Çizgi Romanın sanat olarak görülmediği bir ülkede yaşamaktan sıkılan çizgi roman okurları, çizgi romanı hak ettiği yere taşımak size düşüyor, kolları sıvayın! İnceleme yazıları çizimden metne, siyasi bakıştan sanatsal estetiğe, okur görüşünden tarihsel alt yapıya kadar herhangi bir bağlamı kapsayabilir. Her katılımcı en fazla 2 yazıyla katılabilir. Yazılar New Times Roman Fontuyla 12 punto olarak toplamda 3- 4 sayfayı geçmeyecek şekilde yazılmalıdır. Başvurunuzu lütfen Uçma Sanatı başlığıyla gönderin! Yarışma sonunda ilk üçe giren yazılar her ay birer birer Gölge e-dergi sayılarında, diğerleri www. frp. net ve ÇROP Blog'da yayınlanacaktır! 1. ÇROP Çizgi Roman İnceleme Yazısı Yarışması, Versus Yayınları, Gölge e-dergi, FRP. Net desteğiyle gerçekleşmektedir!


İngiltere'de iki kez Yılın Tasarımcısı seçilen Hüseyin Çağlayan günümüzde moda alanında çalışan en ilerici isimlerden biri olarak tanınıyor. Çalışmalarının ardında yatan fikirler ilk bakışta modayla ilişkilendirilemeyen antropoloji, tarih, bilim, felsefe ve teknoloji gibi disiplinler arasında geçişler yapıyor. Çalışmaları güncel politikalar ve kendisini kişisel olarak rahatsız eden kavramlardan beslenirken, defileleri birer performans işlevi görüyor. Moda koleksiyonlarının yanı sıra enstalasyonlar yapıyor, kısa filmler yönetiyor ve sahne performansları için kostümler tasarlıyor.


Mektuplarının bir kopyasını sakla, biyografini yazacak olanın işini kolaylaştırırsın. Kovboy şapkası giymek için karşı konulmaz bir istek duyuyorsan, diren. Çerçevelenmiş bir poster, değerli demek değildir. Sana arabada kal dediğimde arabada kal. Eğer plajda müziğe ihtiyaç duyuyorsan, kaçırdığın bir şeyler var. Bir rock yıldızı olabilmek için en iyi şansın bas çalmayı öğrenmek.


Çok dikkat ettim, masallar adla başlar. Berke: Aksel bir çocuk. İlk albüm onun adını taşıyor. Diğer albüm isimleri gibi İskandinav kökenli bir kelime. Ölü bir baykuşla bir yolculuğa çıkıyor. Ve bu yolculukta Baykuşun katili Arve ile tanışıyor. Arve ise bir makinist. Değişik ve esrarengiz bir kişilik. Son albüm ise Arve'nin mektuplaştığı kadın karakter Anja adını taşıyacak. Anja bir balina aynı zamanda. Şimdi her şey karışık gelebilir ama son albümle birlikte sis epey dağılacak bir çok şey yerli yerine oturacak. Burak: Evet. Berke hikayenin tümünü yazdı. Üçleme bittiğinde onunda yayınlanmasını düşünebiliriz. Berke: Anja'nın günlüklerini ve Arve'nin mektuplarını düşünüyoruz. Burak: Albümün çıkması için sabırsız davranıyoruz. O yüzden her şey tam bitmiş olmuyor. Şarkılar konserlerde demleniyor. Dilara: Bir de aslında zevkli çalışıyoruz. Daha doğrusu zevkli yaşamayı seviyoruz. Son albümü Bodrum'da taş bir evde oluşturduk. Gezdik, içtik ve müzik yaptık. Dilara: Özellikle onu anlatmak gibi bir amacım yoktu. Ama Binalar Nişantaşı'nda binalar arasında sıkışmış bir balkonda oluştu. Tabii şarkılar da şehrin izleri vardır. Berke: Büyük bir değişim var. Olması da gerekir. Yaptığımız her işte 123'ün kendine has üslubu da var. O her albümde hissedilir. Değişirken onu kaybetmek istemeyiz. Burak: Dilara'nın gelmesiyle daha fazla hissediliyor değişiklik zaten. Berke: Ben Orhan Pamuk ve Charles Bukowskiyi severim. Burak: Kitap okumuyorum ama Charles Bukowskiyi severim. F!: Ama albümlerde Bukowski'in izi yok. Berke: Aksel temiz çocuk. İçkisi, kumarı yok. F!: Müzikleri yaparken nasıl bir süreç işliyor? Dört farklı insanın duyguları, düşünceleri aynı noktada buluşmaya bilir pek tabii. Burak: Esasen müzikleri yaparken konuşmuyoruz bile. Müzik yapma hissinin içine giriyoruz. Mesela Dilara bir şeyler yapıp getiriyor ben hiçbir şey sormuyorum bile. Hemen işin içine katıyoruz, çalıyoruz. Feryin: O 3000-5000 kişi yazarın bileceği iş tabii. Biz yaptığımız işin herkes tarafından dinlenilmesi isteriz. Büyük konserler vermeyi, kalabalıklar tarafından dinlenmeyi de. Ama bunun için de şimdi yaptığımızdan farklı bir şey yapmayız. Dilara: Ben her yaptığımız şarkıyı, albümü bir balon olarak görüyorum. Biz o balonu tamamlayıp gökyüzüne bırakıyoruz. Kim başını çevirip bakarsa müziğimizi görür zaten. Berke: Burağın 1970 lerden kalma bir armonikası var örneğin. Stüdyodan dışarı çıkartmaya korktuğumuz her taşıdığımızda bir yerleri dökülen eski kokan enstrümanlarımız var. Farklı enstrümanları farklı olmak için değil farklı şeyler dinletebilmek için çalıyoruz. F!: Senfoni Orkestrasıyla çalmak nasıl bir duyguydu? Onlarca farklı enstrüman heyecan verici olsa gerek. Dilara: Çok farklı bir duyguydu. Unutamayacağımız konserlerdi. Dilara: Tabii neden olmasın. Ben müziğin evrenselliğine inanıyorum ve onu seviyorum zaten. Son albümde Arto Tunçboyacıyan ile çalıştık örneğin. Açıkçası onun ne tür bir müzik yaptığını bile bilmiyorum. Ama onun müziği bizi kendine çekti ve birlikte bir şey ürettik. sa. ne. na. ile çalışmamız da buna bir örnek. Müziğin zevki evrenselliğinde olsa gerek. Berke: Nisan ayındaki Brezilyaya gidiş. Bu bizi Avrupa'dan daha fazla heyecanlandırıyor. Berke: Çok güzeldi. İzleyenlerin çoğu da yabancıydı. Bir popçu gibi sadece Türklere hitap etmedik. Kalabalık konserler de vermedik ama çok yararlı oldu bizim için. Dilara: Paris'te şarkıları söylemeden önce tedirgindim. Acaba Türkçe şarkılarımız nasıl karşılanacak diye. Ama çok güzel tepkiler aldık. Hatta yanımıza gelip şurada şunu mu demek istediniz diye sordular. Feryin: Altı ay boyunca Türkiye'ye hiç uğramadan bir turne yapmak isterdim. Dilara: Hayatın ta kendisi bu. Hayatın yolculuk olduğunu düşünüyorum. Berke: Herkesin şahsi olarak kavuşamama ile ilgili durumları var tabii. Berke: Balina ne kadar garip bir varlık değil mi? O kadar büyük bir memeli. Hem de yüzüyor! Berke: Arabayı kullanmayı yeni öğrendiğim bir dönemdi. Aslında fazla hatırlamıyorum da. Beykoz da bir orman yolunda sislerin içinde ilerlermeye çalışıyordum. Kar vardı... Bu kadar. Berke: kda. kendi düşen ağlamaz demek. Nişantaşı'nda bir yaya sergisini gezerken kaldırıma özellikle yerleştirilen bir taşa takılmıştım. Taşın üstünde kendi düşen ağlamaz yazıyordu. Şarkıda onu anlatıyor zaten. Dilara: Niles de Selin'in tersi. Feryin'in eski sevgilisinin ismi. F!: Şövalyeler, Yeniçeriler ve Samuraylar adına teşekkürler.


İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetmenliği'nin desteğiyle düzenlenen 12. Uluslararası İstanbul Kukla Festivali, 5 17 Mayıs tarihleri arasında ilgiyle izlenecek gösterilere ev sahipliği yapacak. Festival, bu yıl, Türk Tiyatro Tarihi'nde bir mihenk taşı, Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun yaşamasına önemli katkılar sağlayan Prof. Dr. Metin And anısına ithaf edilmiştir. Bu yıl festival Onur Ödülü Gölgeye Övgü sergisi dolayısıyla Karagöz ve gölge sanatına katkılarından dolayı İstanbul Modern'e veriliyor. Her yıl olduğu gibi bu yıl da farklı kültürlerden, modern ve geleneksel kukla örneklerinin sahneleneceği festivalde ayrıca Endonezyalı bir gölge oyunu sanatçısı üzerine Shadow Master, TRT Yapımı Gölgenin Canı belgeseli ve Karagöz yapım ve oynatım tekniklerini anlatan Türk-Alman ortak yapımı Hayal belgeselleri gösterilecek.


Andre Breton, İkinci Sürrealist Manifesto'da Sürrealist grubun üyelerinden biri olan, şair Desnos'dan pek hoş biçimde bahsetmez; onun sarhoş sohbetlerinden ve alkolikliğinden söz edip, bunun oldukça rahatsızlık verici olduğunu söyler. Sürrealizm'in ilk yıllarında, yakın birer dost olan Desnos ve Breton'un, 1920'lerin ortalarına doğru arası açılmaya başlar çünkü Desnos, Breton'un despot tavırlarını hissetmiş ve bu durumdan rahatsız olmaya başlamıştır. Aynı zamanda, Breton'un, ona ve Soupault gibi şairlere karşı anlayışlı olmadığını düşünmektedir. Desnos bir vakte kadar Sürrealist gruba dahil olmaktan hoşnut olsa da, kendisini ifade etme özgürlüğüne ve şiirsel gelişimine verdiği önem sebebiyle, Sürrealist gruptan ayrılmayı tercih eder. Ve tam da o vakitler, Montparnasse'ta, Bar Maldoror isimli bir gece kulübü açılır. Barın ismini Lautreamont'un anti kahramanı olan Maldoror'dan alması, Desnos'nun önerisi üzerine olmuştur. Breton'un o dönemde rahatsızlık duyduğu Desnos'ya olan nefreti, bu olaydan sonra iyice artar ve bara bu ismin verilmesini, alçakça, manasız ve son derece rezilce bulduğunu belirtir. Hayranlık duydukları, Comte de Lautreamont'un tek eserinin isminin bu şekilde kirletilmesinden son derece rahatsız olduğunu da ekler. Andre Breton, bu duruma karşılık vermek amacıyla bara bir saldırı düzenlemeye karar verir. Bir gece yarısı, Rene Char, Breton, Aragon, Elsa, Tanguy, Thirion ve Eluard'dan oluşan grup, barı işgal ederler. O esnada, Romanya prensesi için bir yemeğin düzenlendiği barda, bir anda sandalyeler, masalar havada uçuşmaya başlar. Breton bu sırada orada bulunan insanlara, Biz Lautreamont Kontu'nun konuklarıyız! diye seslenir. Baskın sırasında, aralarında tek yaralanan kişi Rene Char olmuştur. Ve sonrasında gece karakolda noktalanır. Böylece bu olay da, Sürrealizm'in tarihinde yerini almış olur.


Pandomim sanatının ustası Marcel Marceau 2007 Eylül'ünde, sonbaharı karşılamaya bir gün kala ayrıldı aramızdan. Geçen Ocak ayında kaybettiğimiz oyuncu Erdinç Dinçer'in de bir dönem öğrenciliğini yaptığı Marceau, hayata bir sıfır yenik başlayanlardandı. Marceau, Nazi işgalinde babasını kaybetmiş, 1944'te aralarına katıldığı direnişcilerle beraber pek çok çocuğun hayatını kurtarmış. İlk sahne performansını askerlere yapan Marceau, savaş sonrası da kendisini bütünüyle sanatına adamış; Charles Dullin ve Etienne Decroux gibi ustalardan eğitim görmüş, 50 yıl süren sessiz bir şölen sunmuştur hayranlarına. Susmayı bilmeyeceğinden korkarak, sanat yaşamı boyunca bedeni ve ifadeleriyle konuşmuş, insanlığın en çok ihtiyacı olduğu şeyin biraz sessizlik olduğunu savunmuştur. Marcel Marceau, 1950'lerde ülkesi Fransa'da bile pek tanınmıyordu; küçük bir tiyatroda sahne alıyor, kısıtlı seyircisini muhteşem gösterileriyle büyülüyordu. O sıralarda Paris'e turneye gelmiş olan Laurel&Hardy çifti, sanatçının yeteneğini bir şekilde duyarlar ve bir gece seyretmeye giderler. Birkaç gün sonra, Laurel&Hardy şovlarının ikinci yarısında, seyirciyi böylesine bir yeteneğe ilgisizliklerinden dolayı paylayarak, sahneyi Marceau'ya bırakırlar. Üç evlilikten dört çocuk sahibi olmuş sanatçının marche contre le vent/rüzgara karşı adım adını verdiği çalışması, Michael Jackson'a da Moonwalk'u yaratırken ilham kaynağı olmuş. 1947'de yarattığı çizgili kıyafeti, üzerinde bir gülü olan eski şapkasıyla zihinlere kazınan hüzünlü palyaço karakteri Bip ise, günümüz Don Kişot'u olarak düşünülebilir. Amerika'da -ve Japonya'da rahmetli Barış Manço havasında oldukça sevilen sanatçıdan bu kadar bahsetmişken, Tom Waits'ten bahsetmemek olmaz. Waits, koleksiyonundaki en ilginç albümün, Marceau'nun 1970 yılında yaptığı The Best of Marcel Marceau adlı albümü olduğunu söyler. Albümü dinlerken etraftakilerin konuşmasından büyük rahatsızlık duyduğunu belirten Waits, aslında Marceau'nun bu albümü piyasaya sürmek amacıyla yapmadığını bilir mi bilemeyiz ama o yıllarda 26 yaşında olan prodüktör Michael Viner kaydı piyasayla dalga geçmek adına çoğaltır. Albüm, iki tarafı 19ar dakikadan tamamıyla sessiz bir albümdür. Son 1 dakikasında ise çılgın bir alkış sesi duyulmaktadır. Albüm o kadar tutar ki, denilene göre bir de çocuklar için yeniden piyasaya sürülmüştür; içerik aynı, sadece kapak çocuklar için daha eğlenceli hale getirilmiştir. Albüm için hazırlanmış bir videoyu aşağıda izleyebilirsiniz; her ne kadar sessizlik, aynı sessizlik olmasa da alkışlar -hep birbirine- benziyor. İnsan kalbini ve yaradılışını vurgulayan gösterileriyle pandomimi dünyaya sevdiren Marceau, çok sevdiği Mozart'ın 21 no'lu piyano konçertosu ile defnedildi, ruhu huzur bulsun. 1999'dan beri New York, 18 Mart'ı Marcel Marceau Günü olarak kutluyor, bize de kutlu olsun!


