Beach Boys, Good Vibrations, California Dreamin' ve Surfin' U. S. A. gibi pop hitleriyle dolu başarılı bir geçmişe sahipti. 25. yıllarını kutlamak için 1986'da bir araya geldiklerinde, listelerde başarı kazanmış son parçalarının üzerinden on yıl geçmişti. Beach Boys, nostaljik anılar çağrıştıran bir gruba dönüşme tehlikesiyle karşı karşıyaydı. Aynı yıl, Rolling Stones, ağır eleştiriler alan Dirty Work albümünü çıkartmıştı. Keith Richards, solo çalışmaları için grupla turneye çıkmayı reddeden Mick Jagger'la kavgalıydı. Grubun dağılmak üzere olduğu söylentileri kulaktan kulağa yayılıyordu. Yine bu sıralarda, Metallica adlı rock gurubu, Master of Puppets adlı üçüncü albümünü yayınlamıştı. Albüm, hemen, heavy metal türünün klasiklerinden biri olarak olarak nitelendi ve grubu zamanının en büyükleri arasına taşıdı. Albümün turnesi sırasında yaşanan bir otobüs kazandı, grubun bas gitaristi Cliff Burton, hayatını kaybetti. Grubun entellektüel ve en nitelikli müzisyeni olarak görülen Burton'ın kaybından sonra Metallica'nın dağılacağı düşünülüyordu. Ama bu üç grup için de tahmin edilen olmadı. Beach Boys, yirmi iki yılın ardından ilk defa 1 numaraya çıkacak Kokomoyu hazırladı. Parça Tom Cruise'un başrolde olduğu 1988 tarihli Cocktail filminin müzikleri arasında da yer alarak tüm dünyada fenomen haline geldi. Rolling Stones üyeleri, birbirleri hakkında düşündüklerini bir kenara bırakıp 1989 yılında çıktıkları büyük dünya turnesiyle tanıttıkları çok başarılı Steel Wheels albümünü çıkarttılar. Metallica ise, Flotsam and Jetsam gurubundan Jason Newsted'i yeni bas gitarist olarak transfer edip, tarihlerinde ilk kez ilk 10'a giren... And Justice for All albümüne imza attı. Brian Wilson, 1961'de grubu kurduğunda yanında bugün hayatta olmayan iki kardeşi Dennis ve Carl, kuzeni Mike Love ve dostu Al Jardine vardı. 1965'te Bruce Johnston, uyuşturucularla pek sıkı fıkı olan Brian Wilson'ın yerine turnelerde destek olmak üzere guruba katılmış ve hiç ayrılmamıştı. 2011 yılı sonunda Brian Wilson, Mike Love, Al Jardine, Bruce Johnston ve David Marks'dan mürekkep kadroyla The Beach Boys'un yeni bir albümün çalışmalarına başladıkları duyuruldu. Metallica da, gruptan farklı sebeplerle ayrılan iki bas gitarist haricinde, kadrosunu uzun zamandır korumayı başardı. Benzer şekilde Rolling Stones da yarım yüzyıl boyunca, kısmi değişimler geçirse de, kadrosunu korumayı başardı. Keith Richards ve Mick Jagger'a 1963'te Charlie Watts, 1975 yılında da Ronnie Wood katıldı. Wood'un ekibe katılmasından 1 yıl sonra, ileride dünyanın en büyük gurubu ünvanını Stones'un elinden alacak olan bir başka ekip İrlanda'da bir araya geldi. Bono, The Edge, Adam Clayton, ve Larry Mullen Jr., kendilerine U2 adını verdiler ve o günden bugüne hiç ayrılmadılar. Cepleri dolu, hayat kaygıları olmayan müzisyenler haline gelen grup üyeleri, yaşlarının da ilerlemesiyle, müzik üretme hızında bir düşme yaşamaktalar. Rolling Stones'un son stüdyo albümü 2005 yılında çıkmıştı. Albümler arasında uzun boşluklar olması, hayranlar arasında dağılma söylentisinin yayılmasına ya da üyeler arasındaki sürtüşmelerin dedikodularla abartılarak konuşulmasına yol açar. Ama bunların etkisini silecek bir konser dizisi ya da bir albüm genelde yeterli olacaktır. Bu yüzden grubun takipçilerinin, kimi zaman on beş yılı bulabilecek molalar alınabildiğini, ama eninde sonunda geri döneceklerini bilmesi önemlidir. Tıpkı Hotel Californiayla bilinen The Eagles'ın 1980-1994 arasındaki ataletini gurubun joker elemanı Glenn Frey'in Ne dağılması, sadece on dört yıllık bir tatile çıkmıştık, diye açıklaması gibi. Bu gibi grupların üyeleri, çocukları için evli kalmayı, iyi günde kötü günde yanyana olmayı, evleri bir süre için ayırsalar da, boşanmayı gerçekten düşünmeyen ebeveynler gibi davranmayı tercih etmeleri de dikkate değerdir. Kendi ifadelerine göre, Rolling Stones, Jagger ve Richards'ın kanlı bıçaklı olduğu 1986 yılında bile asla hayranlarının ayrıldıklarını düşünmesine izin vermemek için ellerinden geleni yapıyor, turne ve yeni albüm konusunda ciddi ciddi tartışıyorlardı. Bono, bir Daily Mail söyleşisinde, grup üyelerinin ölene kadar bir arada olacağını, U2'nin dağılacağına asla inanmadığını söylemişti. Buna gerekçe olarak da, grup üyelerinin gruptaki rollerine çok alışmış olduklarını, bu rolleri olmazsa kendilerini işsiz hissedeceklerini göstermişti. 60'ların Motown yıllarında büyük başarı kazanmış The Four Tops, 1997'de gurubun üyesi Lawrence Payton ölene dek, tam kırk dört yıl aynı kadroyu korumuşlardı. Bu grubun dışında başka bir yerde var müzik yapabileceklerine inanmıyorlardı. Zaten Payton'ın ölümünden sonra da yapmadılar. Bono on dört yaşındayken, Larry Mullen on altı yaşındayken annelerini kaybetmişlerdi. Bu acı onları genç yaşta birleştirmişti. Daha sonra Clayton alkol ve uyuşturucu bağımlılığından kurtulmaya çalışırken, tüm grup yanında yer aldı. Tıpkı yakın arkadaşlarını kaybeden Metallica üyelerinin birbirlerine daha da kenetlenmesi gibi. Benzer bir durum, 1973 yılında Angus ve Malcolm Young kardeşler tarafından kurulan AC/DC için de geçerliydi. Akut alkol zehirlenmesinden solistleri Bon Scott'ı yitiren grup dağılmak yerine, Brian Johnson'ı kadroya dahil edip altı ay içinde Back in Black albümünü kaydeti. Albüm, dünyada 49 milyonluk satışıyla, Michael Jackson'ın Thriller albümünün ardından tüm zamanların en çok satan ikinci albümü oldu. Rolling Stones, U2, Metallica, Rush, AC/DC ve 30 ya da daha fazla yılı ardında bırakan grupların neredeyse hepsi, eski görkemli günlerinden uzaktalar. Yine de onları sahnelerden çekilmeden önce canlı görmek isteyecek, eski güzel günlerin hatırına da olsa, yaptıklarını halen takip edecek yeteri kadar insan var. Sadece bu bile, köklü grupların, beraber geçen bu kadar uzun yılın ardından resmi bir ayrılma haberi yayınlamamasına yeterli. Başarı, para, eğlence, kan, ter ve gözyaşı dolu yılları birlikte geçiren gruplar için bir süre sonra aşk değil, sevgi-saygı öne çıkıyor ve asgari müştereklerde buluşmayı başaran karakterlerden oluşan gruplar hayatına devam ediyor. Her şeye rağmen, bugün 30, 40 ya da 50. yılını deviren gruplara bakınca, kimi müzik türlerinin yeni ortaya çıktığı ya da dijital devrimin çok öncesindeki dönemlerde kuruldukları görülüyor. Bugün kurulan grupların uzun ömürlü olup olmayacağını kimse onlara göre değerlendirerek öngöremez. Çünkü artık başka değerlerin, başka parametrelerin etkidiği bir dünyada yaşıyoruz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Aslında 70'lerin New York'unda siyahlar ve Güney Amerikalılar arasında şekillenen bir altkültür olan hip hop, günümüzde daha çok, kibarca söylemek gerekirse, mesaj kaygısı içermeyen sözleriyle ve şovenist video klipleriyle tanınan bir müzik türü olarak bilinir. Batı Afrika yerlilerinin ritmik sözlerle hikaye anlatma geleneğinin, köle ticaretiyle 20. yüzyıl Amerika'sına kadar taşınmasının ardından hip hop, 60'ların sonunda Müslüman Afroamerikalılardan mürekkep Last Poets'in davul ritmi üzerine kaydettikleri siyasi şiirlerden oluşan albümüyle güncel bir müzik türü olmaya doğru hareket etti. Bu henüz adı konmamış ve hip hop'a evrilecek müzik, ezilenlerin ve kapitalist Amerika'da kıt kanaat geçinenlerin gürleyen, fakat çok duyulmayan sesiydi. Teknik olarak henüz bugünkü halinden epey uzakta olan erken dönemdeki hip hop, yoğun olarak Amerikan toplumunun en alt kesimini oluşturan Afroamerikalılar ve göçmenler arasında yayılırken, beyazlar aynı yıllarda ki o yıllar 70'lerin başıydı daha çok heavy metalin peşindeydi. Metalin kuru ve kaba öfkesine karşı hip hop'un siyasi bir kimlik kazanmakta olduğunun fark edilmesi üzerine Amerikan müzik endüstrisi, 70'lerde disco türüne altın çağını yaşatmak üzere güçlerini seferber etti. Disco, sistemle kavga etmeyen, siyasi bir söylem taşımayan, dans ve eğlenceyi öne çıkartan munis bir türdü. 70'ler, Amerika'da siyahlara ve göçmenlere yönelik ırkçılığın görece olarak hafiflemeye başladığı yıllardı ve böyle sivri siyasi oluşumlara gerek yoktu. Yer yer Avrupai ve eğlenceli disco, Gloria Gaynor, Donna Summer, The Jacksons gibi pek çok siyah yıldızına rağmen, siyahlar arasında zamanla tepki çekti. Disco, sadece eğlenceliydi, oysa siyahların beyazları eğlendirmekten daha mühim sorunları vardı. 80'ler başlarken disco'yla paylaştıkları, kendini tekrar eden funky ritimleri, elektronik ses efektleriyle birleştirerek bugün Hip Hop olarak bildiğimiz müziğin temelleri tam da o zamanlarda atıldı. Ancak Hip Hop, henüz sadık takipçilerden geniş kitlelere ulaşmış sayılmazdı. Akıntıya ters kürek çeken Hip Hop, sadece müzik değil, farklı sanat türleri ve ifade şekilleriyle, bir altkültür olarak yoluna devam etti. Amerika'da 60'larda siyasi eylemcilerce kullanılan bir ifade yöntemi olan grafiti, en çok New York'ta rağbet görmekteydi ve Hip Hop'un umarsız, ritme dayalı ruhunun grafiksel bir ifadesi gibiydi. Bu haliyle, Hip Hop müzisyenleri arasında çok popüler oldu. Bu arada break dance adı verilen bir dans türü de hip hop takipçileri arasında yayıldı. Dansçılar, teknik becerilerini, müzik eşliğinde sırayla savaştırmaktalardı. Oldukça akrobatik hareketlerden oluşan bu dans, 1984 Los Angeles olimpiyatları kapanışında, Lionel Richie'nin All Night Long parçası eşliğinde, nezih bir ortamda, aynı anda tüm dünyayla buluştu. Break dans, Hip Hop'ın adeta fiziksel bir ifadesiydi. 80'ler Hip Hop'un patladığı yıllar oldu. Teknoloji de, bugün geldiği seviyeye kıyasla çok gerilerde de olsa, müzisyenlerin kullanımına sunduğu elektronik ritim aygıtlarıyla, bu ritim tabanlı müziğe hatırı sayılır bir ivme kazandırmıştı. Ayrıca, yeni geliştirilen sampler türü edevat, daha önce elle yapılan pek çok efektin elektronik olarak çıkarılmasını sağlıyordu. Böylece Hip Hop, ektronik müzikle yakın bir akrabalık da kurmuş oldu. Zaten, diğer türlerle ilişki kurmaya ve kaynaşmaya çok müsait bir doğası vardı. Aerosmith ve Run DMC'nin işbirliğiyle tüm dünyada büyük hit olmuş Walk this way, Rock ile Hip Hop münasebetinin nasıl olabileceğini de, ticari başarıyla göstermişti. Bu arada müziği icra edeceklerin rolleri de belirginleşti. DJ adını alan müzisyenler, doğrudan bir enstrüman çalmamakta, elektronik edevatın kullanımını üstlenmekteydi. Mikser, çoğunlukla birden çok sayıda DJ seti, am-fi ve hoparlörler DJ'lerin kontrolündeydi. Böylece ses efektleri, ritim, öne çıkması gereken sesler canlı olarak kontrol edilebiliyordu. MC adı verilen grup üyeleriyse işin sözel bölümünü gerçekleştiriyorlardı. Görevleri, solist olarak, çoğunlukla asıl ritimle ahenkli ve akıcı şekilde, sözleri melodili ya da melodi olmaksızın söylemekti. Beatbox olarak adlandırılan başkaları da, kimi zaman drum machine yerine davul sesini, ağzılarını enstrüman olarak kullanmak yoluyla müziğe katmaktalardı. Amerika'da siyahlar ve göçmenler arasında yayılan hip hop, yavaş yavaş kendine ait terminolojisini ve argosunu oluşturmaya başlamıştı. Gerek göçmenlerin kimi zaman bilinçsizce dili bozarak konuşmaları, gerek siyahların kimi zaman beyazların eğitim belirtisi dilini reddederek bile isteye dili deforme etmeleri, kimi zaman kelimeleri anlaşılması zor kısaltmalarla değiştirmeleri sonucu, yepyeni ve orijinal bir argo gelişti. Böylece, hip hop, kendilerini egemen beyazlardan hissetmeyenler için bir kimlik oluşturucu haline de geldi. Ağırlıklı olarak eğitimli beyazlar ise bu müziğe, tpkı kenar mahalledeki siyahlara olduğu gibi mesafeli kaldılar. Soğuk Savaş dinip 90'lar yaklaşırken, dünya değişmekte, kapitalizm yeni bir evreye geçmekteydi. Müzik ve doğal olarak hip hop da bir üründü ve artık zavallı siyahların siyasi yakarışlarını anlatan şiirlerden daha fazlası olmalıydı. Bu haliyle hip hop, çok pazarlanabilir bir ürün olmadığından, Amerikan müzik endüstrisi işin içine para, seks, uyuşturucu ve hatta kan enjekte etmeye karar verdi. Ayrıca, toplumun alım gücü daha yüksek kesimini oluşturan beyazların da dikaktini çekmek gerekliydi. Üstelik, Amerika'nın pek de gizli olmayan ırkçılığı, siyahlar için yeni bir rol tasarlamaktaydı. 90'lar, tıpkı dünya için olduğu gibi, hip hop için de bambaşka bir dönem olacaktı. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Geçtiğimi aylarda Haftanın Eğlencesi bölümünde bir kitabın doğuşuna yer vermiştik. Söz konusu olan kitap, Suzanne St Albans'ın Slightly Foxed'tan çıkan Mango and Mimosa'sıydı. İngiltere'deki Smith-Settle Matbaası'nda geleneksel baskı teknikleri kullanılarak hazırlanmıştı. Şimdiyse kitaplardan davetiyelere uzanıyor ve Osaka'da açılacak olan yeni Louis Vuitton dükkanı için özel olark tasarlanan origamilerin hazırlanışına tanık oluyoruz. Çalışma, İtalyan Happy Centro stüdyosu imzalı. Kendilerinin daha önce font illüstrasyonu sergisinde benzer bir çalışmaları olmuş; origamiden harfler yapmışlar.


