Winston Churchill ile Röportaj Bram Stoker'ın kurgu dışı makalelerinden biri. Bu yazı, Stoker'ın 1907'de yaptığı bir dizi röportajın ikincisiydi. İlk kez ABD'de New York'ta The World'ün 5 Ekim 1907 tarihli sayısında yayımlandı. Ertesi gün Evansville Courier'in 6 Ekim 1907 tarihli sayısında yeniden basıldı. İlk olarak İngiltere'de The Daily Chronicle'ın 15 Ocak 1908 tarihli sayısında Mr. Winston Churchill: Talks of his Hopes, His Work, and his Ideals to Bram Stoker başlığıyla yayımlandı. Bahsettiği, birkaç yıl önce yazdığım ve kendisinin genç hayal gücüne hitap eden bir vampir romanıydı. Kendisi de yaratıcı bir yazardı. Okuduğumu hatırladığım ilk şey, Man Overboard adlı güçlü bir kısa hikayeydi! boğulmakta olan bir adamın son düşüncelerini takip eden acımasız, çarpıcı bir hikaye. Bence hayır; roman değil. Umudum yazmak, kamusal hayatın bana fırsat vereceği kadar yazmak. Ama kurgu olacağını sanmıyorum. 25 sterlin. Beşinci Tümen Alt Komisyonu tarafından, söz konusu tümenin Özel Görevlisi adına, kaçan savaş esiri CHURCHİLL'i canlı ya da ölü olarak bu ofise getirene 25 sterlinlik ÖDÜL VERİLECEKTİR. Köleliğin kötü zamanlarında kaçak köleler için kullanılan yukarıdaki kaba saba aranıyor metni, Winston Spencer Churchill'in Aralık 1899'da Pretoria'daki Model Okulu'ndaki hapishaneden kaçışını izleyen bildirimdir. Bay Churchill'i Piccadilly'nin dışında, Bolton Caddesi'ndeki güzel evinde çalışırken buldum. Koloniler Müsteşarı çalışan bir bekar; genellikle evlerde oturma odası için tahsis edilen birinci katın tamamı burada bir çalışma odası olarak kullanılıyor, iki oda tek oda yapılmış. Bolton Caddesi'nin bu bölümündeki evler büyük değil ve her santim alanı genellikle akıllı mimarlar tarafından pratik kullanım için düzenlenmiş. Odanın renk tonu koyu yeşilve aynı koyu renkli ahşap, ağır maun paneller büyük bir kitaplık tarafından biraz kasvetli de olsa aydınlanmış. Yeşil sandalyeler ve kanepelerden oluşan kadife sert halı da yeşil. Çalışma masası dikkat çekici. Maun ağacından bacakları ve ince biçimde oyulmuş eğimli kenarları olan son derece büyük ve geniş bir Chippendale parçası; sanki özel olarak belgeleri harmanlama işi için yapılmış gibi görünüyor. Birleştirilmiş çift odanın başka bir yerinde, lale ağacından yapılmış İmparatorluk mobilyalarının güzel parçaları dizilmiş raflar, Churchill ailesinin Katolik zevkini gösteren, çoğunlukla nadir baskılar olmak üzere çeşitli kitaplarla dolu, bu baskıların çoğunda Lord Randolph Churchill'in özel kitap plakası var. Burada tarih, felsefe, siyaset ve kamusal yaşamla ilgili daha ağır eserlere ek olarak, Edgar Allan Poe, Carlyle, Richardson, Jane Austen, Dean Milman, George Grote, Bronte'ler vs. de görülüyor. Elbette burada mektup ve kağıt birikimleri yok; Mavi kitaplar ve bir devlet adamının ofisini dolduran belgelerin dosyaları. Bütün bunlar Sömürge Ofisi ve Avam Kamarası'ndaki odalarında. Bir Bakan olarak çoğunlukla evden çalışabilse de -halihazırda öyle yapıyor- yapılacak iş seçilip sadece gerekli olan belgeler ve yetkiler beraberinde getirilebiliyor. Dış odadaki şöminenin üzerinde, panelde ressam Romney'e ait, Kaptan Peletan'ın üniformalı bir subay biçminde güzel bir portresi var. Pencereler çift çerçeveli, böylece kıyamet gibi hava ve yakındaki Piccadilly'nin trafik kükremesi etkili bir şekilde dışarıda tutulabiliyor. İç odanın duvarında, ona bakan kişi ile yüzleşecek şekilde ayarlanmış, Rt. Hon. Lord Randolph Churchill'in gerçekçi bir portresi var. Henry Irving'in menajeri olmak için Londra'ya geldiğimde, Lord Randolph ile İrlanda'da başlayan arkadaşlığımız devam etti. İlişkilerimiz her zaman dostaneydi. Irving'in büyük bir hayranı olduğundan sık sık Lyceum Tiyatrosu'na gelir ve ara sıra eski Beefsteak Room'da akşam yemeği için kalırdı. Bir akşam tiyatroda -sanırım Faust'un uzun soluklu gösterimiydi- perde arasında arasında koridorda yürüdüğüm sırada arkamdan onun sesini duydum: Ah, Bram Stoker, oğlumu seninle tanıştırmak istiyorum. Döndüm ve tanıtım yapıldı. Genç Winston, o zamanlar on üç yaşlarındaydı, kızıl saçlı ve çok kırmızı yanaklı, güçlü yapılı bir çocuktu. Parlak görünümlü bir çocuk, sağlam ve son derece sağlıklı görünüyor. El sıkıştığımızda babası şefkatle elini çocuğun omzuna koydu ve sevgi dolu bir şekilde okşayarak şöyle dedi: Henüz büyük değil ama tam bir fırlama. Ve oğlunun tam bir fırlama olduğu ortaya çıktı. Oğul, babanın beklentilerinin de ötesine geçti. Şu anda, yaşayan İngiliz devlet adamlarının önde geleni, hatip olarak büyük yetenekleriyle bağlantılı gösterişli, hırçın yöntemleri, kamusal sorunları ele almadaki berrak gücü ve onu tüm rakiplerinin üzerinde ayıran olağanüstü görüş genişliğiyle dikkat çekiyor. Bununla tam olarak ne demek istediğini tanımlamayacak mısın? diye sordum. Gülümsedi. Tanımları pek umursadığını sanmıyorum; kararını kendi yolunda, kendini tatmin etmenin bir yolu olarak veren biri. Bu ülkedeki siyaset ve bence tüm dünyada da, sosyal ve ekonomik ayrışma hatları boyunca bölünüyor. Geçmişin hareketleri hiç bu kadar etkili olmamıştı. Reformasyon, doğrudan ve dolaylı olarak, vicdan özgürlüğünü güvence altına aldı. 17. yüzyılın İngiliz isyanı ve ayaklanması Parlamenter hükümeti kurdu. Fransız Devrimi, çok önemli ölçüde siyasi eşitliğe ulus fikrine sınıf önyargısıyla ayrılmamış yurttaşlara ulaştı; ama tüm anormalliklerin, sosyal ve ekonomik adaletsizliğin en büyüğü hala ortada. Bütün siyaset buna odaklanıyor. Geleceğe dair bu tahmini bitirdiğinde bu kez yüzünde gülümseme yoktu. Bunun yerine, yoğunlaşmış ağır bir bakışı vardı derin, ciddi bir amaç, içindeki insandan bir şeyler gösteriyordu. Çocukluğunun maskesinin ardında oldukça farklı genel görünümünden şüphelenilmeyecek tutkulu bir ciddiyeti ortaya çıkaran bir şey. Alnının pürüzsüz derisinde sadece ara sıra görülen yeni başlayan kırışıklıklar derinleşiyor, keskin ağzın ince çizgileri sertleşiyor gibi; yeni ve ciddi bir görünüm elde eden gözler. Winston Churchill 34. yaşında, heybesinde dört seferin geçmişi ve bir Ballantyne veya Kingston donatmak için yeterli macera anıları var. Yıllarca Parlamento'da hep kendini paralayan ve cesur üyelerden biri olarak yer aldı. Siyasi muhaliflerin yirmi yıllık saltanatından sonra kargaşaya giren yeni Parlamento'da ilk resmi günün hararetini yaşadı. Avam Kamarası'nda, sömürge meselelerinde partisinin ve kabinesinin resmi sözcüsü oldu ve her şeye rağmen kendini değerli tutmayı başardı. Ama görünüşte hala bir çocuk. Onu, çalışma odasında mutlu ve keyifli, şömineye yaslanmış halde gözümüzün önüne getirelim. Orta boylu, olduğundan daha ince görünüyor, çünkü derli toplu bir fiziği var. Çocukluğunun kızıl saçları alev renginin kısmen kaybetmiş ve şimdi kırmızıdan ziyade kızılımsı kahverengi görünüyor. Gözleri açık mavi, içlerinde bir kuşun gözlerinin o özgür canlılığından bir şeyler içeren büyük gözbebekleri var. Ağız bir hatibin ağzı: net biçimli, ifade edilebilir ve küçük değil. Alnı hem geniş hem de yüksek, burnun üzerinde oldukça derin bir dikey çizgi var; çene güçlü ve iyi biçimlendirilmiş. Elleri biraz dikkat çekici; hem yaşamına hem de genel karakterini yansıtıyor. Belirgin şekilde güçlü eller. Avuçları dürüstlük göstermek olarak kabul ettikleri genişlikte büyük; parmaklar hem uzun hem oldukça kalın, fakat sivriliyorlar; başparmak üst eklemde hafifçe geriye doğru bükülü. Böyle bir eli olan adam hayatta çok ilerler. Ondan parti değişikliği konusunda beni aydınlatmasını istediğimde tekrar gülümsedi, ama bu sefer farklı bir şekilde, biraz anlaşılmaz bir gülümsemeyle, Çocukluğun neşeli yüzüyle bakan yaşlı bir bilgelik. Bence, değişime yol açan her şeyden ve değişim için yapılacaklardan zevk alacak. Sözleri, söylendikleri tonla ve görünüş, ifade ve tavırla hep birlikte aktarılan aydınlatıcı bir şeyle birlikte, kişinin aklını tatmin edecek şekilde tınlıyor. F! Notu: An Interview with Winston Churchill ilk olarak Haziran 2002 'de A Glance of America: and other Lectures, Interviews and Essays adlı kitapta yayımlandı.


Bruce Haack, 1931 yılında, Kanada'da bir madenci kampında doğdu. Düzgün bir yolun bile ulaşmadığı madene haftada bir gün bir tren uğruyor, toplanan malzemeyi alıp gidiyordu. Tamamen yalıtılmış bir ortamda büyüyen Haack, maden yakınlarındaki tepelerde, doğanın içinde, madenin dehlizlerinde büyüdü. Önce ailesinin piyanosunda dört yaşındayken melodiler çıkarmaya başlayan Haack, madenden çıkıp da psikoloji okumaya Alberta Üniversite'sine girdiğinde, radyo programları yapıp gruplarda piyano, bas ya da davul çalan, yetenekli bir müzisyen olmuştu. Aslında bir müzisyenden öte, matematikçi gibiydi. Bir melodi duyduğunda, hemen aynısını çalabiliyordu. Tüm dünyadan, özellikle de doğudan müziklerin oluşturduğu geniş bir arşivi ve müzik aşkı vardı. Haack'ın, müzik tarihinin en tuhaf karakterlerinden biri olarak ortaya çıkmasının temelinde Kızılderililer olabilir. Haack'ı, toplanıp peyote etkisiyle dans ettikleri ritüellerine çağıran Kızılderililer, bu ilginç deneyimleriyle, müzisyenin ileride oluşturacağı elektronik ses örgülerinin temelinde derin bir etki bıraktı. Geleneksel müzik eğitimi almak için başvurduğu okullardan reddedildi yanıtını alsa da, 1960'lı yılların başlangıcına kadar, çeşitli tiyatro performanslarına, reklam müziklerine, TV programlarına ve pop müzik gruplarına yaptığı bestelerle, yeteneğini kanıtlayıp ismini duyurdu. Dans hocası Esther Nelson'la tanışmasının ardından, Haack'in müzikal anlayışı tamamen deneysel ve uç noktaya taşındı. Nelson'un da tıpkı Haack gibi yalıtılmış bir çocukluktan gelmesi, ikili arasında bir duygu birliği yaratmıştı. Birlikte, çocuklar için müzik yapmak amacıyla Dimension 5 isimli plak şirketini kurdular. Haack aynı dönemde kendi synthesizer ve vocoder'larını yapmaya başladı. Ev yapımı müzik aletleriyle çocuklar için saykodelik ve futurist şarkılar üretmeye başlayan ikilinin arka arkaya çıkardığı albümlerde, çocuklar için müzik eşliğinde yönergeler yer alıyordu. Sesi duyup hayal kurun, şimdi dans etmeye başlayın ya da Tekrar tekrar dinleyin gibi başlıklarda, belirli bir müzik türüne dahil edilemeyen elektronik sesler eşliğinde robotlar, hayal gücü, erken dönem elektronik şarkılar ve bilinç akışı kaydedilen gerçeküstü seslerden serbest fikirler çıkmıştı. Çocuklar için yaptığı bu çalışmalar dışında, yakın bir arkadaşının etkisiyle dönemin baskın asit ve saykodelik rock müziğine yakınlaşan Haack, yine evde yaptığı ve basitçe M diye adlandırdığı elektronik müzik enstrümanını ya da yine ev yapımı vokoder'ını yoğun kullandığı rock albümü Electric Luciferı 1970 yılında çıkardı. 1970'ler ve 80'lerin sonuna kadar çocuklar için müzik üretmeye devam eden hatta bir albümünde bir adım daha atıp 13 yaşında bir çocuğa vokalleri yaptıran Haack, ilk dönem hip-hop albümü denebilecek Party Machine sonrasında, 1988 yılında kalp krizi geçirip hayatını kaybetti. Bruce Haack, 2000'li yılların ortasına kadar unutulmuş bir besteci olarak kaldı. Electric Lucifer dışında, kurumsal bir plak şirketiyle albüm yayımlamamış olmasının etkisi dışında, unutulmasına önemli bir sebep de, müziklerini çocuklara yönelik yapmış olması ve bu açıdan tüketici dinleyicilerin hiçbir zaman dikkatini çekmemiş olmasıydı. 2004 yılında Teknonun Kralı isimli bir belgeselle yeniden hatırlanan ve aralarında Beck, Stereolab, Eels, Mouse on Mars gibi oldukça nitelikli isimlerin saygı gösterdiği besteci, bugün kimilerine göre sadece kitch bir bilim kurgu yazarı kadar önemliyken, kimilerine göre, Daft Punk'dan Kraftwerk'e kadar geniş bir kitleyi etkilemiş ve popüler elektronik müzik anlayışının temellerini daha 60'lı yıllarda atmış, değeri bilinmemiş bir dahi olarak kabul görüyor. Bestecinin yeniden hatırlanmasına vesile olan çalışma, yakın dönemde yayımlanan çift albümlük Farad: The Electric Voice isimli toplama albümü oldu. Aralarında Nelson'la yaptığı şarkılar, Electric Lucifer'dan alınan National Anthem to the Moon ya da yoğun vocoder kullanılan ve bir robotun söylediği zamansız bir aşk şarkısını andıran The King'in bulunduğu albüm, elektronik müzikte erken dönemde yaratıcı ve uçlarda çalışmalar yapmış bu besteci için hedefini tutturmuş bir saygı duruşu.


