cephesine sevkedilmesinden hemen önce yazdığı şiirinde, şair Hans Leip, iki kız arkadaşının adlarını birleştirerek yarattığı hayali genç kız Lili Marleen'i anlatır. Şiir, 1938'de önce Rudolf Zink tarafından bestelenir; ancak bu beste oldukça melankolik ve savaş yılları için fazla depresif bulunur; parça Norbert Schulze tarafından ikinci kez düzenlenir ve bir yıl sonra hasbelkader, Lale Andersen'in önüne gelir; pek çok kabare gösterisinde sayısız defa seslendirilir. Aynı günlerde, Wehrmacht, Polonya'nın üzerine kabus gibi çökmekte, tüm dünyayayı kavuracak yangını başlatmaktadır. Lili Marleen, Almanya'da çok seviliyor da olsa, henüz dünya çapındaki ününe kavuşmamıştır. 1941 yılında Yugoslavya işgal edilir. Belgrad Radyosu'nun tüm Avrupa ve Kuzey Afrika'ya yayın yapabilen güçlü vericileri aracılığıyla, cephedeki alman askerlerine müzik yayını yapılması ve moral vermesi hedeflenmektedir. Viyana Radyosu arşivinden getirtilen altmış plak arasnıda Lili Marleen de vardır. Parça sadece Alman askerleri arasında değil, yayınları dinleyen karşı cephedekiler tarafından da çılgınca sevilir. Ama Göbbels, Lale Andersen'in İsviçre'deki Yahudilerle zamanında fazla sıkı fıkı olduğunu öğrenince, parçayı yasaklar. Bununla da yetinmeyen Göbbels, Andersen'in sahne hayatını da tamamen bitirir. 1943'te halktan gelen tepkiler yoğunlaşınca, Lale Andersen'in sahne yasağı kalkar, ancak Lili Marleen'inki devam eder: Bu parçanın herhangi bir şarkıcı tarafından söylemesi engellenmektedir. Ta ki, onu evlat edinecek İngilizlerce kaydedilip, tekrar radyolarda yayınlanıncaya dek. Vera Lynn ve Amerika'ya iltica etmiş ünlü Alman sanatçı Marlene Dietrich tarafından İngilizce kaydedilen Lili Marleen, cephenin diğer tarafından sevenlerine ulaşmaya devam eder ve Amerika müzik listelerinde, günde ortalama otuz defa çalınarak 13. sıraya kadar yükselir. Fransız Le Point'in haberine göre, tarihçi Jean-Pierre Gueno, bu parçanın hikayesini anlatacağı kitabı için yaptığı araştırmalarda, bugüne kadar gün yüzü görmemiş, 1939 yılına ait Lili Marleen kayıtları bulmuş. Bu kayıtlar, tüm dünyada meşhur olan Schultze'nin düzenlemesini değil, fazla melankolik bulunan Zink'in bestesini içermekteymiş. John Steinbeck'in bu parça için, Nazilerden geriye kalan tek şey keşke Lili Marleen olsaydı, dediği söylenir. Büyük ustanın övgüsüne mazhar olan, gün ışığı görmemiş orijinal bir Lili Marleen kaydını izlemek için Le Point'in sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Tolkien'ın iktidar hırsını ve insanın kendi çıkarına doğayı katledişini, Ursula K. LeGuin'in kişinin kendine yabancılaşmasını işlerken kullandığı imgeler, Türk okuruna ne kadar yakınsa, bir Arap, Amerikalı ya da Çinliye de aynı derecede yakındır ve bu yüzden güzeldir. Belki de bu yüzden fantastik edebiyat, tıpkı bilim kurgu gibi kültleşecek filmlere verimli bir alan sunuyor. Erişebildiği bu evrensellik bizim de bir Çinlinin de yeri gelip iktidar benzetmelerinde yüzük metaforunu kullanabilmemizi sağlıyor. Tolkien'in hikayesinde tüm dünya, ama özellikle de hobbitler yüzükle sınanıyor. Geçtiğimiz aylarda ise Yüzüklerin Efendisi ve Hobbit'in yapımcıları telif haklarıyla sınandı. Başarısızlıkları öyle bir boyuttaki, Ian McKellen ve Stephen Fry'ın onları kurtarması gerekti. Anlatmak için önce biraz geriye gidelim. Hobbit kelimesi edebi alanda ilk defa Tolkien kullandı: Toprağın altında bir delikte, bir hobbit yaşardı. Arkadaşı ve şair W. H. Auden'a yazdığı mektupta bu cümleyi boş bir sayfaya yazdığını ve neden yazdığını da bilmediğini iletir Tolkien (Meraklısına W. H. Auden'ın Yüzük Kardeşliği üzerine yazdığı kitap tanıtım yazısını öneriyoruz. Kahraman bir hobbit ve son beş yılda bu kadar keyif aldığım bir kitap okumadım, diyor ünlü şair. Tolkien'in birdenbire kağıda yazdığı hobbit kelimesini araştırıp 1895'de bir halk bilimcinin, Michael Aislabie Denham'ın kitabında geçtiğini bulmuşlar. Hobbit Tolkien'i uydurduğu bir kelime değil, İngiltere, İskoçya ve Galler'in olduğu adanın folklörüne ait bir kelime. Elbetteki Tolkien'in kitabından önce bir popülerliği olduğu söylenemez ama kitaptan önce var olduğu söylenebilir. İşte şimdi halkların mitolojisinden Tolkien'in kitabına geçen bu kelimenin ve kitap ile filmle ilgili her şeyin telifini elinde bulunduran yapımcı Saul Zaentz Company nerede küçük ölçekli işletmelerde hobbit görse onlara dava açmaya hazırlanıyor. Geçtiğimiz aylarda yine bir sosyal medya kampanyasına dönüşen olay Southampton'da The Hobbit adında bir barın hem adına hem menüsüne hem de dekorasyonuna dadanmaları oldu. Barın adı yapımcı şirketin Yüzüklerin Efendisi üçlemesini filme dönüştürmesinden ve hakları satın almasından çok önce, tam yirmi yıldır The Hobbit imiş. Barın menüsünde filmden karakterleri kullandığı da iddia ediliyor. Menüye bakınca evet, Gandalf kokteyli görmek mümkün. İşte bu barı iflastan ve tüm kimliğini kaybetmekten kurtarmak adına Facebook'ta bir kampanya başlatılmış. Hobbit kelimesinin sahibi film yapımcıları mıdır? Tohumlardan kelimelere, hatta internetin kendisine mülkiyet hakları genişlerken hayatımızın başka kısımları daralmakta. Korsan konusu aynı zamanda uluslararası istihbarat ağlarının ve daha kim bilir kimlerin hayatlarımıza daha da sızmaları için bir alan oluşturmasında kullanılıyor.


Girls Amerikan yapımı diziler arasından çok azının yaptığını yapıyor ve edebiyat ile sinemaya yakınsıyor. Bu anlamda bir televizyon dizisinden beklenecek eğlencenin yanı sıra, izleyene, bu yapım bağlamında 20'lerindeki genç erkek ve kadınlara kendileriyle dalga geçebilme imkanı sunuyor. Çok fazla kendine acıma olmadan sunulan bu alay her şeyi örten bir komedi dokusu değil, her şeyi konuşabilmeyi sağlayan bir aracı oluyor. Bunun herhalde dizide hızla göze çarpan örneği ana karakter Hannah'nın bedeni. İlk bölümünde karakterlerinden birinin diğerini Sex and the City'deki karakterler üzerinden değerlendirmeye çalışmasıyla Sex and City göndermesi yapan dizinin yazarı aynı zamanda ana karakter Hannah'ı da oynuyor. Bu yazıda belirtildiği üzere kendisi de Manhattan'a ilk taşındığında çok şahane bir erkek arkadaşı ve çok büyük bir ayakkabı dolabı olacağını hayal etmiş. Zaten de dizinin önemli bir bölümü kendisinin ve yakın arkadaşlarının başlarından geçenler üzerine, bol bol otobiyografik malzeme içeriyor. Fakat yazarın aynı zamanda Hannah'yı oynaması bu otobiyografik malzemenin üstüne daha da fazla bir gerçekçilik getiriyor. Zira dizinin bir çok yan hikayesinin konusu olan beden yazarın bedeni. Yazar bu anlamıyla kesinlikle Carry Bradshaw değil. Boyu uzun değil, bedeni profesyonel manken bedeni değil, saçları her gün kuaförden çıkmıyor, her gün düğün makyajı yapmıyor ve göbeği var. Ama aynı zamanda obez de değil, bedeniyle sivrilen bir tarafı da yok. O kadar sıradan ki bu anlamda, bir sahnede kafede otururken göbeği pantalonunun üstünden hafif dışarı çıkmıştı pantalonunu biraz yukarı çek o zaman içeride kalacak o göbek, diye düşünürken bulduk kendimizi. İş arayışı, parasızlığı, kız arkadaşlarıyla olan gelgitli ilişkileri ve erkeklere dair hem kendini bir arada tutmaya çalışan hem de karşındaki mutlu etmek üzerinden kurduğu senaryolarıyla Hannah izleyene aynı konularda kendini sorgulatıyor. Bunu da didaktik bir üsluptan oldukça uzak bir şekilde başarıyor. Açıkça yanlış kararları, gereksiz çıkışlarıyla şehirde kendini bulmaya çalışan kadın karakterine diğer orta sınıf şehirli kadınlarının dünyanın bir çok yerinden evrensel olarak paylaşabildiklerini düşündüğümüz bir derinlik katıyor. Çok moda olan infografic stilinde iki diziyi karşılaştıran görselde bile yazıldığı üzere Carry karakterine kıyasla ciddi bir kendi üzerine düşünme, kendinin farkında olma boyutu işlenmiş. O kendi üzerine düşünürken, Carry'nin yüzyıl önce cevaplanmış soruları değil de, izleyen özel başka sorular akla geliyor. Girls, kendilerine Sex and the City vaat eden 21. yüzyılın kentli orta sınıf kadınlarının seksi ve şehri çok başka biçimlerde ve bol bol düşünerek, çekinerek, hamle yapıp geri alarak yaşamalarının hikayesi. Dünyanın muhafazakarlaştığı ve orta sınıflar için maddi ve manevi anlamda daraldığı bu on yılda, kadınların bunlarla başa çıkmaya çalışmalarının hikayesi. Tercihlerinin ve zevklerinin önemli bir kısmı dünyanın başka yerlerinde tekrarlanabilecek nitelikte değiller. Fakat bu tercihler üzerine düşünme biçimleri çok tanıdık.


