Gülşah Erol'a ilk kez, yıllar önce, sözsüz ses gruplarından On Your Horizon ve Kafabindünya'nın konserinde rastlamıştık. İlerleyen yıllarda, çeşitli proje ve gruplarla, üretken bir dönemini uzaktan izledik. Şu an kapanmış Radiofil Sahne'de Yekpare adıyla birkaç kişiye verdikleri ulvi konserin etkisi uzun sürmüştü. Erman Akçay, kendisiyle konuştu, doğaçlamaya el veren, nefes ile el işçiliğini birleştiren, çellosuyla şehrin yayılıp nefes kestiği ağaçların, kuşların gerginliğini, unutulmuşa benzeyen doğanın o kendine özgü rahatlığının etkisindeki müzisyenliğini dinledi. F! Özgür doğaçlama'dan bahsetmeden önce aslında doğaçlamanın en saf haline bir dokunmamız lazım. Nasıl bir düşünce ve hisle doğdu. Çok çeşitli üsluplar var, hemen hemen hepsi de coğrafi bölgelerle bağlantılı ve ayrı havalarıyla tanınırlar. Eski dönem kayıtlarını incelediğimde bunun en başta kendini ifade etmenin en saf biçimi olduğunu görüyorum. Besteci veya müzisyen kavramlarının daha oluşmadığı bu evrende nasıl doğdu doğaçlama, bunu en iyi anlama biçimi benim içimde doğma biçimi. Ruhu serbest bırakmak. Her doğaçlamanın farklı bir üslubu, değişik bir tınısı var, yapmamız gereken, normalde yaptığımız gibi o tınıya kendimizi vermek olmalı ve an içinde ritmin veya notaların bilinen olmasının bir önemi yok, önemsenmesi gereken ruhunun yeni olduğunu bilmek. Bu doğaçlamayı algılamak sürekli gelişmenin ve değişmenin bir adımı. Özgür doğaçlama, klasik batı müziğinin temel öğeleri olan armoni, melodi ve ritmin kullanımını reddeden bir forma sahip. Bu öğelerden ayrıştığında öne çıkan müzikal dokular oluyor. Örneğin; notalar dışında enstrümanların sınırlarını zorlayarak, keşfedilmiş yeni seslerin kullanılması. Bu enstrüman insan sesi de olabilir. Serbest doğaçlama kendi kuralları içerisinde sınırsız olan ve arada da türsel doğaçlamalara izin veren bir yapıya sahip. Sınırlarının olma sebebi ise doğuşundan geliyor. Müziği öğrenmenin ve anlamanın özünde enstrümana dokunmak, o enstrümanı tanımak ve o enstrümanı çalmak yatıyor. Dolayısıyla özgür doğaçlama, her türlü kalıbı reddederek yerine insanın özünde yatan öğrenilmemiş hissi ortaya çıkarıyor. Yapılan müziğin bir tekrarı yoktur ve yapılan şey anlık bestedir. Dolayısıyla böyle bir şeyin tanığı olmak, yeni doğan bir çocuğun doğumuna tanık olmak gibi. Ne olabileceğini ve ne hissedilebileceğini daha önceden kestiremediğiniz bu müziğin yapılma anında bilmeniz gereken o müziğin büyük bir parçası olduğunuzdur. Aslında en çok zevk aldığım doğaçlama topluluklarında yer almak veya daha önce karşılaşmadığım ve dinleme fırsatımın dahi olmadığı farklı tarzlarda müzik yapan müzisyenlerle doğaçlama seansları çok hoşuma gidiyor. Yeni bir yüzle karşılaşmak, yeni bir müzik ve yeni bir ruh ile bir olmak, bütün olmaya çalışmak benim için çok keyifli. Afrika'ya gitmeyi çok istiyorum ve oranın yerli kabileleriyle doğaçlamayı deneyimlemek büyük bir heyecan benim için. Çünkü doğaçlama bir süre sonra bir trans hali ve orada yaşayacağım bu deneyimin bana neler hissettireceği mühim. Afrika'da kendi hayatımda deneyimlediğim her şeyden farklı daha doğal bir yaşam biçimi var. Belirli zamanlarda yapılan törenler, müzikler ve danslar dünya'ya, evrene, tabiat anaya, kendilerine, tanrılarına bir hediye gibi. Sahip oldukları her şeye duydukları bir minnet borcu gibi. Bunun içinde olabilmek insan ruhuna özellikle bizim gibi şehirde yaşayan insanlara önemli bir takım bakış açıları sunuyor olmalı. Bunu oraya gittikten sonra tekrar sor bana. Fakat onları uzaktan da olsa hissedebildiğimi biliyorum. İçinde bulundukları fakirliğe rağmen yaşamı müzik ve dansla kucaklıyor olmaları ve enerjilerini bu yönde kullanmaları başlı başına şehir hayatının koşuşturmasına kendini kaptırmış bir çok insan için ilginç bir örnek. Çok fazla ders çıkarılır buradan. Yani acayip bir dünya orası ve çok gerçek. Çok çalışıyorum ve zaman içinde kendimi en iyi ifade edebileceğim hedefler belirliyorum. Müziğe aşığım, enstrümanıma aşığım ve beni çeken, çağıran, yakalayan güzel şeylerin içinde olmak istiyorum. Tanımak, anlamak ve dinlemek isteyenlerin çoğalıyor olması ise beni çok mutlu ediyor ve daha farklı, güzel, yeni şeyler yapmam için motive oluyorum. Emeğe saygı günümüzde büyük önem teşkil ediyor ve kapitalist bir düzen içinde kendi değer yargılarımızı korumaya çalışıyoruz. Birlik içinde, bütün olabilmeyi ve farklılıkları kabul edebilmeyi öğrenmemiz gerekiyor. Ben merkezli bir yaşamdan çok kardeşlik, dostluk ve aile kavramlarını aşırı önemsiyorum. Yardımlaşmayı, sevgi paylaşımını, saygıyla yaşayabilmeyi istiyorum. Niyetlerimizin iyi olmasını dilediğim bir dönemdeyim. Yaşayan her canlıyla iletişimde olabilmek ve onları görmezden gelmediğimiz günlerimiz daha çok olsun.


Yer: Kanada'nın Montreal kentindeki çok da işlek olmayan caddelerden biri. Hava açık, gökyüzü mavi ve yolun kenarı yeşil, uzun ağaçlarla dolu. O caddeden geçen biri için herşey güzel gözüküyor. Arabaları ile geçenlerden bazıları camlarını açmış, güzel havayı solumak istiyorlar. Fakat gözden kaçan bir detay var: Caddedeki kaldırımın çok da belirgin olmayan bir yerine ustaca yerleştirilmiş bir hız levhası. Bu hız levhası, olabileceğinden çok daha düşük bir hızı azami hız olarak belirlemiş. Hız levhasının az ilersinde ise aracına yaslanmış iki polis, acımasızca kurbanlarını bekliyor. İlk geleni hemen durduruyorlar. Polislerden biri yavaş, kendinden emin ve havalı adımlarla ne olup bittiğini anlamayan şoföre doğru yürüyor. Arabanın aralık camından ve şoförün şaşkın bakışları arasında ona farkında olmadan geçtiği hız levhasını gösteriyor ve şoförün arabadan çıkmasını rica ediyor. Olan biteni büyük bir hayretle izleyen şoför arabasından çıkıyor ve polisin söylediği gibi sırtını arabaya dayıyor. Bu sırada şoförle konuşan polis, ortağını çağırıyor ve arabanın camından içeride alkol veya uyuşturucu olup olmadığını kontrol etmesini istiyor. Asıl numara tam da burada başlıyor. Ortağı camdan içeri eğilmişken bizim polis sırıtarak cebinden tupturuncu ve büyükçe kağıttan bir balık çıkartıyor. Her saniye daha da şaşıran kurbanımız şoförün bakışları arasında ortağının sırtına vurarak yeter, tamam derken balığı da yapıştırıveriyor. Tabii, şoför de, bizim polis de kıkırdamaya başlıyorlar. O sırada arabanın camından kafasını çıkaran ortak ise gülüşmelere sinirleniyor ve bizim polise, polis arabasından ceza makbuzunu almasını söylüyor. Bizim polis tam polis arabasına giderken sırtına yüreklendirici bir şekilde vuruyor. Ama bizim kurban şoför ne görsün? Ortağı da polise aynı numarayı yapıyor ve bizim polis de şimdi arkasında kocaman tupturuncu kağıt bir balıkla dolaşıyor. Biz de, hepimiz, buna benzer numaraların bire bir kurbanları olduk. Biz, bu topraklarda yaşayanlar, demokrasiyi savunan siyasi liderlerin kendi doğrularına inanmayanların terörist, çeteci ve mafyacı ilan edildiğini duyduk. Biz, bize örnek olmalarını beklediğimiz insanların birbirlerine halkın karşısında küfürler ettiklerini, insan yerine koymadıklarını gördük. Biz, demokrasi adına dini, milli ve ideolojik inançların suiistimal edildiğine şahit olduk. Ve buna rağmen söylenilenlere kulak kabartıyoruz. Biz, adalet sistemine işimize geldiği kadar güvendik. Kendi çıkarımıza uymadığı zaman, kendi düşüncelerimizle bağdaşmadığı zaman adalet sistemini aşağıladık, güvenilmez ilan ettik. Ama bizim görüşlerimize uygun kararlarda adalet yerini buldu dedik. Biz, demokrasi, haklar ve özgürlükler adına yasaklar getirilirken izledik. Hakkımızı gerektiği gibi aramadık. Haklılığımızı şüphesiz gösterecek şekilde direnmedik. Gücü ellerinde bulunduranlar ahlaki değerlerimizi kullanarak bize anlamsız sınırlamalar getirdikleri zaman, onların karşısında durmadık. Tepkilerimiz, etksizdi ve sadece güçlüleri daha da güçlendirdi. Güçlüler gücün kölesi oldular ve gereğini yaptılar. Biz, hepimiz, en az onlar kadar suçluyuz. Bizim gözümüzün önünde onlarca düşünür, yazar, gazeteci hapislere atıldı. Direnmek isteyenler tutuklandı ve öldürüldü. Hiçbirinin hesabını sormadık. Ağzımıza çocuk maması gibi lokma lokma yedirilen bahanelere kandık. Ölenlerin polis gazından değil de, kalp krizinden, kendi zayıflıklarından öldüklerine inandık. Bizi ilgilendirmeyen haberlere kulaklarımızı tıkadık. Her gün, medyadan uzak yaşanan trajedileri görmezden geldik. Bütün mazlumların ahı üzerimizde. En basit ve en sembolik demokratik hak olan seçimlere binbir hile karışmasına izin verdik. Kasetlerle, oyunlarla insanların istifaya zorlanmalarını izledik. Ortaya çıkmayan kasetlerde neler olduğunu liderlerden duyduk. Geleceği ile oynanan, iftira yiyen, hayatı kararan herkesin vebali bizde. Konuşulması gereken önemli konuları bir kenara ittik. Sadece bizim gözümüze sokulan konuları konuştuk. Paylaştığımız topraklarda farklılıklarımızı zenginlik olarak görenleri, güçlülerin talimatları ile linç ettik. Gündemi, önemli olan konuları ve bizim neyi düşünmemiz gerektiğini güçlü olanların tanımlamasına izin verdik. Sahip çıkmadığımız her acımızdan, her damla göz yaşımızdan biz sorumluyuz.


