Siyah Lamborghini asfaltta aşüfte bir iz bırakarak gece kulübünün önünden hızla ayrıldı. Gece yarısıydı. Zaten hep gece yarısıydı. Ve diğer yarısının ne olduğunu kurgulamakla geçiyordu günlerimiz. Gecenin karanlığı arabanın siyahlığını uyum içinde çevreliyordu. Ama hiçbir karanlık yoktur ki her şeyi örtecek kudrete sahip olsun.... Bu çocuğun bizimle neden takıldığını hiç anlamamışızdır. Bir ihtimal içinde bulunduğu elit sosyal çevresinde kendine bir yer bulamadığını düşünüyorduk. Bu onun aykırı kişiliğinden kaynaklanmıyor. Tamamen salaklığından ve öz güven yokluğundan. Onun bu renkli görünümü bizi rahatsız etmiyor. Ondan şarap almasını da söylemiyoruz. Ondan hiç bir şey istemiyoruz. Oda bir şeylere fakir. Yalnızca bizi dinlemekle geçiriyor zamanını. Saçma sapan öğütlerimizden kendine ders çıkarmaya çalışıyor... bizde 'bir şeylerin' sahici fakirleriyiz tıpkı onun gibi. Birbirimizi ittiğimiz bu kuytu karanlıklarda, birbirimize asılarak, düşürerek, küfrederek, en sahici sohbetlerin kırılgan ve akışkan atmosferinde yaraların tuzlanış ve çürümüşlüğüne çareler arayışımızda ufacıkta olsa ekonomik aksaklıklar içinde ruh fakiriyiz. Ama bu ruh fakirliği, çoğunluk derecesinde kitleleşip bizi boğduğu da oluyordu. Çünkü kişisel sorunlarımızın kendilerinden yeni ve sahici acılar doğurması zamansız yağan yağmur gibi bizi dımdızlak bırakıyor ve bütün yükünü biz taşımak zorundaymışız gibi sırtımıza bırakıyordu. Ama işin gark dediği yere gelmek gerekirse bizim asıl fakirliğimiz geçmişimizde ve bugünümüzde yaşayan kadınlardı. Hep böyleydi. Böyle kalacak. Sıradanlığın yol kenarlarında kendi iç çekişlerimizle, etrafımızdaki tozlara ciğerlerimizi açıyorduk... ki gün doğdu.... eve yollandık. Paketteki son ama marketlerdeki, büfelerdeki, alışveriş merkezlerindeki milyonlarca sigaradan payımıza düşeni ateşleyip yürüdük. Karaca sigara içmezdi. Onu bu konuda ne taktir eder nede sikimize takardık. Geçitte her zaman beklerdik. Çünkü o saatlerde herhangi bir ekspres Ankara yönüne doğru rayları dövmeye başlardı. Bir köpeğin bizi sahiplenmesi şarabımıza hakarettir. Ama köpeklerin bizi şarapların bulanık duyarlılığıyla sahiplenmesi gerekiyor. Zeynel, Arapça şarkısından kafasını çevirir gibi başımızın üstünde duran asfalt yığınına baktı ve bugün yağmur yağacak diyerek mırıldandı. Haklıydı. Eskişehir'de 12 ayın her mevsimi yağmur yağardı. Asfalta yığınına baktım. Baktım ve üzerinde yürüyen tramvayın titreşimlerinden belki de yağacak olanın kar olabileceğini düşündüm. Not; Yağmur yağdığında biliyoruz ki sonrasında her şey gökyüzüne yağacak. Eskişehir'de şubattı, memlekette temmuz. Çünkü Eskişehir kendi devrimini yaşıyordu. Gün içinde Türk Hava Kuvvetleri Eskişehir üssünden talim için kalkan savaş uçaklarının gürültüsünden, hüzünlü kaldırımların ulaştığı alışveriş merkezlerinin üç beş adım gerisinde insanların mastürbasyon yaptıkları elleriyle, tıpkı boşalırmış gibi para verip tükettikleri dünyanın gıcırdayan para seslerinden, ışıldayan gece kulüplerinin aşüfte gürültüsünden, tesadüfen mitinglerin arasında kalan suçsuz bireylerin ; polise ben Allahsız değilim inlemelerinden arta kalan zamanlarda birbirimizi duymaya çalışıyoruz. Sessizce, sadece kaburgalarımızdaki sigara paketlerini parçalayan, şarkı söyleyen, tren seslerini dinleyip, Eskişehir'in sadece bundan ibaret olduğunu bilip her şeyin ama her şeyin sadece iki adım gerisinde içtiğimiz doğru! Bize, kendini evinde rahatsız hisseden arabesk ruhların, parası sadece ucuz içkilerine yeten öğrencilerin ve sadece ucuz içkiden zevk alanların, televizyonlarını pencereden atanların yada bunu planlayanların, piyasa müziklerin gürültüsü içinde sağırlığı isteyen kadınların, geçerken bi sigara yak dediğimiz karton ve teneke toplayıcılarının, sabah ezanıyla doğan, sokak sokak dolaşıp bütün çöpleri eşeleyen Çingenelerin buruk hüzünleri lazım. Ve biraz ucuz arabesk ve biraz ucuz sessizlik ve ucuz blues, ucuz kaldırım, ucuz tütün, ucuz açlık, ucuz bir şehir kenarı, ucuz sohbet, ucuz bir şiir lazım... Hepsi, hepsi bu!


Adem ile Havva'ya, yılanın yaptığı elma şakasını saymazsak tarihteki ilk şaka, eşek şakasıdır büyük ihtimalle. Hatta o zamanki adıyla eşekozorus şakası... Belki ateş bile böyle bir şaka sonucu bulunmuş bile olabilir. Arkadaşının saçını, sakalını keserken pislik olsun diye çakmaktaşını hızlı hızlı sürten bir adam, arkadaşını yakmıştır ve ateş bulunmuştur. Görüldüğü üzere, yazının bulunmasıyla birlikte espri anlayışı ulaşabileceği en üst seviyeye ulaşmış. Yani belin hemen altına. Bir başka önemli nokta, eski çağlardan beri espiride kullanılan ana malzemelerin pek değişmemiş olması.


arım yüzyıl önce pek az futbol maçı golsüz beraberlikle sonuçlanırdı. 0 0, havaya açılmış ağızlar, iki esneyiş. Galeano bugünün futbolunu, şimdilerde on bir oyuncunun on biri de kale direklerine asılmış, gol yememeye çalışıyorlar; doğal olarak da gol atmaya vakit kalmıyor, diye betimliyor. Karşısında durduğumuz şey, amaca yönelik, her geçen gün oyun pratiklerini kaybeden ürkek futbolun dayatılmasıdır. Bu da 90 dakika boyunca oyuncuları belirli davranış kalıplarına sokan, Galeano'nun bahsettiği kaybetmemek üzerine kurulu birçok pratiği içeriyor. Puan kazanılıyor, tur atlanıyor, penaltılarla kupa kazanılıyor... Dörtlü defanstan bile bahsetmek zor artık. Dörtlü defans hemen ön liberonun eklenmesiyle beşli oluyor, önüne de beşli bir set daha... Orta saha da defansa gömülüyor. Bugünün defansları, yukarıdan bakılınca, kalenin önünde duran çift katlı bir otobüse benziyor. Savunmayı hücumdan kopardıkça futbol kaybediyor. Estetik bir savunma mutlaka büyüleyici olabilir: Hücuma içerilmiş bir savunma! Tabii bu da topu kullanmakla mümkün. Önde oynanan, bir sonraki pozisyona göre yapılan bir pres ile hücumla eşdeğer bir savunma, estetik bir oyunun parçasını oluşturabiliyor. Çoğunlukla, ürkek futbol olarak nitelenen, bizim de hücumu dışsallaştıran savunma diyeceğimiz -çift katlı otobüs de diyebiliriz- golsüz maçların üretilmesinde önemli etkendir. Bir örnekle devam edelim: 2004, Avrupa Şampiyonası'nda kupayı kazanan Yunanistan on bir adamı da kale direklerine asılıydı. Kaybetmeme pratikleri oyuncularda mevcuttu ve gruplar sonrası tüm maçlarını 1 0 kazandılar. Kontra atak, duran toplar, uzatmalar, penaltılar... Bu algıda, artık atılan goller de estetik olmayan bir futbolun parçasından ibaret. Gol, çift katlı otobüsün yolculuğuna hizmet eden bir unsur haline dönüştüğü için, kazanılan maçlara giden yollar da genellikle kestirmeler, tali yollar hatta patikalar -duran toplar gibi- oluyor. Buradaki gol artık estetik futbolun bir parçası değil, kaybetmeme algısının bir ürününe dönüşüyor. Gol, futbolda içkindir ve golün biçimiyle beraber yaratıcılığın da ürünü olması, estetik oyuna giden yolun bir parçasını oluşturur. Kaybetmeme algısının pratikleri, tur geçmek vb. amaca dayalı gösterinin futbolunu, futboldan çıkarttıkça estetik oyuna giden yolda daha da hızlanırız. 1982, Brezilya Milli Futbol Takımı gibi. Günümüzde futbolun estetikleştiğini iddia edenler bir kenarda dursun, durum aslında aleyhine, oyunsuz bir futbola işaret ediyor. Futbola içerilmiş estetik unsurlar her geçen gün kan kaybediyor. Estetik futbol tanımı da artık makine futbolun işleyişine göre yapılıyor. Futboldaki estetik süreci biraz açalım. Futbolcunun saha içi hareketini belirleyen birçok unsur vardır ve bu da beraberinde hareketli düşünmeyi getirir. Oyunun akışına göre saha sürekli yeniden kurulur. Pozisyonlar verili değildir, akışa göre değişir, değiştirilir ve oyuncunun da manevrasını değiştirir. Oyuncuyu kavrayışıyla, hamleleriyle sahayı kuran bir özne olarak nitelediğimizde, artık oyuncu, pratiğiyle beraber sahada var olduğunda saha da özneyi kurar. Futbolda akışın en önemli unsuru saha ile hareket arasındaki ilişkidir. Bu, oyuncunun hareketlerini üreten pratik bilincin kurulmasında belirleyicidir. Sahayı üreten oyuncu, saha tarafından yeniden üretilir ve bu da sahayla oyuncunun bütünleşmesine karşılık gelir. Futbolun estetiği sadece oyuncuyla değil, oyuncuların var ettiği oyun şekilleriyle ortaya çıkabiliyor. Yarattıkları oyun şekilleri, onların oyunlarını yeniden üretiyor ve bu da futbolda akışkanlığa karşılık geliyor. Bu akış da futbol estetiğinin üretilmesinde temel noktalar arasında yer alıyor. Örneğin, Messi bir sanatçıdır. Estetik bir oyun üretir ama bu süreçte, Barcelona takımı, oynadığı oyunu -rakipten de bağımsız olmayan- icra ettiğinde bu devingenlikte oyunun nerede oynanacağına karar verebiliyorlar. İşte yaratıcılıkları da burada başlıyor: Oyunun devingenliğini sağlayan Barcelona takımında Messi -bu oyunu üretenlerden birisi- yeteneklerini, yaratıcılığını sergileyebileceği koşullara ve alana kavuşmuş oluyor. Oyunun nerede oynanacağı bilgisi, kararı ve pratiğiyle birlikte topa ipeksi dokunuşlar, rakibin topu alabilecek hamleyi yapamaması, boş alana pas atmak bir yana, boş alanı üreten pasların olduğu, artık izlerken takip etmekten gözlerimizin yorulduğu, bütünü estetik bir oyun olan futbolun sanatçıları -maalesef bugün sadece Barcelona'da izleyebiliyoruz- çıkıyor karşımıza.


Operation Room, İstanbul'un Kadıköy İlçesinin simgesi haline gelen Kurbağalıdere'nin kirlilik sorununu konu alan ve sanatçı Özgül Arslan'ın fotoğraf ve videolarının yer aldığı Estetik Müdahale başlıklı sergisini sanatseverlerle buluşturuyor. Kısa zaman öncesine kadar ciddi kirlilik sorunları olan Kurbağalıdere'yi her gün gören ve kendisi de bir Kadıköy sakini olan Özgül Arslan, çalışmasına 2015 yılı Ağustos ayında Kurbağalıdere üzerine yerleştirdiği beyaz tül perde ile başladı. 2015 yılı Kasım ayına kadar dere üzerinde asılı kalan tül perdenin kirlilikle olan ilişkisini fotoğraf ve videolarla belgeleyen sanatçı, beyaz tül perdenin değişimini iki ay boyunca #maruz ve #exposure etiketleriyle paylaşarak kamuoyunu da projeye dahil etti ve dereyi bir yıl kadar gözlemlemeyi sürdürdü. Seda Yavuz'un küratörlüğünü üstlendiği Estetik Müdahalede tüm bu materyaller Operation Room'a özgü yeni bir kurguyla düzenlendi. 24 Kasım 2016'da ziyaretçiyle buluşacak olan sergi için hazırlanan kitabın tasarımını Ulaş Uğur, sergi direktörlüğünü ise Ilgın Deniz Akseloğlu üstleniyor.


Yol, nispeten kısa bir kitap, 320 sayfadan oluşuyor ve yaklaşık 380 gram. Hayvansal ürün endüstrisindeki profesyoneller için çeşitli ilgi çekici sahneler içeriyor. Ne yazık ki, her birinde birkaç yanlışlık var ve bu nedenle bu romanı nedensiz tavsiye edemiyorum. Burada temel kusurları listeleyip alternatifler önermeye çalışacağım. Bay McCarthy bir kaç kişinin bodrum katında yemek için tutulduğu bir sahne yazmış. Canlılar ve acı içinde anlatıcımız tarafından kurtarılmak için yalvarıyorlar. Söylemeye gerek yok, stok ve tüketicinin aynı gıdaya bağlı yaşadığı bir durumda, bunun gibi bir canlı kiler son derece savurgan bir tutum. Hayatta oldukları her gün bu insanlar kalori değerini kaybedecek, değerli yağ depolarını ve iskelet kaslarını yaşadıkları süre için enerjiye dönüştürecekler. En ufak bir araştırma yapsaydı Bay McCarthy için bu çok açık olurdu. Girişimci yamyamlarımızın en kısa sürede esirlerini katletmelerini öneriyorum. Herhangi bir kasap onlara çeşitli koruma prosedürleri hakkında tavsiyede bulunabilir. Kaburgalar iyi taze olacak ve uyluklar ile kalçalar için bir kurutuma ve salamura işleminin neticesinde jambona benzer bir ürünle sonuçlanacak. Yağ, iyi kaynatılmış kavanozlarda güvenli bir şekilde işlenebilir ve saklanabilir ve sosisler ve kurutulmuş etler daha ufak parçalar halinde kullanacaktır. Buna ek olarak, anlatıcı, bir adamın uzuv koparma ve dağlama belirtileri gösterdiğini fark ettiğinde dehşete düşer. Belli ki Bay McCarthy domuzla ilgili şakayı duymuş. Domuz tek seferde yenmeyecek kadar iyiymiş. Tabii ki, her mezbahacının bildiği gibi, şok ve kan kaybı, yanmış ette artan enfeksiyon riski ile birlikte, ampütasyonu hayvancılığın mantıklı uygulayıcısı için çok kötü bir seçim haline getirir. Daha da kötüsü, romanın kapanış aşamalarında, bir grup karakter bir bebeği yerken tasvir edilir. Şimdi, hepimizin bildiği gibi, inek, domuz ve koyunların yavruları lüks seçenekler olmayı sürdürüyor. Yüksek düzeyde yatırımı temsil ederler ve bu durum dahi, insanların tatsız bulduğu yiyeceklerle yaşayabilen hayvanlarla böyledir. Bir insan bebeğinin beslenmek için kullanılması muazzam bir kaynak israfıdır. Biraz temel matematik yapalım. Adil olalım ve günde 400 -800 kaloriyle çocuk taşıyan belgelenmiş kadın vakaları olduğunu unutmayalım. 9 aylık hamilelik boyunca 108.000 216.000 kalorilik bir yatırım söz konusu demektir. Cömertçe bebeğin 2 kilo olduğunu tahmin edeceğiz. Üç kiloluk küçük bir hindi kabaca 4.480 kalori sağlar, bu da ortaya konandan daha az bir büyüklüktür. Yine, Bay McCarthy bunu hiç düşünmemiş gibi görünüyor. Belki de kadınların göklerden gelen bir emirle kendiliğinden bebekler ürettiğini düşünüyordur! Kadının yanındakiler onu hemen boğazlasalardı daha akıllıca olurdu ya da yine de onunla birlikte olmak istiyorlarsa hamileliğe en kısa sürede tıbbi bir son vermeleri gerekirdi.


Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız ile tanışmam dans ederken babama yakalanıp geceyi bir arkadaşımda geçirmem sayesinde oldu. Bilgisayarımda Sexy Back çalıyordu ve evde yalnız olduğumu düşündüğüm için dans etmeye başlamıştım. Müziğin sesi epey açık olduğundan dış kapının örtüldüğünü duyamamıştım. Babam içeri girip mutfak kapısının önünde dikildiğinde beni dans ederken görüp deliye dönmüştü. O sinirle beni evden kovdu ve bir daha dönmememi söyledi. Ben de çıkıp arkadaşıma geldim. Anlayışlı bir çocuktu, onlarda kalmama izin verdi. Lafı bile olmazdı böyle bir şeyin. İstediğim kadar kalabilirdim ama tek bir şartla: Markete daima ben gidecektim! Benim için sorun değildi, hemen kabul ettim. Evin dış kapısını örtüp merdivenlerden inmeye hazırlanırken birisiyle çarpıştım. Uzun, kabarık saçlı bir adamdı. Pardon abi! dedim. İşte, bu, Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız ile ilk karşılaşmamdı. Yere devrilen kutu sütten başını kaldırıp bana doğru baktı. İşte o zaman anladım onun bir kadın olduğunu. Ama daha çok erkeğe benziyordu. Saçları inanılmaz kabarıktı çünkü. Sonradan anlattığı kadarıyla bu, onun Murat Kekilli haliydi. Sabahları uyandığında böyle oluyordu. Eğer saçlarını taramaya devam etmezse öğlene doğru Aslan Kral'a dönüşüyordu. Akşama kadar taramazsa Marge Simpson'a benzeyeceğinden korktuğu bilinen bir gerçekti. İşte böyle arkadaş olduk Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız ile. Başlarda çok iyi arkadaştık ama daha sonra farklı bir yöne doğru kaymaya başladı bu arkadaşlık. Öğretmenlik yapıyordu Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız. İngilizce öğretiyordu ilkokul çocuklarına. Onu görmeye okuluna gittim bir gün. Koridor, batmakta olan güneş yüzünden yumurta sarısına bulanmıştı. Zil çalmış, öğrenciler sınıflarına gidiyorlardı. Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız kollarını kavuşturmuş beni seyrediyordu. Ben ise ufak adımlarla etrafında dönüyor, ayaklarının uçlarına basmaya çalışıyor, saçlarına dokunuyordum. Saçlarına dokunmama izin veriyor ama ayak uçlarına bastırmıyordu. Seri davranıp geri çekiyordu ayaklarını. Saçlarına dokunduğumdaysa gülümsüyordu. Parmak uçlarımla dokunup okşuyordum onları. Dalga dalga ve yumuşacıktılar. Teni kumsal, saçları deniz gibiydi. Yanaklarından öpmek için bir adım yaklaşıp yüzümü yüzüne doğru yaklaştırdım ama gülümseyip geri çekildi. Öylece kalakaldım. Cilve yaptığını düşündüm. Çünkü geri çekildiği yerde kıpırtısız duruyordu. Ona doğru yaklaştım ve öpmek için tekrar hamle yaptım ama yine gülümseyip geri çekildi. Bu sefer çekildiği yerde durmadı. Gülümseyerek geriye doğru birkaç adım daha atıp sırtını bir kapıya yasladı. Kapının iki metre kadar yanında, duvara asılmış olan bir yangın söndürme tüpü vardı. Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız'ı öpmem gerekiyordu. Gülümseyerek ona doğru yaklaştım. Dibine kadar geldiğimde yaslandığı kapıyı açıp içeri girdi. Aralanan kapıdan içeride bulunan öğrencilerin ayağa kalktıklarını gördüm. Kapı kapandı, öylece kalakaldım. Derin bir nefes aldım. Duvarda asılı duran yangın söndürme tüpünün yanına gittim ve onu öptüm. Tozlu ve acıydı. Akşam yine birlikteydik. Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız benimle vakit geçirmeyi severdi. Akşamüstü yaşadığımız o olaydan hiç söz etmedik. Konser alanına gidip çimlere uzandık. Yanımızda çekirdek ve gazoz vardı çünkü çekirdek ve gazozu çok seviyorduk. Ayrıca çimlere uzanmışken yapılabilecek daha iyi başka bir şey yoktu bize göre. Çok kalabalık değildi konser alanı. On metrede bir sokak lambaları vardı. Her yer aydınlıktı ve ne kadar insan olduğu rahatlıkla görülüyordu. İleriden ışıklı ayakkabılarıyla koşturarak geçen bir çocuk gördüm. Sana küçükken hiç ışıklı ayakkabıların olup olmadığını sormuş muydum? dedim Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız'a. Sormadın ama sorabilirsin dedi. Sonra beni öptü; dudakları dudaklarıma yayıldı, üzerlerinde kaydı ve onları emdi. Tatlı ve ıslaktı. Siren sesleri duyulan bir ambulans geçti uzaklardan. Öleceğimi sandım. Lunaparkta çarpışan arabalara binmek için beklerken başka bir süper gücü olup olmadığını sordum. İstediğim zaman rüyalarına girebilirim dedi. Bu gece girsene dedim. Sen istediğinde değil, ben istediğimde dedi. Ne kadar ciddi olduğunu test etmek için ertesi gün Geceleyin seni rüyamda gördüm dedim. Yalan söylüyorsun dedi. Dün gece rüyanda değildim. Yalanımı çözmüştü Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız. Ciddiydi ve doğru söylüyordu. Gerçekten de o gece rüyama girmemişti. Fakat ertesi gece girdi. Anlam veremediğim bir rüyaydı. Rüyamda kalabalık bir caddede yürüyordum. Çok kalabalıktı. Yalnızdım. Önümde yürüyen bir çekirdek aile vardı. Anne, içerisine çantasını koyduğu bebek arabasını ittiriyordu. Baba hemen yanındaydı. Kucağında bebek vardı. Bebeği omzuna yaslamış, onun boynuna öpücükler konduruyordu, muç muç muç diye. Üst üste defalarca öpüyordu çocuğunu. Sonra zaman ve mekan değişiyordu. Mavi çarşafları bulunan bir yatakta Etgar Keret Öyküleri Gibi Kız ile yatıyorduk. Ona sarılmıştım ve başını omzuma yaslamıştı. Ben de o uzun, ince boynunu muç muç muç diye defalarca öpüyordum. En az yüz kere! Yüz elli kere belki. Belki de üç yüz kere! Sonra da kulağına Bebekleri de böyle öperler diye fısıldıyordum. Sonra da onu dudaklarından öpüyordum.


Keret'in zaman zaman gerçeküstü öğelerin sindiği kısa hikaye kitapları ve derlemeleri daha önce Tanrı Olmak İsteyen Otobüs Şoförü, Buzdolabının Üstündeki Kız, Nimrod Çıldırışları ve Kapı Birden Vuruldu isimleriyle aynı yayınevinden çıkmıştı. Keret'in bu kitaptaki farkı ise kendi hayatındaki durumlara eğilmesi. Bir baba, oğul, eş ve bir yazar olarak Ortadoğu'daki yaşamının kara mizah öykülerini anlatıyor. Keret'in yedi yılı, oğlunun doğumunu beklediği andan itibaren geçen süreyi kapsıyor. Keret'in başına gelenleri aktarması, savaşlarla karışan dünyada kendi başlangıç ve sonlarımızın peşinde, adına yaşam dediğimi kocaman trajedideki komik anları içeriyor ve karşımıza çıkan en tehlikeli anlarda ironinin önemi ortaya çıkıyor. Birkaç ay önce paslı posta kutumu açtım ve mavi-beyaz bir zarf buldum. Zarfın içinde üstünde soyadım işlenmiş, süslü harflerle SIK UÇAN ÖZEL YOLCU KULÜBÜ yazılı altın sarısı plastik bir kart vardı. Bizim dışımızda, tarafsız bir yerden gelen bu takdir işaretini, hakkımdaki kanaatini yumuşatacağını umarak karıma gösterdim. Fakat pek yararı olmadı. Bu kartı başkalarına göstermesen iyi edersin, dedi karım.


İstanbul'da pek de sessiz sedasız sayılmayacak minimal bir zerafetle yeni bir sanat olayı gerçekleşti. Bunu sanat olayı yapan şey, elbette benzerlerinin biraz daha üzerinde ama en azından pek çoğuna oranla çok daha özenli bir galeriyi Evropalı sanatseverlere kazandırmasıdır elbette. İstanbul'un en güzel mühitlerinden biri olan Balat'taki The Pill mutlaka görülmesi gereken yerlerden biri. Düzenlenen ilk sergisi Daniel Firman gibi vurucu bir sanatçıya ev sahipliği yapan galeri, Suela Cennet ve nişanlısı Vedat Lodrik'in entelektüel çabalarının bir sonucu. Vedat Lodrik, hernekadar soyadıyla bilinen bir sanayici olsa da aynı zamanda titiz bir koleksiyoner. Suela Cennet ise İstanbul'un önde gelen ve sanatsever ailesinin sanatsever bir sanatçı kızı. Cennet Paris'teki eğitiminin hakkını İstanbul'da, bize kapılarını araladığı The Pill'de vermeye çalışacak gibi görünüyor. Belki de Firman gibi büyük bir sanatçıyla işe başlamanın olası dezavantajlarını bertaraf etmek için veya yalnızca okul arkadaşı olduğundan olsun, genç fakat otuz üç yaşına onlarca sergi ve eser sıkıştırmış sanatçı Eva Nielsen ile birlikte bu kez. Eva'nın New Paintings sergisi görülmesi gerekenlerden. Geleneksel olanla modern ya da el emeği olanla endüstriyel arasındaki dengeyi serigrafi ve yağlı boyayı bir tuval üzerinde buluşturarak sağlamaya çalışıyor. Beckett, Murphy'nin sonlarında havaya ve bir kıyafete gönderme yaptığı bir pasajın hemen ardından az önceki pasajı tümüyle yalanlayan bambaşka bir pasaj daha ekleyerek okuyucuyu, mutlak güven duyulan yazar mitinden şüphelendirmeyi başarmıştı. Beckett, Murphy'nin sonlarında havaya ve bir kıyafete gönderme yaptığı bir pasajın hemen ardından az önceki pasajı tümüyle yalanlayan bambaşka bir pasaj daha ekleyerek okuyucuyu, mutlak güven duyulan yazar mitinden şüphelendirmeyi başarmıştı. Beckett benim hayatımda, işte o noktadan itibaren dikilmeye başlayan postmodernizm bayrağının yanında hazırolda durmaktadır. Bu hava yağmurluydu, bir gece vaktiydi. Hayır, hava güzeldi ve kadın güneşin tadını kısacık etekli elbisesiyle çıkarıyordu gibi bir söylem, iki ruh durumunu düşünmeden önce bunu yazan kişinin dürüst olup olmadığını sorgulatır yazarın. O andan başlayarak, sanat sanatla yapılan bir şeye dönüşür ve oyunlaşır diyebiliriz. Eva, fotoğrafladığı eserlerini bir fileye basarak eserin üzerin e bir oyun çevirmek ister gibi fırlatmıştır bu ağları. Bu noktada bir saplama yapabiliriz ve denebilir ki Eva'nın The Pill'de sergilenen eserleri değildir yalnızca sanat olan; Eva bu eserleri üretirken ya da yaratırken de bir performans gerçekleştirmiştir. Öyle ki, mükemmellik tutkusunu gölgeleyen bir bilinçle, alelusül çeker o ağı tuvalin üzerinden. Eserin üzerinde kimi zaman bazı lekeler kimi zaman da mükemmelen oluşmuş bir YENİESKİGERÇEKÇİGERÇEKÜSTÜCÜ etkiler bırakarak, tıpkı Lucite isimli diptik eserde olduğu gibi dalgalanmıştır. Eva teknikte, Türkiye'deki birçok resimciyi kıskandıracak denli yetkin bir sanatçı. İyi bir izleyici olduğunu eserlerinden, üstelik ilk bakışta anlayabiliriz. Sadece eserlere değil gündelik yaşamdan sosyal Instagram'a yüklediği herhangi bir fotoğraf bile o bakış açısının farklılığını bize hissettirecektir. Bu ikisi bir araya geldiğinde kimilerinin sandığı gibi Bauhaus tekrarı ya da ucuz Phillip Glas minimalizmi oluşmuyor. Tam tersine bir tersinelik yaratılmış oluyor. Chrico tipi deha sendromundan, Eva'nın ayakları üzerinde yürümekte olan üslubuna doğru oluşan bir terslik.


Golem yaratmanın sınırsız biçimi vardır. Yine de, temel olarak iki formda düşünülebilir. Metodlarımızdan biri kilden şekli oluşturup, Golem'in üzerine ya da içine yazıt eklemektir. İkinci yöntemde ise yaratılışın adını, Sefer Yetzirah yapıtını ya da tanrının adını anmak uygundur. Yapılacak golem için gerekli malzemeleri belirtelim. 1- Beyaz, temiz cübbeyi giyip kil, toprak ve suyu şekil verilebilecek bir kıvama gelinceye dek karıştırın. Kile şekil vermenize neden olacak kadar çok su kullanmamaya özen gösterin. Şekil vereceğini birleşime kattığınız suyun bir kısmını bir kenara ayırın. 2- Çıplak elle, killi karışıma golemin şeklini verin. Bunu yaparken tanrıya dua edebilirsiniz. Siz golemi biçimlendirirken kil sertleçmeye başlarsa, ayırdığınız temiz sudan serpin. 3- Golemin şeklini vermeyi tamamladığınızda, heykelin sertleşmesi için birkaç saat bekletin. 4- Yazı nesnenizi kullanarak, heykelin almına İbranice EMETH yazın. Golem'deki kil sertleşirken yer yer dökülebilir. Böyle durumlarda parçalarının düşmemesi için golemi hafif nemli bir bezle kapatabilirsiniz. İbranicenin 22 harfini kullanmak gereklidir. Havadan Golem yapmak, yaklaşık yarım süren kesintisiz bir kendini verme, odaklanma gerektirir. İbranice harflerle yaptığınızda 231 temel harf ikilemeleri ortaya çıkmalı. İbranice harflerle yaptığınızda 231 temel harf ikilemeleri ortaya çıkmalı. Tüm ikilemeleri bir defada söylemeye dikkat edin. Bir ikilemenin bile sırasını bozup yanlış söylerseniz, atlarsanız, baştan başlayın. Doğru telaffuz, golem için şarttır! Golem hikayeleri her ne kadar yaygın olsa da, aslında hemen hemen hepsi, asıl bir hikayenin versiyonları veya izdüşümleridir. Anlatıldıkça, anlatanlar asıl konuyu koruyu detaylarla hikayeyi zenginleştirmişler, mit efsaneye dönüp farklı kültürlerde kendine yer buldukça, bilinirliği artmasına rağmen hikayenin üzerindeki mistik hava daha da ağırlaşmıştır. Mart 2013 itibarıyla İstanbul'un Göztepe semti yakınlarında bir sinagog bahçesine gömdüğümüz kağıtta kayda alınanlar haricinde de, yazıya dökülmemiş birçok golem hikayesi olduğu doğrudur. Ancak biz burada, yazıya hakedilmişlerini anıp, golem yapmak isteyen, amacı saf, hakikatı sevenlere de ulaştırmayı seçiyoruz. Benzer bir başka hikayede Haham Loew ben Bezaleel ya da Maharal (1525-1609) Prag'da, Polonya'daki Elias gibi, damadı Isaac ha-Kohen ve Ya'aqov Sason ha-Levi ile birlikte Joseph isimli dev bir golem yapmıştır. Tek gözlü bu Golem Prag kentinin sokaklarını, Yahudi cemaatini korur. Golem'in tatil günlerinde çalışmasına izin verilmez. Bu yüzden haham her cuma gecesi alnındaki ilk harfi, alephi siler; meth kelimesini oluşturur. Ancak bir Sabbat gününde, bunu yapmayı unutur. Golem tüm kenti birbirine katar. Haham, üzerine adı geçmeyen, ismi anılmayan Tanrı'nın kelimesini yazdığı kağıdı Golem'in ağzına tıkar ve Golem'in yaşamını alır. Kalıntılar, Prag'da Alt Neu-schul sinagogunun tavan arasına kaldırılır ve bugüne kadar gelir. Bugün, iyi niyetle bir işe başlayıp, işler sarpa sardığında farketmeden anacağınız isim bu nedenle Haham Loew'dir. Hiç şüphesiz, dostlarım, Golem yapmak yaratıcı konumunda birer tanrıya çevirir sizi. Hiç şüphesiz, tanrının yarattığı insan nasıl yaratıcısının yansımasıysa, Golem de kendi yaratıcısının ontolojik onayıdır, yapay metaforudur. Bir replikadır. Nasıl ki Golem bir insan olamayacaktır, sizler de tanrıyı oynamakla yetineceksiniz. Lütfen Golem yaratım süreci sonrasında tanrı olamadığınıza dair şikayetlerle gelmeyiniz, sosyal medyada firmamızı haksız ithamlarla karşı karşıya bırakmayınız.