Dün gece, Dolmabahçe Sarayı Hasbahçe'de, Semiha Berksoy Opera Vakfı tarafından düzenlenen bir etkinlik ile ulusal operamızın başlangıcı sayılan Öz Soy operasının ilk temsilinin 75. yıldönümü Müzik ve Sahne Sanatları Bayramı olarak kutlandı. Futuristika! olarak katıldığımız, Boğaz'ın serinliğinde kendisini kaybetmiş yıldızlar eşliğinde eşsiz bir işitsel ziyafete dönüşen gece için öncelikle Zeliha Berksoy'a, Mesut İtku'ya, tüm vakıf üyelerine, ışıltılı gözleriyle her daim gülümseyen genç sanatçılara ve sponsorlara -özellikle kariyer. net'e- teşekkür ederiz. Okan Bayülgen ve adını yakalayamadığımız hanımefendinin nazik seslenişleriyle ilerleyen gecede konuşma yapan İlber Ortaylı, Halit Kıvanç, Ersin Antep ve Ertuğrul Günay'a da bahsettikleri ilginç anektodlar ve anılar için de ayrıca teşekkürler. Unutmadan, gecenin akışında aslında yeri olmayan fakat bilmeden de olsa zamanlama olarak gayet uygun düşen bir anda; Ersin Antep'in konuşması sırasında; İlber Ortaylı'nın ifadesiyle Ebedi Şefimiz Atatürk'ün sayesinde 75 yıl önce yine bir 19 Haziran gecesinde, ilk Türk operasının sergilenmesine yakın dakikalarda Boğaz'ın Dolmabahçe civarındaki tesislerinde yaşanan düğünlerin başlayan havai fişek gösterileri için de düğün sahiplerine teşekkürler. Atatürk, İran Şehinşahı Rıza Şah Pehlevi'nin Türkiye'ye gelişi şerefine, Türk-İran dostluğunu pekiştirmek niyetiyle bir opera temsilinin hazırlanmasını ister. Şah'ın ziyaretine sadece 20 gün vardır. Dönemin sanatçılarının pek çoğunun çekinmesine rağmen genç ve cesur Münir Hayri Egeli, Atatürk'ün belirlediği konu üzerine librettoyu oluşturmaya başlar. Atatürk ve Egeli sık sık bir araya gelerek libretto üzerinde çalışmalar yaparlar. Beste ise o zamanlar henüz 27 yaşında olan Ahmet Adnan Saygun tarafından hazırlanır. Üç perdelik Öz Soy operası, 19 Haziran 1934'de Halkevinde Atatürk'ün ve Şah'ın huzurlarında başarıyla sergilenir. Ulu anne rolünde Nimet Vahit vardır, Feridun rolünde Nurullah Şevket Taşkıran. Ahriman rolünde Süleyman Tamer ve Ayşim rolünde ise Semiha Berksoy. Berksoy, ... Öz Soy ile ilk defa olarak birkaç yüz genç el birliği ile bir sahne inkilabını başaracaktır. Memleketimizde ilk defa olarak opera nevinden bir eser böylece sahneye konmuş oluyor. Öz Soy denebilir ki bizim ilk milli operamızdır. yazmıştır Öz Soy'un program kitapçığında. Programın dinleti bölümünde Adnan Saygun'un Öz Soy operasından -sayfanın biraz altında bir kısmını dinleyebileceğiniz- Hatun'un Deyişi, G. Puccini'nin Tosca operasından Tosca'nın Aryası, G. Verdi'nin La Traviata operasından Violetta'nın Aryası ve yine G. Puccini'nin Madame Butterfly operasından Butterfly'ın Aryasını bizlere mutheşem yorumuyla sunan soprano Evren Ekşi ve yeteneği kadar sevimliliğiyle de göz dolduran piyanist Ender Ormanlar'ı dinlerken gece artık sarayın üzerine tümüyle çökmüştü. Semiha Berksoy Opera Vakfı Ödülleri'nin de verildiği gecede, Devlet Opera sanatçılarından soprano Özgül Tanyeri, bas-bariton Mustafa İktu ve Evren Ekşi ödül aldılar. Eleştirmenler tarafından Sahnesi ve sesi daima mutluluk verici olarak tanımlanan Mustafa İktu ve opera tarihimizin mihenk taşlarından Özgül Tanyeri'nin seçme yorumlarının kayıtlarını da dinleyebildiğimiz programın bir sonraki bölümü ise Prag Operası sanatçısı Slovak asıllı soprano Gabriela Benackova konseri oldu.


Yirminci yüzyılın ilk yıllarında fantezi karpostal furyasının örnekleri arasında yer alan bu altı serilik kartpostallar, bir fotoğrafçı ile sokakta gördüğü güzel bayan arasında geçen diyaloğun, stüdyo ortamında canlandırılmasıyla ortaya çıkmış güzel bir skeç örneğidir. Bu kartpostal serilerinin fantezi kartpostallar olarak anılmasındaki etkenlerden biri de diyaloğun geçtiği mekanların kurgulanmasıdır. Bu kartpostallarda mekan olarak deniz kenarı düşünülmüş ve stüdyonun arkasına fon olarak deniz görseli yerleştirilmiş. İşlediği konuyu genişletmeden, en canlı çizgiler içinde yer veren bu karpostallar, dönemin mizah anlayışı hakkında da fikir vermektedir. Reddilen fotoğrafçıyı oynayan kişinin elinde gördüğümüz fotoğraf makinesi, şimdi cep telefonlarına indirgenmiş makinelerin atasını teşkil etmekte. Kıyafetler ise eski dönem filmlerinden aşına olduğumuz modeller. Bir kişi tarafından 1904 yılında belki sevgilisine belki de bir arkadaşına postalanmış bu kartpostallarda yatan ve diğer o dönemlere ait kartpostallardan edindiğimiz bilgi şudur: Eskiler balık etli bayanları severmiş, şimdiki gibi sıfır bedenleri değil.


İngiliz haritacı Charles Edouard Goad 1905 yılında İzmir'de yaşayan Hristiyan cemaatini belgeleyen detaylı haritalar hazırlamaktaydı. İleride Goad Haritaları olarak anılacak bu haritalar, İzmir'in Frenk Mahallesi'nin büyülü yaşamını belgeler nitelikteydi. Atilla İlhan Dersaadet'te sabah ezanları romanını yazarken bu haritalardan yararlanmıştı. Bu dönemde İzmir'in sosyal yaşamı bir o kadar renkli olmakla birlikte farklı memleketlerden farklı insanları bir araya getiriyordu. Yerli ve yabancı ticarethaneler faaliyetlerini ahenk içerisinde sürdürüyor, İzmir'in kordon boyu cıvıl cıvıl insanlarla dolup taşıyordu. Sebebini bilmediğimiz belki ticari belki turistik amaçlı bu dönemde İzmir'de ikametgah eden Amerikan vatandaşı Abraham, güzelim İzmir'in havasını ciğerlerine çekmekle meşgul oluyordu. İnsanların uzaktaki yakınlarıyla iletişim kurabilmelerinin tek aracı postahanelerden geçiyordu. 19. yüzyılın son çeyreğinden Birinci dünya savaşına değin Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde sadece 5 farklı şehirde İngilizlerin kontrolünde olan İngiliz Posta İdarehanesi yer alıyordu. İşletmesi tamamıyla İngilizlere ait olup bu postahanelerden bir tanesi İzmir'de ticari faaliyetini sürdürmekteydi. Yabancı ülke vatandaşları bu postahanelerden kendi ülkelerindeki yakınlarına mektuplarını yollamaktaydılar. 27 Şubat 1905 günü Amerikan vatandaşı Abraham İzmir'de yer alan İngiliz Postahanesinden 5156 nolu, Madison Caddesi, Chicago'da yaşayan sevgilisi Bayan Margaret Hessler'e gönderdiği kartpostalda Saatlerdir buradayız ve şimdiden yeterli oldu, yazmıştı. 27 Şubat 1905 günü gönderilen kartpostal, 18 Mart 1905 tarihinde Chicago Posta İdarehanesine ulaşmış, oradan da Bayan Margaret Hessler'e teslim edilmişti. Kartpostal sadece yirmi gün gibi kısa bir sürede İzmir'den Chicago'ya ulaşmıştı. Tozlu raflarda veya kitap aralarında yıllarca bekledikten sonra koleksiyoncuların kollarına düşen bu kartpostal, bizlere o günleri yeniden yaşatıyor ve Abraham ile Margaret'ın hatırasını canlandırıyor.


Harf inkılabı Anadolu topraklarında gerçekleştirilen devrimlerin arasında en köklü olanlarından bir tanesini teşkil etmektedir. Falih Rıfkı Atay'ın hatıralarında aktardığı Atatürk'ün bu ya üç ayda olur, ya da hiç olmaz şeklindeki söyleminden anladığımız üzere topluma, en kısa ve en net şekilde aktarılması, öğretilmesi ve pekiştirilmesi anlamında toplumsal çalışmalar gerçekleştirilmekteydi. Latin harflerinden oluşan yeni alfabe çalışmalarının tamamlanmasının ardından 9 Ağustos 1928'de Atatürk alfebeyi Cumhuriyet Halk Partisi'nin Gülhane'deki galasında katılımcılara tanıttı. 11 Ağustos'ta Cumhurbaşkanlığı hizmetlileri ve milletvekillerine, 15 Ağustos'ta da üniversite öğretim üyeleri ve edebiyatçılara yeni alfabe tanıtıldı. Latin harflerine geçiş toplumun muassır medeniyetler seviyesine yükselmesinde ve eğitim, öğretimin gelişmesine ve öğrenebilirliğine katkı sağladığı kadar, orta yaş ve üzeri vatandaşların öğrenmede gösterdikleri zorluklardan dolayı, toplumun bir kesiminde gayri resmi yazışmalarda 1950'li yıllara kadar hala Osmanlıca kullandıklarını görmekteyiz. Gayri resmi yazışmadan kasıt olarak o dönemin mektup veya kişiler arası yazışmalar örnek olarak söylenebilir. Şu bilgiyide unutmamak gerekir ki; 1927-35 arasında yeni okuma-yazma öğrenenler resmi rakamlara göre Türkiye nüfusunun sadece % 10.3'ünü teşkil etmekteydi.


Balo aktiviteleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile birlikte değişen, kadın ve erkek bireylerin birlikte katılım sağladığı eğlence hayatının başında gelmekteydi. İstanbul'da düzenlenen bu balo eğlenceleri, kadın erkek birçok insanı bir araya getirmesinin yanında, çengi ve köçek oynatan bir toplumdan, vals yapan bir topluma geçilmesine imkan sağlamaktaydı. İstanbul ve diğer şehirlerde düzenlenen balo geceleri, eğlence kültürü içeriğinin değişmesinde de etkili olmaktaydı. Eski gazete, dergi ve efemera gibi geçmiş yaşamların izlerini taşıyan bu kaynakların sayfalarında kalmış o günlerin hikayelerini yeniden canlandırmak, geçmiş ile bugün arasında kıyaslama yapma ve değişen toplum yapısının basamaklarını yeniden görme imkanı veriyor. Basın kurumunun 1926 yılında düzenlemeye başladığı ve yılda bir kere yapılan balo gecesi için çıkardığı balo gazeteleri, incelememin ana konusunu teşkil ediyor. 4 sayfa olarak yayınlanan bu gazeteler, geceye dair beklenti yazılarını, o dönem gazetecilerinin birbiri ile olan diyaloglarını ve dönemin balo adabının inceliklerini belirten yazılardan oluşuyor. Ayrıca dönemin ünlü karikatüristleri tarafından gazete için çizilmiş balo karikatürleri yer alıyor. Hoş geldiniz. Bu sene de sizleri balomuzda görmekle şeref duyuyoruz. Kusurumuza bakmayınız.. Misafir umduğunu değil, bulduğunu yermiş.. Sizler eğlenip, gülüyor, hoşça vakit geçiriyorsanız, bizim için ne mutlu.. Bu arada bizler de biraz eğlenir, gülersek çok görmeyiniz.. Unutmayınız ki, biz gazeteciler bayramı, çocuklardan daha fazla hasretle bekliyen insanlarız. Çünkü bayramlardan başka tatilimiz, istirahat zamanımız yoktur. Ekstra bilgi: Bu dönemde bayram zamanlarında gazeteler yayınlanmaz, sadece Kızılay Gazetesi raflardaki yerini alırdı. Osmanlı devrinde Osmanlı ricalinin iştirak ettikleri ilk balo 1826 yılında verildi. O sırada İkinci Mahmut hükümdar, Hüsrev Paşa da serasker idi. Baloyu -Haliçte demir atıp yatmakta olan- beylik gemisinde İngiliz elçisi tertip etmişti. Halbuki Kadıaskere bu sözleri söyleyen Hürsev Paşa, balodan aldığı ilham ile sapları elmaslı altın çatallar ve kaşıklar yaptırarak İkinci Mahmud'a takdim etmişti. Bir tane seçmedin bin bir güzelden.. Şu kırık sazınla bir hazin telden, Ne kadar büyük salon bulursanız bulunuz, yine bugünkü balo heveslilerini tatmin edemezsiniz. Çünkü şimdikiler baloyı bir masada oturup herkesi seyredecek ve arasıra kalkıp dans edilecek bir alem sanıyorlar. Bu kanaate göre büyük salonlar yapılıncaya kadar zahmet çekeceksiniz. Hayır. Herkes baloya dans etmek için gelir. Büfede ayakta yer, içer ve sabah olmadan evine giderdi. Şimdi oturmayı bile az görenler kıyıda köşede bir yatak yorgan bulsalar serilip yatacaklar! Etrafıma baktım. Ve dostuma hak verdim. Muhakak ki biz babalarımızın hal hatır sorarken alıp verdikleri cevap devam ediyor. Uzun boylu, şişman.. Muazzam bir göbek.. Altın saatin kordonu yeleğin ceplerini birbirine bağlamış gibi... Her halinden müsrif derecesinde cömert bir adam olduğu anlaşılıyor. Karşısındaki masalara bakınız. Dostlarına mütemadiyen şampanya ikram ediyor. Kapıdaki radyolu son model oto onundur. Parayı sarfederken düşünmez. Hatta yeleğinin sol üst cebindeki ufak meşhur defterine bile yazmaz. Velhasıl ehlikeyif, ölümlü dünyadan gam almıya uğraşan bir zattır. Not: Metinler dönemin orijinal diliyle aktarılmaktadır. Bu nedenle dönemin imla kurallarına dokunulmamıştır.