Sabit Fikir bu yılın başlarında, Seven Stories Press'in, bütün Batı edebiyatının özetleneceği, Doğu edebiyatından da parçalar taşıyan, 1,344 sayfa ve 3 cilttik bir çizgi roman serisi hazırlayacağını bildirmişti. Flavorwire'ın haberine göre, dizinin, Gılgamış Destanı, İlyada ve İlahi Komedya'dan Don Quijote ve Tehlikeli İlişkiler'e, Plato ve Shakespeare'in eserlerinden Rumi'nin şiirlerine kadar dünya edebiyatının başyapıtlarını içeren ilk cildi, The Graphic Canon adı altında yayımlanmış bulunuyor. Kronolojik bir sırayla devam edecek olan ikinci ve üçüncü ciltler de bu sonbaharda piyasaya sürülecek ve dizi David Foster Wallace'ın Infinite Jest'iyle sona erecekmiş. İlk ciltteki çizgilerden bir seçkiyi aşağıda bulabilirsiniz. Çizgi roman severler olarak bu projenin bizi çok heyecanlandırdığını söyleyebiliriz. GÜNCELLEME (22 Kasım 2012): Heyecan verici bir haberimiz var. Kitabın ilk cildi, Grafik Kanon adıyla Kolektif Kitap'tan yayımlanmış bulunuyor! Yayınevi ikinci cildin Bahar 2013, üçüncü ve son cildin de Sonbahar 2013'te yayımlanacağını söylüyor. Kitap biraz tuzlu internet üzerinden indirimli fiyatlar için Kitap Metre'ye bakabilirsiniz.


Jac Kerouac'in Yolda adlı romanının Birinci Bölüm'ünün görseli. Her edebi öğe daha küçük parçalara ayrılabilir; bu grafikteki en küçük parça kelimelerdir. Grafik ilk bölüm, paragraf ya da cümleden başlanarak saat yönünde okunmalı. Yazım işaretlerindeki çeşitlilik ve cümlelerdeki duraklamalar her cümle için eşsiz grafik desenleri yaratıyor. Başlangıç > italik kelime > virgül > noktalı virgül > tireler > cümlenin ortasında ünlem işareti > cümlenin ortasında italik kelime ve ünlem işareti > cümlenin ortasında soru işareti > iki nokta üstüste > parantez > ünlem. Çizgi her cümleden sonra sağa dönerek çizimi oluşturuyor. Jack Kerouach'in Yolda'sındaki tüm cümleler, cümle başına düşen kelime sayısına göre düzenlenmiştir. Her tema için farklı bir renk kullanılarak toplamda on bir tematik kategori oluşturulmuştur. - Dean Moriarty - Bop ve Caz Müziği - Sosyal Olaylar ve Etkileşimler - Seyahat - Yerel Hayattan Renkler - Partiler, Alkol ve Uyuşturucu Kullanımı - İş ve Hayatta Kalma - Sal Paradise - Kadınlar, Seks ve İlişkiler - Yasadışı Faaliyetler ve Polisle Yaşananlar - Karakterler ve Geçmişleri


Tanışınız: köşesinde sevdiğimiz farklı siteleri tanıtıyoruz. Şu ana kadar filmlerin renklerini sergileyenlerden, natürmortlardan ilhamını alan yemek tariflerine kadar kesişen alanlardan örnekler sunduk. Bu Tanışınız: köşesinde yine bu tür bir melez işle karşınızdayız. Söylediklerine göre alkol dolu 24 saat içinde @leyink, @han ve @flaneur tarafından Music Hack Day Boston 2011'de kurulan Drinkify'a, Ben bu müziği dinliyorum, bunun yanında ne içsem, hatta ne kadar içsem iyi gider? diye soruyorsunuz. Çok basit bir format var, sadece grup ya da müzisyen adı yazıyorsunuz ve size içki söylüyor. İçki kokteyl olabiliyor, miktarlarıyla tarifini veriyor. Ya da çok doğrudan aşağıdaki Pink Floyd örneğinde görüldüğü gibi bir şişe şarap önerebiliyor. Drinkify ayrıca dinlerken ne içsem diye peşine düştüğünüz grup ya da müzisyenin şarkılarını da bir yandan çalmaya başlıyor. İnsanı meraklandıran, normalde dinlemediği isimleri bile yazıp, Peki buna ne demişler acaba? diye hiç aklına gelmeyen isimleri birden aklına getirten bir site. Elbette partilerde çok işe yarayacak bir eğlence aracı da olabilir. Sadece kokteyl tarifleri için bile kullanılabilir, zira kokteylerde kullanılacak zeytin ya da ince kesilmiş havuç gibi süsleri de sağ olsunlar eklemişler.


Büyük koronun The Champions! nakaratını yüksek perdeden seslendirdiği o anı artık tüm dünya biliyor. Günümüz dünyasının ortalama insanları rock, pop, elektronik ya da güncel türleri takip etse de, barok dönemin büyük üstadı Georg Friedrich Handel'i, ismen değilse bile, tek bir eseri aracılığıyla tanımayan pek yok. O, UEFA Avrupa Futbol Şampiyonlar Ligi organizasyonunun resmi parçasının bestecisi. 90'lı yılların başında Şampiyonlar Ligi organizasyonu kurulurken, bu ligin alametifarikası olacak güçlü bir meoldi aranmaktaydı. İngiliz film müzisyeni Tony Britten, Handel'in eserlerinden neşeli bir parça düzenlemek üzere işe koyuldu ve St. Martin in the Fields korosuna Royal Flarmoni Orkestrası'nın eşlik ettiği üç dakikalık bir kayıtla geri döndü. İlginç olan, bu parçanın daha önce hiçbir albüm, plak ya da konserde kayıt altına alınmamış olmasıydı. Barok dönemin bu eşsiz ürünü, her biri sert çocuklar olan futbolcuları ve futbol severleri bile duygulandırmayı daha ilk çalındığı yıllarda başarmıştı. Ama karanlıkta kalan bir nokta vardı ki, o da Rahip Zadok diye başlayan bir resmi güfteye sahip bu marşın, 1759'dan beri İngiliz monarşisinin her taç giyme töreninde çalınmakta olduğuydu. İsmi Alman, bedeni ve zihni İngiliz Handel'in bestesi, dinleyenlerde coşkulu duyguları hızla harekete geçirmesiyle bilinirdi. Tony Britten'ın şansı, şu andaki pek çok İngiliz'in, canlı bir taç giyme törenine tanık olmamış olması ve bu melodiyi bilenlerin sayısının azlığıydı. Böylece bu melodi, futbol, hatta UEFA Şampiyonlar Ligi'yle özdeşleşti ve duyanlarda başka hiçbir çağrışım yaratmadı. Kraliçe Elizabeth'in naciz vücudu elbet bir gün toprak olacak ve yerini alacak kraliyet mensubu için bir taç giyme töreni yapılacak. İşte o gün, Rahip Zadok diye başlayan parçanın Westminster Manastırı'nda çalınması geleneksel İngiltere için kaçınılmaz olacak. Muhtemelen bu müziği duyanlardaki hakim görüş, İngiliz Kraliyet ailesinin, Şampiyonlar Ligi resmi müziğini arakladığı yönünde oluşacak. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Sert, erkeksi, post-apokaliptik serserileri andıran görünümleri, vahşi sahne şovları ve bol distortion'lı şarkılarıyla heavy metalciler, 80'li yılların akıllardan çıkmayan müzikal karakterleriydi. Rock yıldızları haşarı, çılgın, eğlence düşkünüyken, heavy metalciler sert, kaba ve gerçekten öfkeliydiler. Müzik tarihinde benzeri olmayan bir şekilde tepki aldılar ve yine eşsiz bir şekilde benimsendiler. Tartışmalar, heavy metal müziğinin ve tarzının mantığı, kalitesi ve tehlikeleri üzerinde, bir sonuca varmaksızın yıllarca sürdü gitti. Aslında, geçen yıllar sonunda değişen pek bir şey yok, hala öyleler ve aynı klişeler bugün de popüler olmaya devam ediyor. 2000'lerin başında ateşlenen dijital devrim, pazara dayalı hızlı bir pop kültürünü dünya gençlerine yaydı. Kitlelerin değişen tüketim alışkanlıkları, heavy metalin özel durumunu ve güçlü etkisini daha da dikkat çekici yaptı. Çünkü heavy metal, tüm dünya değişirken çekiciliğini yitirmedi, alternatif ve uzlaşmacı olmayan bir yaşam duygusuna ait mesajları hayranlarına, alternatif tarzları da kullanarak ulaştırmaya devam ediyor. Müzikal açıdan, heavy metal, sevenleriyle, konserlerde beslediği bir inanç birliği oluştur. Konserler ve turneler, yıllardır takipçilik yapan sadık kitleler için kaçırılmaması gereken olaylar. İnsanlar Madonna seyretmeye, eğlenmek ve büyük bir gösteri izlemek için gidiyorlar. Ancak bir heavy metal konseri, çoğunlukla duygusal bir paylaşımı, dini bir ayini andıran ruhani bir ortaklığı da içeriyor. Bu yüzden, aidiyet belirtir şekilde popçu ya da elektronikacı gibi bir kavram dile yerleşmezken, metalci ifadesi kolayca ortaya çıkıyor. 90'lar, bu anlamda metal ve metalciler için oldukça sıkıntılı zamanlardı. Nirvana, Pearl Jam, Soundgarden gibi stilize edilmiş grunge grupları, sert rock müzik pazarını doğrudan değiştirdiler. O dönemin yeni yetişen gençleri, salaş grunge tarzını kolayca benimsemiş, bazıları heavy metali ağabeylerinin ya da babalarının dinlediği fazla sert ve eski moda bir müzik olarak dışlamışlardı. 90'lar, pek çok heavy metal gurubunun kaybolmasına ya da inzivaya çekilmesine, Iron Maiden gibi en köklü bazı gurupların bile genç dinleyici kitlelerini yakalamakta güçlük çekmesine yol açmıştı. Süreklilik ve değişim, heavy metalin sihrini açıklarken değinilmesi gereken noktalardan biri. Black Sabbath, 70'lerin başında, Jimi Hendrix'in blues'unu ve Deep Purple ve Led Zeppelin'in hard rock'ını daha saf, hızlı ve sert icra etmeye başladığında, erkek müzisyenlerden ve erkek dinleyicilerden oluşan bir kitle söz konusuydu. İngiltere'nin fakir işçilerinin, perspektiften yoksun ve öfkeli halleri bu müzikle kanalize oluyor ve heavy metal dönemin ruhunu yakalıyordu. Yes, Pink Floyd, Emerson, Lake and Palmer gibi entelektüel bir progresif çizgi izleyen grupları reddeden, yıkıcı ve sert olmayı isteyen bu genç toplum kesimi, daha sonra New Wave of British Heavy Metal adı verilecek, yeni dalga İngiliz heavy metalini 80'lerin başında Amerika'ya, özellikle de San Fransisco bölgesine ihraç etti. Slayer, Exodus, Testament ve Metallica, bu yeni dönemin liderleri oldular. Bu dönem, aynı zamanda kadın müzisyenlerin de heavy metal sahnesine çıktıkları yıllar oldu. Batılı toplumlarda, çalışan ve eşitlik isteyen, daha da önemlisi bu talepleri kabul gören kadın profilinin Avrupalı bir uzantısı olarak yerlerini aldılar. Amerika ise sert erkeklerin dünyasına kadınları kabul etmeye hiç hevesli değildi. 80'lerin ikinci yarısında çok popüler olan glam metal tarzı, yine bildik erkek klişelerinden besleniyor, meydan Poison, Mötley Crüe, Bon Jovi, WASP gibi guruplardan geçilmiyordu. Kadınlar bu sahnede, kendileri gibi uzun ve krepeli saçlara sahip erkeklerin aksesuvarları olmaktan öteye geçmiyordu. İlginç olansa, tüm bu adı geçen grupların sahneye gayet kadınsı kıyafetler, topuklu çizmeler ve makyajlı yüzlerle çıkmasıydı. Feminen görüntülerine tezat, androjen bir provokatiflik ve cinsel iktidar çağrışımları yaratma niyetindeydiler. Steven Duren, bu konuda sınırları zorlayan bir karakterdi. Penisinin yanına yerleştirdiği bir alev makinesinden, gitarındaki bir düğme yardımıyla sahnede alevler fışkırtacak bir düzenek kurmuş, ama işler bir konserde ters gidince, kurgulamaya çalıştığı cinsel çağrışımlı gösteri, cinsel hayatının muhtemelen uzun süre sekteye uğramasıyla sonuçlanmıştı. Benzer bir şekilde, kıyafetleriyle fetiş bir görüntü sergileyen Judas Priest üyelerinden solist Rob Halford, eşcinsel olduğunu 2000'lerin ortalarında açıklayabilmiş, sahnede sert erkek rolü oynamanın çok zor olduğundan yakınmıştı. Grunge ve hip hopun müzik piyasasında yarattığı ani kaymalar, heavy metal gruplarının 90'ların özellikle ikinci yarısını toparlanma, yenilenme amaçlı kullanmasına ve metal sahnelerinin görece olarak sakin kalmasına yol açtı. Bu dönemde örneğin Slayer, Season in the Abyss albümüyle başlayan, progresif denebilecek bir çizgi değişimine gitti. Alman trash metalinin ünlü guruplarından Kreator, bu işe daha grunge patlarken soyunmuş ve 1992'de Renewal adlı endüstriyel tarzda bir albüm kaydetmişti. Testament gibi, albümlerine baladlar serpiştirenler ve bu yüzden kadim hayranlarından tehdit mektupları alanlar bile vardı. Müzikal açıdan bu kadar ciddi değişimlere uğrasa da, sahnedeki müzisyenlerin bedenleri, gösterinin en mühim parçası olmaya devam etti. Askeri çağrışımlar yapan kostümler ve aksesuvarlar kullanılmaya devam etti. Kimi zaman saçlar kısaltılsa da, bu her zaman sanatsal ya da benimsenen tarzın bir değişimine işaret etmiyordu. Bazen yaşın etkisiyle dökülen saçlar, müzisyenleri buna itebiliyordu. Bugün metal, çok sayıda sert müzik tarzının ortak paydası olarak tanımlanıyor. Klasik müzikten, cazdan, hip hoptan, funktan etkilenen, progresif, atonal ya da ortaçağ/gotik çizgiler izleyen ya da ezoterik, politik ya da sosyokritik bir tavıra sahip heavy metal türevlerinden bahsedilebilir. Hangi türü benimserse benimsesin, pek çok metal grubunun hedefi, genel toplum kültüründe kabul görmek. Mainstream olarak anılan ana akımların belirlediği piyasaya ve kapitalist ilişkilere tepkiyi içeren, zaman zaman marjinalleşebilen metal için bu hedef çelişkili görünebilir. Ancak sürekliliğin ve değişimin heavy metali kırk yıldır ayakta tuttuğuna dikkat edersek, hem amaçlarına ulaştıklarını hem de isyankar ruhlarını muhafaza etmeyi başardıklarını söylemek yanlış olmayacak. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Yaratıcı insanlar kendilerine uzmanlaşacak bir alan seçseler bile, çoğunlukla diğer sanat dallarını tamamen terk etmekte zorlanırlar. Bu yüzdendir ki sanatçı kavramının bin bir türlü açılımı vardır; hatta bazen esnekliğiyle insanları usandırır.


