Bu ülkenin insanları sahiplenir evladım, dedi. Sahiplendiğine bir esnaf tutkusuyla bağlanırken, kimsenin zarar vermesine izin vermeyeceğine dair sessiz bir yemini fısıldamıştır kendine. Olur da bir tehdit hissettiğinde önce kendisinden başlayarak tehlikeyi geri püskürtmek için çıldırır. Piknik tüplerini kucaklayıp duvarlara vurur. Kendini doğrar. Önce kendini hafifçe keser, ince çizgili yarasından kanı gösterip kendinden, ailesinden, sevdiklerinden en zayıf, en savunmasız kim varsa ona zarar vermekle tehdit eder. Tam da o anda bir akıllı davranış, sakinlik beklemek öylesine berbat bir gereksizlik halidir ki, anlamak için en azından bir kez yaz sıcağı altında böyle bir mahallede tam o kesiş anında bulunmanız gereklidir. Bir nefes aldı, önündeki bardaktan biraz su içip, oturduğu hasır tabureden kollarını iki yana sarkıtırken devam etti. Sevdiklerini sahiplenmesinde sinsi bir öfke de vardır aslında. Madem ki seviyorlardır ve madem ki sahiplenmişlerdir, sevgiyle dövebilirler, kızgınlıkla öldürebilir, şehvetle iğfal edebilirler. Sahiplendikleri başkasına gideceğine kendi cesetleri olacaklarına dair inançları güçlüdür bu insanların. Bazı akşamüstleri dükkanların önünde oturduklarında, ne kadar az giderle ne kadar çok kazanabileceklerinin keyfiyle beklerken, yoldan geçerken başkalarının sahiplenmesi nedeniyle kaçırdıklarına bakıp iç geçirirler. Cesaretli olanları şansını dener. Korkakları ise arka tarafa geçip ufacık tuvalette kendi organını sıvazlayıp donuna boşalır. Kıllı bacaklarından aşağı son anda damlayan meninin ıslaklığını görmemezden gelir kemerini bağlarken. Sadece ibneler meniye odaklanır çünkü. Onlar erkekliği sahiplenmişlerdir. İbnelik etraflarında çok arttığından, içlerine sinen korkunun da etkisiyle ailevi değerlerine de daha bir istekle sahip çıkarlar. Yeminlerindeki semantik değişir, kızım orospu olsun ki derler dükkanlarına gelen stokçuya hemen ödeme yapamamasının nedenlerini sıralarken, birlikte rakı içtikleri arkadaşlarıyla şakalaşırken yalanım varsa oğlum ibne olsun lan ibne derler. Bu ülkenin insanının birçok duyarlı olduğu konu vardır diye devam etti. Biraz yılgın, rakı ve sigaradan çatlamış sesiyle arada boğazına takılan balgamı yerinden sökerek rahatlattığı nefesi ter kokusuna karışırken. Ailelerinden kadınların iffetini henüz sünnet olmamış oğlan oldukları dönemde sahiplenirler. İffet öylesine önemlidir ki, diğerine saldıracakları ilk zayıflıkları da budur. İffetlerinin sınırları kendi kadınlarında sona erer ve sınırı o kadar kolay, o kadar rahat ve hızlı geçerler ki, dini eğitimlerinde bilinçaltlarına yerleşmiş ve duraksamalara neden olan o korkutucu tehditleri hızla unutup, yaptıkları sonrasında kendilerini temize çıkaran nedenleri hızla sıralamakta üstlerine yoktur. Duyarlı oldukları konularda, mesela bir başkasının ne yapması, ne söylemesi ya da söylememesi, ne giymesi ve aslında ne giymemesi hakkında isteklerini söylerken, hep duyarlılıkları yönlendirir bu insanları. Diğer kadınların sokakta yürürken titreyen kalçalarına gülerek bakarken, görüldüklerini farkettiklerinde yüzlerine daha da yayılan o gülümsemeye, nasıl sikebilecekleri ya da domaltabileceklerini açıklayan kelimeler eşlik eder. Çünkü kendilerinin iffet sınırları dışında kalan tüm kadınlar, hatta kimi zaman oğlanlar ve çoğunlukla hayvanlar, sikiş sınırlarına girer. Onların sevişmesi mala vurma, duyarlılıkları kendilerinin hoşlanmadığı davranışları yapanları engelleme, en büyük korkuları ise ibnelik ve vatanlarının bölünmesidir. Böyle bir toprakseverliği olmasına rağmen, şehirlerini çirkin kurmaktan geri durmazlar. Sahillerini gürültü, meni ve bedenlerinden artık sümük kıvamına gelmiş terle bezerken, tarla yapmak için ormanı, denize girmek için kıyıları yok etmek gayet normaldir onlara. Çünkü yol ortasına bir büfe açıp tost, hamburger ve patates kızartmasına donattıkları büyük şehirlerle, doğaya karşı hepsi eşittir onlar zihinlerinde. Onlar gündüzde ve gecede, her an ve her yerde her şeyden önce esnaflardır. Dünya onların ekmek teknesidir kardeşim. Devlet büyükleri sağolsun, doluştukları bu mini Nuh'un Gemileri'nde korunduklarının farkındadırlar. Dolayısıyla eti biraz karışık, ayranı ekşi, tavuğu istedikleri gibi satabilirler. Çünkü önemli olan esnafın ferahıdır. Esnaf ülkelerinin temelidir. Devlet yöneticileri halkım dediklerinde bu geniş esnaf yığınını kasteder. Ne bir işçi sınıfı ne de bir burjuvazi çatışması yoktur memlekette. İkisinin kucaklaşmasıyla ortaya çıkmış olan esnaf sınıfır aslolan. Bu dev cerahat sınıf kimi zaman anacaddelerinde elinde bayrağıyla ülkenin onuncu yılının marşını söyler, kimi zaman müzik konserlerine karşı hassasiyetlerini dile getirip içki içirmemek için sesini yükseltir. Kimi zaman yolu kapatan, gideceğin mesafeyi beğenmediğinden yolcu almayan taksicidir, kimi zaman bekarsan fahiş fiyata ev gösteren emlakçıdır. Kimi zaman mahallenin hacısı olarak dini vecibelerini hatırlatan ihtiyardır. Kimi zaman otoriteye karşı sesini çıkarmamanı öğütleyen babandır. Esnaf devletini sever, devlet adamlarına karşı içinde hatırı sayılır cinsel dürtü de beslediği bir sevgi vardır. Devleti izin verirse önünde takla atabilir. Devleti isterse hemen sınıra gitmek üzere asker olarak hazırdır. Hemen hazır değildir gerçi, önce yanındaki gitse daha iyi olacaktır. Büfesini yeni açmıştır, işini yeni kurmuştur, özel üniversiteden yeni mezun olmuştur, şimdi işleri vardır. Ama bu vatan bölünmesindir, bu depremler bu seller, bu orman yangınları bu arazi peşkeşleri, bu ihaleler bu gıda yolsuzlukları önemli değildir. Çünkü devletin başındaki adamın boyu uzundur, sırma gibidir. Yakışıklıdır da. Bıyıklarıyla ve bakışlarıyla ne de etkileyicidir. Her esnafın rüyasıdır o. Öyle güçlü bir erkek kimi zaman çoğunluğun erkeği, olmak istediği, gücü, sevgisi, şehvetidir. Varsın depremlerde ölümlerle azalalım. Yeter ki devletimizin temeline karşı konuşanları ezmek için esnaf odalarında birleşelim. Tek ve yıkılmaz bir güç olarak dinlenme anlarında can düşmanımız Rus kızlarını sikmeye devam edelim. Olur da biz düzemiyorsak, gençleri de seviştirmeyelim. Olur da biz içmiyorsak, diğerlerini de içirmeyelim. Olur da depremlerde ölüyorsak bunu öne çıkaran şerefsizlerin defterini dürmeye az kaldı zaten. Bunu da kutlayalım.


Tertip ve düzenden sıyrılamamış tavırlarından suçluluk duyuyorlardı aslında hayvanlar. Taşkınlıkta bulunmak onların da hakkıydı. Zira insanbahçelerine gidip farklı türlerin yaşama biçimlerini öğrenmek istiyor ve hatta cinsel yasaları tıpkı ağaçlar gibi ihlal etmek istiyorlardı. Birileri onlara belli bir türün soyundan geldikleri için, şimdi adını vermeyeceğim bir isimle hitap ediyordu. En belirgin özellikleri iyi birer kazıcı ve görmedikleri halde, görme duyusu olan bir varlıktan daha rahat hareket edebilmeleriydi. Ama ne kadarda rahat olurlarsa olsunlar kendilerini yeryüzünde pek rahat hissetmiyorlardı. Atmosferin o soğuk çıplaklığı ve genişliği, tehlikenin hangi yönden geleceği muamması onları deli ediyordu. Toprağın altında yaşamak onların paranoyak hayatlarında en güvenli yaşam alanıydı. Ne var ki doğanın ulaşamayacağı, yıkamayacağı engel yoktu. Onların toprak altındaki en büyük düşmanı zamanla ağaçlar oldu. Ağaçların ilk bakıştaki o masum görünümleri, derinliklerine inildikçe önlerine çıkan varlıklara ciddi zarar veren bir tehlike olduğunu gözler önüne seriliyordu. Ağaçların, doğanın belki de en güçlü canlılardan biri haline gelişindeki en büyük özelliği ise kökleriydi. Köklerinin yıkamayacağı, delemeyeceği madde yoktu. Bu engel tanımayan uzuvlar, zamanla kendi başlarına hareket etmiş ve bir ağacın başlı başına tek bir varlık olma özelliğinden ayırmıştı. Ağaçların uzuvları zamanla doğanın çetrefilliğine uyum sağlamış, kendi aralarında olmasalar da diğer canlılar üzerinde üstünlük sağlamak için büyük bir değişime uğramışlardı. Uzuvlar zamanla üreme organlarına dönüşmüştü. Böylece yeraltında hatta yeryüzünde yaşayan bütün canlıların, nesilleri tehlikeye girmişti. Neredeyse türlerin çoğu bu tehlikeden kaçmayı başaramayıp, uzuvların zorla birleşimlerine maruz kalmış ve türleri mutantlaştırmıştı. Doğan yeni türler yaşamsal özelliklerini doğaya entegre edememişler ve doğada tutunamamışlardı. Kısa sürede yok olmaları kaçınılmaz oluyordu. Aklı almaz sayıda tür oluşmuş, bu türler yok olmadan birbirleri arasında ki birleşimler sonucu çok kısa ömürlü ama çok sayıda tür oluşup yok oluyordu. Böyle bir ortamda, öykünün başında belirttiğimiz türün hikayesine tekrar dönebiliriz. O gün karar verdikleri gibi insanbahçelerine gitmişlerdi. Tel örgülerle çevrili, insanbahçelerine girişi bulmaları hayli zaman almıştı. Zamanla önüne geçilemeyen bu çarpık türlerin çoğalması, insanbahçesinde yaşayan insan ırkını da tehlikeye sokmuş, bir çok kentte oluşan saldırılardan binlerce insan tecavüzlere maruz kalmıştı. Zira penisleşmiş köklerden kurtulmak çok zordu. Bütün bir apartmanı sarıp, duvarları delerek önlerine çıkan bütün varlıklarla birleşme yoluyla zehirlerini veya tohumlarını rahimlere bırakıyordu. Bu zehir o kadar etkiliydi ki erkeklerin doğurganlık özelliklerini, genlerin saklı kalmış köşelerinden bulup canlandırıyorlardı. Velhasıl saldırıya uğramış insan toplulukları, diğerleri tarafından hemen aforoz edilip, kent dışında, kurak bir alana, apar topar bir karantina bölgesi kurulup yerleştirilmişti. Saldırıya uğrayanlar, rahimlerinde taşıdıkları türleri doğurduktan sonra değişime uğramıştı; kadınların çoğu doğumdan sonra rahim bölgelesin de oluşan asalak virüsler yüzünden çok geçmeden deforme olmaya başlıyordu, erkeklerin doğumdan sonra bedenin herhangi bir yerinde penisler çıkıyor bu penislerden gelen saf sütü mastürbasyonla sağıp doğan yeni mutantlara oral yoldan içiriyorlardı-, bazılarının parmakları durduk yere dökülüyor, karın bölgelerinde yabani bitkiler yeşeriyor, dışkıları topraklaşıyor, saçları yerine çalıların çıktığı oluyor, ayaklarının toprağa gömülüp kök saldıkları oluyor, kendileriyle cinsel birleşme yapabilecek genetiğe dönüşüyorlar ve kendi döngülerini, kendi birleşimlerini, bir başka türe ihtiyaç kalmadan gerçekleştiriyorlardı. Bazıları hiçbir alakası olmadan, saf, değişime uğramamış hayvan türleri doğuruyordu. Bütün bunlar başladığında bedensel hastalığın yanı sıra ilk göze çarpan ruhsal hastalık ise şizofreniydi. Daha sonradan birbiri ardına hastalıklar zinciri görüldü. En sonunda ise bilinç altını tamamen birleşime girdikleri kökün psikolojisi ele geçirdi. Yazarın notu;: değişime bir veya iki defadan fazla maruz kalan yaratıklar, güneş sisteminden bağımsız varlığını yürütmüş olabileceğini düşünüyorum... Hikayenin başında insanbahçesine giren türlerin başına nelerin geldiği tarihin yok olan geçmişinde saklı. Gerçekçi olmak gerekirse onları öyküde konu edinmemde gereksiz bir ayrıntıdır. Aslında gereksiz bir düzenin hikayesini anlatarak sizi hayli sıkmışta olabilirim. Çünkü köstebekler, ağaçlar, insanlar ve mutantlar arasındaki bu mücadelenin hiçbir amacı yoktu. Kendiliğindencilik yüzünden önlerine ne çıkarsa tüketen uzuvlar bir kargaşa şenliğini doğurdu. Şenliğin ihtişamı o kadar hayret verici ve uyuşturucu etkisindeydi ki bir kez şenliğin atmosferini içine çekmiş olan varlığın bir bağımlılık kazanmaması imkansızdı. Değişime uğramak insanları ve hayvanları acı çekiyormuş gibi gösteriyordu saf DNA'lılara. Ama uzuvlar topraksı döllerle beraber sonsuza kadar kendilerini adayacakları birde din bırakmışlardı rahimlere. Değişimin her aşaması onlar için tanrıya giden yolda aşılmış bir engeldi. Tüketiminin önüne geçemeyen bedenler kendi yapılarının özelliklerini kullanarak kendilerinden tüketim materyalleri yarattılar. Tüketim kısır bir döngüye girmiş oldu. Kurtarılmış bölgedeki insanlarının yaşadıkları alanlar zamanla genişlediği için kendi aralarında da çoğalma görüldü. Güneş'in yörüngesini değiştirdiği güne kadar bağımsız ve saf olarak yaşadılar.


