3. İstanbul Tasarım Bienali kapsamında Galata İlkokulu'nda sergilenen Thomas Keenan ve Sohrab Mohebbi'nin Haritadan Belli adlı çalışması Akdeniz çevresindeki çatışma bölgeleri arasındaki günümüz mülteci krizini harita üzerinden inceliyor. Sergide iki farklı harita tipi inceleniyor: ilki mültecilerin kullandığı ilkel diyebileceğimiz haritalar ikincisi ise mültecilerin kontrolü ve takibi için oluşturulan NATO ve hükümetlerin kullandığı yüksek teknolojili dijital haritalar. Bu yazıda biz daha çok NATO ve bölgedeki hükümetlerin kullandığı dijital haritalardan yola çıkarak 'gözetim' kavramından bahsedeceğiz. Bu dijital haritalar vasıtasıyla yapılan gözetim aklımıza hemen Zygmunt Bauman'ın aynı isimli kitabında açıkladığı 'Akışkan Gözetim' kavramını getiriyor. Bauman, Panoptikon1 düşüncesinin geçerliliğini sürdürdüğünü ancak buna ek olarak Akışkan Modernitenin2 sonucu olan Akışkan Gözetim3'in eklendiğini söylüyor. Bauman'ın mültecilerden bahsederken prekarya kelimesini hatırlatarak geniş anlamda çevirisi olarak sunduğu 'hareket eden kumlar üzerinde yürümek' Thomas-Sohrab 'Haritadan belli' çalışmasında 'deniz üzerinde yürümek' olarak tanımını buluyor. NATO'nun yüksek teknolojili harita sisteminden mültecilerin botunu biz de tıpkı iktidarın baktığı yerden izleme fırsatı buluyoruz. Yaşadığımız suçluluk duygusuna da çoğunlukla bu bakış neden oluyor. 'Deniz üzerinde yürüyen' prekarya, anksiyete içinde botun mazotu bitene kadar denizin ortasında ilerliyor. NATO bölgesinde sıkışıp kalan botta insanların ölmeye başlamasına ve helikopterler, gemiler, izleme sistemlerinden bunların görülmesine rağmen müdahale edilmiyor. Aralarında bebeklerin de olduğu mülteciler ölmeye başlıyor ve 63 kişi bot kıyıya vurana dek ölmüş oluyor. NATO ve diğer hükümetler buna seyirci kalıyor. 'Yardım etmeyerek ölüme sebep olmak' suçu henüz hukukta tanımlanmadığı için bu vahim olaydan sonra kimse suçlanmadı ve ceza almadı. 'Deniz üzerinde yürüyen' tek kişinin kim olduğunu hepimiz biliyoruz. Bu yüzden mülteciler 'deniz üzerinde' yürüyemedi ve öldüler, prekaryanın tarih boyunca yaşadığı kaderi onlar da tattılar. Bu çalışmayı Tasarım Bienalinin sergi metninde yaptığı gibi 'iş' olarak adlandırmaktan çok 'sanat eseri' veya 'yapıt' olarak tanımlamak daha doğru olacaktır. Sanat kuramcısı ve ressam Wassily Kandinsky'den sanat eseri tanımını alırsak: Her sanat eseri duygularımızın kaynağı ve çağının çocuğu olmalıdır.5 Bu yüzden bu tarz güncel bir konuda böyle duygulara hitap eden şekilde hazırlanan bir çalışmayı 'sanat eseri' olarak görmeliyiz. Eğer bu çalışmaya 'iş' dersek çalışmanın nihai amacına uygun davranamayız. Bu çok endüstriyel ve ruhsuz bir tanımlama olur. Burada bir çeviri hatası mı olduğunu yoksa bilinçli bir 'sanat eseri' demekten kaçınma durumu mu var bilemiyoruz. Sonuçta kolaylıkla bir şeylere 'sanat eseri' diyemediğimiz bir çağdayız: Modernizmin büyük anlatıları, kendinden emin insanları bize savaşlar, büyük kıyımlar, soykırımlar, toplama kampları, Vietnam savaşını vs. getirdi. Atom bombasının bile kullanıldığı bir çağdan söz ediyoruz. Tüm yıkım modernizmden bizi uzaklaştırdı ve post-modernizm olarak adlandırdığımız yeni bir döneme neden oldu. Bu ayrımı Bauman 'Katı Modernizm'den 'Akışkan Modernizm'e geçiş' olarak okuyor. Yeni dönemde sanat, gücünün azalmasıyla kedere gömülmüş gözüküyor. Yapılan çalışmalar için Yapıt veya Sanat Eseri diyerek bu var olma ve eyleme gücünü artırabiliriz, bu hepimiz için sevinçli olacaktır. Bu tarz bir duygu yaklaşımı ressam ve sanat kuramcısı Wassily Kandinsky'nin sanat eseri için zorunlu tuttuğu: duyguların kaynağı olmalı şartını daha iyi açıklamamızı sağlıyor. Duygu ve 'güncel sanat'ın ortasına bir pergel koyarsak, geniş zamanları kapsayan bir daire çizerek bu ikili ilişkiyi Bauman'ın kavramlarıyla birlikte değerlendirebiliriz. Pergeli bu ilişki üzerinde böylesine geniş bir açıyla kullanmak 'Haritadan belli' çalışmasıyla ilgili bir eleştiri yazarken bize yeni bir yol açıyor. Bu çalışmanın güncel sanat olarak var olması duygunun seyirci tarafından ortaya çıkarılmasıyla anlamlı hale geliyor. Mültecilerin nüfusunun 2050'de 1 milyar olması bekleniyorken 'Haritadan belli' çalışmasında birçok farklı referansı okuyabiliyoruz. Bu hem güncel sanatın gücünü gösteriyor hem de modernizm sonrası dünyamızın bize sunduğu farklı sorunları ortaya çıkarmasıyla farklılaşıyor. Tüm bunların ışığında sergide yer alan bir başka mültecinin sorduğu şu soru: 'Biz hayvan mıyız yoksa insan mıyız?' daha da anlamlı hale geliyor. Şu açık ki cesur yeni dünyada bu soruya cevap vermek pek de kolay değil. 1 Panoptikon, İngiliz filozof ve toplum kuramcısı Jeremy Bentham'ın 1785 yılında tasarlamış olduğu hapishane inşa modelidir. 6 Duchamp'ın en ünlü eseri baş aşağı duran bir pisuar olan hazır nesnenin orjinal ismi: Çeşme.


Kare Sanat Galesi 04-31 Aralık tarihleri arasında koordinasyonunu Rafet Arslan'ın yaptığı Müphem başlıklı konsept sergiye ev sahipliği yapıyor. Müphem; dünyanın, bölgenin, ülkenin tamamen müphem bir sancı dönemini yaşadığı bir süreçte yaşanan düşsel, düşüncesel ve varoluşsal kaygıları estetik bir dille yoklama arayışıdır. Müphem Sergi; aynı zamanda güncel sanatın rutin pratikleri ötesinde daha yatay, geçişken, katılımcı ve oyuncul bir sanat/hayat düşünün arama hevesinin bir parçasıdır. Bu amaçla yapılan neredeyse bir açık çağrı vasıtasıyla yaklaşık iki aydır yapılan çalışmalar ile sağlanan enerji, önce internet üzerinde http://projemuphem. tumblr. Müphem ilişkiler de, kimliklerde, yüzlerde, toplumsal kod ve roller de kendine konak tutar. Önü tedirginlik arkası angst, dışı tekinsiz içi bilinçaltı gibidir; bilinmez- müphemdir. Müphemin yuvası aynı zamanda özgürlük, delilik, blöf ya da isyanda olabilir. Bu yüzden müphem her şeyin belirlenmiş, kodlanmış, statikleşmiş olduğu rasyonel dünyanın dudak kenarındaki uçuk gibidir; onun façası bozar, huzurunu da her an kaçırabilir. Müphem gaibe yakın olduğu için ezoterik bilginin yanında olduğu kadar, Cemil Meriç'in de dediği gibi şiirin, sanatın ve düşüncenin gen havuzudur da. Şimdi çağrımız sanatçının kendi ikircikli düş dünyasının kapısını müpheme açması içindir.


Dünyanın farklı noktalarından gelen sokak sanatçıları 24-30 Eylül tarihleri arasında Mural-ist Festivali ile Kadıköy Yeldeğirmeni'nde buluşuyor. Kadıköy Belediyesi ve Çekül Vakfının desteği ile gerçekleştirilecek festival, Türkiye'de bina cephelerinin bütünüyle boyandığı ilk etkinlik olma özelliğini taşıyor. Kentin içindeki büyük sağır duvarların resim tuvaline dönüştüğü Mural Art yani Duvar Sanatı, dünyada giderek popülerlik kazanan bir sanat türü. Büyük, boş ve çoğunlukla ürkütücü gözüken sağır bina cepheleri, sokak sanatçılarının marifeti ile kentin en cazip noktaları haline getirilebilmekte. Bu yıl ilki düzenlenecek Mural-ist ile 4 sokak sanatçısı, Kadıköy'ün özgün mahallelerinden Yeldeğirmeni'nde bir araya gelerek 1 hafta boyunca, atıl kalmış 4 farklı binanın cephelerini boyalarıyla canlandıracak, sanatı sokaklara taşıyacaklar.


Murat Belge: Ben ilkokul çağlarındayken bile çok okuyan bir çocuktum. O zamanlarda çocuklara hitab eden çok fazla kitap yayınlanmıyordu. Bize de o zamanlar Malkoçoğlu kitapları, Michel Zeveco'nun tarihi romanları gibi kitaplar okumak kalıyordu. Bozkurtların Ölümünü henüz ilkokulda okumuştum. Ama beni en çok etkileyen hikaye Eşşek Kulaklı Midas'ın hikayesidir. Bunları okuduktan sonra edebiyat ve tarih bir arada yürümeye başladı. Tarih anlayışın popülerleşmesi sadece bizde değil tüm dünyada görülen bir olgu. Türkiye'de popüler tarih dergileri uzun zamandan beri var zaten. Ama bu popüler tarih dergilerinin çoğu şoven bir milliyetçilik anlayışına sahipti. Bizde maalesef hala hayali doyum sağlamak amacıyla gerçekleştirilen bir tarihçilik anlayışı var. Yok, biz Viyana'ya kadar gittik, yok işte Prut Savaşı'nda Katarina faktörü olmasaydı Rusya bizim olacaktı gibi. Bizim Mete Tuncay ile 1980'lerde çıkarmaya başladığımız Tarih ve Toplum dergisi farklı bir popüler tarih anlayışını ortaya koymak amacıyla yayınlanmaya başladı. Günümüzde bu popüler tarih dergilerinin sayısı arttı. Bu dergiler uzmanlık istemeyen, ama tarih bilgileri nesnel olgulara dayanan, herkesin okuyabileceği şekilde yazılan dergiler. Dolayısıyla tarih anlayışında bir düzelme söz konusu. Popüler tarih dergileri doğru bir bakış açısıyla hazırlanırsa insanların tarihi sevmesine olanak sağlayabilir. Tarih öğretiminde problemler insanların tarihe olan ilgisini azaltıyor. İnsanların merakını çekecek popüler dergilerin çıkmasını ben olumlu buluyorum. Tarih ve coğrafya birbirinden ayrılmayan iki kavramdır. Tarih dediğimiz şey bir coğrafya üzerinde geçer ve tarih devam ettikçe bu coğrafyayı değiştirir. Coğrafya yalnızca doğanın etkisiyle oluşan bir kavram değildir. Kısmen de insanın oluşturduğu bir şey haline gelir zamanla. Örneğin bir nehir akıyordur. Ama insanlar gelip o nehrin üzerine bir köprü kurduklarında birdenbire o coğrafya değişir. Başka bir şey olur. İstanbul'la ilgili en eski kayıtlara mitolojide rastlamak mümkün. Bosphorus hikayesinde Zeus'un inek kılığına soktuğu bir kızın Avrupa'dan Asya'ya geçişi anlatılır mesela. Bir başka efsane ise Argonotların Ege'den gemiyle gelip boğazlar üzerinden Karadeniz'e çıkışı anlatılır. Bütün efsanelerin bir yerlerinden gerçekliğe takılan bir yönleri vardır. Bunları soyutladığımızda ilk hikaye iki kıta arasındaki geçişi, diğer hikaye ise iki deniz arasındaki geçişi anlatıyor. Bunun gibi birçok hikaye de eklendiğinde İstanbul'un tarih boyunca önemli bir yer olduğunu anlayabiliriz. Her yerden kıtadan kıtaya geçemezsin. Her zaman bir denizden başka bir denize geçemezsin. Ama İstanbul'da bunu yapabilirsin. Konstantin ikinci bir Roma inşa etmeye karar verdiğinde önce Truva'yı düşünmüş ancak daha sonra İstanbul'daki doğal liman görünümündeki Haliç faktörüyle şehri buraya kurmuş. Doğu Akdeniz'de o zamanlar bu kadar korunaklı üç liman bulunuyordu. Selanik Limanı, İzmir Limanı, Haliç Limanı. Ama Selanik ve İzmir'in denizden denize ve kıtadan kıtaya geçiş özellikleri yok. Bütün bunlar birleşince İstanbul'un önemli bir kent olduğu anlaşılıyor. İstanbul şehrini tanıtan çok fazla Türkçe kaynak yok. Bir de, benim kitabım turistik bir kitap değil; İstanbul'u merak eden herkese seslenen, İstanbul hikayelerini anlatan ve İstanbul'da yaşayanları memnun eden bir kaynak olarak değerlendirilebilir. Yorucu olmayan, uzmanlık istemeyen bir kaynak İstanbul Gezi Rehberi. Onun için bu kadar tuttuğu söylenebilir. Eski İstanbullular ile yeni İstanbulluların paylaştıkları bir nokta var günümüzde. O da İstanbul'a olan yoğun ilgi. Ancak onuncu baskısına ulaşmış olsa da, İstanbul nüfusuyla kıyasladığımızda yeteri kadar kişiye ulaştığını düşünmüyorum. Hayatım boyunca arşivlerde çalışan bir akademisyen olmadım. Araştırmalarımı ikincil kaynakları okuyarak gerçekleştiririm. Bu kaynaklar yıllardır okuduğum birçok kitaplardır. Şu anda bana kaynak olmuş eserlerin birçoğunu hatırlamıyorum bile. Ben Türkiye tarihiyle yakından ilgiliyim. Yeni toplumsal gelişme biçimi, demokrasinin yerleşmesi gibi konu başlıkları altında çalışıyorum. Tarihçiliğin sorunlarıyla ilgilendiğimde insanların kişisel hayatlarıyla ilgili yazılara da rastlamak mümkün oluyor. Bir dönem amatör gezi rehberliği yapmıştım. Ama uzmanlık işi olarak değil. Daha önce bir şehri gezmiş olan birisinin bildiği yerleri başkasına gösterme işi olarak başlamıştım. Ancak bir süre sonra gezdirdiğin yerler konusunda derinlemesine bilgi sahibi oluyorsun. İstanbul'u öğrenme davam bu şekilde başladı. Eski eserlerin binaların arasında kalması rahatsızlık vermiyor bana. Fakat bina inşa etme için bu eserlere zarar verilmesine tamamen karşıyım. Otantik bir tarih dilimini gösteren her şey hoşuma gidiyor. Mesela Arkadius Sütunu'nu görmek için bir evin içinden geçmek durumundaydın eskiden. Yıllardır görmeye gitmiyorum Arkadius Sütunu'na. Evin sahibinin gözü sizi tutarsa terlik verirdi ve sütunu görmek üzere bahçeye geçerdiniz. İşte bu otantik bir şey. Bu güzel bir şey. Ancak o sütunun da orada durması gerekiyor aynı zamanda. Yerinde kalmayan o kadar çok tarihi eser var ki.