Zamanın en büyük internet müzik marketinin sahibi Apple, müzisyenlerin albümlerindeki parçaların her birinin tek tek satılabilir olması konusunda oldukça ısrarcı. Bu ısrarı, müzik endüstrisinin diğer aktörleri tarafından da destekleniyor. Ancak AC/DC, bu konuda sert ve aksi bir tutum sergilemekte. Grubun eserlerini iTunes üzerinde satmayı reddeden AC/DC önderi Angus Young, Telegraph gazetesine durumu Biz single çıkartmıyoruz, albüm yapıyoruz, diye açıklamış. Young'a göre, albümlerindeki tüm parçalar birbirine ait ve grup eğer iTunes'un istediği şekilde bir satış modeli uygulanırsa, ortaya çıkan durumun kendi müziklerini temsil etmeyeceğini düşünüyor. iTunes'a mecbur olmadıklarını da ekleyen Young, bu yapılanmanın başarılı olmak için elzem olmadığı fikrinde. Bunu da, sitede albümleri yer almamasına rağmen, eski tarihli albümlerinin satışlarında büyük artış olmasıyla açıklıyor. Menejerleri iTunes'la zıtlaşmamak konusunda kendilerini uyarmış, ama grup bunu dikkate almamış. AC/DC'nin tavrına gelen olumlu tepkiler, müzik endüstrisi içinde Apple'ın giderek kartelleşen ana dağıtıcı pozisyonunun değişmesini isteyenlerin de olduğuna işaret ediyor. Ama aksi sesler daha güçlü. British Phonographic Industry yöneticisi Geoff Taylor, iTunes'un diğer dijital lisans yönetim tipleriyle uzlaşıcı olmayabileceğini söylemiş. Taylor, ayrıca satın alınmış bir müziğin kaç farklı cihaza kopyalanabileceğine dair yasal bir sınırlama getirilmesi gerektiğini eklemiş. Ancak sürekli değişen teknolojilerde insanların sık aralıklarla yeni cihazlar aldıklarını düşünecek olursak, bu sınırlamanın yeni donanım satışlarını olumlu etkilemeyeceği açık. Taylor, bu duruma geçişlerin bir bedeli var, bu da o bedelin bir parçası yorumunu yapmış. Konuya bir başka bakış açısı da, grunge döneminin önemli gruplarından Smashing Pumpkins'in kurucusu Bill Corgan'dan geldi. Corgan Antiquiet'le yaptığı söyleşide, genç müzisyenlerin pasifliğinden şikayet ediyor ve Nirvana ya da Clash gibi radikal çıkışlar yapma peşinde olmamalarını eleştiriyor. Corgan'a göre çoğu genç müzisyen iTunes'la müziklerini internetten satıp gelecek parayı beklemekte. Corgan, iTunes'a karşı savaş baltalarını çıkartmış görünse de, ironik şekilde, uzun zamandır beklenen albümü, müzik marketlerden önce iTunes üzerinde satışa sunulacak. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


UbuWeb sayesinde daha önce Bukowski'nin kendi metinlerini okuduğu ses kayıtlarını ve Dali New York'ta belgeselini sizlerle paylaşmıştık. Bugün siteyi biraz daha detaylı incelemek istiyoruz. Zira Ekşi Sözlük'ten Karia'nın da dediği gibi, burası bir müstakil dijital sanat manifestosu. Reklam yok, üyelik yok; bezdiren hiçbir müdahale olmadan, dijital ortama aktarılabilecek ve ucundan köşesinden ya da göbeğinden avangard sayılabilecek her türlü metin, ses kaydı ve videoyu burada bulmak mümkün. İnternet dallanıp budaklandıkça aslında aklımızı da bulandırdığı ve esaslı okumalardan, dinlemelerden uzak tuttuğu; ekran karşısında vakit geçirmekten eski keyiflerimizi unuttuğumuz söylenir durur. UbuWeb insana, hayır öyle değil, internet sayesinde bedava Rimbaud belgeseli seyretmek, Maurice Blanchot okumak mümkün, dedirtiyor. UbuWeb ayrıca partnerleri üzerinden daha da sıradışı mecralara uzanma şansı yakalıyor ve bu şansı iyi kullanıyor. Biz coğrafya ve ilgilerimiz gereği özellikle Ortadoğu dergilerinin önde gelenlerinden Bidoun'la yaptıkları ortaklığa ve Bidoun Presents köşesindeki Ortadoğu malzemesine hayran kaldık. Türkiye üzerine de kısa bir tanıtım filmi çekmişliği olan Claude Lelouch, 1971'de 19 dakikalık bir İran tanıtım filmi çekmiş ve tamamını seyretmek mümkün. Bu bölümde İlhan Mimaroğlu'nun müziğini de dinleyebilirsiniz. Eğer ürünün baskısı piyasada yoksa bizce adalet zedelenmiş sayılmaz. Ya da eğer piyasada satılıyor, ama deli bir fiyat isteniyorsa ya da elde etmek çok zorsa, şansımızı bir deniyoruz. Ama bir şey piyasada satılıyorsa ve herkes kolaylıkla alabiliyorsa, ona dokunmuyoruz. En son yapmak isteyeceğimiz şey zaten zar zor bulduğu parayla avangart sanat üreten insanların kazanabilecekleri üç-beş kuruşa göz dikmektir. UbuWeb dijital ortama uyarlanmış zor bulunan, baskısı bitmiş ya da acayip ürünlerin dağıtımına hizmet eden bir kooperatif gibidir. Eğer biz çok zor bulunabilecek bir somut şiiri tarayıp da burada yayımlıyorsak, bu işlem o şiirin gerçek hayattaki değerine hiçbir zarar vermez, tersine onu daha da değerli kılar. Yine de umurumuzda değil, E-bay'de satılık bir sürü eşya var zaten ve çoğu için de anamızın nikahını istiyorlar. Eğer baskısı bitmiş bir ürün yeniden basılırsa, biz onu hemen kendi sayfalarımızdan kaldırırız. Yine, eğer bir sanatçı kendi ürünlerinden birinin UbuWeb aracılığıyla gönderildiğini öğrenir de kızarsa, hemen ona saygı duyar ve o ürünü de kaldırırız. Böyle bir durum olursa lütfen bize bildirin. Neyse ki genelde, ürünlerinin dağıtımı için çok da müşkülpesent davranmayan insanlarla birlikte çalışıyoruz. Yine de her zaman yeni sanatçıların yeni ürünlerine açığız. Çoğu öğretim üyelerinden oluşan geniş yönetim kurulu ve bol partneriyle UbuWeb her an yıkılmayı beklese de tam tersi güçlenerek, çoğalarak ayakta durmaya devam ediyor. Satın alamayacağınız ve satamayacağınız bir sanat arşivi! Ne okusam, ne dinlesem dertlerine derman site!


The Guardian'da 11 Temmuz'da korsan konusunda yazılan bir haber, korsanın çok kaliteli bir şekilde olmasa da ara ara tartışıldığı Türkiye'de yaşayan bizler için bile şaşırtıcı oldu. Bir yazarın kendi kitabını internetten yayan bir korsana yaptıkları anlatılıyor haberde. Yazar, Terry Goodkind. Türkçeye çevrilmiş iki kitabı mevcut: Dokuzlar Yasası, Büyücünün İlk Kuralı. Ayrıca Phoenix Yayınevi'nin Efsaneler 2 derlemesinde de kendisine yer verilmiş. Yazar dünyada The Sword of Truth serisiyle ve serinin yayımlanmış on üç kitabına dayanan televizyon dizisi, Legend of the Seeker'la ünlü. Fantastik edebiyat okuyanların muhtemelen tanıyacağı, bu türün çok satarlar listesinde yer alan yazarlardan. Kendisi önemli bir kararla son kitabını yayıncısız yayımlamaya karar vermiş. Bunun için de e-kitap formatını benimsemiş. E-kitap formatı aslında yayıncı aracılığı üzerine çok soruyu akla getiren, dağıtıcı gibi başka aracılara başka güçler kazandırabilen pek tartışmalı ama gittikçe de yaygınlaşan bir format. Konu üzerine Koray Löker'in iki sene kadar önce hazırladığı dosya hem dünyadaki gelişmeleri hem de Türkiye'de bu meselenin mevcut resmini gayet iyi veriyor. Yazıyı buradan okuyabilirsiniz. Löker'in bu sene yazdığı özellikle de Amazon üzerine durduğu yazıyı da yeri gelmişken tavsiye edelim. Söyle Josh, demek çalışkan bir yazar ve senin gibi yarış seven birine karşı hiç saygın yok? Bu zorlu çalışmaların ürünlerin korsanlığını yapmaya çalışan kişilere, üstelik de empati kurarak, erişmeye çalışan birine bile saygı göstermiyorsun. Bizim kitabın başına koyduğumuz korsan üstüne notumuzu okumakla bile uğraşamadın galiba. Hakikat ve onuru her şeyin üstüne tutan bu kitapların hayranı olduğunu iddia etmen ne kadar ironik. Yazarın korsanlık üzerine bir not yazmış olmasının korsanlığı engelleyebilecek olduğunu düşünmesi, bu kadar entrika dolu kitaplar yazan birinden olağanüstü derecede naif bir hareket olmuş. Keza kitapların içeriği ile korsanlık arasında kurduğu ilişki de buradan bakınca en hafifinden absürt gözüküyor. Bu mantık çok tuhaf yerlere gidebilir. Ama en tuhafı elbette yazarın bütün bu fikirlerini ifade etmek için korsanı adıyla sanıyla ifşa etmesi, ki Facebook sayfasındaki yorumlarda tartışılan da en çok bu olmuş. Yazar neden mahkemeye vermeyi tercih etmemiş de tüm dünyaya rezil etmeyi tercih etmiş? Burada konu korsan, sanatta telif gibi konulardan ziyade daha dar bir biçimde yazarın öfkesini kusmasına kaymış. Yorumlarda birçok kişi bu tür bir ceza almaktansa mahkemeyi tercih edeceklerini, bu kişinin hayatında çok derin iz ve kısıtlılıklar bırakacak bir yöntem seçildiğini yazmışlar. Bizim aklımıza ise, Eğer bu kitabın arkasında yazar değil de yayınevi olsaydı bu olay gerçekleşir miydi? sorusu geliyor. Yazar basım ve yayın haklarını yayınevine devretmiş olacağı için, korsan yalnızca yazarın değil, aynı zamanda yayınevinin de haklarını ihlal etmiş olacaktı. Bu durumda da hiçbir kurumun dava açmak yerine Facebook üzerinden sataşmayı tercih etmeyeceğini varsayıyoruz. Türkiye'de yayıncıların devletle birlikte yürüttüğü bandrol gibi uygulamalara karşın korsan, engellemesi cezalandırmasından daha zor bir oluşumdur. Yine de korsanla mücadelede karekodu kullanmak gibi yenilikler söz konusu. Buradaki kilit nokta, korsan ile okurun ilişkisi. Sizce kitap hırsızlığının diğer hırsızlıklardan farkı var mı? diye soruların sıkça tartışıldığı bir ortamda korsanla mücadelede yazarın bir başına başarılı olamaması pek şaşırtıcı değil. Biz bu tür öç almaya ve yıkmaya kırmaya dönük cezalardansa, konunun ilgili aktörlerce düzgünce tartışılmasını tercih edenlerdeniz. Güzel bir tartışma zemini için yine Koray Löker'den bir yazıyı önerebiliriz: Sanatçılar, sanatsal üretimlerinden değil de başka alanlardan para kazansalar, sanat mecrası biraz daha özgürleşemez miydi? Şurası açık ki günümüzün kapitalist üretim ilişkileri zemininde, sanat üzerine olanla, beslenme ve tarım üzerine olan arasında açık bir ilişki kurabiliriz. Kalorilerin siyasetini konuşurken ve tek başına sağlıklı beslenmeden bahsederken demiştik: Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiç birimiz. Sanatçının ve okurun, dinleyicinin, özgürleşmesinde de aynı şiarı tekrarlıyoruz. Bu tür tekil cezalar ya da tekil kurtuluşlar hatta internette kurtarılmış bölgeler bile, çelişkilerin derinliğine değmiyor. Sanatsal üretimde kurtuluş ne demektir, burada tartışmak mümkün değil, ama yazarın korsanları çarmıha germesiyle gelmeyeceği açık! Lokerin ilk yazisinda Amazon'un diger dillere kaitsizligi vurgulanmis. Almanya ve Almanca bence net sekilde destekleniyor. Fransa'daki. durum da bildigim kadariyla fena sayilmaz. Kaldi ki, yayinlari sadece kitap olarak degerlendirmemek gerek. Dergiler ve gazeteler de bu isin bir parcasi. Kindle bu konuda da olanaklar sunuyor. Itiraf ediyorum, Amazon'a degil ama Kindle'a asigim.


Sıcaklar kendini daha da hissettirirken Henry David Thoreau karpuz yemeyi öneriyor. Yemekten laf açılmışken, eğer siz de ne gerek var evde hamburger yapmaya, dışarıda var nasıl olsa diyenlerdenseniz, buraya göz atmak isteyebilirsiniz. Biz de hamburgeri evde, döneri dışarıda tercih ediyoruz. Apple meraklıları ya da genel olarak bilgisiyar meraklıları için Rusya'da bir Apple müzesi açılmış. Fotoğraflar pek uygun düşen Vintage Everyday'de. Vintage Everyday gibi blog'lar Amerika'nın eski fotoğraflarının derdine düşerken, bizde artık daha iyisi var: Anlatsam Fotoroman Olur. Amerika demişken, müthiş bir icat daha: Flört halinde çok da tanımadığınız biriyle yemektesiniz, bardasınız, vs. Çıkıp gitmek istiyorsunuz. Eskiden tuvalete gidip, en yakın arkadaş aranıp, Beni birazdan ara! denirdi/denirmiş. Şimdi bunun da uygulamasını yapmışlar! Yordam'ın özenle yayımladığı, yaz için kıştan beri sakladığımız, hala da Türkçeye çevrildiğine sevine sevine dolaştığımız China Mieville romanları, şehirlerle bu kadar iç içe olunca pek şahane mimarlık sitelerinden BLDGBLOG kendisiyle mimarlık ve şehir üzerine uzun bir söyleşi yapmış. . Parmesan peynirin sürülecek hale gelmişi: Bu sıcakta güzel bir ekmek üzerine bundan sürmek öğle yemeğine yeter de artar bile. Hamburger demişken, tam ev yapımı hamburger. Köfte yapmak kadar basit, hamburger yemek kadar eğlenceli! Haftanın kokteyli: Karadut bulunamayabilir, suyu çıkartılacak her tatlı meyve ile yapılabilir diye düşünüyoruz, meyveli cin fiz.