Işığın kendi rastgeleliği ve plastik düzlemdeki davranışının fizik gerçekle olan çelişkisini temel alan bir palet anlayışıyla ışığın kendi kurgusunun asla tamamiyle planlı olamayacağını görüyorum. Bu prensibe göre kurgu teklifsiz veya plansız da ortaya çıkabilen bir tür plastik fenomen. Bir anı veya bir alanı kurgulamada, ışık; sadece kendine özgü kaosu ve serbestisi dikkate alınmadan geçilmeyecek bir şey midir yoksa sıradan bir davranışı, nesneyi paylaşılan bir inanç dizgesine dahil ederek sembolik bir anlam kazandıranın ta kendisi midir? Renksizlik kelimesizlik gibi. Kelimesizliği anlatabilir misiniz? Anlatabilecek olsanız anlatır mısınız? Yoksa o kelimesizlikle bir iş mi yaparsınız? Rengin yokluğu, zihne sonsuz olasılıklar evrenini de açıyor böylece. Resmin içine yapıldığı boşlukta görünmeyen, ancak oradaki imgeler yoluyla dimağın girebildiği düşünce labirentlerine daha çok yer tanıyan, daha az tanımlayan, daha az söz söyleyen.. görüneni kodlanmış sınırlı sayıda anlama indirgememek için zihinlere dinleyebilecegi en zengin müzigi : sessizligi; hareket edebilecegi en geniş alanı: boşluğu sunan. İçinde dolaşıp dansedecek, olabilecekleri görecek olansa zihnin kendi kamerasıdır.


Aramızda hiçbir ilişki yok. O, bambaşka bir dünyanın nesnesi sanki. Üzülerek. Bir nesneyi küçümsemek sana onun karşısında büyüklük hissi mi veriyor? Konumlandırma manyaklığı, deliliğin ilk anlamlarında gizli bir sakatlık. İstiklal Caddesi'nden Asmalımescit'e uzanıyorsun, körlük geliyor birdenbire. Körlük eskiden kaldığı odaya yeniden yerleşiyor. Zamanın efendisi yok. Grimbsy'de bir kız, geceleyin denizin örttüğü kumlarda sabahleyin yalnızlığı yürüyor. Her zaman bir boşluk. Doğan bir boşluk. Boşluk değil tam. Sapına kadar boşluğa doğru. Tren istasyonu bizim sokağın bitiminde hemen. Mennn. Oradan boşlukla başlıyor. Kesin değil boşluk olduğu. Ğummm. Biraz anlat boşluk. Ne zamandır uzak kaldığımız. Akın eden boşluk. Yineleme em. Kalıntılar vinçlerle taşınıyor. Son ceset de çıkarıldı. Hindistan'da veya boşluk. Boşluk bir. Taksiye atladığın gibi boşluk. Lukkk. -Sensiz yaşayamam! -Yaşarsın. -Sensiz? -Evet, herkes sensiz yaşayabilir. -Bensiz? -Sensiz.


Türkiye'de bilim, sanat ve teknolojiyi buluşturan Amber Sanat ve Teknoloji Festivali bu yıl 9-18 Kasım 2012 tarihleri arasında İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla Kampüsü, Çukurcuma Hamamı, Pasajist ve Beyoğlu Gençlik Merkezi'nde düzenleniyor. Altıncısı düzenlenen festivalin bu yıl üzerinde çalıştığı tema ise 'Parataktik Müşterekler'. Dijital teknolojilerin tasarım ve işleyiş mantığının ilham verdiği müştereklerin parataktiksel bir şekilde yeniden düşünülmesini amaçlayan festival, uluslararası platformda üretim yapan 50'den fazla araştırmacı ve sanatçının katılımıyla gerçekleşecek. İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla Kampüsü, Çukurcuma Hamamı, Pasajist ve Beyoğlu Gençlik Merkezi'nde düzenlenecek konferans, atölye çalışmaları ve sergilerle İstanbul, iki hafta boyunca bilim, teknoloji ve sanatın kesiştiği bir sanat ortamına dönüşecek. Türkiye'de sanat ve teknoloji alanında festival düzeyinde gerçekleştirilen ilk ve tek etkinlik olan amberFestival uluslararası sanat arenasının en güncel örneklerini Türkiye'deki sanatçı ve izleyiciye sunarken, Türk sanatçıların işlerini dünyada görünür kılmayı ve uluslararası zeminde yeni işbirliklerine olanak sağlamayı hedefliyor. Bu sorular etrafında Ekmel Ertan ve Fatih Aydoğdu'nun küratörlüğünü yaptığı sergi, Parataktik Müşterekler teması ile son yıllarda dünya genelinde gündemi meşgul eden müşterekler konusunu dijital teknolojilerin perspektifinden yeniden gündeme getirmeyi, değişen dünya ile müşterekler ilişkisini sorgulamayı amaçlıyor. Dört farklı mekanda gerçekleşecek serginin açılışı 9 Kasım 2012, Cuma akşamı saat 19.00'da İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla Kampüsü'nde düzenlenecek. Ebru Yetişkin ile Zeynep Gündüz'ün organizasyonunu yaptığı ve 10-11 Kasım 2012 tarihleri arasında düzenlenecek konferansta 'Müşterek Olmayanları Yeniden Düzenlemek', 'Doğası Müşterekler', 'Parasal Müşterekler', 'Oto Müşterekleri Tasarlamak', 'Müşterekler Trajedisini Tatmak', 'Kentsel Müşterekler' başlıklı altı panel yer alacak. Müşterekler konusunda dünyanın en tanınmış uzmanlarından biri olan David Bollier'in 'Müştereklerin Yükselişi: Dijital İnovasyon Siyaset ve Kültürü Nasıl Değiştiriyor' başlıklı açılış konuşmasını yapacağı konferansta çeşitli disiplinlerden gelen araştırmacılar son dönem çalışmaları kapsamında edindikleri bilgi ve deneyimleri 'parataktik müşterekler' teması etrafında paylaşacaklar. Bager Akbay'ın organizasyonunu yaptığı atölye etkinlikleri 11-18 Kasım tarihleri arasında Beyoğlu Belediyesi Gençlik Merkezi'nde düzenlenecek. Genç sanatçı, sanat, teknoloji ve tasarım öğrencileri ve diğer disiplinlerden konuyla ilgilenen herkese açık olan etkinlikler ücretsiz olarak gerçekleşecek. Farklı alanlarda uzman olarak çalışan eğitmenler Parataktik Müşterekler teması çerçevesinde 'Bir İçerik Nasıl Üretilir?', 'Blender 3D', 'Kendi Robotunu Yap','Bilgisayar Oyunu Bozmaca', 'Seksek 2.0' başlıkları altında eğitimler verecekler. 09 Kasım Cuma günü kapılarını İstanbul Teknik Üniversitesi Taşkışla Kampüsü'nde ziyaretçilere açacak olan amberFestival, festival süresince ev sahipliği yapacağı etkinliklerin yanı sıra uluslararası sanatçılar ve düşünürler arasında yer alan birçok önemli ismi ağırlayarak, İstanbul'u dünya sanat ve teknoloji çevrelerinin buluşma noktası haline getirecek. 11 Eylül sonrası terörle mücadele adı altında dayatılan korku ve kontrol toplumunun, her şeyi kendi ideolojisine bağlama eğilimindeki ulus-devletin ve her ölçekte, her şeyin özelleştirilmesini teşvik eden global tüketim ekonomisinin işbirlikleri ve çatışmaları arasında bireysel özgürlüklerimizi ve müştereklerimizi hızla kaybederek daralan bireysel atmosferlerimizde yaşamak zorunda bırakıldık. Müşterekler olarak sahip çıkmak zorunda olduğumuz değerler, doğal kaynaklarımızın özelleştirilerek ya da ortak hayati çıkarlarımız göz ardı edilerek sorgusuzca ve sorumsuzca kullanılmasının sonucunda ekolojik dengelerin bozulmasından, adalet sisteminin 'de facto' olarak özelleştirilmesiyle insanlığın ortak değerlerini savunmak yerine özel çıkarların ve resmi ideolojinin emrine verilmesine kadar geniş bir yelpazeye yayılıyor. Öte yandan da yeni medya yeniden müştereklerimizin farkına varmamız ve hararetle sahiplenişimizin esin kaynağı oldu. Yeni medyanın olanakları içerisinde bilginin herkese ve hepimize ait vazgeçilemez varlığımız olduğunu ve bilgiye erişim hakkımızın kutsallığını, sınırsız ve özgürce iletişim ve kendini ifade etme hakkımızı, adım adım elimizden alınan kamusal alanı yeni medyada yeniden yaratarak dayanışmanın ve paylaşmanın gücünü yeniden keşfettik, hatırladık. amber'12; Parataktik Müşterekler teması ile sanatçıları, tasarımcıları, akademisyenleri, araştırmacıları ve ilgilenen herkesi özgür, yaratıcı ve katılımcı düşüncenin ve sanatın perspektifinden yeni medya ortamında ve aynı kudretle hayatın diğer alanlarında müştereklerimizin alanını genişletmeye çağırıyor.