ambulansda böyle inledi ve ce'yi düşündü. işte adamı ishal eden bay aşk. o derviş yenisi, sivilceli kara oğlan,


Festivalin teması dünyanın sonu olarak kararlaştırılırken festivalin afişi de temaya uygun olarak tasarlanmış. Afişte post-apokaliptik bir Sitges'de, karanlık bir gökyüzü altında kasabanın ikonik sembollerinden Sant Bartolomeu'i Santa Tecla Kilisesi'ni yıkık dökük bir halde görüyoruz. Barcelona'ya 34 km uzaklıktaki küçük bir sahil kasabası olan Sitges, her sene ekim ayında fantastik sinemanın mabedi kabul edilen Sitges Fantastik Film Festivali'ne ev sahipliği yapıyor. 1968'den beri düzenlenen festival; korku, bilimkurgu filmlerin, fantastik sinemanın takipçileri tarafından her sene merakla bekleniyor. Geleneksel olarak düzenlenen Zombi Yürüyüşü de festivalin heyecanla beklenen etkinlikleri arasında. Şimdiye dek Terry Gilliam, David Lynch, Wim Wenders, Quentin Tarantino, Park Chan-Wook, Guillermo del Toro, Dario Argento, Takashi Miike, Peter Greenaway, Cameron Diaz, Anthony Hopkins, Jodie Foster, Guy Maddin gibi pek çok ünlü ismin katıldığı festival bu sene 4-14 Ekim 2012 tarihleri arasında 45. kez düzenlendi. Puruli Kültür Sanat olarak festival için özel olarak derlediğimiz Türkiye kısalarını sunmak üzere Sitges'deydim. Aralık 2012, dünyanın kaderinin değiştiği tarih mi olacak? Çok konuşulan, çok tartışılan ve pek çok Hollywood filmine konu olan Maya takviminin sonu bu sene Sitges Fantastik Film Festivali'nin de ilham kaynağı olmuş. Festivalin teması dünyanın sonu olarak kararlaştırılırken festivalin afişi de temaya uygun olarak tasarlanmış. Afişte post-apokaliptik bir Sitges'de, karanlık bir gökyüzü altında kasabanın ikonik sembollerinden Sant Bartolomeu i Santa Tecla Kilisesi'ni yıkık dökük bir halde görüyoruz. Bu afişin aklıma getirdiği ilk soru şu oluyor: Aynı afişi Türkiye'de bir cami ile yapmaya kalksan ne olur? Sorunun cevabı pek iç açıcı değil! Sitges Film Festivali, fantastik film festivallerinin en eskisi, en ünlüsü, en büyüğü. Özellikle korkuseverler adeta ibadetlerini yerine getirircesine her sene burada toplanıyorlar. Zira gerek fantastik sinemanın son dönemdeki en iyi örneklerinin gösterimleri, gerekse Katalan ve İspanyol sinemasının beklenen galaları burada gerçekleşiyor. Uzakdoğu Sinemasının da özel bir önemi var; festivalin Casa Asia yarışmasında en iyi Asya filmi ödüllendiriliyor. Festivalin yarışmalar kısmı oldukça zengin, ana yarışmada ise en iyi fantastik film Maria Ödülü'nü kucaklıyor. Burada bir parantez açıp ödülün isminin neden Maria olduğuna değinelim: Maria; Fritz Lang'ın bir sinema klasiği olan Metropolis filminde isyanı başlatan robotun adı. Sitges'e hayran olma nedenleri, madde 1 kısmına kaydediyoruz! Sitges seyircisi coşkulu, katılımcı, festivalin hakkını veren bir seyirci. Sabah seanslarının bile tıklım tıklım dolması hayranlık uyandırıcı. Gösterimler sırasında yapılan tezahürat ve alkışlar yüzünden zaman zaman kendinizi bir futbol maçında hissedebilirsiniz. Filmlerde kötüler kazandığında yuhalanıyor, iyiler kazandığında alkış ve ıslıklar kopuyor! Festival gösterimleri 4 farklı mekanda gerçekleşiyor. Ana gösterim yeri Sitges'in en büyük oteli olan Hotel Melia'nın 1384 kişilik sinema salonu. Konukların çoğu bu otelde kalırken açılış-kapanış törenleri, basın toplantıları burada yapılıyor. Hotel Melia için festivalin beyni, kalbi, her şeyi diyebiliriz. Diğer gösterimler birbirine yakın mesafelerde bulunan El Retiro ve Cinema Prado sinemalarında, kısa film gösterimleri ise yıl boyunca çeşitli kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan L'Escorxador binasında gerçekleşiyor. Ayrıca kasabanın en ünlü plajı olan Sant Sebastia Plajı boyunca açılan standlar boyunca DVD, film afişi, t-shirt, hediyelik eşya satışı yapılıyor. Festivalden mahrum kalmayı göze alırsanız kendinizi bu plajda Akdeniz'in pırıl pırıl sularına bırakmanız da mümkün, fakat festivalin programı dopdolu olunca bunun eksikliği pek de hissedilmiyor. Sitges Film Festivali'ni diğer festivallerden farklı kılan şey festivalin atmosferi. Burada Hotel Melia'nın barında Dario Argento'ya ya da Jennifer Lynch'e rastlamanız, daha da güzeli onlarla tanışıp sohbet etmeniz olası. Bu sene festivali ziyaret eden isimler arasında Neil Jordan, Pen-Ek Ratanaruang, Elijah Wood, Eli Roth gibi pek çok ünlü ismin olduğu düşünülürse onlarla sohbet etme şansı bulmak bir sinefil için gerçekten paha biçilmez. Bu sene toplam 256 filmin gösterildiği festivalde gösterimi iple çekilen pek çok önemli Avrupa galası vardı: Bu senenin en merak edilen bilimkurgularından Looper, müzisyenlikten yönetmenliğe geçiş yapan Rob Zombie'nin cadı hikayesi Lords of Salem, başrollerinde Colin Farrell ve Christopher Walken'ın oynadığı, Martin McDonagh'ın yönettiği Seven Psycopaths ve 15 farklı ülkeden 26 yönetmen tarafından yönetilen ve 26 farklı ölüm şeklini anlatan bir ölüm antolojisi olan The ABCs of Death. Sitges'te Sinister'ı seyrettim, bana bir don borçlusun! Looper'ın yönetmeni Rian Johnson'ın, Sinister'ın senaristi C. Robert Cargill'e attığı Sitges'te Sinister'ı izledim, bana bir don borçlusun tweetine bakılırsa Sinister filmi korkutma amacını gerçekleştirmiş gibi görünüyor! Film, romanı için malzeme ararken, bulduğu bir video kaydında işlenen cinayeti araştırmaya başlayan bir yazarın hikayesini anlatıyor. Festivalin merakla beklenen diğer filmleri arasında David Cronenberg'in Cosmopolis'i, Venedik'te Altın Aslan kazanan Kim Ki-Duk'un Pieta'sı, Martyrs adlı etkileyici gerilim filmiyle tanıdığımız Pascal Laugier'in The Tall Man'i, kült yönetmen Don Coscarelli'nin korku-komedisi John Dies at the End, The Blair Witch Project'in yaratıcılarından Eduardo Sanchez'in yeni filmi Lovely Molly ve Şilili yönetmen Nicolas Lopez'in bir grup gencin gece klübünde yakalandığı deprem sonrası yaşadığı kabusu anlattığı filmi Aftershock vardı. David Lynch'in kızı Jennifer Lynch'in yazıp yönettiği Chained ve David Cronenberg'in oğlu Brandon Cronenberg'in yazıp yönettiği Antiviral de beklenen filmler arasındaydı. Anlaşılan çocuklar babalarının izinde yol almak için kararlılar. Gelelim festival için özel olarak derlediğimiz Türkiye Kısaları'nın gösterimine... Özellikle son 5 senedir Cannes, Berlin, Sundance gibi festivallerden ödüllerle dönen Türkiye sineması, son dönem ülke sinemaları içinde en umut verici olanlardan biri. Ancak bilimkurgu, korku, gerilim gibi türlerle ilgilenen ya da filmlerinde fantastik öğelere yer veren yönetmenler sayıca daha azlar ve teşvike ihtiyaçları var. Puruli olarak bu filmlerin seyirciyle buluşmasını sağlayacak bir fırsat yaratmak istedik ve böylece bu seçkiyi oluşturduk. Seçkide 5 film yer aldı: Alageyik Efsanesi (Alican Meydan, 2010), Elmanın Laneti (H. Doğan Ercan, 2010), Gelecekten Anılar (Hüseyin Mert Erverdi, 2010), Microcassette Recorder (Dünay Kılıç, 2010) ve Perspective (Mehmet Can Koçak, 2011). 5 Ekim Cuma günü L'Escorxador binasında gerçekleşen gösterim öncesi Türkiye'deki sinemanın gidişatına ve seçkideki filmlere değinen kısa bir sunum yaptım. Büyük ilgiyle izlenen gösterim sonrası festivalin yardımcı direktörü Mike Hostench, seneye seçkiyi daha da kapsamlı yapmak gerektiğini söyledi. Fantastik sinema ile ilgilenen ve Sitges'i ziyaret etmek isteyen kısacılar şimdiden filmlerini çekip bavullarını hazırlansınlar! Festivalin takip eden günlerinde İspanyol ve Katalan kısalarını izledikten sonra, onlarla Türkiye'de çekilen filmler arasında bir karşılaştırma yapmak kaçınılmaz oldu. Vardığım sonuç ise şuydu: prodüksiyon olarak İspanya'da üretilen kısa filmlere denecek bir şey yok, fakat senaryo anlamında bir çıkmaz var, hikayeler hep bildik temalar etrafında dönüp durmuşlar. Türkiye'de çekilen filmlerin bu anlamda fark yarattığı ve daha umut verici olduğu söylenebilir. Köprü Üstü Aşıkları'nın yönetmeni Leos Carax 13 yıl sonra kamera arkasına geçmekle doğru bir adım atmış! Carax'ın filmi Holy Motors, Sitges'de En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödüllerini alırken Jennifer Lynch'in yönettiği ve Vincent D'Onofrio'nun bir seri katili oynadığı Chained, Juri Özel Ödülü ve En İyi Erkek Oyuncu ödüllerini topladı. En İyi Kadın Oyuncu festivalin en çok konuşulan filmlerinden Sightseers'daki rolüyle Alice Lowe'nin olurken aynı film En İyi Senaryo ödülünü de aldı. En İyi Görüntü Yönetmeni ödülü ise Headshot'taki muhteşem görüntü yönetmenliği ile Chankit Chamnivikaipong'un oldu. Diğer ödüllere bu adresten ulaşmak mümkün. Son söz olarak izleme fırsatınız olursa kaçırmamanız gereken birkaç film önerisi: biri İspanyol iç savaşı sırasında, diğeri ise günümüzde geçen iki paralel öyküyle ilerleyen ve yönetmeni Juan Carlos Medina'yı takip edilmesi gereken yönetmenler arasına sokan gerilim filmi Insensibles, Lynchvari bir zihin oyunuyla kafaları karıştıracak, kavun yerken aklınıza korku filmlerinde parçalanan bedenleri getirecek sürreal gerilim Berberian Sound Studio ve yapacağına inandığı zaman yolculuğu için gazeteye ilan vererek kendisine yol arkadaşı arayan bir adam ile bu eksantrik adamı takip etmeye karar veren üç dergi çalışanının kesişen hikayelerini anlatan düşük bütçeli Amerikan bağımsızı Safety Not Guarenteed.


Rachel Brice, Tribal Fusion denen göbek dansı kategorisinin en iddialı isimlerinden birisi, hatta son yıllarda, nefis gösterilerine ilgiyi oldukça arttırmasıyla, bu stilin gelişmesinde öncü kabul ediliyor. Tribal Fusion, 80'li yılların sonuna doğru Amerika'da Doğu kültürüne artan ilginin, bedende göbek kısmına odaklanmasıyla başlıyor. Klasik göbek dansı ile popping (şu, Asena'nın da bir zamanlar yaptığı vücudun elektroşoka girmişcesine titremesi gibi hareketler içeren, 70'lerde ortaya çıkmış bir funk dans stili), breakdance, hip hop, flamenko, Mısır, Bali gibi ülkelere özgü dans teknikleri, klasik, modern gibi daha pek çok çeşitte dansın bir karışımı olan Tribal Fusion stili gösterilerde, müzikler de aynı şekilde çeşitlilik gösteriyor; Hindistan ve yine tabi Mısır gibi ülkelerin yöresel müzikleri ve pop ya da geleneksel Orta Doğu ezgileri ile elektronik, hip hop, hatta rock gibi modern tınılar kullanılıyor. Kostümler ise yine tüm bu çeşitliliğin bir karışımı fakat en belirgin farklılık, tipik bir dansöz kıyafetinde olmadığı üzere, sağdan soldan sarkan kumaş parçalarının altına çoğunlukla bol paça taytların, pantolonların giyiliyor olması. Ki kanımca bu, zaten sergileyenler tarafından halihazırda bir sanat olarak kabul edilen göbek dansına, benim gibi baldır bacak ortalıkta salınan, memeleriyle püskül çeviren dansözlere aşina seyirciler tarafından duyulan saygıyı ilk bakışta katlıyor. Rachel Brice, 1988'de Northern California Renaissance Faire'de, bir 16 kişilik Orta Doğu Dans ve Müzik grubu olan meşhur Hahbi'Ru'nun gösterisini izler; sahnede kıvrılan bedenlere, müziğin ritmine aşık olur, hemen ders almaya başlar. 1999'da dansını meslek edinmek amacıyla San Francisco Üniversitesi'nde Dans Etnolojisi bölümüne başlar, dans etmeye devam eder. 2003'te Miles Copeland'ın Belly Dance Superstars grubuyla sahne alır. Aynı yıl, bir cevher keşfettiğine inanan Copeland'ın da yardımıyla, hem başkalarına dans ve yoga dersleri verebileceği, hem de kendi dans gurbuyla gösteriler yapabileceği The Indigo Belly Dance Company'yi kurar. 2007'de Le Serpent Rouge adlı sahne şovuyla ilk kez turneye çıkar, hala da devam etmekte turnelerine. Amerika ve Avrupa'da, turne dönemleri dışında sık sık festivallere de katılan Brice'ın, yoga ve ustası olduğu bu göbek dansı stili üzerine pek çok eğitici videosu bulunmakta. Kendisi ayrıca Pixar animasyon şirketinin de resmi yoga ve dans hocası.