1900 yılında Londra'dan Paris'e geri dönen yayıncısı Leon Genonceaux, 1905 yılında tümüyle ortadan kayboldu, kendisinden bir daha haber alınamadı. Ardında, kitapçılara dağıtımı yapılmamış, sadece altı nüshası bugüne ulaşmış, varlığı ve yokluğu yıllarca tartışılan, bir edebiyat sahte haberi olduğu düşünülen, gerçekte yazılıp yazılmadığı bilinmeyen Tutu başlıklı modernizme selam duran bir roman bıraktı.


Moskova'ya yolu düşenlerin mutlaka adımlarıyla şenlendirdikleri uzun bir bulvar Tverskaya. Üzerindeki binaların neredeyse tamamı tarihi; yerli ya da yabancı tüm gözlere görsel bir şölen. İnsanın Moskova'ya duyacağı aşkı ilk bakışta yeşerten bu görkemli yapıların üzerindeki kabartmalarda, geçmişte o binada yaşamış önemli kişilerin isimlerini, o binada gerçekleşmiş önemli olaylar hakkında bilgileri okuyabilirsiniz. Bir ucunda Mayakovski Meydanı, diğer ucunda Kızıl Meydan'ın konuşlandığı Tverskaya Bulvarı, geçmişte ve günümüzde, yerli ve yabancı Moskova sakinleri kadar kısa süreli ziyaretine gelmiş gezginleri de büyülerken, otuzlu yıllardan doksanlı yıllara kadar Gorky Bulvarı olarak biliniyordu. - yüzyıla kadar giden geçmişiyle Tverskaya Bulvarı şimdilerde, üzerindeki binalarda ikamet eden zengin Rus ve yabancıların lüks yaşamlarıyla, birkaç metro durağı ötesindeki zorlu ve zorunlu gerçek hayatların arasındaki farkın fotoğrafını gayet net çekiyor. Bir Moskova şehir hikayesine göre ise, dünyanın en pahalı fiyatlarına sahip metrekareleriyle, yol boyunca serpiştirilmiş marka dükkanlarıyla Tverskaya, ayın tek sayılı günlerinde, kara bir kediyi de ağırlıyor. Ayda 2 gece dolaşmaya çıkan bu kara kedi, bulvarın tek sayılı binalarının dizili olduğu tarafta bir binanın duvarından çıkıp başka bir binanın duvarında kayboluyor. Rusya'nın belki de tek korkulmayan, aksine şans getirdiğine inanılan hayaleti bu kara kedi, iriliğiyle dikkati çeken tanıdık bir kedi aslında.


Willy Fleckhaus'un, 50'lerde başlayıp 70'lere kadar süren dergisi Twen, bir tasarım ve tipografi güzelliğiydi. Gerçi sayfalarda büyük içerik kullanıyorsan yanına da küçük kullan şiarı böyle çıktı sayılabilir, ancak bugün bile uygulanan güzel bir anlayış nihayetinde. Siyah beyaz sayfaların güzelliği, Futuristika'nın da feyz aldığı retro havanın kökeni bu dergidedir. Fleckhaus, kelimeleri seviyor olsa da, dönemin dergi yayıncılığı anlayışında sıra dışı sayılabilecek şekilde, öyküyü metnin değil de görsellerin anlatmasını tercih etmiştir. Twen Magazine bunun nefis bir örneğidir. Kısa metinler, büyük başlıklar, kısa makaleler ancak bol görsel, hepsi büyük kullanılan, kocaman görseller. Fleckhaus, derginin sayfalarını bağımsız birer sanat eseri gibi planlıyordu. Bu yaklaşım da, modern dergi yayıncılığında artık yeri olmayan, bazı bağımsız dergilerde güzellikle uygulanmaya devam eden, okuyucuya dergiyi saklamayı teşvik eden bir estetik yaklaşım.


Yol, yarım gün sürdü. Yarım güne üç sigara paketi, altı kağıt bardak, iki ucuz kek ambalajı ve ayak altıyla preslenmiş bir kırmızı tuborg metali sığdırmıştı Cemil. Bilanço ağırdı. Fakat yine de, uzun bir yola çorbayla kapanış yapmamak ciddi bir ayıptı ve kıvranan midesine ciddi bir yumruk atıp ayar verdi. Organlarıyla kurduğu ilişkiyi çevresindekilerin aşırı ısrarına rağmen bir an bile sorgulamadı Cemil. Mide, onun bütün duygularını anında hisseden bir organ olarak mide, Cemil'in çorba konusundaki duyarlılığına tepki göstermemeliydi. O yumruğu atmamış olsaydı şimdi dumanı tüten mercimek çorbasının keyfini çıkarmak yerine, yarım gün daha bu organın zırıltısını çekeceğini biliyordu. Çorba faslının hemen ardından narince göbeğini okşayıp pakette kalan son sigarayı yaktı. Karizma yüklü bir gizemle yaptı bunu. Kendini müthiş iyi hissetti çünkü her sigara yakışında bu havayı veremiyordu. Az evvel kendi kendini yumruklarken onda bir çeşit Tyler Durden imajı yakalayan kadınlar, bu son hamleyle Cemil'i hafızalarına kazıdı. Retro mağazalardan giyinmesinin de kuşkusuz bu işte büyük bir payı vardı. Cemil sol profilden aşırı yakışıklı; direkt bakıldığında ise o kadar olmasa da yakışıklı tipte bir adamdı. Aylaklık müessesesinin ileri gelen savunucularındandı. Çok kitap okumuş sakallı fularlı adamların oturduğu masalarda, bir anda bütün ortamı kendine hayran bırakıp herifleri durduk yere komplekse sokabilirdi. Ve elbette bunu sıkça yapardı. Bunu yapması zaten oldukça kolaydı. Onun havasını meşru kılan şey, aynı muhabbeti köprüaltı çocuklarıyla da kurabiliyor olmasıydı. Sabahın dördünde Ankara'nın bütün kenar mahallelerinden elini kolunu sallayarak çıkabilen Cemil'in küstah bir rahatlıkla yapabildiğini, iri yarı bir otobüs şoförü bile belki zorlanarak başarırdı. Otuz iki yaşına kadar az çok okumuş, az çok gözlemlemiş, aşırı derecede müdahil olmuştu küçük bir dünyaya. Sol baldırında müdahili olduğu alakasız bir kavganın bıçak izini taşırdı. Babası Gazi Mahallesi'nde seyyar köftecilik yapan, biraz da solcu takılan bir adamdı. Hiçbir zaman onun kadar inanarak slogan atamadı ve bıyıklarının babasınınkilere kıyasla daha sönük duruşunu bilinmeyen bir sebepten buna bağladı. Bıyıkları gür köfteci adamın öldüğü gün, belirli aralıklarla yutkunamadığı boğazını ve acıdan kıvranan midesini sıktı Cemil. İkisini de yola getirene kadar, bıyıklarını kıskandığı adamın gölgesini üstünden uzaklaştırana kadar büyük mücadele verdi. Bir gece köprüaltı çocuklarıyla kavga edip kafasını bir reklam panosuna geçirdi. Üç yıl boyunca Ankara'ya yarım gün uzaklıkta bir yerlerde bıyık bırakarak otuz beş yaşına ulaştı. Nereden ve nasıl dönüyor olursa olsun, Ankara'ya dönüşün olağan bir durummuş gibi yaşanması gerektiğini iyi biliyordu ve raconu hiç bozmadı. Anlık bir taviz, son istasyona vardığında Cemil'e hiç hoşlanmadığı hüzünlü şarabi cümleler kurdurabilirdi. Kadınların hoşuna gidecek, Cemil'in kafasını reklam panolarına geçirtecek türde cümleler. Bunların hiçbiri yaşanmadı. Cemil olağanüstü bir başarıyla Ankara'nın hakkından gelip, üstüne bir de mercimek çorbası içti. Yıllardır ilk defa göbeğini babacan bir tavırla okşadı. Etrafında çalınmaya değer bir kalbe sahip olduğunu hissettiği bir kadın olsa, Holden olurdu. Bilanço sağlam görünüyordu. Mahalleye gidip çocuklarla barışacak, yoluna bakacaktı.


Aşk, hakkında ne söylenirse söylensin nasıl oluyorsa bir şekilde mantıklı gelebilecek türden bir kavram. Aynı zamanda cılkı çıkarılmaya epey müsait bir tema. Üç Harfli Kelime: Aşk'ta yer alan mektuplarsa biraz olsun çizginin dışına çıkan, muhalif olduğunu rahatlıkla söyleyebileceğimiz türden metinlerden oluşuyor. 2000 yılının başlarında Filipinli bir bilgisayar korsanı konusu I Love You olan ve ekinde Love Letter For You başlıklı bir dosya bulunan bir e-posta ile dünya ekonomisine bir milyar dolarlık zarar verir. Aşk mektubu fikri heyecan verici ve ikna edici olduğu için bu kadar insanın bilgisayarına rahatlıkla virüs bulaştırabildiğini düşündüğünü belirtiyor kitabın giriş kısmında, derlemenin Joshua Knelman ile birlikte fikir babası olan Rosalind Porter. Haksız da sayılmaz. En son ne zaman aşk mektubu aldık ki? Bu konuda bir açlığınız yoksa balıklama atlamamanız normal. Aslında açlığınız yoksa bile hissettiğiniz anlık kıpırtıyla bir tık uzağınızdaki dosyaya tıklamaktan geri durmazsınız. Porter'ın bu olaydan söz ettiği giriş yazısı Sevgililer Günü'nde aldığım bir kargoya karşı olan hissiyatımı anımsattı bana. O gün adıma bir kargo geldi. Kimden gelmiştir, ne gönderilmiştir, içerisinde nasıl bir not vardır, sonrasında neler olacaktır diye düşünürken paketi açtığımda ufak bir test cihazı aparatıyla karşılaştım ve acayip şaşırdım. Oysa bundan daha doğal bir şey olamaz. İş yeri adresime gönderilmiş bir kutudan öyle bir şey çıkması gayet normal. Fakat gün Sevgililer Günü olunca, etrafta kırmızı renkli bir dünya şeyin dolanıp durduğu gün adıma gelen kutucuğun bende böyle bir beklenti yaratmış olması anlaşılabilir. Diyeceğim o ki dünya ekonomisine bir milyar dolarlık zarar veren her bireyi çok iyi anlıyorum. H. Sıla Okur çevirisiyle Siren Yayınları'ndan çıkan Üç Harfli Kelime: Aşkta Etgar Keret'ten Neil Geiman'a, Hari Kunzru'dan Douglas Coupland'e uzanan kırk bir yazarlık geniş bir yelpaze var. Sevdiceğe, anneye, babaya, fiziksel veya ruhsal münasebet kurulmuş şahıslara yazılan aşk temalı kısa mektuplardan oluşuyor kitap. Mars'tan Dünya'ya, maymunlardan insanlara yazılmış olanları da mevcut. Genel olarak yitirilmişlik ve hüzün hakim mektuplara. Cıvık cıvık romantizm yok. Gülüp eğlenecek, mektuplardaki zekaya hayranlık duyacak ama en çok da hüzünleneceksiniz okurken. Birbirinden güzel metinlerin bulunduğu kitapta benim en çok dikkatimi çekenler Geoff Dyer, Jonathan Lethem, Chris Bachelder, Graham Roumieu, James Robertson, Mandy Sayer, Joseph Boyden, Nick Laird, Sam Lipsyte ve M. G. Vassanji'ye ait bölümler oldu. Kitapta daha fazlası var. Rastgele bir sayfasını açıp okumaya başlayabileceğiniz o güzel kitaplardan Üç Harfli Kelime: Aşk. Sayın Arada Ormanda Gezer Primatolog Bayan, Şşşt! Korkma güzelim. Oku lütfen. Berbat maymun yazısına takılmayıp kalbimi okumaya çalış. Aslında sana bunları söylememem lazım; söylememeyi gerçek anlamda kullanıyorum; çünkü bırak yazmayı, dil kullanma becerisini bile edinemedim, hiçbirimiz edinemedik. Ama kim takar şimdi dili? Konuşmam lazım. Bir daha bu ormana hiç dönemeyebilirim. Bir daha hiç ırmak kıyısındaki kampına uğrayamayabilir, bitkinmiş gibi yapıp senden zorla kazandığım güvene de dayanarak beni kucağına almana, saç derimdeki pıtrakları ayıklamana ve bana vermiş gibi göründüğün 'Ari' ismiyle seslenmene izin veremeyebilirim.