80'ler, Soğuk Savaş'ın toplumu muhafazakar iktidarlara yönelttiği Amerika'da, siyahlar için hayatın zor olduğu yıllardı. İran'daki İslam devrimiyle ilgili olarak yaşadıkları oy kaybı, Demokratlar'ın iktidarı eski Hollywood yıldızı Cumhuriyetçi Ronald Reagan'a bırakmasına yol açmıştı. Reagen tipik bir muhafazakar politikacıydı. Onun 80'lerin neredeyse tamamında sürecek ve koskoca doğu blokunun imhasıyla sonuçlanacak iktidar döneminde, büyük şirketlerin yıldızı parlayacak, devletin ihtiyaç sahiplerine doğrudan yardımları kesilecek, zenginler daha zengin, fakirler daha fakir olacaktı. Amerika'nın yaşam şartları Afro-Amerikan vatandaşları için zorluydu. Büyük şehirlerin varoşlarında, artan suç oranı, şiddet, çeteleşme, uyuşturucu, AIDS, zührevi hastalıklar, yüksek çocuk ölüm oranları, erken yaş hamilelikleri, cinsel istismar ve yüksek intihar oranları görülmekteydi. Siyahlar ve Latin göçmenler, bu sarmalın içinde debelenmekte, debelendikçe daha da batmaktaydılar. Amerika'nın beyazlarının siyahlara bakışıysa oldukça acımasızdı. Çoğu beyaz, siyahların bu durumda olmasının sebebinin bizzat siyahların kendileri olduğunu düşünüyor; siyahları tembel, şiddet düşkünü, kadın düşmanı olarak görüyorlardı. Kısaca Amerika'nın egemen beyazları, azınlıklara ve toplumun ezilen kesimlerine yönelik bilinen yüzlerce yıllık ideolojik pozisyonlarını muhafaza ediyorlardı. Theodor Adorno ve Max Horkheimer, 1947 tarihli eserleri Aydınlanmanın Diyalektiği'nde, radyo, yazılı basın ve reklam kombinasyonundan oluşan ticari yapılanmaya kültür endüstrisi adını vermişlerdi. Horkheimer ve Adorno'ya göre kültür endüstrisinin en önemli işlevleri, hakim ideolojiyi güçlendirmek ve istenmeyen bilinçlenmelere kitlesel kültür manevralarıyla engel olmaktı. Bunu yaparken, kültür ve kimliği tek bir boyuta indirgemek asli yöntemdi. Amerikan müzik kanalı MTV, kültür endüstrisinin en önemli enstrümanlarından biriydi. Geleneksel olarak rock müziğine büyük ağırlık veren MTV, 80'lerin ortasında güncelliğini yitirme tehdidiyle karşı karşıya kalınca tavrını değiştirmişti. Beyazları rahatsız etmekten imtina eden ve bu yüzden de siyah müziği ve siyahları ekranlarına pek çıkartmayan MTV, bir geçiş dönemine girdi. Büyük satış rakamlarına ulaşan beyaz hip hop grubu Beastie Boys, Run DMC ile Aerosmith'in ortak kaydı Walk this way, bir siyah ve bir latinden oluşan Fat Boys, MTV ekranlarında sıkça görünmeye başladılar. Hip hop'ın, popüler dans müziğinden ayrışan heavy metal ve rock'ı biraz iterek kendine yer açması ve geniş bir beğeni toplamasıyla, özellikle pahalı ve trendy spor ayakkabılar gibi ürünlerin reklamlarında kullanılması da başladı. 1988 yılının Eylül ayında, MTV YO! MTV Raps adlı programın yayınına başladı. Program, birkaç gün içinde tüm televizyon programları arasında en çok izlenenler arasına girdi. Bu başarı, diğer televizyon kanallarını da benzer programlar yapmaya itti. Siyahlar ve hip hop'un özellikle televizyon aracılığıyla yayılması burda durmadı. Kısa bir süre sonra, light ve siyah bir popüler rap yıldızı olan Will Smith'in başrolünde oynadığı The Fresh Prince of Bell-Air adlı dizi de Amerikan ekranlarında belirdi. Böylece hip hop, birdenbire olmasa da, hızlı denebilecek bir şekilde popüler kültürün her alanına nüfuz etti. Bir dönemin direniş kültürü hip hop, kültür endüstrisinin manevrasıyla, global bir popüler kültüre dönüşmek üzereydi. O kadar popüler olmuştu ki, Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrası dönemde Rusya'daki seçimlerde, adaylar, Amerikan hip hop parçaları bile kullanılmıştı. Aynı Ruslar, bir başka çok satan popüler rap müzisyeni MC Hammer'ı seçim döneminde ülkelerine davet etmişlerdi. 80'lerin ikinci yarısında, Amerika'nın batı yakasında bir başka hip hop tarzı ortaya çıktı. San Francisco'nun Körfez bölgesinden Tone Loc ve güneyinden gerçek bir çete üyesi Ice-T ve N. W. A adlı grup, gangsta hip hop olarak tanınacak müziğin öncüleriydi. Bir başka çete üyesi ve sabıkalı Snoop Dogg, N. W. A üyesi Ice Cube, G Funk adı verilen tarzın yaratıcılarından Dr. Dre, anne ve babası Kara Panterler'den olan ve daha sonra cinayete kurban gidecek 2-Pac gibileri de onlara eklendiler. Sokağın diliyle siyaset, uyuşturucu, güç, evsizlik, çete savaşları, mahalle kültürü gibi şiddetle iç içe ama siyahların hayatlarındaki acımasızlığı gerçekçi şekilde yansıtan sözlerini hiç sakınmıyorlardı. Bu isimler, hem müzikal hem de ticari açıdan, daha sonra kıtanın New York merkezli doğu yakasındaki meslektaşlarıyla, plak şirketlerinin de katıldığı şiddetli bir rekabete gireceklerdi ve bu rekabet, cinayetlere kadar uzayacaktı. Kültür endüstrisi, Amerikan bulvar basınının da desteğiyle bu şiddet dilini lehine kullanmaya başladı. Şiddetle ve suçla iç içe de olsa, giderek muhalif köklerine sarılan hip hop kültürünün tek boyuta indirgenmesi ve vahşi materyalizm eşliğindeki bir bling kültüründen ibaret gösterilmesi için zemin hazırlanmaktaydı. Demokratların iktidarındaki 90'ların Amerika'sında siyahların artık ırk ayrımcılığından mustarip olmadığı, onlara sunulan her şeye rağmen Amerikan değerlerine saygısız, iş dünyasına uzak, devlet otoritesine düşman kalmayı özellikle istedikleri ve devlet tarafından bazı hareketlerine göz yumulması gibi talepleri olduğu fikri beyaz topluma yayılmaktaydı. Ancak kültür endüstrisinin bu hamlesi, ancak kısmi başarıya ulaşacak, hip hop küresel bir kültür halini alarak dünyanın her yanına, üstelik muhalif ve politik karakterini de yanına götürerek yayılmaya devam edecekti. Öyle ki, 2000'lerin başında Hindistan ve Afrika'dan büyük bir göçmen nüfusu kabul eden Almanya'nın kadim zencileri Türkler tarafından bile, kendi ikonları olan Tatlıses'ten de, Yurtseven Kardeşler'den de daha fazla taraftar toplayacaktı. Eleştirileri ve yardımları için Ayşecan Aral'a teşekkürler. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


William Faulkner'ı bu sayfalarda daha önce kokteyl tercihleriyle ağırlamıştık. Bugün doğrudan kendi sözlerine yer vermek istiyoruz. Geçtiğimiz haftalarda yazarların reklamlarda oynaması da dahil olmak üzere para kazanma biçimleri tartışılmıştı. Burada Faulkner 20. yüzyıl edebiyatının en hakiki seslerinden biri para, yazmak ve hakikat arasındaki ilişkiye dair konuşuyor. 1947 baharında Mississippi Üniversitesi'nin İngiliz Dili Edebiyatı Bölümü'nde, bir hafta boyunca her gün bir başka sınıfa giren Faulkner, başlarında profesörleri olmayan öğrencilerin sorularını yanıtlamış. Kendisiyle yapılan bu soru-cevap seansının seçtiğimiz bazı kısımları çevirmek istedik; tamamınıysa This Recording'de okuyabilirsiniz. Ben daha da okuyacağım diyenler ayrıca Conversations with William Faulkner adlı kitaba bakabilirler. Üstüne bir de Faulkner'ın kendi eserlerini okuyacağım diyenler de Yapı Kredi ve İletişim yayınevlerine bir göz atabilirler. Hayattaki en üzücü şeylerden biri, bir insanın günde ve her gün arka arkaya sekiz saat boyunca yapabileceği tek şeyin çalışmak olması. Sekiz saat boyunca yemek yiyemezsiniz, günde sekiz saat içki içemezsiniz yahut sekiz saat sevişemezsiniz sekiz saat aralıksız yapabileceğiniz tek şey çalışmak. İşte insanların kendilerini ve çevrelerindeki herkesi mutsuz ve perişan etmesinin sebebi bu. WF: Başka bir yer görmedim. Ben insanın hakikatini anlatıyorum. Zorda kalırsam hayal gücünü kullanıyorum ve zalimliğe son çare olarak başvuruyorum. Bölge rastlantısal. Benim bütün bildiğim bu. WF: En temel sebebi paraya ihtiyacım olmasıydı. Yayımlanan iki üç kitabım satmıyordu ve parasızdım. Kutsal Sığınak'ı satsın diye yazdım. Yayıncıma gönderdim, o da bana Yok, olmaz, bunu basamayız. İkimiz de hapse atarlar, dedi. Kanlı ve şiddet dolu dönem henüz gelmemişti. Diğer kitaplarım bu arada satmaya başladı, ben de kitabın provalarını yayınevinden düzeltmek için geri aldım. Bütün metni ya yeniden yazacağımı ya da atacağımı biliyordum. Mali ve ahlaki olarak yayınevine bu konuda bir yükümlülüğüm vardı ve ısrarlar üstüne yayımlanmasına razı oldum. Bütün metni elden geçirdim ve yeni provaları için de para harcadım. Bu sebepten o zaman bu metni sevmedim, şimdi de sevmem. WF: 1. Thomas Wolfe. 2. Dos Passos. 3. Ernest Hemingway. 4. Willa Cather. 5. John Steinbeck. WF: Sıradan bir yazar söyleyebilir. Döşeğimde Ölürken altı haftamı aldı. Ses ve Öfke ise üç sene sürdü. WF: Aynı anda iki hikayeyi yazmakta bir sorun yok. Fakat size verilen tarihler için yazmayın. Söyleyecek bir şeyleriniz olduğu sürece yazın. WF: Kurmaca için en iyi yaş 35-45 arası. Henüz bütün ateşiniz sönmemiş ve daha çok biliyorsunuzdur. Kurmaca daha yavaştır. Şiir için en iyi yaş 17-26 arasıdır. Şiir yazmak tüm ateşinizi tek bir rokette sıkıştırmak ve onu ateşlemek gibidir. Söyleşinin yapıldığı yıl olan 1941'de, John Steinbeck'in Fareler ve İnsanlar ile Gazap Üzümleri kitapları yayımlanmıştı. 1941 yılında ise The Forgotten Village ve Sea of Cortez yayımlandı. Steinbeck'in kokteyl seçkisi için buraya, aşka dair tavsiyeleri için de buraya buyurunuz. Faulkner'ın Ernest Hemingway'le ilgili sözlerine Papa'nın nasıl karşılık verdiğini merak ediyorsanız Sabit Fikir'e göz atabilirsiniz.


Sizden haber almak beni her zaman memnun eder. Öte yandan, benimle FESTİVALLERLE ilgili konuşulduğunda hiçbir zaman memnun olamıyorum; JUNGFRUKALLAN Cannes Festivali'nde gösterileceği için de özellikle üzüldüm. Endişeliyim; ayrıca JUNGFRUKALLAN, SOMMARLEKle birlikte en sevdiğim filmlerimden olduğu için tatsız sürprizlerle ilgili çok katı hislerim var. ten et pazarından, o ruhsal utanç kaynağından nefret ediyorum. Bir festivalde insan sanat bağlamında filmlerden gerçekten umudunu kesebiliyor. Mr. Langlois ve size en derin sevgilerimi sunuyorum. SMULTRONSTALLET OSCAR yarışına katılmadığı için filmi aday göstermenizin yanlış olduğunu düşünüyor, bu yüzden ADAYLIK SERTİFİKASInı size geri vermek istiyorum. OSCAR adaylığının film sanatı için utanç verici bir uygulama olduğu kanaatindeyim ve bu yüzden beni gelecekte jüri listesinden çıkartmanızı rica ediyorum. Kuşkusuz bu mektubu gereksiz kılacak kadar başarı kazandınız ve takdir edildiniz. Bu yüzden sizin için bir anlamı olur mu bilmiyorum, ama bir yönetmen olarak ben de filmleriniz aracılığıyla dünyaya yaptığınız olağanüstü, dahice katkı için sizi tebrik etmek istiyorum. Hayatı görüş şekliniz, beni bugüne dek hiçbir filmin etkilemediği kadar derinden etkiledi. Günümüzün en büyük yönetmeni olduğunuzu düşünüyorum. Bunun ötesinde, müsaadenizle ruh hali ile atmosfer yaratışınızda, performansların inceliklerini yakalayışınızda, bariz olandan kaçınmanızda ve karakterlerinizin dürüstlüğü ile bütünlüğünde herkesin önünde olduğunuzu belirtmek istiyorum. Buna bir de bir filmin yapımında ihtiyaç duyulan diğer şeyleri de eklemeliyiz. Harika oyuncularla çalışma talihine sahipsiniz. Max von Sydow ile Ingrid Thulin zihnimde capcanlılar ve oyuncularınızın arasında şu an hatırlayamadığım daha nice adlar var. Size ve hepsine gelecek için bol şans diliyorum; yeni filmlerinizi büyük bir sabırsızlıkla bekliyorum.


Geçtiğimiz aylarda Haftanın Eğlencesi bölümünde poster tutkumuz ile minimalist çalışmalara duyduğumuz aşkı bir araya getirerek, Eurydyka Kata ve Rafa Szczawinski'nin minimalist televizyon dizisi posterlerine yer vermiştik. İkili, dizi postlerlerinin gördüğü ilgiden sonra, meşhur ressamlarla ilgili olarak benzer bir çalışmaya başlamış. Iconic Painters to Guess adlı üç bölümlük serinin ilk bölümünü aşağıda bulabilirsiniz. Posterlerin hangi ressamları temsil ettiğini merak ediyorsanız her bir resmin altında beyaz olarak gizlenmiş metni seçmeniz yeterli.


Yuvarlaklar Wikipedia'daki tüm düşünür ve komedyenleri temsil ediyor. Yuvarlağın büyüklüğü, çalışmalarının ağın diğer üyelerini ne kadar etkilemiş olduğunu belirtiyor. Grafik, Wikipedia'nın bir veri tabanını sorgulayıp kişilerin diğerleri üzerindeki etkilerini her bir kişinin info kutusunda yer alan bilgilere dayanarak belirleyerek hazırlandı. Lütfen daha çok bilgi için internet sitesini ziyaret edin. Grafiğin bir ağ yapısına sahip olması insan fikirlerinin manzarasını ortaya çıkartıyor. Henüz bilgilerine ulaşılamadığı için birçok nüfuzlu insan grafikte yoklar. Bu grafik şimdilik, eski çağdan bu yana insan fikirlerinin evriminin bir fotoğrafı.