Buğra Erol, 1-18 Şubat 2012 arasında Teşvikiye Galeri/Miz'de izleyici ile buluşuyor. Çevre aktivisti kimliği ile tanınan Erol'un sergide yer alan çalışmaları, çağdaş sanatın ve sanatçının dünya sorularına olan duyarlılıklarının birer kanıtı olarak değerlendirilebilir. Yağlıboyadan dijital baskıya, fotoğraftan enstalasyona, sorunsalını dönüştürmede pek çok teknik deneyen Buğra Erol'un sergisi, 18 Şubat'a kadar ziyaret edilebilir.


Ahretliğimiz Fütüristika'nın bahsine bir iki kelamla katılmak istiyoruz. EK 1: Öyle görülüyor ki figüratif dünya, yaşlandıkça daha fazla sanat fetişisti olan Bay Jodorowsky tarafından plastikliği ölçüsünde muteberdir ve ama bugün sormak istiyoruz: Neden onun sürrealist çalışması bugün biçim konusundaki bir aşırı stilizasyona ya da dil konusundaki hantal derecede devasa bir eğretileme havuzuna bağımlı kalmak zorunda olsun? Birine ya da diğerine... O kendisinin anlatıda açtığı deliklerden bakmamızı istiyor ama bir tür psikoz halinde bu delikleri kapatmaktan da kendini alıkoyamıyor. Hatta bu tavır bugün Jodorowsky filmlerinin motoru haline geldi. Bunu izleyenlere sesleniyoruz: Bu kendinde-film evrenine psikanalitik terminolojinin aşırı erotik dayatmacı tutumunu boca etmek yerine onun filmlerinden belki de başkasının imgesel rejimine teslim olmayı öğrenmek gerekir ve Bay Jodorowsky'ye yönetmen diyerek ona hakaret etmeye devam etmek yerine belki de onun büyük içindeki labirente teslimiyet sanatı artık hissedilmelidir. EK 2: Bay Jodorowsky, belki El Topo'daki bütün o kertenkele-siklerin kopan kuyruklarını yeniden yapma yetenekleri gibi filmlerin ve kendini sanatı yücelterek yüceltmek isteyenlerin sizi tamamlamasına artık izin vermemelisiniz. EK 4: Bay Jodorowsky'nin, filmleri hakkında konuşurken iyileştirmeden, terapötik etkilerden giderek daha fazla söz etmesinin bir kühnü var. Bir gün kanser konusunda ciddi ilerlemeler yapılmasını sağlayabilecek yönetmenlerin hayalini kuran Bay Godard'ın da; çünkü bugün kurtarmak gereklidir. Evet, künhü olmalı. Lakin düzeltmiyoruz. Çünkü doğru değiliz.


Necdet, o gün yalnızca çalan kapının zilini duymasaydı, kimbilir daha ne kadar balkondan atlamak için gerekli cesareti bulamayacaktı. Pijamalarını yalnızca biraz daha yukarı çekerek, daha sonra oranlıca daha aşağıya çekerek, kendince bir komşu adabına mazhar olduktan sonra kapıyı açtı. Kimse yoktu. Bu sefer alt katlarından yine aynı zili duydu. Gelen her kimse ona değildi. Buralarda popüler değildi ve üst katlara taşındıkça arkadaşları azalmaya başlamıştı. Evlenme programlarından birini açtı. Sunucu özellikle kırmızı giydiği günlerde, sahnenin ortası arena gibi oluyor. Bir rüyadan gelen ses gibi, bir tencere, Merhabalar. dedi. Ne yazık ki kapının eşiğinde duran, yazıları silindiğinden Adidas gibi okunan, Kamil Koç asker uğurlama törenlerinde görebileceğimiz türden bez, kalın dokuma askılı, muhafazakar spor çanta ve onu omzuna asmış, diğer elinde de az önce konuşan tencereyi tutan Nasreddin Hoca'ydı. Necdet, önce rahatsız bir iki kıpırdandı. İnzivadaki bu yıllarında tek kapıyı çalanın Nasreddin Hoca oluşuna mı veya aslında onun bile kapıyı çalmamış olmasına mı daha çok içerledi bilemiyordu. Asıl tedirginliği, Nasreddin Hoca'yı, çocukluğundan beri... Nasıl dese... Sıkıcı, fırsatçı aksi ve... Mevlüt şekeri gibi bulmasındandı. Tabi Hoca'ya duyduğu bu sevgisizliği, bir taşra kasabasında onu Yazar yapabilecek toplumun anlayabileceği bir muhalefet olarak kullandığı doğruydu. Ama bu hedefi hak ediyordu. Hiçbir fıkrasına, nerede olursa ve ne kadar içmiş olursa, ne kadar acil olursa olsun gülmediğinde, bir gün açık unuttuğu kapıdan elinde tenceresiyle çıkıp gelebileceğini düşünemiyor insan. Bunlar Necdet'i iyiden iyiye huzursuz etmeye başlamıştı. Şimdi balkonda olsa kesin atlardı. Göz ucuyla mesafeyi ölçtü. Oraya varamadan yakalanırdı. Aşağıdan nasıl görünürdü kimbilir? Aşağı sarkan bir Necdet ve sakalından hayata yapıştığı Nasreddin. Bir esnaf geçsin diledi sokaktan. Patates, soğan. Nevresimlikler. Kalaycı. Simitçi. Biri. Kardeşçe sesler. Bu sesle biraz kızaran Nasreddin Hoca aceleyle Necdet'e tencereyi uzattı. Geldiğinden beri yaptığı en aklı selim hareket buydu. Necdet, bir an sönen otamata basmadan içeri kaçmayı düşündü. Ya da Nasreddin Hoca'yı bacaya geri mi soksa diye düşündü; eklemlerini yokladı, hayır, bu kadar çalışmaları imkansızdı. Şimdi çıldırmak yerine, tüm bunları diğer herkesin hallettiği gibi halletmeye karar verdi. Nasreddin Hoca olabilirdi, ama ondan sıkıldığını belki de bilmiyordu. Sen öyle san, gözlerini deşecek az sonra diye daha önce hiç işitmediği bir yerinden bir ses işittiyse de diğer insanların hallettiği gibi halledecekti. Beklemediği bir soru karşısında afallamaya bile fırsat bulamayan Necdet, eline alelacele tutuşturulan tencereyi de ne yapacağın bilmeden kulpundan tuttu. Belliydi. Nasreddin Hoca her şeyi biliyordu. Çünkü kulp sıcaktı. Sadece tencere soğuk, diğer her şey sıcak. Nasreddin Hoca'nın sakalının bir tarafı yorgunca kendini aşağı bırakmıştı. Necdet bunu gördüğünde, tencere o kadar sıcak gelmemeye başladı. Bir güç bile gelmişti Necdet'e. Dik dik konuştu. Ama Nasreddin Hoca kapıya ayağını koymuştu bir kere. Necdet'inse sabrı yorulmuştu. Necdet bunları çabuk çabuk söyleyip Nasreddin'in cevabını alıp kendini balkondan atacaktı ki, Nasreddin Hoca cevap vermedi. Sadece sakalının diğer tarafı da biraz düşünce, bir hışımda onu dudaklarından çekti. Ve onun o uzaklara bakan bomboş, tiksinti dolu gözlerine hiçbir kapı o an kapatılamazdı. Son sözleri söylerken, sesinde hiçbir ton, hiçbir istek, hiçbir yaşam belirtisi yoktu. Hatta sanırım söylemedi bile. Uzun uzun son kez baktı. Baktıkça uzağa gidiyordu. Gözlerini uzaklardan alıp tencereleri, pek acele etmeden Adidas çantasına koydu. Eğildiği yerden başka bir yükseğe hiç bakmadı. Ayağa kalktığında otomat söndüğünden, gözlerini saklaya saklaya cüssesinden beklenmeyecek bir çeviklikte gitti Nasreddin Hoca. K aranlıkta beyaz sakalı elinde bir gölge gibi, gövdesinden ayrılmış başını taşıyan yeniklerin hüznüyle sürüklendiğinde, kapıyı kapatan Necdet'in aklına hiç kimse gelmiyordu.


Mimetik tarz doğrudan doğruya gündelik hayatın bedensel ya da sözlü temsillerine, tanıdık olanın başka terimlerle tekrarlanmasına dayanır. Bu tarzda anlatıcı ve izleyicinin aynı dünyayı paylaştığı varsayılır, yani ortak bir paradigmaları ve sözdizimleri vardır. Mimetik, sanatçının bugün ve buradasında zaten açıklanmış olanlarla başa çıkmanın sanatsal olarak yüceltilmiş biçimidir. Fantastik ise tanıdık olmayanla, tekinsizle, yani Lacan'ın göz ucuyla görülen Gerçekiyle başa çıkma girişimidir. Mimetik bir yeniden-temsildir, zaten simgeselleştirilmiş olanın temsilidir. Fantastik ise Gerçeki, simgesel düzenden dışlanmış olanı temsil etmeye çalışır, ancak bunu yaparken daima simgesel düzenden, dışsal ya da nesnel gerçeklik dediğimiz şeyden öğeler ödünç almak zorundadır. Bu temsil yalnızca bir girişim olduğu ve her zaman da zaten simgeselleştirilmiş olana geri dönmek zorunda kaldığı için, Gerçek ile Simgesel arasındaki Alana, Lacan'ın İmgesel dediği bölgeye yerleşir. Fantastik ve Mimetik tarzların ikisi de hem yadırgatıcı hem de evcilleştirici olabilirler. Bu iki yöntemin arasındaki farkı sanatçının niyeti, yani bugün ve buradayı sorunsallaştırmak ve eleştiriye açmak mı, yoksa kendinden menkul olarak mutlaklaştırmak mı istediği belirler. Davetiyeler etkinlik günü etkinlik saatinden 1 saat öncesinde Akbank Sanat gişesinden temin edilebilir.