Çoğu zaman seçtiği kitapların yayıncısı Büyük Altılı'dan biri oluyordu. Bu gerçek, kulübün zirvede olduğu yıllardaki makro ekonomisiyle bir araya gelince bağımsız yayıncıları ve kitapçıları çok öfkelendirmişti. Kitap satışının o döneminde Barnes & Noble ve Borders, fiyat ve dağıtım konusunda pazarlık fırsatına sahip oldukları için çok satanlar ve benzeri kitapların satışlarının en büyük paydasına sahiptiler. Lakin Oprah'nın William Faulkner ve Charles Dickens gibi isimlerin hacimli klasiklerine yönelmesi birçok okuru uzaklaştırmış televizyon programının bitmesiyle de Oprah Kitap Kulübü'nün sonu gelmişti. Ama yakın zamanda şu sıralar Amerika'da çok popüler olan Wild'ı okuyan yıldız, bu anı kitabı hemen insanlarla paylaşmak için yoğun bir ihtiyaç hissetmiş ve Oprah'nın Kitap Kulübü 2.0 hayat bulmuş. Büyük Altılı, Amerika'nın en büyük altı yayın grubu: Hachette, Macmillian, Penguin, HarperCollins, Random House, Simon & Schuster.


Salvador Dali'den ve türlü yeteneklerinden daha önce bahsetmiş, biraz bilgi verip biraz da Amerika'da katıldığı yarışmadan söz etmiştik. Yine Dali'nin bir macerasıyla karşı karşıyayız. Pek beğendiğimiz UbuWeb'de Dali in New York filmini görünce paylaşmamak olmazdı. UbuWeb filmin altında oldukça eğlenceli, diye yazmış, katılmamak elde değil. Feminist yazar Jane Arden'le filmin nispeten başlarındaki görüşmelerinde Jane Arden, Bu dahi tanımlamasını depresif buluyorum, diyor. Dali'nin cevabı Mütevazılık uzmanlık alanım değildir, oluyor. Ama insanın 30 yıl öncesine kadar kendini ve bilinçaltını daha çok tanımadığında anlaşıyor ikili. Sadece Dali'nin değil, New Yorkluların Dali'ye verdiği tepkileri de seyretmek pek eğlenceli. 1965 yılında Jack Bond'la beraber çektikleri bu filmin buradan tamamını izlemek mümkün. Dali çoğunlukla İngilizce konuşuyor, fakat ne yazık ki altyazı ya da ayrıca bir metin bulunmuyor.


İran'da Büyük Ayetullah sıfatına sahip Nasser Makarem Şirazi, Almanya'da yaşayan rap müzisyeni Shahin Najafi hakkında ikinci ölüm fetvasını da çıkarttı. Tabnak haber ajansına göre, geçtiğimiz hafta bir başka Büyük Ayetullah, Lotfollah Safi-Golpaygani tarafından çıkarılan fetva, Najafi'nin ölümünü garanti altına almaya yetmeyince, ikinci fetvayı çıkarmak gerekti. Fetvaların çıkmasına sebep olarak, müzisyenin, On İki İmam'dan biri olan Ali Naki'ye şarkıları yoluyla hakaret etmesi gösterildi. Shahin Najafi, Naghi adlı parçasında, Bağdat'ta dönemin halifesi tarafından hapsedildiği zindanda, 868 yılında öldürülen imam Ali Naki'yi mezarından kalkıp İran halkını baskı ve çürümüşlükten kurtarmaya çağırıyordu. Bu çağrısı, kellesine 100 bin Amerikan doları ödül konulmasıyla karşılık buldu. Najafi şu anda Almanya'da gizli bir adreste, polis koruması altında hayatına devam ediyor. Alman polisi, ilk fetvanın hemen ardından gelen ölüm tehditleri karşısında alarma geçti ve soruşturma başlattı. Büyük Ayetullah Makarem Schirasi, On İki İmam'a, bir Müslüman'dan gelen hakaretlerin, dinden çıkma ve dine küfür anlamına geldiğini ve bunun cezasının Kuranı Kerim'e göre ölüm olduğunu belirtti. Fetvaların sahibi bu iki Büyük Ayetullah, İran'da bilirkişi konumunda görülmekteler ve kendilerine iletilen sorulara verdikleri yanıtlar, büyük kitlelerin hayat biçimlerini ve tavırlarını belirlemekte. Hukuki olarak, idam gibi bir karar vermeleri mümkün olmasa da, ifadeleri, de facto olarak benzer bir etki yaratmakta. Alman yazar ve entellektüel Günter Wallraff, tıpkı 1989 yılında hakkında ölüm fetvası çıkarılan Salman Rushdie'ye yaptığı gibi, Najafis'e de sahip çıktı. Wallraff, Najafis Rushdie kadar ünlü olmadığından konunun daha geniş kitlelere yayılması görevini üstlendiğini söyledi ve Almanya'daki tüm sanatçıları Najafi'ye yardım etmeye çağırdı. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Koltukname olarak yazarların seslerini dinlemeyi ve paylaşmayı seviyoruz. Daha önce Freud'dan ve F. Scott Fitzgerald'dan kayıtlar paylaştık. Bugün de Charles Bukowski'nin türlü tonlarda şiir okuyuşlarıyla karşınızdayız. Charles Bukowski, şairdir ve sarhoştur. Avantgart sanatın her türünü arşivleyen ve paylaşan inanılmaz dost canlısı ve internetin eski sakinlerinden UbuWeb'in son şahaneliklerinden biri, Bukowski'nin şiirini ve sarhoşluğunu bize aynı anda sunması oldu. Bukowski şiirini okurken bir yandan komşularına girişiyor, sonraları yanındakilere laf atıyor; kayıtların içinde ilerledikçe ne kadar içtiğini kestirmeye başlıyor insan. İçmekten değil de kan kanserinden ölmüş olması elbette dikkate değer. Ama daha dikkate değer olan kendi şiirlerini nasıl yorumladığı. Bukowski'nin ilk kayıtlarından At Terror Street and Agony Wayde (1968) ilk şiirle en son şiir arasında Bukowski'nin sesinde ve rahatlığında olan değişimi duymamak mümkün değil. Do You Use A Notbook? ise varolan en son kayıtlardan. Burada kendisiyle yapılmış bir röpartajı dinlemek de mümkün. Bütün Bukowski kayıtları için buraya buyrun. İngilizce dinlemek güzel, Türkçe okusak daha da güzel diyorsanız tüm eserlerini yayımlayan Parantez Yayınları'na buyurun. Yazarın beat kuşağıyla münasebetlerini merak ediyorsunuz Altıkırkbeş Yayınları'ndan çıkan Charles Bukowski ve Beat Kuşağı adlı kitaba bakabilirsiniz. Zaten Bukowski'yi sevenlerden, hatta ara ara Bukowski'nin şiirlerini ithaf ettiği John Fante'yle alanlardansanız bu kayıtlar özellikle hoşunuza gidecektir. Yanında ne içeceğiniz size kalmış elbette.