Koltukname'de yeni bir bölümle karşınızdayız: Haftadan Kalanlar. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. The Dark Knight Rises'ı sabırsızlıkla beklerken, memlekette geç vizyona girmesinin sancılarını çekiyoruz: Her yer spoiler dolu! Ama tamamen ilgisiz kalmak da olmaz. Bu yüzden huzurlarınızda yılın en geyik şakası. Neden pantolon giydiğimizi hiç merak etmiş miydiniz? Meğer ata binebilmek içinmiş. Televizyonda futbolcu transferlerinin haberlerinin döndüğü şu yaz günlerinde, Alkışlarla Yaşıyorum geçmişe bir yolculuk yapıp tarihin en onursuz golünü anmış. Farklı kitap formatlarına doyamıyorum fakat hepsini de alamıyorum derseniz pek muzur neşriyat, Victoria Çağı'na özgü bir pop-up kitabı Brain Pickings hareketlendirmiş. Pop-up'larla eğlendikten sonra düzyazı kitabınıza geri dönerken en ideal kitap okuma pozisyonunu bir türlü bulamadıysanız, şu videoya bir göz atmanızı tavsiye ederiz. Kitabı bir kenara bırakıp tekrar bilgisayar başına geçtikten sonra da, Kim Kardashian'ın tweet'lerini Soren Kierkegaard'dan alıntılarla birleştiren @KimKierkegaardashian hesabını mutlaka bir karıştırın. Vişne, kiraz gibi meyvelerin en şahane zamanları... Likör vakti geldi dedik ve süssüz ama çok pratik bir siteyi arşivlerden çıkardık. Likörle ilgili akla gelen ne varsa burada. Patlıcan, fasulye, kabak gibi sebzelerin de en şahane zamanları... Kışın fasulye turşusu kavurması yemek istiyorsanız ve daha nice kavanozlara sığdırılabilen ev yapımı ürün için Food in Jars'a uğrayın deriz. Ben Türkçe okuyacağım, blog değil kitap okuyacağım derseniz, Hayy Kitap'tan çıkan Turşu kitabı, çok pratik tariflerle dolu ve memleketin turşu dünyasına iyi bir giriş niteliğinde. Son olarak hava çok sıcak ancak soğuk yemek yerim derseniz, o zaman da size domateslerin en güzelinden gazpacho yapın deriz. Her zamanki gibi muhteşem fotoğraflarıyla Canelle et Vanille'den karpuz, domates ve bademli gazpacho tarifi.


Bu ülkede kitap fiyatları insanı üzebilir bir yelpazede geziniyor. Bu yüzden Şilili okurların ne yapsak tartışmaları ilgimizi çekti. Kitap fiyatları kitap okumakla aramıza girmeli girmemeli mi? gibi bir soru çirkin bir soru olurdu ve güzel cevaplar ancak güzel sorulara geliyor. Bu yüzden şöyle demeyi yeğliyoruz: Kitap fiyatlarına nasıl müdahale edilebilir ve kitap okumanın daha ucuz yolları nelerdir? Bunlar kısa vadede idare eder sorular. Şililer bu soruyu sormuş ve cevaplamışlar. Vergiler azalsa, hatta olmasa, kitap fiyatları ucuzlasa, diye hayal etmişler, bir kampanyaya girişmişler. Global Voices sağ olsun hem haberi vermiş hem de tartışmaları özetlemiş. Kitapların daha ucuz olması gerektiği konusunda okur tarafında bir tartışma yok ama nasıl olacak? Bazıları bu vergi meselesinin peşine koşsalar da, diğerleri bu verginin ortalama 30 ila 60 dolar arasında değişen kitap fiyatları içinde devede kulak kalacağını düşünüyor. Bu fiyatlar memleketimizin tıpkısı olmasa da andırmıyor da değil açıkçası. Kütüphanelere yoğunlaşılması ve kütüphanelerin desteklenmesini gündeme getirenler de var Şili'de. Yine Global Voices'ın özetinden, bazılarının da e-kitapları desteklemek gerektiğini savunduğunu anlıyoruz. Şili'deki tartışmalardan aklımızda kalanlar, vergilerin kaldırılması, kütüphanelerin yaygınlaştırılıp başarıyla idare edilmesi ve son olarak daha ucuz e-kitap formatının desteklenmesi. Yine Şili'nin açtığı tartışma üzerinden öğrendiğimize göre İrlanda, Avustralya, Birleşik Krallık, Meksika ve daha birçok ülkede vergi yokmuş, çoğu Avrupa ülkesinde ise indirimli vergi oranları söz konusuymuş. Türkiye'de ise vergi, kitaplarda %8, e-kitaplarda %18. Bu durumda vergi meselesini öncelikle e-kitap üzerinden konuşmak mümkün olabilir. 'dan hatırlarsak, bir ülkenin bir milli birlik olarak yeniden doğuşunun arkasında kapitalizmin, özellikle de yayıncılığın gelişimi de vardır. Kitap okumanın yolunun çoğunlukla kitap satın almaktan geçtiği bir gerçek. Elbette bu durumda daha ucuz bir alışveriş için başvurulabilecek birçok güzel sahaf mevcut, ama sahaflara daha ziyade baskısı tükenmiş, nadide eserler için gidildiği ve genel okuma alışkanlığının ikinci el kitap üzerinden olmadığı da açık. Dolayısıyla daha ziyade birinci el bir okuyuculuk bahsettiğimiz. Belki de tam bu yüzden kütüphaneleri tercih edenler yalnızca küçük bir kitle ve başlarını öğrenciler çekiyor. Pek güzel üniversite kütüphanelerimiz ve bunları kullanan üniversiteyle ilişkili öğrenciler, araştırma görevlileri, öğretim elemanları, elbette bu noktada kitap açısından ayrıcalıklılar. Cumhuriyetin tüm Mehter adımlarına rağmen, bizim de hala bir Milli Kütüphane'miz var ve özellikle yakın Türkiye tarihi çalışan pek çok araştırmacının ziyaret ettiği bir kurum. Ayrıca kantin kuyruklarındaki sohbetlerden anlaşıldığı kadarıyla öğrencilerin sınavlara hazırlandıkları bir mekan. Bunun dışında daha önce restorasyon çalışmalarının uzamasıyla haber ettiğimiz Beyazıt Kütüphanesi ve Atatürk Kitaplığı da hem araştırmacılar ile öğrencilerin hem de kitapları para vermeden okumak isteyen herkesin uğrak noktaları. Yine de kütüphaneler genel olarak halkın ortak okuma duygusuna ne kadar hitap ediyor, bilemiyoruz. Başa dönmek gerekirse, çirkin bir hayatta güzel sorular sorulamıyor. Not: Fotoğraf Meksika'da bir kütüphaneden, Bookshelfporn aracılığıyla.


Dünya çapında geçtiğimiz cuma vizyona giren, ama Türkiye'de ancak bu hafta sonu izleyebileceğimiz Kara Şövalye Yükseliyor'un spoiler'larından uzak durmaya çalışırken heyecanımızı da bir şekilde bastırmamız gerekiyor. Flavorwire'dan Jennifer Lewis sağ olsun, Hangi yaz filmi süper kahramanısınız? başlıklı mini grafik testiyle süper kahraman kimlik karmaşamızı çözmemize yardımcı oldu. İnanılmaz Örümcek Adam ve Yenilmezler'deki kahramanların da dahil olduğu test yazının devamında; Türkçesi ise en altta. Hayırı seçenler: Yenilmezler'deki Iron Man'siniz! Eveti seçenler: Örümcek Adam'daki Kertenkele'siniz! Eveti seçenler: Kara Şövalye Yükseliyor'daki Bane'siniz! Yok ederdimi seçenler: Yenilmezler'deki Loki'siniz! Süper silahları seçenler: Kara Şövalye Yükseliyor'daki Batman'siniz! Süper güçleri seçenler: Yenilmezler'deki Hulk'sınız! Eveti seçenler yukarıdaki Hiç doktor olmak istediniz mi? sorusundan devam edebilir. Olumluyu seçenler: Yenilmezler'deki Kaptan Amerika'sınız! Esmerleri seçenler: Kara Şövalye Yükseliyor'daki Kedi Kadın'sınız! Venüsü seçenler: Yenilmezler'deki Kara Dul'sunuz! Marsı seçenler: İnanılmaz Örümcek Adam'daki Örümcek Adam'sınız! Uzaylıları seçenler yukarıdaki Kendinizi süper kötü bir karakter olarak görebiliyor musunuz? sorusundan devam edebilir. Hayırı seçenler yukarıdaki 'Party in the USA'yle ilgili duygularınız neler? sorusundan devam edebilir.


Geçtiğimiz ay, İsrail'de bir Wagner vakası başlığıyla, Tel Aviv'de sadece Rıchard Wagner eserlerinden oluşan bir klasik müzik konseri düzenlemek istendiğinden bahsetmiştik. Tel Aviv'de düzenlenecek ve tabuları yıkacak konserin iptal edildiği haberi Alman basınına yansıdı. Haberlere göre, öncesinde bir sempozyumun da düzenleneceği konser, Tel Aviv Üniversitesi'nin daha önce verdiği izni geri almasıyla gerçekleşememiş. Üniversitenin sözcüsü, Hitler'in en sevdiği besteci ve bir antisemitist olarak bilinen Wagner'in eserlerinin çalınmasına karşı çok şiddetli protestolar geldiğini ve bunlara kayıtsız kalamayacaklarını söylemiş. Daha önce neden izin verdiniz? sorusuna ise Wagner eserleri çalınacağını bilmiyorduk, diye yanıt vermiş. Doğrusu bir ay önceden biz bile biliyorken, üniversitenin bundan haberdar olmadığını söylemesi pek akla uygun değil. Sanat ve politikayı birbirinden ayırmak hedefiyle bu konseri organize eden avukat Jonathan Livny, Wagner'in kişiliği hakkındaki eleştirilere katıldığını ancak bunun sanatının değerini düşüremeyeceğini söylüyor. Konser için yüzlerce biletin satılmış olduğunu söyleyen ve üniversite salonunu kiralamak için yaptıkları sözleşmeyi gösteren ve kendisi de bir avukat olan Livny, mahkemeye gitme hazırlığında. Konsere çok az zaman kaldığından, yeni bir salon bulmanın imkansız olduğudan, Livny üniversiteyi mahkeme kararıyla sözleşmelerinin gereğini yerine getirmeye zorlamak hedefinde. Kendisine yönelik tüm karalama kampanyalarına ve tehditlere rağmen, sanatsever avukat vazgeçmeye hiç niyetli değil ve mücadeleye yeni başladım, diyor. Biz de kendisine kolay gelsin diyoruz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Bristol Üniversitesi yapay zeka bölümünde öğretim üyesi olan profesör Tiji De Bie, bunun mümkün olduğunu söylüyor. Hatta, formüllerinin, bir parçanın listelerde ilk beşe girip giremeyeceğini %60 başarı oranıyla tahmin edebileceğini de ekliyor. De Bie ve ekibi, İngiltere listelerinde son 50 yılda başarılı olan 6000 kadar parçaya ait, tempo, süre, ses seviyesi, armoni yapısının karmaşıklığı ve değişkenliği gibi yirmi üç farklı bilgiyi toplamışlar. Bu veriler ışığında yaptıkları analizde farketmişler ki, 1980'lere karar bir parçanın dans etmeye elverişli olup olmaması kimsenin pek umurunda değil. Böylece, 1971'de T-Rex, Get it onla zirveyi alabilmiş. 80'lerde ağır tempolu parçalar sevilmiş ve listelerde yükselmek isteyen, dinleyicilerin dans etmesine olanak sağlamak zorundaymış. 90'larda 4/4'lük basit ritimler ve yüksek ses seviyesi ön plana çıkmış. De Bie ve arkadaşlarının sitesini buradan ziyaret edebilirsiniz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Koltukname'de yeni bir bölümle karşınızdayız: Haftadan Kalanlar. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. Anne pornosu olarak tabir edilen Fifty Shades of Grey üçlemesi Amerika'da ve dünya çapında okunma rekorları kırınca, bu furyadan nasıl yararlanırız kaygısına düşen Total-E-Bound Publishing, Jane Austen'ın klasik romanlarının erotik versiyonlarını yayımlamış. İstanbul'daki konserinde seyircilerinin yüreğini iyice hoplatan Morrissey'in mektuplarını mı merak ediyorsunuz? Sanatçının eski bir mektup arkadaşı, bazı yazışmalarını fotokopileyerek isteyene gönderiyormuş! Siz de bir vakittir özellikle belirli alanlardaki sosyal bilim kitaplarını elinize alıp alıp bırakıp, ağır ve okunmaz dille yazılmış, kafa açıcı değil kafa yorucu olan kuramlarla boğuştuysanız, Emrah Göker'in çevirdiği Clair Potter yazısını bir okuyun. Yalnız değilim diye düşünecek, ferahlayacaksınız. Olimpiyatlar bu hafta başlarken Agos geçen yüzyıldan kalan bir haberi gündeme getirmiş. Bebek Babıali arası koşan Robert Kolej'de okuyan, bir gazete bayiinin oğlu olan Vahram Papazyan'ın ve Mıgırdıç Mıgıryan'ın Osmanlı İmparatorluğu adına İsveç'teki 1912 Olimpiyatları'na katılışlarının kapsamlı öyküsünü burada bulabilirsiniz. Bu hafta Koltukname olarak heyecanla beklediğimiz Kara Şövalye Yükseliyor'un Christopher Nolan'ın son Batman filmi olacağı açıklanmıştı. Başarılı yönetmenin seriye bir mektupla veda ettiğini öğrendik. Domateslerin tam zamanı. Geçen haftaki konserve meselesinden bunaldıysanız, hızlı bir salataya buyrun. Olimpiyatları seyrederken atıştıracağım her şeyi ben yapayım, mısırı da patlayım, krakeri de pişireyim, hızlı soslar hazırlayayım, içkiler karıştırayım dersenizi food 52 atıştırmalık dosyası hazırlamış. Bunu da şaşkınlıklar için de paylaşıyoruz. Yine food 52'de gördük. Kurabiye hamurundan yenebilen kahve fincanı yapılmış ve evet, içinde kahve tutuyora benziyor.