Her gece yatağına yattığı zaman, her sabah uyanıp hafif soluna attığı örtüyü üzerine çeker ve her gece artık alıştığı ve tanıdık gelen bu karanlık içerisinde uyumayı beklerdi. Her gece, gözleri kapanır mı, çok merak ederdi. Onun için sabahlar sadece saatinin alarmından ibaret olan ve iki karanlık arasında yer değiştirdiği bir kendine gelişten ibaretti. Her sabah, uyandığı zaman gerçekten gözlerini açıp açmadığını çok merak ederdi. Saati hep aynı yerdeydi. Her sabah, aynı dakikada çalar, her sabah onu aynı dakikada uyandırır ve her sabah aynı düğmesine basmasıyla kapanırdı. Her sabah sırtüstü uyanır, sağına dönerek doğrulur ve her akşam aynı yerde çıkardığı terliklerini her sabah doğrulduğu aynı yerden giyerek ayağa kalkardı. Her sabah lavabosu on adım uzaklıktaydı. Sola doğru üç adım yatağın köşesine geliyordu. Oradan tekrar sola doğru beş adım attığı zaman lavabonun hizasındaydı. Sonra sağa doğru iki adım ve lavabonun kapısını hissedebiliyordu. Lavabonun kapısından iki adım hafif sola doğru atarsa tuvalete ulaşmış oluyor, yok iki adım hafif sağa atarsa lavaboya varıyordu. Lavabodan bir adım sonra ise duş geliyordu. Duşun kapısından üç adım düz gidince havlusunun asılı olduğu yeri buluyor ve geldiği yolu takip ederek tekrar odasına dönüyordu. Yatağının sol tarafının hemen bir adım ötesinde gardırobu vardı. Her sabah askıdan bir pantolon, ilk çekmeceden gömlek, ikinci çekmeceden de iç çamaşırlarını ve çoraplarını alırdı. Tabii ki bütün pantolon gömlek ve çoraplarının desenleri aynıydı, her sabah. Portmantosunun en sol askısından montunu, hemen altından ayakkabılarını alır, her sabah, kapısını biraz uğraşarak kapatır ve sırtını kapıya verirdi. İşte bu noktadan sonra ki sola iki, sağa yirmi dört ve sağa bir adım atar, beş kat aşağı iner ve beş adım yürüyüp apartmanın kapısının önüne kendisini atar. Her sabah, kendisini bu karanlık yalnızlığından kurtaran, ses, koku ve tat karmaşası ile kendisini adeta bir annenin bebeğini sardığı gibi saran bu şehri büyük bir sevgi ile kucaklardı. Onun için geceler, kendi yalnızlığının karanlığında kendisi ile baş başa kaldığı ölü dakikalar ve saatlerden ibaretti. Her gece apartmanın kapısından merdivenler beş adım. Sonra her gece beş kat yukarı ve en son basamaktan sola her gece bir adım, düz yirmi dört adım ve sola iki adım daha. Her gece evinin kapısı hemen sağında kalıyordu. Her gece anahtarını pantolonunun sol cebinden çıkarıyor ve her gece kapıyı biraz kendine çekerek açabiliyordu. Her gece portmantosu kapıdan bir adım uzaklıktaydı ve her gece montunu portmantonun en soldaki askısına asıyor, ayakkabılarını montunun tam altına koyuyordu. Ne portmantosunun, ne ayakkabılarının, ne montunun, ne de evindeki duvarların renklerini biliyordu. Her gece bunu merak ederdi. Portmantosunun önünden, sağa doğru on iki adım ileri ve sola doğru iki adım sonra lavabonun kapısına geliyordu, her gece. Her gece o gün giydiği giysilerini çamaşır sepetine atıyordu. Sepet, her gece, lavabonun kapısından hafif sola iki adım olan tuvaletin tam bir adım sağındaydı. Her hafta Perşembe, bir hanımefendi gelip evini toparlıyor ve çamaşırlarını yıkıyordu. Her gece, ama her gece bir hanımefendinin hizmetlerini kiralayabilecek durumu olmayanların karşılaşabileceği zorlukları düşünürdü. Her gece yatağına yattığı zaman, her sabah uyanıp hafif soluna attığı örtüyü üzerine çeker ve her gece artık alıştığı ve tanıdık gelen bu karanlık içerisinde uyumayı beklerdi. Her gece, gözleri kapanır mı, çok merak ederdi. Bir sabah, yine apartman kapısından kendini dışarı attı. Beş adım sonra bir basamak ve hemen bir basamak daha. İşte, beyaz olduğunu bildiği sopasını o zaman çıkardı ve sağa doğru dört adım attıktan sonra elektrik direğindeki taksi çağırma düğmesine basarak bir taksi çağırdı ve beklemeye başladı. Esat'taki evinin dışında taksiyi beklerken uzaktan bir seyyar simitçinin bağırışlarını duyabiliyordu. Bağırışlar yaklaştıkça taze simitlerin kokusu da yavaşça içine işlemeye başladı. Sağ cebindeki kağıt ve bozuk para tomarından bir tane elli kuruşluk seçti ve çocuğa uzattı. Tahmin ettiği gibi simit çıtır çıtırdı. Elini üzerinde gezdirirken sıcaklığını, tazeliğini ve susamlarını tane tane hissedebiliyordu. Simidi ikiye bölerken arasından çıkan dumanı görememişti ama hissetmişti dersek abartmış sayılmayız. İşte bu sıcaklık ve tazelik hissi, simidin o kokusu ile karışıp bir de taze taze dilde ve damakta hissedilince, bir insanın alabileceği en büyük hazlardan birini oluşturuyordu ona göre. Bu düşüncelerinin içerisinde iken taksi gelmişti. Her zamanki mekanına gitmek istiyordu, Sakarya. Ona göre Ankara'nın en canlı, en hayat dolu ve en samimi yeri idi. Aynı anda bütün hislerine bu kadar büyük bir coşku içerisinde hitap edebilen başka bir yere henüz rastlayamamıştı. Bir tarafında yürürken balıkçıları duyuyor, onların kokusunu alabiliyordu. İsterse çiçekçilerin yanından geçiyor, onların bağrışmalarına ve yüzlerce çiçeğin bir aradaki o büyüleyici kokusuna kendisini kaptırıyordu. Milli Piyango bileti satanlar, simitçiler, kitapçılar, barlar, lokantalar ve hepsinden önemlisi, şehrin bu merkezindeki ritim ile bütünleşmiş ve kimi sağa sola koşuşturan, kimi bir türkü tutturmuş olan, kimi sarhoş, kimi bilgiç insanlardı. Her gelişinde farklı bir bara veya lokantaya oturur, söylediği içki eşliğinde işte her dakika yeni bir hal alan bu ritmi dinlemeye ve hissetmeye çalışırdı. Neredeyse on dakikadır taksiyi bekliyordum, hem de bu soğukta. Dikmen'in yokuşlarını tırmanmak böyle bir kış gününde zordur. Özellikle Tofaş marka taksiler için. Bu yüzden neden geç kaldın, on dakika önce gelecektin, ağaç oldum gibi tartışmalara girmemeye karar verdim. Kar çok güzel, çok sakin yağıyordu. Böyle havalarda Dikmen'deki evimin penceresinin önüne kurulup, varsa elimde sıcak bir içecek ile, yağan lapa lapa kar tanelerinin çok kısa bir süre içerisinde bütün şehri beyaza boyamasını büyük bir keyifle izlerim. Hep odun, kömür bulamayanlar gelir aklıma. Abi insanlar evlerinde oturuyor. Ne biliyim, eskiden insanlar daha mı çok gezerdi ne? Çıkmıyorlar evlerinden abi. Ha, çıkanlar oluyor, bak onlar kullanıyor. Bir de biz durak taksisi olduğumuz için sürekli müşterilerimiz var tabi. Ama insanlar evlerinde oturuyorlar abi. Çok az insan çıkıyor ama hakkını vermek lazım, onlarla iş yapıyoruz. Öyle abi. Çok sıcak havalar da işimize çok yaramıyor. Millet gidiyor tatile, her yer bomboş kalıyor. Bir de çok sıcak olunca insanlar evlerinde oturuyorlar abi. Tabi sürekli müşterilerimiz var, o ayrı. Ne yazlar, ne kışlar abi. Ortalık şöyle kalabalık, cıvıl cıvıl olacak ki bize iş çıksın. Mesela Atatürk Bulvarında çok iş var ama ortalık öyle insan kaynayacak, kalabalık olacak abi. Böyle seyrek olunca olmuyor. Bu konuşmalar sırasında Öveçler dördüncü caddeden Çetin Emeç bulvarına doğru iniyorduk. Her inişimde olduğu gibi yine mimari dikkatimi çekti. Herhangi bir estetik anlayış ile pek bütünleşmeyen ve genel olarak apartmanların yan yana öfkeli bir şekilde dizilmesinden meydana gelen Dikmen, Ankara mimarisinin güzel bir özetini teşkil eder. Tabi, bir başkent olarak kurulmuş ve memur kenti olması dışında başka bir anlam yüklenmemiş olan bu şehirden belirli bir mimari estetik beklemek ne kadar doğru, tartışılır. Hatta böyle bir beklenti içerisinde bulunmak Ankara'ya haksızlıktır diyebilirim. Hem kar, kış, kıyamet hem de tam iş çıkış saati. Şu trafiğin haline bak. Ben anlamıyorum zaten abi, ne var bu kadar çok araba alacak, ben anlamıyorum. Baksana, yer gök araba, yer gök araba! Kim bilir İstanbul nasıldır, orası nasıl kalabalıktır şimdi. Öyle abi. Milletin parası yok, işsiz, mişsiz diyorlar ya, ben inanmıyorum. Baksana abi, herkesin altında son model arabalar, acımadan yakıyorlar benzini, mazotu. Nasıl olsun abi. Geçiniyoruz işte. Herhalde sekiz yıl oldu. Dur bakayım, doksan sekizde, sonra doksan dokuz. Tabi ya, sekiz yıldır buralarda direksiyon sallıyorum ama. İşte iki tane kızım var, büyüyorlar abi. Biri lisede biri ilkokula başlayacak. Yok abi, nerede? Durağın arabası. İşte günde yüz lira, iki yüz lira, elli lira yakıt parası düş, kazanırsak iyi. Yok abi, nerede çalışacak, ne yapacak. Çalıştırmam abi. Çocuklara bakıyor, evine bakıyor, neye çalışacak. Hem ben çalıştırmam abi onu, o kızı kaçırdım ben. Vermiyorlardı, kaçırdım ben. Öyle abi, bastım evlerini de herkes bakakaldı. Buralı değilim abi aslen. Boş ver abi o kısmını. Kızı kaçırdım ya, ona bak. O gece yola düştük de geldik. Peşime takmışlardır jandarma, ama bulamazlar öyle. Nerede öyle beni bulmak abi. Ya da peşime jandarma takmadılar, bilmiyorum. Biliyorlardı, kızın da bende gönlü vardı. İzin verilmez mi abi? Jandarmayı takmışlardır peşime kesin, ama bulamamışlardır beni. Öyle kolay mı, bir kaçmışım ki. Yok abi ya, İstanbul çok büyük abi. Ben bu kızı çok seviyorum ya abi, deli oluyorum. Elime bir para geçsin, neler yaparım sonra. Şu bankaya öderim paracıklarını, dur bak elime para geçsin, sen o zaman gör bak taksi maksi kalıyor mu? Durak açarım be, durak! Hem karıma hem kızlara neler alacağım abi, bak bir elime para geçsin de. Çok hayallerim var abi. Çok abi, çok. Elime bir para geçsin de bak o zaman. Durak açarım be abi, kral olurum anlayacağın. Bak o zaman ne yemekler alırım, ne kıyafetler alırım, elime bir para geçsin. Bak o zaman kızları nerelerde okutuyorum abi, nerelere taşınırım. Bankanın borcunu da öderim. Şerefsizler ya! Ama bir para geçsin elime, o zaman bak, o zaman gör abi. Tatile çıkarım be abi. Hele bir para geçsin de elime bak o zaman. Öyle bir düştüm ki atımdan görmeliydin. Önce ellerim ata tutunamaz oldu, sonra bacaklarım. Sonra ileri geri sendelerken at altımdan geçti de gitti, uçtu da gitti. Öyle bir düştüm ki atımdan, görmeliydin. Dörtnala giderken kılıcım ileride, hissederken rüzgarı ellerimde, bir kurşun sol omzumun biraz içerisinden isabet etti. Önce biraz sendeledim, sonra inceden inceye, insanın adeta içine işleyen, o en hain ve karanlık bakışların ardındaki gülümsemeler gibi bir acı. Vurulduğunu anlayınca insan önce bir panikliyor. Sonra, savaşmak, daha sert savaşmak, dağları, tepeleri kaldırıp düşmanın tepesine devirebilmek, ırmakları taşıyıp onları boğabilmek hissi ile gözü bir kararıyor insanın. Kalbimin hiç böylesine delice, düşmana dörtnala uçan binlerce süvarilerin uğultusunu andırırcasına böyle çılgınca atmamıştı. Seni ilk gördüğümde bile böylesine doludizgin, böylesine göğüs kafesimi parçalarcasına atmamıştı kalbim. Hal böyle ya, bu sefer daha da hırslanıyor insan, var gücü ile atılıyor ileri. Zaten savaştasın, zaten heyecanlısın, bu sefer gözün düşman dışında bir şey görmez oluyor. Gözümün önünde sadece ileriye uzattığım kılıcın ucu ve düşman, adeta körüm dünyadaki başka herhangi bir şeye. Sana aşıkken bile, gözüm senden başka hiçbir şeyi görmüyorken bile bu kadar değildi. Derken bir kurşun daha yedim tam karnıma. Kendi kendime dayan aslanım derken üçüncü kurşun geldi, göğsümün orta yerinden girdi, sırtımın orta yerinden çıktı. İşte beni yıldıran da bu sonuncusu oldu. İşte bu son kurşunu yiyince gözlerim fal taşı gibi açıldı ve bir anlığına her taraf bembeyaz oldu sanki. Öyle bir düştüm ki atımdan, görmeliydin. Kılıcımı düşmana adeta İngiliz Armadası ihtişamı ile uzatan sağ kolum pes etti önce. Kılıcım parmaklarımdan teker teker sıyrılarak yere düşüverdi. Çok iyi hatırlıyorum, sana aldığım gül de böyle düşüvermişti yere. Usulca, sessizce ve sakince, teker teker kurtulmuştu parmaklarımdan ve benim şaşkın bakışlarım arasında ki o zaman da gözlerim böyle fal taşı gibi açılmıştı, aynı kılıcım gibi baş aşağı yere düşmüştü. Sonra bacaklarım güçsüzleşti, ata tutunamaz oldular. Atımın her hareketi ile biraz daha dengem bozuldu, biraz daha yaklaştım yere düşmeye. Çok iyi hatırlıyorum, o gün de güçsüzleşmişti böyle bacaklarım. Adeta nöbet geçiren biri gibi titremişti dizlerim. Kendimde yere basacak, ayakta duracak gücü görememiştim de yavaş yavaş çökmüştüm olduğum yere. Gözlerim fal taşı gibi açıktı. İşte büyük taarruz sabahı kolordular tarih yazarken vurulup atından düşen bir süvari... Savaşın o uğultusu, bir taraftan toplar, bir taraftan binlerce dörtnala uçan atlılar, bir taraftan ölüm saçan makineli tüfekler fakat bir tarafta paramparça olan bir beden. Çoktan parçalanmış bir kalp hayata gözlerini kaparken, renkler silinip sesler azalırken, işte o kalp son nefesini verirken kendisini öldüren kurşunları değil, kendisini aldatan sevgilisini düşünüyordu.