- Evgeni Bauer için sinemanın Rimbaud'su diyebiliriz. Rimbaud'ya benzer şekilde, sadece dört yıl film kariyerinde yer alıp, etkisi yüksek çalışmalar yaptı. Dört yılda çektiği 82 filmden bugün geriye sadece 26 tanesi kaldı. - Evgeni Bauer, yüksek ihtimalle, ismi neredeyse hiç duyulmamış/artık unutulmuş yönetmenler arasında en ilgi çekici olanı. Bir yanıyla Edgar Allan Poe'nun sinemayla uğraştığı hissi veriyor. Trajik hikayelerinde takıntılı insanlar, aşka ve ölüme bağlanmış karakterler var. - Evgeni Bauer, 1917 yılında öldü. Ölmeden hemen önce, kamera açısına, hareketlerine yoğunlaşmış, arayışlara girmişti. Şanssızlık ayağını kırdı, ardından zatürree oldu ve öldü. - Sovyet yönetimi Evgeni Bauer filmlerinden pek hazzetmedi. İşçi sınıfına uygun olmayan, fazla şehirli bir havası olduğunu düşündüklerinden, arşivde kaybettiler filmlerini. -


KADIN: İyiyim iyiyim, sağ ol. Hava değişimi sanırım. ADAM: Ha, onu mu diyorsun hayatım, ne bileyim, koşuşturma, bir şeyleri yetiştirme telaşı işte. ADAM: Beni bu kadar sevdiğini bilmiyordum! ADAM: Eve gelirken çarşıya uğradım, meyve falan aldım. ADAM: Nasıl yani, şaka mı şimdi bu? Ya ben, tüm gün senin sarmalarını düşündüm! ADAM: Ya siz, kadınlarda bir şeye kızdınız mı imayla söylemekten zevk alıyorsunuz. Neye kızdıysan söyle de bileyim. ADAM: Nasıl unuttum ya! Hay aksi! KADIN: Allah'ım hala yemek, diyor ya! ADAM: Yok canım ne unutması, ben unutmuş numarası yaptım sadece. Çantama baksana. ADAM: Yok sevgilime aldım, tabi ki sana aldım! ADAM: Bu da şakaydı vallahi, seni yemeğe çıkaracağım rezervasyon bile yaptırdım!


Zafer Yalçınpınar: Bakış dedin ya, aslında çok güzel bir yerden yaklaştın... Evvel'i, geçmişin sıkı değerlerine yani geleceğe uzanan, uzanmakta olan değerlere doğru yaşamsal bir bakış olarak tasavvur etmek gerekiyor. Bu bakışı bir anlamlandırıcı, sezinleyici ya da değerleyici olarak ifade edebiliriz. Evvel'in bakışı ve süzülümü boşluğu rahatsız ediyor. Paul Valery'nin çok sevdiğim bir dizesi vardır; Boşluk, bakışlarımın biçimini taşıyor. Neyse... Sorduğun soruya fazlaca mistik yaklaştığımı fark ettim. Sonuçta Evvel -birincil olarak- edebiyat, yazar, şiir, şair ve sanat efemeraları ile belgelerini derleyerek insanlarla paylaşan, insanların edebiyat-sanat buluntularına erişebilecekleri bir platformdur. Kısacası Evvel, bazı konuların ve insanların fanıdır. Edebiyat ile şiir konusunda son derece ilkeli, derli toplu, kendine güvenen, yerinde ağır ve poetik bir mekandır. Farklı sanat disiplinlerinde kendilerini kanıtlamış, ancak yaşantılarına bakıldığında içsel açıdan kardeş olan Ece Ayhan, Kerim Çaplı ve Kuzgun Acar ilk aklıma gelen isimler... Sait Faik, Bilge Karasu, Oruç Aruoba, İlhan Berk de Evvel'in önem verdiği isimler arasında... Bu insanlara ait her türlü efemerayı, şiiri, buluntuyu, dergilerde kalmış yazıları, kaynakları paylaşıyoruz. Evvel'e fanzin dememiz de bu noktadan kaynaklanıyor. Bununla birlikte, Evvel'in özellikle ilgilendiği birçok konu başlığı da var; dilbilim felsefesi, caz, sokak sanatı, fanzinler, bağımsız sinema, sahaflar, imzalı kitaplar, özgür neşriyatlar, adalar kültürü ve Marmara Adası, İstanbul-Kadıköy Kültürü, Fenerbahçe Spor Kulübü tarihi, koleksiyonerlik kültürü, eski ve yeni edebiyat dergileri, edebiyat ve sanat oligarşisine karşı verilen mücadeleler, ikinci yeni şiir akımı... Peki, tüm bu konular ve ilgiler kimin için... Duvar saatleri gibi ahmak ve kibirli olmayan, eşyadan çok insana benzeyen herkes için. Z. Y.: Bu oluşumların ortak yanı şiir ve hakikat arayışıdır. Bu yolda çaba göstermek, inanç ve inattır. Kafamda sürekli çınlayan iki imge var. İlki kimin dizeleriydi şimdi hatırlamıyorum; yıldızlara yakın olmak isteyenler, kasabalarını uçurumlara kurarlar. İkincisi ise Nazım Hikmet'in dizelerinden... Demin de atıfta bulundum; duvar saatleri gibi ahmak ve kibirli olmamak / eşyadan çok insana benzemek. Bu iki imgelem ve duruş çok önemli... Bu duruş bir evrilme gerektiriyorsa, Evvel de evrilir. Z. Y.: Evvel, bilinçli olarak interneti kendine medya olarak seçmiştir. Edebiyat, şiir araştırmaları, arama, atıf, takip imkanları, arşivleme, tasarım ve maliyet avantajları, söylem-bağlam analizi kolaylığı, pdf paylaşımı ve özgür neşriyat düşüncesi, tenkit-cevap hızı açısından ve tüm editöryal enstrümanlarıyla web çok verimli ve kuvvetli bir zemindir. Ben web yayıncılığı için yaftalanan olumsuz düşüncelere katılmıyorum. İnternet yayıncılığının olumlu gelişmelere vesile olacağını düşünüyorum. Bakın, internette yazılanlar Marsça yazılmıyor! Yazanlar da Marslı değil! Tıpkı diğer medyalarda, matbu dergilerde olduğu gibi internette de kötü yazarlar, kötü eleştirmenler, üleştirmenler, kötü şiirler, cukkacılar, statükocular, sahici olmayan şairler filan var. Ama bunun tersi de yani iyileri ve sıkı olanları da var. Ve bence Evvel gibi platformlar arttıkça sahici edebiyat ve sıkı şiir, imgelemin özgürleşmesi adına çok önemli birer mihenk taşı haline gelecektir. Z. Y.: Bu biçimi ve türevlerini benimsedim, göze aldım. Tıpkı müzikte, caz davulcularında ve caz cümlelerinde olduğu gibi... Anlamın coşkusuzluğunu böylesi bir biçimle ve aksaklıkla azaltabilirsiniz ancak... Publish-endüstriyel dönemin en önemli karakteristiğidir bu fragmante biçim... Evvel'de yer alan kılavuzda söz konusu fragmante yapının gerekçelerini uzun uzun yazdım, oradan okunabilir. Fakat şunu da ilave edeyim hemen; Evvel'in karakterini standartlaşma, azamileşme, senkronizasyon, uzmanlaşma, yoğunlaşma ve merkezileşme gibi endüstriyel aksiyonlardan kaçınması hatta bunlara karşı durması belirliyor... Belirleyecek de. Z. Y.: Evvel, okuyucusunu ciddiye alan, önemseyen özenli bir platformdur. Okuyucusu da Evvel'i ciddiye alır, önemser, Evvel'e özen gösterir... Tekrar edeyim; Evvel'in takipçileri ile destekçileri kültür endüstrileri karşıtı bir mizaçla sahici edebiyatı ve şiiri arayacak, yeni sinsiyettipolojisine ve kifayetsiz muhterislere karşı duracak, bazı değerleri gözleri gibi koruyacak özenli ve sahici insanlar olacaktır. Z. Y.: Evvel ve çevresi -senin de ifade ettiğin gibi- durağan ya da etrafı çitlerle çevrilmiş bir oluşum değil. Evvel, kendini sürekli yenilemeye ve geliştirmeye çalışan, imgelemin özgürleşmesi içinmücadele eden, korkusuz, ilgilendiği konulara ya da insanlara karşı sorumluluğunun ve yükünün bilincinde olan, yayımladığı poetik bildirilerde ve tenkitlerde hakikati arayan, mutat zevatların muhteris tipolojisi ile yeni sinsiyet'in retorik arsızlığına karşı olan, en önemlisi de sahici edebiyatın, sıkı şiirin, poetikanın ve sanatın haysiyetine -o kalb ve vicdan boyutuna- yerden göğe kadar inanan bir platformdur. Gelecekte de bu değerlerini, özelliklerini ve ilkelerini koruyacaktır. Söz konusu ilkeler kimde, nasıl tezahür olur, orasını bilemem. Kimse de bilemez. Ama tahminim, gene, yani gelecekte de eşyadan çok insan olanların, insana benzeyenlerin Evvel'i takip edeceğidir.


Extramücadele'nin Extramücadele 2010 / Bunu ben yapmadım, siz yaptınızbaşlıklı sergisi 21 Eylül 13 Kasım 2010 tarihleri arasında NON'da. 'Extramücadele, 1997'de başlamış büyük bir proje.' Extramücadele'nin bu cümleyle başlayan manifestosu, Extramücadele'nin, hayali siparişler üzerine çalıştığını ve baskı altındaki tüm topluluklar için işaretler tasarladığını söyleyerek devam ediyordu. Extramücadele'nin izleyiciyle 10. Uluslararası İstanbul Bienali'den beri ilk kapsamlı buluşması olan 'Bunu ben yapmadım, siz yaptınız'da büyük işaretler, egemen imgeler, hakim yüzler gerçek dünyanın şekilleriyle, ritmleriyle ve çıkmazlarıyla, hepimizin içinde bulunduğu ve öyle veya böyle kafa yorduğu ilişkilerle buluşuyor ve yeni imgeler, yeni ilişki ağları, yeni sorular ortaya çıkıyor.


Yazar Celaleddin Özcan'ın üçleme olarak tasarladığı Ey Yecüc Mecüc dizisinin ilk kitabı Kahin Kral geçtiğimiz Nisan ayında raflarda yerini aldı. Yazar, kutsal kitaplarda; Ey Yecüc Mecüc, vahşi ve talacısınız... Bir vakte kadar Demir Dağın ardına kapatılacaksınız... diye haber verilen cezalı kavmin hayalleri, umutları, korkuları ve acılarını, hep bildiğimiz ama kullanmadığımız yitik kelimler ile anlatmaya çalışıyor. Celaleddin Özcan 248 sayfalık romanından kısa bir bölümü Futuristika! okuyucuları için yolladı, kendisine teşekkür ederiz. ... İki yöne doğru uçsuz bucaksız devam eden açıklığa, bel hizasına gelen yumuşacık çayırları yararak, temkinli ve sakin adımlarla girdi. Kafasını kaldırıp yukarıya baktı. Yirmi kulaç kadar yukarıda başlayan Sis'in yoğunluğu, Dağın yüksekliğini gözlerden gizlemekteydi. Çoğunun isimlerini bile bilmediği, birçok minik çiçeğin cilveli kokusu, al beni diyen farfaracı renkleri, gözlerini daha da kamaştırmış, ruhu efkarlı ve esrik bir hal almıştı. Dağın, kızıl bakır rengi yüzeyine, ağır mızraklara alışkın kaba elini yavaşça uzatıp dokunduğunda, göz kuyruklarında ve dudak kenarlarında, derin vadiler oluşuvermişti. Ey Yaşlı Babam / Batıyı Hizala!


Fransa'da olduğu kadar Türkiye'de de hatrı sayılır üne kavuşmuş ve eserlerinde hissedilir düzeyde orient/doğu rüzgarları taşıyan roman yazarı Pierre Loti, Fransız kimliğine sahip olmasına karşın, Türk kültürünün izlerini hayatında barındırmıştır. 1850 yılında Fransa'nın Rochefort kentinde doğan ve asıl adı Louis Marie Julien Viaud olan yazarın, tam olarak Pierre Loti ismini nasıl aldığı bilinmese de, ismin kendisine gençlik dönemlerinde gerçekleştirdiği Okyanusya seferi sırasında Tahitili yerliler tarafından verildiğinden bahsedilmektedir. Loti, egzotik iklimlerde yetişen egzotik bir çiçeğin adı olarak bilinmektedir. Ünlü eseri Aziyade'ye ismi verilen Osmanlı kadınıyla İstanbul'da tanışan yazar, İstanbul'da geçirdiği dönemlerde Eyüp'te ikamet etmekteydi. İstanbul'a bıraktığı izler, Eyüp'te bulunan Pierre Loti tepesinde yaşamaktadır. Yazar, gergin Avrupa siyasi koşulları altında, 17 yaşında iken Fransız Deniz Kuvvetleri'ne katıldı. 14 yıl içerisinde gösterdiği çalışmalar ve başarılar sayesinde Albay rütbesine kadar yükselen Loti, romanlarında da konu ettiği yabancı kültürleri tanıma fırsatını, bir deniz subayı olmasıyla pek çok yer gezerek buldu. Bu yolculuklarında edindiği deneyimlerini ve gözlemlerini daha sonra kitaplarına yansıttı. 1879'da ilk romanı olan ve o dönemin Osmanlı kültürü ve yaşamı hakkında içeriksel ayrıntılar içeren Aziyade'yi yayınladı. Loti daha sonraki dönemlerde yayınladığı eserleriyle, kendini edebiyat çevresine kabul ettirmiş bir yazar oldu. Eserlerinde yalın bir dil kullanımına dikkat eden yazar, bu sayede kitaplarının geniş kitlelere ulaşmasına imkan sağladı. Romanlarını, insani duyguların birleştirici özelliği olan aşk ve ölüm kültlerini özümseyerek kaleme alen Loti, biraz şefkatin biraz da acımanın ekseninde serüven sürmekteydi. Milli Mücadele döneminde gösterdiği yakınlık ve Anadolu'daki direnişe destek vermesi ülkesinde yadırganırken, Türkiye'de sevgiyle karşılanmaktaydı. Öyle ki, Türkiye Büyük Millet Meclisi 4 Ekim 1921'de Pierre Loti' ye şükranlarını sunan bir mektup yolladı. Bununla birlikte Pierre Loti, 1920 yılında İstanbul Şehri Fahri Hemşehrisi olarak kabul edildi. İstanbul'da Divanyolu'nda bir caddeye Pierre Loti Caddesi ve Eyüp'te bir kahvehaneye de Pierre Loti kahvesi adı verildi.


