Efrim Menruck: Açıkçası, bu albümün üzerindeki etiketle alakalı, aslında bu tanımlamaya katılmıyor da değilim. Yine de yaptığımız işe tam da bu şekilde bakmıyoruz. Protest müzik üzerimize yapıştırdığımız bir terim değil, benim için, daha çok, tarihsel açıdan sınırları belli olan bir şey ve bana sadece özgül meseleleri işleyen şarkıları, sivil haklar hareketiyle ilgili işleri ya da Phil Ochs'un ilk dönemlerini hatırlatıyor. Bunları sevmediğimden değil ama biz Glass-Steagall hareketi ya da buna benzer şeylerle ilgili şarkılar yazmıyoruz. Şarkılarımız biraz daha soyut işler; ama, kesinlikle şarkı sözlerinin bir derdi var. Efrim Menruck: Bana kalırsa, genelde sadece punk rock şarkıları yapıyoruz. Böyle söylemek belki de belirli tanımlamalardan kaçınmanın bir yolu ama yaptığımız müzik bizim için mutlak surette punk rock. Her şeyin mahvolduğu bir noktada başlayan ve bu mahvoluş karşısında yaptıklarınızla -ya daha yüksek sesle haykırırsınız ya da aslında işler eninde sonunda yoluna girecektir- sonlanan bir müzik. Bu bakımdan şarkılar oldukça basit fakat hepsinin başlangıç noktası her şeyin mahvolduğu gerçeği. Efrim Menuck: Güzel soru. Bazı yönlerden, grup olarak, gerçek anlamda dik kafalı olduğumuz için ve marjindeki toplulukların bir parçası olduğumuz, kişisel hikayelerimiz yüzünden sıkıntı yaşıyoruz. Yaptığımızın hakim kültürün herhangi bir parçasında hiçbir karşılığı yok, bu yüzden de bu konuda oldukça sakınımlıyız. MSNBC ya da bunun gibilerle ilişkilenmeden kıyıda köşede kalmış sıkıntılı yaşama ne şekilde biçim verebiliriz sorusu bize sınırsız bir biçimde ilham veriyor. Yani, senin sözünü ettiğin bizim için bir çeşit ayak bağıyken, sanırım birçok kişi için bu geçerli değil. Bu noktada batılı demokrasi bizim için oldukça gülünç, dolayısıyla kendimizi herhangi bir partinin dayanağı haline getirmek düşünülemez bile ama benim açımdan insanları bunu yapmaktan alıkoymak çok güç. Ayrıca, şu da ilginçtir ki, kocaman bir Bush karşıtı duyarlılık vardı- doğal olarak-, herkes bir araya geldi ve Obama konusunda heyecanlandı. Fakat ikinci başkanlık dönemindeyken ve her şey aynı bokun soyuyken, tüm bu insanlar şimdi ne yapıyor? Sonunda yine aynı boktanlıkla sonlandığında bir şeyi aynı oranda desteklemeye razı değilseniz, ona arka çıkabilmenin mümkün olmadığını düşünüyorum. Efrim Menuck: Hayır. Müzik işi biraz tuhaftır çünkü 'müzik' dediğimizde çok genel konuşursam, büyük bir kısmı için- hep 'popüler müzik'ten bahsetmiş oluyoruz, garip gürültülerden oluşan bir müzik bile olabilir bu. Her şey o kadar atomize halde ki, kimse hangi bokun popüler olduğunu bilmiyor bile. Oysa, müziğin derdi insanlara ulaşmak olmalıdır kime sorsanız bir şarkı olabildiğince çok insana ulaşmalıdır diyecektir- , bu nedenle 'kıyıda köşede' olduğumuzu söylediğimde tam da içinde yer aldığımız bu endüstriden bahsediyorum. Bu tür muhabbetlerin dışında aslında hiç de marjinal filan hissetmiyoruz. Gündelik yaşantınızda insanlarla konuşurken, daha önce olmadığı kadar büyük bir ortaklık hissiyle karşılaşıyorsunuz. Artık insanlar şeylerin boka sardığını daha derinden kavrıyor, anlatabiliyor muyum? Yine de, müziğin insanlara ulaştıracağı, aracılığıyla onları ve bu tür boktanlıkları değiştirebileceği şeyler vardır ve bu sadece bir pakettir. Ve sonra, şarkılar yazan ve tüm olayı sanatımla mümkün olduğunca çok insana ulaşmak istiyorum olan bir sürü müzisyenin varlığından bahsedersiniz. Böylece, sonunda bir sürü saçmalığı reddetmekten ve çetrefilli meseleler konusunda konuşmaktan çekinen bir kültürle karşılaşırsınız. Ve dahası, karşınızda karşı koyamayan koskoca bir kültür bulursunuz. Ve bence tüm bunlar şimdilerde dünyada sürmekte olan her türlü toplumsal tartışmaya eklenmesi gereken önemli şeyler. Çelişmek gerek, kafa karışıklığı ve bir parça o alanı terk etmek gerek. Bana kalırsa, müzik her zaman bunu yapmakta zorlandı ve şimdilerde ise bunu yapabilmesi daha zor çünkü insanlar bu türden muhabbetler üzerinden yaklaşmıyor müziğe. Muhtemelen kendilerini diz boyu bu şeylerin içinde hissediyorlar, ve sanki, kesinlikle olmaz, bu duymak ya da düşünmek istediğim en son şey der gibiler. Efrim Menuck: Hayır. Önümüzdeki yıl bir sürü turne işiyle uğraşacağız. Birkaç neden yüzünden turne sayısını azaltmıştık, nedenlerin biri de Jessica ile benim çocuğumuzun doğumuydu. Bu nedenle, Jessica hamileyken, çok fazla turneye çıkamadık, ve doğumdan sonra da turnelere bir süre ara verdik, ama bebek dokuz aylık olur olmaz, turnelere onunla beraber devam etmeye başladık. Sonra, biraz daha ara verdik çünkü Godspeed grubu yeniden bir araya gelmişti. Fakat, bu süreçte bile Mt. Zion turneye çıkmayı sürdürdü. Şimdiyse yeniden uzun turnelerde çaldığımız bir dönemdeyiz. Önceliğimiz hala sahnede çalmak, geçimimizi sağladığımız yer burası. Efrim Menuck: Kesinlikle, ve şarkıların büyük bir kısmını turneye çıkmadan önce yazıyoruz ve ancak turneden sonra kaydediyoruz. Yeni albüm için bu çok geçerli olmasa da grubun geçmişindeki işleyiş hep böyleydi: şarkılar yazılır, yola çıkılır, ve turnede çalındıktan sonra da kaydedilir. Şarkıları canlı çalmak birincil derdimiz. Efrim Menuck: İşe önce, bir şeyler yazdığınız insanlarla birlikte yazdığınız şeyleri arkadaşlarınızla, komşularınızla ya da size yakın olan insanlarla paylaşarak başlarsınız. Paylaştıklarınızın onlar için bir şeyler ifade ettiğini gördükçe, diğerleri için de bir şeyler ifade edeceğini umut etmeye başlarsınız. Efrim Menuck: İkisi de diyebiliriz bence. Daha önce, doğaçlama yapacağımız sahnede beş farklı işle bir araya gelir, bunları birleştirmeye çalışır, kimi zaman da parçaların bazılarında değişiklik yapmak zorunda kalırdık ama bu bir arabayı parçalara ayırmaya ve bu parçaları yeniden bir araya getirmeye benziyordu. Fakat grup beşli formunu aldığından beri, şarkıları bu uzun doğaçlamalar sürecinde oluşturuyoruz, yakaladığımız bir melodiyi olabildiğince çok melodiyle sürdürüyoruz, ve sonra başa dönüp, ortaya çıkan şeyi parçalara ayırıyoruz. Böylece şarkılar, daha öncekiler sonradan bir araya getirilmiş parçalar gibiyken, son birkaç yılda daha tutarlı bir hale geldi. Sanırım, sorduğun şeyde, hem bu şekilde bütünsel hale getirdiğimiz şarkıları çalmaya duyduğumuz ilginin hem de grubun küçülmesiyle bu işi daha rahat yapabilmemizin etkisi var. Efrim Menuck: Bir nevi. Sanırım bu biraz da melodiye bağlı. Çoğu zaman, şarkılar bir anlamda bir ritmin çeşitlemeleri oluyor, rota üzerindeki varyasyonlar gibi. Efrim Menuck: Çünkü, gruba dair yazılanların pek çoğu, indie rock müzik üzerine yazmayı dert edinen insanların kaleminden çıkıyor, oysa bugün, indie rock artık tarih dışı. Bu nedenle, eğer bariz bir şekilde folk, blues ya da soul ritmlerle uğraşmıyorsanız, bahsettiğiniz türdeki referanslar tabii ki fark edilmeyecek ya da anlaşılmayacaktır. Aslında bu durum, modern rock eleştirisine gelindiğinde bir tür olumsuzluğa dönüşüyor. Biz ise buna tepki vermeye çalışıyoruz. Röportajlarda sık sık kendimizi uzun bir geleneğin içinde gördüğümüzü söylüyoruz. Tabi ki eskinin içine gömülmüş bir grup değiliz ama tüm ilgimizi avangard olana vermiş de değiliz. Yeni bir şeyler yapıyoruz, öyleyse gerçek hakkında çenemizi kapalı tutmalıyız, türünden bir kavram karmaşası yaşamıyoruz. Bana kalırsa, geçmişin varlığını kabul etmeye zorlanmadığı sürece şimdiyle haşır neşir olabilen indie rock müzik eleştirisinin tarih dışılığı büyük oranda burada başlıyor. The Rumpus: Hep bir yenilik hissi, daha da yenileri uğruna terk edilen yepyeni şeylerle alakalı bir saplantı hali var. Belki de bu, imajlar üretmek ve tüketmek zorunda kaldığımız dolayısıyla ifade etmeye bile zaman bulamadığımız sürecin bir parçası sadece. Bu nedenle, dediğin gibi, artık güçlü bir tarih dışılık var çünkü insanlar gençliklerinde dinledikleriyle bir müzik algısı oluşturmaya başlıyor ve bir daha da geriye dönüp bakmıyor. Efrim Menuck: Daha kuramsal müzikler hakkında yazan insanlara göre, rock müzik paketini reddeden işlerin büyük çoğunluğu ortadan kaldırılan bir dolu boktanlıktı yalnızca. Kombine edilmiş şeylerden kocaman bir demet. The Rumpus: Ayrıca, bana kalırsa birçok kişi müzik eleştirisine kuramsal bir çerçeveden yaklaşıyor. Senin de bahsettiğin rockizm olayındaki gibi, çıkan yazılar, müziğin özü yerine, kulağa nasıl geldiğiyle ya da bunun gibi şeylerle ilgileniyor, ki bu da sağlam bir müzik eleştirisinin önündeki engel bana kalırsa. Efrim Menuck: Kesinlikle, ortada hep yaşadığım bir hayal kırıklığı var. Belli bir yaşa geldiğimde, Rolling Stone ve Spin dergileri, aynı bokun soyu olan, ve son derece ezici iki büyük tiranlıktı. Bu dergilerde, merak ettiğiniz, geçimini turnelerden sağlayan gruplar hakkında bir şeyler bulabilmeniz imkansızdı. Bir dizi saçmalığın önemsendiği bir kurgudan ibaretti yalnızca. Bir yandan da, çocukken, Lester Bangs antolojisi, Psychotic Reactions and Carburetor Dung, yayınlandığında okuduğumuz, müzikle, sahneyle falan ilişkisi olan birinin subjektif olarak yazdığı şeyleri hatırlıyorum, bu yazılar o dönemlerde eksikliğini duyduğumuz işlerdi. Şimdilerdeyse her yerde müzik üzerine yazılmış her türden yazıyla karşılaşabilirsiniz, ve hiçbiri de daha önce olduğundan daha iyi değil. Durum tam bir düş kırıklığı, bugünkü rock eleştirisini küçümser gibi görünüyor olabilirim. Yine de, bir yerlerde hala iyi çalışmalar yapılıyor dolayısıyla yeni kuşakları azımsayacak denli tutucu davranmak niyetinde değilim. The Rumpus: Kesinlikle. Okudun mu bilmiyorum ama yakınlarda The Village Voice'da Jim DeRogatis ile yapılmış bir röportaj yayınlandı. The Rumpus: Evet, o röportajda DeRogatis çok önemli bir noktaya değinmişti, yalnızca müzik eleştirisinde değil diğer birçok şeyde de, yazarların sıkı bir gazetecilik eğitimine sahip olmadığından, gözlem ve araştırma deneyiminden yoksun olduğundan ve daha çok ben böyle düşünüyorum, benim teorime göre bu böyledir düsturuna sadık kaldığından bahsediyordu. Sanki, ciddi bir nesnellik eksikliği var aslında nesnellik demek de istemiyorum, çünkü tarih eğitimi aldım ve aldığım eğitim araştırırken bulduklarımızı yorumlamak üzerineydi- Yani, sanırım, şeylere yönelik bakış açısının temelinde, o şeyde olduğu iddia edilen değerin gerçekliğini değerlendirmek yerine daha çok ne düşünüyorsam doğrudur kuralı yatıyor. Efrim Menuck: Kesinlikle haklısın. Ve bu durum oldukça iç karartıcı. Mesela aynı röportajı ben de okuyorum, sonra sen insanların bu röportajla ilgili fikirlerini okuyorsun ve bu böyle sürüp gidiyor, her yerde hep bir siktir oradan refleksi. Bilmiyorum yahu, açıkçası bununla ilgili saatlerce konuşabilirim. Aslında, şu anki durumun çok derininde, bu duruma içkin bir şeyler var- sadece internetin kendisinde değil. İnternet ve piyasa gücünün kesiştiği alan kendiliğinden tutucu bir alan olarak beliriyor. Bu durum ya düzelecek ya da gittikçe kötüleyecek, şimdilik düzeldiğine dair herhangi bir emare yok ama. Bu, nesnel gerçekliğin yer almadığı toplumsal bir alan. Bir şeyi gerçeklik haline getirene dek durmaksızın tekrarladığınız Cumhuriyetçi bir eko alanı. Acınılası bir karmaşa hali yani. İster tarih hakkında konuşuyor olalım ister politika, kötü bir manzarayla yüz yüzeyiz, durumun kendisi de ona tanıklık etmek de oldukça üzücü. İnsanların bundan yirmi yıl, otuz yıl, elli yıl öncesinde olduklarından daha cahil olduklarını düşünmüyorum. Hepimiz fazlaca bilgiyle donatılmış durumdayız yine de hala her şeyin içine sızan bir inkar mekanizması var. The Rumpus: Az önce medyanın bölünmüşlüğünden bahsettin, fakat bence otuz ya da kırk sene öncekine kıyasla bugün insanlar medya ortamıyla bunlar, hepsi de temelde size duymak istediklerinizi söyleyen, ana akım işleri ya da belirli meselelere odaklanmış alternatif internet siteleri olabilir- daha kolay ve daha uzun soluklu bir ilişki kurabiliyor. Bu medya araçlarının ve oluşumların çoğu insanlara onları bir şeyler yapmaya zorlamadan ne kadar değerli ve zeki olduklarını anlatıyor ki insanlar gerçekten de bu türden şeylerin çekimi altında. Kendinizi iyi hissetmek adına yapılan hayır işlerinin temelinde bencilliğinizin yattığını söyleyen şu çok eski ve emektar felsefi tartışmayı bilirsin, bence bu tartışma konumuz açısından yararlı bir nokta taşıyor: sadece bir linke tıkla ve keyfini çıkar. Bir farenin deney labirentinde tuşa her dokunduğunda peyniri kapması gibi. Herhangi bir şeyi başarmak zorunda olmasanız bile hep aynı olumlu geri bildirimi alıyorsunuz. Efrim Menuck: Kesinlikle. Mesela benim aile çevremde de internetteki yorum kutucuklarında tartışmaların başını götüren sağ görüşlü insanlar var, bu ortamlarda durmadan paylaştıkları refleksif ve sağcı her türlü fikre sahipler ama gerçekte bu insanlarla yüz yüze konuştuğunuzda, bambaşka bir muhabbeti sürdürdüklerini görüyorsunuz. Bilmem anlatabildim mi? Şu, internetteki anonimlik sayesinde herkesin yaptığı yanına kar kalır mevzusu çok klişe biliyorum ama, bu anonimlik gerçekten de insanların toplumsal itibarlarının zedelenmesini önlemek gibi bir işleve sahip, ki hala fiziksel dünyada birbirimizle iletişimimizi sürdürüyoruz. Birbirine paralel iki ayrı evren gibi. Biri tamamen katmanlıyken, diğeri herkesin hala aynı sokakları ve işyerlerini paylaşmak, aynı barlarda içmek, birbiriyle konuşmak zorunda olduğu bir evren. İnsanlar birbiriyle gerçek anlamda konuştuğunda ise bu çıkışsız boktanlığın üstesinden gelmek daha da zorlaşıyor. Ama, evet, internet ortamındaki her şeyin atomize oluşuna, herkesin ödüllendirilmesine her zaman şaşıp kalıyorum. Senin de dediğin gibi, bu ortamda