1987 Tayvan Sinema Manifestosu ilk olarak 15 Ocak 1987 'de Hong Kong sinema dergisi Film Biweekly'de (Sayı 205) yayımlandı ve Hong Kong Tayvan sinema bağlantısını, dostluğunu ortaya koydu. Daha sonra 24 Ocak 1987'de China Times'ın edebiyat ekinde ve Şubat 1987'de Literary Star (Sayı 114) dergisinde yayımlandı. Manifestonun Hong Kong'da yayımlanan baskısının China Times'tan yeniden basılması planlanmıştı ama metin öncülünü takip edecek şekilde genişledi. Tayvan Yeni Sineması, 1982 yılında, hükümet destekli Central Motion Picture Corporation tarafından çekilen ve dört genç yönetmen, Jim Tao Te chen, Edward Yang, Ko I chen ve Chang Yi'nin rol aldığı In Our Time adlı dört bölümlük omnibus filmiyle doğdu. O zamanlar, Tayvan film endüstrisi, Hong Kong sinemasının yükselişi ve yaygın video korsanlığı nedeniyle kriz içindeydi. CMPC yeni filme bir şans verdi ve film gişe rekoru kırdı, bu da Yeni Sinema Hareketi'ni başlattı. Bununla birlikte, seyirciler/eleştirmenler ve Yeni Sinema arasındaki balayı iki yıl içinde sona erdi. 1985'te eleştirmen Du Yunzhi, Yeni Sinema'yı Tayvan sinemasını bitirmekle, eleştirmen Liang Liang'ı ise Tanrılar Kimdir, Papalar kimlerdir? makalesindeEdmond Wong, Peggy Chiao, Chen Kuo-fu ve Jan Hung-tze gibi avangard film eleştirmenlerine, özellikle Hou Hsiao-hsien ve Edward Yang gibi kendini beğenmiş Yeni Sinema yönetmenlerini, yani tanrıları idolleştirmele suçladı. Uluslararası film festivallerinde New Cinema filmleri yurtdışında ödüller kazansa da gişe pisliği olarak kabul edilmiş ve Altın At Ödülleri'nde soğuk bir şekilde karşılanmıştı. Edward Yang'ın Taipei Öyküsü (1985), yalnızca dört gün sonra sinemalardan çekilmek zorunda kaldı ve Altın At'ta hiçbir ödül kazanamadı, ancak Locarno'da bir eleştirmenin övgüsünü aldı. 1986 Altın At Ödülleri'nde Hou'nun Dust in the Win'i (1986) hiçbir adaylık alamadı ve Yang'ın The Terrorizer'ı (1986) sadece En İyi Film ödülünü kazandı. Film eleştirmeni Ting Xiang, bireysel bölümlerin hiçbiri öne çıkmadığı için bu ikinci filmin meşruiyetini sorguladı. 1986 Altın At Ödülleri adaylıkları 30 Ekim 1986'da açıklandı. Edward Yang'ın 6 Kasım 1986 'da Taipei'deki Japon tarzı evinde Yeni Sinema film yapımcıları ve eleştirmenleriyle 40. doğum gününü kutlarken Altın At'ı kınadıkları, Tayvan Sinema Manifestosu fikrini tasarladıkları ve şarap kadehlerini kaldırdıkları düşünülebilir. Bununla birlikte manifestoyla görevlendirilmiş yazarıJan Hung-tze, Taichung'da kanserden muzdarip babasına baktığı için ortada yoktu, Peggy Chiao da bu durumda Hsieh Tsai-chun'dan istedi. Chu Tien-hsin'in kocası, Jan'a partideki tüm tartışmayı aktaracaktı. Manifestonun Kasım ayı sonlarında Golden Horse sezonunda yayınlanmış olması gerekiyordu. Ancak, aralık ayı başlarında Hong Kong'lu eleştirmen Li Cheuk-to da dahil olmak üzere herkes hala Yang'ın evinde Jan'ı bekliyordu. Jan el yazmasını hastanede tamamladı. Aralık ortasında, eleştirmen Shu Kei taslağı Hong Kong'a getirdi. Aralık ayı sonlarında Edmond Wong, Film BiWeekly'nin editörlüğünü yapan Cheuk-to'ya yazılı manifestoyu ve imzacıların listesini getirdi. 5 Ocak 1987'de Cheuk-to, Peggy'yi aradı ve bildirinin 15 Ocak'ta China Times'ta iki gün boyunca beş ilgili makale ile yayınlanacağını belirtti. Aralarında Tony Rayns'in de bulunduğu Hong Kong film topluluğundan imzacılar, krizde alternatif bir sinemaya destek göstermiş oldular. Manifesto ve ilgili beş makalenin 24 -25 Ocak tarihlerinde yayınlanmasından sonra, Yeni Sinema grubundaki iç anlaşmazlıklar ortaya çıkmaya başladı. Edward Yang buna sonun başlangıcı dedi. 1986 ve 1987 yılları arasında Tayvan'ın film ortamının iki yıldaki gelişimine baktığımızda, Tayvan sinemasının bir dönüm noktasında olduğunu derinden hissediyoruz. Bu kritik noktada, aşağıdaki ortak imza sahipleri, endişelerimizi ve endişelerimizi acilen ifade etmemiz gerektiğine inanmaktadır. Bu metin, paylaşılan konumumuzu ve görüşlerimizi açıklayacak ve aynı zamanda film politikasına ve film ortamına yönelik umutlarımızı ve itirazlarımızı açıklayacaktır. Sinemanın bilinçli bir yaratıcı etkinlik, bir sanat formu hatta kendini yansıtan ve tarih duygusu içeren ulusal bir kültürel etkinlik olabileceğine inanıyoruz. Bununla birlikte, sinemanın genellikle daha çok üretim ve tüketim yasaları tarafından kontrol edilen ticari bir faaliyet olduğunu da biliyoruz. Film endüstrisinin ikili kişiliği, çeşitli çıkar gruplarının ve kazanılmış çıkar gruplarının film çevrelerinde görünmesine neden olan yatırım risklerine ve karlılığa sahiptir. Yukarıdaki iki grubu tanıyoruz. Onların varlığının farkındayız, ama çoğu zaman unutuyoruz. Bu durumu tekrarlamamız gerektiğini hissediyoruz, böylece pozisyonumuzu ifade ettiğimizde ve sorunu değerlendirdiğimizde bu yapısal konuları unutmayacağız. Ticari sinemanın kendi ekonomik yasalarıyla yaşadığına ve öldüğüne inanıyoruz. Ticari sinema, Kültürel Politika Yönetimi Birimi ve entelektüeller arasındaki kanaat önderlerinin endişe edeceği bir konu değildir. Bununla birlikte, alternatif bir sinemanın topluma ve kültüre genel olarak daha fazla katkısı olabilir, ancak toplayabildikleri ekonomik kaynaklar daha kıt olabilir. Şu anda, kültürel politikaların, kamuoyunun ve film eleştirisinin önemsemesi ve desteklemesi gereken şey alternatif bir sinemadır. Tabii ki, tüm filmler yaratıcı niyetleri, sanatsal başarıları ve kültürel özbilinçleri olduğunu iddia ederler. Bu nedenle, Kültürel Politika Yönetim Birimi, medya çalışanları ve film eleştirmenleri sorumluluk almalı ve hangi filmlerin yukarıdaki niteliklere sahip olduğunu ve hangilerinin olmadığını gözlemlemelidir. Yaratılış ile iş, kültür politikası ve film eleştirisi arasında bir denge bulmak basittir. Bununla birlikte, Tayvan film ortamının son iki yıldaki gelişimine dayanarak, birkaç ciddi endişeyi ifade etmekten başka seçeneğimiz yok. Yukarıda bahsedilen dengeyi bozan bazı yanlış fikirler ve çarpık güçler olduğu açıktır. Bunun sonucu, Tayvan'da son dört yıldır gelişen alternatif bir sinemanın ortaya çıkan yaşam gücünün son nefesini veriyor gibi görünmesidir. Filmin finansmanı, 1986 Altın At Ödülleri, yabancı film kota sisteminin iptal edilmesinden sonra uluslararası film festivallerinde filmlerin gösterilmesi için ödül planı ve çok daha fazlası ile ilgili olarak Film Politikası Yönetimi Birimi hakkında sık sık kafa karışıklığı yaşıyoruz. Film endüstrisine rehberlik eden bir kurum mu, kültüre rehberlik eden bir kurum mu, yoksa siyasi propaganda yapan bir kurum mu bilmiyoruz. Film Politikası Yönetim Birimi, politika duruşu asla temiz olmadığı gibi aslında şizofrenik. Bazen yurtdışı pazarını genişletme başarısı nedeniyle Kung Fu Kids (1986) gibi filmlere ödüller verir. Diğer zamanlarda, Jyan Ying Bridge (1985) gibi filmlere sosyal eğitim bahanesiyle ödüller verir. The Heroic Pioneers (1986), Sunset in Cenevre (1986) ve The Kinmen Bombs (1986) gibi politika filmleri yapmak için 30 milyon Tayvan doları yatırım yapmaya karar verdiğinde, Film Politikası Yönetimi Birimi bunların etkili bir siyasi propaganda işlevi görebileceğine inanıyor herhalde. Kültürel politika perspektifinden bakıldığında, bu politikalar garip, hatta anlaşılmazdır. Ancak bu gerçekler tekrar tekrar gözlerimizin önünde gerçekleşiyor ve bu da bizi bu toplumun kültürel politikalarını yöneten kurumun kültürel faaliyetleri destekleme veya anlama konusunda belki de hiç kararlı olmadığına inandırıyor. Tayvan medyası, bir bütün olarak toplumu iyileştirmek için denetleyici ve destekleyici rolünü üstleniyor gibi görünmektedir, son birkaç yılda ileriye dönük bir vizyona sahip olmuş ve siyasi haberlerin, tüketici haberlerinin ve çevresel haberlerin tüm yönlerine somut katkılar sağlamıştır. Buna karşılık, medya hiçbir zaman film faaliyetlerini kültürel faaliyetler olarak görmemiş ve profesyonel bilgiye sahip bir destek sistemi sağlamayı amaçlamamıştır. Dahası, medya film faaliyetlerine, film personelini aşağılayan ve yıldızları özel skandallar manşetine taşıyan haberlere karşı açıkça ayrımcılık yapıyor. Peki ya film kültürü? Uluslararası bir film festivalinde ödül kazanan ve aslında Tayvan'ın denizaşırı ülkelerdeki ulusal imajını genişleten bir film hiç tartışılmayabilir veya haberi bile yapılmayabilir. Medya film faaliyetlerini nasıl değerlendiriyor? Mevcut medya içeriğine ve kalitesine bakarsak, yetkili kişiler hakkında şüpheci olmaktan kendimizi alamıyoruz. Bu önemli sosyal aktiviteye hiçbir zaman değer vermemiş, önem vermemiş veya anlamamışlardır. Bu anlamda bu onların adına bir görev ihmalidir. 15 Ocak 1987 'de Hong Kong Film dergisi Biweekly'de (Sayı 205), 24 Ocak 1087 cumartesi günü China Times'ın edebiyat ekinde ve Şubat 1987'de Literary Star'da (Sayı 114) yayınlanan manifestonun üç versiyonu arasında birkaç fark var. Burada sunulan çeviride bu üç farklı versiyon bir araya getirildi. Aradaki temel fark, China Times versiyonunun üç milliyetçi politika filminin adını atlanmasıdır. The Heroic Pioneers (1986). Sunset in Genera (1986) ve The Kinmen Bombs (1986) muhtemelen sansür nedeniyle çıkmamış. Yanda, Biweekly Film'de yayınlanan manifestonun sonunda büyük puntolarla listelenen Hong Kong film çevresinden bu manifestoyu destekleyen benzer ruhların isimleri verilmiştir.


7 16 Mayıs tarihlerinde düzenlenecek 2. Kurye Uluslararası Video ve Dijital Sanatlar Festivali birbirinden ünlü isimleri İstanbul'da buluşturuyor. Bu sene ikincisi düzenlenen Kurye Uluslararası Video Festivali, 7 16 Mayıs tarihlerinde Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü ve İstanbul Modern'de seyircileriyle buluşacak. Kurye Video Organizasyonu'nun düzenlediği festival, uluslararası video seçkilerinin yanı sıra Türkiye'de eşi benzeri görülmemiş bir workshop programıyla İstanbul'un dikkatini video ve dijital sanatlara çekmeye hazırlanıyor. Geçen seneki festivalin gördüğü yoğun ilgi ardından Avrupa Kültür Başkenti İstanbul'a 2010 senesinde bir değil iki festival kazandırmayı planlayan Kurye, Mayıs ayında düzenlenecek ilk etkinliğinde workshoplara ve uluslararası partnerlerinin gösterimlerine ağırlık verecek. Kasım ayında ise merakla beklenen onur konuğu ve yan etkinlikleriyle İstanbullu sanatseverlere unutulmaz anlar yaşatacak. 7- 16 Mayıs tarihleri arasında gerçekleşecek Kurye Uluslararası Video Festivali'nin açılış etkinliği olan ve İstanbul Modern Sinema işbirliğiyle gerçekleşen Fransız dijital sanatçı grubu Pleix'in sunumunu takiben festival, workshop ve video gösterimleriyle devam edecek. Macromedia Flash öncülerinden dünyaca ünlü tasarımcı Joshua Davis; tasarımlarında birincil araç olarak kod kullanan ve İngiltere'de ulusal basın dahil pek çok mecrada son dönemlerin en yaratıcı tasarımcılarından bir olarak övülen Karsten Schmidt ; ve dünyaca ünlü müzik grubu Underworld'ün sanatçıları tarafından kurulan ve 90'lardan beri İngiltere'nin en önemli ajansları arasında yer alan tomato; geçen sene festivalimizde yaptıkları workshoplarla büyük ilgi çeken Çek Cumhuriyeti'nden Zlin Film Okulu Animasyon Bölüm Başkanı Michael Carrington ve video sanatçısı Denizcan Yüzgül festival boyunca Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü'nde workshop verecek isimler. MTV için yaptığı işlerle ünlenen 3D animasyon ustası Joost Korngold da Hollanda Kraliyeti İstanbul Başkonsolosluğu'nun katkılarıyla workshop vermek için İstanbul'da olacak. İngiltere'nin deneysel film ve video işlerinin tanıtım ve dağıtımı konusunda en önemli merkezi LUX; 1989 yılında görsel-işitsel sanatları desteklemek için Brüksel'de kurulmuş sanat ve medya merkezi ARGOS; 1984'ten beri video ve dijital sanatların gelişiminin izlenebileceği bir merkez olarak faaliyet gösteren Fransız kurum VIDEOFORMES; Brezilya'nın en eski ve prestijli video organizasyonu VIDEOBRASIL; İsveç filmlerini desteklemek ve uluslararası arenada tanıtmak amacıyla kurulmuş SWEDISH FILM INSTITUTE; Hollanda'dan sanatçı inisiyatifi 1646; Norveç'ten genç ve heyecan verici bir festival OSLO SCREEN FESTIVAL; yine genç ve başarılı bir oluşum WIZ-ART FESTIVAL tarafından hazırlanmış özel gösterimler ise İstanbul Modern Sinema Salonu'nda sunulacak gösterim programı içerisinde yer alıyor. İstanbul Modern Sinema işbirliği ile gerçekleşecek diğer bir sunum ise 14 Mayıs tarihindeki tomato sunumu olacak. İngiliz ekip, işlerinden derlediği bir seçki ile sunumlarının ardından izleyenlerin sorularını cevaplayacak. Özellikle çektikleri müzik videolarıyla dikkatleri üzerine çeken Türkiye'nin genç ve yaratıcı prodüksiyon stüdyosu dgmnd ise 8 Mayıs tarihinde İstanbul Modern Sinema Salonu'nda izleyenlerle buluşacak. Kurye Uluslararası Video Festivali on gün sürecek ve etkinlikler Bahçeşehir Üniversitesi Beşiktaş Kampüsü ve İstanbul Modern Sinema Salonu'nda gerçekleşecek. 7 Mayıs 2010: Pleix Sunumu, 18.00, İstanbul Modern Sinema Salonu. Detaylı bilgi. 14 ve 16 Mayıs 2010: Michael Carrington ve Denizcan Yüzgül, Çocuklarla Çek Animasyon Workshopı.