Ne yazık ki Türkiye'de basın hakların ihlali, yabancı olduğumuz bir konu değil. Gazetecilerin konuşma özgürlüğü gitgide daha yoğun bir şekilde bastırılırken, birçoğunun yaşam özgürlüğü de ellerinden alınmakta. Henüz dün dışarıdaki gazeteciler içeridekiler için yürümüşken, bu sabah karşılaştığımız bu sanat çalışması bizim için daha da anlamlı bir hale geldi. Kendini interaktif sanat yönetmeni olarak tanımlayan Julian Koschwitz, tüm dünyada 1992'den bugüne ölen gazetecilerin anısına On Journalism adında iki parçalı bir sanat projesi hazırlamış. Çalışmanın birinci bölümü olan Newsta, belirli ülkelerin haberleri, basın özgürlüğü ile ülkedeki gazetecilerin durumuna göre görsel olarak karalanıyor, bozuluyor. Resim ne kadar bozuksa, o ülkede son 20 yıl içinde gazetecilerin durumu o kadar kötüleşmiş demek oluyor. İkinci ve daha da etkileyici Typewriter bölümündeyse, Koschwitz, Committee to Protect Journalists'ten aldığı verilere dayanarak isimleri, alıntıları, görselleri ve infografikleri bir araya getirerek gazetecilerin son 20 yılki kaderinin bir resmini çiziyor. On Journalism #2 Typewriter, dünya çapında 1992'den bugüne kadar ölen gazetecilerin kişisel hikayelerini yazıyor. Bu kişisel hikayeler ortak muhabirlik bölgeleri, yerler, meslekler vb. verilerle birbirlerine bağlanıyorlar. Metinin yanı sıra daktilo bayrak gibi görseller de çiziyor bayrağı çizilen ülkede ölen gazeteci sayısı arttıkça, On Journalism #1 Newsta olduğu gibi, görsel gitgide bozuluyor. Hikaye hiç durmadan, hiç bitmeyen bir kağıda yazılıyor.


70'ler boyunca içine kapanık bir ülke olan Türkiye, 80 darbesinden sonra Turgut Özal hükümeti iktidarında dünyaya entegre olma çabalarında, aslında oldukça şaşırtıcı bir çabuklukta hareket etmekteydi. Henüz glasnost ve perestroykadan ibaret küreselleşme dalgasının gelmekte olduğunu çok iyi gören, vizyonlu bir politikacı olan Özal, yeni bir paradigmayla hareket etmekte, cumhuriyet tarihinin kurumlarıyla doğrudan çatışmayı göze alamasa da, darbenin getirdiği askeri vesayet altındaki Türk siyasetinde oldukça radikal hamleler yapmaktaydı. Benim memurum işini bilir, ya da anneanneme şeyimi takar dürttürürüm sizi gibi dikkat çekici demeçlerin sahibi başbakan, bir yandan fırsatçılığı kitlelere ve bireylere yayarken, diğer yandan kapitalist dünyayla bütünleşmeyi sağlamaktaydı. Ferhan Şensoy, bu dönemi Köşedönücü dizisinde pek güzel yansıtmıştır. Bu dünyayla bütünleşirken kütlesel değişim geçirme hadisesinin kültürel yanı da elbette eksik kalamazdı. Köyden kente göç eden ezilmiş kitleler, kendisini, devletin o zamanlar yok saymayı tercih ettiği arabeskte bulurken, kentte yaşayan ve laik eğitim sisteminde batılı kültürel değerlere doğru itilen gençlerin bir kısmı da kendilerini heavy metalle ifade etmekteydi. O zamanlar henüz death, grind core, noise core gibi marjinal türler pek taraftar bulamamakta, en demonik grup olarak bilinen Venom bile pek dinlenmemekte, armonik olmasa da daha melodik ve bol distortion soslu, Iron Maiden, Judas Priest, Exodus, W. A. S. P., Helloween gibi Anglosakson ya da Anglosaksonlara yakın duran gruplar gençler arasında sevilmekteydi. Bu dönemde Türkiye'de bandrollü yabancı kaset oldukça az bulunmakta, hele hele heavy metal gibi kötücül müziklerin örneklerine kolay rastlanmamaktaydı. İlk çıkanlar arasında Black Sabbath'ın en güdük kadrosuyla yaptığı, Ethernal Idol, Mötley Crue'nün çekilmez Girls girls girls, açılımı oldukça tartışma konusu olmuş W. A. S. P.'ın Inside the electric circus albümleri vardı. Bir de bunların yanında, keyfi şekilde hazırlanmış, Heavy Metal Shock gibi derlemeler piyasaya çıkmıştı. Fikri hakların mülkiyeti diye bir tartışma, bu tür kavramların izdüşümü henüz bulunmayan ülkemizde söz konusu değildi. Bu boşluktan ve denetimsizlikten faydalanan kimi DJ, stüdyo ya da kasetçi dükkanı sahipleri, tamamen kişisel seçimlerinden oluşan söz konusu derlemeleri satışa sunmuştu. Bu düpedüz yasadışı olan girişimler, pek çok metal sever gencin, tek bir kaset aracılığıyla çok sayıda rock ya da heavy metal gurubunu tanımasına önayak olmuştu. Heavy metal ve hard rock, endüstriyel ilişkilerin ortasında yalnızlaşan ve çaresizleşen batılı bireylerin isyanının doğurduğu bir akımdı. Öfkeliydi, isyancıydı ve düzenden mutsuzdu. Avrupa'da bu durum, görülmemiş sertlikte, marjinal müzik topluluklarını doğurmakta olsa da, bunu absorbe edecek kültürel derinlik mevcuttu ve demokrasi, bu kesimlere hoşgörüyle bakılmasına yetecek kadar içselleşmişti. Oysa işler Türkiye'de hiç de böyle değildi. Bu durum, 80'lerin Türk metalcileri için ciddi açmazları da beraberinde getirmekteydi. Saçı uzun diye bir mahalle kahvesinden boşalanlarca dövülmek, bir metalci için sıradan bir tehlikeydi. Benzer şekilde, kimi zaman deri kıyafetleri, dikkat çekici saçlarıyla camide namaz kılan ve inançlarını bu şekilde cümle aleme ispatlayan, siyah tişörtlü gençler çokça görülürdü. Kanlı 1980 darbesinden sonra, memlekette isyan etmeye cesaret edecek pek kimse kalmamıştı. Ama Kenan Evren'in bizzat işaret ettiği adaşı emekli asker Turgut Sunalp'in partisini seçimlerde alaşağı edip daha ilk seçimlerde iktidara gelen Turgut Özal'la, toplumun yapısı da bir parça değişmeye başlamıştı; onun liderliğindeki Türkiye ithalat, döviz, hayali ihracat, alışveriş merkezleri, enflasyon, modernleşme, liberal ekonomi, özelleştirme gibi daha önce ya hiç bilinmeyen ya da tabu olan kavramlarla, hızla başka bir ülkeye dönüşmekteydi. Pek çok tabu yıkılıp gelir dengesi bozulurken, Türkiye insanlarının metalciler ve onların uzun saçlarından çok daha önemli meseleleri vardı. Üstelik artık yurtdışına çıkmak yasak değildi ve batıyla yeni kurulan uluslararası ilişkiler sayesinde, oralarda olup biten herşey artık buralara da taşınıyor, normalleşiyordu. Özal'ın Türkiye'si, heavy metalin gittiği yokuş yukarı yoldaki eğimin bir parça da olsa azaldığı bir ülkeye dönüştü. Metalciler, 80'lerin sonunda kendilerine ait mekanlara sahip olmaya başladılar. Ortaköy Kültür Merkezi'ndeki eski tiyatro sahnesi, konser mekanı olarak kullnılmaya başlandı. Taksim'de, Kadıköy'de ve Bakırköy'de açılan kimi dükkanlar, aksesuar, kaset, vinil, poster gibi eşyalar satarak, bu altkültürün Türkiye'de kendine bir yaşam alanı açmasını, tanınmasını sağladı. Sayıları arttıkça, marjinallikleri yerini sıradanlığa, tepkiler umursamazlığa bıraktı. 90'lara girildiğinde, heavy metal ve bu akımın takipçileri, stadyum konserlerine kavuştular. Tıpkı batılı heavy metal severler gibi, artık onlar da isyanlarını, kimseye zarar vermeden dışavurabiliyorlardı. Turgut Özal'ın 1993'teki ölümüne dek süren siyasi hayatı, Türkiye'de heavy metalin de yükseldiği yıllar oldu. Bugün, Türk heavy metal severlerinin, ülkenin sekizinci cumhurbaşkanının ruhuna bir fatiha okumaktan imtina etmemesi gerekir. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Yakınlarda Bukowski'nin bir içip bir şiir okuduğu kayıtlarından bahsetmiştik. Yazarlar ve yemekleri kadar yazarlar ve içkileri de sıkça rastlanılan bir konu. Ama buralardan tarif çıkarmak The Kitchn'in hediyesi olmuş. Pratik, ev tipi tariflerin sitesi The Kitchn, daha ziyade Amerikalılardan oluşan bir listede yazarları sevdikleri kokteyllerle eşleştirmiş. Ortaya bol alkollü ve renkli bir liste çıkmış. The Kitchn'in verdiği farklı tarif yeşil çay içeriyor. Biz de listede bizim memlekette yapılmaya en uygun tarif olduğunu düşünüp size çevirmek için Yeşil Çaylı Mojito tarifini seçtik. Limon suyu, şeker ve naneyi uzun bir bardakta bir karıştırıcıyla biraz ezerek karıştırın. Ama nanenin canını çıkarmayın o zaman acımsı bir tat bırakabilir. Biraz koku çıkana kadar, demek iyi bir ölçü olabilir. Sonra bardağın 3/4'ü dolana kadar buz ekleyin. Son olarak da yeşil çay ve romu ekleyin. İyi karıştırın. Afiyet olsun!