kimsenin birbirinin aynısı fikirler dışında talep ettiği bir şey yok, sadece Amerikan siyasetinde değil, burada, Kanada'da da işler böyle. Güncel politik tartışmadaki alçalmanın yarattığı etkiye, iki tarafın da hakkıyla temsil edilemediğine ve hiçbir meselenin halledilmediğine tanık oluyorsunuz. Fakat, gerçek yaşamda işler böyle değil açıkçası. Gerçek yaşamdaki deneyimlerime dayanarak, her şeyin bu denli kutuplaşmamış, katmanlaşmamış olduğunu söyleyebilirim. Senin ne düşündüğünü merak ediyorum. Ben tabi ki bana yakın olan dünya hakkında konuşabilirim sadece. Gerçekten de tuhaf bir durum ama polyannacılık yaptığımı da düşünmüyorum. The Rumpus: Benim büyüdüğüm yer epey küçük bir kasabaydı ve hatta kuzey New York'ta bile oldukça tutucu sayılabilecek yerlerden biriydi, dergilerdeki, gazetelerdeki iki kutupluluğu görmemek imkansızdı. Yine de, buralarda yazan, tutucu ve tehditkar fikirlerini savuran insanları gerçek hayatta da tanır ve aslında yazılarındaki gibi hiç de esip gürleyen tipler olmadığını bilirdiniz. Bu nedenle dediklerine katılıyorum. Görece daha liberal bir ortamda yetiştiğim için yalnızca onlar hakkında konuşabileceğimi bilsem de, sadece kendi çevresinde, ya da alternatif olarak haberler, internet gibi yerlerde gördüklerini temel alarak bir tür muhafazakarlık fikri geliştiren birçok insan tanıyorum. Bu insanların hiçbiri gerçekte kendisiyle aynı şeye inanan insanlarla bir kez bile iletişim kurmak zorunda kalmamıştır. Efrim Menuck: Elbette. Gençliğimizdeki, şimdilerde yaşanmayan bir anlaşmazlığı hatırlıyorum. Genelde, aşırı bir biçimde Hristiyanlık karşıtı olan insanlar vardı, çünkü inançlı birinden anladıkları yalnızca, tahammülsüzlük, ikiyüzlülük ve açgözlülüktü. Ve ben bunu hep garip bulurdum. Hristiyan değilim, tanrıya da inanmıyorum, ama tabii ki, hala Tanrı'ya inanan, kiliseye giden ve öyle katıksız bir kötülük de taşımayan bir sürü insan var. Bu yüzden de, insanlar eleştirdikleri kişilerle hiçbir şekilde iletişim kurmadığı bu düzlemden kopmadıkları sürece, bu problem çözümsüz kalacaktır. Efrim Menuck: Evet, yani, bu bir çeşit korkuluk argümanı olabilir ama benim bahsettiğim daha çok mesela rahatça kilisenin de, ona inananların da canı cehenneme diyebilen iki eşcinselin örnekleyebileceği türde insanlardı. Bunun çıkış noktasını da anlıyorum aynı zamanda, Evangelist Hristiyanlar adına uykularımın falan da kaçtığı yok, çünkü bu insanların bizim düşünmemizi istedikleri kadar aptal olmadıklarını biliyorum Dolayısıyla bu bir korkuluk argümanı sayılamaz, korku verici bir noktadan kaynaklanıyor çünkü. The Rumpus: Ne demek istediğini anlıyorum. Deneyimlerime göre, tanıdığım, tepeden tırnağa din karşıtı olan insanların büyük çoğunluğu benim kabullenemeyeceğimi düşündüğüm ortamlarda yetişmiş. Hristiyan bir ailede ve küçük bir kasabada büyüyen insanlar olarak, kendileri dışında kimsenin asla anlamadığı şeylerle etkileşim içinde olmuşlar. Efrim Menuck: Kendi adıma düşündüğümde, Yahudi kökenliyim. Tanrı'ya inanmayan, beni yine de Yahudi okuluna gönderen bir babayla büyüdüm. Dolayısıyla, okuldaki ilk dokuz yılımı bu küçük gettoda yaşayarak geçirdim, ve bu yüzden de dünyaya biraz basitleştirerek söylersem eğer- Yahudiler dışında herkesin birer baş belası kaçık olduğunu kabul ederek bakıyordum, çünkü küçük bir çocuk olarak gözlemleyebildiğim buydu. Böyle bir bakış açısıyla yetiştirilmeme rağmen, ergenliğe geldiğimde, bunun tamamen zırvalık olduğunu fark ettim. Fakat bu bir taraftan da şu anlama geliyor, insanları bugün körü körüne yargılamak benim için çok zor. Bazı spesifik durumlar beni çıldırtıyor, ve ben de bunlarla ilgili avazım çıktığı kadar konuşmaya devam edeceğim, fakat daha büyük mevzular söz konusu olduğunda bütünüyle çileden çıkıyorum. Mesela şu Dawkins tarzı meselelerin birçoğu, bir türlü aklım almıyor. Tanrı'ya inanmıyorum, ateistim ama bir ateist olarak kendimi mağdur falan da hissetmiyorum. Ama belki bunun nedeni bunların yaşandığı bir dünyadan uzakta yaşıyor ve çalışıyor olmamdır. The Rumpus: Çok can sıkıcı çünkü, bir bakıma, bu bakış açısı belli bir Batı tarzı entelektüelizmin dışında yaşayan herkesi mahkum ediyor. Elbette ateist olan birçok insan var fakat insanlığın büyük çoğunluğu bir dine inanıyor ve gündelik yaşantılarında da inançlarını samimiyetle açığa vuruyor. Kişisel olarak ben buna, ister Budizm'den, ister Musevilik'ten ya da herhangi birinden bahsediyor olalım, insanlar dinsel bağlılıklarıyla bu şekilde etkileşime geçiyor, derdim. Dolayısıyla, bu insanları yaşam tarzları nedeniyle mahkum etmek bana akıl almaz geliyor. Efrim Menuck: Kesinlikle, ve bir de, bağlılığın da derecelerinin ve değişirliliğinin olabileceğini inkar etmek. Mesela, günün sonunda sonuçta bir anarşist olduğumu biliyorum. İnsanların aslında kendi başlarının çaresine bakabileceğine, bunun için herhangi bir liderin gerekmediğine inanıyorum. Birçok kişinin anarşistleri son derece gülünç, ahkam kesen, toy ve fazlasıyla idealist insanlar olarak algıladığını da biliyorum ama bunların hiçbirine uymadığımı düşünüyorum. İnancımın ne derece güçlü ya da zayıf olduğu her gün, her hafta değişkenlik gösteriyor, sonuç olarak dogmatik bir anarşist değilim. Ve benim dışımda, farklı bağlılıklara, inançlara sahip dogmatik olmayan, inançları konusunda kararsızlık yaşayan ya da bocalayan daha birçok insan var. Eninde sonunda, birlikte yaşamak zorunda olduğumuz bir dünyadayız, ve kuşkusuz birbirimizle kurduğumuz iletişimin başlangıç noktası, ortak noktalar yaratmaya çabalamak olmalı, öbür türlü iletişim kurmanın ne anlamı kalır ki? Bir gettoda, yalnızca benim inançlarımı paylaşan insanların olduğu bir yerde yaşamak istemiyorum. Bir komünde değil, bir şehirde, dünyada, birbirimizin kuyusunu kazmaksızın yaşamayı becerebildiğimiz bir yerde yaşamak istiyorum. Şehirlerle ilgili en güzel şey de bu: diğer insanlarla onların nereden geldiklerine bakmaksızın birlikte yaşamayı öğrenmek ve onları anlamak zorundasınız. Efrim Menuck: Yıllar önce, kısa bir sürede kapsamını aşan, karşısına birçok meseleyi alıp yaygınlaşan şu büyük öğrenci eylemlerinden birini yaşamıştık. Öğrencilerle başlamıştı fakat tarih boyunca yaşanan şu garip olaylardan birine dönüşmüştü, her gece neredeyse sokağa çıkmayan kimse kalmamıştı, ve bu bir hafta kadar sürmüştü. Yine de, bu genel eylemlerin yolunu açan öğrenci hareketi yaşanırken, Montreal manzarasında, kentsel ya da federal yönetime ait bakış açısıyla şunu görebilirdiniz: Kanada Quebec eyaletinden, Quebec de Kanada'dan nefret ediyor, bu yüzden Montreal boktan bir durumun içine iki kere düşerken, altında kıvrandığımız kibrin iki halini de yaşamıştık. Dolayısıyla, Fuck Off Get Free nin Montreal için seçilebilecek en iyi sivil motto olduğunu düşündük. Burada bir tür şikayetçi olma, bize güzel görünen adına sonsuz bir mücadele etme geleneği var. Aynı zamanda da, Kanada'da Montreal'den daha kibirli bir kent bulamazsınız. Birçok Kanadalı için, Montreal Quebec'tir, Quebec içinse Montreal Quebec sayılamaz, böylesine tuhaf bir durum işte. Ve hep de böyleydi. Efrim Menuck: Kesinlikle ve bu farkında olarak yaptığımız bir şey. Şarkıların amacı bu aslında, bu alanı işgal etmek. Daha önce söylediğime geri döneceğim, kendimizi çok uzun bir geleneğin içinde görüyoruz. Mesela, yozlaşmış kralları ve yenilgiyi kabullenmiş soyluları anlatan İskoç halk müziğiyle başlayan country müzik, hepsi de sınıf bilincine sahipti. İnsanlar vardı ve krallar, krallar yozlaşmış, krallıklarının sonuna gelmişti, ve aynı yozluk farklı şekillerde diğer insanlara da bulaşmıştı. Ve bu gelenek güney eyaletlerine dek gelmiş, sadece içinde blues'un da olduğu taşra müziğine değil, sonradan country ve batı müziğine evrilecek olan beyaz taşra müziğine de dönüşmüştü. Bu perspektiften bakıldığında, şarkı yazmanın uzun bir geleneğe sahip olduğunu görebilirsiniz. Keşke sınıf bilinci yerine kullanabileceğimiz daha iyi bir ifade olsaydı, eleştirisel sınıf bilinci gibi mesela ama sonuç olarak elimizde olan bu: hepimizin mahvolduğu ya da yalnızca çok küçük bir azınlık bu mahvoluştan paçayı kurtarırken geri kalanlarımızın boka battığı fikri. Ve evet, bu bir şarkı için oldukça iyi bir başlangıç noktası. Dolayısıyla, bahsettiğin şey tamamen bilinçli olarak yaptığımız bir şey. Efrim Menuck: Bilmiyorum. Bana bir şeyler ifade etmişti sanırım. Ergenlik dönemim ve yetişkinliğimin ilk dönemleri zaman zaman evsiz kaldığım oldukça travmatik zamanlardı, geçici fakirlik dönemleri yani. Kendimi mağdur biri gibi anlatmak derdinde değilim kesinlikle ama oldukça zor yıllardı, sınıf bilincini geliştirdiğim bir dönemdi de aynı zamanda. Bu yüzden sanırım dünyaya bu açıdan bakmak benim için en mümkün olanıydı. Ve sadece şimdide değil müzik tarihinde de bununla çok az karşılaşıyor olmak çok garip. Bence bu bizi yine, popüler kalabilmek adına tavizler veren popüler müziğin işlevi meselesine getiriyor. Yine de garip, 60'lardaki ve 70'lerdeki liste başı olan şarkıları hatta pop şarkılarını dinlediğinizde, şarkı sözlerinde bir çeşit agresiflik bulabilirsiniz. Yani, o zamanlar popüler müziğin fazlaca tavır alabildiği küçük bir alan vardı. Fakat bu dönemden önce ve sonra, dünyanın işçiler ve patronlar olarak bölündüğünü ima bile edememiş şarkılara rastlıyorsunuz hep. Ve bu fikre katılmak için komünist olmanız falan gerekmiyor, yaşıyor olmanız yeterli. Efrim Menuck: Hayır, biraz acayip aslında. What We Loved Was Not Enough şarkısındaki yanan şehirler sözü epey ağır, ve bunun beni biraz rahatsız ettiğini bile söyleyebilirim. Bu söylem tamamen yeni bir baba olmam, dünyaya bakmam ve gördüğüm şey yüzünden delice bir dehşete kapılmamla alakalı. Dünyanın korkunç bir yer olduğunu düşünüyorsunuz ve sonra bir çocuğunuz oluyor, dolayısıyla duyduğunuz dehşet üç misline çıkıyor çünkü bu küçük masum yaratık yalnızca birkaç yıl yanınızda olacak, ve sonunda ona evet, haydi git bakalım, iyi şanslar. demek zorundasınız. Şarkı bununla ilgili bir tür ağıt, bu nedenle de sözleri geçmiş zamanda yazıldı. Evet, gerçekten de, her şey mahvolmuş durumda. Ve en nihayetinde şarkının ilgilendiği nokta, Batı'nın işinin bittiği ve gücünü toparlayabilmesinin tek yolunun bu gerçeği kabullenmek olduğu, bunu yaptığında da tüm pisliğin ortaya döküleceği fikri ki, oldukça çetrefilli bir düşünce. Bu nedenle, daha önce yazdığımız şarkılardan farklı olarak, bu şarkıyı lirik bakımdan ve verdiği his açısından tatsız buluyorum. Ve şu Tanrım, çocuğumun bir gün dağların yerle bir olduğunu görmesine izin ver. sözü, bu sözün oldukça yapıcı olduğunu düşünüyorum. Burada bahsi geçen dağın bir tür engel olduğunu düşünürsek eğer, bu engeli hep birlikte alaşağı etmek zorundayız. Ama tabii ki, kıyameti andıran bir senaryoyu insanların gözünde canlandırmak derdinde değilim. Bence, hepimiz aynı kabusları paylaşıyoruz, anlatabiliyor muyum? Bu kabusların gerçekliğini anlayabilmek içinse onların birer taslağını çizmek zorunda olduğumuzu da düşünmüyorum. Bence, hepimizin kabusları aynı, ve bunların birer eskize dönüştürülmesine gerek yok. Genel olarak, kıyamet imgesine karşıyım ama bu şarkının bu imgeyi anımsattığını düşünüyorum. Efrim Menuck: Evet, şarkının çıkış noktası buydu. Sözleri yazarken tam da böyle hissediyordum. Aynı zamanda da bu hisle mücadele ediyordum ve daha çok Bu üzücü sözler de nereden çıktı? modundaydım. Ama neyi sevdiysek yetmedi hissi çok önemli. Bu cümleyi şimdiki zamanda da kurabilir, neyi seviyorsak yetmiyor diyebilirsiniz, tamamen başka bir anlama denk düşer ve içinde bulunduğunuz durumun hala geçerli olduğunu ifade eder. Eğer kendinizi gelecekte konumlandırıp geriye bakıyor ve sevdiğiniz şeylerin yeterli gelmediğini söylüyorsanız, buradaki en önemli nokta sevdiklerimizin bir şeyleri değiştirmeye ne şekilde yeterli olacağını bulabilmektir. Kulağa son derece idealistçe geliyor olabilir fakat belki de bir parça gerçeklik vardır bu cümlenin içinde. The Rumpus: Kıyametten bahsettin az önce, çoğu kişi imgelere yüzeysel bir şekilde baktığından olsa gerek, bu kelime son zamanlarda grubunuzun ve Godspeed' in müziğini anlatmak için çok kullanıldı. Son on yıldır Amerikan popüler kültürüne hakim olan da bu tür bir yüzeysellik aslında. Fakat kıyametle ya da kıyamet sonrasıyla alakalı işlerin fetişizmi ve birçok insanın dünyayı görme biçimi, Amerikan ya da Batı toplumu geriledikçe -ya da daha dramatik şekilde söylersek, yıkıma sürüklendikçe- dünyanın da topyekün sona ereceği fikrine dayalı. Fakat işin en ilginç tarafı şu ki, jeologların derin tarih diye adlandırdıkları şeyi incelediğimizde, uygarlıkların dağıldığını, bunun nihai bir son yaratmadığını, insanların ayrıştığını, küçük topluluklar halinde yaşadığını ya da yeniden bir araya geldiklerini görüyoruz. Sonuç olarak, her şeyin sona varması gibi bir şeyin olanaksızlığı ortada, Roma gibi imparatorlukların bile işinin bittiğini biliyorken. Bu fetişizm, aslında insanların toplumumuzun sonsuza dek ayakta kalamayacağı gerçeğini itiraf etmek konusundaki gönülsüzlüğünden kaynaklanıyor. Efrim Menuck: Evet, çok doğru. Dünyada çok fazla tekinsizlik var, özellikle de Batı'da. İnsanlar bu tekinsizliğin kaynağıyla yüzleşmek yerine, tekinsiz hissettikleri durumların birer tasvirini tercih ediyor. Bu da, sonunda senin bahsettiğin tarzda bir dünya görüşünü doğuruyor: Batı uygarlığı bir şekilde sona erecek ve bu aynı zamanda her şeyin sona ermesi olacak. Bir yandan da, çürüyen bir uygarlık son derece travmatik bir şey, uzun bir gelecek algısı ve daha da zoru bu algıyı uzun süreler korumak gerek.