azıncının aklının labirentlerini kapamaya çalışanların beyhude çabalarına karşılık, yazarların özgür iradelerinin seçimlerini selamlıyoruz. Ezra Pound, İkinci Dünya Savaşı sırasında evinden yaptığı radyo yayınlarıyla Mussolini ve Hitler'i övüp ABD'nin svaş suçlusu olduğunu ilan edince, onu vatan hainliğinden yargılamak istediler. Bir şekilde maçalar sıkmadı, Pound delidir dediler, akıl hastanesine yolladılar. Pound'un bu akıllılar dünyasından, ömrünün sonuna dek sürecek terapiler ve anti-depresanlar yolculuğunu herhangi bir biyografi kitabından okuyabilirsiniz. Ancak Pound ve seçimleri nedeniyle lanetlemeye çalıştığını tüm yazar şairleri, hele de tımarhaneye düşenleri, onları lanetleyen sefillerin yeryüzü denen şu çorakta yüzyıllarca yaşama olanağı olsa da tecrübe edemeyeceği detaylarından yıkanmayı seviyoruz. Pound, delidir diye ABD'nin başkentine tıkıldığında, 12 yıl yattı tımarhanede. Çıkana kadar ve çıktıktan sonra asla özür dilemedi. Eyvallah çekmedi. Doğru bildiğini savunan şairden öte cevher var mıdır? Deliliğine kılıf bulamadıklarından, vatan hainliğiyle yargıladılar. Pound, Avrupa'nın sıkıntılarının kaynağı olduğunu düşündüğü tefecilere ve Musevi bankacılara nefretini saklamadı. Onu ABD'de yıktıkları kafeste, sayısız şiir çevirmişti. Allen Ginsberg ise, tımarhaneye düşen Pound'u yakalamışken mektup yağmuruna tutar. 25 yaşında bir şairim, der. Yazar da yazar. Pound hiç cevap vermez. Pound başta tımarhane günleri olmak üzere, ömrünün kalanında derin düşüncelere dalacaktır zaten. 1958'de İtalya'ya geri döndüğünde, nazi selamını çakıp tüm ABD bir tımarhane tespitinde bulunur. İtalya'da yıllar geçip giderken, 1967 yazının son günlerinde Allen Ginsberg, Ezra Pound'u ziyarete gelir. Bahçede otururlar. Ginsberg, Akdeniz', seyrederlerken birlikte, Hint mantraları söyler Pound'a. Yanlarında Pound'un eşi Olga ile portofino'ya yemeğe giderler. Ginsberg kendisini şüpheci Budist yahudi, Ezra Pound'u ise şüpheci Konfüçyüsçü diye tanımlar. pek muhabbet etmezler. Pound inatla Ginsberg'i görmezden gelirken Ginsberg iletişim için o kadar çabalar. Aynı yıln sonbaharında Venedik'e, şairin 82. yaş gününü kutlamaya gider. Ortamda başkalarının da bulunmasının etkisiyle olsa, Pound sonunda Ginsberg ile sohbet eder. Özellikle ekonomiyle ilgili yazdıklarınız doğruydu der Ginsberg. Pound, en büyük hatam aptalca Yahudi karşıtlığı yapmamdı der. Ginsberg O mevzu sıçışındı gerçekten der, ama bir modelleme olarak başarılıydı diye ekler. Onu Prospero ile kıyaslar. Buna katılıyor musun? diye sorar Ginsberg, Pound bir süre sessiz kalıp Evet der. Derler ki, o günün devamında Ginsberg Pound ile yakınlaşmasından yüz bulduğundan, evinin bahçesinde otunu içer, ound'a Beatles ve Donovan'dan şarkılar söyleyip Hare Krişna ilahileri tekrarlar. Ginsberg mutludur, Pound ise tüm yaşananlar çok umursamış mıdır bilinmez, ancak geleceğe kalacağını hissetmiştir diye düşünüyoruz. Ginsberg, o bahçede Pound ile otururken şaire, hayatı özetlediğini düşündüğü, iki plak dinletti: Beatles'dan Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band ve Bob Dylan'dan Blonde on Blonde.


Tanrı, bazen Harley Davidson'la kasaba kasaba gezip barlarda içki içen, hovarda biri olarak karşımıza çıktı; bazen de ortalıkta taklalar atıp şen şakrak dolaşan bir dişi kişi olarak. Bu sefer de kapısız, penceresiz, duvarları fallik sembollerle dolu boş bir odada hapsolmuş, ne yaptığını/yapacağını bilmeyen biri olarak karşımızda. Üstelik O, ne tanrı olduğunun, ne de yaptığı basit ve saçma hareketlerin dünyadaki sonuçlarının farkında değil. Evrene ve ornitorenklere dair her şeyi açıklıyor sanırım bu durum. Aynı esnada Meksika'da; gözden düşmüş, Escargot lakaplı güreşçimiz, beyaz odadan habersiz şekilde önemli bir maça hazırlanmaktadır. Yani maskesi yüzünde, Wes Anderson karakterlerine benzer depresif ruh haliyle sandalyede oturmaktadır. Maç vakti gelip de ringe çıktığında, beyaz oda devreye girer ve bizim bittiğimiz noktada Japonsal gariplikler silsilesi başlar. Bu andan itibaren kelimeler yeterli olmayacağı için susup filmi izlemek en doğru hareket olacaktır. Tuhaf bir yönetmenin elinden çıkmış bu tuhaf filmin orjinal adı Symbol. avi ama bu ismi akılda tutmak zor olduğu için IMBD kısaca Symbol demeyi tercih etmiş. Yönetmen torpili olduğu için de, başrolde kendisi oynamış. Şüphesiz, oyunculuğu da yönetmenliği kadar iyi.


'Türk İşi Fantastik Filmler Festivali' bir yıllık aradan sonra geri dönüyor. Festival Ankara Kısa Filmciler Derneği tarafından, 23- 25 Eylül 2011 tarihleri arasında ilk kez Ankara'da düzenlenmişti. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı, Sinema Genel Müdürdüğü tarafından planlanan Türk Sineması Film Arşivi; her biri çok büyük maddi ve manevi zorluklar eşliğinde çekilen bilim-kurgu, korku, gerilim, polisiye, western, kahramanlık temalarında gezinen Fantastik Türk Sineması'nın kayıp filmlerinin Fantasturka sayesinde izlenebileceği açıklandı.


Yapılan açıklamaya göre 1950'lerden günümüze kadar çekilen ancak çoğu izleyici ile buluşamayan 3000'e yakın Fantastik Film arşivinden seçkiler dönemin yaşayan tanıkları ile birlikte izleyici ile buluşuyor. on iki Filmlik 'Türk İşi Fantastik Filmler' seçkisinin yanı sıra, 'Türk İşi Western-Kovboy-Aksiyon' uyarlamaları da festival seçkisinde yer alacak. 12- 13- 14 Aralık 2014 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirilecek olan Fantasturka, 17- 18- 19- 20 Aralık 2014 tarihleri arasında ise Ankara'da olacak. 2014 yılında Ankara ve İstanbul olmak üzere iki şehirde düzenlenecek olan Fantasturka, her yıl bir şehri gösterim programına ekleyecek.


İlki Ankara'da düzenlenecek olan Fanzin sergisi, katılımcıların 2010 yılına dek çıkmış tüm fanzinlerden örnek fanzin kapakları gönderdiği bir sergi. Eğer siz de katılmak isterseniz, elinizdeki fanzinlerin kapaklarını ya da kendi fanzininizin kapağını, kısa bir tanıtıcı metinle birlikte anlasilamamak hotmail. com ya da dusunkarafanzin gmail. com'a gönderebilirsiniz. Sergiye ek olarak, fanzinlerle beraber sergilenmek üzere, YERALTI temalı görsel işler de aynı adreslere gönderilebilir. Tüm gönderimler için son tarih 20 Mart 2010.


Trendeyim. Tüm gün kütüphanede çalışmanın yorgunluğuyla tekli koltuğa yığıldım. Derin bir nefesten sonra çantamdan kitabımı çıkarıp dış dünyayla iletişimimi kestim- ya da ben öyle sanıyorum. Karşımdaki çiftli koltuğa bir aile oturdu. Adam pencere kenarına geçti, dağınık saçlarıyla oynayıp duruyordu. Kadın, 4-5 yaşlarında, pek de rahat durmayan çocuğunu yatıştırmaya çalışıyordu. Adam penceresine döndü yeniden, bugün çok yorgunum, dedi.


Etraftaki herkes bir ambulansın ya da bir hayır kurumuna ait bir cenaze aracının geleceğini zannediyordu. Zanları kısa süre sonra, top ateşine tutulmuş beyaz bir güvercin gibi lapa lapa buharlaştı. Canavar taklidi yapıyormuşçasına suratları asık, ellerinde minik ama gösterişli tüfekler, bellerinde urganlardaki cesetler gibi ruhsuzca salınan coplarıyla, koyu renk elbiseli polisler ortalığı sardılar. Lacivert renkli, demir dikenli polis duvarının boşluklarından ona doğru ilerleyen belediye temizlik işçileri o kadar telaşlıydılar ki! Koyu yeşil tulumları, uzun tahta saplı süpürgeleri ve ağzı sonuna kadar açık demirden timsahları andıran paslı faraşları ile iştahlı çekirge sürülerine taş çıkarıyorlardı. Mikrop kapmamak için yüzlerini ilaçlı beyaz maskelerle örtmüş olsalarda, bu maskelerin kenarlarından fırlayan siyah, kahverengi, kızıl kıl öbekleri kendilerini talihsiz mikroplara benzetmişti. Çıt çıkarmadan derhal vazifelerini yapmaya başladılar. Polisler onu görmeye çalışanlara engel oldu. Temizlik işçileri de itinayla onu tahta bir tabuta değil, şeffaf sayılamayacak kadar koyu, geniş, mavi bir çöp torbasına yerleştirdiler. Ardından varlığından geri kalanları süpürdüler alelacele... Bıkkın görünüyorlardı. Polisler, temizlikçiler, asık suratları ve iş malzemelerini yüklenerek geldikleri yerlere doğru kayboldular. İnsanlar da sanki az önce hiç meraklanmamışlarcasına şaşılacak başka şeyler bulma özlemiyle kaşına kaşına etrafta gezindiler. Gözleri en az Arap prensesleri, vücudu ise en az Amerikan aktrisler kadar alımlı olan güzel kızın son adımı o kadar narindi ki, sanki ince tabanlı terliğinin dokunduğu her nokta altına dönüşecekti. Ellerini karnının üzerinde bağlayıp, mağazanın kristal bir duvarı andıran giriş kapısının bulvara bakan köşesinde beklemeye başladı. Daha bir sigara içimlik vakit geçmemişti ki sıkılma, bunalma emareleri gösterdi genç kız. Sol tarafında elinde kalın siyah ciltli hukuk kitapları, ebadı kirpiklerindeki sarılı, yeşilli, çapakları saklamaya yetmeyen kalın camlı gözlüğü, kirli sakallı, şişman öğrencinin yiyecekmişçesine bakışları içini gıcıkladı, bir anda tüm erkeklerden nefret etti. Hele sağındaki iri adamın içli içli geğirişleri... Adam, başı alabalığa, gövdesi mandaya benzeyen ilginç bir mitolojik kahraman gibiydi ve her geğirişinde ağır bir soğan kokusu minik bir bulut halini alarak etrafta geziniyordu. Bu geğirtiler kızı insanlığından utandırdı. Arkasını dönüp geriye doğru üç narin adım attı. Yine bir sigara içimlik vakit dahi geçmeden tülbendi kirli, dişlek bir dilenci kadın yanaştı güzel kızın yanına ve sutyeninden taşacak gibi duran iki iri göğsünden sağındakine dokundurdu yanmış çalı dallarına benzeyen çirkin parmaklarını. Dilendi. Korktu dilenci kadından genç kız, bir kaç adım daha geriledi! Gerilerken dar kot pantolonunun altında dolgun bir balkabağını andıran kalçasıyla susamlı şeker yemekte olan sevimli bir kız çocuğuna çarptı. Utandı, tüm gözlerin kendisine baktığını zannetti bir anda. Herhalde herkes Ne kadar aptal olduğunu! düşünmekteydi. Başını önüne eğerek geriye döndü ve geri sağ çapraza doğru birkaç adım daha attı. Kendisini kaçırtacak herhangi bir şey bulunmayan bu noktada gayet rahattı. Acaba ellerinde karanfillerle kendisine gelecek sevgilisi nerede kalmıştı? Birkaç saniye sonra, hasretini bitirecek noktanın yeryüzünün bu parçası da olmayacağını anladı. Burun deliklerine iğne olup batan pis bir koku vardı bu noktada. Beyaz, narin elleriyle yüzünün dünyaya açılan deliklerini kapatıp hızla uzaklaştı. Geriye baktığında az önce varlığından rahatsız olan insanların şaşkın bakışlarına şahit oldu. Gerisindeki bakışları umursamadan başını önüne çevirip yürümeye devam etti. Yüzeyi camla kaplanmış bir kaleyi andıran mağazanın sivri kenarlı köşelerinden birini dönerken elinde bir demet gülle kendisine gelmekte olan sevgilisini gördü. Koşup ona sarıldı, kokusunu hırsla içine çekti. Aşkım dedi, Az önce seni beklerken öyle bir koku çarptı ki burnuma, eminim bir yaban domuzunun kurtlu leşi bile böyle korkmuyordur. Telaşlandı yakışıklı sevgilisi, Korkma, ben buradayım dedi. Elindeki demeti kıza uzattı. Gülümsedi kız, Aaa bunlar karanfil değil ama! dedi. Eee ara sıra değişiklik lazım cevabını aldı. Minik elini, babasının kıllı eline gömmüş çocuğun yüzünde sıcak ve pembe bir tebessüm vardı. Herhalde bu çocuk dünyadaki tüm sevecenlikleri gamzelerindeki boşluklara yerleştirmişti. Babası ona gökkuşağının tüm renklerine sahip minik, lastik bir top almıştı. Kısa zaman aralıkları ile kafasını kaldırıp tebessümünü babasının gözlerinin içine çakıyor, etrafa kıpkırmızı diş etlerini sergiliyordu. Babası hiç çocuk olmamışçasına şükran gösterisinin bu kadar uzamasına şaşırıyor ve Keşke hep çocuk kalsa diye içinden geçiriyordu. Çocuğun ve babanın dimağlarında dünyalar döndürdükleri bu anda lastik top çocuğun elinden canı yanmış bir serçe yavrusu gibi hızla fırladı. Zıpladı, zıpladı, zıpladı ve onun fötrünün ince, buruşuk kenarına değdi. Baba çocuk birlikte mahcup oldular. Baba alt dudağını ısırarak yavrusunun gözlerindeki titrek derinliğe baktı, Git özür dile, sonrada topunu al gel. Eğer ucunda hediyesi olmasaydı bu kazacığın, asla sıkılacak kadar şaşkın şaşkın etrafa bakınmazdı. Minik bedenine kocaman bir şaşkınlık yükledi ve üzerindeki ağırlıkla tam tamına dokuz sağlam adım attı. Eğilip topu aldı, sırtını mağazanın kalın siyah camına dayamış ve kafasını dünyanın en utangaç adamıymışçasına önüne eğmiş fötrlü adamın kirli kaşe ceketinin zeminle birleştiği noktadan. Özür dilerim dede, istemeden oldu dedi. Dededen ses çıkmayınca aynı cümleyi bir daha kurdu. Ne cevap vardı, ne de herhangi bir hareket. Hıh dedi ve yürüdü yavrucak. Tekrar kavradı babasının elini aynı renkli sevecenlikle. Mutlu mutlu yürüdüler. Kimisi mutsuz olan insanların arasından sıyrılarak uzaklaştılar. Devlet memuru olduğu giyimindeki sadelikten, topuz saçlarından ve sol elindeki evrak çantasından anlaşılan kadın yerde ölü bir yılan gibi hareketsiz duran ele bastı. Garip bir şekilde oturmuş bu fötrlü adamın ona kızmasından korkarak arkasına bile bakmadan hızlı hızlı mağazanın içine girdi. Mağazanın içindeki kalabalığa karışana kadar, az önce eline bastığı adamın arkasından kendisine bağıracak olabilme ihtimalinin verdiği tedirginlik yüzünden dudaklarını çenesine doğru eğmişti. Elindeki parlak deri çantayı sanki vücudunun bir parçası gibi sarsmadan taşıyan, üzerine üniforması bol gelecek kadar cılız zabıta memuru mağazaya girerken sarılı, yeşilli, okkalı bir balgam attı yere doğru. Attığı balgamın fötrlü adamın siyah pantolonun sağ bacağının üzerine düştüğünün bile farkında olmadı. El ele yürüyen iki sevgili mağazaya girerken fötrlü adama tiksinerek baktılar. Sanki yerdeki avını kanlar içinde yemekte olan bir timsahtı. Şuna da bak hayatım, nerede uyumuş, yakında bu memleket Amerika'yı da geçer dedi dişi olanı. Ardından ucu güneşi işaret eden burunları ile birlikte mağazanın içindeki kalabalığa karıştılar. Siyah bereli, sivri keçi sakallı bir adam mağazadan çıkarken yanındaki sarışın ama siyah gözlü delikanlıyla yerde yatan fötrlü adamı işaret edip Bak işte özgür bir insan, işte toplumumuzun muhtaç olduğu kent dervişi dedi. Delikanlı kafasıyla onayladı, ellerindeki çuvalsı poşetlerin keskin hışırtılarıyla birlikte uzaklaştılar. Gül satmak için saf çift avında olan bir çingene kadın Bu ayyaş gülü ne yapsın diye düşündü, yanına bile yanaşmadı. Ne bakabiliyordu, ne duyabiliyordu, ne koklayabiliyordu. Hayal etme yetisi de yok olacaktı bir vakit sonra. Açlık hissetmiyordu, yalnızlık da. Gerçekten bir şeyler hissetmek için çok geçti. Bir şeyler hissetmek için çok geç olduğunu anlamak içinde. Bir tas sıcak çorba olsa... İçinde bezelye taneleri, küp küp tavuk eti parçaları, iri iri doğranmış taze mantarlar... Tuzlu olsa ve yağlı ve hatta bol salçalı... Taptaze bir somun ekmek ama dumanı üstünde değil, biraz soğumuş... Sonra üzerine acısı bol bir Brezilya kahvesi, tütünü tok bir sigara ile birlikte. Bu ne durgunluk yahu? Bulvarlarda geceler hep böyle mi olur? Keşke şimdi etrafımdan birileri geçse de, onları seyretsem. Tartışmak için kuytu bir köşe arayan iki serseri ya da bir kokana, koca kalçasını ve kaniş köpeğini sürümekte zorlanan. Bir ayyaş da olabilir, cebinde taksi parası olmayan, bıyıklı, bozuk kıyafetli, yüzü kıpkırmızı... Bir simitçi; yorgun, argın, kafası güzel gelecek hayalleriyle dolu. Genç bir varoş kızı; karnını doyurmak için fahişelik yapması gereken. Hatta o ela gözlü, şişman, sakallı şair, yazdığı şiirleri çok ama çok iyi sanan... Bir şeyler olsa, birileri çıksa, gece her şeyi böyle azimli azimli saklamasa. Şehri izliyordu, içindeki dünyalar heyecanla dönüyordu. Gri kovboy fötrünü giyinip çekti kapısını. Başka bir gezegenin keşmekeşinden miras kırık ve yetim bir parça gibiydi şimdi yıllardır benliğini yaşattığı sokağı. gözlerinde yaşattığı sokağı. Yürüdü, yürüdü, yürüdü, her yıl mevsimin bu zamanlarında karanlık basmadan birkaç dakika önce başlayan ılık yağmura aldırmadan. Başka bir gezegenin insanlarıydı galiba etrafında petek arayan arılar gibi dolaşanlar. Mağazalar cesetlerini kaybetmiş mezarlıklar, ağaçlar meyve arayışındaki kazıklardı.