19. yüzyılın büyük Alman bestecilerinden Richard Wagner, Die Walküre, Der fliegende Hollander, Tannhauser gibi büyük operaları kadar, oldukça tartışmalı karakteriyle de bilinir. O kadar tartışmalıdır ki, Friedrich Nietzsche, müzisyenin ölümünden hemen sonra Der Fall Wagner adlı bir kitap yazar. Tartışmaların odağında olmasının en önemli sebebi, Wagner'in Yahudi karşıtı ırkçı söylemleridir elbette. Aslında, eski kıtada yükselmekte olan ve pek çok devletin bölünüp yenilerinin oluşmasına, oradan da milyonlarca insanın ölümüne sebep olacak iki büyük küresel savaşa giden yolu açan milliyetçilik, dönemin hakim ideolojisiydi. Ve milli birliğini Otto von Bismarck'ın iktidarında oldukça geç sağlamış olan Almanlar, bir ulus bilinci oluşturmak üzere bu ideolojiyi fazlasıyla benimsemiş nesiller yetiştirmekteydi. Bu yüzden, Wagner'in Yahudileri Alman kültüründen ayıklanması gereken unsurlar olarak görmesi, Yahudi müzisyenlerin Alman ruhuna sahip olmadığından gerçek müzik üretemeyeceklerini iddia etmesi, bütün bu tutarlı görüşlerini de gayet açıkça ifade etmesi, anlaşılır bir durum sayılabilir. Antisemitik görüşlere kafayı fazlasıyla takmış olan Wagner'in operalarında bile, onun kafasındaki Yahudi imajını sembolize eden karakterler görünür. Bu haliyle, Nazi ideolojisinin ilham aldığı kaynaklardan biri olarak da kabul edilir. Hitler'in Wagner'den üstat diye bahsettiği, her fırsatta onun eserlerini dinlediği bilinir. Dachau Toplama Kampı'nda, hoparlörlerden Wagner bestelerinin aralıksız çalındığı, ispatlanmamış olsa da, iddialar arasındadır. İşbu sebepler, İsrail'de herhangi bir Wagner eserinin çalınmıyor olmasını anlamak için yeterli. Daha 1938 yılında, o zaman Filistin'de kurulu olan Eretz İsrail Senfoni Orkestrası, Wagner besteleri çalmayı reddetmişti. O günden beri gayriresmi bir boykot bu konuda yürürlükte. Ama Der Spiegel'in haberine göre, bu yasağı delmek için harekete geçenler var. İsrail'deki Wagner Derneği'nin başkanı Jonathan Livny, sadece Wagner eserlerinden oluşan bir konser hazırlamak için yoğun çaba gösteriyor. Konserin 18 Haziran tarihinde Tel Aviv Üniversitesi'nde gerçekleşmesi planlanıyor. Kendisi de Almanya'daki toplama kamplarından sağ kurtulan bir Yahudi'nin oğlu olan Livny, artık bu yasağı tamamen delmenin zamanının geldiği görüşünde. Ülkesinin sürekli kültürel boykotlara sahne olmasından bıktığını, bu müziği dinlemek istemeyenlere saygı duyduğunu, ancak dinlemek isteyenlere de saygı duyulması gerektiğini ifade ediyor. Bu yüzden Ascher Fisch yönetimindeki yüzden fazla Yahudi müzisyenden özel olarak oluşturulan orkestra, belirlenen tarihte Tannhauser, Meistersingern, Tristan und Isolde gibi meşhur operalardan uvertürler icra edecek. Konserden sonra, Wagner'den derinden etkilenmiş olan ve siyonizmin kurucusu kabul edilen Yahudi yazar Theodor Herzl hakkında bir sempozyum düzenlenmesi ise, tek kelimeyle manidar. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Şahane bir yayın olan New York Magazine'in eğlence sayfaları bölümü, Vulture, Brad Pitt'in yemeklerde yediği abur cuburların listesinden sonra, şimdi de Girls ve Downton Abbey dizilerindeki karakterlerin kağıt bebekleriyle Haftanın Eğlencesi'nde yer alıyor.


The Beatles olmaktan çok sıkılmıştık. Artık genç oğlanlar değildik, artık adam olmuştuk. Bütün bu gençlik meseleleri, o bağırış çağırışlar çoktan bitmişti. Üstelik artık kendimizi çıkıp şarkı söyleyen performansçılar olarak değil, sanatçı olarak görüyorduk. John ve ben yazıyordum, George yazıyordu, filmler yapmıştık, John kitaplar yazmıştı. Artık sanatçı olmamız çok doğaldı. Sonra uçakta aklıma birden bu fikir geldi. Kendimizi olmayalım, alter ego'lar geliştirelim, zaten bildiğimiz imajımızı sürdürmek zorunda kalmayalım. Çok daha özgür olacaktık. Başka bir grubun personalarına bürünecektik. Bunu başkası olsa nasıl söylerdi? diye düşünecektik. Böylece John ya da ben mikrofondayken, John ya da Paul şarkı söylemeyecekti, bu farklı grubun elemanları söyleyecekti. Bu felsefeyi tüm albüme uyguladık. Bizi özgürleştiren bir çalışma oldu. Albümün saymakla bitmez farklılıklarından biri de George Harrison'ın kendi yazdığı parçayı söylemesiydi. Dönemin gittikçe yükselen merakı Hindistan kültüründen etkilenmişti. Bu parçanın yansıttığı kültürün gruba ve dünyaya o dönemdeki anlamı için Philip Goldberg'in Huffington Post'taki yazısına bakılabilir. John Lennon ise 1969'da Yoko Ono'yla Cebelitarık'ta evlendi. 1980'de öldürülmesinden önce Paul McCartney'nin başka bir hayat özlemini gerçekleştirdi. Bir oğlu oldu, onun için çocuk kitapları resimlemeye çalıştı. Müzikle iç içe bir biçimde başka sanatlarla ve siyasetle ilgilendi. Birçok açıdan değişip dönüşerek Sgt Peppers Lonely Hearts Club Bandin ruhuna sadık kaldı. Yakın zamanda hayatının Beatles öncesi dönemine ve Beatles'ın başlangıcına odaklanan çok güzel bir filmle, Nowhere Boy'la (2009) Lennon'ın hayatı tekrar anıldı.


notonlyistanbul İstanbul'un özgün mağazalarını restoranlarını kişisel bakım noktalarını bölge bölge tarar; İstanbul severlere aradıklarını kolayca bulabilecekleri bir video rehberi sunar. notonlyistanbul aynı zamanda İstanbul'un kent kültürünü yaratacak ve gittikçe büyüyecek bir video arşivini oluşturur. İstanbul'u bloggerlarla sanatçılarla tasarımcılarla müzisyenlerle İstanbullularla gezer; sevdikleri mekanları durakları filme alır yayınlar. Notonlyistanbul, manzara ve şipşak bölümleriyle de bünyesine renk katıyor. Manzara bölümünde klişe İstanbul görsellerini bir kenara bırakarak enginarlardan domateslere, Emek Sineması protestosundan Zincirlikuyu'daki akbil gişesine uzanıyor. Şipşak'ta ise, takipçilerinden gelen İstanbul fotoğraflarına yer veriyor. Kurucuları Deniz Gül ve Gizem Elçi olan sitenin web geliştirme ve uygulamalarını da Mustafa Ercan Zırh yapıyormuş. Açıkçası isme biraz takıldık: Not only, Yalnızca İstanbul değil anlamında mı kullanılıyor, yoksa İstanbul yalnızca birkaç yerden ibaret değil, koca bir dünya anlamında mı, çözemedik. Her halükarda bu şahane video rehber umarız Türkiye'nin farklı şehirlerine de yayılır.


Ecnebice D-Day olarak bilinen 6 Haziran 1944, modern dünya tarihinin en önemli günlerinden birine işaret eder. Amerika Birleşik Devletleri, yeni dünyanın efendisi kalmak istiyorsa Avrupa'yı Almanlardan, Asya'yı da Japon istilasından kurtarmak zorunda olduğunu kabullenir. General Dwight Eisenhower komutasındaki müttefik kuvvetler, işte tam da bu tarihte Avrupa'ya, Normandia kıyılarına yönelik çıkartma harekatına başlar. 1942 yılına kadar parlak bir caz müzisyeni olarak bilinen Glenn Miller, otuz sekiz yaşında radikal bir kararla orduya katılır. Ancak ordu, Miller'dan aktif bir askeri görev üstlenmesini beklemez. Zaten Miller'ın sivil hayatta trombon tutmaya alışık nazik elleri, katıldığı hava kuvvetlerindeki yüzbaşı rütbesine rağmen, silah tutmaya uygun değildir. Miller, Army Air Force Band adlı bir swing grubu kurar; grubun hemen tüm üyeleri daha önce zaten meşhur olmuş müzisyenlerdir; böylece moral yükseltmek üzere, Amerika Birleşik Devletleri'nde ordu mensupları ve aileleri için konserler vermeye başlarlar. 1944'e kadar Miller, ordu bünyesinde pek çok müzik topluluğu kurar, marşları swing formatında düzenler, radyo programları yapar ve sayısız canlı gösteri düzenler. 1944 yılının Haziran ayında başlayan Normandiya çıkartması başarıyla sonuçlanır. Wehrmacht, Fransa'dan sökülüp atılmış, Alman Stukalar'ı İngiltere semalarından kaybolmuştur. Amerikalılar, yorgun ve yaralı müttefiklerinin de maneviyatını yükseltmek üzere, medar-ı iftaharları olan, Miller ve yirmi kişilik kalabalık grubunu İngiltere'ye gönderirler. Çıkartmayı müteakip aylarda, sekiz yüzden fazla konser veren Miller, artık Nazilerden kurtarılmış özgür bir şehir olan Paris'e doğru 1944 Aralık'ında hareket eder. Ancak uçağı Paris'e asla varmaz, Miller 1944 yılının bir kış günü, kırk yaşında tüm gurubuyla birlikte hayatını kaybeder. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


New York Times'ın demirbaş yorumcularından üç Pulitzer ödüllü Thomas Friedman'ın Ortadoğu'da son olaylar üzerine bazı yazdıkları ve genel olarak çoğu yazısı üzerine kendinden geçen bir grup kişi çok güzel bir site başlatmış. Mr. Friedman, could I ask you a question? başlıklı farklı yazılar, çoğu zaman ilginç görsellerle birlikte siteye ekleniyor. Arabist sayesinde keşfettiğimizden beri her gün bakıyoruz. Aşağıda görebileceğiniz bazı örneklerdeki Friedman tavrı yüzünden kadınların yazdığı bir site burası. Aslında Guardian'da iki gün önce Kadınların görüşleri yok mu, neden köşe yazarları hep erkek? sorusu tartışılıyordu. Gündeme paralel ama gündemden daha eğlenceli konularda Friedman'ın görüşlerini soruyor kadınlar. Bu bıyıklı, pek ciddi ve her şeyi bilerek gezinen üç Pulitzer ödüllü gazeteciyi çok güzel tiye alıyorlar, iyi yapıyorlar. Yüzyılın başından ne farkımız var? diye soruyoruz bazen. Yine oryantalizm, yine emperyalizm; bir dünya savaşı yok ama tüm dünya savaş yeri; kadınların hala laf dinlemesi bekleniyor, kadınların geçen yüzyıl boyunca kazandıkları tüm dünyada artan bir muhafazakarlıkla tehdit ediliyor. Elbette farkımız çok ama biri de herhalde devrim (1906 İran, 1905 Rusya, 1917 Rusya, 1910-17 Meksika) yerine baharların olması, parsanın da Friedman'lara kalması. Bu gibi çalışmalar bu gizli denemeyecek oryantalizmi ve erkek egemenliği ve ikisinin korkunç birleşimini de tiye alarak içimize bir nebze su serpse de, dünya bahar değil de cayır cayır yaz havasında gibi geliyor çoğu zaman.