Engellilik, iş göremezlik konusunda kısa ve uzun metrajlı filmlerle toplumda farkındalık yaratmayı ve bu bilincin güçlenerek yayılmasını sağlamayı hedefleyen Uluslararası Engelsiz Film Festivali; Herkes İçin Eşit Yaşam Koşulları, Eşit Saygı ve Adalet ana temasıyla çalışmalarını sürdürmeye başlamıştır. temalı bir kısa film yarışması düzenleneceğinin duyurusu yapılmıştır. Kısa film ve senaryo yarışmalarının jürileri; Beste Bereket, Cemil Ağacıkoğlu, Ece Uslu, Zeynep Özbatur Atakan, Hüseyin Kuzu, Ege Görgün, Banu Bozdemir, Selçuk Aydemir, Görkem Yeltan, Tolga Afşin Kaya ve Bülent Doruker'den oluşuyor. Yarışmaya katılacak filmleri ödüllü kısa film yönetmenleri ve Kısa Film Ruhu'nu ısrarla koruyan genç sinemacılar değerlendirecek ve ana jüriye iletecek. Ön Değerlendirme Jürisinde yer alacak isimler: Bessy Adut, Ayşegül Yadigar, Heval Hazal Kurt, Armağan Lale, Ahmet Turgul, Beyçin Uygur, Memet Sefa Öztürk. Yarışmaya katılmak ve başvuru koşullarını incelemek için www. engelsizfilm. com web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Diğer soru ve önerileriniz için festival@engelsizfilm. com adresinden ulaşabilirsiniz.


Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi tarafından Başakşehir Belediyesi sponsorluğunda gerçekleşiyor. Festival, son dönem Dünya ve Türkiye sinemasının hukuk, toplum ve adalet ilişkisini işleyen en iyi örneklerinin yer aldığı film seçkisi ve ana tema ekseninde düzenlenen kapsamlı akademik programıyla festival tarihlerinde İstanbul'da izleyicisiyle buluşuyor. Festival, suç ve adalet ilişkisinin sinemadaki yansımasını toplumlara ulaştırarak, toplumsal bilinci geliştirmek, iletişim, dayanışma ve işbirliğini artırarak toplumsal dönüşüme katkıda bulunmayı; eşitlik bilincini yaygınlaştırmak ve bu yönde duyarlılık yaratmayı; dolayısıyla Türkiye'de demokrasinin gelişimi için çalışmayı amaçlamaktadır. 27 Eylül 4 Ekim 2012 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleşecek olan 2. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali zengin film seçkisi ve kapsamlı akademik programıyla, izleyici karşısına çıkmaya hazırlanıyor. Bu yıl festivalin ana teması, toplumumuzda ve dünyada en önemli sorunlardan biri olması nedeniyle, Kadına Yönelik Şiddet ve Ayrımcılık olarak belirlendi. Metin Erksan anısına Susuz Yaz filminin gösterileceği festivalde, Uluslararası Altın Terazi Uzun Metraj Film Yarışması, Uluslararası Altın Terazi Kısa Metraj Film Yarışması, Themis'in Kız Kardeşleri, Suç Hikayeleri, Adalet Terazisi, Panorama, Türkiye'den Kadın Öyküleri ve Yarışma Dışı Kısa Filmler kategorileri bulunuyor. Türkiye'den Kadın Öyküleri bölümünde Aahh Belinda, Ateşin Düştüğü Yer, Cazibe Hanımın Gündüz Düşleri, Dilber'in Sekiz Günü, Gelin, Lal Gece, Selvi Boylum Alyazmalım, Vesikalı Yarim ve Yatık Emine filmleri gösteriliyor.


Tavanı akan ve rutubet kokan o odanın içinde beklerken bir yandan, dışarıya bakıyordu. Yağmur durmamıştı son bir haftadır. Gözüne sürekli ilişen aynı reklam yazısını okudu belki de bininci kez: Size daha iyisi layık. Aynı odanın içinde aynı yalnızlığı yaşamak daima zor olmalıydı, bunu bilerek terk etmişti evi. Cümlelerini tamamlayacak biri olamıyordu, çok yaşa diyeni yoktu, hapşırıkları yalnızdı. Ama son 2 yıldır, 2 yıl 3 aydır aslında, hayatını kaplayan biri vardı. Vardı da işte gidiyor muydu bir yere. Ne zaman onu görse dahasını istiyordu, evet. Ama ne zaman onu daha çok görse hiç olsun istiyordu. Buna da evet. Yüzünü pencerenin yanındaki aynaya çevirdi. Göz kalemi akmamıştı henüz, ruju tazelemek gerekti. Panosunun önünde duran çantasından ruju almaya kalktığında annesinin, kim bilir kaç yıl önce ona verdiği, elleriyle ördüğü mavi patikleri gördü. Çok minikti onlar; hiçbir canlı bebek içine giremezdi. Zaten süs için yapılmıştı. O da süs için kullanıyordu. Annesi assın istemişti belki de öylece duvara. Hep onu hatırlasın, nasihatlerine uysun; o mavi patikler hep bir ünlem olsun hayatında, hatalarını hatırlatsın. Annesi hiç hata yapmazdı. O istemişti ama anne olmayı. Belki de olurdu. Mükemmel bir dünyada kesinlikle olurdu. Anne olsaydı belki de daha temiz olurdu o ev. Kurabiye kokardı, onları hayatında en az bir kez yakardı. Annesi de yakmıştı, ama yine de yemişlerdi. Gülmüşlerdi. En son o zaman gülmüşlerdi herhalde kardeşiyle. En son o zaman sevmişti kardeşini. Babasını düşünmeyi en son o zaman bırakmıştı. Rutubet kokusuna o zaman alışmıştı. Sanırım annesi en son o zaman ölmüştü. Vapuru yakalamaya çalışıyordu Karaköy'den. Yine yağmurluydu hava. İptal edilmemiş en son seferdi o vapur. Annesi yetişememişti muhtemelen, denize bırakmıştı kendisini. Bundan tam 2 yıl önceydi, 2 yıl 3 ay aslında. O mavi patikleri annesi örmüştü elleriyle. Yeni harf öğrenen 6 yaş neşesiyle vermişti onu kızına. Çıkartamıyordu artık onları yerinden. Yerine ne koyacaktı ki? İzini silemeyecekti ki. Kendine her gün işkence etmenin verdiği kudret vardı artık içinde. Yanık kurabiye kokusunu bastıran rutubet de. Gelemedi hala o da dedi, bu sefer kesin yüksek sesle, saatine bakarken. Yağmuru seyretmeye geçti tekrar. Pencere camındaki nefesinin buğusunu seyretti. Bir şeyler çizmek istedi ama aklına gelen boşluktu yalnızca. En son 2 yıl 3 ay önce, annesinin kaldırıldığı hastane camına yapmıştı bunu. Nefes almanın kolaylığını ve ağırlığını aynı anda yaşadığı sırada. Kardeşi görüp kızmıştı. Bu durumda bile eğlence aramakla suçlamıştı. Birine takılmıştı sonra gözü. Başını eğip göz kırpmıştı o. Yanına gelip nefesini verip cama doğru j. Yazmıştı. Sonra gitmişti. Bir küçük kız çocuğu babasının kucağında ağlayarak geçmişti yanlarından. Babasız olmak hiç üzmemişti onu bu yaşına kadar. Gerekli değildi ona göre. Hiç kıskanmamıştı ailece yenen kalabalık akşam yemeklerini arkadaşlarının. Annesiz kalmışsa da şimdi tam anlamını bilmiyordu. Ne 2 yıl 3 ay önce ağlamıştı, ne de şimdi bu mavi patiklere bakarken ağlıyordu. Yağmur yağıyordu; o yetiyordu. Annesiz kaldığının farkına hala varamıyordu. Herkes üzülerek bakmışsa da mezarının başında ona, neden yalandan da olsa ağlayamadığını anlayamıyordu. Aile dedikleri şeyin ne anlama geldiğini bilemiyordu. Annesi asla onaylamamıştı onu. Babası da bilseydi aynısını yapacaktı. Kuşkusu yoktu. En iyisi onu değiştirmeye çalışmaktı. Yapılacak tek şeyse değişmemeye uğraşmaktı. Ama değişti. Annesinin istediği gibi biri olamadı ama, yine de değişti. Asla yapmam dediklerini teker teker yaptı. Sigara içti, küfretti, aşık olduğunu sandı, vazgeçti. Bunların hiçbirini sıraya koymadı, kendiliğinden oluverdi. Olması gerekliydi. Hayatı, asla bir manası varmış gibi gelmedi ona. 2 yıl 3 ay önce onunla tanışmış olsa da. Asla yapmam dediği şeyi yaptı. Birine kendini verdi. Sonsuzluk yeminleri etti, belki adaklar adadı. Başkaları olmadı değildi muhakkak, yine de kendini bir tek kişiye açtı, en karanlık anını da cebine sokarak. Elleri cebinde yürümüştü bir gece yağmurun altında. 2 yıl önce onun evinden dönerken. Elini cebine attığında bir şey acıtmıştı canını. Çıkarıp baktığında annesinin aldığı broş olduğunu görmüştü. Hiçbir şey yapmamıştı. Olduğu yerde bırakmış, aynı paltoyu tekrar giyilmemek üzere kaldırmıştı. Şu mantar panonun ardındaki odada duruyordu, hala. 3 gün evvel bakmıştı en son. Hala duruyor olduğunu bilmek nefes aldırmıştı az çok. Kendi kendine kalmak uzun dakikalar boyunca hiç kimseye iyi gelmez. Apartmanda ayak sesleri duydu. O botları her yağmurda giyerdi; en derin sesli botuydu o. Bir gün hiç beklemediği anda gelmişti. En görmek istemediği anda üstelik. En kendini istediği anda. O botların tüm gürültüsünde yalnız kalmak istediği anda. En Git! diyemediği anda. Onu en çok istediği anda. En ıslak hissettiği anda. Kapının vurulmasıyla botların gürültüsü durduğunda mavi patikleri izlemeyi bıraktı. Tüm o düşünülenler, tüm insanlar tarafından hem de, boştu. Kapıyı açtığında karşısındaydı. Tanıdık birini görmenin ferahlığını, en boş anlarında tanıdık birini görenler bilir. En şık gülüşünü gösterip -botlarını çıkarmadan- içeri girip cama koşup buğusuna j. Yazıp Hatırladın mı? diye sordu. Hatırlamıyor olmak belki de en iyisiydi, ama Elbette dedi.


Hush Gallery (20/4) ve Galeri Piha ortak açılış gerçekleştirecektir. Genç sanatçılar olarak İstanbul'da geçirdikleri 20 günün izlenimlerini, Hush Gallery'deki çalışmalarında yansıtıyor. Bu 20 günlük çalışmanın sonucunda ortaya çıkan sergi, belli bir mekanda, kısıtlı bir zaman diliminde bağlarından kopuk kalmanın ne demek olduğunu anlamak peşinde. Dışarıdan bakma fikrinin görsel bir mevcudiyete dönüşmesi, yeniden kök salmak eylemine tanınan bir alan. Kısaca 20/4 olarak adlandırılan sergi için dört genç sanatçı 20 boyunca İstanbul'a dair izlenimlerini topladı ve onları sanat yapıtlarına aktardı. Mekana özgü işleri seyahat temasını, kökleri olmayan ve içinde bulunduğu yere ait olmasa da bir şekilde onunla bağlantılı olan kişi olarak gezginin konumunu ele aldı. Sanatçılar ve şehir arasındaki yaratıcı diyaloğun sonucundan bir enstalasyon ve çeşitli resimler ortaya çıkardı.