1916'da Kiev Üniversitesi Tıp Bölümü'nden mezun olan Bulgakov, 1919'da yazmaya başlar. İlk öyküsünü trenlerin gazyağı ile aydınlatılan lambalarının altında yazan Bulgakov, öykülerini ilk kez, doktorluk yaptığı kasabanın gazetesinde yayımlatır. 1921'de Moskova'ya geldiğinde beş parasızdır. Yazmaya devam eder. Kitaplarında mükemmel eleştirdiği SSCB'ye karşı aşağıdaki mektupları yazar; ilki 1929'da doğrudan Stalin'e, ikincisi ise 1930 Mart'ında SSCB hükümetine hitap eder. Bulgakov'a göre on yıllık edebi yaşamında çalışmalarına Sovyet basınında 301 kez atıf yapılır. Bunların üç adedinde övgü varken, 298 adedinde ise düşmanca bir tutum ya da alenen hakaret vardır. Bulgakov'un ağzına geleni söylediği- mektupları ve mektuplar sonrasında yaşananlara bakıldığında, iktidara karşı söz söyleme cesareti olan yazarın, yandaşlık duygusundan sıyrılmış özgür bireyin devlete ve iktidarın yanında durmayı normalleştirmiş yazarlara karşı yükselttiği sesi zamanımıza geliyor. Bu yıl SSCB dahilinde edebiyat ile ilgilenmeye başlamamın onuncu yılı olacak. Bu on yılın son dört yılını dört oyun yazarak dramaya adadım. Oyunlardan üçü Moskova'da devlet tiyatrolarında sahnelendi. Dördüncüsü Kaçış sahnelenmek üzere Moskova Sanat Tiyatrosu'na kabul edildi ve tiyatro Zoya'nın Evi oyuna çalışırken, oyun yasaklandı. Şu anda ise, diğer iki oyunumun da yasaklandığını ve bir oyunumun son sezonunda 200. gösterimi sonrasında otoritelerin talimatıyla sahneden çekildiğini öğrenmiş bulunuyorum. Böylece, aralarında 300 kez gösterimi yapılan Türbinlerin Günü de dahil olmak üzere şu anda tiyatro mevsiminde tüm oyunlarım yasaklanmış durumda. Daha önce de, Paçalara Notlar isimli novellam yasaklanmıştı. Satirik hikayeler toplaması Diaboloid'in yeniden basımı engellenmişti, kısa metinlerin toplaması ise basılmamıştı. Çikov'un Hamleleri'ne sahne izni verilmemişti. Beyaz Muhafızlar isimli romanın Rusya isimli dergideki basımı ise, derginin yasaklanmasıyla kesintiye uğradı. Tüm çalışmalarım, haksız ve korkunç eleştiriler aldı; sadece süreli yayınlarda değil, Büyük Sovyet Ansiklopedisi ve Edebiyat Ansiklopedisi gibi yayınlarda da ismim lekelendi. Kendini korumaktan aciz olduğumdan, yurt dışına çıkışım için izin istedim. En azından kısa bir süre için. Bu istek de reddedildi. Türbinlerin Günleri ve Zoya'nın Evi isimli çalışmalarım çalındı ve yurt dışına çıkarıldı. Riga'da yayıncılardan biri Beyaz Muhafızlar isimli romanıma başka bir son yazdı ve kitabım saçma bir son ile yayımlanmış oldu. Yurtdışında olmadığımdan telifini da yağmalamaya başladılar. Daha sonra eşim Lyubov Evgeniya Bulgakov benim mali durumumu düzenlemek için, geride benim rehine olarak bırakılmam şartıyla, tek başına yurt dışına çıkabilmek için tekrar başvuru yaptı. Birçok defa gönderdiğim taslakların tarafıma iadesini talep ettim ama ya reddedildim ya da hiç cevap alamadım. Kaçış isimli oyunumu, SSCB dışında çalınmasının da önüne geçmek için yurt dışında sahnelemek üzere izin istedim. Onuncu yılım sona ererken, gücüm tükenmiş durumda, daha fazla dayanacak halim yok, aşağılandım ve gayet iyi biliyorum ki SSCB'de artık bir şey yayınlatma ya da sahneye koyma şansım yok, sinir krizine sürükleniyorum, bu nedenle size başvurmaya ve SSCB Hükümeti'ni ikna etmenizi istemeye karar verdim: İsteğimde benimle birlikte olan EŞİM L. E. BULGAKOV İLE BİRLİKTE SSCB SINIRLARINDAN ÇIKARILIP SÜRGÜN EDİLMEYİ TALEP EDİYORUM. Bulgakov, editörlerden, özellikle de kendisine çok çektiren gazete editörlerinden nefret ediyordu. Yukarıdaki mektubun benzerini, başyapıtı Üstat ile Margarita'nın 13. bölümünde dile getiriyordu ve editörlerin eleştiri kisvesiyle hayatı cehenneme çevirmesine göndermeler yapıyordu. 'Komünist bir oyun'yazmak ve buna ek olarak da şahsım ve edebi çalışmalarımda dile getirilmiş önceki görüşlerimden feragat ettiğimi ve pişmanlığımı anlatan bir mektup yazarak bundan sonra komünizm ideolojisine kendini adamış sadık bir takip yazar olacağımın garantisini vermek. Amaç: Kendimi zulümden, düşkünlükten ve en sonunda da kaçınılmaz ölümden korumak. Bu tavsiyeyi dinlemedim. Oldukça pespaye ve aynı zamanda baif bir politik hile gibi gözükecek sahte bir mektup sonrasında, SSCB Hükümeti'nin önünde rahat bir konumda bulamazdım kendimi. Komünist bir oyun yazmayı denemedim bile, böyle bir oyunun benden çıkmayacağını gayet iyi biliyorum. Bir yazar olarak acılarımı son verecek heybetli arzu beni SSCB Hükümeti'ne dürüst bir mektup yazmaya zorluyor. Gazeteden kestiklerimden oluşan albümü incelediğimde on yıllık yazın çalışmamda hakkımda 301 eleştiri yazısı yayımlandığını gördüm. Aralarında övgüye değer 3 adet varken, düşmanca ve saldırgan olanlar 298 adetti. Bu 298 youm benim yazın yaşamımın yansımalarıdır. Türbinlerin Son Günleri isimli oyunumun kahramanı Alexei Turbin kalın harflerle OROSPU ÇOCUĞU diye nitelenmişti ve oyunun yazarı da uzun zamanla lanetlenmiş biri olarak sunulmuştu. Ben, DÜZİNELERCE MİSAFİRİN KUSMUĞUNU topayan bir edebi LEŞÇİ diye tanımlanmıştım. ... Mişka Bulgakov, ciğerim, ayrıca açıklamamı mazur görün ama kokuşmuş bir çöplükte cebelleşen yazar... Bu ne kardeşim böyle? Soruyorum, sende olanla yüzleş... Ben hassas biriyim, kafasına tavayla vururum. Türbinler diye nitelediğimiz kitleler için, bir köpek için bile oldukça yüzsüz, bu kadar işe yaramaz. Diyor ki, OROSPU ÇOCUĞU İŞTE TÜRBİN ŞEKLİNDE ORTAYA ÇIKIYOR. NE İZLEYİCİSİ NE DE BAŞARISI OLMASINA İZİN VERMEYİN. (Sanat Yaşamı, 44. sayı 1927). Bir dostun kızıl saçlı eşinin KÖPEĞİNİN DÜĞÜNÜNDELİ ATMOSFERİ sevdiğim söylendi. (A. Lunacharsky, 'Izvestiya', 8/X-1926). Oyunum Türbinlerin son günü KOKUŞMUŞ. (Agit Prop Mayıs 1927 nüshasındaki yazman notlarında). Hemen belirtmek isterim ki bu alıntıları bahsi geçen eleştirileri şikayet etmek ya da ihtilaf yaratmak amacıyla yapmıyorum. Amacım çok daha ciddi. Elimdeki belgelerle kanıtlayabilirim ki SSCB'nin bütün basını, repertuarı kontrol eden ensitütüleriyle birlikte benim yazınsal işlerimi kapsayan yıllar boyunca ittifak halinde ve SIRADIŞI BİR NEFRETLE Mikhail Bulgakov'un eserlerinin SSCB topraklarında barınamayacağını ispatlamıştır. Ben de buradan SSCB basınının BÜTÜNÜYLE HAKLI OLDUĞUNU açıklamak isterim. Hangi şekilde gelirse gelsin, hangi siyasi rejimin gölgesinde var olursa olsun, yazar olarak asli görevim bütün sansürlere karşı direnmektir. Bu mektubun ön metni benim Kızıl Ada isimli kitapçığımı da aktarıyor. SSCB'nin her bir eleştirmeni, istisnasız, bahsi geçen oyunu değersiz, sıkıcı, bayağı hatta devrime karşı hiciv olduğunu belirten ifadelerle karşılamıştır. İttifak tamamlanmıştır. Fakat aniden ve bütünüyle sürpriz biçimde alt üst olmuştur. Repertuar Bülteninin 12. sayısında (1928) P. Novitsky imzalı çıkan, Kızıl Ada'yı anlatan eleştiride yapıt ilginç ve esprili bulunmuş, Büyük Engizitör'ün kötücül gölgesini yükselten, sanatsal yaratımı bastırıp SLAV DALKAVUKLUK VE ABESLİĞİNİN DRAMATİK DAMGALARInı beslediğini, aktör ve yazarın kişiliklerini silip süpürdüğü ve buna göre Kızıl Ada HÜKÜMET KÖLELERİ, YALAKALARI ve TAM ZAMANLI HAYRANLARI ortaya koyan en kötü, kasvetli iktidarı aktardığı belirtilmiştir. Eleştiride denmiştir ki: Böylesi karanlık bir iktidar mevcutsa, OYUNUN ÖFKELİ VE KASITLI ZEKASININ BURJUVAZİ TARAFINDAN ÖVÜLMESİ YERİNDEDİR. Bu noktada, doğrunun hangisi olduğunu sormak doğaldır. İşin doğrusu Novitsky'nin eleştirisinde yer alıyor. Oyunumun ne kadar zeki olduğunun kararını ben vermeyeceğim. Fakat en kötü iblisin gölgesinin yükseldiğini de hissediyorum. Bu gölge Repertuar Komitesi Başkanlığı'nın gölgesidir. Hükümet kölelerini yaratan, çizme yalayıcılarını ve terörize edilmiş 'hizmetkarlar' yapan kişi de kendisidir. Kendisi, yaratıcı düşünceyi öldüren kişidir. Sovyet tiyatrolarını öldürmektedir ve öldürecektir. Bu düşüncelerimi bir köşeye çekilip fısıldıyor değilim. Düşüncelerimi kitabıma ve kitabımı da sahneye aktardım. Sovyet Basını, Repertuar Komitesi Başkanlığı'nı koruyup yapıtın devrim karşıtı olduğunu söylüyor. Bomboş bir gevezelik bu. Oyunda devrim karşıtı herhangi bir unsur olmadığını gösteren sayısız neden var. Yer darlığı nedeniyle sadece birini buraya alabilirim: Oyunun heybetine dair ortak fikir, devrime karşı olmasının İMKANSIZ olması. Fakat Alman Basını Kızıl Ada'nın Basın Özgürlüğü'ne dair SSCB'deki ilk deneme olduğunu yazdığında (Genç Bekçi, Sayı 1, 1929), gerçeği belirtiyordu. Bu konuda kendileriyle hem fikirim. Hangi şekilde gelirse gelsin, hangi siyasi rejimin gölgesinde var olursa olsun, yazar olarak asli görevim bütün sansürlere karşı direnmektir. Yayın özgürlüğünü talep etmek de görevimdir. Yayın özgürlüğünün sadık bir destekçisiyim ve sanırım yazarlar arasında biri çıkıp da böylesi bir özgürlüğe ihtiyaç duymadığını belirtirse, suya ihtiyacı olmadığını kamuoyuna açıklayan bir balıktan farkı kalmayacaktır. Yayın özgürlüğünün sadık bir destekçisiyim ve sanırım yazarlar arasında biri çıkıp da böylesi bir özgürlüğe ihtiyaç duymadığını belirtirse, suya ihtiyacı olmadığını kamuoyuna açıklayan bir balıktan farkı kalmayacaktır. Yaratıcılığımın özelliklerinden biridir bahsettiğim ve sadece bu bile yapıtlarımın SSCB'de var olamayacağını ispatlamaya yeterlidir. Fakat bu özelliğim satirik anlatılarımda gözlenebilecek diğer özelliklerimle de bağlantılıdır. Anlatılarımda karanlık ve mistik renkler, yaşamımızdaki sayısız anormallikler tarif edilmiştir. Dilimin yerleştiği zehirdir, hemen ardımdaki ülkede devam eden devrimci sürece dair derin bir şüpheciliktir. En çok ilgi gören ve çokça evrilen, halkımın korkunç yıllarını aktaran en önemli anlatılarıyla yanyanadır. Özellikleri Devrimden çok daha önce, hocam M. E. Saltykov-Schedrin'in derin acılarında ortaya çıkmıştır. SSCB Basını'nın bunu göz önüne almak gibi bir detayı ciddiye almadığını belirtmeme gerek yok. Kendileri M. Bulgakov'un satirine dair yetersiz bilgi vermekle, İFTİRA ile meşgullerdi. Burada istiyor fiili gereksiz yere şimdiki zamanda kullanılmıştır. Doğrusu M. Bulgakov satirci OLMUŞTUR şeklinde belirtilmeliydi. Tam da o sırada, başka bir satir mevcut değildi ve SSCB'de böylesi bir satir düşünülemezdi bile. Son olarak, engellenmiş oyunum Türbinlerin Son Günleri, Kaçış ve romanım Beyaz Askerler'deki nitelikler: Ülkenin en iyi tabakası olarak Rusya entelijansiyasının ısrarlı bir tarifidir. Kısmen tarihsel kaderin tartışmasız biçimde harekete geçip İç Savaş sırasında Beyaz Askerler'in kampına sürüklenen entelektüel ve asil bir ailenin Savaş ve Barış'taki satırlarda anlatılmasıdır. Böylesi bir tarif entelensiya neslidnen gelen bir yazar için bütünüyle doğaldır. Fakat böylesi tarifler aynı zamanda SSCB'deki yazarlarını kahramanların yanı sıra tarafsız biçimde kızıl ve beyaz askerler arasında durmak için büyük çabasına rağmen, Beyaz Asker'ib bir düşman olarak yaftalayıp, herkesin anlayacağı biçimde kendisini SSCB'de bitmiş bir adam olarak gösterir. Edebi çerçevem tamamdır. Aynı zamanda politik çerçevem de. Söylediklerim hangi derinlikte suç aranabilir bilemiyorum. Fakat bir isteğim bulunmaktadır: Söylediklerimin ötesinde bir şey aramayınız. Tamamen eksiksiz bir bilinçle yazılmıştır. Bu yıkım Sovyet Basını tarafından büyük bir mutlulukla karşılanmış, BAŞARDIK diye nitelenmiştir. Fakat Glavreportkom komitesinin utancındaki yaşam göstermiştir ki R. Pikel'in liberalizminin temeli yoktur. 18 Mart tarihinde, 1930 yılında Glavreportkom'dan bana ulaşan kağıtta kısa ve net bilgilendirildim ki, eski oyunum değil, iki yüzlü-Molyer'in Esiri isimli oyunum temsil için onaylanmamıştı. Kısaca belirteceğim. Resmi kağıttaki iki satırın altındaki o kitap mezarlığına benim çalışmam gömüldü, hayalim. Tiyatro uzmanlarında sayısız eleştiride muhteşem bir oyun diye nitelenen oyunum gömüldü. Sovyet hükümetinden politik bir aktivist olmadığımın, mektuplar yazan bir adam olduğumun ve tüm yapıtlarımı Sovyet topraklarında verdiğimin dikkate alınmasını talep ediyorum. Bahsi geçen özelliklerimin Sovyet Basını hakkında aşağıdaki iki madde de dikkate alınmasını talep ediyorum. Her ikisi de çalışmalarımın tutkulu düşmanlarından geliyor ve bu nedenle çok değerliler. 1925 yılında BURADA YOLDAŞLARIYLA YANYANA DURMAYAN BİR YAZAR YATIYOR (L. Averbakh, Izvestiya, 20/IX-1925). Yazamama acziyetinin benim için diri diri gömülmek anlamına geldiğinin bilinmesini talep ederim. Sovyet Hükümetinin insanlığına başvuruyorum ve şunu talep ediyorum: Ülkesine yararı olmayan yazar bırakılsın gitsin. Bütün yazdıklarıma rağmen ikna edebilmiş değilim ve SSCB'de hayat boyu sürecek bir sessizliğe mahkum edildim. Sovyet Hükümeti'nden uzmanlık alanıma uygun bir iş verilmesini ve tiyatroda Çalışanlar Yöneticisi olarak kalıcı bir işe yerleştirilmemi talep ediyorum. İŞE YERLEŞTİRİLMEM İÇİN KOŞULSUZ ve açık bir istekte bulundum. Çünkü SSCB için yararlı olabileceğim tek alandaki tüm çabalarım geçersiz kaldı ve sıra dışı bir uzman olarak sonu bütünüyle fiyasko oldu. Adım o kadar tiksindirici hale getirildi ki, tarafımdan tiyatroda çalışma talebim bile Moskova tiyatrolarındaki sayısız aktör ve yönetmenin sahneye dair olağanüstü bilgimden haberdar olmasına rağmen KORKU yarattı. SSCB'ye tüm samimiyetimle, herhangi bir zarar düşüncem olmadan kendimi Şekspir'den modern oyunlara kadar herhangib ir tiyatroda bir aktör ve uzman olarak öneriyorum. Ustalar K. S. Stanislavskyi ve V. I. Nemirovich-Danchenko tarafından yönetilen Sanat Tiyatrosu'nda teknik yönetmen olarak atanmamı talep ediyorum. Yönetmen olarak atanamayacaksam, dublör sanatçısı olarak atanmayı, o da olmayacaksa sahnede herhangi bir işi talep ediyorum. Bunların hiçbiri mümkün değilse Sovyet Hükümeti'nden bana uygun herhangi bir düzenleme yapmasını, herhangi bir şey yapmasını talep ediyorum. Çünkü SSCB'de ve yurt dışında bir üne sahip olan ben TAM DA ŞU ANDA yokluk çekiyorum, sokaktayım ve ölümle pençeleşiyorum. Bulgakov'un mektubu Sovyet Hükümeti tarafından anlayışla karşılanır. 3 Nisan tarihinde İşçi Gençlik İçin Tiyatro Kurumu'nun Edebiyat Bölümü Başkanı Bulgakov'a tiyatrolarına Direktör olarak katılmasını ister. Bulgakov ne böylesi bir telefon konuşması ne de böyle bir soru beklemediğinden, duraksar. Kesinlikle haklısınız. Ben de sizinle aynı düşüncedeyim. Nerede çalışmak istersiniz? Sanat Tiyatrosu'nu ister misiniz?Kesinlikle isterim. Ancak kendileriyle görüştüm ve reddedildim.