Üç ayda bir yayınlanan kültür sanat dergisi Mürekkep, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğrencilerinin başı çektiği bir ekip tarafından yurt genelindeki diğer üniversite öğrencilerinin de katkıları kabul edilerek hazırlanıyor. Akın Çetin, derginin sorumlu yazı işleri müdürü Ömer Uyan ve genel yayın yönetmeni Bilal Demir ile konuştu. Üniversiteden ve bölümden çok şey bekleyerek, her birimizin kafasında farklı farklı düşüncelerle üniversiteye geldik birçoğumuz, karşılanmadığını gördükçe de daha 'sivil' aktivitelere yöneldik galiba. Okuduğumuz, uğraştığımız, bizi doyuracak, bize anlamlı gelecek meselelere kafa yormak adına dergi gibi kendimizi 'kendimizce' anlatabilecek bir alan açmak istedik. Okulda ve okul dışında sürekli 'alan' ve 'dinleyen' konumunda olmak sıkmış olmalı ki artık bir şeyler söylemek istedik. Yunus misali, Ya ben öleyim mi söylemeyince dedik. Ve sırrı ifşaya başladık. Böylece zahmetli ama tatlı bir yorgunluğu olan güzel bir derde kalkıştık... Zaman geçtikçe bu derdin sadece bize musallat olmadığını anladık, böylece yazar kadromuz ve metinlerin niteliği her sayıda arttı diyebiliriz. Öncelikle 'sivil' ve bir başına... Avantajları da dezavantajları da var bu durumun. Mürekkep, yukarıda bahsettiğimiz ve bahsedemediğimiz dertlerin bir araya getirdiği bir ekip. İsminin kök kelimesi gibi bir terkipin ürünü. Her bölümden, her görüşten öğrenciler... Biz de bu konuda geniş olarak, kültürlere ve ötekilere saygılı bir şekilde derlemeler yapıyoruz. Her sayıda biraz daha üstüne katarak, genişleyerek devam ediyoruz. Aramızda yazan arkadaşları kim bilir yarın nerde göreceğiz. Dergi onlar için de kendilerini tanıtabilecek, onlara yazma için güven salgılayacak bir ortam sağlıyor. Ama yazanların hiçbiri yazmış olmak için yazmıyor bu dergide. Samimi ve kaliteli yazıları derlemeye çalışıyoruz. Edebiyat ve düşünceyi harmanlayan, ikisinin zaten ayrılmazlığını göstermeye ve bu tür yazılar vermeye çalışıyoruz. Edebiyat ve düşüncede gençlerin görüşlerini sunma görevini üstleniyoruz diyebiliriz. Mesela son sayıda -5. sayı- Ahmet Eş'in, herkesin tanıdığı ve 'İstiklal Marşı yazarı olan Akif'i' değil de bir 'münzevi', bir 'fert' olan ve şairane duyuş ve trajediler içindeki Akif'i anlatmak için verdiği emeği bizzat gördük. Bilal Demir ise Asım'ın Nesli'ne klasik övgüler düzmek yerine, yapısalcı bir okumayla zamanımıza bir şeyler söylemeye çalışıyor ve Asım'ın Nesli Anti-kapitalisttir diyor. Ömer Uyan klasik edebiyata farklı bir pencereden bakarak beyitler üzerinden dönemin Teokratik Hükümdar Algısını tartışıyor... Tanju Toka'nın İktidar Üzerine yazısı, dergimizin 'edebiyat-düşünce' mottosunun 'düşünce' tarafını daha fazla vurgulayan bir yazı... Ve Ümit Can'ın Yarasa öyküsü müthiş bir insan çözümlemesi, her yönüyle insan.... Öykü yarışmalarında birinciliği olan, başka dergilere yazmış olan ya da yazdıklarını özel ajandasında saklayan arkadaşlar vardı. Bize yazı yollayan arkadaşların çoğu belli bir alanda kendisini yetiştirmiş, edebi türlerde kendisini ifade edebilecek türe göre yazılar yazıyorlar. Şiir ve öykü de çok iyi ürün veren, dergide yayımlanan eserini yarışmalarda gördüğümüz arkadaşlar var. Hatta bazı arkadaşların şiirlerini ve öykülerini topladığı kitapları var. Arkadaşların çoğu edebiyatla bir nebze uğraşan kişilerdi. Biz de samimi ve dolu yazıların buluşma adresi olan Mürekkep Dergisi ile arkadaşların hak ettikleri yere gelebilmesi için naçizane çaba sarfediyoruz. İstanbul'da dergimizi diğer dergilerin yanında bulabileceğiniz adresler bunlar. Ancak biz daha çok üniversite öğrencileri için üniversitelerde stantlar açıyoruz. Başta İstanbul Üniversitesi olmak üzere Akdeniz, Çukurova, Çanakkale, Muğla, İzmir Dokuz Eylül, Dicle, Konya Selçuk gibi good üniversitelere iletişim kurduğumuz arkadaşlar aracılığıyla dergi gönderiyoruz. Okumalarımızı bireysel yapıyoruz, derginin çıkmasına bir ay kala ise toplantılar ve gelen metinleri değerlendirme, imla-redakte vs. derken ciddi bir mesaiye giriyoruz. Önceki hatalarımızı ve önümüzdeki sayı için yapabileceklerimizi konuşuyoruz... Öğrenci olmamız nedeniyle elbette sınavlarımız, uğraşlarımız oluyor. Dergi çalışması bu nedenle bazen yorucu geçebiliyor. İkisini birlikte yürütmek gerekiyor. Ama geniş bir kadromuz var ve her arkadaş bu konuda istekli ve dirayetli davranıyor. Herkesin kafa yorduğu bir mesele bu. Birlikte işin içinden çıkmaya ve beklentileri karşılamaya çalışıyoruz. Ne gibi zorluklarla karşılaşıyorsunuz dergiyi çıkarırken? Öğrenci adamlarsınız sonuçta. Genelde içeriğinin dolu; ama teknik hataların fazla olduğuna dair eleştiriler aldık. Bu biraz bizim teknolojik zafiyetlerimizden ve biraz da işgüzar matbaacılardan dolayı kaynaklanıyor. Bunu bir türlü halledemedik doğrusu. Bu konuda haklılar. Teknik konusunda eksiklerimiz var. Kimileri de derginin aylık olmasını arzu ediyor. İleriki zamanlarda bunu gerçekleştirmeyi umuyoruz. Ama şu an eğitim sisteminin bizi sivil alanlardan, uğraşlardan adeta alıkoymasından dolayı daha sonraki zamanlar için neden olmasın diyoruz. Notos, Türk Edebiyatı, Ayraç gibi edebi dergileri takip ediyor ve teknik özelliklerini de kendi dergimiz için örnek almaya çalışıyoruz. Daha çok özgün olmaya çalışsak da içerik düzeni ve tasarım konusunda beğendiğimiz ve bu özellikleri uygulamaya çalıştığımız dergiler oluyor. Fikir ve düşünce dergilerinden yine bireysel okumalar adına yararlanıyoruz. Bu bizim için çok önem atfettiğimiz bir konu. Öğrencilerin çıkardığı dergilere, mesajı ne olursa olsun bakıyoruz. Mürekkep'in her damlasında danışıklı bir ortam söz konusu.


Bana göre hakikat, canlı ve lirik etkisiyle havadar özellikte; ve kaynağı ışık olan önemli bir şey ortaya çıkınca bu bana sadece sahte bir şeyin dünyaya geldiğinin kanıtı oluyor. Aynı fikirde olmayan ama gülümseyen bir adamı ikna etmek imkansızdır. Kahkaha. İnsan ırkı bunun için yaratıldı. Çoğu insan, her bakımdan, bir erkeğe olduğunu söylediği şey için inandı. Kadın o zamanlar, yanlış görüşlere izin vermenin bedelinin, kişinin doğru fikirler oluşturma kapasitesinin kademeli olarak kaybedilmesi olduğunu bilmiyordu. Güzel bir kadının daktiloya vurduğunu görmekten daha güzel bir manzara olmadığını söyledi adam. Birbirimize çok aşığız, diye açıklıyor Berry, karısını mıncıklayarak. Ve Sybil, evliliklerinde neyin yanlış olduğunu merak ediyor, çünkü belli ki bir şeyler yanlış. Sahtekarlık mevsimi, yakında tamamen dökülüp gidecek bir kabuk oluşturmuştu. Benim için dürüstlüğün dışında sağlıklı bir şey yok diye düşündü kadın. Başına bir şeyler gelen biri değildi kadın. Her zaman bir yerlerde var olan bir ölüm duygusu olmadan, yaşam tatsız. Yumurtanın sadece beyazını yiyip yaşayabilirsiniz. Oldukça takıntılı görünüyordu, sanki hafızası kusurluymuş gibi kitapları ikinci kez ve üçüncü kez okuyordu. Henry Castlemaine kızını seviyor, kendisini biraz daha çok seviyordu. O sırada kız hakkında yazılan baş döndürücü tanıtım yazısının aslında şüphe uyandıracak kadar kadar abartılı olduğunu fark edemedim. İnsanları tanıdığınızı düşünmeniz tuhaf, sonra garip bir şey yaparlar ve bakir bir zeminde tekrar başlamak zorunda kalırsınız. Gerçek, kelimenin tam anlamıyla doğru değildir. Gerçek hiçbir zaman gerçeğin tamamı değildir. Gerçek aslında yalandan başka bir şey değildir. Dünya bizimdir; mecazi anlamda bizim sermayemiz... Asla ama asla sermayeye dokunmayın. Sermayeyle değil, faizle yaşayın. Dünya, hakkında tartışalım diye bizimdir ve tüketeceğimiz meyveleri de bize aittir. Hiçbir zaman sermayeyi tüketmemeliyiz. Bunu yaparsak, çorak ve hakiki gerçekle baş başa kalırız. Nevrotikler diğer insanların zihniyetlerini fark etmek için çok hızlıdır, herkes abartılı bir kategoriye girer. Gözlüklerimi çıkarmadım, çünkü ilk etapta onun arkadaşlığını istememiştim ve çıplak gözle dinlenecek şeylerin de bir sınırı var. Nevrotikler asla delirmez, derdi arkadaşlarım bana. Artık nevroz ve delilik arasındaki ayrımın farkındayım ve ajitasyonumda, yatak odamın duvarının ötesindeki kadını, davranışlarının uygulanamaz manyasının sınırları içindeki saf serin akıl sağlığını biraz kıskanıyorum. Sadece iyice delirmişlerin, Rab dirildi diyerek ortaya çıkıp zaman ve yer ne olursa olsun Telefonda isteniyorsun der gibi basit bir olgudan bahsedebileceklerini düşünüyorum. İnsanlar, hatta birinin arkadaşları bile, bir şeylerle giderler. Ancak edinimlerinin ana hedefleri kitaplardır. Konuklar konuk odasından kitaplarla dışarı çıkar. Ebeveynler çocuklarından hayatla başa çıkma konusunda çok şey öğrenirler. Ebeveynlerin çocukları tarafından yozlaştırılması veya iyileştirilmesi mümkün. Planlanmamış tam bir gün geçirmek harika. İlhama göre doldurulması gereken boş bir kağıt sayfası gibi. Hiç doğmamış olmanın en iyisi olduğu fikrini reddediyorum. Bir kişi hakkında bazı gerçekleri öğrendikten sonra, bir şekilde onlarla ilgilenirsiniz ancak. Kendini kontrol fetişi yapan insanlar için her zaman aynı: en sahte tutumları dışa vururlar. Yirmi yaşındayken antinomcu1 nesirle dalga geçtim. Özel ahlak diye bir şey yoktur. Çünkü ölümün herkesin kaderi olduğuna dair genel aksiyomu bilmesine rağmen, bu özel durumu asla kavrayamadı; Her yeni ölüm ona hissedeceği taze bir duygu verdi. Fakat hayırseverlik zihni yükseltir ve içsel gözü yönetir. Değerli bir sanat eserinin modası geçtikten sonra yeniden keşfedilirse, bunun keşifteki bazı hayırseverliklerden kaynaklandığına inanıyorum. Her erkeğin içinde kirli bir domuz vardır. Bir bekarın sevmediği bir şey varsa, işini kaybeden başka bir bekardır. Hayatta kötümser olmak daha iyidir, hayatı kalıcı kılar. En ufak bir iyimserlik hayal kırıklığına davetiye çıkarır. Onlar gelmeden önce yalnız değilim. Sadece onlar gittiğinde yalnızım. Ancak güvenlik önce gelmez. İyilik, Gerçek ve Güzellik önce gelir. Uzun zaman önce 1945'te İngiltere'deki tüm güzel insanlar yoksuldu ve istisnalara izin vardı. Bütün güzel insanlar fakirdi; en azından genel aksiyom buydu, zenginlerin en iyisi ruhen fakirdi. Manzaradan depresif hissetmenin kesinlikle bir anlamı yoktu, Büyük Kanyon ya da herkesin kapsamı dışındaki dünyanın bir olayı hakkında depresif hissetmek gibi olurdu. Hiçbir şey, balgamlı bir yaratıktan fışkıran kişisel bir sefalet noktası kadar gizli bir tatlılığı ortaya çıkarmaz. Ve elbette, soru kendi kendine cevap verdi: hatırlanamayacak kadar akılda kalıcıydı. Bu bir varlık eylemi... yaslı bir arkadaşınızı ziyaret ettiğinizde olduğu gibi, söyleyecek bir şey yok. Bütün mesele şu ki, bir buluşma hayat buldu işte. Kadın önceden insanlar yeni bir eve taşınma sürecindeyken ve mobilyalar gelip yerlerine konuncaya kadar, işçiler ve nakliyeciler gibi insanlar dahil herkesin izinsiz gelip gidebileceklerini hissetmişti. Ondaki yeteneğin zengin olduğunu düşünüyordu. Hayatta olduğu gibi, yoksullar önemsiz şeylere hızla para harcarken, tutumluluğu anlayanların çok zengin olduğunu düşündü. Bir şeyin imkansız olmadığını söylediğinizde, bu mümkün olduğunu söylemek gibi bir şey değildir.... Sadece teknik olarak imkansız değil, aslında mümkün. Kalbin katı bir düzenini hiç gözlemlememiş olan biri asla özgürlüğünü kullanamaz. Burjuvazi ve büyük sanatçılar için kaygı, ne uykuda ne de sanatlarını icra ettikleri saatlerdedir. Aristokrat bir ruh ne endişe duyar ne de dünyanın kıtlık çeken insanları açlığın iktidarsız uçlarına katlanırkendir. Eski, eski yazılardan oluşan yığın, her biri sonsuza dek bekleyen geçmiş önemsizlikler veya tutkular dünyasını içeren düşünmek için çok üzücü. Bir zamanlar gözden kaçan kelimelerin ve yeni anlaşılan anlamların şaşkınlığı, ödenmemiş veya fazla ödenmiş borçların, karşılıksız can sıkıntısının veya sonsuza dek kaybedilen tatlılığın kaydı. Harika bir kadın, harika bir kadın. Onu harika bir kadın yapmak için paraya ihtiyacı yok. Sadece alışkın olduğu şey o olduğu için. Gerçekte, hiçbir çiftçi yağmur gecikmiş olmadıkça yağmur için dua etmez; ve eğer iyi bir talih mucizesi meydana gelirse, bu her zaman düşünülmemiş lütuf anında ve herkesin diğer tarafa baktığı zamandır. Dinleyiciye göre, itici olabilecek aynı hikayenin aynı zamanda büyüleyebileceğinin farkında değildi. O öğleden sonra, vahşi inançlarının ve adı olmayan memnuniyetsizliğinin aynı cesaretiyle dışarı çıktı. Züppeliği muazzamdı. Ama benim gibiler için çok fazla demokratik olduğu duygusu vardı. İçtenlikle, yeteneğin, doğası gereği eşit olarak dağıtılmamasına rağmen, daha sonra bir unvanla verilebileceğine veya miras kalan rütbeyle kazanılabileceğine inanıyordu. Anılara gelince, bunlar herhangi bir sayıda hayalet yazar tarafından yazılabilir, icat edilebilir. Sanırım çayını içtenlikle yudumladığı Wedgwood bardağının değerinin, sosyal sistemin Wedgwood ailesini tanımış olmasından kaynaklandığına gerçekten inanıyordu, yapmak için harcadıkları çiniden değil. Karakterin zayıflığı: Bana göre bu, fiziksel zayıflıktan daha fazla hor görülecek bir şey değil. Hepimiz doğuştan kahraman ve sporcu değiliz. Aynı zamanda, kişinin kendi zayıflığı da dahil olmak üzere zayıflıklarından korkmak her zaman temel bilgeliktir; zayıfların tepkileri, dokunulduğunda, korkunç ve ani olabilir. Adalet isteyen insanlar, gerçekliğe gelince genellikle çok az şey isterler. Dünyadan hesapların dengelenmesinden daha fazlasına sahip olunması gereken daha fazla şey var. Bir başka özdeyiş de Glisters'ın Her Şey Altın Değildir ve bir diğeri de Dürüstlüğün En İyi Politika olduğuydu ve ayrıca Sağduyunun Cesaretin Daha İyi Kısmı olduğunu hatırlıyorum. Ve tanıklık etmeliyim ki, o zamanlar gerçekten düşünemeyecek kadar uçarı olduğum, ama bitişik el yazısı Ps'lerimi ve V'lerimi görev bilinciyle kıvırdığım bu ilkelerin şaşkınlığımla kesinlikle doğru olduğu ortaya çıktı. On Emir'in ihtişamından yoksun olabilirler, ancak daha çok konuya değinirler. Ücretlerin yasaklayıcı fiyatı, dedi teyzesi, bir multi-milyoner olarak. Lucan ayrıca ipek bir çantaydı ve böyle bir nesnenin bir dikiş ucu kadar iyi, bu kadar doğru bir şeye dönüşmesini beklemek yararsızdı. Bu, genellikle işe yarayan bir taktiktir. Birinin hatırlamadığı bir okul arkadaşından bahsetmek genellikle şüpheden ziyade hafif bir suçluluk duygusuna yol açar. Hiçbir şey yapmayan bir erkeğe yakınlık, bir süre sonra kişinin sinirlerini bozar. Muriel Spark'ın İyi Bir Tarak'ından alıntılandı. - ahlak kurallarına karşı gelen kişiler.