Geçtiğimiz cumartesi, yani 16 Haziran, Bloomsday'di. James Joyce'un başyapıtı Ulysses'in kahramanı Leopold Bloom'un 16 Haziran 1904'te geçirdiği o uzun günün anısına 1954'ten (yani kitabın 50. yıldönümünden) bu yana her yıl kutlanan Bloomsday'de, Joyce severler Dublin'de toplanarak Bloom'un izinden gidiyor ve kahramanın Ulysses'te uğradığı pub'larda biralar içiyor, romandan kostümler giyiyor, hatta maratonlar düzenliyorlar. Ne yazık ki Joyce Türkçe haberlerde kutlamalardan ziyadetelif sansasyonlarıyla yer almaya devam ediyor. Nitekim bu yıl Bloomsday'i hatırlayan pek olmadı biz de bunu fırsat bilerek birkaç gün gecikmeli de olsa Joyce'u ve destanının başkahramanı Leopold Bloom'u sevdiğimiz blog'ların yardımıyla anmak istedik. Melville House, Ulysses'in Sirenler bölümünde yer alan The Croppy Boy parçasının bir videosunu paylaşmış. Kitapta Dublinli ünlü bir tenör olan Ben Dollard tarafından Ormond Oteli'nde söylenen parça, eski bir İrlanda baladı. 1798'teki İrlanda Ayaklanması'na katılan talihsiz bir askerin hikayesini anlatan parçanın Anne Byrne yorumu aşağıda. Edebiyat eserlerinde geçen yemekleri hazırlayan Yummy Books da uzun zamandır Ulysses adına böbrekleri yenilebilecek lezzette pişirmeye çalışıyormuş. Nihayetinde bu yıl çabasından vazgeçerek romanda geçen bir başka yemeğe, Pudingler Kraliçesi'ne odaklanmış. Türkçeleştirilmiş tarifi Yemek Kültürü uzmanımız Sevillaportakalı'ndan geliyor. Hepinize mutlu bir geçmiş Bloomsday diliyoruz. Fırını 175 dereceye getirin. Yağı ekmeklerin sığacağı yayvan bir tencere ya da tavada eritin. Ekmekleri ekleyin, hepsinin yağa bulanmasını sağlayın. Sonra bir tepside bu ekmek küplerini yağın ve fırında 15 dakika kadar pişirin, renklerinin hafif değişmesi yeterli olacaktır. Sonra soğutun, sonra da pudingleri içinde servis edeceğiniz 6 küçük kabın içine paylaştırın. Kapların 2/3'ü ekmekle kaplanmış olacak. Süt, krema, vanilya çubuklarının içini ve çubukları orta büyüklükte bir tencereye koyun. Farklı bir kasede yumurta sarılarını şekerle çırpın. Burada amaç hafif kabarmış, rengi değişmiş olana dek çırpmak. Süt ve kremayı kaynamaya yakın fakat kaynamayan bir sıcaklığa getirip sonra yumurtalı şekerli karışımı çok yavaş bir şekilde ekleyin. Eklerken hızla çırpmak gerekiyor, yoksa yumurtalar istenmeyen bir biçimde pişmeye başlar. Bütün yumurtaları ekledikten sonra ateşten alın ve soğutun. Soğuduktan sonra içlerine ekmek küplerini doldurduğunuz kaplara ekmeklerin üstüne pudingi paylaştırın. 10 dakika ya da ekmekler karışımın önemli bir kısmını emene kadar bekleyin. Sonra puding kaplarını sıcak su dolu bir tepsinin içine yerleştirin. Suyun kapların yarısına geliyor olması gerekiyor ve ekmekleri pişirirken ısıtmış olduğunuz fırında yine 175 derecede 20 dakika ya da karışım katılaşana ama halla sallayınca biraz titreyinceye kadar pişirin. Puding bu şekilde pişerken siz de kiraz kompostosunu yapabilirsiniz. Kiraz, şeker ve limon kabuğu rendesini orta büyüklükte bir tencereye koyun, düşük-orta ateşte kirazlar sularını salıp da bu su da az da olsa koyulaşana kadar pişirin. Puding piştiğinde ve soğuduğunda bu kompostoyu kaplara paylaştırın. Biraz artabilir. Sonra da bezenin hazırlanmasına geçebilirsiniz. Yumurta beyazlarını ve krem tartarı mikserinizin kasesine koyun. Çırıpıcıyla çırpmaya başlayın. Beyazlar köpürene dek yüksek hızda çırpın. Yavaş yavaş şekeri ekleyin ve beyaz parlak bir beyaza dönüşene ve birazını kaldırdığınızda kaldırdığınız kısım geri batmayana kadar çırpmaya devam edin. Karışım bu şekilde ilk haline göre çok daha katı bir karışıma dönüştüğünde karışımı bir krema torbasına geçirin. Pudinglerinizin her birinin üstüne bu karışımdan ortalayarak sıkın ve tekrar aynı sıcaklıktaki fırında 7 dakika kadar ya da beze altın rengi alana kadar pişirin.


1975 yılında, Ian Fraser Lemmy Kilminster, bas gitarist olarak katıldığı gruptan, uyuşturucularla ilgili bir anlaşmazlık sebebiyle kovulunca, kendi yolunu çizmeye karar verir. Amfetamin bağımlıları için argoda kullanılan Motörhead kelimesini yeni grubuna isim olarak seçip, neredeyse kırk yıldır devam etmekte olan yolculuğuna başlar. Bugün altmış altı yaşında olan Lemmy ve ekibinin pek duracak gibi görünmediği ortada. Üstelik faaliyet alanlarını da genişletiyorlar. Motörhead üyeleri ve özellikle rock dünyasının en nevi şahsına münhasır karakterlerinden Lemmy'nin alkol düşkünlüğü herkesin malumudur. Grup, bu merakını, kendi adlarını bir içecek markasına dönüştürerek, artık profesyonel bir boyuta taşıdı. 2010 yılında, Motörhead Shiraz adıyla, Avusturalya'da ürettikleri şaraplarını piyasaya sürmüşlerdi. Bugüne kadar da yüzbinlerce şişe satmayı başarmışlardı. Deneme fırsatı bulamasak da, böğürtlen, erik, vanilya, okaliptüs ve meyan aromalarına sahip zengin bir tat ve gövdeli bir içimi olduğu söyleniyor ve bizzat Lemmy tarafından ızgara kuzu etiyle tüketilmesi tavsiye ediliyor. Motörhead, Brands for fans sitesine göre, şimdi ürün gamını Bastards Lager adlı yeni ürünleri olan önce birayla sonra da vodkayla genişletiyor. İsveçli bira imalatçısı Krönleins tarafından üretilen Motörhead birası, önce İsveç'te piyasaya sürülecek. Lemmy, şaraptan sonra, biralarına da neyin eşlik etmesi gerektiği konusunda tavsiyede bulunmuş ve açık bir yaz akşamında yenecek, güzel büyük bir burgeri önermiş. Bira uzmanları, Bastard Lager'in hafif malt tadıyla güzel bir karaktere sahip olduğunu ve pazarda iddialı bir ürün olacağını öngörüyorlar. Tabii bu öngörüleri, bir başka İskandinav ülkesinde yaşayan İzlandalı bira ve şarap severleri etkilemeyecek. Çünkü Motörhead kelimesi, amfetamin göndermesi içerdiğinden İzlanda yasaları tarafından yasaklı bir marka. Son not olarak, alkollü içecek pazarlama konusunda Motörhead'ın bir ilk olduğunu düşünüyorsanız, yanıldığınızı ekleyelim. Rolling Stones, AC/DC ve Elvis Presley de daha önce servetlerine alkol aracılığıyla servet katmışlardı. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Pazartesi günü, Ayşe Kurşuncu'nun ikinci kişisel sergisi olan SAKLI'nın açılışında bulunuyorduk. Ayşe Kurşuncu, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin Seramik ve Cam Tasarımı Bölümü'nde araştırma görevlisi. İnternet sayfası Mutfak'ta da görülebileceği üzere, çalışmalarında hem günlük yaşam nesnelerine hem de kayıp eşyalara yoğunlaşıyor. Kurşuncu'nun seramikleri bu kez sergi salonunu terk edip İstanbul'un ara sokaklara dalıyor, kent sakinlerinin gündelik hayatına sızıyor, gözlerden uzak köşelere takılıyor, unutulmuş duvarlara tutunuyor, izleyiciyi de beraberinde götürüyor. Şehirde bıraktığımız izler bizleri de her zaman cezbetmiş bir konudur. Beklenmedik yerlere bırakılmış fotoğraf, kitap, kartpostalların, çevresine bakmadan sürekli işine koşuşturan şehirlilere nerede bulunduklarını hatırlatmaya yarayacağını düşünmüşüzdür. Ama Kurşuncu çok daha zekice bir fikirle çıkıyor karşımıza ve şehre şehirden nesneler gizliyor. Neyi kapattığı belli olmayan bir ızgara yahut nereden geldiği, nereye gittiği bilinmeyen bir boru... Kurşuncu'nun seramikleri kendilerini kamufile ederek İstanbul'un on bölgesine dağılmış durumda. Peşlerinden iz sürmek isteyenlerin Saklı Sergi sitesindeki haritaya bir göz atmaları yeterli.