ve sen istemezsen kimdir onu iyi eden. kimin şovuysa oynayan, artık o sürdürsün.


Kültür hem çeşitli süreçleri ve bu süreçlerin toplumsal tanımları açısından, hem de sürecin her noktasında, tarihsel olarak değişken ve çeşitli öğelerin dinamik karşılıklı ilişkileri açısından oldukça karmaşıktır. Benim dönemsel adını verdiğim çözümlemede kültürel süreç belirlenmiş egemen özellikleri olan bir kültürel dizge olarak ele alınır. Egemen ve tanımlayıcı çizgi ve özelliklerin vurgulanması önemlidir ve pratikte de etkileri duyulur. Ancak bu çözümleme yöntemi, hem gelecek hem de geçmişle bağlantı kuracaksa genellikle dizge olarak soyutlanan bir oluşumda bir hareket duygusunu gerektiren tarihsel çözümlemenin farklı bir işlevi için de kullanılır. Gerçek tarihsel çözümlemede her noktada hem özgül ve etkili bir egemenliğin kapsamına giren hem de dışında kalan hareket ve eğilimler arasındaki karmaşık karşılıklı-ilişkileri anlamak gerekir. Bu hareket ve eğilimlerin yalnızca seçilmiş ve soyutlanmış egemen dizgeyle değil aynı zamanda bütün kültürel süreç ile arasındaki ilişkiyi incelemek gerekir. Böylece burjuva kültürü dönemsel çözümlemede feodal kültür ya da sosyalist kültürüle karşılaştırılarak dile getirilen önemli bir genelleştirici betimleme ve varsayımdır. Bununla birlikte dört ya da beş yüzyıldır çok çeşitli toplumlarda betimlenen kültürel bir süreç olduğu için tarihsel ve içsel açıdan karşılaştırmalı olarak farklılaştırılması gerekir. Ayrıca bu betimleme kabul edilse ya da pratik olarak kullanılsa bile dönemsel tanım ya o tipin aşamalarını ya da çeşitlemelerini göstermek için ya da destekleyen kanıtları seçmek ve birincil önem taşımayan, rastlantısal ya da ikincil kanıtları dışlamak için bütün gerçek kültürel süreçlerin ona göre değerlendirildiği duruk bir tip olarak etkisini duyurabilir. Dönemsel çözümlemeye bağlı kalmakla birlikte hem aşamaları ve çeşitlemeleri hem de herhangi bir gerçek sürecin içsel dinamik ilişkilerini gösteren bir terim bulabilirsek bu tür yanlışlardan kaçınmış oluruz. Tabii gene de hegemonik olanın bu anlamlarında egemen ve etkili olandan söz etmemiz gerekir. Ama aynı zamanda herhangi gerçek bir süreçte ve herhangi bir anda hem kendi içlerinde hem de egemen olanın özelliklerini yansıtma açısından önemli olan kalıntısal ve doğmakta olan dan da söz etmemiz gerektiğini anlarız. Pratikte ayırt edilmeleri çok zor olsa bile ben kalıntısal sözcüğünü arkaik sözcüğünden farklı bir anlamda kullanıyorum. Herhangi bir kültürde geçmişin izlerine rastlanabilir ama bu geçmişe ilişkin öğelerin çağdaş kültürde değerlendirilme biçimleri farklıdır. Bütünüyle geçmişin bir öğesi olarak kabul edilen, ve özel bir biçimde gözlemlenen, incelenen, bazı durumlarda da bilinçli olarak yeniden canlandırılan öğe arkaikdir bana göre. Oysa ki kalıntısal sözcüğünün anlamı farklıdır. Tanım gereği kalıntısal geçmişte oluşmuştur ama halen kültürel süreçte yalnızca geçmişin bir öğesi olarak değil de bugünün etkili bir öğesi olarak etkindir. Dolayısıyla egemen kültür çerçevesinde dile getirilemeyen ya da özsel olarak doğrulanamayan bazı yaşantılar, anlamlar ve değerler daha önce varolan toplumsal ya da kültürel bir kurum ya da biçimlenme kalıntısında yaşanabilir ve uygulanabilir. Kalıntı sözcüğünün egemen kültür ile alternatif ve hatta karşıt bir ilişki içersinde olabilen bu anlamı ile egemen kültür ile büyük bir ölçüde ya da bütünüyle bütünleşmiş ve dolayısıyla etkin bir biçimde görülebilen kalıntısal anlamı arasındaki farkı belirlemek gerekir. Çağdaş İngiliz kültüründe özellikle üç durumda bu ayrım kesin bir çözümleme terimi olabilir. Örneğin örgütlenmiş din görüşü kalıntısaldır, ama bu din içersinde pratik olarak alternatif ve karşıt anlamlar ve değerler ile bütünleşmiş anlamlar ve değerler arasında önemli bir ayrım vardır. Aynı şekilde kırsal toplum düşüncesi de kalıntısaldır, ama idealleştirilmiş, ya da fantezi ya da egzotik bir zaman geçirme işlevi olarak egemen düzenle bütünleşmiş olsa bile bazı sınırlı açılardan endüstriyel şehir kapitalizmine alternatif ya da karşıt bir görüş oluşturur. Gene aynı şekilde monarşide de etkin bir biçimde kalıntısal hiçbir öğe yoktur ama özellikle arkaik olan kullanılarak bir kapitalist demokrasi biçiminin özgül siyasal ve kültürel işlevi olarak kalıntısal bir işlev tam anlamıyla bütünleştirilmiştir. Kalıntısal bir kültürel öğe genellikle etkili egemen kültürün içinde yer almaz, ama bazı bölümlerin bu alanlarda kendini duyurabilmesi için etkili egemen kültürle bütünleştirilmesi gerekmiştir. Ayrıca belirli noktalarda egemen kültür çok fazla kalıntısal yaşantı ve pratiğin kendi sınırları dışına taşmasına izin veremez, en azından belli bir rizikoya girmeden izin veremez. Seçici geleneğin işlerliği, kalıntısal olanı yeniden yorumlama, yansıtma, kabul etme ve dışlama yoluyla bütünleşmesiyle belirginleşir. Bu durum özellikle edebi gelenek için geçerlidir. Edebiyata ilişkin seçici yorumlardan edebiytın şimdi ne olduğu ve ne olması gerektiğine ilişkin geçmişle bağlantılı ve bütünleşmiş tanımlar yapılır. Bu çok önemli bir kaç alandan biridir çünkü edebiyatın eskiden ne olduğu ve edebi yaşantının ne olduğu ve olması gerektiğine ilişkin alternatif ya da karşıt görüşlerin bazılarında bütünleşmenin baskılarına karşın etkin kalıntısal anlamlar ve değerler korunur. Doğmakta olan sözcüğüyle sürekli olarak yeni anlamların ve değertierin, yeni pratiklerin, yeni ilişkilerin ve ilişki çeşitlerinin yaratıldığını belirtmek istiyorum. Egemen kültürün yeni bir aşamasındaki öğelerle özsel olarak bu egemen kültüre seçenek ya da karşıt olan öğeleri birbirinden ayırmak oldukça güçtür: Yalnızca yeni olan değil en katı anlamıyla doğmakta olan. Kültürel süreç içindeki ilişkilerden söz ettiğimiz için kalıntısalın tanımı gibi doğmakta olanın tanımı da ancak egemen olanla ilişkisi değerlendirilerek yapılabilir. Gene de kalıntısalın toplumsal yerini anlamak daha kolaydır çünkü hepsi olmasa bile büyük bir çoğunluğu içinde gerçek anlam ve değerlerin üretildiği kültürel sürecin daha önceki toplumsal biçimlenme ve aşamalarıyla bağlantılıdır. Böylece egemen kültürün belirli bir aşamasındaki boşluğunda, geçmişte gerçek toplumlarda ve perçek durumlarda üretilmiş olan ve egemen kültürün karşı çıktığı, bastırdığı, görmezlikten geldiği ve hatta farkedemediği insan yaşantısına arzusuna ve ilerlemesine ilişkin alanları temsil ettikleri için önemini koruyan anlam ve değerlere dönülür. Doğmakta olanın durumu temelde farklıdır. Herhangi bir toplumun yapısında ve özellikle de sınıf yapısında, kültürel sürecin egemen öğelere seçenek oluşturan ya da karşıt olan öğeleri için toplumsal zemin her zaman vardır. Marksist kuramda böyle bir zemin oldukça iyi betimlenmiştir: Yeni bir sınıfın oluşumu, yeni bir sınıfın bilinçlenmesi, ve bu süreçte yeni kültürel biçimlenmenin öğelerinin ortaya çıkması. Dolayısıyla işçi sınıfının (örneğin İngiltere'de 19. yy'da) bir sınıf olarak ortaya çıkması kültürel süreçte hemen belli olmuştur. Ama sürecin farklı bölümlerinin katılımı eşit değildi. Yeni toplumsal değer ve kuramların oluşturulması kültürel kuramların oluşturulmasından daha önemliydi, ve özgül kültürel katılımlar önemli olmakla birlikte genel ya da kurumsal yeniliklerden daha az kesinlikli ve özerktiler. Yeni bir sınıf her zaman doğmakta olan kültürel bir pratik kaynağıdır ama henüz ikincil bir sınıf iken kültürel pratik eşitsiz ve tamamlanmamıştır. Çünkü yeni bir pratik tabii ki soyut bir süreç değildir. Ortaya çıkma derecesine ve özellikle de alternatitten çok karşıt olma derecesine göre bütünleşme süreci başlar. Bu durum aynı dönemde (19. yy) İngiltere'de köktenci halkçı basının ortaya çıkmasında ve daha sonra etkili bir biçimde bütünleşmesinde gözlemlenebilir. Aynı şekilde işçi sınıfı edebiyatının doğmasında ve bütünleşmesinde de gözlemlenebilir. Bu tür durumlarda bütünleşme zemini kabul edilmiş edebi biçimlerin üstünlüğü olduğu için ortaya çıkma sürecine ilişkin sorunlar açıkça belli olur. Ancak gelişme her zaman eşitsizdir. Doğrudan bir bütünleşme görünebilir alternatif ve karşıt sınıf öğelerine uygulanır. Bu koşullarda ortaya çıkma süreci pratik bütünleşme aşamasının ötesindeki sürekli olarak yinelenen, her zaman yenilenebilen bir harekettir: Bütünleşme, bir tanıma, onaylama ve dolayısıyla Kabul etme biçimi olarak görüldüğü için bu süreç daha da zorlaşır. Bu karmaşık süreçte aslında yerel olarak kalıntısal öğeler ile genellikle doğmakta olan ögeler sık sık karıştırılır. Bir sınıfın doğması ve artan gücüyle ilişkili olarak yeni kültürel öğelerin doğması her zaman önemli ve her zaman karmaşık bir süreçtir. Ancak bu doğma çeşitli biçimlerde gerçekleşebilir. Pratik kanıtı çok olmasına karşın böyle bir olguyu kuramsal olarak anlamak zordur. Hem kalıntısal hem de doğmakta olanın'önemli öğelerini tanımlayabilmek ve egemen olmanın niteliğini anlayabilmek için, hiçbir üretim tarzının ve dolayısıyla hiçbir egemen toplumsal düzenin ve dolayısıyla hiçbir egemen kültürün gerçekte bütün insan pratiğini, insan enerjisini ve insan amacını kapsamadığını ya da tüketmediğini hatırlamak gerekir. Bu, egemen tarzın dışında ya da ona karşı oluşan önemli şeyleri açıklamamızı sağlayan olumsuz bir önerme değildir. Tam tersine egemenlik tarzlarının geniş bir insan pratiği alanından bazı öğeleri seçip dolayısıyla da diğerlerini dışladıklarım belirten bir olgudur. Dışlanan Ögelerin kişisel ya da özel ya da doğal ya da hatta metafiziksel olduğu düşünülebilir. Aslında dışlanan bölge bu terimlerden biriyle tanımlanır, çünkü egemen olan toplumsal tanımını özellikle vurgular. İşte karşı konulması gereken nokta da bu vurgulamadır. Çünkü değişik ölçülerde de olsa özgül ilişkilerde, özgül alımlamalarda, özgül hünerlerde de pratik bilinç bulunur ve tartışılmaz bir biçimde toplumsal ve özgül bir biçimde egemen olan toplumsal düzen bu bilinci görmezlikten gelir, dışlar, bastırır ya da tanımaz. Herhangi bir egemen toplumsal düzenin ayırt edici ve karşılaştırmalı özelliği bütünleşme çabasıyla pratik ve yaşantı alanlarında ne kadar uzağa ulaşabildiğidir. Görmezlikten gelmek istediği alanlar olabilir: Özel olarak nitelendirmek ya da estetik olarak özgülleştirmek ya da doğal olarak genelleştirmek istediği alanlar. Ayrıca toplumsal düzen değiştikçe kendi gelişen ihtiyaçları açısından bu ilişkiler de değişir. Dolayısıyla gelişmiş kapitalizmde emeğin toplumsal özelliğinin iletişimlerin toplumsal özelliğinin, ve karar-verme sürecinin toplumsal özelliğinin değişmesinden dolayı egemen kültür kapitalist toplumda korunmuş ya da boyun eğen yaşantı, pratik ve anlam alanlarında şimdiye dek olduğundan çok daha ilerilere gider. Dolayısıyla artık egemen düzenin toplumsal ve kültürel sürece sızma alanı genişler. Bu da yeni öğelerin ortaya çıkmasını zorlaştırır ve alternatif ile karşıt ögeler arasındaki farkı daraltır. Egemen görüşün önemli alanları için söz konusu olan alternatif karşıtmış gibi değerlendirilir ve çoğunlukla da baskıyla karşıt görüşe dönüştürülür. Ama gene de burada bile kendi sınırlı özelliği ya da bozulmasından ötürü egemen kültürün gerçekten farkedilmediği pratik ve anlam bölgeleri bulunabilir. Doğmakta olan ögeler bütünleştirilebilir ama çoğunlukla bu bütünleşmiş biçimler doğmakta olan kültürei pratiğin tıpatıp aynısıdır. Bu şartlar altında egemen tarza karşı ya da onun ötesinde herhangi bir yeni öğenin ortaya çıkması çok zordur. Gene de öbür çağlarda olduğu gibi bizim çağımızda da doğmakta olan kültürel pratik olgusu yadsınamaz ve bu olgu ile etkin bir biçimde Kalıntısal olan pratik olgusu egemen olmayı amaçlayan bir kültür için gerekli bir zorluktur. Bu karmaşık süreç kismen sınıf terimleriyle betimlenebilir. Ama bu durumda her zaman gözden kaçan ve dışlanan öteki toplumsal varlık ve bilinç söz konusudur: Dolaysız ilişkilerde başkalarının alternatif alımlamaları; maddi dünyanın yeni alımlamaları ve pratikleri. Pratikte bu yeni alımlamalar ve pratikler nitelik açısından oluşan sınıfın gelişen ve açık seçik çıkarlarından çok farklıdırlar. Yeni öğelerin doğmasına yol açan bu iki kaynak hiçbir şekilde çelişkili olmak zorunda değildir. Bazı zamanlarda çok yakın olabilirler ve siyasal pratikteki bir çok şey de aralarında ilişkiye bağlıdır. Ancak kültürel olarak ve kuram açısından bu iki alan ayrı alanlar olarak ele alınabilirler. Egemen ve kalıntısal kültürden farklı olan doğmakta olan kültürün anlaşılabilmesi için doğmakta olan kültürün hiçbir zaman yalnızca dolaysız pratikle ilgili olmadığmı hatırlamak gerekir; doğmakta olan kültür gerçekte yeni biçimler ve biçim uygulamaları bulmakta ilgilidir. Yeniden belirtelim ki bizim gözlemlemek zorunda olduğumuz aslında doğmaktla-olan öncesidir, etkin ve zorlayıcı niteliğine karşın bütünüyle dile getirilmeyen öğe; oysa ki açıkça doğmakta olan rahatlıkla isimlendirilebilir. Doğmakta olan -öncesi koşulunu, doğmakta olanın daha açık biçimlerini, Kalıntısal olanı ve egemeni daha iyi anlamak için duygu yapıları kavramını incelememiz gerekir.