Ona, oturup sohbet ettiğimiz bu kıraathanenin kahvecisinin, müşterilerinin ve yaşadığımız dünyada geri kalan ne varsa hepsinin, Param olaydı buralara gelirsem şerefsizdim. Kızılay'da basık ve izbe bir çaycıda bulduğumuz, şehrin en ucuz çayını yudumlayıp arasıra da o günlerde eline para geçmiş olan bir arkadaşın getirdiği simitlere yumulmayı başka bir şeye tercih edersem, bildiğiniz şerefsizim. Ama beraber yumulduğumuz kardeşlerimden birinin evlenmek için para biriktirmesi gerektiğini söylemesi ve İstanbul'a yollanması her şeyi değiştirdi. Okumak ve onun üzerine konuşmaktan mürekkep bir hayat kurgulayan zihnimin sırça köşküne, hayat, adeta elinde balyozlarla binlerce işçiyi saldı, işçiler ki yılların verdiği idmanla, köşkten geriye her dönüp baktığımda beynimin kıvrımlarını sızlatacak cam kırıkları bıraktılar. Bir müddet daha cam kırıklarının üzerinde yaptığım seyrüsefere katlanabildim anamın yanında. Ama beklentilerimin bir kez daha boşa çıkmasıyla, babamın haklı olduğunu anlayıp ben de İstanbul'a yollandım. İstanbul. Sanki; her canlı muhakkak onu tadacaktı. İstanbul'a üniversite yıllarımda birden çok kez gittim. Okul zamanlarından tanıdığım pek muhterem bir başka simit yumulanın yanına. Caminin hemen yanında bir ev tutmuştu ve sabah ezanı sanki kulağınızın içinde okunuyordu, buna rağmen azimli bir şekilde işinde yükseliyordu. Ama her 'bağlantısızın' çektiği ıstıraptan payını almış, neden çalıştığını, niye çalıştığını bir türlü anlayamıyordu; neyeydi bu hasretlik, madem annesinin ve babasının evinde de karnı doyacaktı, o zaman neden memleketinden bin kilometre uzakta ve her sabah ezan sesi yüzünden sabahların erkenden olduğu bu yeri çekiyor ve neden her sabah bu tıraşlı aptal takım elbiseye girmeyi göze alıyordu, üstelik sadece yalancıların ve hayınların sakalının kesildiği bir gelenekten gelerek. Bana soruyordu. Ben o zamanlar, başıboş bir sokak köpeği kadar rahattım, gördüğüm her direkt benim için işenmeye hazır bir ev ve gelecegim o kadar parlak ve umut doluydu ki, arkadaşıma nasıl yardım edebileceğim üzerine gerçekten kafa yoruyordum. Allah'a çok şükürdü ki, bana bir gram dahi müteessir olmama neden olacak dert nasip etmemişti. O günlerde, aramızda geliştirdiğimiz saçma bir retorikle, din ve devlet işlerini ayırıyor birleştiriyor, yoksullar üzerine, dünya üzerine dem vuruyorduk. İstanbul'da hijyen derecesini hiç önemsemediğim yerlerde kuru-pilav yemek benim için hayatın anlamından da öteydi. Resmen ağzımın içinde tüm hayatı hissediyordum. Yarabbim ne büyük zevkti. Onun gitmesine, en son bir sahafta, onun nasıl büyük yazar olduğunu ne büyük bir insan olduğunu söyleyenler gittikten sonra, 'şöyle yazarmışım böyle yazarmışım, beni övme kardeşim bana iş ver, para ver' dedikten sonra, o kızgınlıkla bir ekmek tavuk dönere yumulduğunu gördüğümde ikna olmuştum. Aslında O'ndan hep iyi haberler geliyordu. Simitler diyarındaki küçük masalımıza bozmuştu, ama olsundu, işleri güçleri yolundaydı. Kırk adam çalışır olmuştu emrinde. Onun çalıştığı yere gittiğimde, muhabbetin nasıl bir afrodizyak etkisi yaptığını tekrar anladım. Bu üçüncü dünyanın en akdenizli kentinin iğrenç şehirleşme örneğinin eşsiz birer numunesi olan ofiste bile kendimi mutlu hissedebiliyordum. Eski islamcılardan dem vuran ve Bosna Savaşı'ndan, Afganistan'dan, Filistin'den referanslar veren, sömürgeciliğe karşı islam tezini işlemiş aydınlara selam çakan muhabbetler, ikimizin de geleneksel sosyalist ailelerden gelişiyle daha da şenleniyor, keyiften deliye dönüyorduk. Herkese küfür edebilecek kadar güçlü ve herkesin götüne koyabilecek kadar cesurduk. Kardeşim işverenini dünyanın en manda kafalı ve köylü insanı olarak nitelerken, o donuzun elindeki üç kuruşa tamah etmenin acısını kalbinin taa derinlerinde hissettiğini gizleyemeye çalışan kahkalara boğuluyordu. İşvereni o kadar salak ve göbekliydi ki, soyadlarının ingiliz diline bir yanlış tercüme sonucu oluşmuş firma ismi bile tek başına bunun alamet-i farikasıydı. Ama iyi adamdı. Ekmeğindeydi işte, masasının arkasına kitaplar dizebiliyordu, en azından bir kitap alabilmek için bir hafta düşünmesine gerek yoktu. Hem yazmaya da devam edebilirdi, neden olmasın. Bir iki sene dişini sıkıp, sonrası yeşil bir ilçede küçük bir yazar evi. Öyle olmadı, nasıl olduğunu da anlatıp, bordrolu işlerinde tutunanlara maymunluk etmeyeceğim. Eksi ikinci katındaki evinde beni zaman zaman misafir eden üçüncü kardeşim ise, bu benim zalımlık trio'mun son ayağıydı. Hepsi benim ne çeşit bir hayatla karşı karşıya kalacağımın resmi gibiydiler. Evinde bana fındık ezmesi sunduğunda, bu karadeniz dağlarının aşırı yağış alan zevki, o güne kadar bizim bozkırımızda hep pahalı addedilir yenilmek şöyle dursun, ağıza bile alınmaz idi. Ekmeğimin arasına fındık parçacıkları dahi ihtiva eden fındık ezmesi sürdüğünde, evin sogukluğu ve Ankara'nın ayazı namına beynime ne kazındıysa hepsi silinmişti. Kendisi de hafif bir birayı yavaş yavaş yudumluyordu, ben çeşitli bahanelerle biranin amelelik olduğu yönündeki çıkışımı yineliyordum. Sonra bir ders yüzünden mezuniyet tarihini uzattı ve neredeyse yedi yüz kilometre uzak baba evinden üniversiteye her hafta günübirlik gidip gelmeye başladı, ne ben sordum ne o söyledi, o otobüs yolculuğundayken ben hayatın benim yüzüme güldüğüne kani olmuş bir hırsla ortalamamı, piyasanın istediği şekle sokmaya çabalıyordum. O mezun olduğunda herşeyi bırakıp giden halet-i ruhiyesi de mezun oldu ve her şeyi bırakıp, Anadolu'nun nerede kaldığı bilinmeyen bir ilçesinde, hiç sevip sevişemeyeceği bir işe girdi. Buna eli ekmek tutmak diyorlarmış. Bakkalın üstünde bir sobalı ev kiralayıp her gün soba yaktığını gördüğümde, sobanın aslında biz yakalım diye hep orada beklediğini ister istemez hissettim. O işe yollanırken, akşam yemeğine 'patetes tava' yaparım dediğimde, kuşun sütüyle sahibinin kanı eksik bir sultan sofrası hayal ettiğini yemeğin hemen başında itiraf etmişti, ve ben onun uzun vade pesimisti yakın vade optimisti olduğunu şaşırarak farkettim. Ülkenin en dandik arabalarından birini gayet değerinin üstünde bir fiyat vererek kiraladığımızda, hayatın bizim gibiler için aslında güzel olduğuna biraz daha kani oldum, o da beni destekliyordu, ve Allah da, şüphesiz yağmuru yağdıran O'ydu. Haberi olmazsa şaşardım zaten, en yakın kasabada durup 'ahmet kaya karışık' cd'si aldığımızı: ağlama bebek. O gün, bu aptal yere gelmemden önce yaşadığım en gönül dalgalandıran gündü diyebilirim, çişimiz gelip de arabayı sağa çektiğimizde hemen arkamızda biten polis arabası ve çişimizi mesanemizde bırakması. Bizimkisi saçma bir tribe girip, havalara bakmak yerine polislerin yanına gitmiş olsaydı belki de polis arabadan hiç inmeyecek ve bize makbul vatandaşın yüzyıllardır polis geldiği zaman yanına gittiği ve bunun böyle sürmesi gerektiği üzerine yaptığı uzun nutkunu atmayacaktı. 200 metre ilerde işememizi salık veren polis bizi bırakınca arabamızın feri söndü, Allah her zaman orda olan bizim farımızı bir benzinci yanında söndürmüştü ve ben 'nasıl ki bu arabayı yapan bir reno var, bu yolları asfaltlayan sikorta peşindeki işçiler var, bu fevkalade gökyüzünü yapan da bir yaratıcı olmalı' dedim. İnansa çok sevaplanacaktım, kısmet. Tamirciye girdiğimizde, götümüze girecek bir meblağ ödeyeceğimizi bizimkisine fısıldadım, o yine yakın vade optimistliğiyle en fazla iki kişilik yemek parası ödeyeceğimizi söyledi. Tabii en az on kişilik yemek parası ödeyerek çıktık. Yaralarımı soydum. Kendimi hep çok öfkeli görüyorum rüyalarımda. Kaçıncıdır, bir Yahudi'yi döven o Mısırlı'yı öldürüyorum büyük bir hırsla. Sonra soluk soluğa bir kaçış, gençlik sürgünlerimin geçtiği yurt koridorlarına mutlaka uğrayıp, bir yerlerde yoruluyorum kaçmaktan, oralarda uyanıyorum. Yakalanmıyor. Mısırlı ölecek yani, Allah'ın bir vaadi bu.


Music for Non-Musicians 2009 yılında Armonycoma or slt, Ağaçkakan, I'mpty, Cengaver ve Ethnique Punch tarafından Eskişehir'de kurulmuş bağımsız bir müzik kolektifidir. Müzisyenlerden her biri hip hop kökeninden geliyor olup, bu türün sınırlarını genişletmek ve farklı kaynaklardan beslenen daha hibrid bir hip hop türü için birlikte yola çıktılar. Şu anki müzik türlerini left field hiphop, acoustic hip hop, spoken poetry, electronica, experimental, downtempo, noise hiphop, sample-based olarak özetleyebiliriz. M4NM ismi, Brian Eno'nun aynı isimli manifestosundan alınmıştır. Eskişehir'den yola çıkan kolektifin şu an dört farklı şehirde üyeleri bulunuyor. Kuruluşundan itibaren oluşumdaki müzisyenler solo veya grup halinde 40'a yakın albüm ve EP çıkardılar. M4NM bünyesinde müzisyenlerle paralel olarak video, afiş, albüm kapağı, street art dallarında çalışan görselciler de bulunmakta. Bu isimler de, Çağrı Özdem, Merve İlgün, Gizem Bilkay ve Canavar olarak kayıtlara geçiyor. Kolektif 2012 yılında Demonation festivali ve Peyote Eskişehir'de roadside. picnic + i'mpty ve Zet kadrosuyla canlı performanslara imza attı.