Hip hop, 90'lı yıllarda patlama yapıp, modern müzik türleri içinde sağlam bir yer edinmeyi başarmıştı. Ancak 2000'ler yaklaşırken, Amerikan hip hop dünyası, art arda gelen suç ve şiddet eylemleriyle sarsıldı. Önce Tupac Shakur, Mike Tyson'ın bir karşılaşmasından dönerken silahlı saldırıya uğradı ve yedi günlük hayat mücadelesini kaybetti. Hip hop dünyası şok ve yas içindeydi. Bir yıl sonra, doğu yakasının bir başka önemli müzisyeni Notorious B. I. G., Los Angeles'ta halen çözülemeyen bir cinayete kurban gitti. B. I. G.'in Life After Death adlı albümü, öldürülmesinden yalnıza birkaç gün sonra piyasaya çıkacak ve tüm zamanların en çok satan hip hop albümlerinden biri olacak; kadınlara yönelik şiddet içerikli sözleriyle tanınan B. I. G.'in dul eşi, ölümünün ardından kadına şiddet karşıtı eylemlerde boy gösterecekti. Cinayetler, Big L'in Harlem'de ve daha sonra 2000'lerde Run DMC üyesi Jam Master Jay'in New York'ta öldürülmesiyle devam etti. Suç ve şiddet, Amerikan gangsta hip hop dünyasının asli bir parçası gibiydi ve gangsta hip hop, en fazla dinleyici çeken türdü. Puff Daddy adını kullanan Sean John Combs, müzikal başarısı dışında, Justin's isimli bir restaurant zincirine ve kendi adıyla anılan bir tekstil markasına sahip olarak, en saygıdeğer isimlerden biriydi. Ancak o bile, yanında o zamanki sevgili Jennifer Lopez olduğu halde, New York'ta bir gece kulübünde silahlı çatışmaya girmekten çekinmiyordu. Cinayetler ve hip hop müzisyenlerinin aldığı cezalar, plak şirketlerinin hükümet tarafından uyarılmasına yol açtı. Böylece plak şirketleri, dans müziğine daha yakın, daha şirin sözler içeren müzikler üretilmesi için sanatçılarla toplantılar yaptı. Bununla beraber, kültür endüstrisi, durumdan çok şikayetçi değildi. Reebok, Jay-Z ve 50 Cent'in isimlerini verdiği modeller çıkartıyor, Burger King, Puff Daddy'yle büyük bir reklam anlaşması yapıyordu. Yüksek satış geliri sağlayan hip hop tekstil ürünleri ve aksesuarlar, şirketleri başka ürünler de aramaya yöneltti. Roc-a-Fella Records adlı müzik şirketi, alkollü içecek pazarlamasına bile girişti. Şirket, Jay-Z'nin bir parçasında Belvedere adlı vodkanın adını geçirmesiyle bu fikri edinmişti. The Marshall Mathers LP, siyahların egemenliğindeki gangsta hip hop'tan farklı bir sesin de piyasada var olabileceğinin göstergesiydi. Beyaz bir müzisyen olan Eminem, bir haftada 1,7 milyonluk satışıyla tüm zamanların en hızlı satılan hip hop albümünün sahibi ünvanını aldı. Albüm, oldukça kişisel bir çizgide, müzisyenin ailesi, eski eşi, uyuşturucu sorunları, müzik endüstrisiyle ilişkilerine dair sözlere sahipti. Bu haliyle gangsta hip hop'ın konularından farklı bir alandaydı. Eminem daha sonra, Oscar adayı olacağı 8 Mil adlı yarı otobiyografik filmle hip hop'un yeraltı dünyasına da göz atıyordu. Ek olarak, Limp Bizkit, Kid Rock ve Korn gibi gurupların rock müziği ile hip hop'ı buluşturdukları melez türler de 2000'lerin başında çıktı ve büyük kabul gördü. Hip hop'ın tüm dünya müziği üzerindeki etkisi artarak devam ediyordu. Ve bu etki, hip hop'ın sürekli kendini yenileyen, değiştiren alt türleriyle günümüzde de devam edecekti. 2000'ler globalleşmenin hızını artırdığı, dünyanın küçüldüğü yeni bir çağın başlangıcı oldu. Bunda teknolojik gelişmenin ve ucuzlamanın da büyük payı vardı. İnternet; televizyon, radyo ve yazılı basına bir alternatif oluşturarak, insanların daha fazla bilgiye, daha hızlı ve daha çok kanaldan ulaşmasını sağladı. Her tür kültürel ürün ve elbette müzik de, internet aracılığıyla legal ve illegal yollardan dünyaya çok daha hızlı yayılıyordu. Hip hop, doğduğu ve ana bir müzik türü haline geldiği Amerika kıtasının dışında da patlamasını 2000'lerde gerçekleştirdi. Bronx'ta doğuşundan yaklaşık 40 yıl sonra hip hop, Tunus'tan Londra'ya dünyadaki toplumsal isyanların müziği haline gelmişti. Dünyanın farklı yerlerinde, yaşadıkları topluma göre farklı sorunlarla karşılaşan genç insanların öfke, tutku ve isyanları hip hop'la dile geliyordu. Geçtiğimiz yıl Londra'da bir siyahın öldürülmesiyle başlayan olaylar, tıpkı 2005 yılında Paris'teki ayaklanmalar ve 1992'de Los Angeles'teki isyanlar gibi, genç insanların neokapitalizm döneminde nasıl yaşamın kıyısına itildiklerini ve devletlerin onlara şiddetle karşılık vermekte nasıl çekincesiz olduğunu gösteriyordu. Ama hip hop, dünyada sadece siyasi ve muhalif yönleri sebebiyle sevilmedi. Bunun en ilginç örneklerinden birini Japonya'da görmek mümkün. Japonlar hip hop müziğini değil, bu kültürün tamamına bir sevgiyle yaklaşıyor ve hatta bazen bu sevgileri oldukça ileri boyutlara taşınabiliyor. Sadece bol kıyafetler, grafiti ya da dansla yetinmeyen bazı Japon hip hop severler, saçlarını kıvırcıklaştırmaya, solaryum salonlarında esmerleşmeye ya da makyajla Afroamerikalılar gibi koyu renk bir tene ulaşmaya çalışıyorlar. Kelime anlamı pek de hoş olmayan Burapan adlı bu akımı ve Japon hip hop müziğinin en güncel konularının yemek, cep telefonları ve alışveriş olduğu göz önüne alınınca, Japonya'da hip hop'ın bambaşka bir anlamı olduğu ortaya çıkıyor. Oysa Arap dünyası için hip hop gerçek bir siyasi enstruman oldu. Tunuslu hip hop müzisyeni El General, President Your People are Dying ve Tunisia, Our Country gibi muhalif sözler içeren şarkıları yüzünden tutuklanmış, ancak bu, Arap baharının sembollerinden biri olmasına engel olamamıştı. Kaddafi karşıtı gençlerin marşı haline gelen parçalar da, Libyalı hip hop şarkıcısı Ibn Thabit'e aitti. Filistinli DAM gurubunun da ana teması, bölgenin ve kendilerinin en büyük sorunu olan İsrail-Filistin anlaşmazlığı. Avustralya, Avrupa ve Amerika'da yaşayan Arap diasporası da bu politik tavıra, içinde yaşadıkları toplumlarda karşılaştıkları ifade özgürlüğü, dışlanma, ırkçılık gibi temaları müziklerine taşıyarak katılmakta. Hip hop Arap dünyasında o kadar güçlü bir ifade yolu ki, babası terörist suçlamasıyla tutuklu bulunan Mohammed Kamel Mostafa gibi müzisyenler, Hamas ve Hizbullah gibi siyasi partilerin sözcülüğünü müzikleri aracılığıyla yapmakta, cihat çağrılarını seslendirmekteler. Ortadoğu'nun hip hop aracılığıyla dünyaya iletilen bir başka özgürlük çığlığı da yakın tarihte İran'dan geldi. 12 Haziran 2012, İran'daki seçimler sonrası çıkan olayların üçüncü yıldönümüydü. 20 bin kişinin tutuklanmasıyla sonuçlanan olaylar, pek çok ülkeden müzisyenin katılımı ile kaydedilen Songs of freedom for Iran adlı toplama albümle anılmakta. Güney Afrikalı İnsan Hakları mücadelecisi rahip Desmond Tutu da, albümün açılışını bir parçaya bizzat katılarak yapmış. Demokrasi, özgürlük ya da ekonomik sorunlarla görece olarak daha az mücadele etmek zorunda olan ülkelerdeki durum kimi zaman daha farklı olabiliyor. Almanya ve Fransa, Amerika'nın gangsta hip hop'ının Avrupadaki versiyonunun çok popüler olduğu ülkeler ve hip hop Neo Naziler arasında oldukça sevilen bir müzik türü. Şarkılarda, Salutiert, steht stramm, Ich bin der Leader wie A gibi sözler görmek pek de şaşırtıcı değil. Elbette siyasi kanadın diğer tarafından da şiddet çağrısı yapan sesler duyulabiliyor. Fransız hip hop müzisyeni Kery James' Ideal J, otorite karşıtı ve aşırı sağcılara yönelik sert sözleriyle bilinmekte. Güney Amerika, hip hop'ın ABD'deki doğuşuna büyük katkılar veren Latin dünyası sebebiyle, hip hop kültürünün yaygın olduğu bir kıta. Özellikle Brezilya, Afrika'yla birlikte ABD dışındaki en büyük hip hop çevrelerine sahip bölge olarak gösterilmekte. Sao Paulo, hip hop'ın Brezilya'daki kalbi olarak görülüyor ve çoğunlukla devlet ve yasayla sorunları olan, ekonomik yoksunluklarla, şiddetle içiçe, favelas adı verilen gettolarda yaşayan fakir insanların hikayelerini anlatan temaları konu ediniyor. Meksika'da da benzer bir durum var. Hip hop, 90'ların ortasında Cypress Hill'in ABD'de büyük başarı kazanmasıyla ülkede yaygınlaşmış ve giderek daha çok sevilen bir müzik halinde. Küba'da ise devletin müzisyenlere verdiği desteği hip hop'çılardan da esirgememesi, hip hop müziğinin bu güzel adada da sevilmesinin yolunu açmış. Hip hop'ın uzak köklerine ev sahipliği yapan Afrika'da en sevilen müziklerden birinin hip hop olması kimseyi şaşırtmıyor olsa gerek. Çok sayıda farklı ve zengin kültüre sahip kıta, Togo, Tanzanya, Senegal, Kenya gibi, özgün ve üretken bölgelerde, uluslararası üne sahip müzisyenler de çıkartmakta. Ritme dayalı yerel müziklerden kolaylıkla beslenen hip hop, belki de kara kıtanın en sevilen ve yaygınca icra edilen müzik türü. O kadar yaygın ve doğal ki, Ugandan'nın geçtiğimiz yıl seçilen başkanı Yoweri Museveni bile, seçim kampanyasında bizzat hip hop parçaları seslendirmişti; Togo'da ise hip hop, farklı kabile ve bölgelerden gelen gençlerde ulus bilincinin ve vatanseverliğin pekiştirilmesinde çok önemli bir siyasi etken olarak görülmekte. Hip hop, pek çok kültüre nüfuz ederken, müzik, sanat ve bu kültürle ilişkili tüm diğer öğeler de dönüşmeye, değişmeye ve uluslararası bir boyuta ulaşmaya, ama köklerine de sadık kalmaya devam ediyor. Her ne kadar kapitalist dünyanın sembol kendi New York'ta doğmuş bir kültür de olsa, bugün dünyada özellikle gelişmekte olan sancılı bölgelerde, isyanın, muhalefetin ve umudun sesi olmakta. İktidarın baskıcı, muhalefetin zayıf, demokrasinin kırılgan, insanların kaderine razı olduğu ülkelerde, bir kaç doz hip hop iyi gelir. Bu durumda olduğunu bildiğiniz ülkelere gönül rahatlığıyla önerebilirsiniz. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Oscar Wilde, sansasyonel özel hayatının yanı sıra sivri diliyle tanınan bir yazar. Şubat 1892'de, bir tiyatro eleştirmeni oyunlarından birini yerden yere vurunca, Wilde editöre aşağıdaki şikayet mektubunu yazıyor. Yanlış anlaşılmasın, şikayeti eleştirilmek değil, eleştirmenin kendisine inatla John Wilde demesi. John hayranlık uyandırıcı bir ad. John, en hoş havarinin, dördüncü incili yazmayan havarinin adıydı. John, bu yüzyılın en büyük İngiliz şairinin, ayrıca gelmiş geçmiş tüm yüzyılların en büyük İngiliz şairinin adıydı. Papalara ve prenslere art niyetlilerine de, harikulade olanlarına da John adı verilmiştir. John, birçok seçkin gazeteci ve suçlunun adı olmuştur. Ama John, vaftiz edildiğimde bana verilen şahane adlardan biri değildir. Bu yüzden müsaadenizle dikkatsiz tiyatro eleştirmeninizin oyunuma yaptığı o son, beyhude saldırıdaki hatayı düzeltmek istiyorum. Sanat tarihindeki en önemli bilgilerden birini çarpıtma çabasına bir an önce dur denilmeli. De Profundis, Dorian Gray'in Portresi ve toplu öyküleri Mürver Ağacı, sırasıyla Roza Hakmen, Nihal Yeğinobalı ve Suat Ertüzün çevirileriyle Can Yayınları'nda. Bir başka portre, Bay W. H.'nin Portresi, Kaya Genç çevirisiyle İletişim Yayınları'nda. İletişim'de aynı zamanda Sanatçı: Eleştirmen, Yalancı, Katil bulunuyor. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Fatih Özgüven ve Roza Hakmen'in muazzam çevirisiyle Bütün Masallar, Bütün Öyküler yayımlamış. Dost Kitabevi'nin Babil Kitaplığında, yine Fatih Özgüven çevirisiyle Lord Arthur Sevile'in Suçu var. İmge Yayınları da yazarın en meşhur oyunu olan The Importance of Being Earnest'ı Ciddi Olmanın Önemi olarak Murat Erşen çevirisiyle yayımlamış, ama earnest'ın burada aslında dürüst anlamına geldiğini belirtmek gerek kitabı okumadığımız için çeviri tercihiyle ilgili daha fazla bir yorum yapamıyoruz. Son olarak, Dorian Gray'in Portresi'nin çizgi uyarlamaları Everest Yayınları ve NTV Yayınları'nda.


True Blood'ın 5. sezonunun bitmesine dört bölüm kalmışken ve her bir karakteriyle ayrı derdimiz olan bu diziyi yine de neden seyrediyoruz, diye düşüncelere dalmışken karşımıza Paste'in yaptığı bu grafik çıktı. Alan Ball karakteriyle olan aşk nefret ilişkisini anlatmış, iyi de yapmış. Fikrimizce az bile yapılmış. Sookie'den nefret edilmesine sebep olacak, rahatsız edici daha çok fazla özelliğini sayabiliriz. Her mekana sanki kuaföre giriyor gibi bir havayla girmesi örneğin ilk aklımıza gelen. Seviyoruz ama neden denebilecek olan kısımlarda sanki genel olarak daha fazla zorlanmışlar. Fakat bu rahatsız edicilik, tedirgin, gergin, tuhaf karakterler aslında Six Feet Under'da ziyadesiyle vardı ve True Blood'dan çok daha fazlaydı. Hatta Six Feet Under'da rahat bir karakter düşünüyoruz, bulamıyoruz. Bütün bu gerginliği bize çok da sürükleyici bir biçimde seyrettirmek de Alan Ball'un marifeti. Grafik yazının devamında, çevirisi de hemen arkasında. Seviyoruz: Sookie herkese ailedenmiş gibi davranıyor, hatta bu yakınlığı hak etmeyenlere bile. Çok cesur bir kızcağız; ama bazen cesareti yüzünden, aslında kaçmasının çok daha iyi olacağı durumlarda buluyor kendini. Seviyoruz: Tüm vampirler gibi Bill'in de kendi kontrol etmekte sorun yaşadığı oluyor. Fakat insan olmak için çok çabalıyor ve Sookie'yi koşulsuz bir sevgiyle seviyor. Arada derisinin haşlanmasına rağmen Sookie'nin arkasından koşuyor. Nefret ediyoruz: Ne kadar şefkatli olursa olsun onun içinde en zalim ve hain anlarda ortaya çıkan, derinlerinden gelen bir kötülük var. Neredeyse Sookie'nin ölümüne dayak yemesine seyirci kalıyordu. Pek de afilli bir adam sayılmaz. Seviyoruz: Jason korku nedir bilmiyor. Kaş yapacağım derken göz çıkartıyor. Genelde aptal olarak tanınsa da arada zekice davranma gibi bir hüneri de var. Nefret ediyoruz: Bütün bunlara rağmen akıl almaz bir biçimde aptal olabiliyor. Bağlamı anlamadan kavgalara dalıyor, ne olduğunu anladığında ise iş işten geçmiş olabiliyor. Nefret ediyoruz: Kendine zarar veren ve çok fevri davranan Nate yolundan asla çark etmiyor. Tabii eğer ilk iki sezondaki Brenda karakteriyseniz o zaman işler başka. O zaman Nate sizin önünde eğiliyor ve ne isterseniz yapıyor. Seviyoruz: Sonunda insanlara genelde zarar veriyor da olsa Brenda aslında etrafındaki dert edinen biri ve Maya'ya çok iyi annelik yapıyor. Ayrıca gerçekten deli, analiz manyağı bir ailesi varmış ve altı yaşındaki hakkında yazılan kitap çok satanlar listesindeymiş. Ona biraz müsamaha gösterebiliriz. Nefret ediyoruz: Brenda etrafındaki herkesi mahvetmeyi pek seviyor ama aslında tüm yaptıkları kendine zarar vermek için. Seviyoruz: Biraz öfkeli ve rahatsız bir tip de olsa kardeşlerinin derdine ilk koşacak olan Claire olur. Ayrıca boyunu aşan işlere kalkışmadığında yetenekli bir sanatçıdır. Nefret ediyoruz: Claire çok acımasız olabiliyor. Ona o hafta aşkını ilan eden çocuğa savurduğu kaba cevaplar ya da annesine nasıl da sanatçı olduğunu bağıra çağıra anlatmak olsun, izlerken korkudan sinerken bulabilirsiniz kendinizi. Seviyoruz: Kendi hayatını ve etrafındakilerin hayatlarını mahvetmek için elinden geleni arkasına koymasa da Lester'ın orta yaş krizini sevmemek elde değil. Nefret ediyoruz: Lester, yani, bildiğiniz deli. Kendine odaklanacak diye her şeyi daha da berbat ediyor. Egzersize mi başladın? Harika. Başka ne harika olurdu biliyor musun? Gününü kızının en yakın arkadaşı üzerine fantezi kurarak geçirmemek. Seviyoruz: Carolyn ailesine karşı zalim olabiliyor, hatta bunu sıklıkla bunu yapıyor ama bunun tek sebebi kendisi için mükemmel dünyayı yaratmak için elinden geleni yapıyor olması. Mutlu olmak çok istiyor ama nasıl olabileceğini bilmiyor. Nefret ediyoruz: Carolyn de gerçekten deli. Her şey belli bir düzende olmalı. Bu düzeni herkesin pahasına istiyor. Ayrıca çatlakların çatlağı bir adamla hiç pişmanlık duymadan kocasını aldatıyor. Seviyoruz: Angela düşük kendine güvenin bir ürünü. Film ancak bayağı ilerledikten sonra onda insanlığa dair bir ışık görüyor olsak da birden zorba bir kızdan battaniye sarılıp pışpışlanacak bir çocuğa dönüşüyor. Nefret ediyoruz: Aslında Angela'yı anlatacak çok az kelime var. Aşırı hırslı, gergin, kendine dönük ve patolojik bir yalancı, lisede en çok korktuğumuz kız. Gözlerini kocaman açıp safça baktığında bile korkutucu.