Futuristika!'nın bir diğer baştacı olan Fatih'in grafik tasarım ve sanat yönetmenliği dallarında başarılarına çokça şahit oluyoruz ama bu son aldığımız haberden dergide bahsetmeden geçemezdik. Lenticular kapak tasarımıyla gönüllerimizi uzun zaman önce fethetmiş olan İngiliz kökenli reklamcılık dergisi Creative Review, Fatih'in Starbucks'ın Türkiye'de 5. yılı şerefine tasarladığı logo çalışmasına bu ay internet sitesinde yer verdi. Fatih'in, Futuristika!'nın logosu dergi canavarımızın da hayat bulduğu ellerine sağlık diliyor, kendisini tebrik ediyor ve devamını diliyoruz.


Faust'u bilmeyenler için: kendileri Alman ve 1970'lerden itibaren müzik anlayışını küresel ölçekte haylı değiştirip bozdular. Can, Neu! ile birlikte Krautrock'ın önde gelen gruplarındandır. Akıma ses veren şarkılarıyla da Kraut denen olguya ruh vermişlerdir. Türkiye'ye geleceklerini duyunca, birbirinin aynısı basın bültenlerini aynen alıp haber yapan dergilerden/internet sitelerinden uzak durup, Bant dergisinin kısa röportajıyla yetindik. Faust'un, 1998 albümü Faust wakes Nosferatunun çalınacağı ve F. W. Murnau'nun 1922 tarihli sessiz film klasiği Nosferatu'nun üzerine müzik yapılacağı gerçeği, Faust heyecanını artırıyordu. Faust, müziğe ara verdikleri dönem sonrasında 1997 yılında kurulduklarında, avangart, ses bozumu ve elektronik çalışmalara yoğunlaştı. Konserlerinde beton dökme makinesi, çimento, kaynak makinesi, demir çelik ekipmanlar kullanıyorlar. Ortam bir şantiye görünümünü iyice almıştı. Arka planda akıp giden Nosferatu, gayet yakışıklı bulduğumuz Kont Olric ve saz arkadaşları ilerlerken, Peron da hızarıyla dilimlediği bidonu seyirciler arasına yuvarlıyordu. İşte bu ahval altında garajistanbul'a yollandık. garajistanbul, her gittiğinizde memnuniyetle ayrıldığınız bir mekan. İstanbul'un en güzide kültür sanat mekanlarından. Her etkinliğe göre değişen dekor ve sahnesiyle, kırılan bardakları hemen temizleyen görevlileriyle, nezaketiyle çizgi üstü bir yer. Mekana vardığımızda, o kadar ucuz (20 ytl.) tutulmasına rağmen, ortalama bir kalabalık vardı. Bir pazartesi günü için iyi bile sayılabilirdi. Dışarıda içkiler sigaralar içildi ve içeriden gelen sesin çağrısıyla mekana doluşuldu. Faust, sahneye, film başlamadan hemen hemen on dakika önce çıktı. Kemirgenler familyasına benzerliği ile Nosfreatu'nun görüntüsü zaten pek güzide bir ikon. Üzerine iki saat süren kesintisiz bir performansla, doğaçlamalarla, mizahla ve bir ara Jean-Herve Peron'un sahneden inip seyircilerin arasında elinde hızarla belirmesi coşkuyu doruğa çıkardı. Nosferatu'nun uyanışı sırasında ortalığı hızardan çıkan motor sesleri kaplıyordu. O sırada ufak tefek davulcu Zappi de bir matkapla davul setinin üzerindeki çelik levhaları melodik olarak deliyordu. Ortam bir şantiye görünümünü iyice almıştı. Arka planda akıp giden Nosferatu, gayet yakışıklı bulduğumuz Kont Olric ve saz arkadaşları ilerlerken, Peron da hızarıyla dilimlediği bidonu seyirciler arasına yuvarlıyordu.


Hugo Boss reklamı karşımda, yazmadan duramadım. Akıllı Tivi artık reklamları da kaydetsin. Jonathan Rhys Meyers'ı, rewind' etmek istiyoruz! Brad Pitt'in Angelina'sı, George Clooney'nin parası, Bill Gates'in zekası onda yok. Sokakta gördüğünüzde Bu erkeksi görünen bir kadın mı, yoksa çok güzel bir kadın mı? diye sormanıza neden olabilir. İncecik bedeni yüzünden ilginizin ucundan bile geçmeyebilir. Bunlar kişisel zevkler. Şimdi bir önemi yok. Saçma önyargılarınızı bir kenara bırakıp, kendisiyle tanışmak için elinizi uzatın. Memnun olduk. Sadece İrlanda kanı taşıması, henüz otuzların başında olması ve lacivert gözleri ona hayran olmamız için yeterliydi. Ünlü olmasa da sokakta yanımızdan geçtiğinde fısıldaşmalara başlayabilirdik. Ne yazık ki o kadar şanslı değiliz. Jonathan on altı yaşında başladığı mankenlik kariyerinden sonra filmlerde oynamaya karar verdi. Lanet olsun, şimdi nereye baksak karşımızda! Önce üçüncü sınıf filmlerde küçük roller alır diye düşünmüştük ama Jonathan Michael Francis O'Keeffe olarak başladığı hayatına, Jonathan Rhys Meyers olarak meydan okuduğunda, daha on beş yaşındaydı. Depresif kariyerine annesi ve babasının ayrılığı, ardından ailesi arasında eşit olarak paylaşılan kardeşleri, son olarak da çiftliklerde geçen yalnız bir hayat yardımcı oldu. Kararlı gözlerine biraz hüzün bulaştı. Podyumda, otobüsün üzerindeki posterlerde ya da içindeki koltuklarda, hatta bir gazetenin sayfaları arasına saklanmış olarak karşımıza çıktı. Jonathan önündeki kahveye bakarken bile seksi olmayı başardı. Bunu sonradan öğrenilen bir meslek sırrı olarak kayıtlara geçirmek isterdim, Jonathan doğmadan önce hediye edildiğini söyleyerek, sizi keşke demekten kurtaracağım. Jonathan on altı yaşında okulu bırakıp, bilardo salonlarında takılmaya başladı. Birkaç dolar kazanmak için ideal yol, ünlü olmayı kafasına takmış biri için yetersizdi elbette. Aylarca kendinden büyüklerle, kadınlarla, seçkin iş adamlarıyla üç top oynadı. İsabetli atışlarını görenler film tekliflerinde bulunmakta gecikmedi. 1996'da Michale Collins filminde tetikçi rolünü aldı. Hepimizin içi rahatladı. On dokuz yaşında fark edildiyse, kırkında mutlaka başaracaktı. 1996'da 'Velvet Goldmine' filminde David Bowie'ymiş gibi yapan bir rock starı, 2002'de 'Bend It Like Beckham'da dünyada eşi benzeri görülmeyecek kadar çekici bir antrenörü, 2005'te 'Match Point'de sonradan sevgilisi de olacak Scarlet Johanson'un aşığını oynadı. Jonathan gözlerimizden kalbimize her hissimizi doyurdu. Bu kadar müthiş bir insan olduğunu anlatıp, çapkınlıklarını, biraz erken yaşta başlayan alkol alışkanlığını, sabahın erken saatlerinden diğer sabahın erken saatlerine uzanan eğlenceleri, güzel kızlara duyduğu fazladan ilgiyi gözardı ediyorum sanmayın. Jonathan setlerde geçirdiği zamanın yarısını da rehabilitasyonlarda harcadı. Güzelliği hakkında söylediklerimizi hatırlayıp, zekası konusundaki şüphelerimizi unutmayın. Jonathan gerçeğin bir üst seviyesi olarak televizyon ekranında yerini aldı. Güzelliğine bakmaktan oyunculuktaki başarısını anlayamamış olabilirdik. Neyse ki Elvis dizisindeki rolüyle Emmy ve Golden Globe'ları topladı da, kendimizi televizyon ekranına hayranlıkla bakan kız modelinden, İnanılmaz! Adamın oyunculuğuna bakar mısın? Şu gözlerindeki anlamı gördün mü? diyen sinema eleştirmeni modeline terfi ettirdik. Şimdi koltuğumuza rahatça kurulup The Tudors izleyebiliriz.