Dünyanın farklı köşelerinde inşa edilmiş ilginç derslikler alternatif eğitim şartları sunuyor öğrencilerine. Fakir ülkedekiler ihtiyaçtan, zengin ülkedekiler biraz da modaya ayak uydurmaktan. Çin Halk Cumhuriyeti'ndeki Dongzhong -Türkçe'de Mağarada- okulu, adı üstünde, hangar büyüklüğünde bir mağaranın içinde ikamet ediyor. Amacı eğitim ve öğretim olan her okulda bulunması gereken ana bölümler; derslikler, yönetim, spor sahası, etkinlik salonu, yemekhane, tuvaletler, vs. devasa mağaranın içine serpiştirilmiş. Her ne kadar mağaranın girişinden gün ışığı içeriye oldukça süzülse de ve aydınlatmaya -tahminen- dikkat edilse de yeteri kadar güneşe maruz kalamayan öğrencilerin fiziksel gelişimleri için ekstra vitamin takviyesine ihtiyaçları olmalı. Amerika'daki bu ilginç okul 70'li yıllarda enerji krizleri sırasında inşa edilmiş. Bir tepenin düzleştirilip bina bu alana yapılmış, sonra tekrar toprakla kaplanmış. Terraset adı verilen okulda doğal yalıtım sağlayan toprak örtü altına gün ışığını sağlamak için skylight'lar; piramit şeklinde çatı pencereleri kullanılmış. Sınıfların dairesel şekilleriyle ısının korunması amaçlanmış. Fakat aydınlatmadan ve kalabalık insan grubundan kaynaklanan ısı/havalandırma problemi hala devam etmekte. Bir ara alakasız bir şekilde Suudi Arabistan prenslerinden birisi problemin çözümü için para kaynağı görevi üstlenmiş gönüllü olarak fakat bu Amerikalılar'ın pek hoşuna gitmemiş. Proje de başarısız olunca konu kapanmış. Dışarıdan gelebilecek her türlü dikkat dağıtıcı etkene karşı korumalı olmasından dolayı hem öğretmenler hem öğrenciler için verimli bir çalışma ortamı fakat neme ve yine yetersiz gün ışığından doğabilecek sorunlara çözüm tam olarak getirilmiş değil. Vietnam'da turistlerin en gözde uğrak yeri olmuş bölgelerinden birisi olan Halong Bay irili ufaklı 2000 adadan oluşuyor. Bu adalarda doğduğundan beri karaya ayak basmadan yaşayan insanlar var. Evleri su üstünde fakat bildiğiniz ev gibi; mobilyalı, mutfaklı, televizyonlu, hatta bahçesinde köpekleriyle. Sabahın erken saatlerinde balık tutmaya ve deniz ürünleri avlamaya çıkıyor erkekler, kadınları gündelik işlerinin koşuşturmacasına bırakarak. Tek geçim kaynakları akşam üstü evlerine yanaşacak turist teknelerine gün içinde yakaladıklarını satmak. Tabii ki çocuklar için de yüzen okullar yapılmış, fotoğraftakiler bunlardan sadece bir tanesi. Okullara servis olarak da sandallar kullanılıyor. Öğrencilere balıkçılık zorunlu ders. Okullardan bir çoğu Birleşik Krallık Konsolosluğu ve UNICEF tarafından yaptırılmış, Vietnamlı çoçuklara iyi bir gelecek sağlamak için. Öğrencilerin gün ışığı sorunu olmadığı kesin, tek korku gelecek için. Hollanda'nın kanallar ve bisikletler şehrinde rastladığımız bu konteyner derslikler geçici bir süreliğine anaokulu olarak kullanılıyor. Adı Daltonschool'de kleine kapitein. Şantiyelerde ofis olarak kullandığımız bu devasa kutular depremden sonra prefabrik evler adı altında da sürülmüştü gündeme hatırlarsınız. Tasarımcıların artık kullanılmayan bu metal sandıkların geri dönüşümüyle ucuza konut sağlamak fikrini bağdaştıran ilginç projelerini şuradan inceleyebilirsiniz.


Yahudi olmak zor. Başta kendisi olmak üzere, yaşam, politika ve cinsellikle muzur ve muzip şekilde dalga geçmeyi başaran bir Yahudi ise, Woody Allen! Yönetmen, müzisyen, senarist, barlarda şovmenlik yapan bir komedyen. Hepsinden önemlsi, çok iyi bir yazar. Filmlerinde ve kitaplarında sıklıkla kullandığı entelektüel diyaloglar nedeniyle olsa, seveni pek sever, sevmeyen ise hiç takip etmez Woody Allen'ı. Oysa kara mizahına alışınca, kadın erkek ilişkilerine onun gözüyle bakınca, anlattıkları tekrarlanan trajedilerden çok, değişime uğrayan yaratıcı komedilere dönebilir. Büyük olayların, umursamazca basit açıklamaları olabilir ona göre. Örneğin 11 Eylül olaylarıyla ilgilenmediğini, insanların birbirini her zaman boğazladığını ve tarihin hep kendini tekrar ettiğini söylemiştir. Özel yaşamında da takıntılıdır. Zor insan derler kendisi için. Klarnet çalmayı ciddiyetle sürdürdüğünden, aynı akşam caz kulübünde konser olması nedeniyle Oskar törenine gitmemişliği vardır. 30 yıldan fazla bir süre psiko-analiz terapisine giren sanatçı, filmlerinde sıklıkla gönderme yaptığı terapi deneyimlerini heyecan verici bulur. Bir anlamda, terapideki diğer Allen'dan ilham alır. Genel toplumsal ahlak anlayışının sanatçıyı bağlamadığını savunur. Mia Farrow ile 12 yıl süren ilişkisi sırasında evlat edindikleri Soon-Yi Previn ile, resmen hiçbir zaman üvey babası olması da, Farrow'dan ayrıldıktan sonra evlenmesi tüm dünyada yankı bulmuştu. O ise, gönül işlerinde mantık aranmaz, aşk bu ne yaparsın? demiş geçmişti. Daha önce Woody Allen'dan Yan Etkiler, Sırf Anarşi ve Tüysüz isimli kitapları yayımlayan Siren Yayınları, Garo Kargıcı tarafından Türkçeye çevrilmiş olan Eğrisi Doğrusu ile dahi yazarın kısa öyküler serisini tamamlamış oldu. Kitap tam bir absürt mizah örneği. Çoğu The New Yorker dergisinde yayımlanmış 17 metinden oluşan kitap, devrim yapmak için dağa çıkan isyancıların ziyadesiyle güldüren hikayesini anlatan Viva Vargas! İle açılıyor. Gossage-Varbedian yazışmaları ise, karşılıklı gönderilen ve gönderildiği iddia edilen mektuplarla oynanan bir satranç maçını konu edinmiş. Tarafların karşılıklı suçlamalarındaki söylemlerde, kralların oyununun aslında o kadar da masum ve asil olmadığı görülüyor. Metterling'in Listeleri'nde ise Woody Allen'ın ironisi edebiyat eleştirisine yöneliyor. Hans Metterling'in 437 sayfalık Toplu Çamaşırhane Listeleri Cilt I'in analizi için yola çıkılıp, sadece altı adet çamaşırhane listesinin incelenmesinin komik öyküsü, edebi araştırmalara darbe vuruyor kuşkusuz.


Güneş doğudan doğar ve ilk Japonlar'ın kafasına vurur. Güneşin en güçlü halini yedikleri için onların kafası bizden çok farklı çalışır ve bu nedenledir ki türlü gariplikler orada gün yüzüne çıkar. Böyle bir yerde sinema sektörü normal kalamazdı; kalmadı da haliyle. İzledikten sonra ya hayranı olacaksınız, ya da kaybettiğinizi düşündüğünüz 55 dakikadan dolayı bana küfürler yağdıracaksınız, arasına rastlamadım henüz. Fragmanını izleyip buna karar verebilirsiniz.


Birgün Gazetesi nefis bir hamleyle, Eleştirel Kültür! isimli aylık dergiyi çıkarmaya başladı. Memleketin alternatif kültüre boğulduğu zor zamanlarda, açıkça sistem karşıtı olduğunu bildiren yayınları özlemiştik. Aylar süren hazırlıkların ve emeğin sahne arkasında yer alan EK! Editörü Mustafa Erden Kahveci, EK! nedir, söylediği nedir, derdi nedir, Futuristika'ya anlattı. EK! Her ayın birinde, Birgün ile! Mustafa Erden Kahveci: Şunu belirtmem gerekiyor. Altkültür değil de, karşı kültür... Yani makinenin ya da sistemin karşısı, öteki makine! Artık biliniyor, altkültür sistemin beslediği bir zemin, onun araç-gereçleriyle işliyor. Bizim düşüncemiz de bunun üzerinden şekillendi zaten. Tzara'nın dediği gibi küçük harfle sANAT! Sunağına her gün tükürmemiz gereken iki yüzlü burjuva söylemi yani, büyük S!... Ve tabii kültür, başka bir deyişle, benim her zaman için direniş olarak algıladığım yer. Peki bunu nasıl yaparız, işte bu zor, çünkü görünür olduğun anda ele geçirilmişsin demektir. Sistem bunu sever, çünkü böylece kontrol etmek kolaylaşır... Buna rağmen yazıyoruz, fikir üretiyoruz çünkü yazı dünyayı değiştiremeyebilir, ama bir çocuğun elinden tutar... Ben böyle düşünüyorum. Türkiye koşullarına baktığımızda ise bunun temelinde 68'in olduğunu rahatlıkla görebiliriz. Şu Camus'nun taşı her gün yokuşa taşıyan karakteri var ya, işte tam olarak öyle, denemek, bıkmadan ve usanmadan... Kısacası EK! bir deneme/dir, ya da şöyle diyelim pratiğini geçmişten alarak o taşı sırtlanan, bu kadar iddialı yani, çünkü başka çaresi yok. Açıkça söylemem gerekiyor, EK!'in bir hedef kitlesi yok, ama bir hedefi var. O da iktidar denilen o şeye bak, kuş geçiyor! demek :) Kim diyordu, Marcos mu? bizler umudun profesyonelleriyiz diye... EK!, işte dünyaya buradan bakıyor. Kesimler, meslek grupları, ya da kemalist terminoloji :), bunu sorduğun sorunun içinde zararsız gibi duran sözcük için söylüyorum, biraz bu kapitalistetimolojiye yakından bakmak gerekiyor :) Biliyorsun Kapital, Öküz demek, şaka gibi, bence direnişin içine sözcükler de giriyor, dili değiştir, bak gör, dünya nasıl değişiyor... Haydi o zaman, şöyle diyelim, EK! evde oturanlar için değil. İşte bu iddialı olur, böyle bir şeyi arzulamıyoruz. Benim fikrim çok parçalı olandan yana, yoksa metastas:) Yani hepimiz birden... Sadece elimizden geleni yapmak istiyoruz. Yapabildiğimiz kadarını yani. Şimdi bir mail adresimiz var, onu veriyim, ek@birgun. web. Ali Şimşek ile ilk konuşmamızın üzerinden bir yıl geçti. Nasıl kafa açarız? sorusu... Bolca tartıştık, kavga ettik... Olur mu diye, zaten durumumuz belli, bir de ben inancımı kaybetmiştim meselelere dair. Cebimde Baudrillard ile dolaşıyordum. Fena karamsar bir dönemdi. Umut yok, ne yazılanlarda ne de başka bir şeyde. Biliyorsun, tercihini yaptıysan işin zor... Neyse, hazırlık aşaması bitmedi, devam ediyor, süre yok, süreç var:) İlk sayı için, kendi koşullarımız içinde, elimizden geleni yaptık. Meselelere eğilirken 'biz neyin içindeyiz?' diye sorduk, önemli olan da bu. Tarlabaşı'nda yaşıyorum, her gün kontrol, her gün bir mevzu, şimdi şu Mor ve Ötesi'nin bir şarkısı var 'Lacivert ordu bizi de yendi' diye, ben işte buna kızıyorum en çok. İçinde yaşamadığı bir halkın türküsünü çağırır oldu herkes. Bunun sebebi ise çok açık, pop direniş ya da sokağa özenmek, yeni sermaye: Sokak! Şaka gibi, düşünsene, müthiş bir direniş geleneğini parodiye taşıyorsun, bu korkunç benim için. Evet bu zor biraz, baskı ve web yayıncılığı! Aslında uzun uzun tartışılması gerekiyor bu konunun. Herkes kendi alanında istediğini yapıyor, ortak hareket ettiğimiz bir yer neden olmasın ki... Murad Arda ile iyi konuşuyoruz. Örneğin şimdi onlar da DELİKASAP olarak 'Göçmenlik' üzerine eğiliyorlar.