Karaköy merkezli bir tasarm atölyesi olan HINK'in arkasında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniveritesi Grafik Tasarım Bölümü'nde okuyan Ethem Onur Bilgiç, Hakan Küçükyılmaz ve Selçuk Ören var. Hakkında sayfalarına göre Dergi, kitap, afiş tasarımı, storyboard, video, illüstrasyon, animasyon gibi çalışmalar ortaya koyan grup; önemli reklam ajansları, organizasyon firmaları ve yayınevleri için işler üretmekte. Gerçekten de işlerine şöyle bir göz attığında, hangisinin gerçekten basılan iş, hangisinin yalnızca bir proje olduğunu anlamak biraz zor da olsa, kitap kapağından dergi illüstrasyonuna kadar birçok heyecan verici çalışmayla karşılaşıyor insan. Kendileri son zamanda Yeşilçam afişlerine yeni bir soluk getirmeye karar vermiş, böylece serinin birinci bölümünü sitelerinde yayınlamışlar. Bakınız'ın Facebook sayfası sayesinde haberdar olduğumuz bu şahane posterleri bir gün duvarlarımıza asabilmek için sipariş verebilmeyi umuyoruz.


1940 yılının 23 Temmuz'unda, California'dan New York'a yeni gelmiş olan, 27 yaşındaki folk müzisyeni Woody Guthrie, Time Square'e yakın bir otel odasında oturmaktadır. Ülkeyi baştan başa geçerken, Rus göçmeni Irving Berlin'in vatansever parçası God Bless America her yerde duymuştur. Amerika'nın güzelliklerine övgüler düzen bu parça, Guthrie'nin gördüğü Amerika manzarasından, göçmen işçilerin sefaletinden oldukça farklıdır. Guthrie, God Blessed America adını verdiği bir parçayı o otel odasında yazıverir ve beş yıl sonra ortaya çıkarmak üzere ortadan kaldırır. Beş yıl sonra parça farklı bir adla tanınacaktır: This Land is Your Land. Parça, Amerika'da kendini rahat hissetmeyen pek çok kişi için, alternatif bir ulusal marş halini alır. Böylece Guthrie ülke çapında tanınır ve efsaneleşmeye, kahramanlaşmaya başlar. O ezilenlerin sözcüsü, üzerinde Bu makine faşistleri öldürür yazan bir gitarın sahibi, yolların otostopçu kralıdır. Ancak, geçtiğimiz hafta, 14 Temmuz'da 100. doğum yılı kutlanan bu ozan hakkında şiddet düşkünü, bencil ve geçimsiz biri olduğu eleştirileri de yapılır, bir aziz olduğu da yazıır. Guthrie, Huntington hastalığından muzdarip bir anne ile fakir bir babanın beş çocuğundan biri olarak 1912'de doğar. Bir çocuğunun ölümüne, diğerinin ağır yaralanmasına sebep olan annesi hastaneye yatırılınca aile bölünür, Woody babasıyla Teksas'ın Pampa adlı kasabasına gider. Okula gitmeyen 17 yaşındaki Woody, sokaklarda gitar çalıp şarkı söyler ve geri kalan zamanını kent kütüphanesinde geçirir. Yunan felsefesi, mistisizm, biyoloji ve tarih özellikle ilgi alanlarıydı. 23 yaşında artık evli ve yeni bir baba olan Woody, Pampa'yı yok eden bir kum fırtınası sonrası, ailesiyle California'ya doğru yola çıkar. California'ya vardıklarında, göçmenlerin gördüğü şiddet ve aşağılama onu şok eder. Bir radyo istasyonunda iş bulur ve bir yandan da gördüklerini aktardığı şarkılar yazar. Ayrıca komünist bir gazetede köşe yazarlığı yapmaktadır. Her şeye rağmen o Ku Klux Klan üyesi bir babanın oğludur ve Run Nigger Run adlı bir parçasını canlı yayında çalar. Gelen protestolar, Woody'nin yıllar boyu özür dilemesine yol açacaktır. 40'lı yılların sonunda Brooklyn'de üçüncü karısı ve çocuklarıyla yaşamaktadır ve annesi gibi Huntington hastalığına esiridir. Giderek saldırgan ve tutarsız birisine dönüşür. 1954 yılında, nerdeyse ölene dek yatacağı hastaneye yatırılır. 1967'de öldüğünde 55 yaşındadır. Külleri okyanusa bırakılır. Ardında, yalnızca 300 kadarını kaydettiği 3000'den fazla beste bırakır. Parçaların bazıları, Guthrie etrafında oluşturulan entelektüel ve solcu efsaneye oldukça zıttır. Bazen Ingrid Bergman'la sevişmek ya da bir uçan daireye otostop çekmek gibi konularda bile şarkılar bulunur. Ancak en bilinenleri her zaman siyasi parçalarıdır ve bu durum boşuna değildir. 70 yıl önce yazılmış bu parçalar, halen güncelliğini korumaktadır. 18 Ocak 2008 tarihinde, Washington'da kurulan sahnede Pete Seeger, Bruce Springsteen ve Tao Rodriguez-Seeger yan yana durduklarında, ABD'nin ilk siyahi başkanı Barrack Obama'nın seçilmesi şerefine bir parça çaldılar. O parçanın This Land is Your Landdi. İçten ve dürüstçe anlatılan bir hikayenin, dünyada bir fark yaratabileceğini gösteren o anı Guthrie görebilseydi muhtemelen memnun olurdu. GÜNCELLEME (28 Şubat 2014): Guthrie'nin tek romanı, Toprak Ev, Kolektif Kitap'tan Evrim Öncül çevirisiyle yayımlandı. Johnny Depp ve Douglas Brinkley'nin önsözüyle.


Koltukname'de yeni bir bölümle karşınızdayız: Haftadan Kalanlar. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. Kara Şövalye Yükseliyor nihayet Türkiye'de de vizyona girdiği için sonunda spoiler içeren yazı ve yorumları okuyabiliyoruz. Siz de filmi izleyenlerdenseniz, Sinema Kulübü'nden Cihan Aydın'ın, filmdeki anti komünist salvolara değindiği yazıyı kaçırmayın. Fotoğrafçı Elena Kalis Alice Harikalar Diyarında kitabını sualtında fotoğraflamış. Tamamlanması iki sene süren bu proje bir adada yaşayan ve vaktinin önemli bir kısmını sualtında geçiren fotoğrafçının hikayeyi yeniden düşünme denemesi. Sabit Fikir kahramanları hayvanlar aleminden olan kitapları hoş çizimler eşliğinde paylaşmış. Daha fazlası var mıdır, diye düşündük, bir çırpıda listeye ek bulamadık. Domates, yine domates, bir daha domates. Joy the Baker'da domates peynirli bisküvilerle buluşmuş. Fotoğraflar da şahane. Meyve sebzeyi saklamak konusuna geçen haftalarda da değinmiştik. Burada konserve yapmam uğraşamam diyenler için hızlı pratik saklama yolları bulunabilir. İncir'i brandy ya da konyağın içinde saklamak dahice geldi. Toplam işlem 10 saniye sürer ama incir mevsimi bitince sade dondurmanın üstüne anında hızlı bir tatlı! Ben ateş yakar pişiririm, yaşasın mangal ve türevleri diyenler için gerçekten vahşi gözüken ateşte pişirme maceraları. Fotoğraflar yine ilham verir cinsten.


Sanırız Koltukname'deki minimalist poster çılgınlığını F. Scott Fitzgerald tutkusu izliyor. Caz Çağı'nın adını koyan yazarın daha önce sesine, kızına verdiği nasihatlara, tercih ettiği kokteyle ve başyapıtının çeşitli uyarlamalarına yer vermiştik. Fitzgerald son günlerde Leonardo DiCaprio'lu son Muhteşem Gatsby filmiyle gündemde. Herhalde bunu fırsat bilen The New Yorker dergisi, yazarın tam 76 yıl önce reddedikleri bir öyküsünü nihayet yayımlamaya karar vermiş. Melville House'un haberine göre, bugüne dek hiç yayımlanmamış öyküyü Fitzgerald'ın torunları kasada keşfetmişler. İki kıta üzerindeki popülaritesi, onu ürküten maddi gizemi biraz aydınlatabilir. This Side of Paradisetan bu yana, bu genç çiftin üzerine ayda binlerce, binlerce dolar olmak üzere para aktı. Ve bu para aynı hızla dışarıya saçıldı. Nereye gittiğini kimse bilmiyor gibi. Özellikle de Fitzgerald'ların kendileri. Ellerinde hiçbir şey kalmadığından şikayet ediyorlar. Mrs. Fitzgerald'ın inci bir kolyesi bile yokmuş.


Onlara bir tür sanat gerillası demek mümkün. Cayırtılı gitarları, renkli kıyafetleri, maçlarda görmeye alıştığımız meşaleleri ve gürültülü müzikleri ve sivri dilleriyle, vatanları Rusya'nın ataerkil toplum yapısını ve maço tavırlarıyla bilinen Putin'i topa tutuyorlar. Fırsat buldukça bir araya geliyorlar, sayıları da bu yüzden beş ila on arası değişiyor. Kendilerine Pussy Riot adını veriyorlar ve artık kanunla başları belada. Rus polisi, Pussy Riot üyelerinin üçünü soruşturma için gözaltına almış, diğerlerini de saklandıkları yerlerde bulmak için tüm gücünü seferber etmiş durumda. Putin yönetiminin muhalefetten pek hoşlanmadığı açık. Ama bu durum, Pussy Riot kızlarının gölzerini korkutmuşa benzemiyor. Geçtiğimiz şubat ayında Moskova'nın en büyük kilisesine, Ortodoksların Paskalya kutlamaları sırasında gizlice sızmışlardı. Ortam için oldukça tuhaf kıyafetleri ile abartılı tapınma hareketleriyle sessizce dua eder gibi yapmışlar, birkaç dakika sonra da güvenlik tarafından dışarı atılmışlardı. Kısa süre sonra internette bir video yayıldı, kilisedeki bu görüntüler üzerine eklenen parçanın sözleri Meryem anamız, Putin'i lanetle şeklindeydi. Putin'in büyük çoğunlukla kazandığı seçimin üzerinden sadece bir kaç gün geçmişti ve muhalif hareketler için hoşgörülü günler sayılmazdı. Eylemden bir süre sonra, eyleme katıldığı iddia edilen iki kadın tutuklandı, 15 gün sonra onlara bir üçüncüsü eklendi. Mahkeme, bu gibi durumlarda birkaç gün hapis cezası verirken, Pussy Riot kızları için önce 2 aylık bir soruşturma için gözaltı süresinin uzatılmasına ve ardından da 7 yıla kadar hapisle yargılanmaları için dava açılmasına karar verdi. Basının davayla ilgili olarak hükümete koşulsuz bir destek verdiğini söylemeye herhalde gerek yok. Davanın başlangıcında, kararın nisan ayının sonunda verilmesi beklenirken, geçtiğimiz günkü duruşmada gözaltı süresi Ocak 2013'e kadar uzatıldı. Mahkeme heyeti, sanık avukatlarının delillerini sunmasına izin vermedi. Pussy Riot'a Rusya içinden destek sesleri henüz çok kuvvetli sayılmaz. Bir kamuoyu şirketinin anketinde, katılımcıların yalnızca %43'ü 7 yıllık bir cezanın fazla olacağını söylemiş. Dışarıdan ise destek daha fazla. Alman politikacılar, gözaltındakilerin serbest bırakılması için devreye girdiler ve bir kaç gün önce Moskova'da konser veren Red Hot Chili Peppers grubu, sahnede Pussy Riot yazılı t-shirtler giydi. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Olimpiyatları yarılamışken konuşulan çok şey oldu, daha da tartışılır, diye düşünüyoruz. Koltukname'de daha önce Agos'un Osmanlı adına katılan Ermeniler üzerine hazırladığı dosyayı Haftadan Kalanlar köşemizde paylaşmıştık. Bugün de eski fotoğraflar ve günümüze dair bir oyunla devam ediyoruz. Fotoğraflar Vintage Everyday'den. Sene 1896. Olimpiyat şehri Atina. Olimpiyatların hangi Olimpos'la alakasının olduğunun tartışılmadığı, spor bakanlarının O zaman Antalya'da olsun, Olimpos Antalya'da, demediği günlerden fotoğraflar. İnanmıyorsanız, evet, bu demeçler verilmiş, haber olmuş. Yunanlılardan da Siz ne içiyorsunuz kardeş! mealinde bir cevap alınmış. Fotoğrafların ardından ise şu linkteki oyuna bakabilirsiniz. Olimpiyatlarda bir şansınız olur muydu, nasıl bir madalya alırdınız konulu pek eğlenceli bir kısa oyun. Sevilla Portakalı yüzmede 1896 Olimpiyatları'nda gümüş madalyayı iki dakikayla kaçırdı. Evet, sadece seyredebileceğimizi bir kez daha teyit etmiş olduk. Sizin olimpiyat maceralarınızı da bekleriz.