1987'de Felix Guattari, Un Amour d'UIQ/UIQ'nun Aşkı adlı filminin yapımını finanse edecekleri umuduyla Fransa'da Ulusal Sinematografi Merkezi'ne başvurdu. Film konusunda deneyimi olmayan Guattari, başvurusuna filmografiden ziyade bir CV ekledi. Kendine dair bilindik konuların yanı sıra, Cezayir Savaşı sırasında polis soruşturması altında olduğunu ve İtalya'daki 1977 radikal ayaklanmalarında yer aldığını ayrıntılı olarak açıkladı. UIQ'nun Aşkı, insanlığın Infra Quark Evreni olarak bilinen bir varlıkla, kısaca UIQ, minik fitoplanktonların kloroplastları aracılığıyla iletişim kuran bir varlıkla ilk temasının hikayesi. İlk bakışta, uzay kısımlarını göz ardı ederseniz aşağı yukarı Star Trek'ten alıntı bir olay örgüsü içerdiği söylenebilir. Guattari'nin bilim kurgu türünü seçmesi şaşırtıcı olmamalı. Hem tür hem kendi felsefesi, mevcut gerçekliklerden kopuk bir dünya hayal ediyor. Film, yeni öznellik biçimlerinin hem vaatlerini hem de tehlikelerini sorguluyor. Tabii ki Guattari gibi militan bir düşünürün, daha önce hiçbir film yapım deneyimi olmayan Guattari'nin kendisini yönetmeyi önerdiği bir bilim kurgu filmini finanse etmek için bir hükümet fonlama organını ikna edebileceği fikri, kesinlikle başlı başına bir bilim kurgu idi. Amerikan ve Fransız stüdyolarından gelen filmlerin reddedilmesinin ardından, Guattari 1987 'de senaryoyu kaderine terk etti; metin çok sayıda Fransız akademisyenin toplanan eserleri için bir depo görevi gören IMEC arşivlerinde çürüdü. Sinemanın devrimci potansiyelinden çok etkilenen Guattari ise 1992'deki ölümüne kadar sadece La Borde'da yayınlamaya ve çalışmaya geri döndü. 20 'li yaşlarının başında genç bir biyolog olan Axel, az önce yaptığı inanılmaz keşfi Janice'e böyle açıklıyor. Ancak bu gizemli varlıkla kalıcı temas kurmak için bir cihaz kurulur kurulmaz, büyük bir sorun ortaya çıkar Axel'in önceki deneylerinin başarısız olmasına yol açan bir sorun: sonsuz derecede küçük olsa da, bu Evren Hertz iletişim sistemlerinde ciddi rahatsızlıklara neden olabilir! Ardından, gezegenin her yerinde bir dizi devasa sarsıntı olur. Bu durum, Janice'in yaşadığı işgal bölgesinin sakinlerince UIQ olarak adlandırdıkları varlıkla sözlü temas kurmayı başardığında durulur. Bu, iki dünya arasında karşılıklı öğrenme ve değişim aşamasına yol açar. Ancak, küçük işgalci grup eylem için olağanüstü bilgi ve kapasite elde etmeye başlasa da, Infra Quark Evreni, sonsuz üstün zekasıyla, insanlıkla olan ilişkilerinden çok az şey elde eder. Hatta, sonucu felaket olacak bir şoka uğrar, Janice ile gelişen ilişkisinde aşkı farketmesi nihayetinde tüm gezegeni alt üst edecek ve yeniden şekillendirecek bir keşif olur. Geleneksel bilim kurgu modellerinin aksine, burada sahip olduğumuz şey, her ne kadar çok güçlü ve son derece zeki olsa da, güzellik, şehvet, kıskançlık ve aşk gibi insan gerçekleriyle karşı karşıya kaldığında tamamen çaresiz olan bir Evren. Bu, yeni bir karakter türünün, bireyin kavramını sorgulamaya çağıran çok yönlü bir varlığın yaratılmasına yol açıyor. Yüzeyde bu senaryo bir grafik roman olarak okunabilirken, başka bir düzeyde felsefi, psikanalitik ve hatta psikiyatrik nitelikteki soruları ele alıyor. Son olarak, içinde yaşadığımız dünya hakkında bir dizi spekülatif hipoteze görsel form veriyor. Pek anlaşılmayan koşullar altında Amerikalı bir gazeteci, Axel adında bir Alman biyologu kurtarır. İkili yetkililerden kaçarken Janice ile karşılaşırlar, cinsel özgürlüğü olan 20 'li yaşlaını süren bir kadın. Janice ikiliyi terk edilmiş bir fabrikadaki işgal evi komününe getirir. Orada, TV ve radyo sinyallerinin bozulmasının Axel'in deneylerinin bir sonucu olduğunu ve polisin laboratuarını basmasından sonra zar zor kaçtığını öğreniriz. Axel yeni bir laboratuvar inşa eder ve diğer işgalcilerin yardımıyla nihayet UIQ adlı varlıkla temasa geçer. Atom altı ölçekte var olan zekadır UIQ, bir bilgisayar ekranında yer alır ve gücünü sadece makineler üzerinde değil, doğa üzerinde de uygulayabilir. Ben bir yazar ve psikanalistim, aynı zamanda Kurumsal Psikoterapi yöntemleri kullanan bir psikiyatri kliniğinin yöneticisiyim. Şimdi, en azından görünüşte bir bilim kurgu filmi olacak bu şeyi yönetmek istiyorum. Bunun için şüphesiz bazı ön açıklamalara ihtiyaç var. Burada sunduğum senaryo UIQ'nun Aşkı, psikanaliz anlayışımla yakından ilgili olsa da, ne bir otobiyografik ne de bir deneme filmi. Psikozlar psikoterapisini uygulamak için harcanan yıllar, onu ayrı bir psikoloji alanı olarak ele alan sosyal alandan veya sanatsal yaratımdan kopuk ve yalnızca uzmanlar tarafından erişilebilir olan bilinçaltının geleneksel tanımlarını sorgulamama yol açtı. Aksine, bana öyle geliyor ki, bilinçaltı yaşamı, ona erişmemizi sağlayan okuma ve analiz araçlarından ayrılamaz. Bu tür araçların kendileri sürekli evrim halinde ve özellikle yeni bilgi ve iletişim teknolojilerinin katkısıyla çeşitlendirilmeye ve zenginleştirilmeye yatkın. Bu nedenle, analitik bir prosedürde benim için kilit olan şu, orijinal bir ifade sistemi, öznel bir problemin tekil figürüne uygun özel bir kartografi oluşturmak. Yani benim için bu film bir bakıma kendi kendine analiz biçimi. Bir senaryonun birkaç versiyonunu hazırlama konusundaki yoğun çalışma, zaten süreçsel olarak nitelendirebileceğim analitik bir deneyimdi. Sinema profesyonellerinin yardımıyla ve ressam Matta ve besteci Ryuichi Sakamoto gibi sanatçıların katılımıyla beyazperdeye taşımak bu süreci daha ileriye taşımamı sağlayacak. Özellikle yeni imajların üretilmesi konusunda birlikte çalışmak için sabırsızlanıyorum. Sinema öznellik üretmek için olağanüstü bir araç. Şimdiye kadar psikanalizle olan ilişkileri karmaşık ve çoğunlukla çelişkili olmuş. Psikanaliz ve psikanalitik temalar üzerine yapılmış filmler var, tıpkı filmleri genellikle saldırgan bir şekilde psikanalitik bir ışık altında yorumlama arzusunda olanlar gibi. Bazı göstergebilimciler, sinema teknikleri aracılığıyla bilinçdışı mekanizmalara ışık tutabileceklerine inanıyor. Ancak psikanalistler nadiren bir film yapımına dahil olup kendilerini ifade etme şansına sahip oldu. Bu, sadece filmin anlatı ve psikolojik içeriği düzeyinde değil, aynı zamanda üretiminin her aşamasında dokunan algıların ve etkilerin dokusunda da denemek istediğim deney. 1) Bir tür komünde yaşayan ve görünüşte normal olsa da, aynı zamanda mevcut ve potansiyel, hayali ve gerçek olan ve mevcut varlığı gücünü yalnızca geleceği tüm tutarlılıktan boşaltma yeteneğinden alan yeni bir tür kozmik felaketin kazazedeleri olarak kabul edilebilecek olan bireysel karakterler üzerine kristalize edilmiş bir ego öznelliği. Öte yandan, bu felaket, kendi duygusal gelişimimin farklı aşamalarına, süspansiyonda kalan belirli bir nesne seçimine karşılık gelir: çocuk olmak, kadın olmak, hayvan olmak, çokluk olmak, görünmez olmak. Her şeyden önce, komisyon üyelerinden, bazı tematik unsurların, gerekli olsa da, yalnızca böyle bir senaryonun yazımında kaba bir şekilde çizilebileceğini akılda tutmalarını rica ediyorum. Bu, topluluğun kendisinin dönüşeceği ana karakter için durum, form alma, çekim ve mise en scene aşamasına kadar belirginleşmeyecek belirli bir stilistik görsel ve mekansal muamele gerektirecek. Burada belki de diğer tüm alanlardan daha fazla, olaya özgü imge, hayali ve yaratıcılık onların bölünmez doğasını ortaya çıkaracaktır. 2) UIQ, Evrensel Infra kuark adı verilen, sabit sınırları olmayan, tutarlı bir kişiliği olmayan, net bir psikolojik veya cinsel yönelimi olmayan bir varlıkta çerçevelenen, aşırı zeki, ancak geri dönüşü olmayan, çocuksu ve gerileyici bir makinik öznellik. Bu makinik bilinçdışı boyutun sıradan öznelliğe girmesi önemli ayaklanmalara neden olacaktır. Burada uyandırılan drama, toplumlarımızın şu anda geçirmekte olduğu, bilgisayarlı düşünce, duyarlılık, hayal gücü ve karar verme biçimlerinin yükselişi, artan sayıda maddi ve zihinsel işlemlerin dijitalleştirilmesi, sonluluğumuzu ve var olma arzumuzu belirleyen varoluşsal bölgelerle uzlaşmak her zaman kolay değil. Filmde bu çelişki, UIQ'nun Bruno karakterinde kendini enkarne etme girişiminin dramatik bir şekilde başarısız olmasıyla doruk noktasına getirilecek. Ancak nihayetinde, sonluluk ve tekillik sorusuyla ilgili bu son çıkmaz, yalnızca klasik psikopatolojiye açık bir gerçeği göstermeye hizmet edebilir, yani psikotik bir aşkın değişmezliğini asla kalıcı olarak sabit bir kimliğe veya hatta herhangi bir doğanın istikrarlı bir tanımlama sürecine bağlayamayacağını. Filmin kadın kahramanına gelince, kendisini aşkınlığa geçişin ensest oyununa çekmesine izin verdikten sonra, şimdi insan iletişimi ve duygulanım alanının dışına sonsuza dek sürüklenmeye mahkum edildi. Hiçbir şeye önceden ve gerçekten karar verilmedi, çağdaş dünya söz konusu olduğunda, soru tamamen açık. Kaypak gazeteci ve yazar Fred'in tuttuğu günlüğün de ifade ettiği gibi her şey yeniden yazılabilirdi el yazması süper güçlerden biri tarafından zırhlı bir kasada dini olarak korunmuş bir günlük çünkü her yeni okumada ifadeleri değiştiriliyor, maddelerinin anlamı değişiyor. Kıskaçlarla ele alınacak bu metin, Marie Curie'nin günlüğünü çağrıştırabilir belki. Marie Curie'nin günlüğü, yazarının bile şu anda bile gerekli önlemleri almadan okumaya cesaret eden herkesi ölümcül bir şekilde kirletme yeteneğine sahip olduğu bir dereceye kadar ışınlanmış. Ölümümüzü bize geri ver film için alternatif bir başlık olabilir. Ve yine de, hayır! Böyle bir savunma kime yapılabilir? Çağrına cevap veren bir daha asla aynı kişi olmayacak!


Deleuze ve Foucault üzerine yoğunlaşan çalışmalarını Purdue Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde sürdüren Daniel W. Smith Norgunk Yayıncılık'ın davetlisi olarak Temmuz'un son haftasında İstanbul'a geliyor. Smith, 26 Temmuz Cuma günü Cezayir Salon'da saat 19.00'da Gilles Deleuze'ün felsefesinde edebiyatın ve genel anlamda sanatın siyasalla ilişkisini içkinlik kavramı çerçevesinde tartışan bir konuşma yapacak. Deleuze'ün Kritik ve Kliniki ile Francis Bacon: Duyumsamanın Mantığını İngilizceye çevirmiş olan Smith, Deleuze felsefesine ilişkin çok sayıda makale ve kitap bölümü kaleme almıştır. Geçtiğimiz yıl bu yazılarını Essays on Deleuze başlığı altında kitaplaştıran Daniel W. Smith'in çalışmalarının ayırt edici özelliğinin, kavramların izlerini felsefe tarihi boyunca titizlikle sürerek felsefe tarihini geleneksel olmayan, özgün biçimlerde haritalandırması olduğu söylenebilir. Daniel W. Smith'in Kritik ve Klinikin İngilizce baskısı için yazdığı uzun önsöz bu etkinliğe paralel olarak Saf İçkin Yaşam başlığı altında kitaplaştırıldı.


Futbola tutkun olduğumu söylemeliyim. Bu bir tür bağımlılık. Ama biri gelip bana hangi takımı desteklediğimi sorsa, daha çok oyunun kendisini, bütün tiyatroyu, maçları, ligleri, taraftarları, stadyumları ve oluşan atmosferi desteklediğimi söylerim; tüm bunlar oyunu daha cazip hale getiriyor. Her yıl canlı futbol izleyebilmek için birçok yeri dolaşıyorum, gerek Glasgow'da Old Firm'ü, gerek Şampiyonlar Ligi'nde pek önemli olmayan grup maçlarını, gerek Bundesliga 2'de Millerntor-Stadion'da bir St Pauli maçını, gerekse kirli hava ve yoğun yağış altında bir Belçika 3. lig maçını. Nerede iyi futbol varsa, ben de oradayım. Yarım düzine kadar uluslararası iyi ve pek iyi olmayan takım takip ediyorum, ama herhangi bir takım için bağlanmış değilim; herhangi biriyle biz moduna girmiyorum. Artık değil. Stockholm'de yaşarken, yıllar boyu aktif bir Hammarby IF taraftarıydım, ama herşey 2001 yılında değişti. İlk olarak takım, bir Amerikan eğlence şirketi ne satıldı. Sonra ben Oslo'ya kalıcı olarak yerleştim ve işler birden tersine döndü. Daha sonra Hammarby, görkemli yenilgilerle dolu 112 yılın ardından İsveç şampiyonu oldu ve takım 'kofti', başarı meraklısı taraftarları kendine çeker oldu, ve bunlar her zaman rüzgara karşı yürümüş eski cefakar taraftarları silip atmaya zorladı. Şimdi takımı tabii ki takip ediyorum, ama biraz uzaktan, her iki anlamda da. Peki benim Fenerbahçe hikayem nedir? Öncelikle söylemeliyim ki Fenerbahçe ile ilgili herhangi bir yerel veya alışılmış bir ilişkim yok. Demek istediğim, takımla ilişkim herkes tarafından bilinen rastgele olaylara tabi (Bilirsiniz, bir çocuk 7. yaşgününde bir Stoke forması alır, diğeri mavi rengi sever ve Chelsea'ye tutulur, Norveç'te yaşayan bir diğer Türk çocuğu Bursaspor'u destelemek ister çünkü ailesi oradandır, ama babası onun Galatasaray'ı tutması için baskı yapar... vb). Ayrıca eklemem gerekir ki, Türk futboluyla ilgili merakım oldukça yeni. 90'ların ortasından önce, Türk futbolu hakkında hemen hiçbir şey bilmiyordum. Sanırım ilk farkındalığım, Türk futbolunun uluslararası bir patlama yaptığı zamandı. Milli takım başarılı olmaya başladı, ve Hakan Şükür birden şöhret kazandı. Bundan önce, açıksözlülükle söylemek gerekirse, Fenerbahçe'yi Ferencvaros'dan ayıramazdım. Ve Beşiktaş mı? Portekiz takımıydı değil mi? Ya da Brezilya? Hehe. Nasıl bir Fenerbahçe taraftarı olduğumun hikayesi aslında bir dizi şans eseri rastlantıya bağlı. Hikayem eskiden yaşadığım Eskilstuna'dan başlıyor, Stockholm'e bir saat uzaklıkta küçük bir kasaba. Aynı zamanda yerel pizzacı Anter Anter'i kapsıyor, ve tabii ki kasabanın futbol kahramanı Kennet Andersson'u ve futbol oynamayı öğrendiği kulüp IFK Eskilstuna'yı, ki bu kulüp benim de çocukken futbol oynadığım kulüptü. Bildiğim hikaye, 1945 doğan ve belli bir dönem Kadıköy'de büyüyüp okuyan Anter Anter'in, ilk olarak Fenerbahçe'de genç takımında ve daha sonra 2. Lig'de Kasımpaşa forması altında profesyonel futbol oynadığı. 1969'da Türkiye'den İsveç'e yerleşmiş, ilk olarak Uppsala'ya, daha sonra da 1981'de Eskilstuna'ya. Burada, popüler bir pizza restoranı açıp aynı zamanda bir dönem teknik direktörlük yaptığı IFK Eskilstuna genç takımının bir parçası olmuş. Bu, 1982'de Kennet Andersson ile ilk kez tanışmasına vesile olan bağlantı. Daha sonra bu ikili iyi arkadaş olmuşlar. Kennet sadece uzun bir adam değil, aynı zamanda bir pizza canavarı... Ve, Anter Anter'in kendisine göre, yaptığı pizzalar Kuzey Avrupa'nın en iyileri! Kennet, gittiği takımlarda giydiği ilk formayı Anter'e hediye edermiş. Bu formalar Anter'in restoranını süslüyor. Anter de yaptığı pizzalara Kennet'in oynadığı kulüplerin adını koyuyor. Restoranında bir Mechelen, bir Bari, bir Bologna ve tabii ki... kariyerinin sonlarında bulunduğu bir Fenerbahçe sipariş edebilirsiniz. Eskilstuna'daki söylenti şudur ki, Anter Fenerbahçe'yle anlaşması için Kennet ile konuşan anahtar kişidir. Başlangıçta Kennet, Fenerbahçe'nin teklifini reddetmekte pek emindir, ama Anter fikrini değiştirmesini sağlar. Diğer bir söylenti de, Anter'in bütün bu olayın arkasındaki adam olduğu. Bunu onun kendisine sormak istedim ama, oğlundan öğrendiğime göre artık emekli olmuş ve 2011 Şubat'ta Kuzey Irak'a yerleşmiş. Bu söylentiler ne kadar doğru bilinmez ama, Kennet Andersson'un Fenerbahçe'de oynamaya başlamasıyla birlikte, kulübe olan ilgim yavaş yavaş oluşmaya başladı. Onu ve takımın sonuçlarını her haftasonu takip etmeye başladım, tıpkı Kennet Bologna ve Mechelen'de oynarken yaptığım gibi. Onun bir röportajını okuduğumda, bir nokta çok ilgimi çekmişti: sadece Fenerbahçe Spor Kulübü'nü değil, İstanbul'u da çok övüyordu; şehri, yaşadığı en ilginç yer olarak tanımlıyordu. Aynı zamanda kulüpteki tecrübesinin ve şehrin onu insan olarak nasıl büyüttüğünü, ve hatta bunun futboluna olan etkiden daha fazla olduğunu söylüyordu. Bu onun profesyonel olarak son iki yılıydı. İlk sezonu olan 2000-01'de Türkiye Şampiyonluğu'nu yaşamıştı. Bugün, on yıl sonra, Fenerbahçe bir başka şampiyonluk için yarışırken, takıma olan ilgim, Vamos Bien sağolsun, yoğunlaştı. Futbolun yanı sıra, aynı zamanda politik aktivistliğe de bir 'bağımlılığım' var. Bu, hemen hemen futbol tutkum kadar eski. Aslında futbol ve aktivizmin karışımına daha çok bağımlıyım: futbol stadyumunda politik tezahüratlar yapmak, gösterilerde futbolvari tezahüratlar haykırmak; politik kültür ve tribün kültürünün karışımı. Partigiani Livornesi Scandinavia 'nın bir üyesiyim. Fenerbahche hakkında, ilk defa PLS'nin websitesinden haberdar olmuştum. İki sene önce İstanbul'a gelme planı yaparken grubun isminin Vamos Bien olarak değiştiğini öğrendim bunu da aslında İngilizce Wikipedia'nın Fenerbahçe başlığında görmüştüm. Vamos Bien ile olan ilk temasım harikaydı. Forumda okuduğum çeşitli manifestolar ve görüşler ilham vericiydi. Çoğu sol ultras grubunun yaptığı gibi Daire İçinde A, yanına bir ACAB ve muhtemelen tepeye de bir Che resmi yerleştirmekten öte, şimdi, bu alışılmış sembollerin ötesinde gerçekten ciddi bir şeyler söyleyen bir grupla karşılaşmıştım. Ve yine, birçok ultras grup ırkçılık ve faşizmle mücadelede gerçekten iyi işler yapıyor, özellikle Livorno-Celtic-St Pauli ekseninde. Ama Vamos Bien, diğer sol grupların bazen hedefi kaçırdığı seksizm, homofobi ve milliyetçilik konusunda da görüşler sunuyordu. Aynı zamanda Irkçı doğulmaz/Irkçı olunur pankartı, Kara Deryalarda Bir Fenersin bağlantısı, Youtube'daki neşeli videolar hoşuma gitmişti, ve çoğu Vamos Bienlinin orta yaşlı olması, tıpkı benim gibi, hehe. Vamos Bien'in uluslararası aktivitelerde daha çok tanıtılmasını istiyorum, gibi. Geçen sene, içimizden birkaçımız oraya giderek küçük bir tanıtım yaptık, yani kapı artık açık. Birkaç senedir PLS-Klanen -Copenhagen ve Livorno'dan tayfayla oraya gitmek istemenin üzerine, orada olmak harikaydı. Eğer progresif işçi sınıfı sporuyla, genel anlamda ultras tribün kültürü ve politik aktivizimle -bira ve müziği de dahil edip- ilgileniyorsanız, gerçekten sıradışı bir deneyim. Kaçırılmaması gerek. Sadece İtalya'da. Bu arada, yakında, 1 Mayıs'ta İstanbul'da olmayı dört gözle bekliyorum. Taksimde bir milyon insan ve Vamos Bien'le tıklım tıklım bir Şükrü Saraçoğlu Stadyumu... Tıpkı Mondiali Antirazzisti gibi, sol ultrasın cennetinde olmak gibi birşey. Anter Anter'i de 1 Mayıs'ta orada görmek isterdim, ama uzun yıllardır üzücü bir şekilde Türkiye'ye girmesine izin verilmiyor; ne arkadaşlarıyla görüşmesine, ne babasının mezarını görmesine, ne de en sevdiği futbol takımını izlemesine. Belki onunla başka güzel bir günde buluşuruz.