Reklam tarafında yani grafik tasarlamak, fikir bulmak, sanat yönetmenliği akılcı, mantıklı ve ayakları yere basıyor. Sanat işinde kendinlesin, nasılsan. İkisini bir arada yürütebilmek, seçim yapmak önemli. Yürür ama koşmaz. Tasarım fikri düşünürken zihin sıçramaları, sanat işi yapan insan için bence güzel besin. Tercihe bağlı hepsi, sanırım. Daha çok hangi teknikle çalışıyorsun? Tablet de kullanıyorsun sanırım. Teknik sınırım yok ama mürekkep ve kağıt ana malzemem. Teknikten çok biçim arayışındayım. Tablet, dijital çalışacağında vazgeçilmez malzeme ama o daha çok endüstriyel işlerde tabii. Şu an kendi işlerime devam ediyorum, yakın zaman bir de sergi olabilir. Sadece sanat işiyle yaşabilmek de ileriye dönük bir hayal olabilir.


Eşikleri fare neslinin azim ve kararlılığının göstergesi minik deliklerle dolu yemekhane kapısı iç kazıyan bir gıcırtıyla açılınca kapı önünde yığılmış aç ve yorgun işçiler haşlanmış taze çayın kokusuyla mest oldular. Girişin kenarındaki levhada koskoca harflerle yemekten önce tek sıra ol, diye yazsa da kimsenin bu basit uyarıyı dikkate alacağı yoktu. Torbası patlamış elmalar gibi paldır küldür, üzerlerinde dilimlenmiş peynirler, zeytin öbekleri ve reçel paketçikleri bulunan tepsilerin başına aktılar. Elleri yiyeceklere uzanırken damaklarında birikmiş sıvılar ağız kenarlarından aktı akacaktı. Birçoğu önlerindeki parlak maşaları tutmayı, tutsa da onunla bir dilim peynir alabilmeyi başaramazken elleri heyecandan öylesine titriyordu ki zeytin tanelerine, tepeleme doldurdukları küçük kaşıkların kenarından sendeleye sendeleye yere düşmekten başka çare kalmıyordu. Maşayı, bir basit kaşığı tutamayan bu adamlar o güzelim fayansları nasıl kenarı kenarına döşüyor, kıl inceliğindeki o ince kabloları nasılda o borudan o boruya ustalıkla geçiriyorlardı! Bu beceriksizlikle sabah akşam üzerinde çalıştıkları o iskelelerden defalarca düşüp beyinlerini, bağırsaklarını kara toprağa sermiş olmaları gerekirdi. Herhalde Allah'ın koruması altındaydılar! İki dakika geçmeden kanatları metalden onlarca kuşun cıvıltısı yemekhanenin nemli duvarları arasında telaşla uçuşmaya başladı. Bıyıklara yapışan zeytinyağının parıltısı, her bir saniye başka bir noktadan yükselen geğirtilerin üzerine binerek o gözden, o kulağa, gönlü istediğince gezindi. Yemek dağıtmakla sorumlu Bulgaristan göçmeni kadın titreyen elleriyle tepsilerin kenarlarından ustaca önlüğünün cebine kaydırdığı minicik reçel paketlerini okşarken, bugün kirli kovanın içinde birazcık zeytin artması için dua etti. Ona kalsa kahvaltılık yiyecekleri her gelen işçiye güzelce pay eder, bir işçinin bile hakkından fazla almasına mani olur, çeşitli sebeplerle kahvaltı yapamayan işçilerin paylarını da saklar eve götürürdü. Ama kolay mı öyle bu acıkınca gözleri dönen adamları kibar bir dille bile olsa uyarmak. Bir tane eksik al, diğerlerine de kalsın, dese ya hatırladıkça orasının burasının kaşınacağı, utançtan kocasının, çocuklarının yüzüne bakamayacağı bir küfür duyar, ya da etsiz kalçasına okkalı bir kalfa tekmesi yerdi. Hem ne biçim adamlardı bunlar ki ne varsa kendileri yemek ister, geriden gelene bir kurtlu zeytin tanesini bile layık görmezlerdi. Onların da suçu yoktu ama! En ufağı doksan kilo olan, boyları posları yerinde, kapı kirişi zorlayan bu adamlar bir dilim beyaz peynir, üç damla reçel, beş altı zeytin tanesiyle nasıl doyalardı ki? Hadi ekmek bol olsa neyse, ki el kadar iki dilim ekmek... Böylece ne karınları ne gözleri doyar, birbirinin kanlarına göz dikmiş yılanlar gibi etrafa tıslar dururlardı. Şakir Kalfa son iki yıldır bedenini mesken etmiş kabız illetinin yüzünden yine tuvalette fazla oyalanmış, buna rağmen derdini bedeninden hakkıyla atma konusunda herhangi bir başarı gösterememişti. Meramı bağırsaklarının içinde kilden bir kaya gibi keyfi yerinde uyumaya devam ediyordu. Tuvaletten çıkınca kendisine kahvaltılık kalmayacağı kaygısıyla elini yüzünü bile yıkamadan, gözlerinin kenarında birer sürüm çapak, elinde avucunda meramından beter bir kokuyla telaşlı telaşlı yemekhaneye koştu. O kadar acele ediyordu ki, bu acelenin doğurduğu dikkatsizlik yüzünden az daha düşüp bir tarafını kıracaktı. Yemekhane kapısından girdiğinde hemen hemen boşalmış tepsilerin üzerinde yaklaşık yarım avuç zeytin ve bir reçel paketçiğinden başka bir şey yoktu. Tepsinin kenarındaki sandalyede demli bir çayı ağzını şapırdatarak yudumlayan göçmen kadına doğru bir adım atıp sol elini havaya dikti. Bakışları canının kavga istediğini söylüyor, titreyen aklı bıyıklarıysa ağzından her an kötü bir şey çıkabileceğine işaret ediyordu. Kadın sanki her şeyi kendisi yemiş bitirmiş gibi suçlanarak ayağa kalkıp geriye doğru bir adım attı. Gözlerini eğdi, ne diyeceğini bilemedi. Jakir abi be yau, ahan orda zeytinle reçel var azicik. Şakir Kalfa başını çevirip masanı üzerindekilere baktı, kadını iri eliyle ittikten sonra masanın başındaki tepsileri alıp bir bir önündeki duvara fırlattı. Güçlü kolların ve sert zeminin hışmıyla karton gibi eğilip bükülen tepsilerin gürültüsü havada uçuşan metal kanatların hepsini bir yerlere kondurdu. Gerisinde kesilmiş putlara neler sayabileceğini kafasında sabitleştiren Şakir arkasını döndüğünde kimi iş arkadaşlarının hışmından korkarak tedirginlikle titrediğini gördü. Bu çekingenlikten cesaret alarak kendisine bakan gözlere bir adım daha yaklaştı. Lafını bitirir bitirmez tabaklardaki yiyeceklerin miktarlarına baka baka sırayla masaların arasındaki boşluklarda dolaşmaya başladı. Birçok tabakta reçel paketinin artığı ve lacivert renkli zeytin çekirdeklerinden başka bir şey yoktu. İlk sıra bitince tüm hışmıyla ikinci sıraya geçti. Bu hukuki olmayan teftiş hakkından fazla alan bazı işçileri o kadar korkutmuştu ki Şakir'in kendi masalarına yanaşmasından hemen önce tabaklarındaki fazlalığı yemiş bitirmişlerdi ama Şakir kısa süre sonra aradığını buldu. Şantiyenin gece şöförü Davut'un tabağında hakkı olması gerekenden yarım dilim daha fazla peynir vardı. Amacına ulaşan müfettiş kendisinden on yaş daha büyük ama belki de yüz kat daha korkak bu adamı yakasından tutup ayağa kaldırırken yüzüne bir tükürük aşk edecekti ki kendine hakim oldu. Tabaktaki peynirleri kirli baş ve orta parmağında birleştirdi. Davut uysal bir çocuk gibi söz dinledi, içinde doğru dürüst diş kalmamış ağzını araladı. Şakir parmakları arasındaki peyniri bu minik yarıktan içeri tıkarken çiğne lan, yut çabuk, diye bağırdı. Yakasından tuttuğu adamın yüzünü bakış yoğunluğunun fazla olduğu bir noktaya çevirip yere tükürdü. Ulan utanmaz, babam yaşında adamsın. Yoksa ben senin kaburgalarını ensenden çıkarmaz mıydım? Otur da zıkkımlan şimdi. İşçiler Şakir'in hıncını aldığını ve hemen çıkıp gideceğini sanarak içlerinden bir oh çektiler ama Şakir'in bakışlarında karnı kıyasıya aç bir tatminsizlik soluk soluğaydı. Her adımında etli kalçaları ihtişamla titriyor, beyninden akan öfke topuklarında sertleşiyordu. Üçüncü sıranın sol tarafında aradığını ikinci defa buldu. Bulduğu zaten kendisiyle tanıştığı ilk günden beri zerre kanının kaynamadığı Ağrı'lı amele Abdül'dü. Tabağında duran iki adet reçel paketi ve üç dilim beyaz peynir Şakir'in kanunlarını uygulaması için yeterli delillerdi. Abdül baktığında yaşantılarına içi gittiği ve en azgelişmişi bile kendinden kırk kat daha asil görünen o şehirli çocuklara benzemek için uzatıp, jöleyle diktiği saçları Şakir'in elindeyken kesime giden şaşkın bir tavuk gibi çırpınmaya başladı. Eğer bir an önce kurtulmazsa başına geleceği bildiğinden küçük elleriyle Şakir'in gövdesine yumruklar atıyordu ama tabi bu yumrukların etkisi, bir rüzgarın bir kaleye etkisinden pekte farklı değildi. Nerene yiyecektin lan o kadar malı itin doğurduğu, babanın evinde var mıydı o kadar yiyecek? Yılanın yumurtası! Şakir, Abdül'ü yemekhanenin önündeki düzlüğe çıkardığında içeride ne kadar işçi varsa Abdül'ün akıbetini görmek için dışarı çıktılar. Aslında içlerinden birçoğu Abdül'ü Şakir'in elinden alıp, sonrasında da Şakir'i yatıştırmayı istiyorlardı ama biliyorlardı ki müdahil olan herkes bu hınçtan bir parça nasip alacaktı. Şakir işçi koğuşlarına yakın bir yerde Abdül'ü dizleri üzerine çökerttiğinde izleyicilerin hepsi yaklaşık beş adım gerilerinde kalmıştı. Ensesini Şakir'in gücü kavramış Abdül'ün önünde her şeyleriyle ham üç beş salatalığı andıran nemli köpek pislikleri duruyordu. Şakir avuçlarındaki tüm güçle Abdül'ün başını öne doğru eğdi. Ye lan bunları. O kadar açsan bunları ye hadi, karnını bunlarla doyuracaksın. Abdül garip bir şivenin yuttuğu yalvarma ünlemleriyle ağlarken, gözlerinden akan yaş burnunun ucunda birleşip dudaklarına sızıyordu. Gücü yetse o aynı şekilde Şakir'i kavrayıp bu iğrenç işe zorlayacaktı ama nerde! Çırpındıkça güçsüz kalıyor, Şakir'in hıncını artırıyordu. Olanlara daha fazla dayanamayan ve Şakir'in ileri gittiğini anlayan Yusuf Usta Şakir'in kendisine olan saygısını bildiğinden ona engel olma cüretini buldu. Önce seslendi. Yahu Şakirim bırak şu zırtapozu, tamam yeter. Gel birlikte çorba içmeye gidelim. Şakir Yusuf Usta'yı dahi duymazlıktan geliyorsa işi gerçekten ciddiye bindirmiş demekti. Abdül'ün kafasını köpek pisliğine doğru eğdi. Abdül direndikçe Şakir gücünü artırıyordu. Pislikle arasında iki parmak mesafe bile yoktu şimdi. Biraz daha direndikten sonra damla gücü kalmayan Abdül dudaklarının ucunda dünyanın en iğreti yapışkanlığını hissetti. Şakir'in tüm çabasına rağmen dudaklarını açmadı ve kafasını sola doğru eğince dudaklarının ucundaki ıslaklık yanağına doğru yayıldı. Hıncını alan Şakir Abdül'ün ensesini bırakıp doğrulduğunda terin suyun içinde kalmıştı. Yerde deliler gibi ağlayarak debelenen Abdül'e kasıklarının tüm gücüyle bir tekme atınca Abdül bu sefer sessizce kıvranmaya başladı. Ensesindeki teri avucunun içiyle silip yere okkalı bir tükürük yapıştırdıktan sonra arkadaki tedirgin iş arkadaşlarının yanına gitti. Kurban oluyum beni dellendirmeyin. Hakkınız neyse onu yiyin. Allah korusun elimden bir kaza çıkar hapisane hapisane sürünürüm. Şakam yoktur bilirsiniz. Arkadaşları Şakir'i sakinleştirmeye çalışırken bazıları gidip ağzı yüzü pisliğe batmış Abdül'ü yerden kaldırdılar. Yusuf Usta elini dostça Şakir'in omzuna koymuştu. Yaptığın iş mi şimdi Şakirim. Nolur biraz hıncına hakim olsan. Şu hale soktuğunda elin garibi! Tam bu sırada şantiye şefinin tasarrufundaki beyaz bir kamyonetin tozlu yolun üzerinde yaylanarak yemekhanenin önüne doğru geldiği görüldü. Tüm işçiler şefin geçimsizlik konusunda ne kadar sert olduğunu hatırlayarak başlarına kötü bir şey gelmesinden korktular. Canları sıkıldı. Şakir arkadaşlarına dönerek Suç benim kardeşim, ne ceza vereceklerse bana versinler, burada olmaz başka şantiyede ekmeğini yine kazanırım ben, dediyse de kimsenin onu ciddiye alacak hali yoktu. Şantiye şefi arabasını eyleyip dışarı çıktığında Şakir'in koca ağzından bariton bir çığlık yükseldi. Başını çevirenler ağzı yüzü pislik içindeki Abdül'ün tırnak çakısının içindeki minik bıçağı Şakir'in kalçasının kaba etine sapladığını gördü. Şakir elini kalçasına atıp bıçağı çıkardı ve üzerinde kan izleri olan bu bıçakla Abdül'ün üzerine yürüdüyse de arkadaşları Şakir'in kollarına asıldı. Abdül'se tüm çevikliği ile kaçarak ilerideki taşımalıkların arasında kayboldu. Şantiye şefi kırkına yeni girmiş, koca kafası ince bedenine yakışmayan, dar kalçasından öne doğru fırlamış göbeği gömleğinin altına yerleştirilmiş bir kabağı andıran biçimsiz bir adamdı. İnşaatçı bir aileden geldiğinden şantiyelerde çıkan bu tip kavgalara gereğince alışkındı ama işin içine kan girmişse durumun zor olduğunu bilirdi. Ağzındaki sakızı çiğnemeyi durdurarak Yusuf Usta'ya yanaştı. Önemli bir şey yok abi. Şakir kalfa amelelerden biriyle biraz atıştı da. Bu sorunun ardından Şakir kalçasındaki acının etkisiyle şefin karşısına dikildi. Yüzü ekşiydi. Arkasını dönüp kalçasındaki yarayı şefe gösterince bıçağı almış işçilerden biri bıçağı uzatarak bununla dedi. Şef bıçağı sağa sola çevirerek inceledikten sonra Şakire döndü. Kedi kutusunu görmüş yara sanmış. Aslan gibi adamsın bir şey olmaz. Ağzındaki sakızı gevelemeye devam ederek Yusuf Usta'nın yanına gitti. Onu kolundan çekiştirirken arkasını dönüp herkese işinin başına geçmesini emretti. Ağzındaki sakızın naneli kokusu Yusuf Ustayı ferahlatmıştı. Şefim kahvaltılık kalmadı da o yüzden! Zıkkımın bekini yesinler, dünyayı yese doymaz bu hayvanlar. Aman dikkat et jandarmayı filan aramasınlar. Şefim şu yemeklerin miktarını biraz artırsak. Doymuyor millet. Tatsızlık çıkıyor! Bir şey olursa bana haber verirsin. Veririm şefim, emredersiniz. Çok iyi anladım. Anlayışına hayranım Usta. Allah kolaylık versin.