V arsa yoksa frikik... Sanal alem kadın bedenini parçalara bölüp bölüp önünüze atıyor her Allah'ın günü ama doymuyorsunuz! Eliniz apış aranızda, berbad, acınası imlanızla diksiyonu, artikülasyonu pürüzlü haber spikerlerinin frikiklerini arıyorsunuz fallik fallik! Gözünüzü Hugh Hefner, Bob Guccione doyuramadı, toprak doyurur belki! Kafam karışık. Gündem kelle paça çorbasından farksız. Hava nemli, pis sıcak, yağmur desen yağmurluğu kalmamış, mevsim normalleri küresel ısınma turlarında telef oldu, beş köşeli ofislerde petrodolarların provaları çıkartıldı, ırak bir hata biçildi gelişmekte olan finansal piyasalara gani gani albüminli... Hedda Gabbler'i tek b ile yazanları ayıplayan yok... Arturo Ui de yükselmiyor, tırmanıyor nasılsa! Nüanslar tükendi, kalaslara yolculuk! Kalas dedim de aklıma klas kelimesi takıldı. Çok klas, çok şık bir eserdir, Süleyman Çelebi'nin Mevlid olarak bilinen Vesiletü'n-Necat'ı edebi kriterler göz önüne alındığında. Nasıl ki gardırop Atatürkçülüğü modadır, gardırop Müslümanlığı da pek bir indir memleket umumisinde. Süleyman Çelebi, Giderli 16nın icracısı kadar bilinmiyor. Gamlı Baykuş olmak Süleyman Turan'a değil, en çok bana yakışır. Cumhur, reisini ararken lapsuslar havada uçuşuyor algı biçimlendiricilerin Önder Somer hainliğiyle ve kıvrılıyor kaytan bıyıklar, rey hesabıyla ebced acemiliğinde. Ugh! Büyük reistir Edip Cansever! Siz ne yaparsınız bundan sonra, biz ne yaparız/Bir bütünün parçalarıyız, bir bütünün parçalarıyız oysa! Eli öpülesi bir şahıstır Süleyman Çelebi. Mekanı pür nur olsun. 732 beyitlik bir şaheser vücuda getirmek öyle her babayiğidin becerebileceği iş değildir Laik geçinen birtakım çevreler ışıklar içinde yatsın terkibini kullanarak beni küplere bindirmekten imtina etmezler. Allah, imtihan ediyor beni muhtemelen. Nur topu gibi doğar bebeler, ışık topu gibi değil! Ne demeye bu sabun köpüğü hassasiyet, ha, ne demeye? Kelimelere atfettiğiniz bu ideolojik sayıklamalarınız beni dinden imandan çıkartacak! Bir İman vardı sahiden, ne oldu ona? David Bowie'nin zevcesi İman Muhammed Abdülmecid... Peh! Karışık kafam. Confused Harmony ne iyiydi. Mazi tabii. Temiz. Okay ağabey... Testereyi titretip dile getiren her daim genç müzik adamı. Aka Gündüz Kutbay'ın mest edici nefesiyle de demlenen yürek o. Kafam karmakarışık. Kar+arma+karış+ışık+şık işte! Nasıl oldu da sanal pazardan ikişer üçer Kaşgar'ları toplayıverdim, nasıl oldu da nefis Kars kaşarının lezzetine benzer beyinsel tatlar yaşatan Kaşgar'ları kanayan kalbime tütün basar gibi bastım, bilmiyorum. Oluverdi işte! Oliver Twist olacağım bu gidişle! Bu gidiş de gidiş değil ya, neyse! Cevdet Karal ile Ömer Erdem'in kaptanlığında edebiyat alemine nurlar yağdırmış bir Kaşgar ekolünü nasıl olmuş da görememişim. Ömer Erdem ile Cevdet Karal isimleri kulağıma da, kalbime de aşinaydı oysa. Kabuğunu sıyırdım kalbimin, çıktı işte kabuki. Dergah'ta, Türk Edebiyatı'nda şiirlerini görmüş olmalıydım. Kaşgar'ın kapak çalışmaları bir efsane! Günümüzde bu kadar özenilmiş dergi kapağı var mı? Rene Magritte esintisi taşıyan illüstrasyonlar çok şık. Dedim ya, kafam karışık! Bohumil Hrabal. Prag Hastanesi'nde kuşları beslemeye çalışırken beşinci kattan düşüp ölmüştü 3 Şubat 1997 de. Yo, kimse ittirmedi sırtından. Prag. Gürkal Aylan, yalnızlığın prangasını takmıştır yüreğime öte aleme giderek. Reklamcıdır. Çevirmendir. İnsan gibi insandır. Beyefendi kelimesinin tastamam karşılığıdır. 20 Ocak 2009'da Prag'a uğurladık bu mütevazı ruhu da. Görüşeceğiz mutlaka. Görüşeceğiz Gürkal Bey, Prag'da. Ne diyordum? Değişen zamana, modern hayatın sunduğu, dayattığı lolipop şekerlerine alışamayan bir işçinin felsefe, bira, ölüm üzerine serüvenini okumak isterseniz Gürültülü Yalnızlık iyi gelir. Ruha ve beyne sağlam gelir. Hrabal'ın asıl zirvesi ise Sıkı Kontrol Edilen Trenler adıyla dilimize Zeyyat Selimoğlu'nun kazandırdığı Ostre Sledovane Vlaky adlı romanı. Aslan Asker Şvayk kadar iyidir. Jiri Menzel, 1967'de En İyi Yabancı Film Oscar'ını alır Sıkı Kontrol Edilen Trenler filmiyle. Savaşla güzel güzel dalgasını geçer Hrabal. Söylemek bile fazla: Baldır bal!


Şu vallahi en ucuzu bizde marketlerinden birinin önü. İçeride müzik çalmayanlardan hatta çıt çıkmayanlardan. Marketin önünde 5-6 yaşlarında yüzü gözü kir içinde bir çocuk. Kapının önündeki meyve kasalarından muz yürütmek üzere. İki tanesini tam tişörtünün içine sokacakken göz göze geliyoruz. Bir eli tişörtünün içinde, muzları sımsıkı tutuyor. Ben kaçmasını bekliyorum, O teslim oluyor. O önde, ben arkada markete giriyoruz, sor diyorum. Korkarak abi, bunları alayım mı? diyor kasiyere. Kasiyer bir bana bakıyor, bir çocuğa. Bir an tereddüt ediyor, sonra yine bana bakıyor, tamam, al diyor. Ağzından büyük bir gülümseme fışkırıyor küçücük yüzünden. Ön dişlerinden ikisi düşmüş, yenilerinin eli kulağında. Sonra gözü çikolata rafına takılıyor, dönüp bana bakıyor. Koşup iki tane gofret alıyor, kasiyere bunları da alayım mı abi? diyor. Minik bir kahkaha atıyor, halinden memnun dönüp bakıyor bana. Gözleri maviymiş o an fark ediyorum. Sağ ol abi diyor küçük muz hırsızı. Önde yine O, arkada ben dışarı çıkıyoruz. Gözleri kocaman olmuş, şaşkın şaşkın bakıyor bana. Sen üç kuralını biliyor musun? diyorum. Önce 3 kere istersin. Vermezlerse yürütürsün. Bu böyledir, herkes bilir. diyorum. O'na çok büyük bir sır vermişim gibi tekrar ediyor. Sonra O koşa koşa evine, ben markete. Elindeki mercimek paketini rafa bırakıp gözlüğünün üzerinden bana ters ters bakan bir adam ve hemen yanı başında aynı mercimek paketini çaktırmadan sepete atan kadın, beni eş zamanlı cık cıklıyor. İkisine de bakmıyorum. Ben zaten mercimek hiç sevmiyorum. Kasiyere, çocuğun 7 Lira 50 kuruşluk zaferini ödeyip çıkıyorum. İçimde iyilik yaptığıma dair kuruş his yok. Çocuğa çalmak kötüdür nutku atmadığıma dair gram pişmanlık da. Eylül'e de bu yalanı söylesem iyi olur diye düşünüp eve yürüyorum. Gün gelecek her birimizin çok isteyip de alamayacağı şeyler olacak hayatta. Cebimizdeki kadar var olabildiğimiz dünyada, elbet yokluğumuz da olacak. Biz en çok yokluğu paylaşmayı severiz.


Açılış: 25 Kasım Cuma, 19:30 Açılışta Buket Püren bir performans gerçekleştirecektir. İstanbul'da kişisel sergi yapma teklifi bana siyasi konular hakkında konuşma şansı verdi çünkü yabancı bir ülkede sanatçı olarak bulunmanın diplomatik bir tarafı olduğu açıktı. Kendime bir kültür ateşeliği rolü yüklediğimi hissettim. Bu koşullar göz önüne alındığında yaklaşık üç ay süren bu işin şaşırtıcı sonuçları oldu. Enternasyonalist bir ruhum olduğu gerçeğine rağmen kültürel farklardan doğan önyargıların ve ülkeler arasındaki mesafenin işlerimde belirgin olmasından endişe duydum ancak ortaya çıkan mesaj farklılıkların uzlaşması ve mesafelerin reddi oldu. Bu sergiyi oluşturan üç seri dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın herkesin gözlemlediği konuları işliyor. İlk seride size ne görmek isterseniz içinde onu gösteren kapları sunuyorum: Başlangıçta hoşgeldinizi simgeleyen yatay duran açık bir el; daha sonra ölümün sembolleriyle dayatılan fikirlerlerden bahseden dikenli bir taç göstererek size nereli olduğumu söylüyorum. Daha sonra bir alışveriş arabası... Buzdolabınızda ne eksik? Bir sınır, bir dikenli tel, bir gözetleme kulesi... Bunlar hapsolmuş fikriyle yaşamak istemeyenler için mi? Belki de hiç düşünmemek daha iyidir, ne düşünüyorsunuz? Beyin yok, acı da yok! İkinci seride biraz durmanızı tavsiye ederim çünkü şimdi semboller konuşuyor, iyi ve kötü, atadan kalmanın doğası ve kültürel üstyapılar evrensel kavramlardır. Son olarak sadece parçalar vardır, günlük hayatın anlık görüntüleri, insan alışkanlıkları manzarasından karakteristik parçalar, hepimiz biliyoruz ki nerede doğup büyürsek büyüyelim, nereye gidersek gidelim hep aynısını bulacağız.


Üçü birden ayağa kalkıyor. Aydınlık, bir matematik problemi gibi karşımızda. Sol bacağını kaşımak için kolunu aşağı indirirken yüzü ekşiyor. Kaşarlı tost. Toplama Kampı. Meyve suyu. Müdür, hata yapmamak için konuşmasına o denli dikkat ediyor ki artık söylediklerini kendisi bile anlamıyor. İşten çıkarmak istediği işçilerle aynı asansörde saatlerce kalmanın kötü düşü. Kravat ve kol düğmesi. Ahtapotlar dalgınlık nedir bilmez bu adada. Birbirleriyle kıyasıya yarışan su damlaları, kiremitten aşağı yöneliyor, arabanın ön camına. Kadife borularıyla akşam.


Elimizde avucumuzda kalan mümkünleri döke saça gelip dayandığımız yerde utangaç sıkılgan yorgun umutganlıkla, külrengi bir ufka gözlerimizi dikmiş, zindanımsı bir dünyanın içinde bekliyoruz. Sinsiyetin zerresini barındırmayan bir iktidarın bizi içeride, içeriden sarıp sarmalayacak iç güvenlik yasasını tüm içerlikliğimizle kötülemekteyiz ama iktidarın bizi nedenli düşündüğünün, bizim için iyilikler tasarladığının farkında dahi değiliz. Ancak; kötülüğün, vahşetin handiyse bilinç düzeyine çıkarak, sanki bir gerçeği tüm acımasızlığıyla haykırdığı, simgesel bir düello sahnesinde çalımla gezindiği, çalkanan bir zaman kesitinde yere çalınıp yerden kazınmaktayız. Kimimiz son bir gayretle bağırmakta ya da sorgusuz sualsiz sonunu beklemekte: minibüs, ev, sokak içlerinde. Sözgelimi bir fırıncı ya da bir esnaf kapısının önünden kar kürenir gibi kazınmaktayız. Deniz Aktaş, belki de yok sanan duyulmayan benliğine inat, öldürülmeden önce son kez beni kurtarın, diye haykırdı kapının ardında bekleyenlere. Belki de sözlerimsiz kalmasın bir anafora tutulduk da bunca üzerimizden aşıp gidiyor her şey. Keşke şu desinlerci tutumların hafifliğinden sıyrılabilsek, bizi zincirlere bağlayan sosyal ağların, haber akışlarının, gerçekliği imgesel olarak yoğuşturup buharlaştırarak acıklı bir melodrama dönüştüren, her şeyin içini boşaltan, bir an için teskin eden ama özünde hiçbir yaraya merhem olmayan televizyonun da içinden çıkabilsek. Belki böylelikle, daha fazla suça bulaştıkça eş anlı olarak toplumsal adlı dizgede suçun artışına neden olan bir iktidarın kapı kullarının umarsız kulaklarında çınlamak zorunda kalmazdı o son sözler. Ancak, despotun sesi her yerde yankılanıyor, her yerden duyuluyor. Daha fazla disiplin, daha fazla yetki istiyor; iç güvenlik yasası istiyor. Tüm babacıllığı ile sigaranın zararlarından bahsederek mahalle baskısının uygulanmasını talep ediyor. Evet, her yere ulaşan sesi diyar diyar gezerek, daha yenilerde, bir sokak arasında kartopu oynayan Nuh Köklü ve arkadaşlarının o cıvıl cıvıl seslerini bastırmaya yetiyor. Anlaşılan o ki, iktidarın doğası gereği, kendi sesinden başkasına tahammülü olmayan despota tüm bunlar yetmiyor ve tüm bir toplumu bir aileye çevirip ev içlerine hapsederek bir baba gibi yönetmek istiyor. Oysa, ilmik ilmik çözülen bir toplumsalda suç oranlarındaki artışın iktidar ile nasıl sıkı sıkıya ilişkili olduğuna, şiddetin nasıl sarmallaştığına yakından baktığımızda, suçun iktidar tarafından üretilen bir olgu olduğu görülecektir. İktidar bir yandan suç üretirken, bir yandan da suçun önlenmesine dair önlemler ile daha fazla iktidar üretmektedir. Michel Foucault'nun iktidar ekonomisi adını verdiği bu süreç esas olarak hapishanenin simgeselliği ve suçun kişiselleştirilmesi üzerinden disiplinin yaygınlaşmasını amaçlar. İşte bu toplumsalın içindeki bireyler, görmedikleri, karşısına dikilemedikleri iktidarın egemen sınıfsal yapılara tanımış olduğu suç işleme özgürlüğünü, bir anlamda bilinçdışı bir itkiyle, elinden almaya, suçu çalmaya yönelirler. Her gün bir yenisi işlenen kadın cinayetlerinin, artan şiddetin ve artık patlama noktasına gelen bir memleket için verilebilecek en yerinde örneklerden biri 17-25 Aralık yolsuzlukları olacaktır. Böylesi bir olgu karşısında suç ve otoriterleşme aynı oranda artış gösterecek, bireyler canavarlaştırılacak, idam edilmeleri dahi önerilecek; ancak iktidar genelleşen bu kötülüğü, kendini bir iyilik timsali olarak sunarak alttan alta iç güvenlik yasasının zemini oluşturulacak. Kafka'nın, Yasa Önünde adlı öyküsünde taşralı bir adam herkese açık olmasını beklediği yasadan içeri girmek ister; ancak yasanın önünde dikilen bir kapıcı tarafından engellenir. Adam daha sonra girip giremeyeceğini sorduğunda ise muğlak bir cevap alır. Her daim açık duran kapıdan içeride başka kapıların ve kapıcıların da olduğunu fark eden adamın merakı karşısında kapıcı; madem bu kadar istiyorsun, olmaz dememe aldırma, bir dene bakalım, der; ama böylesi bir girişimi göze alamayan adam beklemeye devam eder. Artık ömrünün sonunda, iki büklüm bir halde: Niçin benden başkası bu kapıdan girmeyi denemedi?diye sorar ve o kapının sadece kendisi için olduğunu öğrenir. Yine, Robert Walser'ın kısa öykülerinde birinde, Schwendimann adlı bir adam doğruluğu aramaktadır. Hastane kapısından adliye kapısına, oradan hapishanelere, düşkünler yurduna, bir balo salonuna ya da doğumhaneye kadar her yere bakar; ama aradığı şeyi hiçbir yerde bulamaz.