Pırıl pırıl tazecik beyninizi zedelemek istiyorsanız, Üç başrolün ardından ebedi figüranlığa atanan Ferda Ferdağ, vaktiyle onca sevdiği ve tutunmak için emek verdiği Yeşilçam'a kırgınlığını, anı kitabında böyle dile getiriyor ve kırık dökük evlerde, çalmayan telefonların başında rol bekleyerek geçen ömründen geriye kalan bir o kadar kırık dökük hayalleriyle, Yeşilçam'a heveslenen gençlere böyle sesleniyordu. 1937 senesinde Edremit'te Fikriye Dumrul adıyla dünyaya gelen, sinemaya geçişiyle de Ferda Ferdağ adını benimseyen oyuncu (ve otobiyografi yazarı2), sinemadaki ilk rolünü ve ilk başrolünü 1953 senesinde, Münir Hayri Egeli'nin Sarı Zeybek adlı filminde oynadı. Bunu takip eden süreçte iki filmde daha başrolde görülmesinin ardından sinemadaki rolü bir anda figüranlığa indirildi ve 25 yaşından başlayarak, hayatı, kendisinin bile tarihlerini ve detaylarını hatırlayamadığı gibi, oralardaki varlığını kayıt altına alan fotoğraflardan bile yoksun kaldığı, anne, teyze, nine yan rolleriyle geçti. Ferda Ferdağ'ın dünyası bana ilk olarak, Mesut Kara'nın, samimi bir sevgiyle yazıldığı anlaşılan yazıları vasıtasıyla açılmış oldu. Onun dilinden yapılan alıntılar içime öylesine işleyince o an için edinebildiğim tek kitabı, Bu Genç Kız Artist Olmak İstiyor'u hızla edindim ve yaşanmış hikayeler olmasa leziz bir edebi deneyim sunabilecek anılarının ağırlığı altında ezildim. Ferda Ferdağ'ın anı kitapları, salt şahsi anıların paylaşıma açıldığı bir yer değildi. Bende uyandırdığı izlenim, içindeki kırgınlıkların, kederin, tutkuların, serzenişlerin ötesinde, kıyısına tutunmak için çabaladıkça kayıp kayıp düştüğü Yeşilçam'daki ilişkiler ağına düşülen bir şerh ve Türkiye'deki filmciliğin teşrih masasına yatırıldığı bir mikro-tarih çalışması olduğu yönündeydi. Ferda Ferdağ'ın anıları, birbirini tekrar eden anaakım tarih anlatılarının yüzeyinde açılan bir gedik ve ardında, varlığı/failliği/tanıklığı mevcut kaynaklarca elimize ulaşmayan ya da ancak birkaç üstünkörü cümleyle geçiştirilenlerin müşterek hikayesini barındırıyor. Gözümüzü ya da kulağımızı yeterince yakınında tutarsak, bu gedik, bizi başka türden bir tarih anlatısının olanaklılığıyla tanıştırmayı vaat ediyor. Ferda Ferdağ, çocukluğuna ilişkin anılarda, geceleri eve mütemadiyen içkili gelen babasının, önce annesiyle kavgaya tutuştuğundan, kendi kendisiyle kavgası bittiğindeyse, ocağın içine saklanmış olan kızlarını oradan çıkarıp, kavgada kabahatli tarafın kim olduğunu sorduğundan bahseder. Anlattığına göre, kabahatin annelerinde olduğunu söyleyen kardeşinin aksine o, kabahat sende dediği için babasından tokadı yermiş. Ablasıyla iki kardeş gibi değil de iki aşık gibi büyüdüklerini söyleyen ve kendisi de Yeşilçam'ın ünlü oyuncularından olan kardeşi Sevda Ferdağ'ın, hep asiydi. Dilini tutamadığı için hep acı çekti3 diyerek söz ettiği Ferda Ferdağ, müdanasız duruşunu film kariyeri boyunca da korur ve karşılaştığı haksızlıklara karşı sesini yükseltmekten ve rahatsızlıklarını dile getirmekten çoğunlukla geri durmaz. Örneğin, anılarında, 2 günlük iş için beni 9 gündür pirinç tarlasında dolaştırıyorsunuz diyerek Kurbağalar filminin setinden ayrıldığını anlatır. Yine, Yeşilçam'a yönelttiği tepkilerini, performatif bir protesto eylemine dönüştürüp, üzerine geçirdiği bir kefenle Taksim'de tek başına yürüyüş yaparak, bir kez daha burada olduğunu ve kimilerinin ölmeden kefene girdiğini hatırlatır. Bu bir anlamda onun hayatında tekerrür eden motifin de bir özeti gibidir: Daha otuzuna gelmeden nine rolleri oynayan Ferda; henüz yaşlanmadan huzurevine yerleşen Ferda; ölmeden kefene giren Ferda. Dönemin figüranlarının ve yan rollerinin kahvehanelerde oturup filmcilerden iş bekledikleri gibi, Ferda Ferdağ da akmayan sular, yanmayan kaloriferler ve çalışmayan sifonlarla dolu evlerinde telefonunun başında iş bekler durur. Bazen çağrılacağı söylenen işlerden ses çıkmaz, bazen de kendisine haber bile verilmeden sahneleri filmlerden makaslanıp atılır. Onun filmografisini oluşturan şeylerden biri bu namevcudiyet olur esasında. Çekileceği söylenen ama çekilmeyen filmlerle çekilen ama oynatılmayan rolleri arasında, varlığı, hareketli görüntülerin evrenini yavaş yavaş terk eder. Kendi mevcudiyetiyle filmlerdeki mevcudiyeti arasında bir özdeşlik kuran Ferda Ferdağ'dan, filmlerine atılan kesikler hep bir parça alır götürür. Montaj masasındaki operasyonlar onun için ameliyat masasındakiler kadar acıklı olur çünkü icra etmek için onca çaba sarf ettiği işinden bu şekilde parça parça silinir gider. 1987 tarihli Gramofon Avrat filmindeki sahnelerinin kesileceğini öğrendiğinde yaşadığı üzüntüyü şöyle dile getirir: Derin düşünceli yönetmen Yusuf Kurçenli'nin yönettiği Gramofon Avrat'ta çekilen beğendiğim tek sahneyi de yan etkenler yüzünden montajda makaslayacaklar, saf yüreğimden bir parça daha kopartacaklardı.4 Yine, Orhan Oğuz'un 1988 yapımı Üçüncü Göz filmindeki kesilen sahnesinden, oyuncu arkadaşı Nuran Aksoy'a vefatının ardından yazdığı mektubunda şöyle bahseder: Oysa Balıkesir'e döndüğümde gece tekrar çağırtmışlardı o sahne yandı diye. Ahh, aslında Nuran'la, Ferda'lar yandı.5 Şener Şen tarafından canlandırılan İbrahim karakterinin ev sahibesini oynadığı, Başar Sabuncu'nun 1985 yapımı Çıplak Vatandaş filminde ise, iki günlük rolünün ikinci iş günü için bir ay telefon başında bekler. Hiçbir haber çıkmadığından bilgi almak için nihayet kendi aradığında, kendisinin/sahnesinin unutulduğunu ve filmin çoktan bittiğini öğrenir. Yine de Ferda Ferdağ, geride bıraktığı anı kitaplarıyla kendi görünürlüğünü kendi yaratmayı başarır ve arşivlerin ima ettiği namevcudiyeti reddedip, mevcudiyetini kurar. Söz konusu kitaplar, salt anılardan ibaret de değildir. Mektuplar, kendisi üzerine yazılmış yazılar, o yazılara kendi yanıtları, günlük notlar ve çeşitli listeler gibi farklı belgelerden oluşan bir anlatı bütünü bırakır geride. Haliyle, fotoğraflar ve filmler aksini söylese de Ferda Ferdağ VAR olmanın başka bir yolunu bulmuş olur. 1958'de Beyoğlu'nda birbirimize hayranlıkla bakıp geçerdik. Seni öyle meşhur, beni böyle mahsun Yeşilçam yaptı. Ferda Ferdağ, anılarında, 25 yaşından itibaren filmlerde yan rol oynamaya karar verdiğini anlatır. Çingene9 filminde oynayacağı zaman, hiç uyumadan tek gecede tüm kostümlerini diker ve ertesi gün sete geldiğinde, yönetmen Metin Erksan dışında sette kimseyi bulamaz. Ferda Ferdağ'ın aktardığına göre Erksan'ın orada bulunma nedeni de filmin başrolü olan Türkan Şoray'ın onu yan rolde istememesi nedeniyle kovulduğunu ona haber vermektir. Ferda Ferdağ ile Türkan Şoray arasında gerçek hayatta meydana gelmeyen yüzleşme, böylece, film evreninde de olsa sanki bir nebze olsun gerçekleşir. Ferda Ferdağ, bir doppelganger misali Türkan Şoray'ın karşısına dikilir: Yeşilçam adlı aynanın biri önünde, diğeri arkasında. Biri kadrajın içinde, diğeri dışında. Aynı endüstrinin içinde biri zirvede, diğeri ise ebedi düşüşte. Esasında aralarında yalnız sekiz yaş fark bulunan iki kadından biri diğerinin uzak geleceğinden gelip, ona, bizatihi kendi namevcudiyetinin açtığı yarıkla uyarıda bulunmuş olur böylece. Fakat sırf bu bile onu mevcut kılmaya yeter. Ferda Ferdağ'ın, anılarını kaleme alarak yaptığı da bir anlamda budur: Var olmayışının hikayesini anlatarak Türkiye sinemasındaki kendi tarihini var eder; yokluğunu hatırlattıkça varlığının altını çizer. Memduh Ün'ün 1984 yapımı Postacı filminin bir sahnesinde, Kemal Sunal'ın canlandırdığı postacı Adem karakteri kahvehaneye girer ve oranın gediklilerinden olduğu aşikar birine bir zarf fırlatır. Filmden beş bin kağıdımız var gene! deyip hevesle zarfı açmaya girişen Artiz Beyle Adem, Herife bak, filmin jönünden beş bin kağıda sabahtan akşama kadar dayak yiyecek, havalara zıplıyor! diye kafa bulur. Kendi üzerine düşünen sinema: Yeşilçam'daki star sisteminin dikkate değer bir self-reflexive özeti. Her anlatı, her tarih, belli seçimlerin bir araya istiflenmesidir nihayetinde. Anlatılanlar kadar anlatılmayanların, görünenler kadar görünmeyenlerin, konuşanlar kadar susanların, arşivlerde korunanlar kadar arşivlerden kaybolanların, izlenenler kadar yanan filmlerin, kısacası, mevcudiyet kadar namevcudiyetin bir tarihinin ve anlatacak hikayesinin olduğunu hatırlamak gerekiyor. Özel olarak Yeşilçam'ın, genel olarak da Türkiye sinemasının daha bütünlüklü ve hakiki bir tarihinden söz edebilmek adına, yeterince görkemli ya da epik bulunmadıkları için o tarihteki yerleri boş bırakılmış olanların yerlerini tek tek tespit etmemiz gerekiyor. Özensizlik, olanaksızlık veya bakımsızlık sonucu, yandığı, kaybolduğu ya da sansür mekanizmalarının gazabına uğradığı için hiç ulaşamadığımız, gözle buluşamadığı için varlığı hep muallak kalan filmlerin bıraktığı boşluktan haberdar olmamız ve onların, tam da orada bulunmayışlarıyla bize tarihin başka bir veçhesini anlattıklarının ayırdına varmamız gerekiyor. İzleyemediğimiz filmler ve kadrajın dışında kalan filmciler: Var olmamış olanların tanıklığı. Bu tanıklığa, sinemaya uzun yıllar emek verip, emeğinin karşılığı olan refaha eremeden, sefalet içinde yaşayan ve yaşamını noktalayan sinema emekçisinin gözü yaşlı görsellerini arka arkaya dizip, fonda acıklı müziklerle desteklenmiş videolar eşliğinde düşmüş Yeşilçam emekçisi istismarı yapmak için değil, hikayelerine kulak vermek, baştan beri parçası oldukları tarihteki yerlerini onlara iade etmek ve bu şekilde daha bütünlüklü bir tarih yazımına ulaşmak için başvurmak gerekiyor. Ferda Ferdağ, Yeşilçam'ın star sistemi altında ezilen, anaakım tarih anlatıları karşısında adı sanı, çehresi silinmeye yüz tutan, sahneleri kesilen, ödemelerini alamayan, hakkını teslim etme şansına bir türlü erişemediğimiz, değil onlarca, mübalağasız yüzlerce filmde oynayan/seslendirme yapan/sette çalışan çok sayıda sinema emekçisiyle/filmciyle benzer bir hikayeyi paylaşıyordu esasında. Fakat o, pek çoklarından farklı olarak, kendine has üslubuyla, kalp kırıklıklarını, küskünlüklerini ve hayallerinden geriye kalan enkazı topladı ve onları, neredeyse bir otoetnografiye varan otobiyografilerinde bir araya getirdi. Ferda Ferdağ, anılarında, herhangi bir kaybın ya da yok oluşun değil de var olmayışının yasını tutarken, anaakım/majör tarih anlatılarının dışında, ben de oradaydım! diye hatırlatan bir tanıklıkla, minör bir tarih anlatısına kendi katkısını sunmuş oldu. Bu endüstrideki deneyimlerini anılarında bir araya getiren tek fail ya da tanık da o değildi şüphesiz. Ama onun anılarında, pek çoklarından aşina olduğumuz altın çağ anlatılarına itibar etmeyen, başka, ilham verici bir yaklaşım hakim. Bana göre bu, anlatılanları salt şahsi anılar olmaktan çıkaran ve bir yüzleşmenin kapısını aralayan bir yaklaşım. Bir yandan, mağduriyetin yanıltıcılığına ya da faturasını birilerine kesmenin içi boş rahatlamasına teslim olmadan samimi bir kırgınlığı paylaşmasının getirdiği sahiciliği taşıyor; diğer yandan, geçmişi tozpembe görmeye teşne nostaljik ağızbirliğine karşı çıkan ve yaşadığı dönemin sinema endüstrisini teşrih masasına yatıran öfkeli tavrı koruyor. Bu yanıyla, Ferda Ferdağ'ın anılarının David Lynch'in Blue Velvet'inin açılış sekansını hatırlatan bir tarafı var. Ferda Ferdağ'ın bizi içine davet ettiği hikaye/tarih, bakımlı bahçelere ve yemyeşil çimenlere odaklanmaktansa, tam da su hortumunun çiçeklerin dallarına takıldığı ve yüzeyin üzerinden toprağın altına çekildiğimiz yerde başlıyor. Aynanın diğer tarafında yaşanan hayatın panoramasını sunuyor. - Ferda Ferdağ, Bu Genç Kız Artist Olmak İstiyor, Bayrak Yayımcılık, 3. Baskı, 1995, s. 22. Aynı zamanda başlıkta alıntılanan ifade için bkz. s. 63: Seni böyle böyle çatlattık İstanbul.../ Sen bana bir oyun oynayamadın. / Ben sana çok oyunlar oynadım İstanbul. / Alo, orası Tımarhane mi? / Sana Balıkesir'den gülüyorum İstanbul. - Kitapları, sırasıyla: Bu Genç Kız Artist Olmak İstiyor, Zübeyde Hanım Huzurevi'nden Mektup, Benim Terbiyesiz Ev Sahiplerim ve Huzurevinde Genç Kaldım. - Akt. Mesut Kara, Yeşilçam'da Unutulmayan Yüzler, Parantez Yayınları, 1. Baskı, 1999, s. 70. - Ferdağ, a. g. e., s. 75 - A. g. e., s. 70 - A. g. e., s. 76 - A. g. e., s. 108 - A. g. e., s. 34 - Burada, Ateşli Çingene (Metin Erksan, 1969) filminden söz ettiğini sanıyorum. - Bu durumu anılarında şu şekilde dile getirecektir: Senin filmlerinde yan oyuncu olabilmek için üçbuçuk numara yakın gözlüğünü takıncaya kadar bekledim. (Ferdağ, a. g. e., s. 34) - Ferda Ferdağ, bu filmde canlandırdığı Helacı Sarı Gönül rolüyle En İyi Yardımcı Oyuncu ödülünü kazandı. - Ferda Ferdağ, 25 Haziran 1996 günü, Paparazzi programı evinde çekim yaparken fenalaşır. Mesut Kara'nın aktardığı üzere, program ekibi, onu hastaneye kaldırma konusunda hiç de aceleci davranmaz; bunun yerine oğlu Beklan'ı aramakla yetinirler. Bir saate yakın süreyle baygın kalan oyuncuyu ilkyardıma kaldıran kişi oğlu olur; Ferda Ferdağ, on iki saat komada kaldıktan sonra, 26 Haziran günü sabaha karşı saat 3'te hayatını kaybeder. (Mesut Kara, Artizler Kahvesi, Parantez Yayınları, 1. Baskı, 1997, s. 31-32) Kara, Sevda Ferdağ'ın, ablasının vefatıyla ilgili sonradan şöyle dediğini aktarır: Sinema sahipsiz. Örneğin ben ablamı kaybettim. Bu çok az insanı ilgilendirdi. Sinemaya gönül vermiş, yıllarca çırpınmış, acılar çekmiş, onlara o kadar değer vermiş biriydi. Çok insan, sinemayla ilgili kurumlar bunu hiçe saydı. Bunlardan biri de SODER. Bir çiçek bile göndermediler, aramadılar. 'SODER'den istifa ediyorum' diye bir faks çektim. (Akt. Kara, Yeşilçam'da Unutulmayan Yüzler, s. 72)