SALT Beyoğlu, İmre Azem'in yönetmenliğini üstlendiği, ödüllü belgesel film Ekümenopolis: Ucu Olmayan Şehir'i, 28 Ekim Cuma günü saat 18.30'da gösterime sunuyor. Belgesel izleyicileri, uçsuz bucaksız İstanbul'da; yıkılmış gecekondu mahallelerinden gökdelenlerin tepesine, Marmaray'ın derinliklerinden 3. köprünün güzergahına, gayrimenkul yatırımcılarından kentsel muhalefete kadar uzun bir yolculuğa çıkarıyor. İstanbul'a bütüncül bir yaklaşımla bakmayı amaçlayan Yönetmen İmre Azem, ilk uzun metrajlı belgeseliyle, değişim kadar şehrin dinamiklerini de ele alıyor. İstanbullu izleyicinin yaşadığı kenti yeniden keşfetmesini isteyen yönetmen, değişime seyirci kalmadan onu sorgulamasını hedefliyor.


Filmin başında köstebeğin, güneşle olan bağlantısı yatar. Köstebek güneşi gördüğü an kör olurmuş ve yine de kazarmış toprağı. İlk sahne çöldedir ve El Topo çocuğuyla birlikte görünür. Çocuk 7 yaşındadır ve o andan itibaren ilk oyuncağını ve annesinin fotoğrafını gömmek zorundadır. Oedipus kompleksiyle veda eşliğinde kazar ve gömer çocuk. Gömdükten sonra El Topo çocuğuyla birlikte yol alır. Kanın ve yıkımın olduğu yerlerden geçerler. Düello yapalar. El Topo sonunda bunları yapan kişilerin izini bulur. Adamlar Ataerkil bir toplumun en hayvan içgüdüsüyle yaşayan kişilerdir. Biri lider olarak beş kişilerdir. 1. adam müziği susturmaya çalışan ve öldüren kişidir. 2. adam dini eline almaya çalışan 'sahte' din adamıdır ve kitaba hiç saygısı yoktur. burnunu siler kağıtlarlarla. 4. adam hayvanları doğrayan ve doğaya zarar veren adamdır. 5. adam halkı kafasına göre öldüren kişidir. Bu ordudur. Ve ilk ölen kişide odur! Müziği kendi lehlerine çeviren bu kişiler bir mozaik yaratmak için müziği açarlar. 4 tane din adına savaşan adamlarla sevişirler. Onları hor görerek üstlerine binerler. Albay, bunların başıdır ve en üst tabakayı temsil eder. Kadını ona hizmet eder. Ataerkil toplum, anaerkilliği esir almıştır ve onu aşağılar diğer adamları ise kadını arzularlar. Fakat sapkınlıklarını albay durdurur ve sadece onlara elletir kadını. Lidinal-bastırmayla adamlar kadın eşyalarına yönelirler. El Topo geldiğin ilk müziği yok etmeye çalışan adamı öldürür. yani insanların konuşma hakkını iletişim hürriyeti altında salıverir. Albay'la kapışmasında ise El Topo yener, diğer adamları ona itaat etmez. bir toplumda konuşmayı serbest bırakırsanız o toplumun adamları başlarını yarı yolda bırakır mantığıyla hareket eder. -El Topo: Ben Tanrı'yım. Yolculuğuna adalet dağıtmak için çıkan El Topo'nun manevi yönü hamdır ve saftır. Albay'ın penisi keser ve ataerkil toplum içindeki kadına ulaşmaya çalışır burada. Baskıların sonu, her zaman üreme organlarının kesilmesiyle son bulur. Albay, penisi kesildiği için intihar eder. Ve ataerkil toplum ve erkek egemenliği bu noktada endirekt komünal bir duruma bırakır kendini. Diğer üç adamı ise geri kalan toplum, infaz eder, kendi içlerinde! Yandaki sahnede kadın çocuğu iterek El Topo'nun yanına gidiyor. Bebekliğimizde annemizin bize yaptığı gibi. El Topo ise ses çıkarmıyor. Çocuğu din adamları alarak, büyütüyor. Kadın, hiç bir şeyi yokken ve hiçbir şey talep etmeden geliyor. Birlikte bi su birikintisinin yanında dururlar ve su kadına acı gelir. El Topo, kadının adını orda Marah koyar. Marah'ı Musa hikayelerinden biliriz. Zaten Musanın hikayesi üzerine adını koyar. Geleneklere göre. Su ağaçlarla ve doğayla tatlı yapar El Topo. Kadın ilk mızmızlanmasını çölde yapar. Bu da ilk sahneye bir göndermedir ayrıca. Neden çölde yapar. Burada nasıl yaşayacağız? diyerek barınma iç güdüsünün esiri olmaya başlar yavaş yavaş. El Topo, kumdan yumurta çıkarır, taştan su çıkarır fakar kadın bunu yapamaz. bir müddet öğrenmeye çalışır bunu ve El Topo'da yardım etmeye çalışır. Kadın, hiçbir şey, hiçbir şey, hiçbir şey, hiçbir şey diye El Topo'nun etrafında dönerken, yavaşça üstündekileri çıkarır adam. Sonunda kadına şiddet uygular. Kadın sıcak kumlardan, serin sulara misali bir yakarış içine girer. Acıyla birlikte, çölde yumurta bulmayı ve taştan su çıkarmayı öğreniyor. Kadın bu güce ulaşınca El Topo'yu küçümsüyor. El Topo sevdiğini söylese de kadın, Seni sevmiyorum. Seni sevmem için en güçlü olmalısın diyor. Çölün 4 büyük ustasını yenerse en güçlü olacağını söylüyor. Burada filmin ikinci perdesi açılıyor. 4 usta 4 dini temsil ediyor ve kadın onları yenmesini istiyor ondan. 1. Usta: Hz. İsa'dır. Yanındakiler ise ona inanalar. Onların birbirini tamamlamasının nedeni; zehirlenen insanların ancak ve ancak birlikte hareket ederek kurtulabilir olmasından geçmesidir. İlk ateş iznini El Topo'ya veriyor usta. El Topo kadınının gazıyla ve isteğiyle ona tuzak kuruyor. Usta sendelediği anda, El Topo silahına dayanarak onu vuruyor. Yarım-adamları ona saldırsa da, ikisini de öldürüyor. Birinci ustanın neden Hıristiyanlık olduğu ise basittir, yönetmenin çocukluk dini odur. İlk O miti parçalamalıdır. Sonra kronolojik sıraya göre hareket edecektir. 2. Usta: Hz. Davut'tur. El becerisi çok gelişmiştir, geleneğe çok bağlıdır. Annesinin sözünden çıkmaz. İri yarı güçlü ve serttir. Etrafta gücün temsili olan hayvanlar vardır. El Topo Davut'la ilk kavgasında yenilir. Ona ikinci bir şans verir. Benim olan her şeyden nefret ediyorum. Hz Davut burada annesine yani geleneğine olan bağlılıktan söz ediyor. Oedipus kompleksinden uzak. saf bir sevgiyle. Annesi otururken, El Topo Marah'ın kırılan aynasını koyar.. Anne oğluna silahını götürdüğü zaman kırık aynaya basar. Bunun iki anlamı vardır, biri şaşırdığı için kafesteki kuşlar gibi öttüğü dür diğeri ise acıyla özgürleşmeye adım attığıdır. El Topo fırsatı kaçırmaz ve adamı öldürür. Parçanmış Ayna: Önemli bir ayrıntıdır Marah'ın egoizmleriyle ustanın annesi ölmüştür. Geleneği kadının megolaman tavırları bozar her zaman. 2. ustayı da öldürdükten sonra geri döner. Kadın El Topo'dan çok memnundur. Bunun için Dişi şeytanın gitmesini ister hatta ona meydan bile okur. Fakat yenilir. Dişi şeytan lezbiyenlik mitiyle birlikte geri gelerek onu öper. 3. Usta: Hz. Musa'dır. Tavşanlar ölme sebebi çok açıktır. Yahudiler kendi aralarına yabancı girmesini istemez. Tavşanlar bu nedenle ölür. Müzikli bir sohbetten sonra düello başlar. Musa ben kalbe ateş ederim sen beyne ateş edersin derken, mantıkla pek karar veremesek de kalbimizle hareket etmemiz bizi sağ çıkarır demek istiyor. Ve düelloda El Topo'nun kalbine ateş ediyor. El Topo Davut'tan aldığı bir çeliği kalbinde unutmuştur ve onu bu hamlesi kurtarır. Gelenek Musa'nın tavırlarına karşı olduğu için onu bu hamlede dolaylı olarak yener. Marah'ı terk etmek ister fakat etmez. Edemez. Yarım kalmış şeyleri tamamlamak ister El Topo. Dişi şeytan Marah'a yakınlaşmak istese de onu elinin tersiyle iter. O güçlü olandan yanadır. 4. Usta: Hz. Muhammed'tir. Onu yenemez El Topo. O kadar güçlü ve zekidir ki, bir kelebek ağıyla bile El Topo'yu alt eder. Burda çok büyük bir anlam vardır. İnsanlığın zehirlediğinin en büyük kanıtıdır bu sahne. Hz. Muhammed en büyük ve yüce dini getirirken, aslında din mitini paramparça ettiğini biliyordu. Bunun için El Topo'ya KAYBETTİN der. Artık hile ve kötülük sizin aranızda kalacaktır. El Topo, ikinci ustaya gider, el işi ile sarılıdır. Üçüncü ustaya gider, kanlı bir gölle yanar. Musa çok kızmıştır. Sonunda ilk ustanın yanına gider. Çocukluğuna. İsa'nın aslında bir koyun canında olduğunu görür. Gerçek İsa ise büyünün altında balla yatar. orda bütün tutsaklığından kurtularak özgürleşir. üçüncü gözü açılır. Kadını ona kazandın! Kazandın! dese de o artık eskisi gibi değildir. Dişi şeytan ona ateş eder ve Marah'a dönerek O ya da ben der. El Topo güçsüz olduğu için ve bunu bilerek seçtiği için ona ateş eder. El Topo'yu orada bırakarak dişi şeytanla oradan ayrılırlar. El Topo kurşunlar içinde yerde yatar. Üçüncü gözü açılan El Topo'yu sakat, çirkin insanlar mağaralarına götürür. Az sayıda kalmış temiz insanların dışı böyledir ama içleri çok temiz ve saftır. El Topo'dan medet umarlar. O ise bunu reddeder. Ta ki bir acıyı yiyip, yaşlı bir kadından doğana kadar. O gelenekler onu tekrar doğurur ve traş olur. Para bulup mağaradakileri kurtarmaya söz verir. Yanında cüce kızla birlikte çıkarlar. Kasabaya inen ikili, insanların vahşetine tanık olur. Onları eğlendirerek para kazanmaya çalışırlar. Doyumsuz kadınların, çirkinliği etrafa yayılmıştır. Dini bir propaganda yaygındır etrafta. Ve yavaşça mağarayı kazarlar. Dini propaganda sırasında, bir çocuk ölür. El Topo'nun çocuğu ise bu dine mensuplardandır. İroni olarak karşımıza çıkar. Kadına tercih ettiği çocuğu, din mensubu olmuştur. Marah'ın gideceğini belki bile bile. Çocuk öldükten sonra dini yer yani sirl kapanır. El Topo, başkalarıyla yatar, para için. ve o cüce kızı hamile bile bırakır. El Topo, çocuğunu cüce kızla evlenmek için o dini yere girerken tanır. Şok olur. Çocuğundan onu mağara bittikten sonra öldürmesini ister. İnananların ruhu için ister bunu. Mağara açıldıktan sonra, mağaradan sakat, biçimsiz insanlar çıkar ve El Topo'yu takmaz bile. Özgürlüğü verdiği haz, o anda her şeyin üstündedir. Çocuğu ise onu öldürmez. Biçimsiz insanlar kasabaya indikleri zaman, halk onlara ateş eder. İnananları yok olmuştur ve zengin biçimli halk rahat etmiştir. El Topo koşarak oraya gelir ve bütün halkı öldürür. kurşun işlemez artık ona. çünkü o artık peygamber olmuştur. Köstebekliği ulaşmıştır. Hepsini öldürdükten sonra sıra ona gelmiştir. bu zehirli hayat artık anlam ifade etmez. İnsanlar zehirlidir. Kendisinden başka onun peygamber olduğuna inanacak kimse olmayacaktır. En sonunda çocuğu, cüce kızla ve yeni doğan oğluyla gelir mezarı başına. Gerçek baba oğlunu bırakandır Şimdi ise herkes eşittir yani oğul yoktur demeye getiriyor. atın üstünde cüce kız ve El Topo'nun iki oğlu olduğu için.


tab below your editor to enter video URL. Istanbul's post-hardcore answer to fuckin' Jodorowsky.