Her yıl binlerce insan Uluslararası Af Örgütü'nün insan hakları için mektup yazma maratonuna katılarak 10 Aralık Dünya İnsan Hakları gününe damgasını vuruyor. Dünya çapından insanlar, bireylerin saygı görmesi, korunması ve ihtiyaçlarının karşılanmasını talep eden mektuplar yazıyor. Bu sayede insan hakları ihlaline maruz kalanlara desteklerini gösteriyor ve insanların hayatlarında gerçek bir değişim yaratmayı amaçlıyor. Bizim için çok önemli bir tarih olan 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü bu yıl Uluslararası Af Örgütü'nün kuruluşunun 50. Yılına denk geliyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da dünya çapında bir mektup yazma maratonu düzenleniyor. Aralarında ABD, İran, Kuzey Kore ve Meksika gibi ülkelerin bulunduğu 14 ülkeden insan hakları ihlaline maruz kalmış bireylere 3-17 Aralık arasında destek mektubu ya da hükümetlere bu kişilerin durumundan duyulan endişeye dair mektup gönderiliyor. Kampanya katılım acileylem. org adresinden sağlanabiliyor. Türkiye'nin bu yılki vakası vicdani retçi ve insan hakları savunucusu Halil Savda. Uluslararası Af Örgütü olarak sizi acil eylem gerektiren bu konuya duyarlılık göstererek acileylem. org'u ziyaret etmeye ve sizin için hazırladığımız mektubu imzalamaya davet ediyoruz. Ya da bu bağlantıdakidökumanın çıktısını alıp Taksim ofisimize ulaştırabilirsiniz. Dünya çapındaki Uluslararası Af Örgütü şubeleri ayrıca 10 Aralık'ta bulundukları şehrin simgesel bir yapısının üzerine mektuplarının konusu olan kişinin resmini yansıtacak. İnsan hakları savunucuları ve destekçiler de ellerinde bu kişinin resminin olduğu mumlardan yapılmış fenerlerle toplanacak. İstanbul'da da 10 Aralık Cumartesi günü saat 19.00'da Galata Kulesi'ne Halil Savda'nın resmi yansıtılacak ve destekçilerimizle, ellerimizle hazırladığımız fenerlerle orada olacağız. Etkinliğimize katılanlar o akşam dağıtacağımız kartpostalları da imzalayabilirler. Sizleri de aramızda görmek, insan hakları adına desteğinizi hissetmek bizi sevindirecektir. Vicdani retçi ve insan hakları savuncusu olan Halil Savda vicdani retçilere desteğini özgürce ifade etmekten dolayı devam eden bir mahkumiyet riski ile karşı karşıya. Savda, zorunlu askerlik hizmetine karşı makale yazmak konuşmalar yapmak gibi faaliyetlerden dolayı halkı askerlikten soğutmakla suçlanıyor. Projenin tanıtımına destek verenlerin her gün eklenen videolarına da bu adresten ulaşabilirsiniz. Dünya çapındaki vakalara da bu adreslerden ulaşabilirsiniz.


Farklı disiplinlerden beslenerek oluşturduğu kuramı ile psikanaliz tarihinde çığır açan Jacques Lacan'ın etkileri klinik alanın yanı sıra sosyoloji, medya çalışmaları, felsefe ve sanat başta olmak üzere pek çok kuramsal bağlamda da güçlü bir şekilde hissedilmektedir. Lacan, toplumsal ve bireysel varlık olarak özneyi modern toplumda belirleyici olan bilinçdışı, arzu, zevk, haz, öteki gibi kavramların ışığında yorumlarken tüketim toplumunun sorunlarına bambaşka açılardan bakmayı mümkün kılmaktadır. İstanbul Fransız Kültür Merkezi ve Monokl Dergisi'nin 20-21 Haziran'da birlikte düzenleyecekleri Lacancı Teori ve Pratik temalı Uluslararası Lacan Kolokyumu'nda psikanalitik bir perspektifle hareket edilecektir. Böylece modernleşme sürecinin krizlerini sarsıcı şekilde yaşayan Türkiye'nin kuramsal çerçevesine özgün bir katkı sağlanacaktır. Monokl Dergisi Uluslararası Lacan Özel Sayısı'nın katılımcılarıyla gerçekleştirilecek kolokyumda Türkiye'den 3, İngiltere, Fransa ve Slovenya'dan 7 katılımcı yer alacaktır.


İstanbul'un disiplinlerarası festivali Uluslararası PERA FEST bu yıl 14 -30 Kasım tarihleri arasında düzenleniyor. 20 farklı mekanda gerçekleşecek 46 etkinlikten oluşan 10. yıl programında konserler, dans gösterileri, panel ve söyleşiler, tiyatro oyunları yer alıyor. Kültürlerarası İletişim Disiplinlerarası Sanat Derneği ve Pi Prodüksiyon yetkilileri, festivalin ana temasının çok kültürlülük olduğunu, bu yıl Avrupa'dan gelecek sanat ürünlerinin sanat ortamımıza ışık tutabilecek nitelikte olduğunu belirtiyorlar. PERA FEST, 14 Kasım 'Türk Sineması Günü'nde başlayacak. Gün boyunca TÜRVAK salonunda sinemamızın tarihine ilişkin belgeseller ve son Cannes Film Festivali'nde yenilenmiş kopyası sunulan Lütfi Akad'ın başyapıtı Hudutların Kanunu gösterilecek; eleştirmen Zahit Atam filmin sinema tarihimizdeki yeri üstüne bir konuşma yapacak. İtalyanca örümcek anlamına gelen 'Tarantella', 15. yüzyıl ie 17. yüzyıl arasında İtalya'da çılgın bir moda, toplu bir histeri halini almıştı. Halk bu çılgınlığın tarantula adlı örümceğin sokmasıyla ortaya çıktığına ve sokulanların ancak bu dansı yaparak iyileşebileceğine inanıyordu. Aynı akşam, Ghetto'daki açılış konserinde Napoli'den gelecek bir folk müzik topluluğu I Solisti di Montemarano sahne alacak. Dokuz müzisyenden oluşan topluluk, İtyalya'nın en özgün geleneksel müziği olan Tarantella müziği ve danslarından oluşan bir program sunacak. Festivalin ikinci günü aynı salonda, Baba Zula'nın da katılacağı Freedom Express gecesi yer alıyor. Bu yılki festivalin en çarpıcı etkinliklerinden biri, İspanya'dan -Endülüs'ten- gelecek Andres Marin Flamenko topluluğunun sunacağı Op.24. Flamenko'nun çağdaş ustaları arasında sayılan Andres Marin'in gösterisi 16 Kasım'da MKM salonunda yer alacak. 17 Kasım'da, Haymatlos'da Zeynep Arabacıoğlu'nun iki farklı kültürü buluşturan konseri yer alacak : Latino ve Ladino. Programda yer alan yabancı gruplar arasında iki Fransız, bir İranlı sanatçıdan oluşan Hradcany topluluğu, Romanya'dan gelecek caz topluluğu Sorin Zlat Trio ve dünya müziği alanında haklı bir ün kazanmış grubumuz Gevende ile birlikte bir konser verecek Hollandalı Spinifex topluluğu öne çıkıyor. Festival programında, uluslararası ödüller kazanmış genç caz yorumcumuz Meltem Ege, ilk kez sunacağı yeni projesi ile Birsen Tezer, yeni çıkan CD'leri ile müzikseverlerin beğenisini kazanan iki sanatçı, tangolarıyla Mehtap Meral ve Kız Kafasıyla Tiyatro Şarkıları programıyla Çiğdem Erken yer alacak. Bir başka ilginç proje de, müziği ve dansı buluşturan Dikkat Flamenko olacak. Klasik müzik alanında da önemli bir etkinlik yer alıyor programda : Ferenc Liszt'in doğumunun 200. Yıldönünü nedeniyle gerçekleştirilecek Macar piyanist Adrienne Hauser'in Liszt resitali. İstanbul Modern'de düzenlenecek film gösterileri iki başlık etrafında toplanacak : Sinemamızda Çokkültürlülük başlığı altında ülkemizden belgeseller gösterilirken; Çokkültürlü Avrupa Sinemaları: İspanya başlığı altında Bask, Katalan, Galiçya dillerinde ve İspanyolca dört film yer alacak. Pera Müzesinde, bu yıl ilk kez Cannes'da özel bir gösteride sunulan Türk Pasaportu gösterilecek, gösteri sonrası filmin hayatta olan kahramanları -Türk diplomatları tarafından Nazi Almanya'sından kurtarılan Yahudiler- ile bir söyleşi gerçekleştirilecek. Aynı gün, Pera Müzesi'nde İstanbul'a Son Tren romanının yazarı Ayşe Kulin bir söyleşi gerçekleştirecek. PERA FEST çerçevesinde, Ülkü Tamer İstanbul'un Şiiri, İlhan Eksen İstanbul'da Bir Nihavent Tango, Timur Selçuk Ölümünün 30. Yılında Münir Nurettin Selçuk üstüne söyleşiler gerçekleştirecek; 22 Kasım'da Küçük Sahne'de Yıldız Kenter, Dilek Türker, Prof. Mesut Önen ve Ali Poyrazoğlu'nun katılacağıYazarlığının 50. Yılında Üstün Akmen konulu toplantının ardından, Akmen'in yönereceği, D. T. Genel Müdürü Lemi Bilgin, İ. B. Ş. T. Genel Sanat Yönetmeni Ayşenil Şamlıoğlu, tiyatro yazarı Cuma Boynukara ve yönetmen Yücel Erten'in katılacağı Demokrasi ve Sanat konulu bir panel düzenlenecek. 18 Kasım'da Pera Müzesi'nde, eleştirmen Tunca Arslan'ın Göç'ün 50. Yılında Sinemamızda Almanya konulu sunumunun ve Karakafa filminin gösteriminin ardından, Festivalin Sanat Yönetmeni Vecdi Sayar'ın yöneteceği ve yönetmen Korhan Yurtsever, Alman müzikolog Martin Greve, tiyatrocu Fırat Güllü, Uluslararası PEN Yazarlar Derneği yöneticisi Norveçli yazar Eugene Schoulgin'in katılacağı Sanat ve Çokkültürlülük konulu bir panel gerçekleşecek. Evliya Çelebi'nin 200. Yılı onuruna, 23 Kasım'da İstiklal caddesindeki Koç Üniversitesi Araştırma Merkezi'nde yer alacak ve Nazım Alpman, Ahmet Doğan, Ersin Kalkan, Hülya Vatansever'in katılacağı Evliya Çelebi'den Günümüze Seyyahlar ve Kültürlerarası Diyalog konulu söyleşiyi Özdem Petek'in Altın Yollar: Evliya Çelebi'nin İzinde başlıklı belgeselininin gösterimi izleyecek. 28 Kasım'da Arteİstanbul Sanat Galerisi'ndeki söyleşide ise, PERA FEST'le eşzamanlı düzenlenen bienal ve çağdaş sanat fuarlarında öne çıkan 'trend'ler eleştirmen ve küratörlerin gözüyle değerlendirilecek.


Uluslararası Ruanda Ceza Mahkemesi Başsavcısı Hassan Bubacar Jallow İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin konuğu olarak 12 Ekim 2011 Çarşamba, saat 17.00'de, üniversitenin Dolapdere kampüsü, Mahkeme Salonu'nda bir konferans veriyor. Jallow, Afrika'nın tanınmış hukukçularından. 10 yıl boyunca Gambiya Adalet Bakanı olarak hizmet etmiş, aynı ülkenin temyiz mahkemesinde yargıçlık yapmış, Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı'nın hazırlanmasında yer almıştır. ICTR, Birleşmiş Milletler tarafından, 1994'te, Ruanda'da meydana gelen, soykırıma varan kıyımların büyük sorumlularının yargılanması amacıyla kurulmuş bir uluslararası ceza mahkemesidir. Tanzanya'nın kuzeyindeki, Aruşa kentinde faaliyette bulunuyor. Bu Mahkeme'nin hukuki faaliyetleri konusunda bir çalışmalar dizisinde bulunmak amacıyla, Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Turgut Tarhanlı ve Fakülte mensubu üç öğretim üyesinden oluşan BİLGİ Hukuk delegasyonu, geçen ay Mahkeme nezdinde bir ziyarette bulunmuştu. Başsavcının Bilgi Üniversitesi'ni ziyareti, süregelen bu hukuki ve mesleki işbirliği kapsamında yer alıyor.


Ulver'in 2012 albümü Childhood's End'den Beau Brummels Magic Hollow... Norveç muhteşemi Ulver, 1960'lı yılların saykodelik pop şarkılarını yorumluyor bu albümde. Geçen yıl çıkardıkları War of the Roses ile, klas hareketin tillahını yapmış Ulver, bu kez gözden kaçmış şarkılara can veriyor. Aileleriyle çocukken dinledikleri ve zamanla kendilerinde fetiş haline gelmiş şarkılar. The 13th Floor Elevators, Electric Prunes, Jefferson Airplane, The Pretty Things, Bonniwell's Music Machine, United States of America ve diğerleri. Goat'un Ağustos 20'de çıkacak albümünden. İsveç'in kırsalında Korpolombolo namlı bir köyde yaşayan grup elemanlarının yaşadığı bölge, yüzyıllardır, yerleşimcilerinin voodoo yaptığı söylencesiyle ünlü. Köye asırlar önce gelen bir hekimin etkisiyle çıkan söylentiyi sonrasında sahiplenen köylüler, madem bu kadar söylenti var bari gerçekten yapalım, düşüncesiyle, çeşitli kara büyü pratiklerine merak salmış. Lakin Hristiyanlar bölgeye geldiklerinde köylüler bu alışkanlıkları nedeniyle yakılmışlar. Goat ise, bu geleneği sürdürdüğünü belirtiyor. Dead Can Dance, 16 yıl aradan sonra geri dönüyor. Albüm beklentilerdeki gibi muhteşem değil ancak, yine de dünya değiştirtiyor.