Milan Kundera'nın ifadesiyle Proust'un ölümünden sonra yazılmış üç veya dört büyük romandan biri olan, Witold Gombrowicz'in yazdığı Ferdydurke'nin baskısı ne zamandır memlekette bulunmuyordu. Kafası karışık birkaç insanın sahaflarda dolanıp umutsuzlukla, incelmiş sesleriyle kitabı sorduklarını, aldıkları cevap sonrasında hafif bir baş selamıyla dükkanı, bulunması zor olmayan, okunması daha kolay kitapları soracaklara devrettiklerini biliyoruz. İşte Jaguar Kitap, Osman Fırat Baş'ın yıllar süren çalışmasıyla Lehçe aslından Türkçeye ilk kez çevrilen kitabı basmaya hazırlanıyor. On sekizinci yüzyıl sonlarında Parisli bir köylünün bir çocuğu oldu, o çocuğun da yine bir çocuğu oldu, o çocuğun da yine bir çocuğu oldu, o çocuğun da yine bir çocuğu oldu ve yine bir çocuk oldu; son çocuk ise dünya tenis şampiyonu olarak Paris Racing Club'ın gösterişli kortunda, bir büyük gerilim atmosferinde ve kesintisiz, coşkun bir alkış gümbürtüsü eşliğinde bir tenis maçı oynamaktaydı. Ne ki seyirciler arasında yan tribünde oturmakta olan bir Zuhaf albayı birdenbire iki şampiyonun kusursuz ve sürükleyici oyununa imrendi ve orada toplanmış altı bin seyirciye kendinin de neler becerdiğini göstermek isteyerek, ansızın havadaki topa tabancasından bir mermi sallayıverdi. Top çat diye parçalandı ve düştü, nesneden ansızın mahrum kalmış şampiyonlarsa bir süre daha raketlerini boşa sallamayı denediler, ancak topsuz hareketlerinin lüzumsuzluğunu görerek pençeleriyle birbirlerinin üzerine atıldılar. Bir alkış gümbürtüsü yayıldı seyirciler arasında. Şüphesiz ki bu kadarıyla kalabilirdi. Ancak bir de şöyle bir ek durum ortaya çıkmıştı ki heyecan içindeyken albay, alanın karşı tarafında, adına güneşli tribün denilen tribünde oturan seyircileri unutmuş ya da dikkate almamış bulunuyordu. Kim bilir niye, merminin topu delip geçtikten sonra durması gerektiğini sanmıştı; bu arada mermi, maalesef ki, yolunun devamında gidip bir sanayici armatörün boynuna isabet etti. Delinen atardamardan kan fışkırdı. Yaralının karısı, ilk izlenimin etkisiyle, albayın üzerine atılmak, tabancayı elinden söküp almak istemişti, ama bunu yapamadığı için tutup sağında oturan adama bir şaplak indirdi sadece. İndirdi, çünkü hırsını başka türlü çıkaramamıştı ve safi kadınsı bir mantıkla hareket eder haldeyken, benliğinin en derindeki köşe bucaklarında bir kadın olarak bunu yapmakta özgür olduğunu sanmıştı, çünkü ona kim ne yapacaktı ki? Ancak pek de öyle olmadığı ortaya çıktı, zira adam gizli bir sara hastasıydı ki tokadın neden olduğu psikolojik sarsıntının etkisiyle krize girmiş ve bir gayzer gibi titremeler ve kasılmalar içinde patlamıştı. Talihsiz kadın kendisini, biri kan fışkırtan, öbürü köpükler saçan iki adamın arasında buluverdi. Bir alkış gümbürtüsü yayıldı seyirciler arasında. İşte o an, yanda oturmakta olan bir beyefendi, çılgınca bir panik içinde, öndeki hanımın tepesine sıçradı; kadınsa onu sırtladı ve sırtında taşıyarak son hız atlayıp meydana indi. Bir alkış gümbürtüsü yayıldı seyirciler arasında. Şüphesiz ki bu kadarıyla kalabilirdi. Ama bir de şöyle bir durum ortaya çıkmıştı ki yakınlarda bir yerlerde, ta öteden beri seyircili gösterilerde atlayıp öndekilerin tepesine çıkmayı hayal edip durmuş ve o ana kadar da kendisini bundan anca zorla alıkoymuş, kendi halinde, emekliliğini yaşayan Toulouse'lu bir hayalperest emekli oturmaktaydı. Gördüğü örneğe kendini kaptırmış bir halde, demek ki böylesi münasip düşüyor, işte demek böylesi gerek, büyük şehir adetlerine uygunu bu sanıp aşağısında oturan hanımefendinin tepesine anında atlayıverdi o kadın da sırtlandı, sırtlanırken de hiçbir mahcubiyet belirtisi göstermemeye çalışıyordu. Ve işte o zaman seyircilerin kültürlü kısmı, maça kalabalık halde gelmiş bulunan yabancı elçilik ve büyükelçilik temsilcileri karşısında skandalın üzerini örtmek için nezaketen alkışlamaya başladı. Ama burada da bir yanlış anlaşılma oldu, zira daha az kültürlü kısım alkışları bir takdir ifadesi olarak aldı onlar da hanımlarının sırtına bindiler. Bunun karşısında cemiyetin kültürlü kısmına ne yapmak kalıyordu? Çaktırmamak için o kısım da hanımlarının sırtına bindi. Ve handiyse iş bununla kalabilirdi. Gelgelelim bu sefer de, zemin locasında eşi ve eşinin ailesiyle oturmakta olan Marki de Filiberthe'in kendisini aniden centilmen gibi hissedeceği tutmuştu ve üstünde açık renk yazlık takım elbisesi, solgun, ama kararlı haliyle meydanın orta yerine çıktı ve soğuk bir sesle, eşine, Markiz de Filiberthe'e burada kim, ama kim hakaret etmek ister, diye sordu. Ve kalabalığa, üstünde Philippe Hertal de Filiberthe yazılı bir avuç kartvizit fırlattı. Bir ölüm sessizliği çöktü.


Son kitabı Sonbaharda Sarhoş Bir Kasabayı Sel Yayınları'ndan çıkaran Ferhat Uludere ile Kadıköy'de demlenmek üzere buluştuk. Kitap bahane, fanzinler, meyhaneler, yeni yayıncılık ve alkol üzerine bir diyalog daha çok. Uludere, sahil kasabalarındaki ruh halini, günlük hayatta gerçeküstü durumların kanıksanmasını anlattı. Ortak yazarımız Borges'ten ve son kitabından okuma yaptı, ancak onlar yakında diyelim, özel Trakya mezesi ve hikayeleri eşliğinde Ferhat Uludere'ye kulak verelim. F. U: Desenleri Serkan Yüksel yaptı. Yıllardır onunla çalışıyoruz. İlk projemiz aslında Sayıklamalar zamanındaydı. Aynı liseden mezunuz. Birlikte içtiğimiz bir tarihimiz var. Sayıklamalar döneminde yayınevi desen istemedi. 1001 Fıçı Bira'nın kapağını yaptı. Sonbaharda Sarhoş Bir Kasaba için başta desen fikri yoktu. Aslında fikri üçüncü bir arkadaşımız Yüksel verdi. Tek renge karar verildi, Serkan sonra kitabı okuyup desenleri yaptı. Kitabın kapağı da aslında çizilen ilk desen, alternatif kapaklar yerine buna karar verildi. Gazetelerin anladığı tarafsızlık ve bağımsızlık böyle şeyler artık. Yani ben istediğimi söyleyim, kimse bana kızmasın üzerinden gidiyor. Ama fanzin başka bir şeydir. O her zaman taraflıydı ve yalan söylemedi. İdeolojik bir yanı vardı ve zaten o ideolojiyi temsil ediyordu. Bağımsız olduğu için de gerçekten inandırıcı olabiliyordu. Mevcut yayınlara baktığımızda insan kağıt israfına üzülüyor. Yaşasın fotokopi! Dehşetle takip ettiğim bazı şeyler var ve internet de onlardan birisi. Birincisi bizim yazma algımızla onlarınki çok farklı. Ben yetiştiğim dönemin adabından olsa gerek hala kendime yazarım diyemiyorum. Editörüm diye geçiştiriyorum. Ama internet yazarları daha yazı yazmadan yazar oldular. O sanal dünya gerçeğin çok ötesine geçti. Yani hem bizdeki yazar algısı değişti, hem de yeni bir yazarlık başladı. Ama yine de blog yazarı ve yazar ayrımını koymak lazım. Ama şunu da söyleyeyim internet şairleriyle normal şairler arasında fark yok... Kitap yayımlamak ise sanırım onu garip bir şey haline getiriyor, ne yaparsanız yapın yerini başka bir şey tutmuyor. Bizim kuşak sorunumuz da var. Basılı olmayan her şeye tepkiliydik. Hedeflerinle ilgili bir durum bu. Benim hedefim bir gün basılı bir yayında yer almaktı. Virgül dergisinde yazmayı bırakınca diğer bir hedef de kitabın olmasıydı. Bu noktada kitap hiçbir zaman bir tüketim nesnesi olmadı, zaten o yüzden amaçlanıyordu. Kitap sonraya kalacak bir şeydi. Ben ilk kitabım çıktığında dünyanın değişeceğini düşünüyordum. Özgüven veriyordu kitap. Hayatın aynen sürdüğünü sonra gördük tabi. Dijital yayıncılığa geldiğimizde ise, çığrından çıktığını hissediyorum. Editöryal çalışma yapan, kolektif işler yapan yayınları bir tarafa koyarak söylüyorum, özgür olması da çok iyi. Ancak sadece küfür etme özgürlüğünün yayıncılık olarak isimlendirilemeyeceğini düşünüyorum. Bir şiirin bir dergide yayımlanmasıyla, internette yayımlanmasının hazzı birbirinden ayrı olmalı. Türkiye'de dijital yayıncılık gelişim içinde ama. Bir yıl öncesine göre bile bir fark yaratılmış durumda. Tabi ki. Gazetede en çok üzüldüğüm yanlışlarımdan biri, bana gelen e-postada, internet sitemde yayımladığım yazıyı bile defalarca okurken, sizin bu kadar yazım hatası yapmanız olmamış denmesiydi. Kesinlikle doğru. Benim böyle bir alan bulmuşken bu tür bir hata yapmamam gerekirdi, doğrusunu ise, internette yazan o arkadaş yapmıştı. Kitaptaki karakterlerden soğumak, hikayenin devamından uzaklaşmak demek değil. Kitaba bakamam ben, çünkü hata bulurum. Pişman olmaktansa orada bırakırım. Ama hikayeler benimle devam ediyor. Feymece'nin filmi mi yapılsa gibi hikayeler dolaşıyor mesela. Feymece ayrı bir karakter olarak sürebilir. F. U: Babam rakı mezesi olarak kullanırdı. Ailenin diğer fertleri, rakı içmeyenler ise kahvaltıda yerdi. Közlenmis patlıcan ve biber, domates, soğan ve sirke ile yapılan bir Trakya mezesidir. Acısızdır. Yapımı bir ritüel gibiydi. Bahçeye babaannemler kocaman bir ateş yakarlardı, patlıcanlar filan orada közlenirdi. Büyük bir kıyma makinesi vardı, çocukken bize çok heybetli gelirdi. Sadece bu meze için ortaya çıkardı. Diğer zamanlar nerede durur bilemezdik. -Birkaç anahtar kelime vereceğiz, senin çağrışımlarını almak istiyoruz: İstanbul'a ilk geldiğimde okul arkadaşlarımdan duyuyordum. Akşam çok içtik diyorlardı. Ne kadar diyordum dört tane bira diyordu mesela. Allah Allah diyordum bu insanlara hakikaten çok mu geliyor. Bol alkollü bir geceden sonra kaç tane sorusu bana sorulduğumda bilmiyorum diyordum. Çünkü cidden hatırlamıyordum. Ve kasabada böyle yaşanıyordu. Alkol sürekli hayatımızdaydı. Ben aynı gün içinde üç kere sarhoş olduğumu biliyorum. Burada insanlar sarhoş olmak için içiyor, biz ise kasabaya katlanmak için içiyorduk. O zaman orası daha güzel geliyordu. Onlar sarhoş olmak için kolay yolu seçiyordu, kasabada ise işi ritüele çevirip daha keyifli hale getiriyorduk.