İnsan bunalımını atlattıktan sonra ya da atlatma döneminde yani yaşadıklarından etkilenmeyecek derecede rahatken, dönüp düşünüyor. Yaşadıklarına uzaktan bakıyor ve kendisine acıyor. Yaşadıklarına nasıl katlandığına şaşırıyor. Öyle şaşırıyor ve öyle acıyor ki kendisine, pişmanlık da ayrı bir acı oluyor. Bunalım; hayatımızda bir boşluk, boş alan buldu mu gelip yerleşiyor. Bir bahane buluyor, bir malzeme. Ta ki beden isyan edene kadar, iyi ki beden var. Sonra bunalım çatlıyor, zihinde çatlıyor. Zaten çatlaması için bir şeyler yapıyor insan, bir takım girişimler yapıyor zihin ve beden. Ve sonunda çatlatıyor bunalımı. Araftır bu, aradaki durum. Özellikle bedendeki etkiler sürüyordur hala, belki de asıl şimdi beden rahatsızdır. Gevşemeye geçmektedir çünkü. Bunalım anının koruyucu gerilimi kalmamıştır. Zihinde çatlıyor bunalım ama daha parçalanmadı. Hala zihin hasta-sağlıklı ikileminde... İki tarafa da kayabilir. Bunalıma dönmek insanı ölesiye kaygılandırıyor. Bu yüzden de zihin tetikte... Tamamen unutmak da istemiyor bir yandan, yaşanılanları. Unutursa işe yaramayacak çekilen azap, ders çıkarılamayacak. Boşa yaşanmış olacak. Fazla hatırlanırsa, bu sefer dönmek korkusu basıyor insanı. Tekrar o acı istenmiyor bir daha. Tek başına yaşıyor insan bunalımı. En çok bunalımının nesnesine yansıtıyor, olanağı varsa... Sonuçta tek başına yaşıyor özne, bunalımını. Nesne habersizdir, haberli de olsa, o yabancıdır. O da şaşkın ama duyarsızdır çoğu kez. O ne yapsın, nesne görevini yapmaktan başka, bilmeden. Hedef nesneye, ideale, idole ulaşmak için tüm bu olağanüstü çaba... Bu yırtan, parçalayan, hırçınlaşan, öz çıkarcı, sabırsız, deli çaba... Hep o tapılası, o ölünesi, o aşkının aşkını 'fetiş nesne' için... Onu ele geçirmek, kendine hapsetmek, onunla bütünleşmek için. Bunalımın çözümü, bitişi olacak belki bu birleşme.. Ama çoğu kez mümkün olmuyor, zaten mümkün olsa da sağlıkla sürecek bir şey olmaz. Aşkınlık içkinliğe dönüşmedikçe yani insan gerçeği gerçek haliyle göremedikçe, belki insan bu aşkınlığı 'praksis'e döküp dışa vurmadıkça bunalım tam olarak aşılamıyor. Belki de insanın gerçeğinden kaçışı bunalım. Başka bir gerçek yaşama isteği. Bu istek ne kadar güçlü olursa bunalım o kadar sarsıcı oluyor.


Gözetleme toplumu üzerine yazılmış eserlerin en bilinenlerinden biri olan 1984'ün yazarı George Orwell 1940'larda Basın, halka sadece bazı düşüncelerin ulaşmasını isteyen zenginlerin elindedir dediğinde, döneminin medyasını ve bu medyaya bakış açısını özetlemişti. 1984'te Orwell'ın bize anlattığı medya yapısı sadece bir kurgu ya da o güne özel bir durum değildir. Bu yapı, aslında bugüne kadar gelmiştir ve bugün de varlığını güçlenerek sürdürmektedir. Şu günlerde medyaya baktığımızda, asıl işlevinin evirildiğini ve medyanın vicdanını rahatlatmak isteyen küresel kapitalistlerin oyun alanına döndüğünü rahatça görebiliriz. Öyle ki, medya sahibiyeti artık bir itibar konusu olup, şirketlerce karar verdirici, fikir dönüştürücü ve değer yaratıcı bir organa dönüşmüştür. Her gün maruz kalınan medya sebebiyle bireylerin tek tipleşmesi ve doğru düşünmesi sağlanır. Son günlerde Fatih Altaylı'nın açığa çıkan telefon görüşmeleri de, seçim anketlerinin manipüle edilmesinde medyanın etkisini çok net bir şekilde göstermişti. Nitekim bu yeni bir durum değildir, Vietnam Savaşı sırasında ateşli bir savaş savunucusu olan ABD medyasının, maddi zararları söz konusu olduğunda savaş karşıtı haberler yapması da, TC'de yapılan PKK haberleri gibi, örnek olarak gösterilebilir. Görüldüğü gibi medya, genelde iktidarlar ve sermaye sahipleri tarafından düşünce aşılamak için kullanılır. Son zamanlarda Acun Medya'nın bir haber kanalı olarak kurulan TV8'i satın alıp, Amerikanvari programlarıyla, rekabeti ve bireyciliği aşılaması da bunun güzel bir örneğidir. Medya her zaman güç sahipleri tarafından kontrol altında tutulmak istenir. Tayyip Erdoğan'ın M. Fatih Saraç'ı arayıp haberleri kaldırmayı ima eden sözleri sarf etmesi de, zaten Fatih Saraç gibi kalemi satılık birinin oraya getirilmesi de boşuna değildir. İktidarlar ve sermaye sahipleri şunu çok iyi biliyorlar, son iki yüz yıldır başarının anahtarı medyada yatmaktadır. Haber kaynakları genel anlamda haber ajansları olup, bugün en bilinenleri AA, DHA, CHA, ve İHA 'dır. Bu gruplar genelde kendilerine yakın kurumlarla işbirliği içerisindedir ve ortak bir ağızdan yayın yaparlar. Bu ajanslardan AA, TC'nin resmi yayın organı gibi görev yapmakta olup, birçok yayın kuruluşu tarafından referans alınmaktadır. Bu grubun TV'deki karşılığı ise TRT'dir diyebiliriz. Yine son zamanlarda açığa çıkan telefon görüşmelerinde, HT kanalının gelişmeleri yayınlamadan önce, hükümetle ters düşmemek için hükümetin ağzı olan TRT'nin yayınladığı gelişmelerle eş değer yayın yapması, medyanın ne kadar asalak bir kurum olduğunu gösterir bize. Aynı duruma ilişkin ABD medyasından da güzel bir örnek verilebilir. ABD'nin en bilindik haber ajanslarından olan AP 'in her gün yerel medya kuruluşlarına ertesi gün New York Times Gazetesi'nde manşet olacak haberi göndermesi boşuna değildir. Bu sayede denetlemesi kolay, tek tip bir medya oluşturmak amaçlanır. Ve yine yereldeki meselelerin daha az gündem olması da ayrı bir meseledir. Şu günlerde medya alanında faaliyet gösteren birçok şirket, bu alana sonradan giriş yapmıştır. Geçmişten gelen bir medya geleneği olmayan bu kurumlar, kendi pisliklerini gizlemek için, kendi medyalarını kullanırlar. Örneğin Doğuş Yayın Grubu ağırlıklı olarak otomotiv, bankacılık gibi alanlarda faaliyet gösterir. Medya alanında sahip olduğu mecralarda ise onları kötüleyen bir haber görmemiz pek mümkün değildir. Şirketleri aklama görevini de üstlenen medya örneğini, aynı şirket üzerinden verebiliriz. Doğuş grubu sahip olduğu Garanti Bankası aracılığıyla, HES projelerine kredi sağlarken; kendi medyasında doğanın tekrarı yok diyerek başlattığı Yeşil Ekran'da ironik bir şekilde çevreci yayınlar yapmaktadır. Eğer diğer medya gruplarına da dikkatlice bakarsak bunun değişmediğini görürüz. Bu durum diğer coğrafyalarda da pek değişmez. Örneğin Amerika'nın elektrik dağıtımını tekelinde tutan General Electrics şirketi, yıllardır NBC kanalını bünyesinde barındırmaktadır. Şirket nükleer, silah sanayii vb. alanlarda faaliyet göstermektedir. Aynı zamanda Doğuş grubunun CNBC-e kanalı, bir NBC-Doğuş ortak kanalıdır ve aynı şekilde bu kanal da Amerikan kültürüne özendirici yayınlar yapılmaktadır. Kitle medyası da diyebileceğimiz ana akım medyanın güçlü maddi kaynakları dolayısıyla gündem belirleme gibi bir özelliği vardır. Toplum, dünyayı büyük ölçüde medyadan görmek zorunda bırakılmıştır. Ama medyanın gösterdikleri dünyada olan bitenlerden öte, asıl olarak taraflı editörlerin süzgecinden geçen ve yayınlanmasında sakınca bulunmayan yorumlardır. Buna yorum demek doğrudur, çünkü onca süzgeçten geçtikten sonra bir haberin tarafsız kalmasının imkanı yoktur. Özetle; medya sürekli bizi, yani halkı, katılımcı değil aksine yalnızca izleyici olarak ister. Çünkü onlara göre halk, yönlendirilmesi gereken bir kalabalıktan ibarettir. Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 16. sayısında yayımlanmıştır.


HUB Sanat Mekan'ın 3. sergisi buraya bakarlar, CerModern'in sanatçı ikamet programına katılan Hüseyin Arıcı ve Ali Şentürk'ün yanı sıra Alper Aydın'ın katılımı ile gerçekleşiyor. Üç genç sanatçının projelendirdiği bu slogan cümlesi, farklı açılardan ele alınmış, ortak bir noktada birleşmiştir. Bu nokta ise ait oldukları disiplinin onlara sunduğu tek bir malzemeyle sınırlı kalmayıp, farklı disiplinlerin malzemelerini de kullanarak kavramlarına anlatım zenginliği getirmeleridir. Bu iradeyle işlerine koyulan sanatçıların yaşadıkları deneyimleri anlatan ''buraya bakarlar'', aslında bir reklam şirketinin kendi billboardlarına alıcısını çekmek ve ürününü satmak için kullandığı slogandan ibarettir. Bu projede sanatçıların derdi ne sanat piyasasını yermek ne de başka bir pazarın alıcısına karşı kullandığı üslubu yermektir. Sanatçılar, 'buraya bakarlar' ibaresini ait olduğu yerdeki soğuk anlamından koparıp, kendi pazarının çerçevesi içine koyarak bir ironi yaratırlar. Bu sloganı işleriyle harmanlamadan önce aralarında geçen diyalogları kısaca derleyerek, kavramlarını ve proje metinlerini oluştururlar. Soru cevap şeklinde geçen bu konuşmalar, üretilen islerle birlikte Cermodern HUB Sanat Mekan'da izleyici ile paylaşılıyor. Hüseyin Arıcı, Ali Şentürk ve Alper Aydın'ın üretimlerine tanık olacağımız sergi, 26 Kasım -16 Aralık tarihleri arasında CerModern, HUB Sanat Mekan'da ziyarete açıktır.


Galeri Nev 2012-2013 sezonuna Burcu Perçin ile başlıyor. Burcu Perçin 2010 tarihli Kayıp Mekan sergisinin üzerinden geçen iki yılın ardından, Ankaralı izleyicilerin karşısına, anıtsal boyutlu tualleri, kolajları ve ilk kez gerçekleştirdiği üç edisyonluk bir özgün baskı dizisi ile çıkıyor. Perçin'in herbirine fırça ve yağlıboya ile müdahale ettiği edisyonlar, bu müdaheleler sayesinde, baskının doğasına içkin olan tekrardan sıyrılarak tekilleşiyor. Böylece bu üç eser, sanatçının iki ana arteri olan fotoğraf ve boya arasındaki sonsuz olasılık içinden seçilmiş üç örneğe dönüşüyor. Perçin'in mekanları, adeta, terk edilmiş olmaktan çıkıyor; daha önceki işlerine hakim olan boşluk ve onun peşisıra gelen melankoli bir bakıma azalıyor. Grafitiler duvarların yüzeyinde ikinci bir yaşamın göstergeleri olarak da okunabiliyor. Karşılaştığımızda şaşırdığımız eski de olsa kullanılmakta olan bir araba, o mekanda birilerinin varlığına dair içimize kuşku düşürüyor. Geçmişte özel bir mekanı çevreleyen eski duvarlar, şimdi üzerlerinde edepsiz bir duvar yazısını, arkalarında karanlık bir buluşmayı, içlerinde yersiz yurtsuz bir evsizi ağırlayabiliyor.... Kısacası, daha erken tarihli işlerdeki, zamana yenik düşmüş işlevsiz/hareketsiz mekanların, bu defa yeni işlevleri, yeni hareketleri, ikinci yaşamları vurgulanıyor. Burcu Perçin (1979, Ankara), 2002 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Resim Bölümünü bitirdi. İlk kişisel sergisini 2005 yılında İstanbul'da açtı. Eserleri, 2007 yılında Viyana'da düzenlenen Istanbul Now sergisinde izlendi. 2009'da Sotheby's Müzayede Evi tarafından Londra'da düzenlenen ilk Turkish Salein en genç sanatçısı oldu. 2010 yılında Amerikan Hastanesi'nin avangard sergi mekanı Operation Room Perçin'i ağırladı. 2011 yılında eserleri pek çok özel koleksiyonun ve Dışişleri Bakanlığı Çağdaş Sanat Koleksiyonunun yanısıra, İstanbul Modern Sanatlar Müzesi koleksiyonuna katıldı.