Kendine karşı korkunç bir ikiyüzlülükle karşı karşıyasın. Daima bir şimdi'yi düşün diyorlar, popüler zevkler edin, yaşayanların kanı yeni bir toplum açısından iyi bir gübredir ve kurukafalardan oluşan piramitlerin üzerinde duran kişi daha uzakları görebilir. Böyle diyorlar. Neyin bittiğini bilmeden, bitti diyoruz. Her şeye hakim olan insan, kendine hakim değil. Kendi yarattığı boşlukta bir kayıp insan... İnsanlık ve dünya ürünü bu kayıpların... Herkes uyanık olmak zorunda, uyku yok. Çünkü kendinden başlayarak, herkes güvensizlik içinde. Sırtımızı dayayıp uyuduğumuz insan bizi tedirgin ediyor. Ağzımız 'acaba'larla' dolu, Belki'ler tek yardımcımız. Birinden aldığımız bir şeyi, bir başkasına çok ucuza satabiliyoruz. Duygular, düşünceler mevcut piyasa içinde sürekli müşteri arıyor. Oysa ki sen gece boyunca bir rüyadan bir rüyaya geçip duruyorsun. Sabah uyandığın zaman sırtın sırılsıklam. Anlamsız bir düzensizlik baktığın her şeye hakim, ruhun artık bildiklerinin kadavrası. Kafa yok, ağız var ve ağzın emrindeki cinsel organlarla bedenin sanayileştiği koca bir yüz yıl var önümüzde. Yaşa. Herkes seni Rudyard Kipling'in kırkayağı gibi hareketsiz görmek istiyor. Kipling'in kırkayağı, hangi ayağıyla hareket etse, adım atsa, nasıl adım atacağını bilmediğinden yerinde kalır. Sense bütün ayaklarını kestin. Sessizce zaman geçiren insanların gençleştiğini biliyorsun. Seni teslim alamayanların, seni nasıl öldürmek istediklerini görünce de gülüp geçtin, ay ve şenlik ateşleri içinde... Baudelaire gibi seslenmek istiyorsun, ama nafile. Geç kaldın, yıllanmış korkak, ölüm... Geç, geç ölme şansın bile taahhütlere bağlı, geç... Başkalarının ateşiyle ısınacak kadar üşümek, ölmek demektir. Yaşamak, yani kadim sığıntı, kalplerde yanan ateşleri söndürebilecek bir kasırga yaratmaktan artık acizdir. Bunu bil. Yaşadığın günler, neleri bilmediğinin belgeleridir. Mühürler, ıstampalar ve ihtilal haberleri veren bildiriler birer belgedir. Kitle acımasız bir belgedir, ardından da yürür, önünden de gider ve her fırsatta ezmeye müsaittir. Ölümüne sahip çık, elinden tut, ölümünü, dirin gibi üç gün beklet, sonra ye. Böyle yaşa, böyle isteniyor. Yırtıcı kuşlar gibi etrafında ölü-diri insanlar... Kör kamunun sana sağladığı bu. Bütün inlerini su bastı. Molloy'un taşıdığı koltuk değnekleri artık ellerinde yok. Çürümek yaşamaktır, diyemezsin. Malone gibi ölüme bedenin karar vereceği günü bekleme şansını da yitirdin. Dizi dibinde sürekli köpek isteyen bir kadın görüyorsun. Yedi basamaklı bir merdivenle ekmek kabına çıkıyorsun. Bir havuzun içinde olduğunu unutmayacaksın, hiçbir zaman ve en sevdiklerinin durmadan su bıraktıklarını... Geceleyin bir yoksulun ağzından, bir şarkı bölecek kalbini, hiçliğin yüzüne vuracak. Cohen'in sesi bu, Suzanne'nin Aynası önündesin. Kendine bak! İsa bir denizciydi diyor, suların önünde yürüdüğünde... Ve ne zaman ki anladı onu, yalnız boğulanların gördüğünü. Buyurdu: Denizci olsun bütün insanlar. Kaç kez çarmıha gerdiler seni oysa. Kimse İsa demedi sana! Müritlerin mi olmadı yoksa çalılardan gelen sesi duymadın mı? Yoksa bir yılan mı vardı çalılıklarda? Boş ver! Murphy'i çağır. Herkes sevdiğini öldürür. Bu bir tesellidir ve her teselli bir tehdittir, her tehdit bir fırsattır bıçağı kendinde denemek için. Yaşarken hiç olmadıktan sonra, ölünce hiç olmanın ne anlamı var? Murphy geliyor. Geliyor ve kulağına düşünme diyor ve çevrendeki insanlar için bedenin söz konusu olduğu dünyada kimsenin özgür olmayacağını söylüyor. Geride bir tek söz kalıyor: Beni bütün deliler dışladı, akıllılar arasında yerim yok! Murphy ölmeli mi? Birey kalmıştır. Önce iç, sonra dış dünya yok olmuştur. Durup düşünüyorsun. Seni anlıyorum, dedi, başta sevgilin olmak üzere bütün dostların. Oysa ki 'seni anlıyorum' demek, 'seni biraz daha kullanabilir miyim' demekten başka hiçbir anlama gelmiyor. İtaat'in doğrudan okunuşundan başka nedir ki 'seni anlıyorum' demek... İtaat: o kanlı cümle... Yani öl-meye ve öldürmeye hazır olmak, biçimsel disiplinler içine kendini yerleştirmek, ehlileştirmek, frenlerle yürümek, şiddetle gönüllü işbirliğinde bulunmak... Yüzün bu yüzden mi gölgeli? Sanmıyorum. Uykusuzluğun bu yüzden mi? Bir şeyler geri çekiliyor, bir şeyler hiçliğe doğru akıyor. Tanrı buralarda bir yerlerde değil, tanrı yalnızca uyumak zorunda olan insan ve biliyorsun, kimse kimseyle karşılaşmıyor... Her yüz bir çek, bir senet, bir vaat... Biliyorsun. Herkes kendiyle meşgul olduğu için, konuşacak kimse de bulunmuyor. Kimse kimseyle konuşmuyor ve herkes kendi kendini anlatıyor, anlatacak birini bulursa eğer. Paylaşmak yok ve insanların birbiriyle kurduğu ilişkiler mekanik bir koordinasyondan öteye gitmiyor. Edgar Allan Poe'nun Üç Kayıp Denizci hikayesi bu anlamda belki açıklayıcı olur. Çıkan fırtınada denizcilerden ikisi ölüyor. Üçüncü denizci etrafına bakıyor. Bir fıçı bulup başını sokuyor. Herkes başını sokacak bir fıçı buldukça mutluluk oyununa yatıyor. Karşıdaysa cesetlerinin bile nerede olduğu bilinmeyen iki denizci... Murphy gibi olaysızlığın asal niteliğini iliklerine çekmeyi sürdürürken, denetimlerin ve araların tekerleği bir türlü dönmüyor. Yerinde kaldın. İşte tehlike bu, yerinde kalmak... Yerini kaptırmamak. Yurdunu kaybetmek, yerini kaybetmekten iyidir. Yerinde kalmak, bir yerde olup, inanmadığını her gün tekrarlamaktan daha iyi midir? Hiç olmaktır bu. Katlanmana gerek bile olmadan, hiçliği sevdin. Ah diyorsun, ben gitsem olmaz, niye onlar gitmiyor, burası onların babasının malı mı? Onların gitmesini beklemek ikiyüzlülüğe sadaka vermekten öte neye yaradı? Kiyamet kadar kitap indir, orman büyüklüğünde rahle devir, anlamsızdır. Kalmaksa iyi polis, merhametli bekçi olmaktan öteye gitmeyecektir. Kurtuluş olmalı... Kendini bir pencere bulup aşağı atmak bir kurtuluştur belki, ama nasıl? Malone bunu başaramaz. En güzel ölüm uykudayken gelendir. Yatakta hareketsiz kalmak ve kendini öylece bırakmak daha anlamlıdır. Çaresizlik bir tokat gibi sürekli yüze iner. Eşkıyalarsa su mataralarını çoktan ağaçlara asmışlar, susayan korucular için. İnsanı çaresiz eden şeyin yüzlerindeki maskeler olduğunu bilir Malone ve insan bu maskeleri yırtıp atamadığı için sürekli mutluluk oyununa yatar. Birbirine sarılmak belki kurtuluştur. Sarılarak insan sıkıntılardan kurtulabilir. Vücudun sınırı, devletler hukuku gibidir. Sınırlar, dar geçitler söz konusudur. Sarılmak umut bağlamaktır. Bir kez daha deneyelim diyebilmektir. Ancak umut bağlamak, umuttan yola çıkarak sarılmak ikiyüzlülüktür, saçma'yı ve şaşma'yı beraberinde getirir. Bu yüzden uyumak ve Malone Ölüyor'un kahramanı Macman'ın yaptığı gibi anlamsızlığı yinelemek, çek ve senetler arasında kalan, ya da inanmadığı halde, inanmış gibi görülen ve bunu hizmet diyen insanların erdemleri arasında sayılabilir. Sarılmayı dener Macman, olmaz; erkekliğini ikiye katlar ve parmaklarıyla bir yastığa kılıf geçirir gibi sevdiğinin, karısının kadınlığına dokunur. İstek, dışarıdan bakıldığında ya da fotoğraf çekildiğinde korkunç bir mutluluk sahnesi olarak görülebilir; ancak derinin yumuşaklığıyla başkalarından satın alınan düş gücü nihayet hazza ulaştırır iki sevgiliyi! Beckett, Birbirlerini seviyor olmalılar. der, ardından, Köpek gibi, demekten kendini alıkoyamaz ve hiçbir fotoğraf çerçeveyle sınırlı kalmaz. Bu dünyanın, bu toplumun bir parçası olmadan ve mevcut parçalarını kopararak, kendi sıcaklığımızla buzdan duvarlar arasında yaşayabilecek misin? Çevremizde yırtıcı kuşlar gibi ölümlüler, senin ölülerin... Kendin olmak istiyorsun. Nafile. Kendin olmak ve kendin olarak kalmak hep diken üstünde olmaktır. Herkes birbiri için tehlikeye atılıyor. Ancak özgürlük için herkesin seferber olduğunu düşünürsek, bu aynı zamanda bedeli ve rekabeti de beraberinde getiriyor.


EKAV / Eğitim, Kültür ve Araştırma Vakfı, Muzaffer Akyol ve Gaye Su Akyol'un Düalizm: Ruh ve Madde başlıklı ikinci ortak sergisine 29 Nisan 14 Haziran tarihleri arasında ev sahipliği yapıyor. Aynı atölyeden ve aileden, farklı kuşaktan ve disiplinden gelen iki sanatçı, kendilerine özgü dil ve tekniklerle oluşturdukları son dönem eserleriyle; maddenin, simülasyonun, gerçeğin ve yenidünya düzensizliğinin karşısına, mutasyon geçirmiş modern mitleri, amorf bir zamansızlığı çağrıştıran sembolleri, ikili birlik halini ve düş kavramını yerleştiriyor. Muzaffer Akyol'un eserlerindeki form değiştirmiş mahlukatlar, gösterge ve imgeler; dokuz bin yıllık bir medeniyetin izlerinden ilham alan türkülere, şaman davullarına, nakışlara, seslere, aşklara tanıklık ederek, kendi özdek yapısını oluşturuyor. Kırk yıl önce başladığı sanat serüvenine son dönem eserleriyle devam eden usta sanatçı, bu sergide tuval işleriyle beraber farklı malzemelerle oluşturduğu eserlerini de izleyiciye sunacak. Gaye Su Akyol'un eserleri ilhamını, yıkımla kuşatılmış bir sistemin deformasyonlarından, doğada ve metafizikte de sıkça yer bulan ruh madde, karanlık aydınlık, iyilik kötülük türevi soyutlamalardan alıyor. Alegorik, yeniden yapmak için çöküşü hızlandırmaya davet eden, güçlü, zamansız yarı hayvan yarı kadın figürleri, eril bilgeler; büyülere, hiç söylenmemiş hikayelere, kötülüğü mutsuzluk kavramıyla değiş tokuş eden modern tüketim toplumu mitlerine karşı, yeni bir dil inşa ediyor. Sosyal Antropoloji eğitimi alan sanatçı, tuval, kumaş ve kağıt gibi farklı malzemeler kullandığı işlerinin yanı sıra, müziğini yaptığı video ses enstalasyonunu da sergileyecek. Sergiyi Türkiye'nin ilk online sanat televizyonu www. ekavart. tv'de izleyebilirsiniz. Ekavart Gallery, EKAV Vakfı kuruluşudur. Sergilerden elde edilen gelir, sanat dalında eğitim gören bursiyerlerimize aktarılmaktadır.


Günlerdir kavuran güneş bir anda tırsmış ve yağmuru çağırmıştı. Dün akşam, yağmur yağdıktan sonra ayaklarının ucuna basa basa geçtiği mermer zeminden sonuna doğru kayarak daha da hızlanan müzenin kapatma görevlisi, kendi deyimiyle dükkanı kapatacak ve eve seyirtecekti. Dükkanın kapandığını belli ki anlayan katil zanlısı, bir iki kere kapanan kapıya vurmuştu. Bizim mahallede çocuklarını öldürmeyen tek adam. Mahallenin soyu da oradan yürür zannediyorduk. Neden öldürmüş olabilir?... Kuyuda altın var diyolar belki onun için. Serbest kalsın mı?... Bence kalsın ama tek bir yerde serbest kalsın. Yani evet, ortam biraz bana yabancı ama alıştım sayılır. O daha bu kadarken annesinin mücevherlerini paketleyip dağıtıyordu komşulara. O da aslında katil gibi değil mi? Bilmem belki ondan olabilir ama o zaman her at besleyen adamı da potansiyel görmemek lazım. Evet bazen halı sahada maçlar olurdu. insanda da bir müddet sonra o kimya kalmıyor.


İstanbul Modern'in dünyada öncü rol üstlenen müzelerin yöneticilerini Türkiye'den izleyiciler ile buluşturarak güncel müzecilik alanında yeni bir bilgi paylaşım ağı ve iletişim platformu yaratmak amacıyla 2012 yılında başlattığı program Müzeler Konuşuyor, Birleşik Krallık ile devam ediyor. 20 Ocak 2015 Salı günü saat 19.00'da gerçekleşecek Müze Koleksiyonculuğunda Sınırlı İmkanlar, Sınırsız İşbirlikleri başlıklı konuşmasında Scottish National Gallery of Modern Art Direktörü Simon Groom, kriz döneminde sanat müzelerinin koleksiyonlarını geliştirmelerinin önündeki engel ve fırsatları değerlendirecek. İstanbul Modern ve British Council'ın birlikte düzenlediği Müzeler Konuşuyor: Konuğumuz Birleşik Krallık programı kapsamında Aralık 2014 Nisan 2015 tarihleri arasında Birleşik Krallık'tan sekiz sanat müzesinin direktör, küratör ve departman yöneticileri İstanbul'a geliyor. Dünyanın ilk ulusal halka açık müzesinin kurulmasından itibaren müzecilik alanında öncü rol üstlenmiş olan Britanya müzeleri, kültürel miras alanında birikimlerini yenilikçi yaklaşımlarla birleştiren eşsiz bir tecrübeye sahip. Konuşmalar, müze yönetimi ve kaynak geliştirme, küratöryel pratikler, koleksiyon ve arşivler, eğitim programları, halkla ilişkiler ve izleyici geliştirme, pazarlama ve iletişim stratejileri, yeni teknolojiler, müze mimarisi ve sergi tasarımı gibi temel konulara odaklanıyor. Etkinlikler ücretsizdir. Konuşma dili İngilizcedir. Simultane çeviri yapılacaktır.


Sizi en çok hangisi etkilemiştir? Söylenecek ne güzel şey bu! Kaç silinmez görüntünün hafıza oluşturabileceğini henüz bilmeyen kaygısız, mutlu gençler. Genel olarak bu tür bir soruya cevap vermediğim doğrudur ama okuduğumda kendiliğinden ortaya çıkmayan sadece bir imge vardı. Tam olarak aklınızdakine karşılık geldiğinden emin değilim, ama işte burada olduğu için onu size veriyorum; ne isterseniz onu yapın. Söylemeye gerek yok, eğer bana sık sık olduğu gibi, asıl konuyu kaçırdığımı düşünürseniz, hiç gücenmem. Tarihini bulmak kolay oldu: Filistin limanlarından İngilizler tarafından geri çevrilen, Fransa tarafından reddedilen Exodus'ın dört bir yana dolaştığı yıldı: bazıları kendilerini Hamburg'da başlangıç noktasında buldu özellikle iki gemi Juan les Pins'te takılı kaldı, biz ise orada caz müziği eşliğinde dans ederken, akşam karanlığında ışıklarının yandığını görürdük. Savaş hala bu tür bir uyumsuz kolajın sıradan bir çılgınlık gibi görünmesi için yeterince yakın gibi gelirdi, başkalarını görmüştük. Kulüpte o gün Bernard Peiffer çalıyordu. Büyük Fransız piyanist, yakında Amerika Birleşik Devletleri'nde kariyer yapmak için aramızdan ayrılacaktı. Karısı Monique Dominique, ilahiler söylerdi, ki ilahileri büyük siyahi şarkıcıların vibratosuyla seslendirebilen birkaç beyazdan biriydi. Ve olağanüstü bir mızıkacı olan Dany Kane. Ekibi artık unuttuğum basçı ve davulcu tamamlıyordu. Ara verdiklerinde Dany Kane'in gidip bir sütuna yaslandığını gördüm, çaldıkları küçük sahnenin altında, deniz manzarasının en doğrudan olduğu o noktada hafifçe, müziğe baskın gelse de neredeyse duyulamaz konuşmaların sesleri arasında, Bernard'a biraz önce You Go To My Head sırasında eşlik ettiği mızıkasıyla Hatikvah'nın melodisinin birkaç notasını boşluğa saldı. Kutsal ikonlar üzerine yemin ederim ki bu bağlantıyı kurabilecek tek kişi bendim. Dany Kane Yahudi'ydi. Kaygısız eğlencenin olduğu bu yerden, kamplardan bildikleri koşullardan sadece biraz daha iyi şartlar altında kıyıdan kıyıya sürüklenenlere bir mesaj gönderdi o an. Onun için, onlar için çaldı, denize döndü, kimse onu duymadı ve kimse melodiyi tanıyamazdı.