20. İstanbul Onur Haftası'nın temasını ve programını basına sunuyoruz. Sesli Şiir atölyesi, kelimelerin ve sesin oluşturduğu formda biz- zatihi muhalefeti yakalamaya yönelik bir girişimdir. Çalışılacak olan metinler yalnızca şiir değil, kelimelerden veya başka ses birimlerinden oluşan herhangi bir örgü olabilir. Katılımcıların beraberlerinde duygusal ilişki kurdukları bir metin getirmeleri beklenmektedir. Katılım 10 kişi ile sınırlı olmakla beraber, izleyiciye açık olacaktır. Atölye süresince arşiv amaçlı ses kaydı alınacaktır. Pazartesi ve Salı günü olmak üzere iki oturumdan oluşmaktadır, katılımcılardan iki oturuma da katılmaları beklenmektedir. Atölye günleri katılımcıların süt ürünleri, hamurişleri, çay, kahve ve çikolata tüketmemiş olmaları önerilir. Katılım için vogue. mecmuasi@gmail. com adresine lütfen mail atın. Kuir Arjantin Tango'da esas olan rolün kendisidir. Alışılmış olarak cinsel kimlik üstünden rol çalışması yapmak yerine rolün kendisini anlamak ve bu yönde çalışmak önemlidir. Kişi her iki rolü de çalışmaktadır. Bütün cinsel kimlikler hem yönlendirebilir hem de yönelebilir. Kuir Arjantin Tango toplumsal cinsiyetin inşasına sorgulayarak bakar ve bu sorgulamanın sonucu olarak tüm cinsel kimlikleri kabul eder, cinsiyetçi rolü içinde barındırmaz, cinsiyetten arınmıştır. Katılımcıların yanlarına rahat kıyafetler getirmesi gerekmektedir. LGBT hareketi her geçen gün büyüyor, çoğalıyor. Varoluşumuz bilinir, sözümüz görünür oluyor. Peki, nereden başladık ve bugüne kadar neler yaptık? İşte bu sorunun cevabını vermek için bu seneki Onur Haftasının temasını bellek olarak belirledik. Onur Haftasının açılışını da Türkiye'deki LGBT hareketinin, bir parça da olsa, tarihine bakacağımız bir panelle yapıyoruz. İstanbul'daki LGBT hareketinin içinde yer almış aktivistlerle birlikte kendi tarihimizi konuşuyoruz. Sistemin bize yüklemeyi hedeflediği, bedeni ele geçirmeye yönelik sınırlarroller neler? İster istemez bize nüfuz eden bu engelleri/sınırları ne kadar ihlal edebiyor ve hazza ulaşabiliyoruz; onun bize yükledikleriyle, bedenin hazza ulaşma yolunda karşısına çıkan engellere ne kadar yenik düşüyoruz? Bedenlerimiz ne kadar özgün kalabiliyor, ne kadar aynılaşıyor? Bu sergiyle Biz kimi bedenler, beden üzerine düşünüp bu sorulara cevap arıyor ve fikirlerimizi paylaşmak istiyoruz. Onur haftasını bir de partiyle açıyoruz. Gelin 20. İstanbul Onur Haftasının açılışını dans ederek kutlayalım. Hem en eski hem de oldukça yeni tarih yazma biçimlerinden biri olarak sözlü tarih, egemenlerin çerçevesini çizdiği tarih yazımına karşı geçmişi, dışta bırakılanların sesini de dahil ederek yeniden örme çabasıdır. Geçmiş, bellek siyasetinin amaçlarına uygun söylemlerle inşa edildikçe tarih yazımı sırasında tarihe konu olmuş, başka bir deyişle tarihi yaşamış, tarihi yapmış sıradan insanların kişisel bilgilerinin, yaşam deneyimlerinin göz ardı edildiğini ve tarihin genel bütünlüğü içinde değersiz kabul edildiğini görüyoruz. Bu atölyede tarih ve bellek kavramlarına yeniden bakarak, geçmişin dışta bırakılanların sesinden işlenmesinin yollarından biri olarak sözlü tarihe uygulamalı örnekleri de ele alarak odaklanacağız. Atölyenin ilk bölümünde tarih yazımına ve sözlü tarihe ilişkin genel teorik ve metodolojik tartışmalara değinilecek ve daha sonrasında da sözlü tarih yönteminin uygulama biçimleri üzerinde durulacaktır. Bu atölye Pazartesi günü olan Sesli Şiir I atölyesinin devamıdır. Katılımcıların iki güne de katılmaları beklenmektedir. Sadece bellek yaratmak amacıyla hareket etmeye karar versek, bunun için performe etsek, oynasak ne olurdu? Hareketler, sesler ve hissiyatlar yoluyla bireysel beden ve onun belleği, ve grubumuz ve kolektif hafıza arasındaki ilişkiyi keşife çıkacağız. Temas ve uzaklık, kendiliğindenlik ve tekrarlanan, ve oryantasyon ve disoryantasyon yoluyla bedenlerimizle ve diğerlerinin bedenleriyle oynayacağız. Aynı zamanda kendi yerimiz ve ortak alan ile oynayacağız. Katılımcı sayısı 15 ile sınırlıdır. Katılımcıların rahat kıyafet getirmesi gerekmektedir. Katılım için lütfen istanbulpride@gmail. com'a mail atınız. Devletin kasıtlı bir biçimde kaosa ve kuralsızlığa terk ettiği alanlardan biri olan seks işçiliği sokakta nasıl deneyimleniyor? Maruz kalınan şiddet biçimleri neler? Nefretin ve şiddetin cenderesine sıkışmak kader mi? Bu işin de diğer işler gibi kabul görmesi ve belli standartla getirilerek yasal çerçeve altına alınması nasıl mümkün olabilir? Söyleşide seks işçiliğinin pratiğini, mücadele potansiyellerini ve ekonomik boyutunu konuşacağız. Kendi bedenimi ne kadar iyi tanırsam ve onu olduğu gibi kabul edersem, zihnim o kadar rahatlıyor. Kendimi olduğum gibi kabul edersem seni de olduğun gibi kabul edebiliyorum. Artık zihnim senin doğrularını ve yanlışlarını sorgulamaktan vaz geçiyor. Bu etkinlikte sen de bizimle ol, birbirimizden güç alalım, kabul etmenin dayanılmaz hafifliğini beraber tadalım. Katılım için lütfen en geç 26 Haziran günü; b. if@hotmail. com adresine e-mail yollayın. Bu atölye Pazartesi günü olan Kuir Tango 1 atölyesinin devamıdır. Katılımcıların iki güne de katılmaları beklenmektedir. Voltrans Trans Erkek Inisiyatifi tarafından hazırlanan bu atölyede ikili cinsiyet sistemi içinde kadın ve erkek olmaktan öte, kadınlığımızı ve erkekliğimizi konuşmak üzere bir araya geliyoruz. Trans erkek olma haliyle erkekliğin benzeştirilmesine yakından bakmak ve 'acaba gerçekten öyle mi' yi tartışmak için mütevazı bir buluşma. Katılım sadece trans erkekler ve bunu sorgulayanlara açıktır. LGBT'ler ya görmezden gelindi, ya da üçüncü sayfa haberleri ve magazine haberleriyle medyaya taşındı. Sadece medya mensuplarına yönelik bu atölyede LGBT'lerın medyaya yönelik talep ve eleştirilerini konuşacağız, değişimin ve beraber çalışmanın yollarını arayacağız. Esmeray bu kez Onur haftasının 20. yılına özel bohçasını açıyor. Aynı zamanda Esmeray ile dayanışmak için düzenlenen bu etkinlikle LGBT hallerini ve mücadelesini Esmeray'ın tatlı ve ironik dilinden dinleyeceğiz. Etkinlik dili sadece Türkçe'dir. Geldi Onur Haftası, şenlendi gönlümüzün yayları! Biz de n'aptık n'ettik, bu güzel haftayı taçlandıracak bir konser organize ettik. Dedik, bu sefer playlistlerimizden değil, seslerinden dinleyelim! Üstelik hiçbir kulak zevkini de ihmal etmedik. Kimler mi var? Saly Angoz, Bajar, Kafası Karışık Kontrtenör, Zeynep Dizdar, Mercan. Konserlerin ardından da sizi bırakmaya niyetimiz yok, özel yapım DJ'lerimizle geceye devam edeceğiz. Homofobiye ve Transfobiye karşı yaşasın Dayanışma, yaşasın Müzik! Spor sadece futbol mu? Sporcunun erkek, hetero ve ahlaklı olanı mı sevilir? Spor politik bir alan mıdır? Sporcusundan taraftarına, yorumcusundan hakemine sporda LGBT görünürlülüğü hakkında konuşuyoruz. Hem tribünleri, hem sahaları istiyoruz. alkantılı bir ülkenin çalkantılı tarihinde, bireysel direnişlerden örgütlere, oradan da bir harekete dönüşen LGBT varoluşunun izini sürelim istiyoruz. LGBT hareketi bir yandan kendi tarihini yazarken bir yandan da diğer politik hareketlerin tarihi ile nerelerde kesiştiğini birlikte konuşacağız. Onur Haftasının 20. Yılında bir taraftan belleğimizi kurcalarken bir yandan da LGBT hareketinin geleceğine dönük tartışmalar da yapmak istiyoruz. Bu panelde sosyal politikaların farklı alanlarındaki durumuna LGBT bireyler açısından bakarken, aynı zamanda ileriye dönük neler yapabileceğimizi de konuşacağız. Homofobik ve transfobiklerin korkulu rüyası 8. Hormonlu Domates Ödül bu yıl da yine sizlerin önerileriyle aday listesini, sizlerin oylarıyla da kazananları belirledi. Sıra geldi kazananları açıklamaya. Kimler mi kazandı? Aaa ama söyleyemeyiz, sürprizi kaçar. İyisi mi siz, Gullüm Şov Fehmi'nin sunumuyla gerçekleşecek Ödül Törenimize katılın. Yılın homofobik ve transfobiklerini açıkladıktan sonra Bloody Mary'lerimizi yudumlayıp onların inadına kurtlarımızı dökeceğimiz partimize katıln. 2002 yılında Abbas Güçlü'nün hazırlayıp sunduğu Genç Bakış programına katılan Recep Tayyip Erdoğan, bir soru üzerine, Eşcinsellerin de kendi hak ve özgürlükleri çerçevesinde yasal güvence altına alınması şart. Zaman zaman bazı televizyon ekranlarında onların da muhatap oldukları muameleleri insani bulmuyoruz. yanıtını vermişti. 28 Haziran Cuma gününe kadar herkesi, başbakana sözlerini hatırlatan kartpostalları imzalamaya davet ediyoruz. Ve 28 Haziran Cuma günü saat 11.00 12.00 arasında hep birlikte imzaladığımız kartpostalları Başbakan'a gönderiyoruz. Kartpostallara Lambdaistanbul LGBT Dayanışma Derneği'nden ve Sosyal Politikalar Cinsel Yönelim ve Cinsiyet Kimliği Çalışmaları Derneği'nden ulaşabilirsiniz. Metropoller dışında yaşayan LGBT aktivistlerin katılacağı atölyede yerel yönetimler ve kent konseylerinin işleyişi ve olanaklar tartışılacak. LGBT bireylerin ve LGBT hak örgütlerinin görünürlüğü, temsili konularında gözden kaçırılmayacak bir yerde duruyor medya. Bu panelde de, geçtiğimiz yılları sorgulayacak ve Medya neyi nasıl aktarıyor, LGBT'lerin müdahale edebileceği alanlar neler, Birlikte nasıl 'başka bir medya'yı mümkün kılabiliriz? gibi soruların yanıtlarını arayacağız. Hapis ve tutuklama devletin muhalif hareketlere karşı kullandığı en güçlü silahlardan biri. Bugün binlerce Kürt ''vatandaş'', öğrenci, gazeteci hiç bir meşru neden olmaksızın cezaevlerinde tutuklu ve hükümlü durumda. LGBT hareketi bir çok farklı sosyal hareket gibi nefret suçları yasası isteyen kampanyaların içinde. Homofobi ve transfobiyle mücadelede yargı infaz sistemi içinde umut besleniyor. Şiddet ve marjinalleştirilmeye maruz kalan gruplar genelde yasalar aracılığıyla çare bulmaya yönlendirilir. Eleştirel hukuk perspektifi ve sosyal hareketleri bu stratejiyi sorgulayarak hak savunuculuğunun limit ve tuzaklarını ifşa etmektedir. Sözde LGBT hareketi içinde yer bulamayan Trans hareketinin bu ikilem içindeki konumu ne olmalı? Nefret suçları, ayrımcılık karşıtı yasalar gibi yasal reformlar trans hareketi tarafından nasıl kullanılıyor? Trans hareketi yasal sistem içindeki kolluk güçleri, cezaevi, göçe zorlanmak gibi meşru sayılan şiddeti nasıl görünür kılabilir? Bu sunum bu ve benzeri fikirleri sorgularken, Trans direnişinin bir parçası olarak yasal reformlarla ilişkilenmek için eleştirel model ve fikirler sunacak. Av. Doç. Dr. Dean Spade, Seattle Universitesi Hukuk Fakültesinde İdari Hukuk, Yoksulluk Hukuku, Sosyal Hareketler ve Trans Hukukunda Eleştirel Perspektifler üzerine dersler vermektedir. 2002 Yoksul ve beyaz olmayan trans, interseks ve ''cinsiyet kimlik''lerine uymayan kişilere yasal hizmetler sağlamak için 2002 yılında kar amacı gütmeyen bir hukuk kolektifi olan Sylvia Rivera Hukuk Projesini kurdu. Sylvia Rivera Hukuk Projesinde çalışırken ayrıca Columbia ve Harvard Üniversitelerinin Hukuk Fakültelerinde Hukukta Cinsel Yönelim, Cinsiyet Kimliği hakkında dersler verdi. Yerel yönetimlerin LGBT politikaları ve iş birliği olasılıklarının tartışılacağı panelde, yerel siyaset ve yerel yönetimlere katılımı arttırmanın yolları masaya yatırılacak. Onur haftasının 20. yılında hareketin güncel siyasete etkisi ve siyasi temsilin arttırılması için siyasi partilerin sorumlulukları ve iş birliği olanakları konuşulacak. Bu atölyede geçmişten günümüze Türkiye sinemasında LGBT bireylerin görünürlüğüne, nasıl temsil edildiğine, nasıl bir zihniyetin ve bakışın nesnesi kılındığına, transfobik ve homofobik söylemin aldığı biçimlere, olumlu stereotiplerin üretilip üretilmediğine ve bunların anaakım anlatılara eklemlenme risklerine değineceğiz. Yeşilçamlı klasik dönem ve anaakım filmlerin yanı sıra günümüz bağımsız sinemasından örnekler ve görüntüler üzerinden LGBT bireylerin yaftalandıkları negatif rol ve söylemleri açığa çıkararak nasıl doğallaştırıldıklarını tartışmaya açacak, cinsiyetçi politikaları ve bu politikaların diğer tahakküm biçimleriyle ilişkisi üzerine konuşacak, hep birlikte alternatifler arayacağız. - Onur yürüyüşümüzü gerçekleştirmeden evvel vekillerle buluşup sohbet etmek, onur yürüyüşüne hep beraber katılmak için Taksim Gezi Parkı'nda buluşuyoruz. -