Kaleme alanın el yazısını inceleyen bilime grafoloji, bu alanda çalışma yapanlara ise grafolojist denirmiş. Karakterinizin yansıması olan bu bilim, Romalı tarih yazarı Suetonius'tan bu yana kimi zaman bir büyü alameti olmuş, kimi zaman da bir bilim. Shakespeare ve Walter Scott gibi yazarlar el yazısı üslubunun kişinin karakteristik özelliklerinin yansıması olduğunu düşünürlermiş. Bu alanda yapılan ilk bilimsel çalışma teorilerinin kökeni 18. yüzyıla inmekte. Grafoloji terimi ilk olarak 1875 yılında Frenchman Michon tarafından Yunancada yazma anlamına gelen Grapho ve yine Yunancada teori anlamına gelen logos kelimelerinin bir araya getirilmesiyle meydana gelmiş. Eğitim, insan kaynakları, kriminal psikoloji ve psikolojik tanı alanlarında kullanılan grafoloji, içinde bulunduğunuz ruh halinizin dışa vurumu olarak geçerlilik görmektedir. Örnek vermek gerekirse sinirli halinizde kaleme aldığınız bir metinle, mutlu, mesut kaleme aldığınız metnin bir olmadığı aşikardır. Sevgiliye yazılan bir mektupla, alacak verecek meselesini içeren bir yazı farklı karaketeristik özellik göstermektedir, bu da o anki ruh halinizdir. Bunlara ek olarak Adli grafoloji ise, bir imzanın asıl mı, kopya mı olduğunu veya iki ayrı belgenin aynı şahıs tarafından yazılıp yazılmadığı gibi konuları inceler. Bulduğu neticeler adli delil kabul edilir. Bir de şöyle deneyelim: küçüklüğünüzde kaleme aldığınız bir yazı, karalamalar veya çizdiğiniz bir resim sizlerin şimdiki şahsi karakteristiğinizin ön ayak sesleriydi. Denemesi sizden eski resim defterlerinizi bulabilirseniz açın ve neler çizdiğinize bakın. Sonucu göreceksiniz.


Stoner rock, stoner metal, doom rock, doom, doom metal vb. türler son yıllarda o kadar popüler hale geldi, anlatamam. Bir kazancım, yıllardır bahsettiğim bir şey gerçekleşmiş oldu ve tahminlerim müzik kehanetlerim sonucunda gerçekleşmiş oldu. Dumanlı kafalar, uzun sakallar, Black Sabbath'a kutsal veya yüce gözüyle bakılması, bunlar aslında hep var olan şeylerdi. Ama, kimse olayın bu hale geleceğini tahmin edemiyordu belki de... Ben bu derdimi bir kitapta toplayıp anlatmaya karar verdim; bitmiş olanı yok edip baştan yazmakta karar kıldım. Yazdım, bitirdim, beğendim ve sonra beğenmedim. Yeniden oluşmasını istedim. Daha ağır ve daha sert olarak; hiçbir şeyi düşünmeden, kendimi hiçliğin kenarına bırakarak hem de, inisiyasyon rock müzikte yeni başlıyor ne yazık ki. Bitirdiğini sandığın şeyler, bazen başlangıcın olabiliyormuş demek ki. Occult rock, doom, stoner tarzlarının son on yıldır lideri diyebileceğimiz Electric Wizard, ilk önce 'I am Nothing' adında bir lyric video sürdü internet ortamına; parçayı ilk dinlediğimde bir ritüelde olduğumu sandım. Hiç bilmediğim bir maddenin vücudumu ele geçirdiğini düşündüm; bu müzikten ve onun gizemli büyüsünden başka bir şey değildi elbette. Albümü tamamıyla dinleyince, çok beğensem de, 'I am Nothing' etkisini sadece video klip olarak da hazırlamış oldukları 'Sadio Witch' verebildi. Genel olarak çok iyi olmasına rağmen, Witchcult Today'in albümlerinin etkisini üzerimden atabilmiş değilim. 2007'den beri çıkardıkları ikinci albüm olmasına rağmen, ben hala o albümü seviyorum. Kötü bir albüm demiyorum, sadece kişisel fikrimi belirtiyorum. Hatta; tam aksine, herkesin dinlemesi gerek bir çalışma diyebilirim.


Nod Yayınları, önemli bir kitap yayımladı. Avusturyalı Elfriede Jelinek'in, iyi bir okuru olduğu Robert Walser hakkında incelikli kitabı, er nicht als er, güzide bir tasarımla Türkçe'de. Walser'i çevresinde örülen gizem ve yaşamına dair detayların dışına çıkıp, incecik ironisini sezerek daha çok okumak gerekli düşüncesindeyiz. Jelinek'in kitabı ise, , yazar ile ya da yazar hakkında yazar ile kapalı, sezdirilen bir diyalog gibi. Sezgi, çünkü Walser gibi yazarları böyle bir giriş çabasında anlatmak güdük kalacaktır, yazarın yazısını yeterince sunduğu ya da sakladığı belliyken, Jelinek'in sezdiği Walser için araya girmek gereksizdir. Bize düşen, bu güzel tasarımlı ve değerli çeviriyi almak, kimseler görmeden cebimize tıkıştırıp eve yürümek, kapıyı pencereyi sıkı sıkı kapatıp banyoya girmek ve küvete uzanıp okumaktır. Tımarhanelerde huzur bulmak için küvete uzanmıyorlar mıydı? F! antatis kağıt, 11812, particles sunshine, 250 gr. ege kağıt, 340 be 120, neo bristol beyaz, 120 gr. ege kağıt, aydınger 795, 130 gr.


Garip yer şu dünya. Çoğu zaman farkında olmasak da, kendi varlığına ve gerçekliğine meydan okuyan bir yerdir aslında. Bir taraftan her şekilde varlığını belli eder: dokunuruz, gözlemleriz, koklarız, tadarız; hissederiz kısaca. Bir taraftan da bunları herkes farklı yaşar, herkesin kendi yorumu vardır aynı elmanın tadı üzerine. Dünya böylece kendi varlığıyla, biz çocuklarının hayalleri arasında bir gerçeklikte oyalar bizleri, ta ki bavullarımızı toparlayıp başka dünyalara yelken açma vaktimiz gelinceye kadar. Var olan şeyler, var sandığımız şeyler hem vardır, hem de yok gibidir. Vardır, bir taraftan gerçekliğine inanırız karnımız doyduğu zaman, ya da elimizi yaktığımız zaman. Ama o gerçeklik bize aittir sadece. Dünya üzerinde yaşamış, yaşamakta olan ve yaşayacak hiç kimse bizim hissettiğimiz gibi hissetmez o tadı veya acıyı. Bu yüzden bazı felsefeciler dünyanın gerçekliği ile sahteliği arasında gidip gelmişlerdir. Bu yüzden bazıları inkar eder bu dünyayı, hem de bir mutasavvıfın derin ve nefssiz vazgeçmişliği gibi de değil. Basbaya, uyanıkken gördüğüne rüya kadar değer vermeyenler vardır. Ne kadar deli ya da hasta diye bilinseler de, sandığımızdan çoktur sayıları. O küçük çocuk biz de olabiliriz, zaten öyledik bir zamanlar. Böyle öğrendik herşeyi; kelimelerin, anlamların ve tecrübenin o adeta anlık ve sihirli oyunuyla. Birşey daha öğrendik maalesef: Korkular. Korkularımızla doğmuyoruz hiç birimiz. Korkularımızın o yemyeşil elmadan inanın farkı yok. Onları da öyle öğrendik. Kelime, kelime. Büyürken kork denilenden korkmak kadar doğal birşey olamaz. Fakat daha sonra sorgulamayınca bu yersiz korkuları, o zaman onları esiri oluyoruz. Kölelerin zincirlerini içselleştirmesi gibi, kopamadığımız birer parçamız oluyor korkular. Çünkü güven veriyor o öğrendiğimiz korkulara göre yaşamak. Aman oğlum, gitme oraya, düşersin, kolunu kırarsın lafını, bir süre sonra duymamıza gerek kalmıyor, biz kendimize söylüyoruz. Sonra oraya gitmekten çekiniyoruz. İçimizde bizi azarlayan, kulağımızı çeken bir ses bize güven veriyor, oraya gitmediğimiz zaman doğru şeyi yaptığımıza inanıyoruz, sakinleşiyoruz, ruhumuz dinleniyor adeta. Fark etmiyoruz ki bu kırılgan ve zayıf sırça köşke gelen tehditler, çabucacık nefrete dönüştürüyorlar kendilerini. İki kelimeleri ile bu mükemmel hayal dünyamızı yıkmayı tehdit edenlere tüm gücümüzle saldırıyoruz. Yanlış olduklarını veya gerçekten felsefi tabanda düşüncelerini paylaşmadığımız için değil çoğu zaman. Fakat kendimize itiraf edemesek de, ruhumuzun derinliklerinde biliyoruz ki yeni fikirlere bir kere açsak kapımızı, bir kere incecik bir ışık hüzmesi girse bizim o karanlık gönül evimizden içeri, tüm benliğimizi yerinden sarsan bir yolculuğa çıkmak zorunda kalacağız, tüm hayatımızı, tüm öğrendiklerimizi sorgulayacağız. Bu rahatımızın bozulmasını istemediğimiz için aslında, öğrendiğimiz korkularımız bizi nefret ettiriyor diğer insanlara karşı. Yolculuklar zordur çünkü. Hele insanın kendi ruhuna yolculuğu ise, bir kere yola çıktınmıydı, ayağın bir kere toz gördümüydü, artık geri dönüşü olmayan, tek yönlü, daracık, patika bir yoldadır. İşte bu yüzden düşmandır bazıları, bu yüzden bazıları kafir, bazıları dinsizdir, bazıları ise yobazdır. Bu yüzden kadınlar şeytandır. Bu yüzden şerefsizdir karşı takımı tutanlar. Bu yüzden ahlaksızdır kafasına göre yaşayanlar. Bu yüzden onlar anarşist ve komünist, bu yüzden onlar faşisttir. Bu yüzden bazıları günahkar, bazıları teröristtir. Hiçbiri, ama hiçbiri insan değildir. İşte böyle inkar eder bazılarımız bu dünyayı, hem de bir mutasavvıfın derin ve nefssiz vazgeçmişliği gibi de değil. Basbaya, uyanıkken gördüğüne rüya kadar değer vermeyenler vardır. İnsan da olsa karşısındaki, insan dışında herşeyi der onun için. İnsan olmanın belli şartları vardır çünkü, belli düşüncelere sahip olmayanlar o şerefe nail olamazlar. Herkesin geri kalan altı küsür milyar insandan farklı gördüğü bu dünyada, bizim gibi bakamayanlar insanlıktan nasibini almamış olanlardır. Onların insan sureti bir seraptan ibarettir bizim için. Gerçek olan, sadece ve sadece, korkularımızın sonsuz rahatlığından beslenen nefretimizdir.


Sergiye adını veren Biophilia, sosyobiyolojinin önde gelen düşünürlerinden Edward O. Wilson'ın Biophilia Hipotezi adlı çalışmasında öne sürdüğü, insanlar ve diğer canlılar arasında var olan içgüdüsel bağı tanımlıyor. İnsanoğlu, bilinçaltında durmaksızın başka yaşam biçimleriyle ilişkilenmeye çabalıyor. Diğer yandan, Wilson'a göre, doğaya yönelmeye biyolojik olarak kodlanmış insanlar, zaman geçtikçe, deneyim ve kültür aracılığıyla bu yönelişi geliştiriyor, rafineleştiriyor. Elvan Alpay'ın eserlerine hakim olan 'çoğaltma' ya da 'tekrar', bu sergide, aynı formun/motifin çeşitlendirilerek çoğaltılması olarak karşımıza çıkıyor. Doğanın sağaltıcı, iyileştirici etkisine ve sonsuz çeşitliliğine övgü niteliğindeki sergi, polyester film üzerine yapılmış likid akrilik desenlerin, katmanlar halinde üst üste getirildiği tual kompozisyonlarından oluşuyor.