ABD Seattle merkezli çizgi roman yayıncılığıyla uğraşan Fantagraphics Books, eylül ayı başında evladiyelik/evliyalık bir karar açıkladı, yeryüzündeki beatnikleri sokaklara döktü. Yayınevi, William S. Burroughs'un, Malcolm McNeill isimli sanatçıyla 1970'lerde gerçekleştirdiği ve dönemin yayıncılarının dalga geçip önemsememesi nedeniyle karanlıkta kalan Ah Pook Is Here isimli çizgi-ROMAN'ın haklarını aldıklarını ve çalışmanın nihayet basılabileceğini açıkladı. Grafik-roman olarak nitelenebilecek kitap, aslında Cyclops isimli dergide, başka bir isimle The Unspeakable Mr. Hart- tefrika halinde görülmüştü. Geçmiş zaman, dergilerde kalan yazılar unutulup gidiyor işte. Burroughs ve Mcneill tam yedi yıl üzerinde çalıştığı 120 sayfa ürettikten sonra, dönemin hiçbir yayınevinin bu romanı yayımlayacak cesareti göstermemesi nedeniyle projeyi askıya almış. Okült konulara fazlasıyla ilgi duyan Burroughs'un Antik Maya kitaplarından feyz alıp ölümsüzlük peşinde koşan Amerikalı gazete sahibi ve milyarder John Stanley Hart'ın hikayesini anlattığı romanında, karakterin yapmaya çalıştığı Medya Kontrol Makinesi, korku ve ölüm imgelerini kullanıyor. Mevzu gelişirken uyandırılan Maya Ölüm Tanrısı Ah Pook'un mücadelesi biraz, hatta çokça, hristiyan-muhafazakar ahlak anlayışına karşı oluyor. Bill bir röportajında şöyle demişti: Kimse kelimelerin gerçekte ne olduğu sorusunu sormuyor... ve de insanın sinir sistemiyle tam bağlantısını... Yaşamının çoğunda kendini adadığı bir sorunsaldı bu. Kelimelerin gerçekten neler yapabileceklerini göstermek için kelimeleri kullanmak. Ah Pook is Here'de ise, görselleri içselleştirdi. Bir çizgi romandan çok deney gibiydi ve her deney gibi, süreçte zorluklar vardı. Birçok sorun çıkması işin doğasında vardı. Bir kitap formunu oluşturacak durum yoktu, ayrıca bir kuruş para da yoktu. Sanat okulundan yeni çıkmıştım ve kitap yapımı nasıl bir şey hiç fikrim yoktu. Ayrıca bir yazarla ortak çalışma yapmışlığım da yoktu. Eğitim almış olmama rağmen, Bill Burroughs ile çalışmak durumuna hazırlanmış biri değildim kesinlikle. Zaten bu metin haricinde onu okumamıştım ve hakkında pek az şey biliyordum. Ben 23, o 56 yaşındaydı. ben heteroseksüel o eşcinseldi. Tabi ki o William Burroughs'du. Ayrıca materyalin kendisi de vardı: Ölüm ve ölümsüzlüğün değerlendirmesi. Müthiş bir öğrenme tecrübesi oldu benim için. Görselleri uygun kullanabilmek için yazdıklarını, onun hakkında yazılanlarını ve kendisini gerçekten anlamam gerekti. En büyük engel paraydı. Projeyi freelance illüstrasyon işleriyle ki fazla getirmez- finanse edip dururken, ne kadar çaba gösterilse de, bir oluyor bir olmuyor durumu giderek dayanılmaz oldu. Sonunda, yedi yıl sonra proje iptal edildiğinde, tüm malzemeyi bir dosyaya tıktım ve en iyisi gözümün görmemesi dedim. Çalışma 30 yıl orada kaldı. Çalışmaya başlarken Burroughs'dan 11 sayfa metin vardı ki sonradan çoğu iptal edildi. Yıllar içinde, 120 sayfalık bir çalışmanın içine yedirdiğim 50 sayfalık metne döndü. Bazı sayfalar bir çizgi roman gibi diyalog ve anlatımlıyken, bazılarında sadece metin, bazılarında ise sadece görsel vardı. Bill ile çalışmanın en iyi yanı, işin artwork tarafında empoze etmeye çalıştığı şeyler olmamasıydı. Bazen önerileri oluyordu ancak çoğunlukla bana bırakıyordu. Her zaman açıktı. Geçmişten pişmanlık duymak, bugüne hakarettir. Şu anda gelişen olaylar, daha önceden yaşanların tesadüfi sonucudur. Olanları değiştiremeyiz.


Geçen hafta televizyonda, Kayseri'de sıkıntıdan çay içmek için yapılan Eskimo evini izledik millet olarak. Giriş kapısı orjinal iglolar gibi yuvarlak değil, Selçuklu mimarisine uygun altıgen kesimli olsa da şirin bir çalışmaydı. İsveç'teki ünlü buzdan otelin yapımı için ise, her kış mevsiminde dünyanın çeşitli bölgelerinden sanatçılar, mimarlar ve tasarımcılar otelin yapım çalışmaları için Kasım ayının ortalarında toplanıyor. Otelin sahibi olan şirketin oluşturduğu bir tasarımcı grubu da kimlerin çalışacağına karar veriyor. Buzdan otel bu sene özellikle Stockholm Teknoloji Enstitüsü öğrencilerinin ortak çalışmasıyla şekillenmiş. Yılın bu karlı aylarında ağırlaşan hava şartları ve yoğunlaşan kar, dev çelik şablonlara doldurulup donduruluyor. Daha sonra çelik şablonlar çıkarıldığında ortaya çıkan kar ve buzdan bir yapının ana hatları, desteksiz durabilen koridorlar oluyor. Aslında turizm bahane, asıl konu, bu otelin bir sanat çalışması olması. Otelde buzdan yatağınızda uyku tulumuyla bir gece geçirdikten sonra sabah sizi yatakta kahvaltı, sıcak giysiler ve sauna karşılıyor. Tek malzemesi su olan ve her yıl yeniden inşa edilmesi gereken buz oteli için kullanılan dev buz blokları kapalı sezonda büyük buzdolaplarında saklanıyor ve yapım zamanında çıkarılıp sanatçılara teslim ediliyor. Yapım mantığında değişimin sürekliliği fikri öne çıkıyor. Her yıl farklı yapılan koridorlar, değişik tasarımlar arasında buzdan yansıyan ışığın neden olduğu yansımalar, sanrılar, görüler içinde, fikri devam ettiren sorumlulara göre önemli olan, değişimin sonsuza kadar sürmesi. Otelin yapım aşamaları buradan takip edilebilir. Andersen masalları arasında Karlar Kraliçesi vardı. Ailesinin yanından kaçırdığı küçük kız Kay'ı iki kez öperek ısıtan Karlar Kraliçesi, Kay'ın gözünde kocaman bir yanılsamaydı. Onu ısıtıyor, yeryüzünün sıcak olduğunu hissettiriyordu. Bu tasarım harikası mekan da, benzer bir duygu uyandırıyor.


Banka kredisi olmayan insanlar, Tom Waits yağmur köpeklerini tanımlarken sayıklamalarının arasında bunu söylemiş ve eklemişti: Yağmurda köpekler yollarını kaybederler, eve dönemezler. İşte yolunu kaybedip bir taksi camından yağmur altında temizlenen şehri gözlerken akla düşen şarkıyı barındıran kült Tom Waits albümü Rain Dogs'un kapağı, Anders Petersen'in ilk fotoğraf kitabı Cafe Lehmitz'den alıntıdır. Fotoğrafın kahramanları Lily isimli kadın ve Rose isimli erkek, Hamburg'un kenar mahallelerinden birindeki bu barın müdavimleri arasında yer alan denizciler, taksi şöförleri, fahişeler, ve tamirciler arasındaki iki müdavimdir. Şarkıyı fotoğraf açıklar, fotoğrafa şarkı eşlik eder, görüntüler gider gelir, yüzleri bir şekilde gülen kenar mahalle insanları, yüzleri hiç gülmeyen ciddi ve büyük insanlara karşı, yağmur köpekleri, artık eve dönemeyecekler.


Her katında başka bir şeytani yaratık, başka bir iblis. Adnan hocası, Evren'i, Nursi'si.... Kendini post modern bir peygamber gibi gören, muhtemelen diğer bütün sahtekar epileptik peygamberler gibi Tanrının oğlu, elçisi, ya da 7. göbekten akrabası zanneden şarlatanlar ve peşine takılmış askerleri. Şahadet adreslerini karıştırmış, dünyadan kendini soyutlayıp bütün dünyalarını efendilerinin ağzından çıkacak sözleri kendi art niyetleri ve çarpık bilinçleriyle yorumlamaya hazır karbon bazlı vücutlarıyla pis amaçları ortak humanoidler. Ve tabi -9. katın şu anda Pennsylvania'da bulunan mal sahibi. Ve tabi bir de ben ve sen. Evrenin ve gezegenin sırlarını bir bir çözen bilime inanan, iyi niyetli, yaptığı hareketlerde diğerleri zarar görüyor mu diye iki kez düşünen, fakat emeğini satarak hayatta kalma mücadelesi veren bilinçli İNSAN... Kendi aklını sadece doğru olduğunu bildiğin kaynağı görerek, seçerek, okuyarak, öğrenerek, uygulayarak ve de öğreterek kullanan güzel kardeşim. Yanlış gittiğini düşündüğün şeyleri değiştirmek için ne yapabilirsin bu mevcut sistemde? Cevabı biliyorsun, bildiğin doğruları bilinç düzeyi sana yetişmek için kıvrananlarla paylaşmak zorundasın. Artık oturma. Yaz, isyan et, örgütlen. Sosyal paylaşım çağındayız, artık şu PC'ni sadece para kazanmak ya da eğlenmek için değil, sistemi değiştirmek için kullan. Ama o da ne? Buna benzer bir çaba, tonla emek, kağıt formata dökülmeden tam da deşifre etmek istediği güruh tarafından, devlet denilen kontrol mekanizmasının polisi marifetiyle yok ediliyor. Bir daha söyleyelim... YOK EDİLİYOR. Yok edilenin sadece bir bilgisayar dosyası olduğunu mu düşünüyorsun? Yok edilen sensin, senin özgürlüğün. İçinde ki genetik Köroğlu her gün ölüyor. Ruhu -9 katlık yolculuğunda her geçen saniye senden uzaklaşıp, bir Gülene yaklaşıyor. Her geçen gün ipin ucundaki İslami bir rol biçilmiş kuklaya dönüşüyorsun.


Ölüler Üniversitesi'nin ikinci cildi farklı alanlardaki yarı-akademik tartışma metinlerinden oluşuyor.


1 949 yılında başlayıp, günümüze kadar devam eden bu çizgi film 'kaybetmenin olağanlığını' bize gösterir. Benim için ayrı yeri olan Çakal'ın; eğlencesine, biraz incelemek istiyorum. Öncelikle çakalın şizofren olma ihtimali yüksektir. Çünkü Çakal diye bir hayvan vardır ama Road Runner diye bir hayvan yoktur. Bu tabi ki çok göze sokulacak kadar görülen bir şeydir ama Road Runner'ın cinsiyetinin olmayışı ve bir kuş olarak adlandırılması ilginçtir. Bu kuş türü uçamaz. Sadece hızlı koşar. Yakalanamayan ve resimlerden geçebilen bir kuştur aynı zamanda. Çakal'ın zekası yüksektir. Her bölümde yaptığı tuzaklar insanları hayrete düşürmeye yeter. İşin en ironik tarafı mekanizması kusursuz da çalışsa 'doğa' ona ihanet eder. Çakal kaybetmeye mahkum biri değildir ama o sadece deneyen ve isteyen biridir. Sanırım onun durumunu Samuel Beckett mükemmel özetlemiştir:Hep denedin, hep yenildin. Olsun. Gene dene, gene yenil. Daha iyi yenil. Her defasında daha iyi yenilen Çakal bize 'uçurumdan düşmenin' standartlığını gösterdi. Çakal, Roan Runner'ı yakalasa onu yer miydi? Sanırım yerdi ve bir saat sonra boşluğa düşerdi. Bu sefer içindeki boşluğa. Çakal'ın geçmişinde kesinlikle kırmızı kamyon ve kırmızı trenlerle ilgili bir şey olduğu açıktır. Her defasında bu iki araç ona çarpar ve işlerini mahveder. Ansızın gelen kırmızı kamyon onu ezer geçer fakat kırmızı tren onun yaptığı hareketler sonucunda ortaya çıkar. Ve bu iki araç iki kişiyi simgeler. Kırmızı araba baba, kırmızı tren anne. Baba ansızın ortaya çıkarak onu hayallerinden alı koyar anne ise Çakal'ın yere çizdiği demir yollarından onu ezer. Demir yollarını Çakal çizdiği için aslında annenin pek bir suçu yoktur. İstemeden eziyordu Çakal'ı. Çakal, bizim kaybedip, yılmayan tarafımızdır. Toplumda kaybedip sürekli didinen insanlarımızın aynasıdır. Çakal'ın yaptıkları gerçek olur fakat kendi gerçekleştiremez onları. Bir resim çizer, Road Runner o resme girer o giremez ve üstüne üstlük oradan kırmızı bir kamyon gelir onu ezer. Çocukluğunda resim yaptığı kesindir. Kırmızı arabanın onu ezmesi, babası tarafından engellendiğini gösterir. A slında Road Runner, Çakal'ın hayalleridir. Çakal onun kadar özgür olmak ister. Cinsiyetinden sıyrılarak hemde. Bir kuş olmak ister ama uçmakta gözü yoktur. Road Runner'ı yeme isteği ulaşamadığı hayalleri yok etme istediğidir de aynı zamanda. Çakal, hiçbirini gerçekleştiremediği gibi hep yüzündeki masumluğu korur. Bunlar bizim kaybeden insanımızın özellikleridir. Road Runner'ın eti onu doyurmaz zaten. O sadece elde etmek istiyor onu ve hayatından çıkmasını istiyor. Hayalleri ona fazla geliyor da olabilir tamamen hayal dünyasında da yaşamak isteyebilir. Bunu ondan başkası anlayamaz. Bir bakıma Çakal bütün insanlığı da temsil etmektedir. Çünkü çakalın ACME denen bir yerden sürekli bir şeyler aldığını görüyoruz. Acme çakalın dinidir. Belki de bütün planlarını bozan bu mallardır. Eksik mallar. Acme'nin malları Çakal'ın kaybetmesine göre dizayn edilmiştir sanki. Din, onu hayallerinden uzaklaştırıyor AMA o hayale ulaşmanın başka da bir yolunu bilmiyor Çakal. Çakal, Road Runner'dan daha hızlı koşuyor bazı zamanlarda ama bu tip durumlarda genelde Road Runner bir 'çakallık' yapıyor ve Çakal kendi kendini saf dışı bırakıyor. Road Runner'ın ise çok hızlı koşmasıyla ünlenmesi bunun en acı tarafıdır.


Önce öğrencisi olan Camille'e, sormadan her şeyi danışır olmuş Rodin. Sonrasında, Camille'e yazdığı mektuplar Rodin müzesinden uçuvermiş. Camille La Valse isimli eserinin bir kopyasını besteci Claude DeBussy'ye hediye etmiş. Besteci ölene dek şöminesinin rafında duran heykel, kimilerine göre aralarındaki romantik ilişkiyi yansıtır. DeBussy, Camille'den küçüktü. Özellikle bestecinin, heykeltraşa daha... hatta çok daha düşkün olduğu söylenir. Rodin'in değil sadece, dönemin Paris'inin genç kızlara düşkünlüğü biliniyor. Rodin'in şair Pierre Louys'in kız arkadaşını aparttığı olayda çıkan yaygara büyüktü. Pierre Louys'in Gece Yayınları'ndan çıkan kitapları bugün bulunmazlar arasındadır. Kadın ve Kukla ile Kral Pausole'ün Serüvenleri, antik değere doğru yol almaktadır. 18-24 yaşları arasında Rodin'in sevgilisiyken, ondan ayrıldıktan yedi yıl sonra ilk belirtiler çıkmaya başlamıştı. Rodin bazı heykellerini mi gizliyordu Camille'den? Evine girilip taslaklarının çalındığı fikrine kapılmıştı. Eserlerinin çoğunu kendi eliyle yok etti. Camille, ilk paranoya belirtileri gösterdikten sonra, onu hep desteklemiş kardeşinin evlenip uzaklaşması, sonrasında da yine kendisine sürekli destek olan babasının ölümü sonrasında, 1913 yılında annesi ve kardeşinin başvurusuyla akıl hastanesine yatırıldı. Kimi kaynaklar hastaneye yattığında aslında 45 yaşında olduğunu ve resimlerinin de değiştirildiğini söyler. Hastanede geçirdiği uzun yıllarda annesi ve kızkardeşi kendisini hiç ziyaret etmedi. Doktorların, artık iyileşti, ailesinin yanında olması daha doğru açıklamalarına karşılık, kendisini hastaneden çıkarmadılar.