Masum Bir Kent: Gündelik İstanbul Üzerine Mütevazı Fikirler sergisi Ian Alden Russell küratörlüğünde Çukurcuma'daki Masumiyet Müzesi'nden esinlenerek hazırlandı. Sergide Koç Üniversitesi yüksek lisans öğrencilerinin müzeden seçtikleri 12 nesne ile ilgili çalışmaları yer alıyor.


Bir canhıraş savaş anında seni arıyorum. Ömrümün az bir kısmını seni bulmak, tamamını ise seni bozmak için harcadım. Matematikten hiç anlamadım. Fizik ise Beden eğitiminin bir koluydu o vakitler. Kol yoksa börek de yok Jhonotton diyen kolsuz Jhonattan -dikkatli ve karar değiştiren acılar sizi) ve kol börekli anneleri, kısacası herkesler, herkesler bir şeylerin koluydu o vakit. Ben sağlık ve temizlik koluydum. Yeşil sabunluk almıştım sınıfıma ama çantamda taşıyor ve asla temizlemiyordum onu. Öyle öyle, İsa olmuş chiko gibi, dövmelerimi halka gösterip bunu aklında tut, git kime istersen tut. Dedim. Halk o sırada ya çok meşgul ya çok tenhaydı. Neredeyse yoktu. Ölmemizi beklediklerini anladım. Halk da haliyle fizikten az çakan ve sırasıyla yorulup doğup camdan bakıp pencereyi arkasından kapayan ve komşunun gözünden kapanan cama geçildiğinden üzerinde fazla durulmayan açılardaydı. Tatlı tatlı başlayan bir mahalle muhabbeti yine nasıl bir dramatik eğriden geçtiyse geçti, iki üç, daha çok iki, merhaba -merhaba insanının cinnetini birbirinden şeytanmışcasına çıkardığı süslü cümlelerli -arabanı parka çek, burası babanın araba parkı değil, o zaman arabanın kafasında odun da kırılır, şimdi burada ben bunu kırarken arabana da gelme ihtimali var. E o zaman yolda da yürüsen başına taş düşme ihtimali de var. Koymayın kardeşim arabanızı. Burada odun kırıyoruz- galibi sesinden çoktan belli bir kavgaya döndü. Mübalağ etmiyorum. Bittiğinde bile kavga devam etti. Taraflar çekildiyse de, kazanan tarafın apartmanındaki kadın, aslında ne arabası ne odunu olduğundan rahatlıkla bir kadın da denilebilecek bir kadın; o kadın -ama o zaman öbürünü iptal edeceğiz- kapanmış pencerelerin arkasından kavganın artık maruf bayrağını almış hala, zaten bu mahallede ne yaparsa hep mağlup diğer apartmanın doğalgazlı/lacivert/arabalı/ insanına dırım dırım dırdırıyordu. Dırımdırıyordu. Yeter artık. Neler olmuşsa olmuş, bir iki sinirli sınıflar içi aynı apartmandan pencereden sarkan kadın ve pencerenin altında odun kıran aynı apartmanın biraz ufukurası andıran adamı aralarında, birbirlerinden aslında hır çıkarmak isteyen ve fakat tür gereği sonunda hep gülme efekti olduğu için boşalamamış bir nefretle biten sinir akımından geçtikten sonra, ortak hırı belirlediler, Nereden hır çıkarayım? diyen ve bunu birbirinden çıkaramayan bir sınıftan daha korkunç bir sınıf olduğunu bilmeyen, mahalle havası yaşamak için Nişantaşı'ndan bizim mahallenin en eski apartmanının (133 yıllık) üst katlarından hem şehir hem deniz manzaralı bir daire alan lacivertin şöförü, buna biçilmiş kaftan, incili kaftan idi. Karşı apartmanın kadını ve ufukurası ise, 46 yıllık apartmanlarında kuşaklardır oturuyorlardı -bir kuşak-. Bir arabalı -arabasız daha doğrusu arabalı/doğalgazlı-arabasız/sobalı, en doğrusu; arabalı/doğalgazlı/park yerine park etmeyip sobalıların evinin önüne parkeden arabalı ile sobalı/arabasız/soba bu, su ile çalışmıyor ya, buldukları ölmüş çocuk beşiklerini, portakal kasalarını, artık esrar içmekten tahtaya dönmüş heriflerini parçalayarak ısınan ve evlerinin önüne park edilen bilhassa lacivert arabalardan kıl kapan, soba odunularını da bu park eden arabalarının yanında kıran, -ne de olsa evlerinin önü- ve kavga gelse de etsek diyen ile 133 yıllık binanın üst katlarda oturan ve hiç odun kırmamış, tam şehri izleyecekken kalın baltalarla medeniyete 5 metre kala hala yaşayan bu ilkel yedi cüceler sokağındaki seslerle irkilen, bu iki apartmanın, bir kadın ve ufukurasın sarkastik denilebilecek bir dil hatasıyla kazanmasıyla sonlanan tartışması tüm bunların olacağını bile bile bir anda başladı. Ve fizik sevmeyen ile fizik sevmeyen tüm halkların sokağından hiçkimsenin sevmeyeceği partiler, kornalarını kulak zarlarımızla göt deliğimiz arasında bir yere soktuklarında, fizik sevmeyen halklar, üçe, beşe, dörde bölündü. Tüm bunlar, Genco Erkal'ın Marx'ın Dönüşünü ne de iyi oynamasından daha az önemli şeylerdi elbette. DSP, halkın Ecevit'e küfretmeyeceği gerçeğini kullanarak -hepimize bunu meşru kılan, Kuran sayfalarına kılıca geçirme hikayesinden çıktığını biliyoruz değil mi- Beyoğlu'nun B'si gibi akla hayale sığmayacak Fransız filmlerini kıskandıracak açık mı açık uçlarıyla dolu adaylarının -neden, çünkü Beyoğlu'nun B'si. Kim buldu bunu, bizim Büst-. Bayraklarını Sıraserviler'e sallaya sallaya, Ecevitlerini bir Leninsiz Lenin gibi, İstavrit gibi kötü bir müziğin önünde dalgalandırıp geçirirken oradan buraya, içinden, bütün islümanlar, ülkem insanları, düzülen onların kulakları değilmiş gibi üç kuluvallabielham okuyordu. Tam şu anda kedi, aslında hiç de hoş olmayan bu aptal oğlana veriyor. Neyse biz tekkemize bakalım. Abidin Dino der. Koço eroini meze diye kullanır, dirhem kokaini bulunca dille süpürür yalardı: Afyonu leblebiden fazla yutar, binlik rakıyı haram saymazdı.


Süprematizm'in kurucusu Kazimir Maleviç'in 1915'te 0,10 sergisinde tavanla iki duvarın birleştiği köşeye bir ikona gibi astığı Siyah Kare sanat tarihindeki en belirgin kırılmalardan birinin sembol eseridir. Beyaz zemin üzerine siyah bir kareden oluşan bu tablonun çıkış noktası Maleviç'in sahne ve kostümlerini tasarladığı ilk fütürist opera Güneşin Zaptına dayanır. Velimir Hlebnikov ve Aleksey Kruçenih'in kaleme aldığı bu çarpıcı metin Maleviç'in sahne ve kostüm tasarımlarıyla birlikte beklenmedik kitapları bekleyen okurların beğenisine sunuluyor. Çağırıcılar sizi uzakyerli gökcisimleri gibi çağırır. Maziciler size bir zamanlar bazen kim olduğunuzu anlatır. Yaşacılar kim olduğunuzu; olmuşçular kim olmuş olabileceğinizi. Ufakçılar, sabahçılar, yarıncılar size kim olacağınızı anlatır. Aslacılar sessiz bir rüya gibi geçecek. Onlarla birlikte uyur ve vurur olacak.