Nordik folkloru, nordik dilini gerektirir. Bu yüzden kalbimizi dinliyor ve Norveççe şarkılar yapıyoruz. İskandinavya'nın dışındakiler bizim gibi hissedemeyeceklerinden, bunu denemesinler, komik kaçıyor. Bizim kalbimize ve ruhumuza ait bir hali bir Yunan grubun yapmaya çalışması aynı olmuyor. Norveçli bir grup dinlerken bu toprakların gizini ve saflığını hissetmeyi beklerim. Yoksa bir şeyler doğru gelmez. Yeraltı dediğimiz şey çalıntı içerik anlamına gelmemeli, kendilerine özgü bir şeyler yapmaya çalışan bireylerin, müzisyenlerin ve şairlerin iletişimde olduğu, yönü altkültüre doğru olan seçkin bir komünite olmalı. Ulver Kurtlar demek evet. İsmimiz neyse, oyuz. Geceleri, gündüzlerin tersine hem mental hem de bir noktaya kadar fiziksel güce ulaşıyoruz. İşin aslı, güneş belirdiği zaman bizim gibi likantropik bireyler üzerinde zararlı oluyor. Trajik biçimde yapılandırılmış toplumumuzda sağ kalmak için bazen böylesi durumları tecrübe etmek durumundayız, yapacak bir şey yok. İsmimizi karanlıktan, Norveç folklorunun karanlık tarafından aldık ve isim batıl inançlı Norveç geleneklerini çevrelemiş gizemli, büyüleyici ve kasvetli atmosferi ve Norveç doğasını karakterize edip tanımlıyor. Aydan bahsederken, kelimenin en eski kullanımındaki dişil kökeni öne çıkarıyorsunuz. Eski günlerde bir kadının büyüleyici ve şeytani bir güçle donanmış olması, insanları hiss-i selimden uzaklaştırabilirdi. Delilik sıklıkla bir ay hastalığı gibi görülürdü ve yoğunluğu ise tamamen ayın evrelerine bağlıydı. Nihayet dolunay olduğunda şeytanlık tamam olurdu. Ay ile delilik aynı kelimeden boşuna türemedi. Ayrıca eski folklor hikayelerinde gnome'lar, troller, cadılar ve başka birçok yeraltı varlığının kendilerini en çok ay ışığında iyi hissettikleri söylenir. Birçok antik, dini ritüelin, mesele kurban verme törenlerinin ay ile ilişkisi malum. Ay kimi zaman zaferi de niteleyebilir. Paradoksal biçimde Hıristiyanlık ikonografisinde İsa'nın annesi sıklıkla acımasız düşmanlara karşı gücünü temsil eden orak biçimindeki ayın üzerinde görüntülenir. Neticede ay ULVER için, mitsel elementleri, konseptleri ve yeraltı varlıklarını birbirlerine bağlayan, trolsk, psişik, dişi özellikleri olan devasa bir kaynaktır. Üzerimizde sembolik bir etkisi var. Güdülerimiz, duygularımızı ve davranışlarımızın bilinçsiz hallerini etkiliyor. O gururlu duruşuyla geceyi ve karanlığı kışkırtır. Daha söylerdim de yeterince uzadı.


Yazın ile yaşamın arasındaki çizginin inceldiği anlar. Onlar olmasa yaşamın sürekliliğinin gereği ve anlamı yok düşüncesindeyiz. Unutulmasınlar Diye yazılarında, bu kez arkadaşlarının hafızasında devlet baskısından saklanan şiir, şairi ve bazı fedakarlıkların üzerinde yaşamlarımızı sürdürdüğümüzü hatırlama çabasını aktarıyoruz. Fütüristika, dijital yayıncılık konusunda çözüm sunan Narrative. com ile ortak çalışma yapıp, online dergiler için makale hazırlama formatları için fikir alış verişinde bulunuyor. Bu yazı, Futuristika. org bünyesinde bu şekilde hazırlanan ilk makale olma özelliğindedir. Otuzlu yılların Rusya'sına dair dev bir anıt olarak kabul edilen bu yapıtın yaşamını insan belleği kurtardı. Requiem 1938 yılından itibaren ilk kez yayımlandığı 1963'e kadar Ahmatova'nın güvendiği ve aralarında Çukovskaya'nın da bulunduğu yaklaşık on kişi tarafından hiçbir şekilde yazıya dökülmeden ezberlenerek korundu. Aynı yılın Ekim ayının sonunda üç kişi buluşur. Epilog bölümü daktiloda yazılır ve Ahmatova imzalar. Bu, oradakiler için unutulmaz bir andır, o güne kadar belleklerde saklı tutulan şiir ilk kez yazıya dökülmüştür. Şiir daha sonra 1964'te Roma'da göçmen Çekler tarafından kitapçık haline getirilmiştir. Requiem anayurdu Rusya'da, ancak şairin ölümünden yirmi yıl sonra, 1987'de Oktyabr ve Neva dergilerinde yayımlanabilir. Yapıtın yazıldığı yıllarda, rejim karşıtı ya da halk düşmanı sayılan aydınların evine sıkça baskınlar yapıldığı ve bu baskınlar sırasında ele geçen sözde kanıtlar üzerine bu kişilerin tutuklandığı biliniyor. Bu arama ve tutuklama süreci, Giriş bölümünün ilk kısmında yer bulur. Yapıtın kahramanı bir yandan gerçek, belki de o dönemde her gün yaşandığı için olağan, ancak bir o kadar da inanılması güç bir sahne betimler. Burada, bir ailenin başkaları tarafından keyfi biçimde parçalanışı söz konusudur: Şafakta alıp götürdüler seni/ cenazede gibi yürüyordum arkandan/ Çocuklar ise karanlık odada ağlıyorlardı. Otuzlu yıllarda Sovyet Rusya'da sıkça yaşanan bu sahnenin, biyografik bir özelliği de vardır. Ahmatova burada aynı zamanda eşi Punin'in 1935'teki tutuklanışını betimlemektedir. Dizelerin devamında poemin kahramanı, tutuklanan kişinin durumunu anlatmaktadır. Sözde suçlunun dudakları bir ikonunki kadar soğuktur, alnında ise ecel teri vardır. Ecel teri gerçekten korkunç bir ifade biçimidir, çünkü tutuklanan pek çok kişi evine dönememiştir. Yapıt boyunca şair, bu geri dönülmezlik ya da dönülüp dönülmeyeceği konusundaki belirsizlik duygusunu okuyucuya duyumsatmaktadır. Kahraman tutuklanmadan sonra tutuklunun, hapishanedeki durumundan söz eder. Hapishane yapıtın İthaf başlıklı ilk bölümünde betimlenmektedir: Ama hapishane kilitleri sımsıkı/ Arkalarmdaysa 'kürek mahkumlarının inleri'/ Ve ölümcül hüzün var. Sımsıkı kapalı kilitlerin ardında kimsenin aşamayacağı kocaman bir duvar daha vardır, bu çoğunluğu haksız yere tutuklanmış, geleceğinin ne olacağını bilmeyen kişilerin hüznünden başka bir şey değildir. Bu hüznü derinleştiren, umutsuzluğa dönüştüren bir başka öge ise hapishanede mahkumlarla uğraşan askerler ve onların ağır adımları dır. Ayrılığın kısa şarkısı, sürgüne gidenlerle geride kalanların vedalaştıklan anı simgelemektedir. Kahraman bu sözlerle, aynı zamanda sürgünün dönüşsüzlüğünü de anımsatmaktadır. Burada artık oğul ya da yakın bir kişi değil tüm Rusya yer almaktadır. Felaketi yaşayan tüm Rusya'dır. Ahmatova yapıtın bu dizelerinde, rejimi açıkça eleştirmektedir. Ölüm yıldızları ve kanlı çizmelerle sağlanan metonimi arama, tutuklama ve sürgün kararını veren Stalin'le Kremlin yetkililerinin yerine kullanılmaktadır. Şiirde geçen kara arabalar Stalin döneminin siyasi simgesi olmuş bir duruma göndermedir, özellikle bu arabalarda mahkumlar taşınmaktadır. Kahraman, sürgüne mahkum edilen kişinin çaresizliğini Çarmıha Gerilme bölümünde dile getirmektedir. İncil'den alıntılanmış bölümde, otobiyografik izler taşıyan dizeler vardır: Babasına dedi ki: 'Beni niye bıraktın?'/ Annesine ise: 'Ah Mene ağlama' Burada babasına seslenen oğul, Ahmatova'nın oğlunun yerini tutmaktadır. Nikolay Gumilyov 1921 yılında kurşuna dizilmiştir. Şair böyle ilk eşinin de öldürüldüğünü fısıldar. Ayrıca babadan gelebilecek bir yardım olasılığının ortadan kalkmış olması, mahkum oğlun çaresizliğini ortaya koymaktadır. Yalnız kalmış anneye söylenebilecek tek teselli sözcüğü ise ağlamadır. Baba sözcüğü hıristiyanlıkta, bilindiği gibi, Tanrı anlamına da gelir. Şair, okura mahkumların ve onların yakınlarının, Tanrı tarafından neredeyse terk edilmiş oldukları duygusuna kapıldıkları düşüncesini vermektedir. Bu şiirde şair somut bir anıt yerine, sözcüklerden oluşan ve asla unutulmayacak, halk arasında dilden dile dolaşacak bir anıtı da yer bulur. Puşkin'in çarlık düzenine karşı ayaklanan Dekabristleri andığı ve özgürlükten söz ettiği dizeler, içerik açısından Requiem'le örtüşmektedir: Acımasız yüzyılımda özgürlüğü övdüm/ Ve ölenlere karşı merhamet uyandırdımAhmatova da yapıtında rejimin aydınlar üzerindeki baskısına karşı çıkanların yaşadıklarını aktarır. Requiem'in yazıldığı yıllar, tıpkı Puşkin'in yüzyılındaki gibi aydınlar açısından acımasız geçen bir dönemdir. Reguiem'in mahkumlarıyla, Puşkin'in ölenler sözcüğüyle andığı Dekabristlerin kaderi benzemektedir. İki şairin sanatsal kaderleri birbirlerine benzer. Çünkü Puşkin'in pek çok şiiri gibi Ahmatova'nın da pek çok yapıtı Stalin döneminde yayımlanmamıştır.


Latin Amerika edebiyatının Yahudi kızı. Şair. Kapkara kısa saçları var. İri gözlerinde uzun bir şaşkınlık. Ailesi 1934'te Stalin'den kaçıp Paris'e yerleşir, kısa bir süre sonra okyanus ötesine, Arjantin'e göç ederler. Alejandra, iki yıl sonra 29 Nisanda doğar. Utangaç biri Alejandra, mütereddit ve kekeme. Dış dünyayla olan yalıtılmışlığı patolojik bir hal alır zamanla. Buenos Aires Üniversitesinde gazetecilik ve felsefe okur. Juan Batlle Planas'dan resim öğrenir. Bir süre sonra ise şiirde bulur kendini. İlk şiir kitabını daha 19'unda çıkarır. Yazmak, bir yaranın kabuğunu kaldırmaktan başka nedir ki! Doktoru tarafından şiir yazmaya teşvik edilen Anne Sexton'ı iyileştirmeyen şiir, onu da iyileştirmeyecektir elbet. Parasını ilaçlara yatırır o da. Amfetaminlere, uyku haplarına, ağrı kesicilere... 1960'ta Paris'e gider, ağzında sigarasıyla Faulknervari bir edayla dolaşır Paris sokaklarında. Octavio Paz ile tanışır, dost olurlar. Octavio Paz, bir kitabına önsöz yazacaktır ileride. En yakın dostu Cortazar ise şiirler yazar, mektuplar gönderir ona. Blues dinlemeyi sever Alejandra. Gecelerimi bir dilin içinde karalamalar yapan çılgın bir kadın gibi geçirmektense sigara dumanı dolu bir mekanda blues söyleyerek geçirmeyi tercih ederim. diye yazar bir arkadaşına. Rivayete göre, bir keresinde tam yedi gün boyunca halüsinasyon halinde kalır. Yedi gün boyunca Janis Joplin dinler ve onun için bir şiir yazar. Alejandra, yaşamı boyunca psikolojik sorunlar yaşadı, depresyon tedavisi gördü. 1972'de tedavi gördüğü hastenede aşırı dozda ilaç alarak yaşamına son verdi.


Murat Kemaloğlu, 1980'lerin başlangıcında tek bir albüm yapıp müzik aleminden çekildi. Kaplumbağaların Uykusuna Dek, Öncü Müzik etiketiyle Ankara'da yapılmış bir plaktı. Müzisyen o zamanlar Ankara'da Tıp öğrenimi görmekteydi. Yedi şarkının yer aldığı albümün adını taşıyan şarkı on beş dakikadan uzun ve dönemin şarkı formlarının dışında yer alıyor. Plağın A yüzünde iki, B yüzünde beş şarkı yer alıyor. Şarkıların tümünün söz ve müziği Murat Kemaloğlu'na, düzenlemeler ise Müjdat Akgün'e ait. Karanlık günlerin içinde, büyük ihtimelle o dönem insanların bahsetmeye çekindikleri konulardan, koşullardan bahsediyor. Albüm çıktığında Hey dergisinde çokça yer aldı. Zamanımızda, kültürel arkeolojiyle ilgilenmek lüks kaldığından mı yoksa yayınların güncel ile ilişkisinin gereğinden fazla olmasından mıdır bilinmez, bu albüm unutulmuşlar arasındaki yerini almıştır. Bu albümde Kavuşmamış etlerin kavuştuğu ve Barınmamış vücutların barındığı yer in Toprak olduğu vurgulanıyor. Belleği pörsümüş entelektüel tüketim ortamlarının ıskaladığı, cinselliğe göndermelerini selamladığımız bir çalışma. Derler ki, Murat Kemaloğlu nun seksenli yılların ikinci yarısında Zürih te birkaç arkadaşıyla bir ev stüdyosunda canlı ve doğaçlama kaydettikler beş parçalık bir albümü daha vardır. Master kayıtları kaybolan bu yapıt hiç yayımlanmadı. Bir kopyasına ulaşma şansını edinemedik, olsaydı Son Dans, Kuytuda Bir Korkuluk, Yadsıdığımız Oyuncaklar, Bir Geceliğine ve Odalar isimli şarkılarla atonal buhranımızı teskine edebilirdik. Murat Kemaloğlu, Antalya da Ruhbilim Okulu adını verdiği merkezde Jung çu psikanaliz çalışmalarını sürdürüyor. Albümü yüklemek yerine, rujlu elma hesabından gömdük.


Rus analitik sanatının kurucusu, ilk dönem Rus avangart sanatçılarındandı Pavel Filonov. Sovyet sansürü nedeniyle bir köşede unutulmuşlardan. Yaklaşık 1,5 milyon insanın öldüğü Leningrad Kuşadası'ının devam ettiği günlerde öldü Filonov, açlıktan. Kendisinden yirmi yaş küçük olan felçli karısı ise ondan bir yıl sonra öldü, 1942'de. Erkekler kaslı oldukları için yağları yoktu ve açlığa karşı kadınlar kadar dayanıklı değillerdi. Önce erkekler ölüyordu, sonra kadınlar. Filonov'un resimleri uzun süre kız kardeşi tarafından korunup saklandı. Eserleri, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra gün ışığına çıktı.