Camille Claudel isminin başına ''heykeltraş'' unvanını sığdırabilmek için hayatının tamamını mücadeleyle geçirdi, ödül beklemeden. Hiçbir zaman yaşadığı dönemdeki toplumun öngördüğü ideal kadın olmasa da ona en çok erkek kardeşi şair Paul Claudel inandı. O zamanlar kadınların eğitime kabul edilmediği Academie Colarossi'e kabul edildi, çünkü yeteneği cinsiyetini rededenlere kafa tutacak kadar iyiydi. Aynı tarihlerde oldukça ünlü ve popüler bir meslektaşından özel ders almaya başladı, ve ona aşık oldu. Eserleri onunkilerle kıyaslandı, onu taklit ettiği söylendi, küçümsendi, alay edildi, ilham aldığı konuşuldu. Ama Camille ilham denilen şeye inanmıyordu. Adının ve eserlerinin bir başkasıyla anılmaması için mücadele etti. Bütün bu ithamların getirdiği bir cinnet anında birçok heykelini parçaladı. Heykellerinden The Waltzs'ı kabul etmesi için başvurduğu kültür bakanlığı tarafından çok beğenilmesine karşın figürlerin çıplaklığı, kadın ve erkeğin yakın duruşu fazlaca cinsel çağrışımlar içerdiğinden toplum için kötü örnek teşkil edeceği belirtilerek rededildi. Çünkü kadın yalnızca evi, çocukları ve eşiyle ilgilenmesi gereken bir varlıktı. Fakat Camille'e bir gün mutsuzluğu sorduklarında ''bir sürü çocuğu olan bir anne olmak şeklinde cevap vermişti. Aşık olduğu adamı hayatı boyunca yanında tutabilecek bir koz olsa bile hamile olduğunu ona kürtaj olduktan sonra söyledi. ''Bir bebeğimiz olacağını söyleseydin seninle evlenirdim'' dedi adam, oysa o her zaman Camille olmak, Camille olarak kabul edilmeyi seçti. Camille'in asi duruşu, uyumsuzluğu, tek başına bir kadın ve sanatçı olarak yaşamını sürdürmeye çalışması resmi ölüm tarihi olan 19 Ekim 1943'ten 30 yıl önce Ville-Evrard adındaki akıl hastanesine kapatılmasına sebep oldu. Akıl hastanesinde kaldığı sürece heykel yapmasına izin verilmedi, 30 yıl boyunca yeniden heykel yapabilmenin hayaliyle yaşadı. Öldüğünde kimse sahip çıkmadı, 30 yılını geçirdiği hastanenin bahçesine gömüldü, ve hastane el değiştirdiğinde bir mezarı bile kalmadı. Çocukken geceleri ailesinden gizlice her şeyi göze alarak kaçıp heykel yapmak için topladığı toprakla bütünleşti.


Canto CXVIII 215 gr Freelife Merida kağıda 118 adet basıldı, her nüsha numaralandırılıp yazarı tarafından kapak deseni de çizilerek imzalandı. 11 nüsha yazara, 8 nüsha yayınevine ayrıldı, 99 nüsha okurlara sunuldu.


Finlandiya'dan #can can heads, yirmi yıllık geçmişiyle avangard kavramının hakkını veren, Ramones ile caz arasında gezinen aksak ve kaotik bir müzik icra eden grup. 1993 yılından sonra yeni albüm çıkardılar. Böyle kırık kafaları sevdiğimizden, kısa bir muhabbet eyledik. Yanılıyorsam düzeltin, 1993 yılında bu zamana sadece iki albüm çıkardınız. Evet, bildiğimiz anlamda iki albüm ve bir sürü ufak başka kayıtlar. Herhalde saatlerce süren yayımlanmamış kayıtlarımız da var. Üçlü olarak başladık, daha sonra bir vokalist ve saksofoncu'yu da aramız katarak genişledik. Hiçbir zaman bir planımız ya da amacımız olmadı. Sadece çalıyoruz ve neler olacağına bakıyoruz. Finlandiya'da bizim grubun gitaristinin sanat okuluna gittiği Kankaanpaa isimli bir kasabadan geliyor. Kan Kaan = Can Can + paa, Fince kafa anlamına geliyor. Biraz aptalca ama yine de biz seviyoruz. Akıl dışını tam anlayamadım ama kulağa iyi geldi. JG Ballard referansı için ayrıca teşekkürler çünkü kendisi bizim için türünün ilk örneğidir. Başlangıç noktasında iyi mi olacak kötü mü olacak diye asla kafaya takmadan müzik yapmak vardı. Müziğe başladığımızda Fin müzik sahnesi bizi anlamadı, henüz anlamış da değiller. Tam anlamıyla emprovize müzisyenler değiliz ama biz de bazen kaosa dalalım diyoruz. Belki bizim müzik yapış tarzımız anlık kompoziyona yakın olabilir, fakat böylesi bir stil için gereken çok daha sofistike yeteneklere sahip değiliz gibi. Matematik konusunda ise, matematikte berbatız. Müziğiniz belirli bir kitleye hitap ettiği için dinleyiciden talep ediyor ve bu yüzden çok kişinin ilgisini çekmeyeceği kesin, ki bize göre bu tam bir punk tavırdır. Nadir konserler, ana akım medyadan uzak durmak gibi bu tavra sahip benzer insanlar da burada var. Bu aralar neler dinliyor ve okuyorsun diye bitirelim, İstanbul'dan selamlar. Teşekkürler. Bu aralar: The Numbers Band, Talmud Beach, Glenn Branca, Califone, Moondog, BÖC, Slang, Disorder, Savage Republic and Sandy Bull dinliyorum. Mads Mikkelsen'den The Hunt'ı tekrar izledim ve hatırladığım gibi mükemmeldi. Uzun süredir okuduğum tek şey, Little Richard'ın hayat hikayesi.


Çanakkale'de bir grup okur, 2008 yılından bu yana sürdürülen sivil girişimi yeniden örgütleyerek, Ece Ayhan Kültür Evi ile Ece Ayhan Arşivi'ni kurmak ve her yıl Ece Ayhan Buluşmaları düzenlemek amacıyla çalışma başlattı. Çanakkale'deki tarihi Yalı Hanı'nda süren toplantılarda, Ece Ayhan konusunda araştırma yapmak isteyen akademisyenler, edebiyatçılar, öğrenciler ya da okurların yanı sıra, Ece Ayhan'ı henüz okumamış, tanımayanlar için de Ece Ayhan Arşivi için çalışmalar yapılıyor. Elinde, arşivinde ya da bir tanıdığında Ece Ayhan ile ilgili bilgi ve belge olan okurların katkısıyla, tüm bilgilerin bir merkezde toplanmasını, böylelikle herkese açık büyük bir arşivin yaratılması isteniyor. Türkiye'nin aykırı, muhalif, mülksüz, sipsivil şairi/etikçisi Ece Ayhan'ın ana ve mezar kenti Çanakkale'de, bir grup okur, 2008 yılından bu yana sürdürülen Sivil Girişimi yeniden örgütleyerek, 'Ece Ayhan Kültür Evi' ile 'Ece Ayhan Arşivi'ni kurmak ve her yıl 'Ece Ayhan Sempozyumları' düzenlemek amacıyla çalışmaya başladı. Tüm çalışmaların, küflü/paslı nostaljik bir yaklaşım yerine, şiir, edebiyat, tarih, resim, müzik, felsefe, ahlak gibi alanlarda 'iktidar ve otorite karşıtlığı' ruhu ve gönüllülük ilkesinde gerçekleşmesini isteyen Sivil Girişim, Türkiye'nin ve dünyanın dört bir yanındaki Ece Ayhan okurlarını, önce sanal ortamda bilahare Çanakkale'de bir araya getirmek için hazırlıklarını sürdürüyor. Yalı Hanı'nda süren toplantılarda, Ece Ayhan konusunda araştırma yapmak isteyen akademisyenler, edebiyatçılar, öğrenciler ya da okurların yanı sıra, Ece Ayhan'ı henüz okumamış/tanımayanlar için de çeşitli etkinlikler tasarlanıyor. Bu duyuru ile, Ece Ayhan Sivil Girişimine katkıda bulunmak isteyen herkesi, bizimle temasa geçmeyi çağırıyoruz. Öneri, görüş, dilek ve eleştirilerinizi bize ulaştırabilirsiniz. Elinde, arşivinde ya da bir tanıdığında Ece Ayhan'la ilgili bilgi ve belge olan okurların katkısıyla, tüm bilgilerin bir merkezde toplanmasını, böylelikle herkese açık büyük bir arşivin yaratılmasını istiyoruz.


İstanbul Modern Sinema, British Council işbirliğiyle beyazperdede gerilimin efendisi olarak kabul edilen Alfred Hitchcock'un ilk dönem yaptığı dokuz sessiz filmi Türkiye'de ilk kez gösterime sunuyor. DCP formatında gösterilecek filmlere, İngiltere'den John Sweeney, Türkiye'den ise Replikas, Hakan Ali Toker ve Erdem Helvacıoğlu gibi müzisyenler canlı performanslarıyla eşlik edecek. 7 Kasım Perşembe günü İngiliz sinema yazarı ve gazeteci Ian Haydn Smith, Alfred Hitchcock'un 50 yıllık sinema kariyerini değerlendireceği bir söyleşi gerçekleştirecek. Sinema Sponsoru D-Smart'ın katkılarıyla 7- 17 Kasım 2013 tarihleri arasında gerçekleşecek Hitchcock 9 başlıklı program, sessiz filmler sinemanın en saf halidir diyen Hitchcock'un sonraki filmografisine ışık tutan, günümüz film gramerini oluşturan bir okul niteliğindeki sinemasının ipuçlarını taşıyor. Yönetmenin 1920'lerdeki sessiz sinema döneminden hayatta kalmayı başarabilmiş bu filmler, British Film Institute tarafından geçtiğimiz yıl temizlendi ve onarıldı. Alfred Hitchcock'un son derece kendine has stilinin evrimini sergileyen bu dokuz film arasında yönetmenin 25 yaşında yaptığı kara komedi tarzındaki ilk filmi aldatma, kara mizah ve cinayet gibi birçok takıntısını yansıtan, güvensizliklere ve sadakatin sınırlarına dair 1925 yapımı bir melodram Zevk Bahçesi, 1929 yapımı sessiz filmlere geçiş döneminde İngiltere'de çekilen en iyi filmler arasında sayılan gerilim-polisiye Şantaj, Hitchcock'un gözde teması toplum tarafından suçlu bulunan ve dışlanan lekeli insanı konu alan ve çarpıcı anlatım yeteneğini gözler önüne seren 1928 yapımı Hafif Meşrep, yönetmenin suçluluğa duyduğu ilginin ve aile yaşamına dair gitgellerinin erken tarihli örneklerinden 1927 yapımı Yokuş Aşağı, kadınlar konusundaki tutukluğunu yansıtan, uzun plan kullanımları ve parti sahnelerinin özenli koreografisiyle dikkat çeken 1928 yapımı Çiftçinin Karısı yer alıyor. Programda ayrıca romantik komedi ve melodram öğeleri içeren Şampanya, Hitchcock'un tek özgün senaryosu olan Ring, Hitchcock tarafından ilk gerçek Hitchcock filmi olarak nitelendirilen daha dışavurumcu gerilim örneği Kiracı: Sisli Bir Londra Hikayesi ve yönetmenin ilk döneminin en iyi ve en yetkin eserlerinden biri olarak görülen, bir aşk üçgenini anlatan son sessiz filmi 1929 yapımı Aşk Üçgeni de gösterilecek. Sesli filmlere geçiş döneminde İngiltere'de çekilen en iyi filmler arasında sayılan, 1929 tarihli sessiz Hitchcock filmi Şantaj'ın, müzik ve bazı diyalog sahneleri içeren bir versiyonu da bulunuyor. Alice White, gönlünü Scotland Yard dedektifi Frank Webber'a kaptırmıştır. Fakat görüştükleri bir akşam dedektifi atlatır ve gizlice başka bir adamla buluşma ayarlar. Gecenin ilerleyen saatlerinde de stüdyosunu görmek üzere adamın evine gitmeyi kabuleder. Oysa adamın aklında başka şeyler vardır. Bir tiyatro oyunundan hareketle çekilen film, polisin arananlar listesindeki bir suçluyu kovaladığı açılış sekansıyla ve Londra metrosunda geçen sahneleriyle, aslından başarıyla ayrışan bir uyarlama. Romantik komedi ve melodram öğeleri içeren film, varlıklı bir adam ile şımarık kızını konu alıyor. Genç kadın, şampanyacılık işindeki babasının serveti sayesinde lüksbir yaşam sürmektedir. Adam, kızının ayakları yere bassın diye iflas etmiş numarası yapar ve genç kadını aklını başına almak ve kendi geçimini sağlamak zorunda bırakır. Hitchcock'un zengin yaşamları konu alan filmlerin sönüklüğüne uzun süre kafayı takmış olması, havaya kaldırılmış şampanya kadehinden çekilmiş açılış sahnesi gibi birtakım deneysel dokunuşlara yol açmış. Yokuş Aşağı, Hitchcock'un suçluluğa duyduğu ilginin ve aile yaşamına dair gitgellerinin erken tarihli örneklerinden. Okul kaptanı Roddy yıldızbir ragbi oyuncusudur. En yakın arkadaşı Tim ile birlikte, Mabel isimli garsonla görüşmeye başlarlar. Bir öfke anında Mabel okul müdürüne Roddy'den hamile olduğunu söyler. Töhmet altında kalan ve haksız yere okuldan atılan Roddy, kendi babası da dahil herkesin gözünde rezil duruma düşer. Dayanılmaz suçlamalar karşısında, kendi kararıyla yöreden uzaklaşır ve para karşılığı zengin ve yalnız kadınlarla arkadaşlık eder. Sözlü anlatımda ara başlıklarla yetinen Hitchcock, hikayenin, filmin görsel dili yoluyla anlatılabilmesine çalışmaktadır. Hafif Meşrep, Hitchcock'un gözde teması olan, toplum tarafından suçlu bulunan ve dışlanan lekeli insanı konu alıyor. Larita ayyaş kocası tarafından sadakatsizlikle suçlanmaktadır. Gönül ilişkisinden ötürü artık iffetsiz bir kadın olarak görülmektedir. Yeni bir hayat kurmak üzere kasabadan ayrılır ve Fransız Rivierası'na doğru yola koyulur. Bir süre sonra John Whittaker isimli, kendisinden yaşça küçük ve zengin bir adamla tanışıp evlenir. Adama geçmişinden bahsetmemesine rağmen kayınvalidesi Larita'yı kesinlikle onaylamamaktadır ve kadının ahlakından şüphe eder. Bakış açısı tekniğinden ve geriye dönüşlü anlatımdan yaratıcı bir şekilde yararlanan film, Hitchcock'un çarpıcı anlatım yeteneğini gözler önüne seriyor. Taşrada geçen bu komedide, kızlarını evlendirmiş orta yaşlı dul bir adam yeniden evlenmeye karar verir ve uygun bir eş bulabilmek üzere, sadık kahyasına bir liste hazırlama görevi verir. Ancak adayların hiçbiri bu mertebeye layık bulunmaz; zira çiftçinin ilginç standartlarını karşılayamamaktadırlar. Zamanla adam uygun bir eş seçmenin problemli bir süreç olduğunu anlar. Dul adamın beceriksiz arayışı, Hitchcock'un kadınlar konusundaki tutukluğunu yansıtıyor. Uzun plan kullanımları ve parti sahnelerinin özenli koreografisi ise yönetmenin dehasını gözler önüne seriyor. Bir seri katil, sislerle kaplı Londra kentini kasıp kavurmaktadır. Bayan Bunting'in evine yeni bir kiracı yerleşir. Londra'da cereyan eden korkunç olayların ardından kadın, kentte dehşet saçan seri katilin yeni kiracısı olabileceğinden şüphelenmeye başlar. Hitchcock tarafından ilk gerçek Hitchcock filmi olarak nitelendirilen, usta işi bu sessiz gerilimde, gizemli kiracıyı matinelerin gözbebeği Ivor Novello canlandırıyor ve alışılmadık karanlık portresiyle seyircilerin algısını zorluyor. Film, yetişkin hayatlarında farklı yollar seçmiş iki çocukluk arkadaşının hikayesini anlatıyor. Aralarındaki farklılıklara rağmen, Man Adalı balıkçı Pete ile avukat Philip ömürleri boyunca dostluk etmişlerdir. Pete, bir püritan metodist'in kızı olan Kate'e aşıktır; fakat Kate'in babası onu kızına layık bulmamaktadır. Pete, para kazanmak üzere adadan ayrılır ve Philip'ten Kate'e göz kulak olmasını ister. Yokluğunda Kate ile Philip birbirlerine aşık olurlar. Bir aşk üçgenini anlatan ve Hitchcock'un son sessiz filmi olan romantik Aşk Üçgeni, yönetmenin ilk döneminin en iyi ve en yetkin eserlerinden biri olarak görülüyor. Yönetmen koltuğuna oturduğu bu ilk filmde Hitchcock aldatma, kara mizah ve cinayet gibi birçok takıntısını gözler önüne seriyor. Zevk Bahçesi adlı tiyatroda çalışan koro kızı Patsy Brand, Levett adında bir askerle evlenir. Günün birinde, yana yakıla dansçılık işi aramakta olan Jill Cheyne ile tanışır. Jill, Patsy sayesinde tiyatroda işe girer ve Levett'ın arkadaşı Hugh ile nişanlanır. Hugh ve Levett görev gereği tropiklerdekikolonileregitmek durumunda kalırlar. Patsy, Londra'daki yaşamına devam edecek, Jill ise erkek arkadaşını kolayca unutacaktır. Hitchcock'un bu ilk sessiz filmi, güvensizliklere ve sadakatin sınırlarına dair bir melodram.