9. İstanbul İdare Mahkemesi 12.05.2010 tarihinde Emek Sineması için öngörülen projenin uygulanması halinde telafisi güç ya da imkansız zarar doğuracak nitelikte olduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar vermişti. Kararın ardından, 14.12.2010 tarihinde üç uzmandan oluşan bilirkişi heyeti, incelemesini yapmış ve 18.04.2011 tarihinde mahkemeye sunduğu raporda iki uzman dava konusu projenin kültür dokusuna uygun olmadığını belirterek yürütmeyi durdurma yönünde karar vermişti. 01.12.2011 tarihinde, bilirkişi raporuna ve 2010 baharından itibaren devam eden kamuoyunun verdiği mücadeleye rağmen, 9. İdare Mahkemesi yürütmenin durdurulmasını iptal etti! Bu karardan sonra hukuki olarak bir itiraz hakkı bulunmasına rağmen, benzer dava süreçlerinde gördüğümüz üzere bu itiraz hakkı bir sonuç vermemiştir. Uzun lafın kısası 1 Aralık 2011 itibarıyla yargı Emek Sinemasını yıkıma teslim etmiştir! Bundan sonra Emek'in geleceği artık sadece kamuoyunun direnme gücüne bağlı! Bu bir acil durum çağrısıdır. Artık her an Emek Sineması'nda yıkım başlayabilir. Türkiye'de yargının demokrasiyi, insanları ve kentleri yapayalnız bıraktığı bugünlerde dayanışmaktan başka bir çaremiz, sokaktan başka bir mücadele alanımız yok! Parsel parsel yitirdiğimiz yaşam alanlarımıza bir yenisini eklememek, her türlü mücadelenin kamusal alanı olan Beyoğlu'nu parça parça elimizden alınmasına sessiz kalmamak için bir araya geliyoruz. 24 Aralık Cumartesi günü saat 16:00'da Taksim Meydanı'nda buluşuyor, Emek Sineması'nın önüne yürüyerek basın açıklamamızı okuyoruz. Sonrasında ise müzik dinleyerek, sohbet ederek, sessiz sinema oynayarak Emek Sineması'nın önünde sabahlıyoruz. Çadırınızı, uyku tulumunuzu, battaniyenizi, çayınızı, kahvenizi ve isyanınızı alın, gelin! Emek bizim, sokaklar ve meydanlar bizim, İstanbul bizim! - İsyanbul Kültür Sanat Varyetesi - Beyoğlu için Mücadele İnisiyatifi - Sinema Yazarları Derneği - Sinema Emekçileri Sendikası - İşçi Filmleri Festivali - Yeni Sinema Hareketi - İMECE-Toplumun Şehircilik Hareketi - Kamusal Sanat Laboratuvarı Emek Sineması'nın içerisinde yer aldığı adanın yıkılıp yerine bir AVM yapılacağını, projenin mimari Fatih Kesgün'ün fantastik ifadesiyle söylersek, Emek'in bu AVM'nin en üst katına yıkılmadan taşınacağını duymayan kalmadı. Hatırlanacak olursa, geçtiğimiz Mayıs ayında 9. İstanbul İdare Mahkemesi öngörülen projenin uygulanması halinde telafisi güç ya da imkansız zarar doğuracak nitelikte olduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar vermişti. Ardından atanan bilirkişi heyetinin, karanlıkta ve proje mümessilinin mihmandarlığında gerçekleştirdiği keşif sonrası yazdığı raporda, iki uzman, dava konusu projenin kültür dokusuna uygun olmadığını belirterek yürütmeyi durdurma yönünde karar verdi. Bundan neredeyse 6 ay sonra, 1 Aralık'ta, aynı mahkeme bilirkişi raporunu hiçe sayarak yürütmenin durdurulması kararını iptal etti. Fener-Balat-Ayvansaray'da, Bedrettin Mahallesi'nde, Dikmen'de kentsel dönüşüme karşı mücadele edenler, Senoz'da, Tortum'da, Gerze'de, Solaklı'da yaşam alanlarının yok edilmesine karşı çıkanlar çok iyi bilirler ki yürütmeyi durdurma kararları sermayeyi nadiren durdurur. Bu nedenle mahkeme kararına şaşırdık desek, yalan olur. Fakat 9. İstanbul İdare Mahkemesi'nin verdiği bu iptal kararı, zamanlaması itibarıyla bize açıkça gösterdi ki, Emek Sineması projesini, masa sandalye operasyonlarıyla insansızlaştırılan ve büyük sermayeye açılması kolaylaştırılan Beyoğlu'ndan, yayalaştırılması planlanan Taksim Meydanı'ndan, satışa çıkartılacak okul ve hastanelerden, çürümeye bırakılan AKM'den, boşaltılan Tarlabaşı ve kentsel dönüşüm tehdidi altındaki Bedrettin Mahallesi'nden, kaçak katlarıyla İstiklal Caddesi'nde heyula gibi yükselen Demirören AVM'den bağımsız düşünmek mümkün değil. - İstanbul Uluslararası Film Festivali'nin 2 Nisan 2010'da gerçekleştirilen açılışında Kültür Bakanı Ertuğrul Günay'ın konuşmasını kesintiye uğratan borazan sesleri ve ertesi gün Yeşilçam Sokak'ta düzenlenen simgesel festival açılış töreni ve film gösterimi Emek Sineması mücadelesinin miladı sayılabilir. O tarihten bu yana yaklaşık 1.5 yıldır hep beraber defalarca Emek Bizim, İstanbul Bizim! Yıktırmıyoruz! dedik ve dediğimizi yaptık. Fakat gördük ki, asıl mesele yıktırmamak değil, Emek'i sahiplenmek, Emek Sineması'nın ve Yeşilçam Sokağı'nın bizlere ait olduğunu, bu yerlerin bizlerin yaşam alanlarımız ve kamusal mekanlarımız olduğunu haykırmak ve bu mekanları sermayeden ve iktidardan geri alabilmek. Altın Lale Ödül töreni, Hepimiz Bilirkişiyiz yürüyüşünü takiben gerçekleşen '1. Geleneksel Emek Şenliği', sayısız film gösterimi ve geçen Mayıs ayı boyunca yapılan 'Emek'i geri alma şenlikleri', kendiliğinden gelişen Demirören AVM işgali bizlere tüketim odaklı olmayan, dayanışmacı ve yaratıcı bir toplumsallığın var olabileceğini gösterdi en çok. Mimarlar Odası'nın da sıkça vurguladığı gibi Emek Sineması tarihi ve kültürel bir miras olarak yerinde ve olduğu gibi korunmalıdır. Taraf olunan uluslararası sözleşmeler devlete bu yükümlülüğü verir. Bunun yanı sıra Emek kolektif hafızamızın mekanıdır. Orada seyredilen filmler, kurulan hayaller, gidilen festivaller kadar adına yakışır şekilde 80 darbesi sonrası gerçekleştirilen ilk 1 Mayıs kutlamasının da mekanıdır Emek. Dahası, haksız ve hukuksuz bir şekilde sermayeye devredilen Emek Sineması ve Serkildoryan binası Sosyal Güvenlik Kurumu'na, yani kamuya, yani bizlere aittir! Bu alan üzerindeki her türlü kullanım hakkı kamunundur ve kolektiftir. Bu nedenle nazarımızda meşru ve esas olan Beyoğlu Belediye Başkanı, Kültür ve Turizm Bakanı, Yenileme Kurulu Üyeleri ve Kamer İnşaat gibi kurumların ve şirketlerin çıkarları değil, kamunun yararı ve kararıdır. Tüm bu nedenlerle Emek Sineması yıkımına karşı çıkmak geçmişimize sahip çıkmak kadar bugünümüzü kurmak ve farklı bir gelecek tahayyül edebilmek için verilen bir mücadeledir. Bir nostalji nesnesi olarak Emek'i korumaktan ziyade AVM'ler içerisine sıkıştırılan sinema salonlarına, ticarileşen ve metalaşan sanatsal ve kültürel üretime karşı durmak, kenti ve kentsel mekanları sermayenin ve iktidarın elinden geri almaya yeltenmek, daha da önemlisi kamusallığı yeniden telaffuz etmeye ve kurmaya dair bir çabadır. - İstanbul İdare Mahkemesi'nin yürütmeyi durdurma kararını iptal etmesi bizlere bir kez daha hukuki mücadelenin gerekli ama çoğu zaman yetersiz olduğunu gösterdi. Mimarlar Odası'nın itiraz başvurusuna rağmen her an yıkımına başlanabilecek Emek için kitlesel itirazımızı yükseltmek, sokakta mücadele etmek ve en önemlisi umutsuzluğa düşmemek gerekli. Türkiye'de yargının demokrasiyi, insanları ve kentleri yapayalnız bıraktığı bugünlerde dayanışmaktan başka bir çaremiz, sokaktan başka bir mücadele alanımız yok! Parsel parsel yitirdiğimiz yaşam alanlarımıza bir yenisini eklememek, her türlü mücadelenin kamusal alanı olan Beyoğlu'nu parça parça elimizden alınmasına izin vermemek için Emek'in yıkımına ya da 'rantabl' bir alan olarak ek işlevlerle yeniden değerlendirilmesine karşı durmalıyız.


Kapı çaldı, Onur geldi. En sevdiğim arkadaşım. Çok güleriz onunla. Yine öyle, çok güldük. Saçma sapan şeylerden bahsederiz. Ama ne şeyler. Eşyaları konuştururuz mesela, onlarla konuşuruz. Bazen de dedikodularını yaparız. Sonra da güleriz işte. Daha bir sürü şey. Son zamanlarda benim sardığım bir mevzu var. Hayvan olmak. Onur bu konudan konuşmayı sevmiyor. Ben de keyfini kaçırmamak için konuyu çok açmıyorum. Ama artık vakit kalmadı. Onur geldi, oturduk, kahve yaptım. Marketten hazır kek almış, ben mandalina çıkardım, yedik içtik. Ben bir sigara yaktım. Onur'la biz böyleyiz. Birlikteyken, istersek her boku yapabiliriz gibimize gelir. Hiç harekete geçmediğimiz için de bu tezimiz asla çürümedi. İstersek her boku yaparız yani. Korkunçtu tabii ama bir şey demedim. Durdu. Sigara içse keşke, dedim içimden. Güldü, güldük. Dedim ya, normalde çok güleriz, bu o gülüşlerden değildi ama yine de bir gülüştü işte. Böyle şeyler işte. Sonra biraz en yavan hikayeleri çok büyük coşkuyla anlatan adamdan biraz da uzaylı olduğu iddia eden ve bir uzaylının dünya maceraları diye günlük tutan kızdan bahsettik. Sevgilisi kızın günlüğünü bulduğunda deli olduğunu değil de gerçekten uzaylı olduğunu sanıp kızı terk etmişti. Bu son zamanlardaki en favori hikayelerimizdendi. Asıl mevzu hayvan olmaktı. Açamadım konuyu, gitti. Onur gittikten birkaç saat sonra konuyu açamadığım için pişman oldum. Çok vaktim kalmamıştı artık. Aradım, Onur gelsene, hayvan olmaktan bahsedeceğim sana dedim. Oğlum manyak mısın gecenin ikisinde, yat uyu, dedi. Uyudum. Rüyamda Onur'u gördüm. Yarın gelsin soracağım. Sinema biletiyle benim eve geldin de hiçbir pencerede perde yok, nereye saklanacağız deyip ağladın ya hani, çok dokundu lan o halin bana. Sabah uyandığımda gözlerim ıslaktı, senin de öyle miydi? diyeceğim. Gelene kadar dişlerimi inceledim aynada. Tam istediğim sivrilikte değillerdi ama herhalde zamanla daha da sivrilirlerdi. Onur gelince ona tırnaklarımı soracaktım. Bana yeterince yırtıcı geliyorlardı, tırnaklarımdan memnundum ama yine de Onur'un fikri önemliydi. Aynanın önünde dişlerime, tırnaklarıma ve uzamış kıllarıma bakarken kapı çaldı. Onur geldi. En sevdiğim arkadaşım. Bir yıl önce bir adamın hikayesini anlatmıştı bana. Üst komşuları. Hoş bir adam. Normal bir işi, güzel bir sevgilisi varmış. Önce işten ayrılmış, sonra sevgilisi terk etmiş. Adam aylarca görünmemiş sonra. Onur merak ediyormuş adamı. Çünkü kafa bir adamdı, arada asansörde denk gelirdik, bir iki lafla bile aynı kafada olduğumuzu anladığımız adamlardandı, demişti. Kapısını çalmış bir gün., adam açmış. Ama abi görmelisin, demişti Onur. Saç sakal birbirine karışmış. Bir garip, gözünde bir parıltı. İçeri gel, demiş. Ağzını açtığında görmüş hemen Onur. Görmemek mümkün değildi zaten. Uzun, ucu sivriltilmiş vampir dişleri vardı adamın. Özel bir operasyonla yaptırmış, her şeyi anlatmış Onur'a. Onur anlattıkça ben de beynimden vurulmuşa dönüyordum. Duyduğum en acayip şeydi bu. Ve dahası vardı. Adam Onur'a yardıma ihtiyacı olduğunu söylemiş. Ertesi sabah gün doğmadan 15-20 dakika önce kendisini ormana bırakacak birine ihtiyacı varmış. Zamanlama çok önemliymiş. Güneşin hayvan gibi yaşayacağı yeni hayatının üzerine doğmasını istiyormuş. Ama yeni hayatı başlamadan önce tüm kıyafetlerinden, insanlığından soyunup bundan sonraki hayatını başlatacağı anda, tam bedeninin üstünde, en doğru açıda karşılamak istiyormuş güneşi. 15-20 dakika yetecektir, demiş. Ne diyecektim ki, ne denir? demişti Onur. Ama onu o halde ormana bıraktığında, o alacakaranlık kuşağında son kez göz göze geldiklerinde komşusunun gözleri içinde bir yerlere dokunmuş. Pençeleşmiş tırnaklarım, uzun sivri dişlerim, fışkıran kıllarımla hayvan gibi karşısındaydım. Ondan yardım dileniyordum. Bir filmden fırlamış olabilirdim pekala. Öyle düşünmeliydi. Ben perdedeki bir görüntüydüm sadece. Beni o karanlıkta bırakmalı ve unutmalıydı. Tamam mı? diye sordum bir kez daha.


The Morning Line, Matthew Ritchie, Aranda\Lasch ve Arup AGU ile birlikte geliştirdiği bir ses pavyonu. Thyssen-Bornemisza Art Contemporary ve İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı'nın girişimiyle İstanbul'da! The Morning Line, 22 Mayıs 19 Eylül tarihleri arasında Eminönü Meydanı'nda sergilenecektir. Time Dergisi tarafından Yeni milenyumun en önemli yüz yenilikçisinden biri olarak tanımlanan Matthew Ritchie'nin, bir mimarlık stüdyosu olan Aranda/Lasch ve Arup AGU ile birlikte geliştirdiği The Morning Line, 22 Mayıs-19 Eylül tarihleri arasında Eminönü Meydanı'nda sergileniyor. Daha önce İspanya'da, Sevilla Bienali'nde sunulan The Morning Line, İstanbul'da çok daha görkemli ve büyük ölçüde inşa ediliyor. Tam 8 metre yüksekliğinde, 20 metre uzunluğunda, 17 ton ağırlığında siyah kaplamalı alüminyumdan tasarlanan bu etkileyici yapı, sanat, mimarlık, müzik, matematik, kozmoloji ve bilim arasındaki etkileşimleri gözler önüne seriyor. İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti kapsamında düzenlenecek proje, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Fatih Belediyesi, Meyer Sound, Vienna Insurance Group, Ray Sigorta, Vehbi Koç Vakfı ve OMV'nin destekleriyle gerçekleştirilecek. 22 Mayıs 2010, Cumartesi günü gerçekleştirilecek açılışta, saat 20:30 22:00 arasında, 2003 yılından itibaren birlikte müzik yapan ikili Jonsi & Alex, İstanbullu sanatçı ve müzisyen Cevdet Erek, Sonic Youth'un kurucu üyesi, besteci ve yazar Lee Ranaldo özel canlı performanslar sergileyecekler. İstanbul'da inşa edilecek The Morning Line, aynı zamanda 23 -25 Mayıs 2010 tarihleri arasında, üç gün sürecek festivalde, 10 yeni bestenin dünya prömiyerine ev sahipliği yapıyor. The Morning Line'ın içinde, benzersiz bir işitsel atmosfer yaratabilmek için York Üniversitesi Müzik Araştırma Merkezi tarafından tasarlanmış, kırk hoparlör bulunuyor.


Son zamanlarda moda bir tabir var. 'Seksist' bu tanımı ben de kullanmak istiyorum. Neden mi? Şu yüzden; bugüne kadar kendi yaşlarımda, kendimden küçük veya büyük hem cinslerimle ve karşı cinslerimle bazı konuşmalar yaptım. Bana göre, insanların bazen cinsiyetsiz olması gerekiyor. Çoğu hatalarımızın da sebebi, bu cinsiyet ayrımından veya cinsiyet uyuşmazlığından ortaya çıkıyor. Erkeklerin de, kadınların da zamanı geldiğinde cinsiyetlerinden feragatta bulunmaları gerekiyor. Ya da buna yakın bir önerme olarak, konumuzla da ilgisi olaraktan, kadının erkek, erkeğin kadın olarak kendini tasavvur edebildiği durumlara bürünebilmemizdir. Jarboe, Swans dışındaki solo albümlerinde aslen karanlık temalara sahip, kadın müziği kotarır, Diamanda Galas'da dabu rahatlıkla sezilir. Emma Ruth Rundle da, kadın hassasiyetinde bir müzik icra ediyor; ama ben bu albümü kendim de bir kadınmışım gibi dinliyorum. Bu anlayışı sağlamak elbette güçtür. Herkesten beklemek de saçmadır. Bu dediklerim sağlansa, karşı cinsler arasında bu kadar sorun da yaşanmaz herhalde. Emma Ruth Rundle, bilindiği üzere süper ötesi Purple Sparowes adındaki publish rock grubunun da bir üyesi. Solo albümleri de en az yer aldığı muazzam grup kadar başarılı; tür ve tarz farklılığı var elbette. Folks rock, fashionable people vb. icralayan Emma Ruth Rundle, son birkaç yıl içinde adından oldukça bahsettirdi. Kayıtsız kalınamaz.