Şairin yeryüzünde belirişi, 1965 yılında dönemin yeni bir dergisinde Poezja'da gerçekleşti. Derginin editörü Tymoteusz Karpowicz, şairi coşkuyla sundu. Kara şiir yazmış denebilir. Şiirlerinde tamamen kadın bedenine dönüşüp, varoluşa karşı açlığını böyle bastırdığın söylenebilir. Rafal Wojaczek, şiirlerinde kendisini tümüyle farklı bir kişilik şeklinde konumlandırır. Kimi zaman bir iblis, kimi zaman kadındır, nihayetinde kendi bedeninde, kendi sesinde değildir. Şiirlerinde sürekli yükselir, ışığa doğru ilerler. Ortodoks mitolojisinden etkiyle kadın, şiirlerinde kafasını çevirdiği tek yön olan yukarısıyla, ışıkla, cennetle arasındaki ince çizgidir. Şiirlerinde dönüştüğü kadının bedeni, Rafal Wojaczek'in evidir. Odalarında dolaşır, evin boşluğunda huzur bulur. Şairin hayatını, 1999 yapımı, Lech Majewski'nin yönettiği Wojaczek isimli filmde oynayan kişi ise, aslında bir aktör değildi ve daha önce hiç rol yapmamış, şairin okuru bir başka şairdi. Belki, unutulmasın diye, bu kısa hatırlatma metninden filme giden, oradan tekrar bir yazıya varan biri çıkar. Şiir, kendini savunur, kendi yolunu bulur. Rafa Wojaczek'in ilk kitabı Sezon / Mevsim, 1966'da yayımlandı. Inna Bajka/Bir Başka Peri Masalı 1970 yılında yayımlandı. Ölümünün ardından, kendi derlediği şiirlerinin yanı sıra, dergilerde kalmışların yanı sıra hiçbir yerde yayımlanmamış altmış şiiri gün yüzü gördü. Yahudilikte doğumu izleyen sekizinci günde erkek çocuğun sünnet merasimini gerçekleştiren din görevlisi.


kamu yararına ana avrat Orhan Talat Şalcıoğlu güzellemesidir. Elimizden bir zaman çıkmış fakat asla unutulmamış eser, Futuristika!'nın memleket sathına dağılmış ve gerektiğinde gereğini yapacağını tekrar göstermiş hücrelerinden Çanakkale'de şehirdeki eski bir kitapçıdan taşınıp sırtı Şalcıoğlu Sokak'a bakan evde saklandıktan sonra Kadıköy'e ulaşmıştır. Kilitbahir'de 25 Ocak 1960'da doğmuş, Eceabat'ın bu köyünde denizin kilidini açmıştır. Doğduğu sokağa geri dönmemiştir, kar erisin diye evlerde tutulmuş bebektir. Yaşı daha on beş civarında kararsız dolanırken sinesine Pink Floyd düşüyor, Led Zeppelin, Jimi Hendrix, Jethro Tull, Rolling Stones, bir eline toplumun ışıltılı camlarına atacağı taşı, diğer elinde gitarıyla sahneye çıkıyor, orkestralarda Çanakkale nişanlanırken, nikah kıyarken, sünnet edilirken Orhan'ın gitarından yükselen nağmelerin tahayyül sınırları içinde kalan kızlar dans ediyor, halk biraz çekingen, salınıyor. Yer, altımızdan kayacaktır sonraları. Bazı şairlerin babaları belediyede memur, Orhan Talat kamudan tiksinenlerin arasına karışıyor bu sayede. Babanın yüz ifadesi her daim ciddi, devletini ve belediye binasının ahşap çerçevelerini çok seviyor, şehirde sırtındaki kamburla tanınıyor, Orhan Talat yerine oturamazlığı, sığdırılamazlığı miras alıyor. Üç bülten gün boyu / Personel Kanunu / Babacığım Baba uyarırmış, Tıkınızı duymayacağım tık tık tık tık şıp şıp şıp şıp damlaya damlaya. Yoksulluk dize yazdıracaktır, elbiseler abisinindir, bir kovayı devirir gibi elden ele geçer kıyafetleri, eskiyen terz yüz edilir yeni olur, annesinden kazaklar sırtını pek güzel gösterir, sürekli anne kazağı giyen çocukların bakışları vardır, dünya Orhan Talat için bir annesi bir kız kardeşidir. Zaman liseye vurunca, çare şaraba yönelir. İncir ağaçlarının gölgesinde, o viranede, bu sur altında, eski çağ savaşçılarının fosilleşmiş ayak izlerinin kenarında saklaya saklaya, saklana saklana şarap içiyorlar. Hızlı içiyorlar ki Girit göçmenleri arasında yerlerini pekiştiriyorlar. Dumanlanıyorlar. Bir kıyamet kopuyor Orhan Talat'ın tam ortasında. Perihan kenti de, Orhan'ı da terk edip subay ile Kayseri'ye kaçıyor. Evlenip çocuğu olurken Perihan'ın, Orhan Talat bir saatte dört şişe güzelmarmara içiyor, bırakıyor kendisini Çanakkale sahiline. Gemilerden birine atlıyormuş, yolu Almanya'ya düşüyormuş, LSD ile ilk tiribinde ikiye bölünmüş, yemek isteğini orada bırakmış, düşüncesini almış da dönmüş. Perdeleri kapalı, odasında oturup şiir yazıyor, yazıyor da yazıyor. Arkadaşlarına en çok Len arakla kendini diyor, kendi kendine Japonca ve Yunanca öğrenmeye çalışıyor, Ç'ye kadar getirebildiği, altmıştan fazla kaynak tarayıp giriştiği argo sözlüğü hazırlıyor, sık sık hastaneye girip çıkıyor, bir değişiyor, çıkıyor, bir değişiyor yine giriyor, hemşireler onu o hemşireleri çok seviyor, hemşirelere aşık olup şiir yazıyor, yazıyor da yazıyor. Metin yazılırken, yaşamının anları için Ümit Bayazoğlu'nun kitabı Uzun İnce Yolcular'ın 189-193. sayfalarından yararlanıldı.


Romancı, insan hakları savunucusu, aktivist, mezbaha işçisi, kapitalist sistem direnişçisi, küçük hesapçı karşıtı, Yeşiller hareketi öncüsü, gerçek gazeteci, senaryo yazarı, Charlie Chaplin'in dostu, entellektüel politikacı, sosyalist, cesur yeni dünya insanı. Baba- oğul ilişkisinden yola çıkarak petrol sektörünü acımasızca eleştirdiği romanı Oil! , büyük umutlarla Amerika'ya gelerek mezbahalarda çalışan ve kapitalizmin kölesi olan Litvanyalı bir göçmenin öyküsünü anlattığı en önemli romanı Jungle, telepati yoluyla eşyaları kaldırdığına inandığı genç bir fizik öğrencisinin hayatını anlattığı romanı Mental Radio, kömür madenlerinde yaşanan sefaleti yazdığı kitabı King Coal, soygunla suçlanan iki anarşistin hayat öyküsünü kaleme aldığı romanı Boston, genç bir sosyalistin hayatını korkusuzca yazdığı kitabı Jimmy Higgins, dinin ve dindarların ikiyüzlülüğünü acımasızca eleştirdiği romanı Dinin Kazançları. Sergei Eisenstein'ın Que Viva Mexico filminde yazar ve prodüktör olarak yer aldı, The Wet Parade adlı romanı Victor Fleming tarafında beyazperdeye aktarıldı, 2007'de 2 Oskar alan There Will Be Blood filminin senaryosu Sinclar'in Oil! kitabından ilham aldı, The Gnomobile romanı 1967'de sergilenen Disney müzikali The 'Gnome-Mobile'in altyapısını oluşturdu. Jungle romanı sömürülen işçilerin hayatını anlatmak isterken Amerika'daki hijyen bağımlılarının protestolarına kurban edildiğinde Kamuoyunun yüreğine nişan aldım ama midesini vurdum! diyerek sarkastik tavrını ortaya koymuştur. Bu annem. Prishilla Harden. Bütün gününü kemiklerimin gelişmesi için kurabiye yaparak geçirir. Süt içmediğim için tatlılarla beni kandırmaya çalışıyor. Onun keyfi yerine gelsin diye bir bardak süte bandırdığım çikolatalı kekleri on iki dakika içinde bitiriyorum. Bu da babam. Benim gibi Upton Beall Sinclair. Bir içki dükkanı sahibidir. Ama bunun tek nedeni sabahtan akşama kadar boşalmayan bardağına bir kılıf bulabilmek. Kazandığı tüm parayı burbona, konyağa ve şaraba yatırır. Sabah kalktığında baş ağrısı ve asla düzelmeyen ağız kokusu eşliğinde güne başlar, akşam barda olay çıkarmadığı az görülmüştür. Bu da ben. Asla olay çıkarmayan, küçücük odasında gelecekte yaşayacağı hayatın planlarını kuran Upton Beall Sinclair, Jr. Sakın babamla karıştırmayın. Onun tahtına aday değilim. Ve son olarak size tanıştırmak istediğim, beyaz duvalar, muşamba ve her tarafı yırtılmış mobilyalardan da anlayacağınız gibi hayatımızdaki diğer önemli kişi: Bir kulübeden hallice duran evimiz. En azından köpekler üzerimize işemediği için şanslı sayılırız. Çok çabuk büyüdüm. Bundan kastım boyumun uzaması ve kemiklerimin güçlenmesi değil elbette. Aklım normalden biraz daha çabuk ilerledi. Okula gitmeye başladığım yıl gıcırdayan bir kapının önünde durduğunu anladım. Artık babamın haylaz oğlu ve annemin mutluluğu olmaktan çok daha önemli bir mevkim vardı. Birinci görev: Okumak ve aklımda şekillenen imgeleri defterlere karalamak. Tabii ki önüme ilk koyulan kitap İncil oldu. İsa idolüm, Tanrı yardımcım olsun kendilerine bir gün olsun ihanet etmedim. Duaları ne kadar kolay ezberleyebildiğimi farketmemin ardından da Percy Bysshe Shelley şiirlerine, kitapçıların kapılarındaki açık levhalarına ve sokakta duyduğum ayıp fıkralara bağımlı oldum. İlk kuruşlarımı da bu fıkraları okulda anlatarak kazandım. Kumbaramın ağırlığını artıracak ve babamın hiddetini çoğaltacak da olsa özgürlüğe giden yolda bir iki adım daha. Hayatımın ilk büyük şansı 1888'de Bronx'a taşınmamız oldu. Yukarı mahallelerde sekizinci sınıf vatandaş muamelesi görsem de, New York havasını solumuş oldum bir kere. Okuldan çıkıp Manhattan sokaklarını fethettiğimiz öğleden sonralarında hayata dair iki şey öğrendim; fakir olmak istemiyorsam mutlaka bir şeyler başarmalıyım. Bir şeyler başarmak için neye yeteneğim olduğunu keşfetmeliyim. Çok zor olmadı. Kelimelerin kağıt üzerindeki dansı çok uzun zamandır ilgimi çekmekteydi. 1897'de Columbia'ya kabul edildim. Edebiyat öğretimime devam etmek için etraftaki dergilere bir iki gençlik hikayesi yazmam yeterli oldu. Şu bildiğiniz Harlequin romanları tarzında bol entrika, uyuşturucu ve kaybolmuş ruhları anlatanlardan. Çevremde o kadar çok vardı ki malzeme bulmak için uğraşmaya gerek kalmadı. 1900'de ilk eşim Meta Fuller ile tanıştım, okuldan mezun olmama birkaç gün kala. Yazdığım gençlik romanlarına dönüşmem için aşk gerekiyormuş meğer. Tam nerede başladığını bilmiyorum. Bronx'tan Manhattan'a giden tren yolculuklarında ya da gazetelerde okuduğum işçilerin ölüm haberlerinin hemen ardından olabilir. Hayallerimde yarattığım dünyanın gerçek olmaması sinirimi bozmaya başladı. Arada bir bira bardaklarımıza eşlik eden konuşmalarda eşitlik, adalet, isyan gibi kelimeler geçtiğindeyse sabrım kalmadı. Oturduğum yerden ahkam kesmek bana göre değildi. Seyirci konumundan kurtulmanın vakti geldiğinde hemen sahadaki yerimi aldım. Helicon Hall Kolonisi, kapitalist düzene karşı durmak için ilk protesto hareketimdi. Bir de tabii ki Jungle romanımın başkahramanı. Benim gibi düşünen pek çok insanla ortak bir yaşam kurduk. Sinclair Lewis'in de katılımıyla birlikte kalemimizden çıkan mermilerle etrafta dolanan küçük burjuvaları hedef aldık. Bingo. Elbette bizden huzursuz olup yasaları, başkanları ve suçlamaları araya sokmaları uzun sürmedi. Özgürlüklerin ülkesinde kimse bunlara aldırmaz. Biz de aldırmadık. Aklımızdan geçeni söylemeye devam ettik. 1906'da Amerikan Sosyalist Partisi tarafından Amerikan Kongresi'ne aday gösterildim. %3 oyla kaybetmem pek süpriz oldu denemez. Önemi yok. Bundan daha üzücü olan 1907'de yuvamızın yakılıp yok edilmesiydi. Ardından Arden'e taşındık. Eski yıllarda kabilelerini terk etmek zorunda olan kızılderililerin göçleri gibi. Yeni bir koloni, aynı tanıdık hayat. Kolonide hayat güzeldi. Paylaşımın varabileceği son noktada buluştuk. İçkiler, yazılar, düşünceler, ekmeğimiz, kışın paltolarımız, yazın gölgemiz. Bu mutluluk içerisinde kadınlarımızın da paylaşılabileceğini hiç düşünmemiştim. 1911'de karım şu meşhur şair Harrp Kemp'le kaçtı. Ardından ben de California'ya taşındım. Güneşin beni mutlu edeceğini umarak. İnsan hakları diye savunduğumuz o kadar zor bir eylem ki. Bazen suçlu olduğunu bildiğim insanları savunmak, idam cezasına karşı durmak için onlarca kadına tecavüz eden bir sapığın haklarını korumak için kendimi zorlamam gerekti. Suratlarına tükürüp soyumuzdan aforoz edilmeleri için gerekli işlemlerin başlatılmasını talep etmek yerine, yanlarında durup davranışlarının nedenlerini ve hepimiz üzerinde yarattığı etkiyi anlatmaya çalıştım. Hepimizin eşit olduğunu savunmak, maymunlara kanat takmak gibi saçma bir davranış. Bunu düşündüğüm günler oldu. Ama bu içgüdülerime karşı durup, yazmaya, hangi sosyal sınıftan olursa olsun insanların aynı haklarla doğup, aynı haklarla ölmek zorunda olduğunu savunmaya devam ettim. Başkalarından bir adım önde durabildiysem bu cesur davrandığımdan. Benim gibi bir adam olup da politikaya bulaşmamış olmaya imkan yok. Pek çok kere seçimlere dahil olmaya, herhangi bir partinin temsilcisi olarak Amerika'nın geleceği üzerinde söz sahibi olmaya çalıştım. 1934'te Demokrat Parti'nin California Hükümeti'nce tanınmasının ardından adaylığım ilan edildi. Amerika için olmasa da benim için büyük bir adım oldu. Yarın için kurduğum düşler aydınlanmaya hak kazandı. Kampanyalar için filmler çektik. O yıllarda pek kullanılmayan bu metod Amerika siyaset tarihine de geleceğin yüzü olarak yazılmamı sağladı. Yalanlar üzerine kurulu siyaset hayatım sloganlar ve asla yerine getirilmeyen vaatler sonrasında sona erdi. Kimse değil, ben noktayı koydum. Yazmaya geri döndüm. Birilerine anlatacak tek cümlem varsa bunun kitapların sayfalarında gizli olduğuna inandığımdan. Kapitalizm asla sevdiklerime yaklaşmadı çünkü kanser gibi vücudumuza girdiği anda tüm hücrelerimizi esir alacağını söyledim onlara. Almak yerine vermeyi, sahip olmak yerine ödünç almayı öğütledim. Özgürlüklerimiz için. Belki hiçbir zaman Chevrolet'ye binip Marilyn Monroe ile takılmadık ama hayatımızın sonuna kadar bekleyen konumunda kalmamayı başardık. Bu yüzden geldiler. İstediklerimiz, istediğimiz zaman, istediğimiz haliyle. Aşk konusunda hiçbir zaman başarıya ulaşamadım. İlk karımın beni terk etmesinden sonra ikinci eşim Mary ile evlenmeye karar vermem yeterince zordu. Tahmin edeceksiniz ki onun ölümüne tanık olmak daha da çok canımı yaktı. Mezarlığa taşındığı gün onun gitmiş olmasından daha çok kendime ağladım sanırım. Bu dünya üzerinde giderek azalan zamanıma. Üçünü karım Elizabeth ile artık yaşlılık yıllarımın sonunda yalnız kalmamak için evlendim. Bir yaştan sonra aşk ve seks yerine şevkat ve beraberliğe terk ediyor. Şanslı bi adamsan yatağında karının elini tutarken ölüyorsun. Ben değildim. Onun saçlarına okşarken kayan gözlerindeki yaşları sildim. Param, sevgilim, son model arabam, deniz kenarında bir malikanem asla olmadı. Ölmeye az kala adımdan başka bırakacak mirasım yok.