Fransa'nın underground grafik aleminin ele avuca sığmaz bir kişiliği ve sesi olan sanatçı Captain Cavern, 30 yıldan uzun zamandır pop, kübist ve saykodelik desenleriyle bakışlarımızı büyülüyor. Onun dünyasında küçük, yeşil adamlar halüsinasyonlar görüyor. Çizer, illüstratör ve ressam olan Captain'in bizi renkli, yüksek evrenlere taşımak için çizgi roman kahramanlarının tokmaklarıya kafamıza vurmasına gerek yok; onun mürekkepli kalemleri, kurşun kalemleri, keçeli kalemleri ve fırçaları var. Serbest figürasyon akımına yakın duran Captain Cavern, tıpkı gemisine bağlı bir viking gibi, fırçasıyla grafik fanzinleri çevrelerinin bakir topraklarını sürüyor. 30 yıl boyunca, sınırlı sayıda çoğaltılan işlerden gazete bayilerinde satılanlara kadar, kağıda baskının tüm badirelerinden geçmiş sayılır. O Do It Yourself ruhunun kağıda uyarlamasının bir nevi hafızası. Captain; Paris'in gece kulüplerinde, barlarında ve tıpkı onun kalem darbesi gibi leke bırakan punk rock sound'una vakfedilmiş diğer işgal mekanlarında gerçekleşen konserlerde sık sık karşılaşırsınız onunla. Captain grafik sergilerinde, elinde bir kadehle ve hem eğlenceli hem de eleştirel olabilen zihniyle tartışırken de görülebilir. Zira Captain'in hoşuna gitmeyen bir sürü şey vardır! Çevresini saran tüm sanatçılara ve rock'çulara yağcılık yapacak bir tip değildir o, bir karakteri vardır. Ama her şeyden öte, o bir tutku insanıdır. Desen ve rock onun yaşam kaynaklarıdır. Desenin ve rock'un olmadığı bir gün yoktur onun hayatında. 82'den 84'e kadar Der Pim Pam Poum isimli bir grupta saksafon çalıyordum. 1983'te Blank adlı grafik dergisine katıldım ve bu sayede daha sonraları Ripoulin Kardeşler ve Placid ile Muzo olarak tanınacak tiplerle tanıştım. İlk çizimler Der Pim Pam Poum imzasıyla yayınlanıyordu ama sonra topluluk dağıldığından benim de başka bir şey bulmam gerekti. Önceleri D. Sonic takma adını kullandım ve ilk kişisel grafik fanzinim olan Vertebres Comics'i bu isimle yayınladım. Ama aynı dönemde Dominic Sonic de kendinden söz ettirmeye başlamıştı ve ben de Captain Cavern adını seçtim. Adı geçen çizgi romana özellikle bayılıyor değildim ama bu ismin hoşuma giden, tarih öncesi rock'a dair, ağır, şapşal bir tarafı vardı ve bu bilhassa ahmak görünüşünün ardında, Yunan mitolojisinde ölülerin ruhlarını toplayan cehennemler gemisinin kaptanını çağırştırıyordu bu isim bana. Bu ismi ilk kez 1985 Mayıs'ında, Ripoulin Kardeşler'in Opera mahallesinde gerçekleştirdiği 4x3 bir korsan afişleme sırasında kullandım. Annem. Hayali moda desinatörü olmaktı ama hayat kendisini farklı bir mecraya savurmuştu. Dolayısıyla küçüklükten itibaren benimle birlikte resim yaparak tutkusunu bana aktardı. Sonrasında daha okumayı öğrenmeden çizgi romanları büyük bir açlıkla yalayıp yutmaya koyuldum. Olay örgüsünü ancak görsellere bakarak takip ediyordum ve tek çocuk olarak çizim, hayatımda gerçekten belirleyici oldu. Sadece bir kalem ve bir kağıtla önümde hayal dünyasının tüm imkanlarını açarak beni çevremi kuşatan sıkıntıdan kurtardı. Benim açımdan çizimin temel önemine rağmen kendimi her şeyden önce bir kaçak olarak kabul ediyorum. Çizim de bana kaçış imkanı sunan ilk şeydi. Kuşkusuz ki bu canavarı ailemin sanat alanında yaşadığı hüsran besledi. Çizimi toplumdan kaçmanın bir yolu olarak benimsediğimden, ergenlik çağlarımda bir sanat okuluna gitmenin beni yönlendiren ilkel gücü tehlikeye atabileceğini düşünüyordum. Ve ben de kendimi boşluğa saldım. 1977'de Philippe Man uvre'le tanışmak için Metal Hurlant dergisine gittim. Her iki girişimimde de baştan savıldığım için iki yıl boyunca çizmeyi bıraktım. 1980'de kendimi toparladım ve her gün çizim yapmaya zorladım. Belirttiğim gibi 83'te grafik fanzinleri çıkartan insanlarla tanıştım. 1984'te Xavier Veilhan sayesinde ilk çizimlerimi Zoulou'da yayınladım. Sonra Blank'ın kurucusu olan Jisse beni pentür yapmaya yönlendirdi. Serbest Figürasyon hareketinin fıkır fıkır kaynadığı zamanlardı. Pentür bendeki cevheri açığa çıkarttı. Başlarda Nina Childress'den çok etkilenmiştim. Onun eseri olan televizyon yıldızlarının sinir bozucu portreleri, en eğlenceli konuların kapısını aralıyordu. Fanzinlerin sevdiğim tarafı, iki zımbayla tutturuluveren, gayet ucuz, salaş fotokopiler olmalarıydı. Bu şıpın işi halleri hoşuma gidiyordu, daha o zamanlarda kişisel üretim kasetlerde son derece gelişmiş olan ve sonrasında da grafik fanzinlerinde yaygınlaşacak olan elişi sanat objesi tarzı değil. İşin şıklık tarafı beni dehşete düşürüyor. Biz 80'li yıllarda grafik çevrelerinin atmosferini anlatabilir misin? Zira sen Bazooka, Ripoulin Kardeşler, Speedy Graphito ile haşır neşir oldun. Halen punk ve Do It Yourself patlamasının etkisi altındaydık. Bir takas ruhu vardı ve işbirlikleri yaygındı. Gerçek bir rekabet pek hissetmedim. Serbest figürasyon akımı sanatı daha da matraklaştırıyordu. Sanat pazarı, bir müddet için de olsa, bir özgürleşmenin mümkün olduğu yanılsamasını yansıtıyordu. Bilan Provisoire'ın ilginç tarafı, disiplinlerarası ve kuşaklararası bir dergi olarak Dada, Panique hareketi, benim kuşağım ve gençler arasında bir bağ kurması. Gerçek anlamda bir konsepti, teması, belirli bir yönelimi olmamasını da takdir ediyorum ama sanki bu değişecek gibi. Ben de Vertige adında, yedi sayı süren bir dergi çıkarttım (Editörün notu: 2005 Ekiminde, Paris'teki Art Factory'de bir sergisi gerçekleşti). Başlangıçta her katılımcıya ödeme yapılıyordu ama sonunda editör ortadan kaybolunca kimseye para verilemedi. Journal de la Haute-Marne'ın rotatiflerinde, tabloit formatında basılmak rüya gibi bir şeydi. En umulmadık bayilerde tesadüfen Vertige'le karşılaşmak mümkün olduğu gibi pekçok bayide aranıp bulunmadığı da oluyordu. Denize salınmış, kısa ömürlü bir mesaj şişesiydi o ama yine de Paris Turf'ün ya da Femme actuelle'in yanında onunla karşılaşmak eğlenceli sayılırdı. Ancak NMPP sistemi hiçbir zaman maceraperest yapılara pek uygun olmadı. Üstelik basının yaşadığı bozgun, süreç içinde giderek daha ağırlaştı. Buna karşılık dijital baskıda yaşanan ilerlemeler, internet ve birkaç cesur kitapçı üzerinden yayılan daha esnek bir üretimi destekledi. Çocukluğum, toplumsal yabancılaşmayla kıyasıya bir mücadeleden ibaretti ve bu durumun yol açtığı eksiklikler ve zorluklara rağmen gücümü de buradan alıyorum. Söylediğim gibi, daha okumayı öğrenmeden çizgi romanları yalayıp yutuyordum. Genellikle küçük formatlıydı bunlar ve ayrıca Mickey dergileri, Tenten dergileri. Okuduğumu hatırladığım ilk kitap Oz Büyücüsü'ydü. O kadar hoşuma gitmişti ki bitirir bitirmez tekrar okumuştum. Hayatımı değiştiren iki görsel şok yaşadım: 1974'te Kraftwerk'in Autobahn albümünün kapağı ve 1975'ten itibaren de Bazooka grubu. O noktadan sonra işin esasına dalmak gerektiğini hissettim. Küçük bir düzeltme: Ben Picsou Magazine'in eki olan ve baş editörlüğünü Charlie Schlingo'nun yaptığı Coin-Coin'da çalıştım. . Başlıca ilham kaynaklarımdan biri de Villemot, Savignac, Jean Carlu gibi sanatçıların 50'li yıllarda ürettikleri reklamlar oldu. Bu görsellerdeki yaşam sevinci, basitlik, savaş sonrası dönemin coşkusu hoşuma gidiyordu. Giscard'lı yılların hıncıyla karışık bu neşe ve onları kuşatan belli bir siyahlık pentürlerimin renkleri oldu. Televizyon yayınlarında keşfettiğim Le facteur Cheval ve Picassiette, basit bir hayalden yola çıkarak dünyaya meydan okunabileceğinin kanıtlarıydı. Art Brut'te muzaffer olmuş aykırı tiplerin örneklerini buldum. Ancak bazı Art Brut severlerin ve özellikle de hiçbir kitabının sonunu getiremediğim Jean Dubuffet'in diktatörlük yanlısı ve sekter yönlerini keşfedince kuşkuya kapıldım. İster çağdaş ister eski olsun, kurumsal sanatla savaş halinde olmadığımı da belirtmek isterim. Marka, sadece sanatçının ultra şifreli niyetinin sezilebildiği bir salonun boşluğu kadar dehşete düşürmüyor beni. 17 yaşımdan önce müzik dinlemezdim. Bir akşam televizyonda Dossiers de l'ecran programını izlerken Blackboard Jungle filminin jenerik müziği olan, Bill Haley'in Rock Around the Clock şarkısına denk geldim. Beni tetikleyen bu oldu. Çok geçmeden Gene Vincent'ı, Velvet Underground'u ve Alman rock'unu keşfettim ve hayran oldum. Ve sonra da devamı geldi.