Cezaevlerinde süren açlık grevi 61. gününe girdiğinde, Türkiye siyasi tarihinde ilk kez milletvekilleri de süresiz-dönüşümsüz açlık grevine başladı. Milletvekilleri açlık grevi süresince TBMM'deki komisyon çalışmalarını da askıya aldı. Çözümsüzlüğe tepki amacıyla eyleme başladıklarını duyuran milletvekilleri, Çözüm için gerekirse biz de ölürüz mesajı verdiler. BDP Eş Genel Başkanı Gültan Kışanak, Aysel Tuğluk, Sırrı Süreyya Önder, Sebahat Tuncer, Adil Kurt ve Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir'in süresiz dönüşümsüz açlık grevine başladığı ilan edildi. Sürecin başından bu yana hükümet başta olmak üzere toplumun önemli kesiminin, bedenlerini ölüme yatıran insanlara karşı yürüttüğü bilinçli yanlış bilgilendirme ve itibarsızlaştırma eylemlerini gözledik. Özellikle ve sürekli, devletin ezici politikalarına meşruluk kazandırmak için hukuku istediği gibi değiştirmesine rağmen, yine de baskı sınırlarını genişlettiği alanı yeterli bulmayan hükümet, yine kendi kanunlarına aykırı olarak tecrit politikasını imha politikasına çevirmek yönünde adımlar atmaya devam ediyor. Türkiye, tarihte olmadığı kadar iktidar saldırganlığını tecrübe ediyor. Hükümetin, açılan davalardan, cezaevlerine atılan insanlardan politika ürettiğine şahit oluyoruz. Sorunun çözümünü, siyasi talepleri olan tarafı yok etmek üzerinden kurmaya odaklanmış hükümetin davranış biçimindeki saldırganlık, yine ne yazık ki toplumun milliyetçi-muhafazakar reflekslerinden besleniyor. Sorumlu olanın devlet olduğunu, hesap sorulması gerekenin de devlet olduğunu hatırlamamız gerekiyor. Görüş bildirenler: Av. Fikret İlkiz, Ali Ersen Erol, Av. Behiç Aşçı, Kerim Afşar, Celil Kapar, Vildan Daşdöğen, Recep Şener, mydeniz2001, Armağan T. Açlık grevleri üreten ve başka çare kalmadığı düşüncesiyle böyle bir yola başvurulmasına neden olan bir hukuk düzeni, hukuka ve insan haklarına aykırıdır. Hukuk devleti; açlık grevini yaratan ortamın her halini, hukuki düzenini, politik ve siyasal yaşamını, toplumsal sorunlarını ve tercih ettiği ceza adaletini mutlak surette gözden geçirip çözüm üretmelidir. İnsan onurunu ve her şeyden önce yaşam hakkını korumalıdır. Bilinmelidir ki, açlığa ve ölüme yatmaya karar veren kişinin kişisel kararı sorunların çözümde bir insanın ölümü veya sakat kalması bahasına kazanılacaksa eğer, üstün tutulması gereken asıl değer insan yaşamının korunmasıdır. Bir kişi bile, ölmemelidir, sakat kalmamalıdır. İster hukuki, ister siyasal ve isterse politik tercihlerden kaynaklanan ve kimseye zarar vermeyen ama kendi bedenini taleplerinin kabulü için kendi kararı ile ölüme yatıran her insanın yaşamı korunmaya değer. Açlık grevi ve ölüm orucuna yatmak tasvip ve teşvik edilmemelidir, etmiyorum. Hukuk devleti, bireylerin hukuken kendilerini güvende hissettikleri böyle bir ortamı yaratmak zorunda olduğunu ve kendisinin de hukuk kurallarıyla bağlı olduğunu bilir, bilmelidir. Hukuk devletinin asıl varlık nedeni olarak kişi haklarını koruyacak ve güvence altına alacak bir hukuk düzeni yaratmaktır. Demokratik hukuk devletinde, devletin sahip olduğu gücün hukuki sınırları, insan temel hak ve özgürlükleriyle sınırlıdır. Çünkü özgürlüklerimizi koruyan, biçimsel anlamda yasalar değil, haklardır. Herkes, içeriği adil yasaların var olduğu adaletli bir toplumda yaşamaya hak sahibidir. Yasalara aykırı görülse bile hukuksal olan, siyasal olsa bile hukuka, adalete ve hakka uygun olan taleplerin ve sorunların çözümü için Türkiye'nin birçok cezaevindeki açlık grevlerine duyarlı olunması ve yaşam hakkının korunması hepimizin görevidir. Öncelikle, cezaevindekilerin yaşamı devletin koruması ve teminatı altındadır. Sorunların çözümü için hayatını ölüme ve açlık görevlerine yatıran insanların hiçbirisi düşman değildir. Türkiye'nin ceza hukuk sistemi ve ceza adaleti düşman ceza hukuku hiç değildir. Geçenlerde aklıma Artin Penik geldi. Hatırlayan kimse çıkmaz muhtemelen. Harabe haldeki Taksim meydanında, o meydanın neler görüp neler geçirdiğini düşünerek yürürken tam da anıtın yanından geçerken geldi aklıma. Yürüdüğüm yer tam olarak onun üzerine benzini döküp kibriti tutuşturduğu yerdi. O zamanlar gencecik halimle her gün yürüdüğüm yolda çakmıştı kibriti hayatına. Üzerinden 30 sene geçti ama aklımdan bir türlü çıkmadı o kibrit ve o isim. Ve o günden beri hayattan onlarca, yüzlerce kendini feda eden insan suretleri geldi geçti. Bir amaç uğruna bedenini, hayatını ortaya koyan sessizce atılan dünyanın en güçlü çığlıkları... Kendini yakanlar, açlık grevleri, ölüm oruçları... Bu sessiz çığlıkları duymak asgari bir vicdandan başka neyi gerektiriyor bilmiyorum? Hayata tıkanan kulakların kanallarını açmak için ölümün çağrılıyor olması ne kadar acı veriyor insana. Her gün 'yaşama hakkından' bahseden iktidar yancılarının hükümetin ölüm çığlıkları karşısındaki tavırları karşısında insanın kanının çekilmemesi elde değil. Hepiniz çok toksunuz ve maalesef açların halinden asla ve asla anlamadınız. Ne içerideki açların ne de dışarıdaki açların. Ve de açlık arttıkça 'son' da yaklaşmakta. 10.000 Kürt Siyasi Tutuklu 62 gündür açlık grevinde. Bu artık bir grev olmaktan çıktı. Gözlerimizin önünde bir katliam yaşanıyor. Associated Press'in yaptığı bir araştırmaya göre dünyada 2001-2011 tarihleri arasında 35 bin kişi terörle ilişkilendirilen suçlardan tutuklanmış veya hüküm giymiş. Bu tutukluların 13 bini Türkiye'de! Dünyanın ve yurdun birçok yerinde binlerce kişi 12 Eylül'den itibaren süresiz ve dönüşümsüz açlık grevine destek verirken, çok yakında binlerce kişinin ölümünden birinci derecede sorumlu olacak hükümetin başındaki Recep Tayyip Erdoğan, bu durumu bir şantaj olarak değerlendiriyor. İktidar olduğu tarihten itibaren çeşitli örneklerle insan hayatına olan saygısızlığını ve vicdansızlığını türlü örneklerle kanıtlamış biri olduğunu biliyorduk, fakat göz göre göre bir katliamı bize izleterek kendi geçmişimiz ve geleceğimiz üzerinde de büyük bir vebal bırakıyor. Çünkü ölümler gerçekleşmeye başladığında biz hayatta kalanlar bu katliamın yalnızca tanıkları olacağız, onlar için yapabildiğimiz ve yapabileceğimiz sadece polis şiddetinden nasibimizi almış olmak olacak belki de. Diğer tarafta insanlar canlarını ortaya koymuşlar, bedenlerine 62 gündür besin girmiyor! Açlık grevi çoktan ölüm orucuna dönüşmüş durumda. iki ay içinde neler yaptığınızı dönüp bir düşünün desem, sanırım içine birçok detay girer. Orada ise her geçen gün büyüyen acı ve azalan vücut direnci var! Bizlere, insanlığa neredeyse iki aydır ısrarla, hiç pes etmeden bakıyorlar, kararlılıkla gözlerimizin içine doğru. Yaşamak için ölümü göze almışlar, son ne zaman ise onu bekliyorlar! Ölüme giden bu yolu başka bir yola çevirecekler, çevirmesi gerekenler ne yapıyorlar? Olmayan vicdanlarına başka bir boyut ekleyerek yaşamaya devam ediyorlar! Bütün bu vicdan yoksunluğu içinde, ölüm değil de yaşam kazansa? Tek kelimeyle: Umut! Cezaevlerinde devam eden açlık grevleri 62 günü devirdi. Kangren haline gelen bu sorunun çözümü için hükümetin adım atması yönünde birçok sivil toplum örgütü çaba gösterdi ve bu çabalar devam etmekte. Türkiye'nin demokratikleşmesi ve Kürt sorununun eşit haklara dayalı demokratik çözümünde önemli bir adım olacak ve aynı zamanda halkları birbirine yaklaştıracak bu taleplerin karşılanması ülkede uzun bir süredir süregelen gerilimi azaltacaktır. Bu, kabul edin ya da etmeyin bir kısım insanın görüşüdür. Doğru ya da yanlış olduğu kuşkusuz tartışılır bir konudur. Ancak durumun tartışılmasından ziyade dikkat edilmesi gereken asıl detay, 12 Eylül'den bu yana 800 kişi ile başlayan, şu an yaklaşık 11.000 insanın katılımına varan ölüm oruçlarının toplum üzerinde yaratmış olduğu algıdır. Ucunda ölüm olan, 11.000'e yakın insanın uğruna canlarını feda etmeye hazır oldukları bir ölüm oyunu, kimimizin hemşerisi, kimimizin yoldaşı, kimimizin komşusu, kimimizin sıra arkadaşı 11.000'e yakın insan neden bu taleplerin dikkate alınması uğruna canlarından vaz geçiyorlar? Bu toplumsal duyarlılığın tavana vurduğu yegane olgudur. Türk misafirperverliğinin dile getirildiği şu toplumda feda edilen bu canları görmezden gelmek körlük değilse nedir? Gözleri açmak için daha kaç bin cana ihtiyaç var merak ediyor insan. Yurttaşlık göreviyle dört yılda bir kullandığı oyu meclise girmesi kesin olan partilerden birine verir ki oyu boşa gitmesin. Çünkü bilir ki, çoğunlukta olmanın avantajları vardır bu ülkede. Çoğunluğun içinde kendini güvende hisseder, yalnızlıktan kurtulur, geleceğe güvenle bakar. Standartlarını, hobilerini, ilişiklerini çoğunluğa göre belirler ki azınlıkta kalmasın. Çoğunluk meşrudur çünkü. Bu yüzden arada bir gösterdiği toplumsal hassasiyeti çoğunluğa ayarlıdır hep. Ortalama bir hayat kurmanın bile kendini kurtardı diye ifade edildiği bir toplumun maldır çünkü o. Akıl makası buna göre kesip vicdan terazisi de buna göre ölçer haliyle. Kendinden olmayana hep kuşkuyla yaklaşır. Onlar ki bir tehdittir. Yabancıdır. Ötekidir. Toplumsal konularda pazarlık etmeyi taviz olarak görmesi bu yüzden. Böyle bir çoğunluğun ürettiği iktidarın da ölüm oruçları karşında gösterdiği tavır bu maalesef. Ölüm oruçları adalete, toplumsal duyarlığa dair ölümcül bir çığlıktır. Atılması gereken adımların biran önce atılmasını bekliyorum. Av. Fikret İlkiz: İmralı Ceza İnfaz Kurumu, F Tipi Yüksek Güvenlikli ceza infaz kurumudur. İmralı Adası 2. derece askeri yasak bölgedir ve ada güvenliği Jandarma Komando Birliği tarafından sağlanır. Ceza infaz kurumunun dış güvenliğinden jandarma, iç güvenliğinden ise infaz koruma memurları sorumludur. Güvenliğin sağlanması ile hükümlülerin aile yakınları veya avukatlarla görüştürülmesi birbirinden çok ayrı hukuki kavramlardır. Hükümlülerin görüşmeleri ceza infazı ile ilgili 5275 sayılı Kanun ile tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilir. Dolayısıyla bir adada cezası infaz edilen hükümlülerle görüşmek isteyen görüşmecisini görüştermek; adaletin gereğidir. Kanun gereği görüşmelerin nasıl düzenleneceği hem kanunda ve hem de tüzük ve yönetmelik hükümlerinde açıktır. Görüşmenin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olmayan nedenlerle gerçekleştirilmemesi hukuka ve kanuna aykırılıktır. Görüşmelerin yapılamaması gibi bir sonuç doğuran fiziksel engellerin kaldırılması zorunludur. Eğer fiziksel koşullar cezaevine ulaşımı engelliyorsa, bu koşullar görüşmenin hemen sağlanması yönünde iyileştirilmeli ve sorun çözülmelidir. Aksi takdirde kanuna uygun yapılması gereken hükümlülerin cezasının infazı, hükümlünün tecridine dönüşebilir. O yüzden cezaevine ulaşımda engel oluşturacak fiziksel koşullar vakit geçirilmeden iyileştirilmelidir. PKK tutsaklarının yapmakta olduğu ve bugün (12 Kasım 2012) itibarıyla 62. günde olan açlık grevi haklı ve meşru bir eylemdir. Talepleri demokratik talepler olup yerine getirilmesi için herhangi bir düzenleme yapılması gerekmemektedir. Anadilde savunma için herhangi bir yasal düzenlemeye ihtiyaç yoktur. Ülkemizdeki mahkemelerde yargılanan ve Türkçe bilmeyen her insan için zaten tercüman hazır edilmektedir. İngilizce, almanca, ispanyolca v. b. her dilde yapılan savunmada tercüman mahkeme heyeti tarafından hazır edilir. Ancak kürtçe savunma yapılmak istenildiğinde bu talep kabul edilmez. Oysa çok değil daha yedi yıl önce anadilde savunma mahkemelerde kabul edilmekte idi. Yargılanan Kürtler anadillerinde savunmalarını verebilmekteydi. Daha sonra AKP Hükümetinin aldığı bir idari kararla bu hak ortadan kaldırıldı. Öcalan'ın avukatlarıyla görüşmesi konusunda herhangi bir şey söylemeye dahi gerek yoktur. Her tutuklunun şartsız ve istediği zaman, her hükümlünün ise vasisinden alınacak vekaletname ile avukatı ile her zaman görüşme hakkı vardır. Avukat görüşü sınırlanamaz, yasaklanamaz. Bu nedenle Başbakan Erdoğan suç işlemektedir. Erdoğan, Öcalan'ın ailesiyle görüşebileceğini ama avukatlarıyla görüşemeyeceğini söylemişti. Bu durum, yasalar karşısında suç işlemektir. Yasa hükümleri çok açıktır ve tercih hakkı yoktur. Yani görüştürülebilir denmemektedir, görüşür denilmektedir. Yasal düzenlemeler hükümetin ya da başbakanın idari tasarruflarıyla kaldırılamaz. Bu durumda aslında PKK tutsakları yasaların uygulanması talebiyle açlık grevi yapmaktadırlar. Bu da haklı ve meşru bir taleptir. Gelinen noktada artık eylemin açlık grevi ya da ölüm orucu eylemi olup olmadığının önemi yoktur. AKP hükümeti hak gasplarına son vermeli ve direnen PKK tutsaklarının taleplerini derhal yerine getirmelidir.