İlki Mart 2008'de Meg Stuart'ın gösterisi ve yan etkinlikleri ile gerçekleştirilen, Belçika'da yıllardır devam eden 0090 festivalinin devamı niteliğinde olan 0032nin ikincisi yine garajistanbul'da gerçekleştiriliyor. Belçikalı grupların garajistanbul'a geldiklerinde 0032 programı altında yer aldığı etkinlikler dizisinin bu seferki konuğu Belçika'nın bol ödüllü ve aykırı topluluğu Abattoir Ferme. Eş değiştirme ile ilgili iyi hazırlanmış bir oyun yapmayı planlarken Abattoir Ferme'nin Mythobarbital adlı oyunu biraz daha farklı bir şeye dönüşmüş. 2008'in başındaki provalar sırasında ekip bütün teksti bir kenara koymuş ve sözsüz, görünebilen bir fantazmagoria oluşturmaya başlamış. Bu dünya; günlük hayatın rutininden sıkılıp, çareyi masallar dünyasına kaçmakta bulan üç karakterden kurulu. Mythobarbital ; Moe maar op en dolend (2005) ve Tourniquet (2007)'den sonra Abattoir Ferme'nin görsel anlatım ve güçlü bir müzikle oluşturduğu sessiz yapımların üçüncüsü. Karanlık ötedünyalara, yarı-dinsel esrimeye ve tuhaf rol yapmalara duyulan aşkı birleştiren Mythobarbital uzun zamandır kayıp Titanların karanlık fantezilerine bir yolculuk.


Müzikte politik tavrın biçimleri değişkendir. ABD'de kongre baskınında görülen sağcı metalci, veya Türkiye'de faşizme kaymakta sıkıntı duymamış punk'lar, Türkçü metalciler var. Öte yanda, heavy metal'in başlangıcından bu yana farkında olup veya içgüdüyle takip ettiği çok kültürlü olma çabası da var. Metalin mitolojisi bir uzvun kaybıya başlar. 1960'larda Tony Iommi sanayide çalışırken yaşadığı kazada kaybetmişti parmak uçlarını. Bu kaybı telafi etmek için gitarının biçimini değiştirdi ve telleri gevşeterek bükülmesini kolaylaştırdı. Parçalanmış parmak uçları ve bir sac fabrikasının tuhaf buluşması. Veya hem mantra, hem ferman hem kınama. Black Sabbath'dan, Napalm Death'ten şaşmayalım. Fütüristika'nın sağlam kaynaklardan aldığı bilgiye göre dünyada 100 binden fazla aktif metal grubu 50'den fazla alt türde çaldı, çalıyor. Kayıt altına düzgünce alınmış 120 bin gruptan 70 binden fazlası radikal denebilecek türlerde. Alt türler arasında en önemlilerinden grindcore'un ilk gruplarından Napalm Death özeti, zulmün aracı olmaya direnmek. Napalm Death için büyük bir gündü. John Peel'in yapımcısı John Walters, baterist Mick Harris'i ailesinin Birmingham'daki evinden arayarak grubun duymak istediği soruyu sormuştu: grubun bir kayıt için Londra'ya gelip gelemeyeceğini. Peel'in ilk albümleri Scum'a bayıldığını biliyorlardı ve DJ'e herkes gibi saygı duyduklarından anında evet dediler. BBC'nin Maida Vale stüdyosunda bir pazar öğleden sonrası ve bedava yemek olasılığını dört gözle bekledikleri için o kadar heyecanlılardı ki strese girmek akıllarına gelmedi. Genç grup her zamanki gibi Birmingham'da farklı noktalardan gelip buluşmak zorunda kaldı: basçı Shane Embury, Telford, Shropshire yakınlarındaki Ironbridge'deki evinden geldi ve o gece Harris'in evinde kaldı. Bill Steer'in ailesi onu sabah kendileri bıraktı. Kiralık minibüse doluştular ve vokalist Lee Dorrian'ı Coventry'den alıp kaderlerine doğru yola çıktılar. Peel Sessions'ın uzun süredir çırpınan yapımcısı Dale Griffin afallamıştı. Harris, grubun stüdyo 3 'te yirmi dakika boyunca çalmak istediği 12 şarkı şarkı listesini gönderip sundu. Her zamanki gibi hiperaktif pis müzik, Ama işler böyle yürümeyecekti, Griffin şöyle açıkladı: Grupların yirmi dakikası dört bölüme ayrılmıştı: A, B, C ve D. Evet, bir grup bir bölüme iki tane sıkıştırırsa beş, belki de altı şarkıyla tüm bölümden paçayı kurtarabilirdi, ama on iki şarkı söz konusu değildi. Harris, Napalm Death'in nasıl çalıştığını başka bir ses mühendisine tekrarlamak zorunda kaldı: sadece birkaç dakika sürecek: bunlar grindcore şarkıları, kısacık patlamalar. Griffin çileden çıkmıştı, ama kısa süre sonra insafa geldi ve grup tek parça çekimde setlerini alev alev şalarken ağzı açık kaldı. 1969'da Mott the Hoople'u kurduğundan beri müzik çok garip yollara girmişti, ama bu bambaşka bir şeydi. Napalm Death'in 13 Eylül 1987 'de kaydedilen bu ilk Peel oturumu İngiltere'nin şimdiye kadar ürettiği en radikal gruplardan biri tarafından yapılan en radikal kayıtlardan oldu. Performansın şok edici şiddeti o zamandan beri yüzlerce grup taklit etse bile dikkat çekici yerini korudu. Aynı anda rock müziğin sınırlarını zorlama, kararlılıklarının korkutucu, belki komik ve tamamen hayat dolu bir biçimi oldu; saf fizikselliği ve içgüdüsel enerjisi bir tür yeni insan olasılığını kanıtlar. Kesinlik ve kontrol, felaket ve kaos sırt sırta. Napalm Death o gün bir bas gitar, bir çift baget ve Mick Harris'in güvendiği Pearl davul pedalı ile geldi. Bu pedalı karşı batıl inancı vardı. Napalm Death'i biricik yapan süpersonik ritimleri verebilecek tek set. Şimşek kadar hızlı, bir kasırganın gücü veya 'patlatma' sanatı. Kaydın ilk üç şarkılı bölümü Napalm'ın değişken çılgınlığını tümüyle içeriyor. 'The Kill' yeterince açık bir şekilde başlar, yakıcı bir gitar tonu ve trampet hızlandırmadan önce üç notada yukarı ve aşağı giden riff: beyaz gürültü sanki, çığlıklarla kaplanmış metal bir ateş fırtınası, senkoplu ses tahribatı. Yirmi saniyeden daha kısa sürer şarkı: ritim ve melodinin müzikal gelenekleri görünüşte yok edilir. Prison Without Walls biraz daha yavaştır, ki diğer standartlara göre çok hızlıdır, ama dümdüz gitmeden savruk bir şekilde ritmin etrafında sallanır, Dorrian kendini yükseltir gibi gelir. Ama bu görece sakin açılış bölümünü yerle bir eden iki saniye içinde aniden 'Dead' (burada, alaycı bir şekilde, 'Dead, pt. 1' diye adlandırılmış) tarafından terse yatırılır. Kayıt boyunca geleneksel araçların önem sırası altüst edilir: davullar baskındır ve yankılanacak alan verilir. Napalm'ın kendine özgü patlayıcı ritimleri Harris'in zilinin aşırı gergin ayarı ve alternatif vuruşlar korkunç bir gürültü duvarına katılaşır. 'Lucid Fairytale', bası, vızıldamaktan başka hiçbir şey olarak ayırt edilemeyen, süslediği melodiden daha belirgin ve güçlü olan distortion efektini unutmayalım; Harris'in bu yeni müzikal form olan grindcore'u öne çıkarmasını sağlayan ses altı aşındırıcılık. Kayıt, kabul edilebilir olanın sınırlarını şiddetle zorlar. Napalm Death'in o acımasız yeni müzik biçimi seksenlerin ortalarından sonlarına kadar punk ve metal sahnelerinde kaset değiş tokuşunun yaygın olduğu o canlı ekosistem içinde gelişti. DNA'sı Atlantik'i geçen ve kökleri İskandinavya'ya dayanan küçük, birbirine bağlı metal camiasınca bir araya getirildi. Napalm'ın ilk albümü Scum, punk'ın hızıyla bir yöne, metalin ağırlığıyla başka bir yöne gerilmiş bir ses yakaladı; hızın arandığı o bireysel silahlanma yarışının doruk noktasıydı. Ancak grindcore'un içgüdüsel yoğunluğu da çağının bir ürünüdür: tutarlı bir ideolojiye karşı pazarlık edilemez sert yönetim ilkeleri sunan, çalışan erkek ve kadınları ülkeyi yaralayan çatışmalarda birbirine düşüren Thatcherizm yılları. Napalm Death kendisinden kopan ve nihilizme dönüşen politik düşüncenin sesidir. Mick 'Human Tornado' Harris'in, 18 Ocak 1986 'da Napalm Death baterisindeki ilk konserini anarşist' crust punk Amebix'in destek grubu olarak vermesi tesadüf değil. Vokalist ve basçı Nik Bullen ve gitarist Justin Broadrick'e katılan Mermaid barının döşeme tahtaları dinleyicilerce şaşkınlık ve alayla karşılanan o patlamaların altında büküldü ve titredi. Şehrin yoksul Sparkhill bölgesindeki Birmingham'ın Stretford Yolu'ndaki bar aslında Midlands'taki punk sahnesinin merkez yeriydi. Harris, geç saatlere kadar düzenlenen ve organizatör Daz Russell tarafından düzenlenen konserlerde izleyiciler arasına karışıp Napalm'ı takip ederdi. Grubu ilk kez 1985 yazında gördü. Chaos UK, Disorder ve Discharge'ın hızlı, siyasallaşmış bir punk tavrı gördü onlarda. Ancak aynı zamanda Joy Division'ın ıssız, melodik soğukluğundan da yoğun bir şekilde ilham vardı. Bu değişecekti. Napalm'ın yeni tarzında iki grubun etkisi duyulur: 1) Boston'dan Siege: Özellikle Drop Dead 2) Şarkıları hemen hiç iki dakikayı geçmeyen Repulsion, özellikle The Stench of Burning Death. Bu iki grubun demoları yeraltı ağını hareketlendirdi ve Napalm kendi çalışması Scum'ın canlı performanslarında giriş kısmında kullandı. Daha doğuda, Nottingham'da tek odalı bir dairede yaşayan Digby Pearson, çevrelerindeki topluma saldıran ve bayağı gürültü çıkaran grupları yaymaya odaklanmak için tıp okumayı bırakmıştı. Şirketine Earache Records ismini verdi. Yirmili yaşlarının başında ama Napalm üyelerinden daha yaşlı olan Pearson, grindcore için önemli ve tartışmalı bir figür oldu. Önce arkadaş, sonra kolaylaştırıcı, sonra da yeni yeni canlanan hardcore punk ve extreme metal camiası için obsesif bir karakter rolünü aldı. Anarcko-punk gruplarının kasetlerini metal konserlerinde tavsiye etmek veya tam tersini yapmak gibi hareketler içine girdi. Aynı anda hem mantra, hem ferman hem kınama. Albümde Düşünceyi devre dışı bırakan Kaçış/Eğlence Kültürüne karşı sözler vardı. Başka, televizyon ekranından beslenen yurttaşların zihinlerinde karşı 'İktidar Kuşatması', insanları çaresizliğe mahkum edip herkesin kafasına sızan faşist kontrol araçları... Bakıldığında anarko-punk temsiline daha yakındırlar aslında, daha çok bir amaç arayan isyancılar gibi, bir şeye, belki herhangi bir şeye saldırma ihtiyaçlarını karşılamak için sisteme karşı direnmeye çalışan birkaç çocuk. Şarkılar, orta tempodan hızlıya ve sonra neredeyse imkansız bir şekilde daha hızlıya, çok çok çok hızlı bir biçime geçiyor. Harris, 'Polluted Minds'da nadir beliren sert bir gitar solosunda bile yavaşlamıyor ve 'Sacrificed' sırasında ortalığı cehenneme dönüyor. Bir şekilde şarkılar, 'Born On Your Knees ',' Human Garbage' diye giderken, 'You Suffer' gibi en kısa şarkılardan biri seti tamamlarken çalışma daha da ızdıraplı hale geliyor. Başından beri giderek artan bir şekilde, iş başında ezici bir güç varmış gibi hissettiriyor, müzik düzenini yaymakla ve yok etmekle tehdit eden bir kaos oluyor. Ancak albümün bu ilk yarısı, parlak hız ve öfke anları ile desteklense de, hala fark edilebilir derecede hardcore tınlıyor. Kayıt Pearson'a veriliyor ama o ilk aşamada bile sadece yirmi dakikalık müzikle yayınlayamayacağını biliyordu. Ancak ortaya çıkan ses öyle bir şeydi ki yayılmasının önüne geçecek bir sebepten azade olmuştu. Ortaya çıkan müzik sebebini sadece kendinden almış gibi görünüyordu: tasmasını zorlayan ve daha sonra herhangi kendisini salmakta isteksiz sahibini de parçalayacak vahşi bir hayvan. Broadrick, o sıralarda ses getiren Head of David'de davul çalmak için Napalm gitarcısı pozisyonundan ekim 1986'da ayrıldı. Harris'e göre diğer eleman Bullen provalara son derece sarhoş gelmeye başladı, ki bu da büyük ölçüde ayık davulcu için büyük sorundu. Bullen'ın Napalm'ın hız kullanımı olarak algıladığı tavra karşı artan ilgisizliğinin tezahürüydü. Mart 1987'de yıpranmışlardı ve yeni kan için yol açılmıştı. Scum'un ikinci yüzü olan şey Mayıs 1987'de, ilkel biçimde kaydedilen 8 parçaydı, tüm enstrümanlar stüdyoda canlı kaydedildi. Pearson'ın tavsiyesiyle Harris, Bill Steer'ı gitara almıştı. Steer okuldan yeni mezundu. Ana kaygısı çocukluk arkadaşı ve davulcusu Ken Owen ve bas gitarist/vokalist Jeff Walker ile kurdukları öncü death metal grubu Carcass'tı. Carcass'ın kendi ilk dönem sözleri tamamen insan vücudunun tahrip edilmesiyle ilgiliydi, türün karikatür benzeri kan ve bağırsak imgelerini tıbbi minutiae'de yaparak, gerçeklikten daha gerçek hale getirdiler ve iç organ imajını alaya aldılar. Kendi alt türlerini ürettiler: goregrind. Steer, Napalm'daki rolünden her zaman kiralık katil olarak bahsetti. Harris ondan grubun kalbindeki daimi dublör olarak övgüyle bahsetti her zaman. Harris heyecanla Steer'a akort etmeyi becerebildiği iki telli gitarda bulduğu yeni riffleri gösterdi, böylece sadece tek parmağıyla bar akorları çalabilecekti: yoğunlaştırılmış, basit, müziğin çıplak bileşenleri. Steer bir yetenekti. Klasik rock filan dinliyordu. Ama Napalm'da kendisinden ne bekleniyorsa onu yaptı. Onun kirli, boğuk gitarı, Scum'un ikinci yarısının temelidir, ki bu da soru şeklinde bir şarkı ile başlar, 'Hayat?' ve gerisi huzursuz ve doyumsuz kar fırtınaları. Bununla birlikte, Napalm Death'in sözcük içeriği, şarkı sözleri sorunludur, çünkü yeni vokalist Lee Dorrian şarkıları söylerken dilin kendisi zaten tahrip edilmiştir. Grupta yeniydi, ezberlemek için sadece bir gecesi vardı üzerinde çalıştığı yeni karalanmış şarkı sözleriyle stüdyoya girdi. Hatta kayıt sırasında, ani, yıpranmış, neredeyse insanlık dışı ses o garip uğultuların nedenlerinden biri de kaydederken diğerlerinin işaret verip onu düzeltmeye çalışmalarıydı. Eğer dünyanın sembolik düzeni dil tarafından korunuyorsa, düzen Napalm Death'de çoktan anlaşılmazlığa dönüşmüştür. Scum, Muhafazakarların yeniden seçilmesinden bir ay sonra Temmuz 1987'de yayımlandı. Hardcore punk'ın sosyalist ve anarşist gündemi Napalm Death'in etkisiyle silindi. Müzik ve düzeni alaycı bir şekilde çürütürken (Mart 1988'deki ikinci Peel kaydı şarkının sert lirik tarzında komik kaçan Çok Uluslu Şirketler versiyonuyla başlar) karşısındaki vahşi hayvana benzer davranır: serbest piyasa kapitalizmi denen vahşi hayvana. Thatcher'ın devlet müdahalesine dair takıntısına karşı bireysel özgürlük lehine seçimlerini gösterirler. Scum, Muhafazakarların yeniden seçilmesinden bir ay sonra Temmuz 1987'de yayımlandı. Hardcore punk'ın sosyalist ve anarşist gündemi Napalm Death'in etkisiyle silindi. Müzik ve düzeni alaycı bir şekilde çürütürken (Mart 1988'deki ikinci Peel kaydı şarkının sert lirik tarzında komik kaçan Çok Uluslu Şirketler versiyonuyla başlar) karşısındaki vahşi hayvana benzer davranır: serbest piyasa kapitalizmi denen vahşi hayvana. Thatcher'ın devlet müdahalesine dair takıntısına karşı bireysel özgürlük lehine seçimlerini gösterirler. Napalm Death'in çıkış dönemin İngiliz siyasi ve sosyal tarihinin önemli yıllarına denk gelir. Madencilerin grevi yayılmıştır, özellikle 18 Haziran 1984'te Rotherham yakınlarındaki Orgreave kok fabrikasındaki grevcilerle polis arasındaki çatışma ses getirmişti. Bir tarafta, kapitalizmin yalnızca toplumdaki bir değişiklikle çözülebilecek çelişkiler ürettiğine inanan radikal bir Marksist olan Ulusal Maden İşçileri Birliği Başkanı Arthur Scargill vardı: Umarım insanlar beni değişen toplum açısından tehlikeli bir adam olarak görürler. Kapitalist sistemi destekleyenler için kesinlikle bir tehlikeyim ve tehdidim. Kapitalist sistem için bir tehdit olmaktan gurur duyuyorum ve umarım bir tehdit olarak toplumda köklü bir değişim yaratabilir ve yeni bir düzen yaratabiliriz. Marksistler Thatcherizm denen şeyin sadece zengin ve güçlü kapitalistler tarafından sefil ve yoksul çalışan insanlara hükmetmek için uyarlanmış ideolojik bir kampanya olduğunu haykırıyordu. Öte tarafta ise Marksistlerin devlet mülkiyetine olan inancını bir köleleştirme biçimi olarak algılayan Başbakan Thatcher vardı: sosyalizmin aşındırıcı ve yozlaştırıcı etkileri, deyip duruyordu. Bu idealler çatışmasında polis ve madenciler arasında Orgreave gibi parlama anlarında bölünmüş ve içten parçalanmış işçi sınıfı geriledi. Napalm Death, İngiliz sosyal ve politik manzarasının bu rahatsız ediciliğinden etkilendi. Çelik işçilerinin Black Sabbath'ından, kendileri marksist olmasa da işçi öfkesinin dolanımından etkilenen Napalm Death'e. Mark Barney Greenway: Evet, Napalm sol temelli ama belki de bunun bir önemi yok, yani Napalm bir bakıma politik, ama aynı zamanda apolitik de denebilir. Önemli olan insanlık, insan denen varlık ve onu anlamak. Asıl mesele bu. Tarihteki her döneme geri dönebilirsiniz son yüz yılı alsanız bile, her on yılda bir genel olarak insanlar için gerçekten boktan olan zaman dilimlerini veya böyle insan gruplarını gösterebilirsiniz. Yani bu yeni bir şey değil. Her zaman bu şekilde olması ihtimali vardı zaten, çünkü popülizm ve korumacılık fikri böyledir... Daha fazla insan sadece kendileri için isterler ya da kendilerine hep şöyle söylenir: sokağın aşağısında farklı görünen ya da başka şekillerde farklı olan kişiden daha fazlasını istemeleri gerekir, böyle inanmaya şartlanmışlardır. Ama her zaman bir olasılık vardır. 1930'larda geri püskürtüldüler ve umuyorum ki tekrar püskürtülecekler insanın iyiliği için. Yüz yıl önce bir savaşın sonunda milyonlar ölmüştü. Birinci Dünya Savaşı'nda yedi milyon kişi ölmüştü. Her zaman böyleydi. Yani, herkes şu anda Donald Trump'a odaklanıyor ve anlaşılabilir bir şekilde öyle, ama o şu anda sadece bir tür semptom. Bu gerçekten önemli bir şey. Tüm bu insanlık dışı fikirleri benimseyenlerin hepimizin boka batmış olmasını umursamadığı görülüyor. İnsanların daha iyi bir geleceğe sahip olmasını, insanların onurlu yaşamasını isterim. Sadece birkaçının değil, herkesin. Vladimir Zhironovski'yi destekleyen Rus metal grupları olduğunu izledim bir yerde. Öncesinde '91'de oralardaydık ve pek böyle bir şeye denk gelmemiştim. '94'te yeniden gidince elemanlara nedir bu iş filan diye sordum. Aslı astarı yok dediler. Yemedim, o zaman neden Kill All The Bloody Foreigners diye şarkınız var dedim. Ne yani Türkleri de mi seviyorsun, diye cevap verdiler. Midem bulandı ama bir şey demeden yürüdüm. Ardımdan gitaristleri gelip konuşmak istedi, nazilerle görüşmüyorum dedim, herif beni itti, ben de onu ittim, Shane araya girip herife tokadı yapıştırdı, sonra hepsi uzaklaştılar.