Daha önce Ressamlığa soyunan yazarlardan bahsetmiş, Victor Hugo, Herman Hesse, Jack Kerouac ve Henry Miller gibi isimlerin çalışmalarına yer vermiştik. Bir kez daha yazarların görsel sanatlarla ilişkilerini anıyoruz, ama bugünkü listemiz yalnızca iki büyük Amerikalıdan oluşuyor: Daha önce limonlu pudingli kekiyle sayfalarımıza konuk olan Sylvia Plath ile hakkında haber yapma şerefine ilk defa eriştiğimiz Flannery O'Connor. Londra'daki Mayor Galeri'nin yakın zamanda sergilediği 44 dolmakalem çalışması, haberi aldığımız Brain Pickings'in sözlerini özetlemek gerekirse, Plath'in hem ayrıntılara ne kadar önem verdiğini, hem de doğadan mimariye, birebir ilişkilerden toplumsal alanlara kadar yaşama nasıl bir merakla yaklaştığını ortaya koyuyor. Plath'in günceleri Oğlak Yayınları'ndan yayımlanmıştı ama maalesef tükenmiş görünüyor. Sırça Fanus'a ise Can Yayınları'ndan ulaşılabilinir. Rock Rıhtımı'nın Botları ile Meraklı Fransız Kedisi özellikle hoşumuza gidenlerden.


Bob Dylan, yaşamı boyunca sürekli gündemde kalan bir yıldız. Daha önce, açtığı sergideki resimlerin eski fotoğraflardan kopyalandığı iddiasıyla ilgili haberi aktarmıştık. Bu kez de bir gazeteci tarafından uydurulmuş ya da değiştirilmiş sözleriyle, Bob Dylan yine karşımızda. Fitzgerald'ın 76 yıl önce reddettiği öyküsünü yeniden yayımlayacağını aktardığımız The New Yorker dergisi için çalışan Jonah Lehrer, geçtiğimiz günlerde, Imagine: How Creativity Works adlı, yaratıcı zeka hakkındaki kitabını yayımladı. Ve yayımlanmasından hemen sonra, Tablet adlı, Yahudilere yönelik sanat ve fikir dergisi, kitapta bazı yanıltmalar bulduğunu duyurdu. Aslında, bulunan yanıltmaların bazıları, oldukça kısa cümlelerden ibaret. Örneğin, 1960 tarihli Don't Look Back adlı belgeselde, Dylan, şarkıları nasıl yazdığı hakkında Kısa şarkılar yazarım, fazla mesaj yüklemem, demişti. Lehrer, bu ifadeyi, Beni daha fazla açıklama yapmak zorunda bırakmayın, gibi yeni bir cümle ekleyerek biraz uzatmış. Tablet dergisinin bu durumu duyurması üzerine Lehrer, basına Tablet dergisi editörüyle görüştüm. Kendisine bu ifadelerin bana Bod Dylan arşiv temsilcileri tarafından iletildiğini anlattım, açıklamasını yapmış. Ancak çok sayıda başka örnekle kitaptaki uydurmaların sonu gelmediği anlaşılınca pes etmiş. Lehrer, geçtiğimiz günlerde BBC'ye Artık yalan yok, diyerek suçlamaları kabul ettiğini bildirdi. Daha önce yazdığı cümlelerin gerçek olduğunu savunmak için yaptığı açıklamaları paniklemiş olmasına bağladı ve The New Yorker dergisindeki görevinden de istifa ettiğini ekledi. Ayrıca kitabın tanınıtımına yönelik tüm yayınlar durduruldu ve kitabın elektronik versiyonu satıştan çekildi. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. Pek sevdiğimiz Alkışlarla Yaşıyorum, Baba filminin oyuncu seçmeleri videosuna yer vermiş. Meğer filmde Al Pacino'yu oynatabilmek için Coppola'nın epey bir direnç göstermesi gerekmiş. Merakla beklenen Muhteşem Gatsby filminin vizyona girme tarihinin Aralık 2012'den Yaz 2013'e ertelendiğini öğrendik. Stüdyo Filmin olabildiğince geniş bir kitleye ulaşabilmesini istiyoruz tarzında bir açıklama yapsa da, Huffington Post olağanüstü bir durum söz konusu olmadığı için bunun yalnızca filmin kötü olduğu anlamına gelebileceğini söylüyor. Özellikle kazanılan son madalyalardan sonra Olimpiyatlarla ilgili epey yazı dönmeye başladı. Siz siz olun, Yüksel Aytuğ'nun kaleme aldığı iğrençlikleri bir tarafa koyup Tanıl Bora'nın Radikal'daki yazısına yoğunlaşın. Bora, sporla sanatın, özellikle de şiirin ilişkisine değiniyor ve 1948 Olimpiyatları'na kadar sanat müsabakaları yapıldığına dikkat çekiyor. Yaz kitapları da nedir, yazının mevsimi mi olur, ben böyle listelere itibar etmem diyenlerdenseniz, size alternatif liste: The Millions, Zor Kitaplar Listesi yapıyor. Publisher's Weekly'ye de zorun zoru 10 kitaplık ayrı bir liste yapmışlar. Listede Jonathan Swift ve Hegel'in bir arada durması bile ilginizi çekebilir. Dondurma makinanız varsa, bu tarife bir bakın deriz. Biz pazar günü rehaveti içerisinde denemeyi umuyoruz. Naneli çikolatalı dondurulmuş yoğurt. İçinde şeker yerine bal var. Krema ve süt yerine de yoğurt. Domatesler her hafta aklımıza düşüyor, aklımızdan hiç gitmiyor. Pazarlara uğrayanlar yeşil domatesleri görmüşlerdir. Bunlarla ne yapılır sorusunun bir cevabı da turta. Yeşil domatesli turta tarifi Honey&Jam'den geliyor. En genç yemek blog'u yazarlarından biri Honey&Jam aynı zamanda da profesyonel fotoğrafçılık yapıyor. Zaten günümüzde bu iki alan ele ele gidiyor.


20. yüzyılın sonlarında, topu topu beş büyük plak şirketi, üretim, pazarlama, halkla ilişkiler ve satış faaliyetlerinden oluşan müzik ticaretinin tamamına yakınını kontrol etmekteydi. Ama 1999 yılı, müzik dünyası ve müzik severler için bir milat oldu, teknoloji bu dünyaya ait paradigmayı toptan değiştirdi. O sırada bu ters yüz edilişin farkında olanların sayısı ise çok azdı. Ama Napster şoku sonrasında, herkes değişimi algılamaya başlamıştı. Müzik, artık pahalı CD'ler üzerinde dağıtılan bir ürün olmaktan çıkmış, internet bağlantısı olan herkesin, yasal olmasa da veri paketleri gönderip alarak paylaşabildiği, bedelsiz bir meta haline gelmişti. Geçmişte müzik dünyasının en çok kazananlarından olan Metallica'nın, Napster'a açtığı dava bu konuda bir sembol olmuştu. Ancak sonuç değişmedi, devrim başlamıştı. Müzik endüstrisi, hukuk yoluyla savaş açtığı teknolojiyle paylaşım için sürekli alternatif ürettiğinden dolayı başa çıkamayınca, kaderini Apple'ın zarif ellerine teslim etmeyi kabullendi. 2003 yılında iTunes adlı internet müzik marketi açıldı ve 99 Amerikan sentine karşılık, yasal müzik paylaşımı başladı. Apple, bu işten doğrudan bir para kazanmıyor da olsa, dijital müzik çalarların satışında böylece patlama yaşandı. Oluşan yeni iş modelinde, müzik sadece dolaylı fayda sağlayan bir değer olarak var oluyordu. Ancak bu model öyle bir başarıya ulaştı ki, iTunes erişimi bulunan ülkelerde, Apple'ın pazar payı %70 ila %90 arasında oluştu. Bu durumu gören pek çok diğer şirket de pazarda yerini aldı ve Amazon, Google ve yerel telekom şirketleri de müzik parazlama işine soyundular. Spotify, Simfy, Deezer ve Pandora gibi eş zamanlı müzik sunan uygulamaların da eklenmesiyle, internet üzerinde sunulan müzik hizmetlerinin sayısı beş yüzü buldu. Ancak bu platformların neredeyse tamamı, plak şirketlerinin telif haklarını için yüksek fiyatlar talep etmesi sebebiyle zorluk yaşamaktalar. Bugün Universal Music Group, Sony Music Entertainment ve Warner Music, piyasayı domine eden üç büyük müzik şirketi olarak görülüyorlar. Ancak her üçünün de gelirleri, talep ettikleri yüksek telif ücretlerine rağmen, eski gösterişli günlerinden çok uzakta. Zira müzik endüstrisi, kapitalizmin gerektirdiği ölçüde büyüme gösteremiyor. Yasadışı paylaşımı tercih eden kullanıcıların sayısı halen çok fazla. Ufukta yeni şirket birleşmeleri ya da el değiştirmeler olabilir mi? soruları soruluyor ve bu sorulara verilen cevap da evet. Örneğin, Madonna ve Jay-Z'yle büyük kontratların sahibi Live Nation gibi bir devin bu konudaki iştahı kabarık. Dijital devrim, müzik ticaretiyle ilgili tüm dengeleri değiştirdi. Daha önce dağıtım ve promosyonu yapılmayan bir ürünün alıcıya ulaşması imkansızken, bugün müzik üreticileri internet üzerinde her türlü aktivitelerini pazarlayabiliyorlar. Müzisyenlerden ve müzik gruplarından oluşan üreticiler, dijital devrimin ardından, daha önce hiç olmadığı kadar müzik endüstrisinin değer üretim merkezi haline geldiler. Bu durum, bir yandan müziyenlerin kendilerini müzik şirketlerinin kollarına daha da teslim etmesi anlamına geliyor, diğer yandan da ekonomik olarak rekabet gücüne sahip ürünler üretmeleri zorunluluğuna işaret ediyor. İsmi ne kadar büyük olursa olsun, bir grubun üst üste iki başarısız albüm yapması, bir anda gözden düşmesine ve kenara itilmesine yol açabiliyor. Müzik üreticilerinin ürettikleri ürünlere ait kullanım haklarını kontrol etmekte daha histerik olmaları çok anlaşılır. Dijital dünyada ürünüleri olan müziklerinin kullanımı, fiziksel medyalar aracılığıyla değil, yaratıcı internet hizmetleri sayesinde oluyor. Bu da, sanatçıların ruhlarına pek de uygun olmayan teknolojik bir bilgilenmeyi, hukuk bilgisini ve ekonomik değer taşıyan ürün yaratma baskısını beraberinde getiriyor. 21. yüzyılda müzikleriyle para kazanmak isteyenlerin yolu oldukça dikenli görünüyor. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


ABD'nin en ünlü TV komdeyenlerinden Stephen Colbert, geçtiğimiz kasım ayında Tinariwen adlı bir grubu programında konuk etti. Colbert, konuklarına, Mali'nin çölünde zengin bir müzik ortamı olup olmadığını sorduğunda, stüdyodaki izleyiciler kahkahalarına engel olamadılar. Anlaşılan çölde müzik icra edilmesi fikri onlara komik gelmişti. Grubun sözcüsü ve lideri Colbert'ın sorusuna var şeklinde, tek kelimeyle cevap verdi. Bunun üzerine Colbert, bir başka kahkaha tufanına yol açacak yeni bir soru sordu. TV on the Radio adlı Amerikalı grup, sık sık Tinariwen'le beraber çalıyordu. Colbert, onlara TV on the Radio adlı grubu, Amerika'ya gelmeden önce duyup duymadıklarını sordu. Cevap, gülüşmeler arasında evetti. TV on the Radio üyesi Kyp Malone da konuklar arasındaydı ve batı kültürünün menzilinin ne kadar büyük olduğundan bahsetti. Colbert hemen araya girip, Evet, o batı kültürünün menzilini çok iyi bilirim, ben bizzat batı kültürüyüm, diye ekledi. Kelime anlamı çöller olan Tinariwen, şu anda yeni bir ABD'den sonra geçtikleri Avrupa'da turnedeler. Müziklerine, rock, reggae ve blues karışımı sağlam bir groove denebilir. Biraz zorlarsanız, bir tür rock müziği olarak görmek de mümkün. Bu haliyle, özellikle Avrupa dinleyicisinin egzotik örneklere olan ilgisini toplayabiliyor. Grup, bu başarılı sese, 80'li yılların başında Libya ordusunun eğitim kamplarında ulaşmış. O yılların Mali yönetimine karşı Libya ordusunun, yani Kaddafi'nin desteğini almaktalarmış. Sürekli bir özgürlük mücadelesi ve savaş içinde yaşayan Tuareg'lerin bazen zafer, bezen de mağlubiyetler içeren yaşantısı, Tinariwens'in müziğine de yansımış. Son albümleri Tassili yukarıdaki programdan kısa süre sonra Dünya Müziği dalında Grammy kazandı. Oysa vatanları Mali'de bir içsavaş yaşanıyor ve üç yüz bin kişi evlerini kaybetmiş durumda. Grubun lideri Ibrahim Ag Alhabib, bu sebeple grupla turnede olmak yerine ailesiyle kalmayı tercih etmişti. Zaten ne ukala talk şovculara ne de tanıtım toplantılarına sabrı vardı. Ancak yaklaşık iki aydır Alhabib'le bağlantı sağlanamıyor. Hayatta olup olmadığı bilinmediği gibi, isyancılara katılmış olabileceği söylentiler arasında. Tuareg'ler, 50'li yıllardan beri bağımsız bir devlet olmak için mücadele ediyorlar. Pek çok isyanları bastırılmış olsa da, 2012 Ocak'ında yeniden ayaklandılar. Azawad Ulusal Özgürlük Hareketi, Fransa büyüklüğünde bir bölgeyi kontrolleri altına almayı başarmış durumdalar. Ancak zafere ulaşmalarının ardında yatan bir gerçek var, o da radikal İslamcı güçlerle işbirliği yapmış olmaları. Tuareg'lerin anaerkil bir toplum olması ve kadınların peçe takmak gibi aşırı İslamcı kuralları benimsememesi, radikal İslamcı militanların Tuareg kültürüne saygı duymaması gibi sebepler, tarafların eninde sonunda karşı karşıya geleceğine işaret ediyor. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.