EKAV / Eğitim Kültür Araştırma Vakfı, yeni sezonun ilk sergisini #gürbüz doğan ekşioğlu'nun çalışmaları ile açıyor. Dün & Bugün Gürbüz Doğan Ekşioğlu sergisi 23 Eylül 25 Ekim 2014 tarihleri arasında #ekavart gallery'de gerçekleşiyor. Çizimleri New Yorker dergisine birçok kez kapak olan sanatçının karikatür ve illüstrasyon çalışmaları ayrıca New York Times ve Forbes gibi dünyaca ünlü dergilerde de yer almıştır. Sanatçının bu sergisinde; kağıt, tuval, üç boyut ve fotoğrafın yer aldığı, özgün anlayış biçimiyle yarattığı kompozisyonlardan oluşan yapıtları yer alıyor. Sanatçı biçim ve düşünce arasında kurulmuş mükemmel bir sanatsal dengeyi dışa vurarak, yaşadığımız dünyada bambaşka içgörüleri ortaya çıkararak bizi gündelik hayatın rutininden çekip alır. Onlara baktığınızda biçimsel güzelliğin zarif desenlerin ve renk katmanlarının doğurduğu içkin enerjiyi hissedersiniz. O anda bir kez daha öyküler sizi cezbeder, gerçeküstü ve çoğu kez de ironik imgeler aracılığıyla kurulan gerçeğin şiirsel ama aynı zamanda absürt inşası üzerinden şekillenen öykülerdir. Resimlerindeki iletişim boyutu, Gürbüz Doğan Ekşioğlu'nun çalışmalarını anlamlandırmada birincil önemdedir. O, felsefe siyaset ve şiir üzerine düşünceleri didaktik olmayan polemikçi bir üslupla görsel olarak tartıştırır. Bununla beraber onun resimleri, sosyo-politik eleştirinin yanı sıra mizah unsuru da taşır. Gerçeğin alternatif kavrayışlarını ifşa etmek için yaygın klişelerin ötesine bakmaktan çekinmeyen sanatçının çalışmalarının gücü toplumumuzun serinkanlı ama titiz gözlemine dayanır.