Adam sevimli sevimli gülümsedi. Doktor, kendisini izleyen Fransız ve İngiliz önemli insanlarının arasında imparatorun ölü bedeninden ciğerini çıkardı, kanserli midesini dikkatlice söktü ve her ikisini de etil alkol dolu kavanozlara kapattı. Doktorun ismi Antommarchi'ydi genç adam, Bonaparte'ın kendisinden hazzetmediği söylenebilir. Vasiyetinden çıkarmıştı. O zamanın doktorlarının günümüz doktorlarından farklı olduğunu düşünme. Bu kadar saf değilsindir herhalde? Bizim organ koleksiyoneri doktorumuz da, sinsice, kendini tanrı yerine koyarak, imparatorun kanlı çarşafını, saçından birkaç tutamı, ölü yüzünden yaptığı maskeleri kendisine sakladı. Bonapart'ın yumurtalıklarını kökünden kesti, dedi önünde bekleyen tiramisudan incecik kestiği dilimi uzatırken, bizimki nazikçe reddetti, yaşlı adam gazetesine pat pat vurup devam etti, Penisini özenle yerinden çıkardı, paketledi ve bir rahip arkadaşına teslim etti. İmparator'un bedeni Britanya'ya götürüldüğünde, penissizdi. Ta ki yıllar sonra, Korsika'da, penisi kendisinde saklayanların akrabalarının özel koleksiyonu satışa çıkarıldığında anlaşıldı ki, imparatorun çükünü mumyalamışlardı. Özenle saklanmıştı. Ne de olsa devlet adamları tüm yenilgilerine, günlerinin zirvelerinden uzaklaşmalarına rağmen, halkın bir kesiminden ilgi görmeye devam edecekler. Bunun asıl nedeninini bu güçlü insanlara sevgiden mi ya da hınçtan mı olacağını bilemeyiz, dedi ve kahvesinden son yudumu aldı.


Bir zamanlar azıcık yaşamıştım. Güzel bir gündü, her zamanki gibi, ufak dükkanımda tezgahı arkasında duruyordum. Dışarıda güneş pırıl pırıldı. Bir sinek etrafta vızıldayıp duruyordu. Kısacası, her şey olması gerektiği gibiydi. Aniden, kapı açıldı ve bir yabancı müşteri girdi içeri. En azından, konuşmaya başlayıncaya dek bir yabancı değildi. Üzgünüm, fakat o türden şeyler satmıyoruz. dedim. İyi para öderim. dedi, bir yandan da cebinden kalın mı kalın bir tomar banknot çıkardı. Benim mi? diye cevapladım, şaşkınlıktan ağzım bir karış açık. Evet senin. diye onayladı başıyla sakince. Anlıyorum. diye onayladı yabancı. Tabii ki ucuza satmayacaksınız. Ama ya size azımsanmayacak bir meblağ önerirsem? dedi ve cebinden ikinci tomar parayı çıkardı. İlkinin üç katı kalınlığındaydı. Para tezgahın üstünde dururken, düşünceli düşünceli baktım. Bunu söylerken, bana doğru uzattığı elinden kara eldivenini çıkarıp sanki suya daldırır gibi parmaklarını göğsüme sokuverdi. Bir anda kıpkızıl kalbim avucundaydı. Yabancı hemen cebinden plastik bir torba çıkarıp açtı ve hala atmakta olan kalbimi dikkatlice içine yerleştirdi. Görüşürüz. dedi anlamlı anlamlı, kapıdan çıkıp kaybolurken. Göğsüm şimdi hafif ve gevşekti. Bir daha sayayım diye tezgahtaki paralara atıldım. Ertesi gün yabancı ikici kez belirdi. Ama beynin var. diye sırıttı pis pis. Niye düşünesin ki? diye yapıştırdı cevabı yabancı. Ne kadar? diye sordum tam bir tüccar gibi. Yeteri kadar, dert etme. dedi, cebinden üç tomar parayı çıkarırken. Parmaklarını kafama daldırdı ve beynimi çekip çıkardı. Bir dakika filan beyne baktık. Doğrusunu söylemek gerekirse o kadar da gri değildi. Bir başka pis plastik torbayı çıkarıp beynimi içine attı yabancı. Uzaklaştı. Hemen paraları saydım. Gerçekten de fazlaydı. Şimdi kafam da tıpkı göğsüm gibi hafif ve gevşekti. Üçüncü gün kendimi sabırsızca yabancı gelsin diye beklerken buldum. Beklentimi boşa çıkarmayan yabancı yine belirdi. Muhteşem! dedim neşeyle. Kafam artık bir sürü saçmalıkla dolu değil. Belki başka bir şey almayı arzu edersiniz? diye sordum umutla. Bunu söylerken cebinden parayı da çıkarıyordu. Uzun hikayenin kısası, adama her yanımı satmış oldum: Kollarımı, bacaklarımı, gövdemi, ciğerimi, dalağımı -hatta idrar torbamı bile! Bir tek, beyni çıkarılmış kafam tezgahta öylece duruyordu. Onu da, üzerinde konuşmaya gerek bile duymadan, torbaya atıp çıkıp gitti. Ertesi gün yabancı tekrar gelince yaşadığım şaşkınlığı bir düşünün! Ruhumu almak ister misiniz? diye sordum. Bir kutu kibrit alıp yaktı sakince. Bir sinek olmaya ne dersin? diye sordu ansızın. Gördün mü ne kadar iyisin diye övdü pek sallamadan.


Son yıllarda gelişim sürecinin çılgınlık dozunu arttıran teknoloji, aynı zamanda ekonomik bir sektör olan sinemanın imalat ve tüketim çemberini çok geniş bir alana yaydı. Bu yayılım kentli elitlerden tutun da, taşralı çiftçilere kadar herkesin sinema ve türevlerine karşı yükselen ilgisini gündelik bir bağlılık haline getirdi. Politika, psikoloji, tarih ve ekonomi temelli disiplinlerin altyapılarını somut veriler üzerinde bünyesinde eritince daha farklı, insanlık için vazgeçilmez evrensel bir sanat tasarımı olarak tarihteki konumunu sağlamlaştırdı. Yazar sokağa çıktığında, atölyesine giren adamdır. Beyaz perde ve televizyon bugün herhangi bir gündelik eğlenceden ziyade nitelikleri belirgin bir yaşam tarzı... Eğer hobi kelimesi için gündelik tekdüzeliğin stresinden sıyrılmak için vakit harcanan meşgale gibi basit bir tanım yaparsak, bahsini ettiğimiz görsel-yarı canlı dünyanın gündelik ruhun bizatihi kendisi olduğunu söyleyebiliriz. Yapılan çeşitli araştırmalar modern dünyanın ortalama bir günde dört-beş saat televizyon izlediğini söylüyor. Uyku ve çalışma dışındaki saati çıkarırsak, önümüzde duran istatistiksel sonuç verilecek onlarca örnekten daha çarpıcı olur. Takdir edersiniz ki bu gün toplumun hayatından medya temelli ürünleri çıkarırsak etrafımızda ne gibi toplu depresyonlar görebileceğimiz açıktır. Beyaz perde ve ekran bazlı bu küresel çılgınlık elbette muazzam bir ekonomi evreninin içerisinde kendisini var kılıyor. Otursak sayılarını hesaplamaya gücümüzün yetmeyeceği bir perde-ekran emekçileri ordusu bu sektörün olanaklarıyla ekmek yemekte; artık bu sanal-görsel ürünler markette ulaşabildiğimiz herhangi tüketim malzemeleri gibi stresli bir ar-ge ve imal sürecinin ardından ekranlardaki yerini alıyor. Sektörün teknik ve içerik ihtiyaçları için dünyanın en modern ülkelerinde akademiler kurulmuş ve sektörün evrimi iletişim-bilişim devriminin süreğenliğinde her geçen saat farklı bir ilerleyici unsurla birikimine birikim katıyor. Tıpkı bir insan bünyesi gibi, beden ve ruhtan oluşan bu birikimin teknik nitelikleri hakkında pek konuşmayacağız. Bu yazı, bu birikimin ruhunu inşa etmeye çalışan insanların yapısallarıyla alakalı. Konumuz sinema yazarlığı! Sokakta karşılaştığımız birçok insan hayatının bir roman veya film olacak kadar ilginç olduğunu kerelerce ifade etmiş ve birçoğu bunları somut düzlemlere taşımaya da çalışmıştır. Birçok insan da nasıl oluşturulduklarına dair herhangi bir şey bilmeksizin karşılarındaki yazınsal ürünleri acımasız eleştirilere maruz bırakmışlardır. İnsanların çoğu yazı yazmanın dünyadaki en kolay işlerden biri olduğunu düşünür. Bu bağlamda, yaşamlarının ilginçliğini ve yazıcılığın kolaylığı fikrini kanıksamış insanlar donandıkları kırtasiye malzemeleri ile yazmaya girişir. Ülkemizde yayıncı ve yapımcı raflarının tonlarca tozlu dosyayla dolmuşluğunun sebebi budur. Öncelikle şunu dürüstçe ifade edelim ki sinema metni oluşturma süreci için mutlaka birilerinin biyografisine ihtiyacımız yoktur ve zaten aramızda çok roman okumuş, çok film izlemiş arkadaşlar bilir ki sokaktaki onlarca insanın hayatını toplasak -toplumun aradığı manada- bir film bile çıkaramayız. Fakat hayatımı yazsam saplantısı, içerisinde yazarlığa ait en büyük formülü taşır ve bu formül hala birçok yetenek tarafından bile çözülememiştir. Fikri, formül etrafında biraz devşirirsek şöyle bir çıkarıma ulaşabiliriz. Bir romancı veya senarist -metin sanatçısı- olmak istiyorsanız hayatınızı bir roman veya bir film şekline sokmalısınız. Hani büyük yazar Yusuf Atılgan'a neden çok az eseriniz var diye sorarlar. Benim yaşamım en büyük edebi eserimdir der. Yaşamını bir eser formuna sokamayanlar için sadece basit bir gündelik hobi olarak kalır yazarlık. Peki, sanatçıyı var eden bu aykırılık köklerini nereden alır? Aykırılık deyince elbette bir insanın saçlarını yeşile boyamasından, çantasında yavru bir yılan beslemesinden ya da Ankara'da bir kış günü yalın ayak gezmesini kastetmiyoruz ki maalesef hala birçok insan tarafından aykırılık dediğimiz olgu şekli birkaç sıra dışılığın içine sıkıştırılmış, postmodern bir bireyselleşme çabasının tezahürü olarak algılanmaktadır. Eğer yeni bir tanım yapmak gerekirse sanatçının aykırılığı diğerlerine normal gelenlerin farklı yönlerini saptama çabasının sonucunda açığa çıkan irdeleme saplantısıdır. İşte bu saplantı gariban Moskovalı genç Raskolinkov'a cinayet işletirken, Roma genelkurmay başkanı İberyalı Maksimus'u basit bir gladyatör olarak ringlere sürer. Eserin sarsıcılığı eserin içindeki unsurların birbirine bağlanışının garipliği ve nerede yakanızdan tutacağını bilmediğiniz bir beklenmediklikle makbuldür. Şahsen ben sonradan aykırı olunabileceğine inanmayan bir insanım ki nacizane tecrübelerim bunun doğuştan gelen bir vasıf olduğuna beni inandırdı ama insan sonraki çabalarıyla da ciddiye alınabilecek bir mesafe alabilir. Sanatçı adayına yaşantının neler sunduğu belli olmaz, yoğunlaşmış bir çaba insan alnına yeni bir göz hediye edebilir. Eğer etrafınızda sirke ile balı karıştırdığında nasıl bir tat elde edebileceğini merak eden ya da eline tutuşturduğunuz kağıt kalemle kuştan, böcekten ve evden başka şeyler çizen bir çocuk görürseniz onun ileride hangi mesleğe yöneleceğini tahmin edebilirsiniz! Unutmamamız gereken şu ki aykırılığın kağıt üzerinde bıraktığı boşlukları ıslah edecek tek tutum empatidir çünkü empati eserin ana unsuru olan insanın içsel yapısalını bütün yönleriyle anlamlandırabilme problemini çözmemize yardım eder. Eğer içgüdüsel bir empatik değerlendirme tutumunuz yoksa bir katil tipi oluşturmak için adam öldürmeli, bir savaş sahnesi yazmak için Irak'a gitmelisiniz. Eğer Süpermen tipi bir kahraman doğurmak istiyorsanız hiç kalkışmamanız daha yerinde olur! Oluşturduğunuz kahramanlar ve bunların maceraları güdüklükleriyle sizi hiçbir yapımcıya beğendirmez... Bir yapımcıyı kandırabilseniz dahi sonrasında eleştirmenlerin anlayışsızlıklarından dolayı sokağa dahi çıkamazsınız. Dolayısıyla yazar kişisel karakterini şubelere bölmüş ve gerektiğince her birini belirli sürelerde kendi bedeninde yaşatan adamdır. Empati yetisini geliştirmek için insan sokaktaki gerçek insanları, film ve kitaplardaki kahramanları tanımaktan çekinmez. Bu çekinmeme durumu o kadar içselleşmelidir ki yazım sürecinde hikayesini anlattığınız adamların yoksa siz mi olduğunu sanacak kadar şaşkınlaşmalısınız.