Geçtiğimiz haftaya, The New Yorker dergisinin 76 yıl önce reddettiği F. Scott Fitzgerald öyküsünü tekrar basacağının haberini yaparak başlamıştık. Yılın 32. haftasının Haftadan Kalanlar köşesinde de, heyecanla beklenen 3D Muhteşem Gatsby filminin vizyon tarihinin Aralık 2012'den Yaz 2013'e ertelendiğini duyurmuştuk. Bugünse yazarın kendi sözlerine yer veriyoruz. Öykünü dikkatle okudum Frances ve üzülerek söylemem gerekiyor ki profesyonel bir çalışma yapmanın bedeli, senin henüz ödemeye hazır olmadığın kadar yüksek. Sana yalnızca ucundan dokunan küçük şeyleri, akşam sofrasında anlatılacak önemsiz tecrübeleri değil, yüreğini, en güçlü tepkilerini ortaya koyman gerekiyor. Bunu, özellikle de yazmaya ilk başladığında, insanların ilgisini sayfada tutabilmek için gerekli numaraları henüz bilmiyorken, öğrenmenin uzun zaman aldığı yazma tekniğine henüz sahip değilken, kısacası, elinde ortaya koyacak yalnızca duyguların varken yapman gerekiyor. Bu tüm yazarlar için geçerlidir. Dickens Oliver Twist'te, bir çocuğun tüm hayatı boyunca istismar edilip aç kaldığı için duyduğu tutkulu hıncı yansıtması gerekiyordu. Ernest Hemingway, ilk hikayelerinden oluşan In Our Time'da hayatında bildiği ve hissettiği her şeyi derinlemesine ele almıştı. This Side of Paradise'ta ben, bir hemofili hastasının tenindeki yara kadar taze olan bir aşk hikayesini anlattım. Yazmayla ilgili öğrenebileceği her şeyi öğrenmiş olan ustanın, şahsiyetsiz üç kızın en yüzeysel tepkileri gibi basit bir şeyi alıp zeki ve etkileyici bir diyaloğa dönüştürmeyi nasıl başardığını gören amatör kendisinin de aynısını başarabileceğini düşünüyor. Ama amatörün kendi hislerini bir başka insana aktarabilmesi için önce ilk trajik aşk hikayesini kalbinden söküp dünya aleme göstermek için sayfaya dökmek gibi gözükara ve radikal bir yola başvurması gerekiyor. Her halükarda, başlangıç bedeli bu. Bunu ödemeye hazır olup olmadığına, bunun senin için hoş sayılan tavırlarla çelişip çelişmediğine kendin karar vereceksin. Ama edebiyat, hatta hafif edebiyat bile işe yeni başlamış birinden en az bunu bekler. Yazarlık, varını yoğunu ortaya koyman gereken mesleklerden biri. Yalnızca birazcık cesur olan bir asker kimsenin ilgisini çekmez. Bu temel mesele göz önünde bulundurulduğunda, öykünün neden satılabilir olmadığını analiz etmeye gerek yok; ama seni sevdiğim için, genellikle benim yaşımdakilerin yaptığı gibi bu konuda seni kandırmayacağım. Eğer öykülerini anlatmaya karar verirsen en çok ilgilenecek olan, Not: Yazının akıcı, kabul edilebilir ve kimi yerlerde zekice ve etkileyici olduğunu söyleyebilirim. Yeteneklisin bu da bir askerin West Point'e girmek için gerekli fiziksel yapıya sahip olmasına eşdeğerdir. Aynı şey akademisyenler için de söylenemez mi? Gerçekten dert ettiğin, merak ettiğin, yazmayacak olsan da okuyacak olacağın, sana en yakın konuyu yazmak... yazmayla cebelleştiğim bu günlerde başlangıçların ve belki de tüm yazıların en 'değen' konulara ayrılması gerektiğine yürekten inanıyorum.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. Ankaralı fotoğraf atölyesi Ka'nın sitesinde Lewis Carroll ve fotoğraf üzerine çok güzel bir yazı ve bol bol Lewis Caroll'ın fotoğrafçılığının örneklerini bulabilirsiniz. John Lennon'ın çizimlerinin nasıl da yasaklandığını, yasaklanan şehirde yıllar sonra açılan sergi vesilesiyle anlatmıştık. Fakat Lennon'a yasak ve sansür bitmiyor. TRT, olimpiyatların kapanış törenini verirken, Lennon'dan Imagine şarkısının, hayal ettiği dinsiz dünyayı sansürlemiş. Halbuki orijinali şöyle. Ortadoğu dedik, fotoğraf dedik, daha iç açıcı bir şeyler yok mu bu hafta diye soranlara yeni keşfimiz Life Goes on in Tehran adlı foto-blog'u tavsiye ediyoruz. Yurtdışında yaşayıp da ülkesine geri dönen İranlılardan olan fotoğrafçı Tahran'da gündelik hayatı, yemekleri, futbol seyredenleri, otobüs bekleyenleri fotoğraflıyor. Gazetelere manşet olanlara detaylı ve içeriden bir bakış. Hitchcock'un doğum günü vesilesiyle filmlerindeki tüm gizli rollerinin bir videosuna yer vermiştik. Bu sırada Lists of Note'da da Vertigo filmiyle ilgili ilginç bir listeye rastladık: Stüdyo filmin adının Vertigo olmasına öyle şiddetle karşı çıkıyormuş ki, Hitchcock'a uzun bir öneri listesi göndermiş. Eminiz Hitchcock'un fikrini değiştiremedikleri için sonradan pek sevinmişlerdir. Gustave Flaubert'in ölümünden on iki gün sonra evindeki tüm eşyaların bir envanteri çıkartılmış. The Paris Review'dan Joanna Neborsky de bunun bir güzel illüstrasyonunu yapmış. Bu hafta aklımızda yine domates var. Domatesin faydaları serimize bu sefer memleketimizin iki şahane yemek blog'u olan Kulaktan Dolma Tarifler ve Cafe Fernando'yla devam ediyoruz. Nişantaşı'ndaki Kantin'in yaratıcısı Şemsa Denizsel domatesin lezzetini fırınlayarak arttırmış. Bizim de şu sıralar favorimiz olan çiğ kabakla birleştirip şahane gözüken bir salata yapmış. Az ve öz yemek diyenlerdenseniz mutlaka deneyin. Cafe Fernando'dan ise Domatesli Spagetti geliyor. Her zamanki gibi sadece tarif vermemiş, bir de domatesi sosunun yapılışı, tadının azıcık malzemeyle nasıl derinleştiği üzerine çok güzel bir yazı da yazmış.


BBC'nin Sherlock Holmes'ün maceralarını 21. yüzyıl Londra'sına taşıması, herhalde yapımcıların tahmin bile edemeyeceği kadar büyük bir ilgi gördü. Yalnızca üç bölümden oluşan, ama her bir bölüm bir film uzunluğunda olan dizi, yalnızca içeriğiyle değil, formatıyla da televizyon dünyasına yenilik getirdi. Bu durum İngiliz dizilerini kopyalamaya bayılan Amerikalıların da gözünden kaçmadı elbette. Sherlock'un yapımcıları Mark Gatiss ve Steven Moffat, dizinin Amerikan versiyonunu çekmeyi reddedince CBS kolları sıvayıp Elementary adında bir diziye girişti. Yine günümüzde geçen dizide, Sherlock Holmes bir sebepten New York'ta yaşamaya başlamış. Dizinin en büyük bombası ise, Dr. John Watson'ı Lucy Lui'nun oynaması! Yapımcılar herhalde iki temel karakterden birinde radikal bir değişiklik yaparlarsa insanları BBC'nin Sherlock'unu kopyalamadıklarına daha kolay ikna edeceklerini düşündüler. Dizinin ilk bölümü 27 Eylül'de yayınlanacak ve devamına reytinglere göre karar verilecek. Bu sırada Steven Moffat ile BBC Amerika'nın epey öfkelendiği söyleniyor. Yine de 19. yüzyıl kahramanlarını 21. yüzyıla taşıma fikri akıllara yatmış olmalı ki, şimdi de ABC bir Amerikan klasiği olan The Adventures of Huckleberry Finn'i günümüze uyarlayan bir dizi için start vermiş. Finn & Sawyer adını taşıyacak dizinin arkasında Jason Richman ile David Zabel var. Hikaye, Tom Sawyer ve Huckleberry Finn'in yirmili yaşlarında tekrar bir araya gelip New Orleans'ta bir dedektiflik bürosu kurmasını konu ediyor. Finn & Sawyer ayrıca son dönemlerin bir başka popüler akımı olan steampunk tarzında olacak. Merak edenlere kitaplar hakkında bir not: Huckleberry Finn's Adventures'ın çocuklar için olmayan bir baskısı ne yazık ki yok gibi. Eğer yurtdışından kitap edinebiliyor, üstüne bir de paraya kıyarım diyorsanız, W. W. Norton'ın açıklamalı dipnotlu baskısını öneririz. Norton'ın aynı dizisinden çıkan Sherlock'ları Everest Yayınları yayımlayacağını açıklamıştı ama henüz bir ses seda çıkmadı. Sabırsızlananlar İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkan Dörtlerin Yemini ile Korku Vadisi'ne ve Can Yayınları'ndan çıkan Baskerville'lerin Köpeği'ne göz atabilir.


Belgeseli seyredip de dansa doymak mümkün değil. Aksine fragmanlarını gördüğümüz sahnelerin devamına, bütününe ulaşmak için yanıp tutuşuyor insan. 1940 doğumlu Bausch 2009'daki ölümüne kadar çok üretken bir yaşam sürmüş. Sürekli yeni ne var diye uğradığımız, daha önce size de tanıttığımız Ubuweb, dansa özel bir kısım ayırmaya karar vermiş ve sağ olsun bu yeni dans köşesini Pina Bausch'dan eserler ve 2006 tarihli bir belgeselle açmış. Ünlü eserlerinden Kontakthof'un sadece 65 yaş üstü dansçıların yorumladığı 2000 tarihli kaydının da sunulması ayrı bir hoşluk olmuş. Seyredecek yeni şeyler, müzik, beden ve harekete dair yeni alanlar arıyorum derseniz, Ubuweb'in dans kısmı ve Wenders'in belgeseli tam size göre.


Haftadan Kalanlar adlı bölümümüze hoş geldiniz. Adından da anlaşılabileceği üzere, bu köşede haftadan kalanları, okuyup da blog yazısına uzamayanları, bir tweet'e sığmayanları, bir arada daha mı güzel dururlar dediklerimizi sizlerle paylaşacağız. Arkitera, İstanbul Karaköy Meydanı'nın ve civardaki caddelerin yenileneceğini duyurdu. Bankalar Caddesi de dahil olmak üzere çeşitli yollar sırayla tam 60 gün trafiğe kapatılacak, trafik çoğunlukla Kuledibi'nden Şişhane'ye uzanan Büyük Hendek Caddesi'ne yönlendirilecekmiş. Şoförlere sabır diliyoruz, altyapı çalışması adı altında tarihi bölgenin dokusunu bozmayacaklarını umuyoruz. Trafik ve sabır demişken, sinirlenip de ortalığı yıkıp dökmek isteyenler, ama efendiliklerinden kendilerine hakim olanlar: Zach Prewitt hazırladığı, filmlerdeki sinir krizi sahneleri videosuna buyurun. Homer Simpson'ın İngilizce sözlüğe giren, meşhur D'oh! sunun nasıl ortaya çıktığını merak ediyorsanız, seslendiricisi Dan Castellaneta'nın verdiği röportaja göz atabilirsiniz.


Elias Canetti, Bulgaristan'dan İsviçre'ye, Avusturya'dan İngiltere'ye Avrupa'yı zihninde taşıyan romancı, oyun yazarı, deneme yazarı ve gururla sunduğu üzere anı yazarı. 1981'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldığında bile aslında çok tanınmadığı söyleniyor. Bir yandan da bolca başka dillere çevriliyor ve yayımlanıyor. Günümüzün sosyal bilimcilerinin ortaklaşa okuduğu bir avuç isimden biri oldu denilebilir rahatlıkla. Pavese benim gerçekten büyük bir aşkımdır, aynı senin yazdığın gibi. Zaten müşterek aşklarımız çok. Dostoyevski, Kafka. Bir yıldır ben de yalnız Kafka okuyabiliyorum. Daha 40 yıl da okurum. Pavase'den alıntılar, ona olan aşkımı ve saygımı zaten belirliyor. Dediğin gibi, kitap benim varoluşumun ucuna yolculuk. Belki bundan sonra ölümün ucuna da yolculuk edebilirim. Şimdilik daha bu kitaptan kopmadım. Canetti de, Özlü de ölüm ve hayat üzerine düşünürken belli ki Pavese'den ilham almışlar. İkisi de ayrıca bol bol Kafka okumuşlar ki Canetti'nin Kafka okuma deneyimi üzerine düşünceleri aşağıda bulabilirsiniz. Bunu sevdiyseniz bunu da seversiniz gibi bir reklam eşliğinde Canetti'nin not defterlerinin Türkçeye yakın zamanda çevrilmesini umut ediyoruz. Her zamanki gibi kitap çevrilene kadar durmuyoruz, beğendiğimiz kısımları biz çeviriyoruz. This Recording'in alıntılarından tamamen keyfimizce seçtik. Altta Canetti'nin memlekette hali hazırda mevcut çevirilerinden bir seçkiyi bulabilirsiniz. . Herkesin tam bir şemsiyenin altına sığacak kadar alanı var. Kimse şemsiyesiz çıkmıyor ve herkes onunla yürüyor. Kimse kimsenin çok yakınına gitmiyor. Bir mesafe var, o hep korunuyor. Özgürlük her tarafta. Tanıdıklara rastlandığında şemsiyeler selam vermeleri için eğiliyor. Şemsiyelerin birbirleriyle olan bu selamlaşmaları ne kadar onurlu. İnsan başka yerlerde mutlu olabilsin diye, evde mutlu birinin kalması. Kafka: Onun önünde diz çökerim; Proust: benim kendimi tamamlamam; Musil: entelektüel egzersizim. Zaten imgelerini bildiğim yerleri özlemekten çok sıkıldım. Zaten gizemli bir şahanelik taşıyan kelimelere hayran olmaktan da sıkıldım. Benim ve sadece benim bulacağım bir şeyler arıyorum. Ben ona ulaşana kadar hiçbir şeyin kesin olmadığını hissetmek istiyorum. Zaten başkalarının biriktirmiş olduğu taşları bulmakla uğraşamam. Bu tür oyunları kendilerine verdikleri güvencelerde kaybolmuş saflara, kendilerini sadece aynalarda tanıyan dansçılara, tüketicilere, seyyahlara, varislere ve ünlülere bırakmak lazım. Elli beş yaşında tekrar konuşmayı öğrenmek, yeni bir dili değil, konuşmanın kendisini. Tüm önyargılarımı atmak, geriye hiçbir şey kalmayacak da olsa, atmak. Daha önce okuyup okumadığıma bakmadan büyük eserleri bir daha okumak. İnsanlara ders vermeden onları dinlemek, özellikle de zaten bana öğretecek bir şeyleri olmayanları dinlemek. Kendini tatmin etmek için korkuları meşru kılmaktan vazgeçmek. Sürekli adını zikretmeden ölüme karşı mücadele etmek. Kısaca, cesaret ve adalet. Eski cümlelerimi tekrar okudum; artık benim değiller. Basıldıklarından beri hayatımın bir parçası benden koptu gitti. Kamu insanın ruhunun kanını emiyor, geriye kalan ise bu kamunun önünde eğilecek bir gölge oluyor. Kafka'dan iki cümle okuyun, hemen kendinizi hiç hissetmediğiniz kadar küçük hissedersiniz. Kafka'nın kendini önemsiz kılma tutkusu okuyucuya aktarılır. Elias Canetti'nin eserlerinin çoğu Payel Yayınları'ndan çıkmış, ama yayınevinin internet sitesini bulamadığımız yazarın Türkçedeki tüm eserlerine buradan ulaşabilirsiniz. Cesare Pavese Can Yayınları ve Yapı Kredi Yayınları'nda, Franz Kafka telifi kalktıktan sonra epey dağılmakla beraber, Can, Cem ve AltıKırkBeş Yayınları'nda, Tezer Özlü de Yapı Kredi Yayınları'nda bulunabilir.


NASA, Spirit ve Opportunity adlı araçlardan sonra, Curiosity adlı yeni robotunu geçtiğimiz ay Mars'a indirmeyi başardı. Curiosity, inişini kendi Twitter hesabından duyurdu ve o günden bu yana göreviyle ilgili bilgi ve izlenimlerini paylaşmaya devam ediyor. NASA, böylece pek sevdiği şekilde, yeni robotuna da bir kişilik vermiş oluyor. Bu listeyi okumuş olduğu tahmin edilen Britney Spears, Curiosity'yle Twitter aracılığıyla bağlantıya geçmiş ve Mars hala 2000 yılındaki gibi mi görünüyor? diye sormuş. Aynı zamanda da 2000 yılına ait Oops... I did it again adlı parçasının video linkini paylaşmış. Curiosity'nin yanıtı da Hey Brit Brit. Mars hala iyi görünüyor. Belki bir gün bir astronot bana da bir hediye getirir, şeklinde olmuş. Optimusminimus, kendini gezdirmekten yorulup ruhunu gezdirmeyi tercih eden, asgari müşterekler arayışında, tembel bir hoş seda düşkünüdür.