Gezi Parkındaki açılan bu döviz aslından bu neşeli ve kararlı direnişin ruhunu anlatmak için güzel bir başlangıç: Her şey bir gaz ve toz bulutuydu; sonra hayat başladı. Toplum; sanki sürekli yumruk yiyen ve artık köşe iplerine sıkıştırıldığını düşünen bir yenik boksörün ruh halindeydi. Bu saldırıların bir adım bir adım ötesi seçimle başa gelmiş bir açık diktatörlük olacağı kaygısı her yeri sarmaktaydı. 27 Mayıs 2013 günü; Taksim Meydanındaki Gezi Parkındaki ağaçların yıkımına karşı duran ve biber gazına maruz kalan bir avuç yurttaş; kuşkusuz toplumun bilinçaltında büyüyen kara kutuyu patlattıklarının farkında değillerdi. Gezi Parkına sahip çıktılar ve her türlü zorbalığa karşı parkı terk etmediler. Ulusal medya bu olayı yokmuş gibi hiç yansıtmazken; sosyal medya ve fısıltı gazetesi ile kulaktan kulağa yansıyan haberler ile insanlar harekete geçmeye başladı. Ve her geçen gün bu kalabalık yavaş yavaş arttı. Ve küçük direnişçi grup; 30 Mayısı 31 Mayısa bağlayan gece, sabah 07:00'de insafsızca bir müdahale maruz kalıp parktan çıkarıldılar. Parka kurdukları çadırlar ateşe verildi, kişisel eşyaları talan edildi. Uygulanan kesin sansüre rağmen insanlar sosyal medya üzerinden bir anda akmaya başlayan video ve fotoğraflarla harekete geçti. O gün yüzüne sıkılan biber gazına rağmen ayakta dimdik duran kırmızı elbiseli genç kadının fotoğrafı her şeyi özetleyen en güzel kareydi. Sonra halk geldi; taşmış bir dere, bir heyelan gibi geldi.. İnsanlar sanki kahinsel bir sezgi ve telepatik bir iletişimle Taksim meydanına doğru aktı. 31 Mayıs akşamı Taksime akan kalabalığın milyonu aşması ve ülkenin 48 şehrinde halkın meydanlara akmasıyla oluşan; açık bir ayaklama. Normal koşulda bir çok platformda yan yana hiç gelemeyen sosyalistler, liberaller, müslümanlar, sanatçılar, çevreciler, sosyal demokratlar, Türk/Kürt milliyetçiler, anarşistler, futbol takımlarının taraftar grupları, LGBT bireyler çok yoğun ve gaddarca bir polis müdahalesine rağmen sokakları ele geçirdiler. Uzun yıllardır ülkenin üzerine çöken kara gölge, bu depresyon 31 Mayıs akşamında bir anda yok oldu. Kuşkusuz bu toplu olarak bir bilinç eşiğinin aşılmasıydı. Ani bir bilinç sıçraması, yüksek farkındalık, idrak ve aydınlanma. Bunların sonucunda oluşan müthiş bir birlik hali, dayanışma ve direnç.. Çok farklı yaşam biçimi, inanç ve ideolojiye sahip insanlar polisin gaddar saldırısından kaçmadılar, cevap verdiler, beraberce barikat kurdular, direndiler; çok'luk oldular. Hiç kuşku yok ki 12 Eylül 1980'de yaşanan ve binlerce insanın canına, yaşamına mal olan Askeri Darbe sonrasında doğan ve ta o güne dek apolitik gençlik, Y-Kuşağı diye yaftalanan gençler ayaklanmanın başını çektiler. Herkesi hayrete düşüren yaratıcılıkları, birleştiricilikleri, yüksek mizah anlayışları, hiç düşmeyen enerjileri, kararlılıkları ve bilgelikleriyle. Kendi evlerinde mücadele ettikleri baba otoritesinin uzun süredir devlet başkanı ağzından kendilerine dayatılmasına artık katlanamadılar. O tarihsel bir karar anıydı; direniş içindeki tüm bireyler kendi içlerindeki korku ve kendi bilinçaltlarındaki iktidarlar ile yüzleştiler. Bu hesaplaşma ile bir olundu ve o gece korku duvarı aşıldı. Ve 34 saat sürekli süren direnişin bir ayaklanmaya dönüşmesi sonucu, 1 Haziran saat 16:00'da devletin kolluk güçleri Taksim Meydanı ve Gezi Parkından çekildiler. İşte ondan sonraki 11 gün boyunca yeni bir dünyanın kıvılcım haritaları, Harbiye'den Gümüşsuyu'na polisin ve devlet otoritesinin geri çekildiği geçici otonom bölgede oluştu. Böylece ayaklanmanın kendisi, form değiştirip bir yeni yaşam deneyine dönüştü. Her birey; istediği dünyayı düşlemeye ve prototip olarak kurmaya kalkıştığında; aynı zamanda kendi öznelliklerini de yeniden kurdu. Hırs ve bencillik düzenine karşı, yardımlaşma, empati, dayanışma; yani tarifsiz bir iyilik patlaması. Ki direniş her türlü zorbalığa karşın tam bir aydır masumiyetinden, naifliğinden, şakacılığından, karnaval ruhundan, asaletinden hiç taviz vermedi. Direniş her türlü ötekilemeye karşı anti otoriter, anti hiyerarşik, anti homofobik; yani liberter yeni bir ruh ve dünya modeli oluşturdu. Gezi parkına yeniden kurulan çadırlar ve onu takiben ülkenin birçok kentinde kurulan özgür kamp yaşam alanlarında paranın ve gücün geçmediği yeni otonom alanlar kurdular. Gezi Parkı gündelik yaşamın tam içinde zamansal bir kırılma ve yeni yüzyılın yaşamının plansız; topun gelişine An'da yaratıldığı ve yaşandığı bir deneyim alanı gibiydi. Her şeyin bedava dağıtıldığı devrim market, herkesin kitap aldığı ve bıraktığı gezi kütüphanesi, doğal ekim modellerinin denendiği gezi bostanı, sanat atölyeleri, performanslar.. Barikatların ruhsal güvencesinde Taksim Meydanı ve çevresi açık bir Gerçeküstü karnavala dönüştü 11 gün boyunca. Şiir sokaklara taşmış, liberter şairler; Ece Ayhan'ın aşk örgütlenmektir, Turgut Uyar'ın göğe bakma durağı dizeleri sokağın kendisi olmuşlardı. İnsanlar yaratıcı yıkımın gücüyle baştan çıkmışlar, ayaklanmanın kalıntıları önünde hatıra fotoğrafları çektiriyorlardı. Hükümetin yıkacağını ilan ettiği Taksim meydanındaki eski kültür merkezi AKM binasının üstü direnişe dair pankart, flama ve görseller ile tamamen kaplanmıştı. Ölüm tehlikesine rağmen yüzlerce insan AKM binasının çatısına çıkmış ve bir semazen o çatıda semah etmişti. Karşı-mimarinin parıldayan örneği olan barikatlar, her yeri kaplayan delişmen zeka ürünü graffitiler, devrilmiş araçlar, her yanı kaplayan müthiş bir arzu patlaması büyük ütopyacı Fourier bu günleri görse; kuşkusuz göz yaşlarını tutamazdı. Tüm bunlara karşı hükümet kendi güç alanını kullanarak medya üzerinden milyonlarca insanın katıldığı direnişi bir terör, vandalizm oluşumu, marjinal bir hareket olarak lanse etti; çok yoğun dezenformasyon kampanyası yürüttü. Direniş ise oluşan duruma karşı kendiliğinden bir refleksle merkezi medyaya ve onu finanse eden şirketlere büyük bir boykot kampanyası başladı. Bu boykot hemen sonuç verdi ve borsa altüst oldu. Faiz %7,5 düşerken, Borsa'da %19 değer kaybetti. Kalabalıklar direnişe yer vermeyen ya da çarpıtan medya kuruluşlarının önünde binlerce kişilik protestolar geliştirdi ve hala geliştiriyor. Direniş ise ilk günden itibaren 3G teknolojisi üzerinden canlı yayın yapan yurttaş medyasını oluşturmuş durumdaydı. Bu irade Foucault'un doğruyu söylemek dediği tavrın en çıplak dışavurumu olduğu kadar; aynı zamanda her direnişçinin kendisinin gönüllü bir enformasyoncuya, bağımsız bir medyaya dönüştüğü yeni sürecinde işaretçisiydi. Tüm bunlar olurken iktidar; tamamen Soğuk Savaş jargonuna bağlı büyük dezenformasyon kampanyaları başlattı. Toplumun geri kalanını direnişe karşı ajite eden ve aslı astarı olmayan bir karşı-propaganda kampanyası yürüttü. Direniş aslında faiz lobisi, ülkenin huzurunu bozmaya çalışan dış güçler, provakatörler ve ayyaş/serserilerin oyunuydu. Ortada bir protesto değil, seçimle gelmiş bir iktidara karşı, sivil darbe girişimi vardı. Sokakta olanları terörist olarak itham etti ve Türkiye için eski bir oyunun tekrarı olarak direnişçileri dine karşı bir azınlık olarak göstermeye çalıştı. Oysa bu direniş kesinlikle laikler ve müslümanlar arasında bir çatışma değildi; yeni bir dünya özlemindeki çok'luk ile onu bastırmaya çalışan otorite arasındaydı. Zaten direnişin içinde tekil ve örgütlü bir çok müslüman vardı. Özellikle Antikapitalist Müslümanlar hareketi başından beri büyük bir özveri ve kararlılıkla direnişin içinde yer aldılar. İktidarın kaçırdığı şuydu ki, bu sivil direniş hareketi sadece onların partisi ya da yönetimine karşı değil; ülkenin tarihindeki tüm yönetimlere, partilere ve onların geliştirdikleri anlayışlara karşıydı. Yani kısaca mücadele; 20 yüzyılın yasakçı, baskıcı, ötekileyici dili/ruhu ile, yeni doğan 21. yüzyılın ruhsal dirilişi; direnişi arasındaydı. İktidar direnişçileri ideolojik marjinaller olarak görmek/göstermek istiyor; fakat sokakları kaplayan çok'luk artık klasik anlamda her türlü İdeolojik doğmayı aşan bir özgürlük dünyasını kurmaya çalışıyordu. Direnişin içinde yer alan sosyalist ya da anarşist bir çok grup kitlenin yaratıcılığı, ısrarı, direngenliği karşısında heyecanlanmış ve de şaşırıp kalmışlardı. Ortaya çıkan durum bir çok teorik analizi boşa çıkarıyordu, şehirli orta sınıf ve apolitik olduğu düşünülen gençler her türlü ideolojik kabulün ötesinde yeni bir dil ve politika yaratıyorlardı. Sokaktaki çok'luk hiç okumasalar bile Situasyonistlerin ideoloji eleştirisini pratik hayatta geçiriyor ve ideolojik ezberler dışında liberter bir özgürlük hayaletini oyuna çağırıyorlardı. Mevcut örgütlenme yöntemleri üzerinden gitmek yerine süreç içinde kendiliğinden çıkan örgütlenme yöntemlerine odaklanma, sürece güvenerek hareketi bu yöntemler üzerinden sürdürmenin; yani an'ın radikal politikasının yaratmanın peşindeydi çok'luk. Kitlenin kendi kendini örgütleme ve harekete geçirme kapasitesi gerçeğe dönüşmüş bir mucizeydi. Bu noktada kitleden ders alan, onu izleyen, onun iradesine saygı gösteren politikalar saygı kazandı. Hareketin kendi sistem kontrollerinden çıkmasının acziyle otorite; 11 Haziran da çok yoğun bir saldırı ile meydanı, sanki bir düşman toprağını geri alır gibi yoğun saldırı ile geri aldı. Operasyonu bir çok dünya TV kanalı yanında, CNN International 7 saat canlı olarak verdi. Oluşan kamuoyu baskısı ile operasyonun Gezi Parkı ayağının açık saldırı ayağı durduruldu, fakat Park'a saatlerce gaz müdahalesi devam etmesine rağmen, çadırlardaki direnişçiler orayı terk etmedi. Bundan 4 gün sonra süren kuşatma ardından 15 Haziranda Park zor ile polis işgaline alındı. Ve bu işgal hale devam etmekte. Hemen ardından birden bire gelişen duran adam eylemleri ile, direniş ülke çapında bir radikal sivil itaatsizlik hareketine dönüştü. 16 Haziran tarihinde direnişte öne çıkan Beşiktaş taraftar grubu Çarşı'nın çağrısı ile ilk Halk Forumu oluştu. Hemen ardından forumlar çığ gibi büyüdü ve tüm ülkeye yansıdı. Şu an sadece İstanbul'un 48 mahallesinde halkın doğrudan demokrasi uygulaması olan Forumlar oluşmuş durumda. Avm'leri boykot, kredi kartı kullanmama, takas pazarı ile yeni armağan ekonomisi kurma tartışmaları hızlanıyor. Sokaklarda direniş sürüyor ve hükümetin yasaklamaya çalıştığı Taksim Meydanı olmak üzere, yüzlerce meydan da eylemler ise büyümeye devam ediyor. Bu direnişin ortaya çıkışı dünyadaki örneklerinin (Paris 2005 getto isyanları yada 2011 işgal hareketleri) aksine doğrudan bir ekonomik krize ya da ırksal hiyerarşiye karşı başkaldırı ile tetiklenmedi. Hareket baştan itibaren hükümetin şahsında cisimleşen otoriteye karşı bir haysiyet başkaldırısı, etik bir isyan, hayatlarını istedikleri gibi yaşamalarına izin vermeyenlere karşı düşledikleri hayatı arayışının çağrısıydı. Bu anlamıyla çok'luğun istediği gibi yaşamaya hakkını talep ettiği bir arzu isyanıydı. An'ın enerjisini mücadelelerine katan direnişçiler, rastlantının gücünü de eylem çantalarına kattılar. 27 mayıs'tan beri direnişçiler sokakta yeni durumlar yaratmakta ve yeni bir hayat kurmanın olasılıklarını yoklamaktalar. Türkiye'de direnişçiler; şimdi umarsızca eski bilindik muhalif yöntemleri dışlayıp; yeni direniş, dil, politika ve örgütlenme pratiklerinin keşfine dalıyorlar. Kuşkusuz bu 21 yüzyılın ayak sesleridir. Kelimenin Deleuzcü anlamıyla hayat direnişe dönüşmüştür; ki milyonlarca insan Türkiye de tam bir aydır bununla yaşıyor, hayatlarının tam merkezinde direniş var. Türkiye'deki eski muhalif kuşaklar bu direnişi 12 Eylül'ün aşılması olarak görüyorlar, ama direnişin yarattığı küresel durum açısından bakıldığında; genel olarak Soğuk Savaşın yarattığı ideolojik mantalitenin de yıkıldığından bahsedebiliniriz. Ki hemen ardından Brezilya, Bulgaristan, Lübnan gibi ülkelerde patlak veren mücadelelerin tetikleyicisi de Türkiye'de canlanan yeni binyılın direniş kıvılcımı olmuştur. Yaklaşık bir aydır ülkenin meydanlarını, sokaklarını, parklarını dolduran yüz binlerce insanın mücadelesinin bir saldırı değil, direniş hareketi olması kuşkusuz; ayağa kalkan çok'luğun ortak ve sezgisel kararıydı. Çok'luk kitle hareketini saptıracak, yağma, kundaklama, molotof kokteyli gibi saldırı araçlarına başvurulmasını baştan benimsenmedi. Ki direniş öncesi Türkiye toplumsal mücadeleler tarihi, otoritenin sürekli tahrik ettiği kan ile bastırılan silahlı mücadelelerin tarihi gibiydi. Şimdi gelişen kentli ve genç isyanın ruhunda; hınç ve nefrete karşı zekayla, yaratıcılıkla, mizahla direniş vardı. Bu meydanlar kahramanlar ya da şehitler peşinde koşmuyordu. Öylesine tıka basa yaşam sevinci doluydu ki, ölümü yok sayarak sokağa dökülüyordu. Kuşkusuz bu direnişi oluşturan tarihsel/genetik birikimde Anadolu topraklarında yüzyıllardır süren halk ayaklanmalarının ruhu vardır. Kuşkusuz bu direnişin harcında en az yüz yıldır bedel ödeyen, mücadele eden Türkiye sosyalist solunun harcı vardır. Kuşkusuz bu direşin tohumunda 40 yıldır gelişen anarşist felsefenin ruhu vardır. Kuşkusuz bu direnişin harmanında 30 yıldır kirli savaşa maruz kalan Kürt halkının mücadelesi de vardır. Tüm bu politik gelenek dışında 90'lı yıllarda Bergama ilçesi köylülerinin siyanürle altın çıkarılmasına karşı başlattıkları büyük çevreci sivil itaatsizlik, özellikle son bir kaç yılda İstanbul'da gelişen yeni kent hareketlerinin kentsel dönüşüme karşı mücadelesi, otoritenin ahlakçı baskısına karşı fanzinlerden ve karşıt kültürden büyüyen direnç, nükleer enerji ve hidro elektrik tesislerine karşı gelişen çevreci dinamik, 1/12 Haziran günlerinin ruhsal kehanetini yapan Yıkım 2011 gibi bağımsız sanat/hayat hareketlerinin yarattığı yıkıcı enerjinin, öteki'lemenin ve nefret söyleminin en ortasında mücadele eden LGBT ve kadın hareketlerinin ve burada adını anmanın mümkün olmadığı kadar majör/minör bir çok mücadelenin emeği vardır. Fakat; şu an ortaya çıkan direniş büyüklük, kapsayıcılık, yaratıcılık, dil ve örgütlenme anlamında, tamamen yeni doğan ve öncesi her şeyi içine alarak yeniyi kuran bir ruha aittir. Bu manada ülke, bölge sınırlarını aşan yeni ve küresel bir eylemin sinyallerini vermektedir. Ara Söz Bakanlık raporuna göre eylemlerde 4.900 kişinin gözaltına alınırken, şu ana dek 70 Kişi tutuklandı. Sokak eylemlerinin 79 ilde yapıldı, sadece 2 ilde sokak eylemlerinin yapılmadı. Türk Tabipler Birliği raporlarına göre ülke genelinde direnişte: Toplam; 7 bin 681 yaralı, 63 ağır yaralı, 4 ölü. Bu gün Türkiye'deki direnişin tam birinci aynının doldurduğu gün. Ve bu gün direniş nereye gidiyor- sorusuna direnişteki herkesin vereceği yanıt, sanırım bilmiyorum olacaktır. Normal şartlarda güvensizlik ve şüpheye neden olacak bu cevabın, şu an neden bu denli coşkuya yol açtığı ise kendini tamamen rastlantıların akışkanlığına bırakan bir direnişin ruhunda saklıdır. İnsanlar; sanırım şu an en çok Taksim Meydanın özgür olduğu o 11 günü anımsıyor, yeniden ve yeniden AKM binasına bakıyorlar; bayraklarla donandığı o günleri özlercesine.. Bildiğimiz her fotoğraf karesi, bize geçmişten kalan bir anıdır. Ama şu an 1/11 Haziran arası günlerinin AKM fotoğrafına bakıp duran insanlar; yaşanmış bir geçmişin değil, yaşanacak bir geleceğin karesini kalplerinde ve ruhlarında taşıyorlar.