Arap asıllı, Belçika doğumlu Natacha Atlas, müziğinde mükemmel bir karışımla sunduğu birbirinden farklı oryantal ve elektronik öğelerle değil, iç içe geçmiş kültürlerin nadide bir örneği olarak da öne çıkıyor. Fas, Mısır ve Kudüs doğumlu bir ailenin torunu ile, sonradan islam'ı seçmiş bir ingiliz annenin çocuğu olarak Avrupa'da doğmuş Atlas için ataları yahudidir diye saldıranlar olmuştu. Atlas'ın cevabı ise, büyük büyük dedesinin Yahudi olduğu ve Araplarla birbirinden ayrılmaz kültürel bağları olan Yahudiliğin onun için sorun teşkil etmediği şeklindeydi. Çok dilli bir kültürde büyümesinin sonucu olarak, şarkılarında da Arapça, İngilizce ve Fransızca kullandı. Doksanlı yılların başında Transglobal Underground ile eklektik bir elektro-dans müzik örneği sunan Atlas, ilerleyen yıllarda solo albümleri, aralarında Burhan Öçal, Jean Michel Jarre gibi müzisyenlerle ortaklıkları ve Kim Ki-Duk'un Boş Ev isimli filminde olduğu gibi soundtrack çalışmalarıyla nadide ve özgün bir ses olarak güzel bir kişisel tarihe sahip oldu. 2010 yılında çıkardığı Mounqaliba isimli albümle yine dikkatleri üstüne çekti. Albümde Nick Drake'ten River Man ve Françoise Hardy'den La nuit est sur la villeyorumlarına da yer veren Atlas, son dönemde olduğu gibi, geleneksel olarak tanındığı arapça pop-füzyon tavrından iyice uzaklaşmış ve piyano ile yaylılara ağırlık veren şarkılarla müzikal tavrını yenilemişti. Son albümünde de bu yenilikçi tarzını sürdüren şarkıcı, özellikle piyanist Zoe Rahman'ın eşliğinde ördüğü şarkıların yanı sıra, 20 kadar Türk müzisyenin eşlik ettiği ve kökleri 12. yüzyıl Endülüs Araplarına dayanan şarkı/ağıt formu Muwashah/Muvaşşah'da kanun ve ud'un modern şarkı formatlarında kullanımıyla müthiş bir iş çıkarıyor ortaya. Albümü dinlerken, kendini bir Anglo-Ortadoğulu olarak niteleyen Atlas'ın, çocukluğunda Belçika'da bir kulüpte duyduğu Arapça şarkıyla içindeki doğululunaniden ortaya çıkmasına benzer olarak şarkı aralarında konuşmaya yapan insanların ciddi seslerini duyuyoruz. Bu konuşmaların nedeni aslında albüm çıkmadan önce Natacha Atlas'ın myspace sayfasına yazdığı blog'da saklı. Atlas, yazdığı notta Zeitgeist isimli bir film izlediğini özellikle de devam filmi olan Addendum'u herkesin seyretmesi gerektiğini söylüyordu. Filmi izledikten ve sosyal mühendis Jacque Fresco'yu dinledikten sonra, çocuklarımız için bir gelecek umudunu tekrar kazandığını belirtiyordu. Natacha Atlas'ın son albümünde şarkı aralarında yer alan ses kayıtları Zeitgeist: Addendum filmine gönderme yapan sosyal teorisyenler Peter Joseph ve Jacque Fresco'ya ait. İkili, özellikle internette ücretsiz dağıtılan ve altyazı çevirilerinin gönüllülerce yapıldığı belgesel dizisi Zeitgeist ile Venüs Projesi olarak da bilinen, tasarlanabilir bir gelecek projesini anlatıyor. Özellikle Atlas'ı etkileyen ikinci filmde, dünyada yozlaşmaya neden olan para ve sermaye odaklı anlayışın yerini kaynak kullanımını odak alan alternatifler üreten çözümlere odaklanılıyor. Mevcut düzende en güçlü kolektif bilinç olan internetten başlayıp nano-teknoloji ya da ortak kullanıma göre tasarlanmış yeni kentler çevresinde bir geleceğin resmedildiği belgesel, bir yanıyla sistemin açıklarını ve eksiklerini gösteren sağlam bir eleştiri olsa da, zaman zaman gayet akıllı endüstriyel tasarımcıların yarattığı futurist bir gelecek hayaline sıkışmış izlenimi veriyor. Yine de Addendum ve Venüs Projesi sayesinde çok kültürlü yaşam umudunun arttığını söyleyen Nataca Atlas'ın hatırına, bahsettiği filmler izlenebilir. Üzerine bir de, aralık ayında İstanbul'a geleceği belirtilen Natacha Atlas yeni albümünden şarkılarla canlı izlenirse, gelecek o zaman herkese daha aydınlık gözükecektir.


Gerçek önümüzdedir; ve hep önümüzde duruyor olsa da, biz bazen irrasyonel olana yönelmek isteriz. Kimilerinin metafizik sezgileri gerçekten kuvvetli ihtimalini yok sayamayız.. Bazılarının da ilk bakışta fark edebildiği bir fizyonomi kabiliyeti de olabilir. Yine de, biz bunları görüyor olsak da, görmemezlikten gelmek isteriz nedense. Bazen de işimize gelmez çünkü... Bizim yerimize yazılan şiirlere, hikayelere göz atarız, kendimizi görmek/bulmak istediğimiz, bizi canlandırdığını düşündüğümüz karakterlere ruh veririz... İçinde yaşadığımız durumun görüntülerini ve anılarını yaşayacağımız filmlerde izlemeyi yeğleriz. Geçmişi hatırlamak tatlı bir acı verir bize. Geçmişe dönük yaşamak ve geçmişe saplanmak kadar lanet bir şey olmasa da, bundan kaçınamayız nedense. Birkaç hafta önce sokaktan geçerken, sol tarafımdan geçen o varlığı fark edince, şeytanı ve geçmişimdeki yerini hatırlamış oldum. Arada yokluyordu beni, teslim olmasam da. Yine de kendini hatırlatmasını iyi bildi. Fransalı grup, Natural Snow Buildings, 1997'den beri aktif olarak devam ettikleri müzik hayatlarına, geçtiğimiz aylarda bir albüm daha kazandırdılar. Tarz olarak; drone, drone rock, lo-fi, psychedelic, folk türlerine dahil edebileceğimiz bağımsız grup, bir önceki albümlerini aratıyor olsalar da, yine güzel bir işe imza atmışlar.


Bence ne çıkacaksa, sorumluluktan değil, sorumsuzluktan çıkar, çıkacaktır. Karışıklık, kötülük, iyinin anasıdır. Bugünlerde geniş meşrepliler sanki insanda yurttaşlık duygusu bırakılmış gibi sorumluluktan konuşuyorlar. Gençler sorumluluk duysun isteniyor. Oysa sınırlar yeniden çizilmeli. Her şeyin, yazın'ın, şiirin, coğrafyanın, dünyanın sınırları. Hatta nüfus sayımı bile yeniden yapılmalı. İskan yeniden. Kısacası, yepyeni bir dilbilgisi ve yepyeni bir sözdizimi zorunlu bize. Yeniden bir uygarlık tanımı, yeniden bir yurttaşlık tanımı. Yeni sorumluluk bile en sonda gelir. Türkiye yalnızca Çamlıca'dan görülmemeli. Kibariye, Çanakkaleli Melahat, Roza Eskanazi, Kandıralı ve Arkadaşları, Erköse Kardeşler, Ağır Roman... da var. Ben sana tarih kitaplarında okuduklarımı söyliyeyim daha iyi. Söyliyeceğim. Derisi yüzülerek öldürülen şairler. Eklemleri kırılarak kazanda kaynatılan şairler. Boğdurulan şairler. Giyotinle boyunları kesilen şairler. Götünden kurşuna dizilen şairler... Ne yapalım, hem şair hem düşünce, her zama sürgünde olacaktır! Atından inmeden sevişmeye alışmalısın!


1976 Balıkesir doğumlu olan Deniz Gökduman Lisans Eğitimini M. Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi'nde İsa Başlıoğlu ve Ramiz Aydın'ın atölyelerinde, Yüksek Lisansını İtü Görsel ve Çevresel Sanatlar bölümünde tamamlamıştır. Sanat hayatına soyut dışavurumcu resimlerle başlayan Deniz Gökduman'ın çalışmalarında her zaman konu oldukça önemli bir yere sahiptir. İlk dönemdeki soyut dışavurumcu çalışmalarında biyolojiye olan ilgisi nedeniyle embriyoları konu edinen sanatçı, 2000'den sonraki çalışmalarında figüre yönelmiştir. Sanatçının figüratif çalışmalarını kadın konulu eserler ve toplumsal içerikli eserler olarak iki ayrı başlık altında ele almak gerekir. Erotizmin göze çarptığı ve Mel Ramos'un kadınlarını çağrıştıran Gecenin İçindeki Kadın, Kızıl Saçlı Kız, Onu Görmeden Önce gibi çalışmalarında Pop sanata yaklaşan bir çizgi izleyen Deniz Gökduman'ın, politik simalar, Türkiye gündemini etkileyen olaylar ve günlük yaşamın ayrıntılarından örülü temalardan oluşan Filistin Günlüğü, Barışa Rock, Ne İçindeyim Zamanın Ne de Büsbütün Dışında, On Yedine Geldiğinde gibi eserlerinde ise John Clem Clarke tarzı Foto-Realist bir üslup dikkati çeker. Ancak sanatçının amacı fotoğrafik bir gerçeklik yakalamak değil, ele aldığı konuyu ironik bir biçimde tuvale aktararak izleyiciye sunmaktır. Bu tarz çalışmalarında zaman donmuş bir biçimde çerçevelerin içine hapsedilmiş gibidir. Tuval üzerine serpiştirdiği harflerle bir taraftan bu durağanlığı kırma, geçmişi şimdiye taşıma çabası içinde olan sanatçı bir taraftan da bir şair, yazar ya da düşünürün eserinden alıntılanmış bir bölüme gönderme yaparak tuvalini ele aldığı konunun tartışmaya açıldığı bir platform haline getirmektedir.