Gustav Klimt'in Adele Bloch-Bauer I isimli tablosu kendisine ödenen 135 milyon dolar ile zamanında bir sanat eserine ödenen en yüksek meblağ olmuştu. Viyanalı bir şeker tüccarının karısının, yine zamanında bir seks makinesi gibi gezen Klimt'e aylarca poz vermesinin yarattığı fısıltılar tahmin edilebilir kuşkusuz. Resme poz veren Adele 1925'te öldü. Ne Nazilerin Avusturya'yı işgal edip başta Klimt olmak üzere sanat eserlerini çaldıklarını gördü, ne kocasının 1938'de işgalin hemen sonrasında resimleri ardında bırakıp İsviçre'ye kaçtığını ve orada öldüğünü. Viyana, 2012 yılını Gustav Klimt'in 150. doğum yılı olarak kutluyor. Dolayısıyla, Nazilerin sanat hırsızlığının timsali olan Klimt tablosunu çalmaları da tekrar hatırlanıyor. Klimt'in mirasçıları ABD'ye kaçmaları sonrasında açtıkları uluslar arası davalarla tabloyu Berlin Müzesi'nden geri almayı başarmış olsalar da, Nazi işgali sırasında tüm Avrupa'nın sanat eserlerinin %20'sinin Nazilerce çalındığı düşünüldüğünde, mevzunun nihayete ermediği anlaşılabilir. Birçok eser hala saklanıyor, Nazi subayların akrabalarının evlerinde, kişisel koleksiyonlarda gizleniyor. Bulunan Klimt eserlerinin şansı, kamuya açık müzelerde sergileniyor olmasıydı. Adele Bloch-Bauer portesi ise, Hitler'in ve Nazilerin Klimt'e özel ilgileri neticesinde, bir nevi karşı propaganda aracı olarak Altınlar içindeki kadın diye adlandırılmış. Adele Bloch-Bauer, dönemin yahudi entelijensiyasının önde gelen isimlerinden, şehre yolu düşmüş Mark Twain için şarkı yazan bir arkadaş grubundan bir isimdi. Naziler, resmin isminde Adele'nin soyadını atarak yahudi köklerinden arındırıp bir de üzerine, 1940'lı yıllarda Viyana'da değiştirilmiş ismiyle bir sergide yer vermişlerdi. Klimt'in eleştiri aldığı konulardan biri, kadınları birer seks nesnesi olarak, pasif birer oyunca gibi resmettiği üzerineydi. Seks fantezilerini yansıtan biri olarak eleştiriliyordu. Öte yandan, Klimt'in sermayeye ilişkin de ilginç düşünceleri vardı. Klimt'e göre aşırı zengin olmak çirkin, estetiği olmyan bir durumdu ve herkes parasını özgür harcasaydı, yeryüzünde ekonomik sıkıntı çeken insanlar olmazdı. Klimt'in Adele'yi resmetesi de sıradışıydı. Toplamda tamamlanması dört yılı bulan portrenin ikincisi de yapılmıştı. Klimt başka hiçbir kadını iki kez resmetmedi ve yüzlerce deneme çizimi yaptığı Adele kadar hiçbir kadına zaman ve dikkat ayırmadı. Adele'nin portresinin hikayesi The Rape of Europa ve Adele's Wish gibi belgesellere konu oldu. Avusturya'nın, Klimt'in 150. doğum yılı nedeniyle çıkardığı altın paraların bir yüzünde Klimt'in, diğer yüzünde Adele'nin olmasının anlamı bu nedenlerle öne çıkıyor: faşizm sanata düşman, insana düşman.


Avusturyalı ressam Gustav Klimt'in özellikle gençlik günlerinden ölümüne dek geçen süreye odaklanan bir müzikal yakında sahnelenmeye başlıyor. Bir ressam olarak başarısının yanı sıra, kardeşinin ve babasının ölümüyle sarsılan Klimt'in, Emilie Louise Flöge başta olmak üzere modelleriyle yaşadığı aşklar anlatılıyor. Özellikle Flöge ile platonik kaldığı sanılan ve diğer kadınların her zaman olduğu ilişkisi Klimt'in yaşamının sonuna dek sürmüş ve Klimt bu sürede çeşitli sevgililerinden, bilinen, en az 14 çocuk sahibi olmuştu. 1881 yılında kardeşi Ernst ve arkadaşı Franz Matsch ile Sanatçılar Kumpanyasını kuran Klimt'in, dönemin muhafazakar sanatçılarına karşı mücadelesi de müzikalde yerini buluyor. 1 Eylül-7 Ekim 2012 tarihleri arasında Viyana Künstlerhaus'da ingilizce ve almanca sahnelecek müzikal, Niki Neuspiel'in kitabından müzikleri Gerald Gratzer tarafından bestelenerek uyarlanmış. Yine Viyana'da, Gustav Klimt'in 150. Doğum yılı nedeniyle en önemli eserlerinin yer alacağı bir sergi de başlıyor.


Taxi Driver, Paris, Texas ve Wings of Desire ya da The Rolling Stones, David Bowie... Bu film ya da albümler hayatınızın herhangi bir anında size bir anlam ifade ettiyse, kapaklarının unutulmaz tasarımcısı Guy Peellaert'in hayatını kaybettiğinde bir sızı duyulmalı. Özellikle 70'li yıllarda rock star portreleriyle bilinen Belçikalı ressam, illüstratör, fotoğrafçı ve çizgi roman çizerinin çalışmalarında yoğun bir Pop art ve saykodelik etki söz konusuydu. Diamond dogs isimli David Bowie albüm kapağıyla tarihin en yamuk albümlerinden birine yine tarihin en yamuk plak kapaklarından birini yaparak, kadife yeraltı etkilenimli dar cemaatlerde sonsuz saygıya mazhar olmuştu. Bununla da yetinmeyen sanatçı, Martin Scorsese'nin Taxi Driver isimli filminin afişini de hazırlamış ve pop kültür içinde unutulmaz çalışmalardan birine imza atmıştı. Rock dreams de işte bu hayaller için bir hatıra defteridir... G. P.


Okumuş, mürekkep yalamış adamın aşkı mı daha sahicidir yoksa cahil cühelanın mı? Berkun Oya'nın Güzel Şeyler Bizim Tarafta adlı oyunu size her türlü değişik bir tecrübe yaşatıyor. Öncelikle oyunu kulaklık olmadan izleyemiyorsunuz çünkü olan biten her şey cam panelin arkasındaki bölümde gerçekleşiyor. Bir sonraki nokta ise oyunun dili, oldukça gündelik. Size orospu diyen bir sevgiliniz var mesela ama üzülmeyin o anlamıyla değil. Son olarak da oyunun adı. Bütün oyun boyunca oyunun adını nereden aldığı konusunda birçok teori üretiyorsunuz, en azından ben bunu izlediğim her tiyatro oyunu ve film için yaparım. Aynı şey bu oyun için de geçerliydi ve oyunun adını aldığı bölüm öyle güzel bir gülümseme bıraktı ki yüzümde. Oyuncular Bartu Küçükçağlayan, Ozan Çelik, Öykü Karayel ve Tülin Özen; yazan ve yöneten Berkun Oya; ışık Cem Yılmazer. Kadroyu da saydığıma göre artık gönül rahatlığıyla Ayşe rolündeki Öykü Karayel'in oyunculuğunun tam anlamıyla muhteşem ötesi olduğunu söyleyebilirim. Hatta tarif edecek daha başka ala bir kelime varsa o. Bir yanda asit atmış gibi triplere giren bir kız arkadaş, bir yanda her şeyin rahvan gitmesi yanlısı erkek arkadaşı Orhan ve bu ikilinin evine giren Ayşe ile Ali. Ayşe türbanlı, Orhan'a göre de böylesi cahil bir kız ne anlar sevmekten. Ama ters köşenin en güzeli de zaten bu noktada devreye giriyor, el mi yaman bey mi yaman tadında bir oyun izliyor seyirci. Hatta gülerken gülerken bir anda genzi yanmaya ve gözü sulanmaya başlıyor. Belki derdi bir aşk hikayesi değil, hatta nereden baktığınıza göre bile değişebilir ama benim baktığım yerden çok okuyanın çok bilmediği bir ilişkiler analizi var Tiyatro Krek'te. Bir fanus söz konusu salonda ama sizin için mi yoksa oyuncular için mi bunun kararı size kalmış. Bir de biz oyundan çıktığımızda aklımızda birçok replik kalmıştı ama favori olanlar Kendimizi kandırmayalım / Ya kimi kandıralım? ile Bu makina pahalı mı? idi. Tiyatro Krek ise 1999 da Berkun Oya ve Ali Atay tarafından kurulmuş ve artık kendi mekanı olan Santralistanbul'da. Güzel Şeyler Bizim Tarafta dışında Bomba ve Hoop Gitti Kafa adlı oyunları da sergiliyorlar. Yolu dert edenlere de AKM'nin önünden kalkan servislere binmelerini tavsiye ederim, gittiğinize değiyor.


H. G. Wells'in ilk olarak 1904'te Strand dergisinde yayımlanan kısa öyküsü Körler Ülkesi, genç dağcı Nunez'in Körler Ülkesi denen vadide başından geçenleri anlatıyor. Nunez, daha önce ayak basılmamış Parascotopetl denen hayali bir dağa tırmanırken kayıp aşağı düşer ve dağın gölgesinde kalan bir vadideki efsanelere konu olmuş Körler Ülkesi'ni keşfeder. Zamanında İspanyollardan kaçıp buraya yerleşmiş insanlar vardır, ancak büyük bir depremin ardından vadinin dış dünyayla bağlantısı kesilir. Bu da yetmezmiş gibi, bu soyutlanmış topluluğun bireyleri yavaş yavaş körlüğe mahkum olurlar. O vadiden kolay kolay çıkamayacağını anlayan Nunez insanların kör olduğunu fark edince, Körler Ülkesi'nde tek gözlü insan kraldır sözünü kendine düstur ederek, orada krallığını ilan etmeye karar verir. Fakat işler planladığı gibi gitmez ve kendisini vadiye, aşka ve körlüğe hapsolmuş bulur. H. G. Wells'in bu meşhur öyküsüne İspanyol çizer Elena Ferrandiz'in muhteşem resimleri eşlik ediyor. -Vladimir Nabokov- -Jorge Luis Borges- Herbert George H. G. Wells 1866 yılında Kent'e bağlı Bromley'de dünyaya geldi. Küçük yaşlardan itibaren kendini kitapların dünyasına adadı. Ailesine destek olmak için üç yıl boyunca bir manifaturacıda çıraklık yaptı. 1884'te Londra'daki Normal Bilim Okulu'ndan burs kazanarak, meşhur Thomas H. Huxley'den biyoloji dersleri aldı. Okul yıllarında bir yandan ders verip bir yandan dergilere makaleler yazdı. Bir dergi editörünün teşvikiyle 1890'ların ortalarından itibaren bilimkurgu öyküleri kaleme almaya başladı. Daha sonra sağlık sorunları sebebiyle öğretmenliği bırakıp bütün zamanını yazmaya ayırdı. 1895'te ilk romanı Zaman Makinesi'ni yayımladı. Sonraki beş yıl boyunca aralarında Dr. Moreau'nun Adası, Görünmez Adam ve Dünyalar Savaşı'nın bulunduğu yedi kitaba imza attı. Bilhassa bu bilimkurgu eserleriyle tanınan ve bilimkurgunun babalarından kabul edilen Wells ayrıca tarih ve siyaset üzerine pek çok eser yayımladı. 1946'da hayata gözlerini yuman yazarın 150'den fazla kitabı bulunmaktadır.