YouTube, hiç şüphesiz ki, video alanında en büyük ücretsiz hizmet sağlayıcı. Ama sadece vakit öldürmek isteyenler bu dev siteyi kullanmıyor; YouTube müzik severlerin de yoğun ilgisine mazhar olmakta. YouTube, sunucularında bulunan video kliplerinden kendi müzik listelerini hazırlayan, radyo ya da müzik kanalı gibi yayın yapan kullanıcılarla dolu. Ayrıca büyük küçük tüm müzik şirketleri, YouTube üzerinde kendi kliplerini yayınlatıyor, bu siteye bir dönemin MTV'si gibi yaklaşıyorlar. Ancak YouTube'un müzikseverler için oynadığı bu ulvi rol, telif hakları konusunda da bir büyük açık kapı anlamına geliyor. İhlallerle ilgili en ciddi sorunlardan biri, YouTube üzerindeki videoları, bizzat YouTube'un ücretsiz sunduğu işlevlerle mp3 türündeki dijital müzik dosyalarına çevirip kullanıcıların download etmesine imkan veren artıkçı siteler. Dijital müzik formatına dönüştürülen videolardaki müzik, böylece piyasadaki en ilkel telefonlarla bile dinlenebilir hale geliyor. Özellikle gençler arasında bu tür sitelerin kullanımı çok yaygın. Ancak Google gibi bir dev, telif haklarının kendisi aracılığıyla çiğnenmesine razı değil. Haberlere göre, videodan dijital müzik dosyası üretme işlevini ücretsiz sunan ve günlük 1.3 milyon kullanıcıyı çeken YouTube-MP3 adlı siteye Google avukatları, bu hizmetin yedi gün içinde durdurulması için ihtarname çekmişler. YouTube yönetiminden mektup aracılığıyla YouTube-MP3 sitesine iletilen mesajlar oldukça tehditkar. YouTube tarafından ücretsiz sunulan programlama arayüzlerinin kötü amaçlı kullanımının veya içeriklerin indirilip depolanmasının kesinlikle yasak olduğu hatırlatılıyor ve bu durumun aksi gerçekleşirse, kanuni sonuçlarla karşılaşacakları ifade ediliyor. YouTube-MP3 sitesi yöneticileri, mektubu alınca durumu yüzyüze müzakere etme talebinde bulunmuş ancak YouTube'un abisi Google bunu reddetmiş ve YouTube-MP3 sunucularının erişimini engelleyerek cevap vermiş. YouTube-MP3 yetkilileri dünya üzerinde 200 milyondan fazla insanın bu tür hizmetleri kullanan sitelere girdiklerini belirtiyorlar ve bu yaklaşımlarıyla bu internet kullanıcılarının hepsinin suç işlemekle itham edildiğini söylüyorlar. Ancak Google'ın buna cevabı hazır; o cevap da, YouTube'un sunduğu olanakların, sahip oldukları içerikleri nasıl yöneteceklerini belirlemek için olduğunu, illegal kullanıma yardımcı olmaması gerektiği şeklinde. Google, yasalar önünde haklı görünse de, büyük bir çelişkiyle karşı karşıya. Zira, bu siteyi ve benzerlerini kullanıcıların bulması için gerekli arama işlevlerini bizzat kendisi sağlamakta. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Geçtiğimiz aylarda Elif Tanrıyar'ın Sabah Kitap için hazırladığı Bahar 2012 kitaplarına yer vermiş, yayımlanacak kitapların haberini böyle birkaç ay öncesinden vermekten pek hoşlanmıştık. Bunun üzerine başkalarına bağımlı kalmayalım ve bir Yaz 2012 kitapları listesi de biz hazırlayalım düşüncesiyle yaklaşık yirmi yayınevine mail attık. Bir türlü gelmeyen yanıtlar düşündürücü oldu. Daha önce ON8 Kitap, blog'unda Türkiye'de yayıncıların blog'larla ilişkisine değinmiş, Ali Ünal, Türkiye'de yayıncılığın gideceği rotayla birlikte blog dünyasının kendini oturtacağı yer de henüz -bana kalırsa- şekillenmiş değil, demişti. Biz de o zaman bu konuya şöyle bir kafa yormaya başlamıştık: Gerçekten de İngilizce konuşulan dünyada blog'lar, Türkiye'de kitap eklerinin tuttuğu yerdeler. Kitapların tanıtım kopyaları çeşitli sitelere gönderiliyor, yazılan tanıtım ya da inceleme yazıları kitabın pazarlama sürecinde önemli bir yer tutuyor. Hatta Amerika'da blog-yayıncılık ilişkisi görünüşe göre öyle organik bir hal almış ki, Koltukname'de sık sık andığımız Moby Lives adlı blog, kısa bir sürede evrim geçirip Melville House adlı yayınevine dönüşmüş. Melville House blog'una son sürat devam ediyor, Amerika ile dünyadan edebiyat ve yayıncılık haberlerini iletmeyi sürdürüyor. Zaten İngilizce kitap blog'larının belki de en çarpıcı yanı, yalnızca okurlar için değil, yayıncılar için de zengin bir dünya olması. The Millions gibi bir sitede yalnızca yazar röportajlarına değil, yayıncılıkla ilgili haberlere de ulaşabiliyorsunuz. GalleyCat ve Publishing Perspectives gibi yerler ise daha ziyade yalnızca sektörde çalışanlara yönelik. Türkiye'de özellikle reklamcılık ve sosyal medya alanında var olan sektörel blog'lar ne yazık ki yayıncılık için mevcut değil. Koltukname olarak özellikle bu konuya yönelmek gibi bir amacımız hiçbir zaman olmadıysa da, bu açığı kapatmak, büyük gazetelerin küçük kitap eklerinin keyfine mahkum haberleri, doğası gereği daha fazla yere sahip ve bu açıdan daha özgür olan blog dünyasına taşımak istedik. Lakin, bırakın yazar transferleri, yayın yönetmeni değişimleri, dijital yayıncılık projelerini, Bu yaz hangi kitapları basacaksınız? gibi basit bir soruya yirmi yayınevi içinden iki, evet, yalnızca iki yayınevinden yanıt alabildik. Kuşkusuz yayıncılık, insan ilişkilerinin kurumsallıktan daha mühim olduğu, sosyal bir alan. Kitap ekleri ile diğer basılı mecmualar gibi, yayınevlerinin halkla ilişkiler bölümleriyle şahsi diyaloglar kurmak, kitap blog'larını yalnızca eser yayımlandıktan sonra hakkında bir iki cümle edebilme kısıtlamasından kurtarabilir. Yine de bu ilişkiyi kurmak için çabalaması gereken, blog yazarlarından ziyade yayınevleri olmalı. Elbette Türkiye'de sosyal medyayı etkin bir şekilde kullanan yayıncılar yok değil: Daha önce Siren Yayınları'nın bunun en güzel örneği olduğundan bahsetmiştik. ON8 Kitap, Sel Yayıncılık ve Notos Kitap gibi çeşitli yayınevlerinin, farklı sıklıklarda güncellenen ve farklı içeriklere sahip blog'ları var. Yine de genel çerçeveye bakıldığında birçok yayınevinin henüz kendi internet siteleri bile kullanışlı değil. Daha önce yalnızca fuarlarda mümkün olan bir şey, yani okurlarıyla direk iletişime geçmek anlamına gelmesine rağmen Facebook ve Twitter'dan yeterince yararlanamıyorlar. Kendimizi tekrarlamak gerekirse, buralarda kimileri hashtag'ler başlatır, yarışmalar düzenlerken, kimileri yalnızca yeni çıkan kitaplarını giriyor, kimileri ise hiçbir şey yapmadan öylece duruyor. Çağrımıza Doğan Kitap ve Alfa Yayınları'ndan yanıt geldi. Kendilerine teşekkür ediyoruz. Günışığı Kitaplığı (ve onlara bağlı olan ON8 Kitap) biz henüz mail göndermeden bizimle iletişime geçip yayın listesini yollamak istedi, ama çocuk ve gençlik kitaplarıyla fazla ilgilenmediğimizden endişelilerdi. Kendilerine bunun ilgisizlikten ziyade bilgisizlik olduğunu ilettik; herhalde bir aksilik oldu ki, yollayacaklarını söylemelerine rağmen listeleri ne yazık ki elimize ulaşmadı. GÜNCELLEME (27 Haziran 2012): Günışığı Kitaplığı ve ON8 Kitap'ın listeleri de elimize ulaştı.


Irkçılıktan yakasını kurtarmayı bir türlü başaramayan Avrupa'da, aşırı milliyetçiler siyasi alanda da etkilerini artırıyorlar. Fransa'nın aşırı sağcılarını temsil eden Milliyetçi Cephe, uzun süre Jean Marie Le Pen önderliğinde siyasi arenada varlığını sürdürmüş, liderliğin baba Le Pen'den en küçük kızı Marine Le Pen'e geçmesiyle, görünen çizgisinde bir değişime gitmişti. Avrupa Birliği içinde ırkçılığın siyasi örgütlenmesine karşı yasal engellemeler çıkarıldıkça, Almnaya'daki NPD gibi, Fransız Milliyetçi Cephe de daha yumuşak görüntü vermek üzere Marine Le Pen önderliğinde yeni bir söylem geliştirmişti. İşte o Milliyetçi Cephe, Madonna'yı dava etmek üzere harekete geçti. Sebepse, Madonna'nın Marine Le Pen'i alnında svastika halde gösteren bir videosu. Parti lideri Marine Le Pen, daha kısa bir süre önce Fransa başkanlık seçimlerine katılmışken, böyle bir videonun hem prestijine hem de yeni oluşturdukları yumuşak yüzlü milliyetçiliğe zarar vereceği fikrinde. Gerçi videoyu, Paris'te gerçekleştireceği bir toplantıya konuşma hazırladığı için seyredememiş ama kendisine aktarılanlar sinirini hoplatmaya yetmiş olacak ki, partinin avukatlarına yasal olarak ne yapılabileceğini bizzat sormuş. Videonun, son turnesi kapsamında İstanbul'a da uğrayan Madonna'nın geçtiğimiz günlerdeki Tel Aviv konserinde gösterilmiş olmasının da Le Pen'i ayrıca kızdırdığı söyleniyor. Konserde gösterilen video, Madonna sahnede Nobody knows me parçasını söylerken perdeye yansıtılmış. Videoda aralarında eski ABD başkan aday adayı Sarah Palin, Çinli lider Hu Jinato, Papa XVI. Benedictus ve Marine Le Pen'in de bulunduğu, dünyanın tanınan ve tepki toplayan siyasi simaları ardarda gösterilmekte. Ancak Le Pen'e özel bir muamele düşünülmüş olacak ki, Marine Le Pen, alnında bir gamalı haçla ekranda beliriyor ve bunu hemen Adolf Hitler'in görüntüleri takip ediyor. Madonna, provokatif ve seksi tavırlarıyla biliniyor da olsa, Fransa politikasına ilgisini bugüne kadar kimseye hissettirmemişti. Milliyetçi Cephe, Madonna'nın Fransa siyasetine ilgisini Fransa sınırlarında da sergileyip sergilemeyeceğini soruyor ve aynı videoyu 14 Temmuz'daki Paris ve 21 Ağustos'taki Nice konserlerinde gösterip göstermeyeceğini merak ediyor. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


James Joyce'un Ulysses'inden Leopold Bloom adına kutlanan Bloomsday'dan bahsetmiştik, hatta kutlarken yemek isterseniz puding tarifi bile çevirmiştik. Bloomsday'in Türk basınında yeterince yer almadığından dert yanıyorduk ki, Kaya Genç'in 22 Haziran'da Sabah Kitap'ta yayımlanan bu yazısıyla az biraz teselli bulduk. Genç, 70'lik telif hakları üzerine adlı yazımızda sorduğumuz, Ulysses'i tekrar çevirtmeye hangi yayınevi cesaret edecek? Ve buna gerek var mı? sorularına kısmen yanıt veriyor ve Türkçeye yeni bir Ulysses çevirisinin kazandırılacağını bildiriyor: Yazar Armağan Ekici, 2008 yılından bu yana Joyce'un başyapıtının çevirisiyle uğraşmaktaymış. Hangi yayınevinden çıkacağı belirtilmeyen kitabı, yayımlanışının 90. yılı olduğu için 2012 Bloomsday'ine yetiştirmeye çalışmışlar fakat mümkün olmamış roman yaz sonunda raflardaki yerini alacakmış. Merak edenler için, bugüne kadar Ulysses Türkçede Yapı Kredi Yayınları'ndan, Nevzat Erkmen çevirisiyle okunabiliyordu. Bu yazı bir Koltukname ve Sevillaportakalı ortak çalışmasıdır. GÜNCELLEME (2 Temmuz 2012): Çevirmen Armağan Ekici bizlerle iletişime geçerek yeni Ulysses çevirisinin Norgunk Yayıncılık'tan, Gülden Hatipoğlu editörlüğünde yayımlanacağını bildirdi. Kendisine ilgisi için teşekkür ediyoruz. Açıkçası, yüksek lisans tezini Joyce üzerine yapmış olan, Flann O'Brien'ların şahane çevirmeninin kitaba eli değdiği için pek bir heyecanlandık. GÜNCELLEME 2 (13 Aralık 2012): Norgunk baskısı nihayet yayımlanmış bulunuyor! Kitap şu an internette yalnızca Robinson Crusoe 389'un sitesinde görünüyor ama yakında tüm kitapçılarda ulaşabileceğimizi tahmin ediyoruz. Bu sırada Norgunk'a sitem etmesek olmaz: Kitabın ücreti, genelde pahalı baskılarıyla tanınan Yapı Kredi Yayınları'nınkini geçmiş bulunuyor. Elbette Armağan Ekici'nin dört yıllık emeğinin karşılığını bulmasını isteriz, ama James Joyce'a artık telif ödenmediği, Ireland Literature Exchange'in telifli telifsiz birçok kitabın çevirisine sponsor olduğu ve klasik eserlerin özellikle geniş kitlelere ulaştırılması gerektiği göz önünde bulundurulduğunda biraz hayal kırıklığına uğradığımızı belirtmeden geçemeyeceğiz... Tabii bu durumda kitabın Sanal Fuar süresince İdefix'te satışa çıkarılmasını ummaktan başka bir şey gelmiyor elimizden.