Türlerin kökeninin yayımlanmasının 150. yılı ve Darwin'in doğumunun 200. yıldönümü olması nedeniyle, 2009 Darwin yılı olarak kutlanıyor. Darwin, çocukluğunda okula pek severek gitmemişti. Tıp öğrenimini kan görmeye dayanamadığı için yarım bırakıp papaz olmaya karar vermişti. Daha sonra ilgi duyduğu doğa bilimlerine yönelen İngiliz biyolog-doğa bilimci Charles Darwin Galapagos adalarına yaptığı deniz seyahati sonrasında evrim kuramını geliştirmeye başlamış ve agnostik olmuştu. Kilise tepkisinden çekindiğinden, kitabını 30 yıl bekletip, bir meslektaşının teorisine yaklaştığını düşünüp yayımlamıştı.


Sony ve Philips'in, 1982'de birlikte icat edip piyasaya sürdükleri ilk sayısal müzik medyası; compact disc, nam-ı diğer tikiz teker'lere kaydedilen ilk sesler Mario Lanza'nındı, tarihe geçen ilk kayıtların sesi Mario Lanza'ydı. Alman besteci Richard Strauss, Aus Italien From Italy senfonisine, İtalya'ya gittiği bir seyahatle esinlenmiş. Napoli'de duyduğu ve bir halk ezgisi sandığı Funiculi, funicula'dan notalar katınca senfonisine, henüz 6 yıllık bir geçmişi olan şarkının sahipleri dava açmışlar hemen. Kazanmışlar üstelik, yıl 1887. Çakmaktaşlar'ın çizgi dizisinin de bir bölüm müziği idi bu şarkı aynı zamanda fakat konuyu daha fazla dağıtmayalım. Kaderin cilvesi ise başka bir kisve. Heavenly Creatures filminde anlatılan hikayenin 1950'li yıllarda Yeni Zelanda'da gerçekten yaşanmış olması. Tutku geçicidir, asıl olan mutluluk. Bir büyük adam özdeyişi, senin özleyişin. Kısaca, Pauline ve Juliet, 15-16 yaşlarında iki genç kız, sığındıkları dünyadan uzaklaştırılma tehdidi altında Pauline'in annesini öldürmeye karar verirler ve öldürürler. Döneme damgasını vuran dava, küçük yaştan 5 yıl hapise ve birbirlerini bir daha asla görememe cezasıyla son bulur. Juliet, 5 yıl yatıp çıkınca orada burada bir süre dolandıktan sonra Britanya'ya yerleşir annesinin yanına. Üvey babasının soyadını alır, adını da değiştirir; Anne Perry. Geçmişini silmez ama örter pişmanlıkla ve polisiye romanlar, korku hikayeleri yazarı olur. 2000'de Heroes adlı hikayesiyle Edgar ve Macavity ödülleri kazanır. Kendisine A. Conan Doyle'un The Hound of the Baskervilles kitabının önsözünde rast gelebilirsiniz. Pauline ise yine Britanya'da, yeni adı Hilary Nathan olarak çiftliğinde çocuklara ata binme dersleri veriyor. Annesini öldürmüş olmaktan bin pişman, koyu bir katolik disiplini altında, kalan vaktini engelli çocuklara yardım ederek geçiriyor.


Bu yıl üçüncüsü düzenlenen VJ sanat festivali VJ FEST ISTANBUL kapsamında, 22 Mayıs Cumartesi gecesi saat 20.00-22.00 saatlerinde iki sıradışı video-muzik performansı sergilenecektir. Fransız Kültür Merkezi'nin bir binası projeksiyon/video yüzeyi olarak kullanılacak ve bahçede gerçekleşecek canlı performanslar İstanbul'da ender görülebilecek bir dijital sanat eylemi özelliği taşıyacak. Sesle görüntü arasında uyum yaratılarak yapılan ve bir yeni medya sanatı olan VJ'liğin ve video sanatının iki örneği gözler önüne serilecektir. Gösteriler herkese açıktır. Andora, Belçika, Brezilya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Hollanda, Norveç, Polonya, Macaristan, İspanya, Ukrayna ve Amerika'dan 23 VJ/DJ'in katılacağı festival kendine Dogzstar, Apartman Projesi ve Fransız Kültür Merkezi'ni mekan olarak belirlemiş. Söyleşilerin, atölyelerin, sunumların, canlı gösterimlerin yapılacağı festivale katılın!


Bu yıl 211 filmin yarıştığı, 30. İFSAK Ulusal Kısa Film Ve Belgesel Yarışması'nın Ödül Töreni, 2 Mayıs Pazar günü Pera Müzesi'nde yapıldı. En İyi Kurmaca Film Güven Bana Nazlı Elif Durlu (9'34) Teknik bir arızadan dolayı gösterimi yapılamadı! Meret, içeriği, oyunculuğu, müziği ve kısa film janrına tam uygunluğuyla bizi en çok etkileyen yapımlardan oldu. F tipi cezaevine eleştiri ya da insanların genel olarak ıssızlaştırıldığına dikkat çeken yapısıyla, vurucu sonuyla, tam olarak buralı bir yapım. Filmin müziklerindeki özen için ayrıca tebrik etmek lazım. Mezra Ezidiya Rodi Yüzbaşı Seyret! Bu Sahilde Merve Kayan ve Zeynep Dadak Seyret! Kış mevsiminde terk edilen ama yazın hıncahınç tatilcilerle dolup taşan Erikli'den görüntüler içeren Bu Sahilde'de, Fransız Rivierası'nı inceleyen, Agnes Varda imzalı kısadan esinlenilmiş. Bize göre, Tatil insanın temel ihtiyaçlarından biri midir? sorusuna cevap aramasından çok, çocuklukta bir dönem aileler ile gidilmesi gereken tatillerin büyüdükçe verdiği hissiyatı yansıtan belgeselde, kürk mantolu konkenci anneler, sadece hafta sonu tatilci olabilen çalışan babalar, deniz kenarında pineklemekle geçen zaman, çay bahçesinde canlı müzik eşliğinde atılan göbekler, gündelik anonslar, yazlık sitelerde bir türlü tamamlanmayan yapılar, başıboş atlar, deli eden sinekler, çingeneler, yani en yalın haliyle yazlık Trakya var. Yönetmen ikili, aslında anlatmak istediklerinden fazlasına göz açtırıyorlar.