5 Şubat 1940'da doğan Hans Rudolf Ruedi Giger İsviçreli ressam ve heykeltraş, Alien için yaptığı çalışmalarla bilinir. Yağlıboya çalışmalara geçmeden önce mürekkep çizimlerle başlamış üretmeye. Tüm üretimini gerçeküstü, kabusların eşlik ettiği, baktığımızda bu bir Giger çalışmasıdır dedirten çalışmalarını fırçayla yaparken, sonrasında bunu terk edip pastele geçmiş. Giger, bir makine ile insan birleştirme ustası aslında. Çalışmalarında makine ile insan arasındaki mesafeli ilişki, birbirine ihtiyaçları olduğu için tahammül eden, artık çürümüş bir çift sevgili gibi. Tahammül etmek zorunda olduklarından birlikteler veya birlikte olmaları zorunlu olduğundan tahammül ediyorlar. Etkilendiği Ernst Fuchs ve Salvador Dali'den yola çıkıp, hayatı boyunca müzdarip olduğu uyku sorununun da etkisiyle, çalışmalarında rüyalar, fetiş seksüel imgeler coşuyor. İsmini tabii ki Lovecraft'tan alan Necronomicon, sanatçının ilk kitabıydı. 1977 yılında basılmıştı. Ridley Scott kitabı görünce, Alien'in konsept tasarımlarını kime yaptıracağını da bulmuştu. HR Giger'ın ayrıca, DUNE serisi için çalışmaları da oldu. Giger'ın ölümle ilk teması, babası kendisine hediye edilmiş bir kafatasını Giger henüz beş yaşındayken eve getirmesiyle başladı. Sürekli kabus gören Giger arkadaşlarını kendi yaptığı hayalet tren çizimleriyle oynamaya zorladı. 12 yaşında geldiğinde, çizimlerinde kullandığı mürekkep sorun yaratmasın diye sürekli siyah giymeye başlamıştı. 15 Yaşındayken, odasını tamamen siyaha boyayıp bir mezar şekli verdi. 1969-71 yılları arasında, Samuel Beckett için bir dizi çalışma yaptım. Yağlıboya ile işim orada bitti. Sergius Golowin diye, mit ve fabl yazarı olan bir arkadaşım vardı. Bu işlerde uzman biriydi. Magick bilgisi çoktu. 1960'ların sonunda bana bir Lovecraft kitabı verip, Necronomicon Ölüler Kitabı'nı fısıldadı. Çalışmalarımın pekala Necronomicon'dan fırlayan sayfalar olabileceğinden bahsetti. Şimdi Lovecraft'ın çalışmalarının hayranıyım işte. Lovecraft'ın üzerimdeki en büyük etkisi, Alhazred'in kara büyü kitabı Necronomicon oldu. Sergius hakkında komk olan ise, herkese evimin duvarlarının Necronomicon kitabından sayfalarla kaplı olduğunu söylemesiydi. O zaman bu tam anlamıyla gerçek değildi ancak sonradan duvarları gerçekten de kaplamaya başladım ve evimin duvarları bir nevi Lovecraft tapınağına döndü. Büyü ve okült ile ilgileniyorsanız tabii ki Aleister Crowley ismi da başa yazılmalı. Ancak söylemeliyim ki her ne kadar kitaplarını çalışmış olsam da bahsettiklerini anlamakta zorluk yaşadım. Ama yaptığı resimlerle her zaman ilgilendim. Gerçi resimlerini geç görme şansım oldu. Londra'da 1998'de yağılmış bir serginin kataloğundan çalışmalar var bende bir yerlerde, bir de 1932'de Berlin'de bir sergiden kalan katalog var. Gördüğüm çalışmaların çoğu arkadaşlarının portreleri ve bana oldukça kötü bakıyorlar! Resmini yaptığı kadınlar ise berbat durumdalar. Resmettiği kadınları sevmiyorum, çünkü benim resmettiğim kadınlar güzel ve estetistik açıdan güzeller, en azından bana göre öyleler. Austin Osman Spare, Stanislas Szukalski gibi sanatçıları beğeniyorum. Ernest Fuchs ise en benim en ama en derin ilham kaynağım ve bana göre yaşayan en büyük sanatçı. Bir tekniker olarak çalışmaları fantastik. Eğer çalışmalarını gençken görseydim, asla resme başlamazdım. Hem ustam hem de mutulukla söyleyebilirim ki yakın bir arkadaşım. Tüm mevzu Salvador Dali'nin evinde başladı aslında. Sık sık Dali'nin evine giden bir arkadaşım vardı. Çalışmalarımı O'na göstermiş. Dali'nin etrafında her zaman insanlar olurdu, bazen 30-40 kişi... Alexandra Jodorowsky, İspanya'ya gelip Dali'den Dune projesinde İmparator'u oynamasını istediğince Dali benim çalışmalarımı kendisine gösteriyor. Jodorowsky de etkilenip, film için çalışabileceğini söylüyor. Beni aradıklarında İspanya'ya gittim ama geç kalmıştım. Jodoworosky amaçlı gidip Dali ile tanışmış oldum. Çok iyiydi. İki ay sonra Paris'e bir arkadaşımı ziyarete gittiğimde Jodorowsky'ye de gittim. Bana tasarım yapar mısın? dedi. Harkonen Şatosu için Dune çizimleri yaptım, o da bunalrı alıp ABD'ye gitti ama 1975 yılında bilim kurguya ayıracak para fazla yoktu, film ise 20 milyon dolara mal oluyordu. Henüz sanat okulunda öğrenciyken tanışan Giger ve Tobler, uzun yıllara dayanan karmaşık bir ilişki içinde yer aldılar. Giger'ın yakın bir arkadaşının sevgilisi olan Li, sonradan Giger ile sevgili ve hayat arkadaşı oldu. İkili birlikte ve ayrı ayrı sık sık LSD triplerine giriyordu. Her iki tarafında da sevgilileri olan ve zaman zaman kesintiye uğrayan bu ilişkide, sahne sanatçısı olan Tober'in önce Giger'ı terk edip bir başkasıyla ABD'ye gitmesi, sonrasında ise orada yapamayıp Giger'a geri dönmesiyle sonuna yaklaştı. Giger'ın tersine depresif bir döneme giren Tober iyice içine kapandı. Arkadaşlarının telkiniyle sanat galerisi de açsa Tober toparlayamadı ve 1975 yılında kendini öldürdü. Giger bundan sonra iyice karamsarlığa düşerken, Tober anmasında satanist ve Lovecraft stili ayinler düzenlediği söylendi. Giger, 18 yaşındayken tanıştığı Li'yi yaşama aç biri olarak tasvir ediyor. Yaşamının kısa ama etkileyici olmasını tercih eden bir kadın. İlk dönem resimlerindeki kadınların yüzü hep Li'nin yüzü. 1975'te kendini öldürmesinden önce de denemeleri oluyor Li'nin. Benliğine işlemiş hedonist ve nihilist refleksinin yansımasıyla, kendini tutmuyor. Giger, Necronomicon'u Li Tobler'e adadı. Hep paranoyaktı, hep böyle oluyordu... diye not düşerek. H. R. Giger, Necronomicon 88 sf. Almanca, 1977.