Sanat piyasası ya benimsin, ya toprağın diyordu, biz de kaçtık. Bir para babasına eş olmamak için kaçtık, sanat aşığı kurumsal yapılara metres olmamak için kaçtık. Yaptığımız Gezici Bienal başka bir aşk hikayesiydi. İstanbul'dan Berlin'e oradan Belgrad'a konduk. Bir kentten bir kente konarken, tek kıskanılan biz değildik zaten. Bugünün kentinin meraklısı da bi' bakıp çıkıp, kar etmenin peşinde. Bugünün kentinde de meraklısı, iktidar derdinde. Yeri geldiğinde, gözü garibenin durduğu yerin ta kendisinde. Bugünün kentinde büyük paralar araziden kazanılırken, iktidar derdindeki, hinoğlu hin, kıskançlığının kökü açgözlülüğünde. Açgözlü, paraya para dememek için, herkesi yerinden etme işinde. Mesela o ucubenin ne işi var ki o kadar değerli yerde? Gitsinler bunlar buradan derken çeşitli yollara baş vurulmakta, gerektiğinde güç kullanılmakta, ... bunlar suçludur, düşmandır, tehdittir de işin bahanesi olmakta. kıçına bir damga basıp, kolluna bir çip takıp, en etkin en ucuz yöntemle, uzağa atılması, duvarlar, teller ardına koyulması gerekmekte. Mekanın ancak öylece mutenalaşacağı, kentin ancak öylece yenileneceği ve hayatın da ancak öylece sürdürülebilir olacağı söylenmekte. Aynı zamanda açgözlü, paraya para dememek için, onları yeniden inşa etmenin de derdinde. Varsa bir egzotiği, yeteneklisi, güzeli, onun da becerisini alıp satmanın, teşhire koymanın, özelliğini, güzelliğini kendi bedenine yamamanın peşinde. Kendi yarattğı frankeştayn ile köprü ve diyalog işinde. Zaten icap ettiğinde devşirme mahlukları itinayla yaratma, pazarlama, olmadı piyasasını bizzat kurma yeteneğinde. Piyasada bir ederin yoksa, kent seni istememekte. Pazarlanamazlık üstü kuruntulu düzene gıcık gitme ihtimalin, altıncı parmağının, üçüncü gözünün, kuyruğunun, boynuzun yerine geçmekte. Fişlenme, şişlenme, kıçına damga, koluna bir çip, en ucuzundan, en etkininden defedilme, hapsedilme, defnedilme ihtimali senin önüne de gelmekte. Kentin açgözlü yeni efendileri güvenlik... güvenlik... diye inlemekte. Piyasa tanrısı, her günü güvenlik bayramından sayıp, kurban istemekte.


Birkaç gün önce, internet haber sitelerinden birinde bir makaleye denk geldim. Yazıda, eski nesillere göre daha çok okuduğumuzu, çok daha fazla içeriğe sahip olduğumuzdan bahsediyordu. Yine de, şunun altını çizmekten geri kalmıyordu yazıyı yazan kişi; kısa yazılar, 140 karakterden oluşan metinler, daha çok haber, makalelerden söz ediliyordu. Evet, doğru; eski nesillere göre, sanırım iletişim ve erişim olanağı oldukça fazla. İçerik açısından doyurucu ve doğru bilgi açısından yeterli mi? Veya kısa yazılar okumak beyni nasıl etkiliyor, okumak, düşünmek ve yazmak anlamında bizi geliştirebiliyor mu? Faydalı ve kendine özgün siteler, yazarlar muhakkak vardır. Bir başka yerde, çok önceden gördüğüm bir yazıda da; genel internet kullanıcılarının, gün içinde bir kitaba eş değer okuduklarını dile getiriyordu. Gerçekten de kullanıcılar, gün içinde sosyal medya olarak nitelendirilen mecralarda okudukları zamanı kitaplara ayırsalar, gün içinde birden fazla bile kitap bitirebilirler. İstatistiklere göre hepimiz günde bir kitap bitiriyormuşuz aslında Bu tembelliğe ben de kaptırıyorum kendimi. Instagram gibi paylaşım sitelerinde herkes kitap fotoğrafları paylaşıyor. Gerçekten okuyorlar mı ya da okuduklarının ne kadarını özümseyebiliyorlar, bunu ben bilemem. Bu da son zamanlarda dile getirilen konulardan biri. Sartre'ın yirmili yaşların başlarında kafayı çekip, kendini Descartes gibi gördüğünü, yücelikle şişirmesi kısmı çok hoşuma gitti. Devamında da -kusmuk dolu bir yatakta uyanmış gibi sıkılırdım- kısımları etkiledi beni. İçtiği zamanlar tam aksine kusmazmış Sarte. Tüm bunları kafamda düşünürken, aklıma ara verdiğim, yarıda bıraktığım onlarca kitap geldi. En son yarım bıraktığım kitabı biraz okumaya karar verdim. Jean Paul Sarte'ın 'Bulantı'sı idi bu kitap. İlgimi çeken çok şey olsa da, Sartre'ın yirmili yaşların başlarında kafayı çekip, kendini Descartes gibi gördüğünü, yücelikle şişirmesi kısmı çok hoşuma gitti. Devamında da, kusmuk dolu bir yatakta uyanmış gibi sıkılırdım kısımları etkiledi beni. İçtiği zamanlar tam aksine kusmazmış Sarte, öyle yazıyor. Önceki gece de, Charles Bukowski'nin hayatını ele alan bir belgeseli maalesef biraz geç de olsa ilk kez izledim. Onu da çok beğendim. Sartre'ın 'Bulantı'sında olduğu gibi, Bukowski'nin yalnızlığı ve genel olarak yalnız hayatı ilgimi çekti. İlgimi çekti derken; çoğu kitabını okuduğum için, filmde / belgeselde anlattıklarını ve anlatılanları zaten çok iyi biliyordum. Hemen hemen hepsini okumuştum. Bir hoşuma giden de şu oldu filmde; Bukowski'nin Mickey Rourke'un başrolde olduğu 'Barfly' filmini hiç beğenmemiş olması. Yaşasaydı tahminen, Norveçli yönetmen 'Bent Hamer'ın çektiği Factotum uyarlamasına bayılırdı bana kalırsa. Mickey Rourke ve Hollywood camiasının kaypaklığına da yorum yapıyordu belgelselde pis moruk. Hollywood kitabını da bu filmin ertesinde yayınlıyor zaten yazar. Biraz önceki konuyla ilgili de bir dipnot verecek olursam; Hollywood'da Jean Paul Sartre, Jean Paul Sanrah olarak karakterlerden birini oluşturuyor. Daldan dala, konudan konudan konuya atlamayı seven birisi olarak; bu sefer de okuduklarım, düşündüklerim, izlediklerimden sonra aklıma bir başka film geliverdi. İngiliz oyuncu Anthony Hopkins'in az bilinen filmlerden birisi olan 'Ağustos'u tan bazı kareler zihnime yansıdı. O filmde de nedense çok güldüğüm olmuştur. Filmin bir diğer önemli özelliği de, daha çok oyuncu olarak tanıdığımız Anthony Hopkins'in, filmde hem başrolde oynuyor olması aynı zamanda filmin yönetmeni olması dikkat çekici; bir diğer önemli ayrıntı da, film Anton Chekhov'ın bir eserinden uyarlanmış. Yine önceki konularımızla ya da bağdaştırabileceğimiz mevzu da şu, hatırladığım kadarıyla, eve yaz aylarında tatil için gelen akrabalardan birine gıcık kapıyor 'Ieuan' ... Genelde burada kalan ve çokça çalışan aile üyeleri bir çiftlik evi sahibi; akrabaları da her yaz geldiğinde, özellikle profesör olan kibirinden geçilmeyen laflar ediyor, Ieaun, bir gün öyle bir sinirleniyor ki, tüfeğini kapıp profesöre bağırıp çağırıyor; fazla anlatmayayım tabii. Filmi izlemeyenler ve merak edenler olabilir. Beni çok güldüren sahne de şu aslında; burada sürekli çalışmasaydım, ben de onun gibi rahat olabilseydim bir Schoepanhuer olabilirdim ben de diyor, Ieuan. Birkaç isim daha sayıyor, ama benim aklımda kalan Schopenahuer ne yazık ki. Çoğu kişi, beni tanıyanlar özellikle; Schopenahuer ve Bukowski'ye takıntılı olduğumu düşünürler. Doğru da olabilir bu, beni de rahatsız etmez açıkçası. Ieuan, bir Schopenahuer olabilirmiş; Sartre, yirmili yaşlarında Descartes gibi yüce zannediyormuş kendini; ben de yirmili yaşalarımın ortalarında Schopenahuer'ın 'Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmlar'ını okuduğumda, şunu söylemiştim: Ben bunların çoğunu, on beş ile yirmi yaşıma kadar, tek başıma sokaklarda öğrenmiştim, tecrübe edinmiştim. Hepsini biliyorum diye konuşmuştum kendi kendime; utanmadan bir de. Gerçi öğrendiklerim de Sartre'ın hissettiği gibi kusmuk dolu bir yatakta uyanmaya da yakın. Yalnız Sartre, öyle hissediyormuş... Ben de sabah nerede olduğumu bilmeden halıya çıplak ayağımla ilk adımımı atıp, kusmuğa batarak, hiç de umursamayarak sigara yakarak tecrübe edinmiştim belki de. Bu albüm de, yalnız dolaşanlara, ormanda gezinenlere, yalnızlığını arayanlara, yalnız olmaktan mutlu olanlara, yalnızlığın güzelliğinin farkında olanlar için gelsin o halde.


Ne albümü nereden edindiğim ne de ne zaman keşfettiğimi hatırlıyorum. Biraz araştırınca zaten başka isimlerde gruplar çıktı karşıma. İstediğim ve aradığım grup değildi oysa ki; yine vazgeçmedim, İstediğim şeyi biliyordum çünkü. Bu gece fark ettim ki, albüm çok sevdiğim bir plak şirketinden piyasaya sürülmüş. Plak şirketi yeralatı müzik piyasasını iyi takip edenlerin yakında tanıdığı Miasmah Records. En son Kaboom Karavan çok hoşuma gitmişti bu şirketten. Kendine has ve iyi işler kotaran bir topluluktu. Ayrıca, bu şirketten çıkan inanılmaz ambient, drone işler haliyle mevcut. Yazının başında da bahsettiğim gibi, tesadüf mü bilemiyorum; yoksa metafizik bazı güçler bana oyun mu oynuyor... Geçen hafta epeyce Machinefabriek dinlemiştim. Üç kişilik grubun kadrosunda da bu ismi görünce şaşırmadım diyemem. Machinefabriek'in son albümü de tam kıvamında bu arada. Tesadüflerin birleşimi de şöyle oluyor. Cronenberg ve birkaç filminden bahsetmiştim. Machinefabriek'ten de keza... Grubumuzun adı; Cronenberg'in ilk dönem filmlerinden bir tanesi olan 'Shivers'. Tesadüfler mi beni buldu yoksa ben mi onları acaba... Dark jazz, industrial, drone, ambient, doom, yöresel kabile müziği etkileri gibi türlerin hakim olduğu, deneysel bir yapıları var. Miasmah gibi bir şirketten de albümleri çıkınca, kısıtlama olmuyor tabii. Daha doğrusu albümü ve grubun müziğini kısaca tabi etmek istersem, şunu söylemem yeterli. Gün içinde değişen duygularımız gibi; inişli ve çıkışlı; aynı zamanda hem yumuşak hem de sert; devamında, huzur ve gerginlik bir arada. Düşüncelerin ele geçirdiği bir anda aniden öfke kaplayabiliyor kişiyi. Orta tempoyu geçmese de, bazen şiddet dozunu artırabiliyor. İki farklı uyumun arasındaki o ince denge bu albümde bulunuyor. Mevcut olan, gerçekliğe yakın hissiyat. Kesinlikle kayıtsız kalmayın.