Yerel seçimler yaklaşırken, oluşan siyasal ortama çok yabancı değiliz. Belli zaman aralıklarıyla yaşadığımız bu hareketlilik hali, farklı coğrafyalarda, farklı zaman aralıklarında ve farklı yöntemlerle gerçekleşmekte. Siyasi seçimlerin farklı coğrafyalarda ortak olarak yarattığı şey, ortaya çıkan durumun ya da gerçekliğin bir sonraki seçimlere kadarki süre içinde aynı kalacağının, o seçimlere katılan bireyler tarafından kabullenilmesi ve buna uygun davranılmasıdır. Bunun, oluşan yeni iktidar sisteminin meşruluğu için gerekli olduğu söylenebilir. Seçim ismi verilen siyasal sürecin, toplumun siyasi, sosyal ve ekonomik ihtiyaçları için organize edildiği iddiasının gerçek olup olmadığının anlaşılmasında, bu gerçekliğin içindeki siyasal öznelerin kim ya da kimler oldukları ve bu siyasal öznelerin faaliyetlerinde neyi nasıl yaptıkları da bir o kadar önemlidir. Seçim süreçlerinin aktif özneleri olan partilerin iddiası, bir önceki seçim döneminden şimdiki seçim sürecine kadar oluşan toplumsal adaletsizliklerin giderilmesidir. Bu yüzden, siyasal özneler yani partiler, bu sorunları çözmek için siyasal iktidara yani hükümete talip olurlar. Hükümet olup olamamaları, oy alıp alamayacakları seçmen sayısıyla orantılıdır. Seçmenin oy verip-vermemesi, bu partilerin sunduklarının, seçmenin ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamamasıyla ilintilidir. Tabi ki seçmen, partilerin sundukları arasında ihtiyaçlarını karşılayabileceğini düşündüğü partiyi seçmek zorundadır. Siyasal sistem, kendini seçmene göre ayarlayamaz. Çünkü siyasal sistem paralelinde kapitalist sistem de, ihtiyaçların azaldığı bir seyirde değil, tam tersine ihtiyaçların çoğaldığı bir seyirde meşrulaşır. Batılı demokrasilerde seçim süreçleri, bu seçen-seçilen pragmatizmine dayalıdır. Seçmenler yani vatandaşlar için işin yarar kısmı tartışmalıdır biraz. Özgürlük, eşitlik, adalet gibi önemli kavramları kullanarak propaganda yapan partiler, vatandaş için kapitalizmin kuraklığında özgürlük serabıdır aslında. Seçim dönemlerinde tüm partilerin istisnasız sahiplendiği demokrasi, tüm olumlu anlamlandırma çabalarına rağmen bu kadar net bir kavram ya da model değildir. İşin muğlaklaştığı yer kavramın içeriğinin nasıl doldurulduğudur; bahsedilen demokrasinin otoriteryen mi, liberal mi, temsili mi, katılımcı mı olduğu çok tartışılmadan bir sahiplenmedir. Mevcut devletler sisteminde, batılı devletlerin işlettiği demokrasi, çoğulcu diye nitelendirilen bir demokrasi şeklidir. Dünyanın geri kalanı da ya bu sisteme uymak için dolaylı ya da dolaysız zorlanır ya da yalnız bırakılır. Seçen-seçilen pragmatizmine en uyumlu demokrasi biçimi olarak çoğulcu demokrasi, iktidardan payımıza ne düşerse diyen tüm çıkar gruplarına açıktır. Öyle ki batılı devletlerdeki toplumsal muhalefeti temsil ettiği söylenen kesimlerin bile nihai amacı, ortadaki siyasal, ekonomik ya da sosyal iktidardan biraz da olsa nemalanabilmektir. Böylelikle, mevcut kapitalist sistemde kendi varlığını sürdürebilmektetir. Yazının başında belirttiğimiz gibi hangi siyasal öznenin faaliyetlerini hangi siyasal gerçeklik içinde gerçekleştiriyor olduğunu belirginleştirmek önemlidir. Bu belirginleşme için dünyada yaşanan birçok farklı deneyimi araştırabiliriz. Fakat çok da uzağa gitmeden yakınımızda gerçekleşen Taksim Gezi İsyanı'nı hatırlamamız da yeterli olacaktır. Taksim Gezi İsyanı'nı yaratan süreç, isyanın içinde yer alan bireylerin, polis şiddetine, hükümetin yasaklarına karşı siyasal tavırlarını toplumsallaştırmasıyla oluşmuştur. Bu toplumsallaşma, sadece İstanbul'la da sınırlı kalmamış, şehirden şehire sıçrayarak coğrafyanın farklı yerlerine yayılmıştı. Taksim Gezi İsyanı'ndaki politikleşme, dışsal bir etkenle değil, bireylerin doğrudan içsel siyasi tavırlarıyla gerçekleşmiş, seçimlerin yarattığı yapay bir politikleşmeden uzak, kendilindenliğe yakın bir politikleşmeyle bezenmişti. Bireyin belirginleştiği isyan sürecinin etkilerini sürdürdüğü forumlarla beraber, siyasal karar mekanizmaları doğrudan demokrasiyle gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. Bu gerçeklikte doğrudan demokrasi kavramı gündeme gelmiş ve devlet dışı siyaset toplumda meşruluk kazanmıştır. İsyan sürecinde katledilen kardeşlerimiz için devam etmekte olan her eylemlik süreci, toplumun siyasal gerçekliğinin parçasıdır. Devletin katliamlarına karşı girişilmiş bu çabalar, falanca partinin adalet konusunda yapacağı yeni düzenlemelere bırakılmadan doğrudan adaleti amaçlar. Bu siyasal gerçekliğin öznesi, siyasal partiler değil, doğrudan devletin ve kapitalizmin mağduru kesimlerdir. Bu yeni siyaset biçimi toplum tarafından kabullenilirken, eski siyaset biçimi yani toplumu seçimle politikleştiren partilerin, süreci kendine yontma çabası aşikardır. İsyanın başından bu yana, isyana katılan her bireyi bir oy olarak gören bu anlayış, isyanın tüm değerlerini seçimlere indirgeyerek değersizleştirmektedir. Kaldı ki, doğrudan demokrasiyi bu kadar yoğunluklu olarak konuştuğumuz tek siyasal gerçeklik Taksim Gezi İsyanı değildir. İçinde bulunduğumuz süreçte ekonomik sömürüye maruz bırakılan işçilerin işyerlerinde giriştikleri grev ve işgallerde öz-yönetim girişimleri, bu doğrudan demokrasi çabalarının toplumda uygulanan bir model olduğunun göstergesidir. Öyle ki işçiler zaman zaman, onları temsil iddiasında bulunan bürokratik sendikalara bile karşı mücadelelere girişmiş, kendi kararlarını doğrudan demokrasiyle her işçinin sonsuz söz hakkının bulunduğu öz yönetim modellerini uygulamaya başlamışlardır. İşçiler işyerlerinde karşılaştıkları adaletsizliklere karşı mücadelelerini kendi kararlarıyla, herhangi bir partinin ekonomik modelini beklemeden gerçekleştirmişlerdir. Doğrudan demokrasi ve öz yönetim modeli olarak yine uzaklarda olmayan, çok yakınımızdaki Rojava görülmelidir. Devletlerin, şirketlerin önemli bir rant bölgesi ilan ettikleri Rojava'nın da içinde bulunduğu bölgede büyük bir savaş yaşanmaktadır. Rojava halkı bir yandan kendi özgürlüğünün savaşını verirken bir yandan da bu rant savaşına maruz kalmakta, ancak devrimi oluşturacak değerleri yine de yitirmemektedir. Devrimin değerleri, halkın kendi iradesinde aldığı kararlarla siyasal gerçekliğe müdahalesiyle artmıştır. Rojava halkı, devrimi seçim sandıklarından değil, doğrudan demokrasinin işlediği öz-yönetimle ve öz-savunmayla gerçekleştirmiştir. Bizlerin yüzümüzü döneceği demokrasi örneği, doğrudan demokrasinin savaş koşullarında bile kendini belirginleştirdiği Rojava Devrimi olmalıdır. Rojava'da olan, devrimin siyasal gerçekliğidir. Çoğulcu demokraside seçimlerin ezenlerin dünyasında yalnızca bir serap olduğu açıkça ortadadır. Bu serabın kapitalizme tutsak ezilenler içinse bir özgürlük serabı olduğu kesindir. Ezilenlerin kapitalizmin kuraklığına tutsak olduğunu söylemek, biz anarşistlerin anlaşılmasında bazen sıkıntılar oluşturabilir. Çoğulcu demokrasinin bireyi önemsizleştirdiğini ve edilgenleştirdiğini söyleyerek, oy kullanmadığımızda ve oy kullanmayın dediğimizde, bizi siyasal etkisizlikle eleştirebilirler. Daha da ötesinde seçim sürecinin başından itibaren başlayan, anket ve medya çalışmalarıyla sürdürülen kandırmaca kampanyalarını, klonlanan seçmenlerden zombi seçmenlere, çalınan-yakılan oyları, tüm entrikaları anlattığımızda bizi siyasetsizliğin aşırı şüpheciliğiyle suçlarlar. Biz ise herkes tarafından bilinen ama her seçim dönemi bilinmiyormuş gibi davranılan bu gerçekleri söylemeyi sürdürürüz. Söyleriz çünkü devrimci anarşistlerin yaratmaya çalıştığı siyasal gerçeklikle, devletin ve kapitalizmin siyasal gerçekliği zıttır. Dolayısıyla, devrimci anarşistlerin seçimlere katılmaması siyasetsizlik değil, siyasi bir tavırdır. Oy verip/vermemeyi siyaset karşıtlığına indirgemek ise devletin kendi adaletsizliklerini saklamak için yarattığı seçimler serabını sürdürme çabasıdır. Devrimci anarşistler, ezilenleri olduğu konumda tutmayı amaçlayan devletin ve kapitalizmin geçici politik süreçleri olan seçimlerle ezilenleri, ezenlerle eşitleyen bir yanılgının karşısındadır. Patronuyla kendisini vereceği bir oy ile eşitleyen işçinin bu geçici politikleşmede kendi geleceğine dair iradi bir eylem içinde olduğunu zannetmesi, kapitalizmin adaletsizliklerini olağan algılamasıyla sonuçlanabilir. Ve her beş yılda bir yapılan seçimlerle yine yeniden yaşayacağı bu adaletsizlikleri değil, yalnızca kendi seçtiklerini değiştirebilir. Bu algısal sarmal böyle gelip böyle geçecektir. Siyasal olanla yaşamsal olanın ayrıştırılması, devletin ve kapitalizmin istediği bir ayrıştırmadır. Siyasal ve yaşamsal olarak yapılan bu ayrışma sayesinde gündelik yaşamın içerisinde karşı karşıya kalınan adaletsizliklerin siyasal bir tavırla karşılanmasından yoksundur. Çünkü siyasal olan, çoğulcu demokrasi içerisindeki seçim süreçlerinde bir partiye oy atmak ya da bir başka partiye atmaktır. Ya da oy atmamaktır. Kaldı ki yaşamsal olan siyasal, siyasal olan yaşamsaldır. Birey, içerisinde bulunduğu topluluğun kendisidir. Alınacak kararlarda, uygulanacak kararlarda edilgen değil doğrudan etken olmalıdır. Pasif siyasal bir özne değil, aktif siyasal bir özne olmalıdır. Çoğulcu demokrasi içerisinde çoğunlukta eriyen bir azınlık, hatta tek bir birey olmamalı, doğrudan demokraside alınacak ve uygulanılacak kararların hepsinde söz sahibi olabilmelidir. Devletin ve kapitalizmin kuraklığındaki bu serapta çoğunluğun yada azanlığın içinde eriyen birey bu seraba yanılmadan, aktif siyasal özneye dönüşmeyi istemelidir. Ancak böylece algısal anlamda farkındalıkların artması sağlanabilir. Bu, anarşizmin tarihi içerisindeki birbirinden değerli bir çok deneyimde de böyle olmuştur. Anarşistler, doğrudan demokrasinin işletildiği karar süreçlerini, kimi zaman mahalle ya da halk meclisleri, kimi zaman da kooperatifler ve sendikalar içinde deneyimlemiştir. Anarşistler toplumsal ihtiyaçlar ile alakalı öz-örgütlülüğe dayalı bir şekilde oluşmuş sosyal, ekonomik ve siyasal birliktelikleri savunulmuşlardır. Dün anarşizmin tarihinde yaşanmış bu deneyimlerin, en belirgin etkisini bugün Güney Amerika halklarında görmekteyiz. Bugün Chiapas ve çevresinde kurulmuş komünlerin öz-yönetimle örgütleniyor ve doğrudan demokrasiyle işletiliyor olmaları, biz ezilenlerin seçimler ve çoğulcu demokrasi dışında bir başka siyasal gerçekliğin olabileceğini anlamamızı sağlayacaktır. Anlamımız gereken bir başka gerçeklik ise biz ezilenlerin kurtuluşunun öz yönetime dayalı bir siyasal bir gerçeklik yaratmamız olduğudur. Şimdi önümüzdeki seçimlerde yaratılmak istenilen siyasal gerçekliği ve bizim kendi siyasal gerçekliğimizi karşılaştırarak ayrımımızı netleştirmeliyiz. Öncelikle bu seçimlerde diğer seçimlere göre daha şanslı olduğumuzu belirtmeliyiz. Hükümeti oluşturan AKP ve Cemaatin yakın süreçte kendi arasında yaşadığı çatışma sayesinde, devletin organları arasındaki ayrışma böylece ayyuka çıkmış oldu. Birbirini soruşturan savcılarla, birbirini tutuklayan polislerle dolu bir hükümet döneminde yaşamayalı çok olmuştu. Kutularca paranın rüşvet verilmesi de cabası. Ayrıca dört bakanın bir anda al aşağı oluşu adeta bir şov seyrindeydi. Arkasının yarın olduğu yani süreceği de kesin. Hükümet böyleyken bile, muhalefet partileri için değişen pek bir şey olmadı. Mecliste yine enteresan açıklamayı BDP milletvekili Sırrı Sakık yaptı: Bizim için değişen bir şey yok çalmasaydılar para hazineye girip Roboski 'ye bomba olurdu. Evet, belki toplumun birçoğu için de değişen bir şey yok, bunlar da çalacak bunlardan sonrakiler de diyenlerin sayısı hiç de az değil. Çünkü herkes şunu çok iyi biliyor: Hükümetsen çalarsın. Bir başka eski BDP'li yeni HDP'li Sırrı Süreyya Önder ise önceleri Biz belediye başkanı olamasak bile belediye meclisine girer orayı karıştırırız, kentsel dönüşümü veto etmeye çabalarız demişti. Sonraları başkanlığı kazanma iddiasını edindi. DEP'den bu yana Kürt Özgürlük hareketi bir araç olarak TC'de parti kuruyor ve seçimlere katılıyor. Bu seçimlerde de kendi deyimleriyle batı için ayrı bir strateji planlayarak batıdaki özgürlükçü kesimlerle birleşen bir parti kurdular. Yaklaşık otuz senedir süren Kürt halkının özgürlük mücadelesinin en belirgin sloganı bize bu sorunun cevabını veriyor: PKK halktır halk burada. Bu siyasal özne, halkın haklı mücadelesi olmuştur. Kürt halkı özgürlüğü için verdiği mücadelede birçok kayıplar vermiş olsa bile, otuz senelik savaş süreciyle istediği kazanımları birer birer almıştır. Siyasal özne Kürt halkının içerisinde her bireyde belirginleşirken toplumsallaşmıştır. Senelerce süren öz yönetim çabaları bölge bölge kurulmuş yaşamlarda kendisini belirginleştirmiştir. Anarşizmin halkların özgürlük mücadelesindeki önemi, halkların öz yönetimiyle oluşturduğu öz örgütlülüklerle kurduğu dayanışma ilişkisi olmuştur. Senelerce sokakta yan yana olduğumuz bu siyasal özneyle, bireyinden toplumuna yani özgürlük mücadelesindeki Kürt halkıyla kurduğumuz dayanışma ilişkisinin oy vermek ya da oy vermemek ikilemine indirgenmemesi gerekmektedir. Siyasal özne olan PKK'nin kendi mücadelesi içerisindeki herhangi bir stratejisi, biz anarşistlerin tartışmalarında değerlendiriliyorsa, bu seçim stratejisi de tartışılarak değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme yapılırken yazının başında bahsettiğimiz başlıklar önemlidir. Ama daha da önemlisi İberya yarımadasındaki halkların özgürlük mücadelesindeki anarşist örgütlenmelerin deneyimleridir. İberya yarımadasında halkların siyasal öznesine dönüşmüş anarşist örgütlerden İberya Anarşist Federasyonu 'nun ve Ulusal Emek Konfederasyonu'nun faşizme karşı koymak için birleşik cepheyle seçimleri desteklemesi hem bölge dışı hem de bölgede beraber mücadele ettikleri FIJL tarafından eleştirilmiştir. Ayrıca Amerika'daki ve Avrupa'daki etkili anarşistlerinden Emma Goldman da FAI ve CNT'yi desteklese dahi, FIJL gibi seçimler konusunda eleştirmiştir. Bu deneyimde faşizme karşı verilen mücadelenin zorluğu ne olursa olsun, İberya'daki yoldaşlarımız seçimlerle alakalı eleştirilmişlerdir. Biz devrimci anarşistler, bu deneyimin dönemsel etkilerini ve günümüz dönemsel etkilerini göz önünde tutarak karşılaştırmalıyız. Ayrıca FAI'nın ve CNT'nin PKK ile tam olarak örtüşmediğini de belirtmeliyiz. Uzaklardan yakına, Chiapas'tan Rojava'ya görüyoruz ki özgür yaşamın yeniden yaratılması için, bireyden topluma siyasal öznenin herkes için gerçekleşmesi gerekmektedir. Günümüzdeki bu iki bölgede de seçimler gündem olmamaktadır. Sistemin seçimler serabı ancak ve ancak kendi kuraklığında aldatıcıdır. Seçim günü oy atarak yalanlarla kendimizi kandıramayacak kadar gerçekle yaşıyoruz. Sabah erken kalkıp gece geç yatıyor ve tüm gün çalışıyoruz. Biz ezilenleriz; şimdi yaşamlarımızda her birimiz kendimiz için ve hepimiz için irademizi bir başkasına teslim etmeden kendi kararlarımızı kendimizin alacağı öz örgütlülükler kurmalıyız, örgütlenmeliyiz. Kurtuluşumuz yaşamlarımızın doğrudan siyasal öznesi olmak ve böylece yaşamın siyasal gerçekliğini yaratmaktır. Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 16. sayısında yayınlanmıştır.


Naziler Komünistler için geldiğinde sesimi çıkarmadım; çünkü Komünist değildim. Sosyal demokratları içeri tıktıklarında sesimi çıkarmadım; çünkü sosyal demokrat değildim. Sonra sendikacılar için geldiler, bir şey söylemedim; çünkü sendikacı değildim. Benim için geldiklerinde, sesini çıkartacak kimse kalmamıştı. Bize dokunmayışından ötürü bin yaşa! dualarına mazhar olmuş kadim yılan kimleri yoklamışsa, onlar bir biçimde eklenmişler bu sözlere; Çingeneler, Yahudiler ve belki başkaları da. Mademki bize dokunmuyor; her taşın altına kıvrılıp kıvrılıp uyansın ve bin yaşasın yılan. Bu sözler işte tam da bu bize dokunmayan yılan hikayesi üzerine. Niemöller'in sözlerinin orijinalinde yer almamasına rağmen, kimi alıntılarda komünist ve sendikacılara ek olarak Yahudi ve çingenelerden de söz ediliyor olması bu bakımdan şaşırtıcı sayılmaz. Ne de olsa yılan ısırıklarından onlar da nasipli epeyce. Hakikaten de Osmanlı devrinin 1500'lü yıllarına kabaca göz atanlar, denizcilerin rahat avlanabilmek amacıyla uzak-görme konusunda talimli birkaç maymunu gemilerinde muhakkak bulundurduklarını; hatta bu maymunların özellikle Galata Azapkapısı dolaylarındaki dükkanlarda ciddi bir ticari hacme sahip olduğunu göreceklerdir. 1500'lü yılların ortalarından neredeyse sonuna kadar hüküm süren 3. Murad'ın bağnaz ve asabi hocası Abdulkerim Efendi; yani namı diger Maymunkeş zat ise rivayete göre bir gün karıştırdığı kitapların birinde Maymunlar ahlaksız hayvanlardır, cinsel organları açık gezer, insanları fuhşa davet ederler. şeklinde bir hikmetli bölümle karşılaşınca olanlar olur! Derhal zabıta toplanır, bu ahlaksız hayasız hayvanları eğitip üreten dükkanlar basılarak ele geçirilen tüm maymunlar oracıkta ağaçlarda sallandırılarak idam edilir. Mizaru, Kikazaru ve Iwazaru'yu biliyorduk. Hani canım elleriyle gözlerini kapayan görmedimci birinci maymun, kulaklarını kapatan duymadımcı ikinci maymun ve sımsıkı ağzını kapatan bi' şey demiyorumcu üçüncü maymun. Japon kültürüne en uzak olanlarımız bile üç maymunu oynamak deyince birer kültür elçisine dönüşebiliyoruz. Eğer yılan bize dokunmuyorsa; kolayca körlük-sağırlık ve dilsizlik maskarası olup, bazan paçayı sıyırmaktan gayrı ahlak tanımıyoruz. Oysa asırların yalnızca deri değiştiren kadim despotu yılan, komünistleri, sosyal demokratları, sendikacıları toplarken sıra öğrencilere, çevrecilere, uzun saçlılara, kısa saçlılara, orta boylulara, gözünün üzerinde kaş, omzunun üzerinde baş taşıyanlara gelecekti mutlaka. Geldi de. Mizaru, Kikazaru ve Iwazaru oldunuz diyelim, olduk; bu da yetmezse? Ya apaçık ortada olanı görmedim, ayyuka çıkanı duymadım demeniz; en yaygın zalimlik karşısında dut yemiş bülbüle dönmeniz de yetmezse? Ya maymunkeşin biri bizatihi doğanız olan bir şeyi kafaya takıp sizi muzır mahluk ilan eder ve ipe çekerse? Demek ki o gün görmeyecek, duymayacak ve konuşmayacak üç maymun bile kalmayabilir ortada. Neyse ki biz acayip pratik bir milletiz; hele birkaç maymunu daha sallandırsınlar, onu da o zaman düşünürüz!


4 Mayıs 15 Mayıs tarihleri arasında İrlanda Büyükelçiliği, Beyoğlu Belediyesi, İstanbul 2010 Ajansı ve Uluslararası İstanbul Şiir Festivali ortaklığıyla, Beyoğlu Sanat Merkezi'nde yirminci yüzyılın en güçlü kalemlerinden Samuel Beckett'ın hayatı ve çalışmalarını retrospektif bir şekilde konu alan bir sergi gerçekleştirilecektir. 4 Mayıs - 15 Mayıs tarihleri arasında İrlanda Büyükelçiliği, Beyoğlu Belediyesi, İstanbul 2010 Ajansı ve Uluslararası İstanbul Şiir Festivali ortaklığıyla, Beyoğlu Sanat Merkezi'nde Samuel Beckett'ın hayatı ve çalışmalarını retrospektif bir şekilde konu alan bir sergi gerçekleştirilecektir.