Modern toplumun ve devletin bir ikiyüzlülüğü de, günlük yaşam, teknoloji ve porno ilişkisinde. Teknoloji sayesinde kadın bedenine sanal görüntülerle de olsa daha rahat ulaşan kitle, sokakta bir hayat kadını görünce onu aşağılıyor, küfrediyor. Ancak yanında kendi toplumundan biri olmadığında, aynı hayat kadınını elde etmenin yollarına bakıyor. Günlük hayatta genel ahlak normlarının dışında bir durumla karşılaşıldığında hemen saldırıya geçiliyor. Aslında düşünülenin orada olması da değil de, görünür olması, daha doğrusu, toplumda yanında yer alan tarafından görülebilir olması bu şiddetli tepkiyi doğuruyor. 19. yy sonu ve 20. yy'ın genelinde, bu ikiyüzlü ahlak anlayışının derin örnekleri daha çok orta sınıfta yoğunlaşmıştı. Devir değişti, Çelik'le birlikte sınıfsal ayrım da değişti. Çarpık gelir düzeyinin oldukça altında ve neredeyse en üstte yer alanların cep telefonları, kullandıkları dizüstü bilgisayarlar hemen hemen aynı artık. Birbirlerinden çok da farklı olmayan internet bağlantılarıyla dünyaya açılıp, kendilerine ait o küçük internet alanlarında, topluluklarında vakit geçiriyorlar. Zaman ilerledikçe, diğerinin varlığını unutacaklarını düşünerek, diğerine içten içe büyüyen bir kini, kimi zaman fark etmeden ama kimi zaman da gayet bilinçli olarak, büyüterek. Dolayısıyla, özellikle Türkiye gibi, yıkılmaz bir muhafazakar-demokrat kimliğinin kalın çizgilerle belirlendiği ülkelerde, toplumun saydamlaşmış ve saydamlaştıkça diğerinden iyice nefret eder hale gelmiş sınıfların, hem de zihinsel, ahlaki ve gönül bağlarını birbirinden koparmış sınıf olmayan- daha çok sadece dini değil, kültürel ve yaşam tarzı anlamında- cemaatlere ayrılmış toplumun varlığı, devlet için bir üzüntü ya da tedirginlik değil, kendi varlığının sağlamlaşması adına uygun ortamın oluşması için mutluluk vericidir denebilir. Devlet denen aygıtlardan oluşan makine, travmatik bölünme yaşayan bu yığınlar üzerinde ayrı ayrı birer sanal bellek açarak, içine o kesimin ahlaki ve kültürel değerlerini doldurup, bunun kendi güvencesinde olduğunu belirtir. O bellek içindekiler, bir yandan devlet huzurunun ortadan kalkması korkusunu yaşarken, diğer yandan, komşu sanal belleklere karşı nefretini artırır. Böylesi bir toplumda, herkesin, her cemaatin parası dahilinde keyif ve eğlence sınırları oluşur. Şehirler ve kasabalar, bu toplulukların yoğunlaştığı sıcak bölgelere göre ayrışır. Diğerini görmedikçe mutluluk hissinde de artış olur. Para kavramı olmasa, toplumun tüm katmanları istediklerine ulaşabilecekleri konusunda derin bir umutsuzluk beslerdi. Para sayesinde kendilerinde olmasa da- nefret ettikleri gibi olabilme ihtimali, gayet uyarıcı/cinsel bir zevkle bir kenarda durmaktadır. Zaten devlet, kendilerinde olmayan bu parayı elde edebilmenin tüm yollarını açmıştır. Ahlak kuralları yeri geldiğinde esneyebilir, tarih bunu göstermiştir, her şey unutulabilir, devletin yönetimsel aygıtlarının küçük birimlerinde, ya aynı camiden birileri, ya köyden birileri, ya bir amcaoğlu, ya karısının akrabası, ya da bir hocası vardır. Ekonomik olarak küçülen devlet, bu küçük birimleri sayesinde devasa bir cerahat gibi, sivil başlıklar altında toplumdaki bu sanal belleklerin içinde, bir parazit gibi büyümüştür. Her farklı bellekte farklı yüz, ahlak değerleri ve hatta beslenme alışkanlıklarıyla çıkar ortaya. Devlet bu kanallarda farklılaştıkça, çeşitli aygıtlarla bu kanallara pompaladığı güvendesiniz, gelecek sizin mesajları, dönem dönem belirli karşı saldırılarla sekteye uğrar. Bir Sırp filmi/Srpski Film o tür saldırılardan olabilir. Olabilir diyoruz çünkü açıktan açığa toplumsal bir eleştiri getiriyor değil. Öncelikle şunu belirtmek gerekir, hayatınızdan ve dünyadan memnunsanız bu filmi izlemeyin, memnun değilseniz de izlemeyin. Oyunculuklar kötü sayılabilir, ancak meram zaten orada değil de, hikayenin gelişiminde, gelişirken yaşananlarda. Bugüne kadar extreme filmlerin tamamından sağ salim çıktım diye gerinerek gezenler olabilir, ancak bu film pek başka bir örneğine rastlanmayacak kadar şiddet dolu. Eski bir porno yıldızı olan Milos, eşi ve çocuğuyla normal bir hayat sürerken, eski tanıdıklarından biri, Milos'u porno sektöründe önemli bir yere sahip olan ayrıca politik bağlantıları da güçlü olan Stefan ile tanıştırır. Kendisine sunulan teklifi, maddi sıkıntı çekmesiyle kabul eden Milos, başrolde olacağı sanatsal bir snuff filmde ] yer alarak, ailesinin kalan hayatlarında sıkıntısız yaşamasını sağlamayı amaçlar. Ancak, olaylar farklı gelişir, insan aklının alabileceği sınırları geçmeyi düşünen film yapımcılarının çizgiyi geçmesi ve Milos'un ailesine zarar verileceği korkusuyla insana dair ne varsa kaybetmesinin öyküsü. Şiddet, çocuk pornosu ya da ölüsevicilik değil sadece, yeni doğmuş çocuk pornosu da, yeryüzünde ilk kez bu filmde, yönetmen/senarist Srdan Spasojevic tarafından dile getirilmiş oldu. SAMSUN'da, 15 yaşındaki S. T., amcasının oğlu 20 yaşındaki Sertan T.'nin kendisine tecavüz ettiğini iddia ederek şikayetçi oldu. Bugün yapılan duruşmaya genç kız gelirken tutuksuz yargılanan Sertan T. askerde olduğu için katılmadı. S. T. ifadesinde, Ailem tarlada çalışırken eve gelip, beni zorla banyoya sürükledi. Elbiselerimi çıkardı. Karşı koymaya çalıştım ama bana tecavüz etti dedi. Bu tabi ki, önemli bir yanılgı ve bir karalamadır. Anti-otoriter görüş, kelime anlamı ile kaos veya düzensizlik manasına gelse de, kavramların toplumların yaşadığı çağa göre değerlendirilmesi daha mantıklıdır. Tek adam yönetimlerinin zamanında demokrasi ve cumhuriyet gibi kavramları kötülemesi örneğiyle paralellik taşır bu önyargı. Aslında toplumda bu derin önyargıyı oluşturan devlet ve yukarıdaki örnekte görülen dini telkinler bu gerçeğin gayet farkındadır. Ancak daha önce bahsettiğimiz bu farklı sanal belleklerin birbiriyle çakışmadan yönetilir olmasının devamı da bu yalanı tekrarlamaktan ve toplumdaki yozlaşma örnekleri varlığının ağırlığını legalleştirmek için silah olarak kullanıp, sistemin çizgilerini kalınlaştırmak daha önemli hale gelebilir. Aslında bu yoz örneklerin varlığı, devletin anti-otoriter içgüdülerin engellenmesi için beslendiği önemli kaynaklardan. Toplum katmanları sorunların varlığını yönetici makinede değil kendi içinde aramaya dönüyor. Bu durumda, kendisinin daha çok izlenmesine, daha çok dinlenmesine, daha çok yasaklanmasına sıcak bakıyor, tepki süresi ve derecesi sıfırlanıyor. Bir başka örnek, Youtube ile birlikte yasaklı porno sitelerinin 14-16 Eylül Türkiye'sinde yukarıda çıkan haberleri engellemediği görülüyor. Yukarıda, genel ahlakin kusursuz olduğunu bilinçaltında taşıyanlarca lanetlenen bu filmin ortaya çıktığı topluma benzer olarak, yoğun bir ulusal milliyetçilik/mikro-etnik milliyetçilik davranış ve düşünce biçiminin oluştuğu Türkiye'de ya da başka merkezi yönetimlerde, aslında anlatılanın başkalarının iğrenç hikayesi değil de, dolaylı da olsa kendi fanusumuzdaki detaylar olduğu gerçeği, belirsiz bir kabullenmeme derecesinde olsa bile mevcudiyetini koruyor.


Ağustos sonuydu, şu anda hatırlamadığım bir iş yüzünden babamla İstiklal Caddesi'ndeydik. Dur bir Yapı Kredi Yayınları'na girelim dedi. O cümlenin sonunda önce böyle bir yazı geldi. Şimdi de bu görüş dosyası. İçeri girdiğimizde Cogito'lara yönelmiştim, tez yazarken sık sık başvurduğum külliyat misali dergiye. Çoğu kişide Cogito okunması zor, anlaması güç makalelerden oluşuyor gibi bir önyargı var, ki ben katılmıyorum. İçinde elbet size hitap eden en az bir yazı vardır. Cogito'nun son sayısının Sivil İtaatsizlik olduğunu görünce bir anda içim parladı. Bu konu daha çok insana ulaşmalıydı, daha çok insan bunu okumalıydı, ama nasıl? Herkesin kapısının önünü süpürmesi bilincine sahip olması misali Futuristika! olarak konuyla ilgili bir görüş dosyası yapmaya karar verdik. Başta Cogito'nun editörü Şeyda Öztürk'e sorduk, hatta ilerleyen zamanda onların da desteğini de aldık. Okuyacağınız bu dosya yazılarından sonra beş okurumuza Cogito'nun Sivil İtaatsizlik sayısını hediye edeceğiz. 20 Ekim 2011 tarihinde Türkiye an itibariyle, her iki taraftan da ölen gençlerin haberlerinin ayrıntıları ve isimleri bile tam anlamıyla belli olmamışken devletin tepesindeki yöneticisinin intikam çığlığıyla, artık kanıksadığımız yeni bir öfke ve nefret dalgasına uyanmış bulunuyor. Mevcut durumda, Türkiye'nin büyük bir tımarhaneden, geniş bir savaş alanına dönüştüğü mevsimde, toplumun çeşitli katmanlarında barış demeye çalışanların azınlıklar içinde azınlıkta kaldığını, icimiz acıyarak gözlüyoruz. İnsan hayatının sadece rakamlar, çıkarlar ve iç politika detayına boğulduğu bu manipülasyon ve karşılıklı anlayışsızlık döneminde, tam da bu anda, ısrarla, ülkede hala insanların şiddete başvurmadan, sisteme, yanlış bildiklerine ve tahakküme karşı çıkma haklarının saklı olması gerektiğini vurgulamak isteriz. Yaşam; politikacıların, siyasetçilerin, patronların, büyüklerimizin ya da türlü erk aygıtlarının bize hem söylemde hem de eylemde ne yapmamız gerektiğini dayatmasına sığmayacak kadar güzeldir, güzel olabilir. Öfke ve nefrete yöneldiğimiz hızın ve harcadığımız enerjinin aynısını, şiddetten uzak durmaya ayırmamız gerektiği gerçeği her zamankinden daha fazla önem kazanmıştır. Eylül ayının ilk haftasında Pınar'ın, Cogito'nun yaz sayısının dosya konusu olan Sivil İtaatsizlik'ten bahsedip, konuyu Futuristika aracılığıyla biraz daha duyurma isteğinden bahsetmesi heyecan verdi. O andan sonra Pınar, çağrıya cevap veren ve fikirlerini aktaran tüm katılımcılarla ilgilendi. Futuristika!'da bu yazıların yayımlanması için gösterdiği emek için Pınar İlkiz'e, fikri tetikleyen ve okuyucularımıza hediye veren Cogito editörü Şeyda Öztürk'e, görüşlerini bildiren katılımcılara ve karakalem çalışmaları illüstrasyonlarıyla yazılara özgünlük katan Eda Gündüz'e teşekkürler.


Türkiye'den yükselen, sinirli insanlardan oluşan bir güruhun hep bir ağızdan konuşup ortaya çıkardığı gürültüye ithafen, Enis Batur'un, sanıyoruz artık baskısı tükenmiş kitabı Söz/lük'ten bir parçayla fikrimizi belirtmek isteriz. Köhne bir taktiğe başvuruyorsunuz, beni kendi kelimelerimle yaralamayı deneyerek. Siz de yargılamaya yatkınsınız anlaşılan, anlamaya ya da yorumlamaya yönelmek çekici görünmüyor size de: Asıl yetke özlemini orada okuyorum ben, özerk, bağımsız bir söz hakkı vermediğimi düşünüyorsunuz, giderek diyalog aramadığımı. Ne kadar ben yer açabilirim sözünüze, ne kadar, nereye kadar kendi yerinizi açabilirsiniz? Anımsayacaksınız, daha işin başında, Akrep Dönencesinin önünde Blanchot'dan, onun Sonsuz Söyleşisinden bir motto almış, seçmiştim: Neden tek bir şey söylemek için iki söz? Çünkü sözü söyleyen, hep ötekisi. Orada kalmadıydım: Ayna'daki ötekime, ikizime, ondan ikiliğe ve ikileme, hallerime, olası-hallerime dimdik bakmaya, söyleşmeye davrandım ikidebir. Nedir Yolcu, öte yandan, kendimle kendimdeki ötekilik arasına bir makas darbesiyle giriş değilse? Ama sözün mono kipi olmasın, istiyorsunuz belki de: Söz kendi kendine nasıl kalmasın, o çöl sağırlığına rastladığında -buna da bir yanıt arayın, diyorum. Anlaşamıyoruz açık ki. Anlaşamayacağız. Kavurucu bir soru bulup önünüze diktiğimde bir süre susuyor, hazırlanıyorsunuz. Sonra masanıza oturup kum saatini çeviriyorsunuz. Kimi zaman bir metinle çıkageliyorsunuz, kimi zaman da, size yönelttiğim soru gerçekte içice geçmiş birkaç sorudan oluşmuşsa, bir kitap kurup onu yazıyorsunuz. Yanıtlarınız hiçbir zaman sorularımın karşılığı değil oysa. Herşeyden önemlisi, ana soruya denk bir yanıtınız olmadığını siz de benim kadar biliyorsunuz. Neye yarıyor o şiirler, o düzyazılar, onların etrafında oynaşmanızı sağlayan o söyleşiler? Benim, ötekilerden biri olarak bu türden sorular sormam sizin oynama isteğinizi kamçılıyor bir yandan, farkındayım. Bir yandan da, arasıra, çizmeyi aştığımı düşünüyor, çalım ve çelme, sözlerimin değirmeninden kaçıp sıyrılıyorsunuz. Bu böyle sürüp gidecek mi, Enis? Bir kitaptan bir başka kitaba, bir kelimeden bir başka kelimeye, böyle kaydırak, gidecek misiniz hep? Gideceksiniz de, nereye varmak, ulaşmak adına? O denli korkuyor musunuz kayboluştan, kayboluşumuzdan? Gövdenizin içinde ya da dışında bekleyen Ölüm'ün yok ettiği bütün anlamsal bağlantıları zor-la, zorlayarak, kuruyormuş-gibi-yapmak daha mı kolaylaştırıyor kaçışınızı? Ne sanıyorsunuz, Enis, bir öteki miyim ben topu topu : Benim de kendi'm, kimse'liğim ve kimse-sizliğim yok mudur? Korku, yorum -diyorsunuz bir şiirinizde.


İntihara karşı olumsuz tavrın yaygın olduğu günlerde bir din adamının intiharın bir günah olmadığını tanrıya karşı bir suç sayılamayacağını dile getirmesi karşısında oluşacak tepkileri kestirmek çok güç değil. John Donne da böyle düşünmüş olacak ki kitabı yayımlatmaya cesaret edemez. Kitabı yayımlatmaya cesaret edemediği gibi onu yok da edemez. Onu yok etme düşüncesinde o kadar ileri gittim ki az daha onu yakıyordum, diyerek üzerine 'Ne yayımlat ne de yak' diye not düşüğü nüshayı oğluna bırakır. Kitaba ait başka bir nüshanın üzerine ise 'Jack Donne' olarak yazar adını. John Donne zor günler geçiriyordu... Melankoliye kapılır, ölümü düşünür sık sık... Öyle ki bir ressama; kefene sarılı olarak bir tabutta yatar bir halde portresini bile yaptırır. Yaşamının son günleri bu portreye bakarak geçer. 'Biathanathos' ölümünden on altı yıl sonra yayımlanır. Biathanathos; İntiharın, doğanın, aklın ve Tanrı'nın yasalarına aykırı olup olmadığını tartışır. Kimilerince eksik yanları bulunsa da intihar tarihi açısından yol açıcıydı. David Hume'da tıpkı John Donne gibi intiharın bir tabu olduğunu düşünür. Bu tabuyu yıkması halinde toplumdan dışlanacağına inanır. Buna inanmak için yeterli tecrübesi de vardı üstelik. Örneğin; 'İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme' isimli kitabından dolayı dinsizlikle suçlanmış, Edinburgh Üniversitesi'nin Ahlak Felsefesi Kürsüsü'ne, Glasgow Üniversitesi'nin Mantık Kürsüsü'ne atanma başvuruları bu nedenle geri çevrilmişti. Beklendiği gibi kitaba karşı eleştiriler, saldırılar fazla geçikmez. 'inançsızlık kitabı' olarak nitelendirilir, editöre saldırılır, kitap kınanır. Tıpkı John Donne gibi David Hume da intiharı üç başlıkta ele alır kitabında. İntiharın ne Tanrı'ya ne topluma ne de kişinin kendisine karşı bir hakaret olmadığını, intiharın varoluşu bir yük haline gelen kişilerin kendi entellektüel ve bedensel yetilerini kullanarak gerçekleştiriği masum bir eylem olabileceğini dile getirir.


Fotoğraflar, fotoğraf sanatçısı Peter Menzel'in yazar eşi Faith D'Aluisio ile birlikte hazırladığı, 24 ülkeden 30 aileyi tanıdığımız Hungry Planet adlı kitaptan. Çeşitli ülkelerden bu aileler ne yiyor, hangi besinleri daha çok-daha az tercih ediyor, ne nerede bulunuyor-bulunmuyor, ortalama bir gelire sahip bu ailelerin mutfak masrafları nasıl değişim gösteriyor, vs. gibi pek çok değerlendirmenin yapılabileceği fotoğraflara bakınca tek bir gerçek yüzümüze çarpıyor hemen ve tabi ki şaşırtmıyor: Gelişmiş ülkeler daha çok yiyiyor. Peki ya sizin 1 haftalık mutfak masrafınız ne kadar? Soruya cevabınızı yorum olarak bırakabilir ya da info futuristika. org üzerinden bize ulaştırabilirsiniz.