Müzik, yıllar ve dönemler değiştikçe gelişen ve evrilen bir sanat. Bugün bu sonsuz dönüşüm sürecine tüketiciler de katılmış durumda. Hem de en belirleyici faktör olarak. Bazı müzikleri beğeniyor, bazılarını satın alıyor, bazılarını duymaya dayanamıyoruz. Ve pazarlamaya değer bir müziğin işareti görüldüğünde, bir ürün haline getirilip öne çıkartıldığını fark ediyoruz. Peki beğenilerimiz neye göre şekilleniyor ? Hangi tür müzikler hangi dinamiklerle dinleyiciler tarafından beğeniliyor ? Bu soruların tam bir açıklaması bulunamıyor olsa da, konuya Darvinci bir çözümleme getirmek üzere, Londra'daki Imperial College'dan Robert MacCallum önderliğindeki bir kaç çılgın bilim adamı bir araya gelmiş ve aslında bir yazılım olan Darvinci Müzik Motoru geliştirmişler. Bu motor, başlangıçta yüz kadar sekiz saniyelik kısa müzik parçacığı içermekteymiş. İnternet üzerinden bu parçalara ulaşması istenen dinleyiciler, en beğendikleri parçacıkları oylamış. Bu kısım, evrimin doğal seleksiyon aşaması olarak kabul edilmiş. Ardından en çok oy alan on parça, Darvinci Müzik Motoru tarafından çiftleştirilmiş ve sıkı durun, çiftleşen her çiftin ikişer yavrusu olmuş. Tüm biyolojik sistemlerde olduğu gibi, yeni doğanlar, rastlantısal olarak ebeveynlerinin miraslarını taşımakta ve müzikal yapısında rastlantısal ufak mutasyonlar da barındırmaktalarmış. Tüm bu çiftleşme, doğum ve karışım/değişim işlevini Darvicni Müzik Motoru yazılımsal olarak hallediyormuş. Ekosistemde nüfus artışını önlemek için, yeni doğanların ebeveynlerinin silinmesi, yani ölmesi gerekliymiş. Başta sadece gürültü denebilecek parçacıklardan oluşan bu ekosistem, yaklaşık bin nesil evrim geçirdikten sonra, bir tür hoş müziğe dönüşmüş. Ancak bin nesil sonunda evrim sürecinin yavaşladığı tespit edilmiş. Bu noktadan itibaren ebeveynlerden alınan mirasın rastlantısal kombinasyonu çeşitliliği kısıtlayacak bir nitelik kazanmış. Ancak dengeli bir ses oluşturarak evrim durmadan devam etmiş. Bu deneysel girişim, yaşamın evrimi hakkında herhangi bir sonuç elde etmek için yapılmış değil. Ancak insanın kültürel metalarının değişimi ve gelişimi üzerinde etkili olduğunu, seçimlerinin de yeni sonuçlar doğuracak tabi bir sürecin parçası olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar, bu tür toplumsal ve ekonomik olayları evrimsel yaklaşımlarla açıklayıp açıklayamayacaklarını anlamanın peşinde olduklarını söylüyorlar. PNAS dergisinde yayımlanan konu hakkındaki bilimsel makaleye buradan ulaşabilirsiniz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Bugünkü haberimizi Haftanın Eğlencesi yapıp yapmamayı çok düşündük, ama nihayetinde kimilerinin keyfini kaçırma ihtimali bulunduğundan eğlence başlığı altında yayımlamaktan kaçındık. Huzurlarınızda, sevilen içeceklerin mikroskop altındaki görüntüleri var. Flavorwire aracılığıyla ulaştığımız bu çalışma, fotoğrafçı William LeGoullon'un Fingerprints of Drinkable Culture dizisinden. LeGoullon, dünyada insanlar tarafından yapılmış en çok tüketilen beş içeceği bilimsel numune gibi kabul edip, mikroskop altında fotoğraflarını çekmeden önce her sıvı örneğinin kurumasını bekliyor. Ortaya çıkan görseller, içilebilen kültürün parmakizlerini, bir sanat tüketimi hareketi olarak analiz etme imkanı tanıyor.


Avrupa Birliği bu senenin birinci yarısında iki büyük tanıtım videosu skandalına imza attı. İkisinde de kadınlar ve birinde beyaz Avrupalı olmayan herkes tuhaf biçimlerde yansıtılıyor, açıkça cinsiyetçilik ve ayrımcılık yapılıyor. Özellikle de göçmenleri ve kadınları destekleyen çok renkli ve uyumlu Avrupa imajını pompalamaları için tasarlanan bu kısa tanıtım videolarının tam tersini yapıyor olmaları ironin sonu. Avrupa'nın, son yaşadığı krizin finansal kısmının yanı sıra ve onunla iç içe olarak siyasi bir kriz yaşadığı açık. Bu videoların arkasındaki mantığın kriz yaşamaması sürpriz olurdu, diyor ve videolara geçiyoruz. Yani bir Lady Gaga klibi olamayacak kadar klişe fakat bir bilim videosu olamayacak kadar bilimden uzak bu videonun eleştireni de Boing Boing'in aktardığı kadarıyla çok olmuş. Bu video da tahmin edebileceğiniz gibi geri çekilmiş. Kampanya çerçevesinde hazırlanan internet sitesi ise duruyor. Physics Central internet sitesinin de çok eleştiri çektiğini, zira Kleopatra'nın rujundan ve taze rezenenin kilo verdirici özelliklerinden bahsettiğini anlatıyor. Bu videoyu yapan zihniyetten başka bir şey beklenemezdi zaten. Dünya muhafazakarlaşır, krizler derinleşirken çok kültürlülük ve özgürlük sembolü olmaya çalışan Avrupa'nın sadece tek tek ülkeleriyle değil ülkeler üstü Avrupa Birliği kurumlarının bürokratlarının da göçmenleri farklı otobüslere doluşturan Berlusconi ya da aynı zihniyetteki Sarkozy'den pek bir farkı olmadığı bu videolardan okunuyor.


Food Politics sitesinin Marion Nestle şimdi de Malden Nesheim'la birlikte Why Calories Count kitabını yazmış. Hem yemek kültürü hem de sağlık/diyet kültürüyle ilgilenenlerin, muhtemel ki yemek üzerine okumayı seven herkesin ilgisini çekecek bir kitap. Maalesef henüz alamadık, okuyamadık. Bu yazıda okuyanların yalancısı olacağız. Bunu vesile edip buradan memleket yayıncılarına sesleniyoruz: Yemek kitaplarının iyice paylarının arttığı bu günlerde biraz da gıdanın siyaseti üzerine kitaplar çıksa hoş olmaz mı? Aklımıza gelen Türkçe örnekleri de eklemeden geçmeyelim. Sinek Sekiz Yayınevi, Slow Food Devrimi'nden Permakültüre Giriş'e kadar ekolojik tarım ve gıda tüketimi üzerine çok güzel kitaplar yayımladı. Son olarak memleketimizde de denemelerini görebileceğimiz ekoköyler üzerine bir kitap yayımlamışlar. Biliyorsunuz, diyet mecralarında farklı ekoller, bunu yiyin bunu yemeyin halleri mevcut. Kalori sayanlar olduğu gibi karbonhidrat sayanlar da var. Kitabın okuyucuya vaat ettiği bu ekolleri aşıp beslenme, kilo alma, zayıflama ve obeziteyle ilgili kendi magazinleşmeden kurtarılmış görüşlerinizi kuracağınız. Karbonhidrat mı önemli toplam kalori meselesiyle ilgili Marion Nestle'nin görüşlerine kitaptan önce buradan da ulaşabilirsiniz. Mark Bittman'ın özetinden anlıyoruz ki yazarların, Bir kalori bir diğer kaloriye eşit midir? sorusuna verdikleri cevap hayır, eşit değildir. Türkiye'de Defne Koryürek ve Fikir Sahibi Damaklar'ın da ısrar ettikleri üzere gerçek gıda vardır, besleyici gıda vardır, bir de böyle olmayanı vardır. Kalorilerin nereden geldiği, şekerden mi, yoksa yeşil salatandan mı alındığı ruh ve beden sağlığımız için anlamlıdır. Buraya kadar ben de biliyorum derseniz buyrun bize katılın. Biraz organik gıda ve doğru beslenme üzerine okuyan insanlar bu farkların farkındalar. Kitap, bu noktada bir sonraki hamleyi bu kalorilerin siyasetini tartışmaya açarak yapıyor. Neden şişmanladığımız, neden bazı ürünlerin daha baştan piyasa sunulduğu, nasıl olup da bu koşullardan bağımsız bir beslenme rejimi oluşturabileceğimiz gibi sorulara cevap arıyor. Get organized. Eat less. Eat better. Move more. Get political. Örgütlenin. Daha az yiyin. Daha iyi yiyin. Daha fazla hareket edin. Politikleşin. Bizim kitabın okuduğumuz özetlerinden çıkardığımız sonuç şu oldu: Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz. Bugün kendi başına doğru beslenmek mümkün elbette ama çok zor, yıpratıcı, pahalı ve ahlakını temellendirmek noktasında sorunlu. Örneğin Nestle çocuklara yönelik hiçbir gıda pazarlamasının olmaması gerektiğini, bunu kaldırmamız gerektiğini söylüyor. Bunlar reklamcılıktan sanayiye çok fazla alanın yeniden değişmesi gerek ama evet, düşününce bir çocuğu şekerden tüm reklamlara rağmen uzak tutmak mı yoksa tüm çocuk şekeri reklamları yasaklamak mı, diye soruyor insan. Yemek üzerine bütün düzgün sorularda olduğu gibi başka soruları açan ve yemekten daha fazlasını düşündürten heyecanlı konular bunlar. Kitabı alıp da okuyunca bir daha yazmaya söz veriyoruz.


Stevenson, ne yazık ki Türkçede iki üç kitabı onlarca yayınevinden basılan, geri kalan çalışmalarının ise yüzüne bakılmayan yazarlardan. Örneğin Dr. Jekyll ve Bay Hyde İletişim, Can, İthaki ve Oğlak dahil olmak üzere on iki yayınevinden çıkmış. Define Adası'nı yine birçok yayınevinin yanı sıra Oğlak, İş Bankası yayımlamış. Birkaç resimli çocuk kitabından başka, yazarın, Dost Kitabevi'nin Babil Kitaplığı'ndan çıkan Sesler Adacığı adlı eseri bulunuyor. Ekte, yasal olarak yeterli olacağını umduğum BELGEYİ bulabilirsiniz. Seçmeciliği şahsen çok hoşuma gitti; İskoç, İngiliz ve Romalı yasal terimler ayrım yapılmaksızın bir arada kullanılmış ve Haynes Bayly'den yapılan bir alıntı kuşkusuz hakimin hoşgörü göstermesini sağlayacaktır. Ve A. H. Ide'ın yukarıdaki şartlardan herhangi birini unutması ya da uygulamaması durumunda bağışımı geri alıyor ve mevzubahis doğum gününü bir süreliğine Amerika Birleşik Devletleri başkanına aktarıyorum. Aşağıdakilerin tanıklığında 19 Haizran günü, 1891 yılı imzamı atıyor ve mühürümü basıyorum.