n ufak bir temasın canını acıttığını söylüyor. Cildi üzerinde, cidden, ağrı benzeri bir şey hissediyormuş ona dokunulduğunda. Yanık gibi. Hani kışın dışarı çıkarsın da ayakların donar; sonra tekrar eve geldiğinde ağır ağır ısınır ya. Onun gibi işte. diyor. Elleri eldivensizken tokalaşmıyor bile. Dokunmasına izin verdiği tek nesne, el örgüsü bir şal. Onu boynundan ayırmıyor. Çünkü o, canını yakmıyor. Kendisini doğururken ölen annesi tarafından örülmüş basit bir şal değil yalnız bu; anne elinin ebedi dokunuşu. Başka kimseyi kendisine dokundurtmuyor. Canlı olanın can yakabileceğinden hassas bir şekilde haberdar. Yalnız. İçtenlikli insanların çevrelediği küçük bir kasabada yaşıyor. Seviliyor da her biri tarafından şaşırtıcı derecede. Görevini olabildiğince yerine getiren bir mümin, her pazar kiliseye zamanında gidiyor, ağır paket taşıyanların yardımına koşuyor. Mütevazı bir iş sahibi aynı zamanda. Yine de yalnız. Çünkü hayatında eksik bir şey var. Doğduğundan beri etini kaplayan ince, hassas ikinci bir deri... O eksiklik. Kat kat giyiniyor. O eksikliğin ördüğü derisine hiç kimse dokunamasın diye üst üste giyiniyor giysilerini. Mevsimlerden kış, ona çok yardım ediyor. İri cüssesi büyümesine yetmiyor. Öyle çocuk ki, bedeni içinde dolaşmaktan ürküyor. Karanlık buluyor vücudunu. Öyle terk edilmiş ki bir defa, koca kasabanın toplam nüfusu açılan o çentiği dolduracak et topağı olamıyor. En kestirme yoldan filmi tanımlamam istense şu iki sözcüğü kullanırdım: Sakin ve dokunaklı. Pek çok ayrıntısıyla psikanalitik okumalara açık bir film aynı zamanda. Plastik çiçekleri seviyor; asla ölmeyecekleri, solmayacakları ve onu hiç terk etmeyecekleri için ya da belki kendi kalbini kırmayacak ama öfkelendiğinde sakınmadan kalbini kırabileceği birini istiyor: Sessiz bir sevgili. Sessizliği, soğukluğunu umursatmayacak kadar büyük, asla incitemeyecek oluşundaki kesinlik, kıpırtısızlığını hoş gösterecek kadar kapsamlı. Koca bir mukavva kutu içindeki plastik ve plasebo sevgili: Bianca. Lars Lindstrom'dan bahsediyorum. O bir film karakteri. Craig Gillespie tarafından 2007'de çekilen Lars and the Real Girl/Gerçek Aşk adlı filmin karakteri. Lars'ı Ryan Gosling canlandırıyor. Fakat sinema jargonu icap ettiği için sarf etmiyorum bu sözcüğü. Gerçekten can vermek manasında canlandırıyor. Bağımsız sinema örneklerinden, hatta deneysel bir film bile diyebiliriz. Bağımsız filmlerden en başarılı olanlar, konu odaklı olmak yerine genellikle karakter odaklı bir hikayeyi temel alır. Muhakkak, bu da çok güçlü oyunculukları zorunlu kılıyor. İşte oyunculuktaki hayran bırakan başarı nedeniyledir ki kolayca bir karikatür haline gelebilecek karakter ya da basit bir komediye evrilebilecek öykü, son saniyeye kadar hassas dengesini korumayı biliyor. Bir insan ne kadar yalnız olabilir ki? Bu tenhalık duygusu nerelere götürür? Bir nevi insanlara karşı izole edilmiş beden ile ne çeşit üzüntüler, travmalar baş gösterir? İnsan bunlarla nasıl başa çıkar? Yer yer sürrealite ve saçmalık sınırlarına varan hikayenin gidişatında, Lars karakteri Gosling, tüm bu soruları inandırıcı bir samimiyetle yanıtlar. Böylesi bir hikayeyi birinden dinlerken burun kıvırabiliriz belki. Ama Ryan Gosling üzerinden izlerken tastamam inanırız. Lars, doğduğundan beri annesizdir. Hiç görmesek de bazı alt vurgularla hafif depresif bir baba tarafından büyütüldüğünü biliriz. Gus adında bir de abisi vardır Lars'ın. Kendi ayakları üzerinde durmayı başardığında, ortak hikayelerindeki tragedyayı paylaşmak ağır geldiğinden olmalı; kardeşi ve babasını bırakıp kendi hayatını yaşamaya gider. Yıllar sonra, sevdiği kadınla eve döner. Babası ölmüş; görünüşte küçük kardeşi Lars büyümüş, yirmi yedi yaşında bir adam olmuştur. Eşiyle baba evine taşınır Gus. Lars da onların yanında kalmak istemez ve evin karşısındaki garajda yatıp kalkmaya başlar. Bir sosyo-fobik değildir. İşine gider, kiliseye gider, yapması gerektiği kadarıyla kasaba yaşamına katılır. Ama hepsi o kadar. Bir milim bile fazlası değil. Kimseye değmez, kimseyi kendine değdirtmez. Yengesi tatlı Karin, onu hayatlarına, insanlarla daha sıkı ilişkiler içine çekmeye çalıştıkça Lars şiddetle direnir. Abisi Gus da kardeşinin bu münzevi haline üzülmektedir. Hatta durumdan kendini sorumlu hissettiği için biraz suçluluk da duymaktadır. Ancak ne yaparlarsa yapsınlar, onu yalnızlığından koparamazlar. Ta ki günün birinde Lars'ın onlara internet yoluyla tanıştığı kız arkadaşı Bianca'nın geldiğini haber vermesine kadar. Evde bayram havası eser. Kız için oda hazırlanır çünkü dindar bir Hıristiyan olan Bianca ile aynı odada kalmasının doğru olmadığını söylemektedir Lars. Güzel bir akşam yemeği tertiplenir ve Lars ile Bianca'yı beklemeye koyulurlar. İkisi de tam zamanında yemeğe gelirler. Gus ve Karin'in yüzlerindeki hayret, cidden görülmeye değer bu sahnede. Çünkü Bianca, üzerinde siyah file çorapların, parlak çizmelerin olduğu, anatomik açıdan mükemmel bir kızdır. Ne var ki Bianca gerçeğe yakın tasarlanmış ve umumiyetle seks oyuncağı tabir edilen plastik bir bebektir. Fazla belli etmemeye çalışsa da abi dehşete düşer. Ne yapmaları gerektiğini bilmezler, nasıl davranılmalı böyle bir durumda. Düpedüz delirmiş, kafayı sıyırmış yirmi yedi yaşındaki bir adam bu yaptığından nasıl alıkonulabilir? En sonunda, psikolog da olan kasaba doktoruna başvurmaya karar verirler. Çünkü Lars, Bianca ile konuşmakta, tabağına konan yemeği yemesine yardım etmekte hatta onun adına yengesinden daha basit giysiler, gecelikler, atkı ve bereler istemektedir. Lars için Bianca plastik falan değil, enikonu aşkla bakıştığı bir sevgilidir. Halil: Resmin sen değilsin ki? Resmin benim dünyama ait bir şey. Ben seni değil resmini tanıyorum. Belki sen benim bütün güzel düşüncelerimi yıkarsın. Meral: Bu davranışların bir korkudan ileri geliyor. Halil: Evet. Bu korku sevdiğim bir şeye ebediyen sahip olmak için çekilen bir korku. Ben senin resmine değil de, sana aşık olsaydım ne olacaktı? Belki bir kere bile bakmayacaktın yüzüme. Belki de alay edecektin sevgimle. Halbuki resmin bana dostça bakıyor. İşte Lars'ı cansız bir kadına, bir nesneye aşık olmaya iten saiklerden biri buydu. Sevdiği şeye ebediyen sahip olma tutkusu ile onu kaybetme korkusunun götürdüğü yerde Bianca duruyordu. Bianca, hele de tekerlekli sandalyesindeki bu sessiz ve itaatkar haliyle Lars'ı bırakıp gitmeyecekti. Değişmeyecekti. Artık seni sevmiyorum demeyecekti. Boynundan ayırmadığı annesinden kalan tek yadigar şal gibi, bir tek Bianca dokunduğunda canı yanmıyordu Lars'ın. Hatta henüz tanıdığı bir mutluluk bile duyuyordu. Galeano Hinduların kutsal bir inek gördüğü yerde, başkaları koca bir hamburger görür. demişti. İnsan filmi izlerken bu söze nasıl hak vermesin? Onu sipariş edenlerin muhtemelen tamamı için Bianca benzeri nesneler birer real-doll, bir şişme kadından ibarettir. Ama Lars, Bianca'yı, yalnızlığının eczasıyla insan yapacaktır. Aynı izleğin bir gereği olarak Lars'ın bir sahnede Bianca'ya kitap okuması da kayda değer. Çünkü okuduğu kitap, Don Kişot'tu. Hayalperestlerin atası Manchalı Şövalye ve yel değirmenlerinin; Dulcinea'nın hikayesi. Lars, tıpkı temel terimlerinden olan eksik/manque ile Lacan'ın söylediği üzere annesinden doğmak yoluyla kopan bizlere ek olarak, o anne imgesinden de sonsuzca kopmuştu. En kestirme yoldan filmi tanımlamam istense şu iki sözcüğü kullanırdım: Sakin ve dokunaklı. Pek çok ayrıntısıyla psikanalitik okumalara açık bir film aynı zamanda. Özellikle Lacan'ın objet petit a dediği ve dilimize en basit biçimde küçük öteki-nesnesi olarak çevrilebilecek kavram üzerinden Lars'ın şalı ve Bianca'sı çok enterese etti beni. Gerçi Lacan, bu fantazmatik ve simgesel nesneyi peşinde koşulan ve esasında bir türlü yakalanmak da istenmeyen arzu nesnesi ile açıklar. Bu durumda Lars'ın elinde tuttuğu şeylere belki geçiş nesnesi ya da ikame nesnesi olarak bakmak daha doğru olur. Ancak yine de gerçeğin bir türlü sığdırılamadığı simgesel sistem dikkate alındığında bu kavramdan pekala yararlanabiliriz. Çünkü Lars, tıpkı temel terimlerinden olan eksik/manque ile Lacan'ın söylediği üzere annesinden doğmak yoluyla kopan bizlere ek olarak, o anne imgesinden de sonsuzca kopmuştu. Bu eksikliği dilsel yoldan ifade edecek bir sözcük olmadığına göre -yani anne gereksinimi ve ona duyulan talep arasındaki dilsel ilgi tamamıyla yitirildiğine göre- bu eksik yalnızca erişilmesi imkansız bir somut-nesne tasarlayarak tamamlanmaya çalışılacaktır. İlginç biçimde Lacan, bu eksiği gidermesi için koordine edilmiş nesnenin aslında yok olduğunun altını çizer. Yani özne; filmimiz açısından Lars, bu nesnenin fantazmatik yönünün, gerçeklenmediğini bilir. Bundan ötürü o nesneye büsbütün ulaşmaktan kaçınır. Şöyle açıklıyordu Lacan: Je sais bien, mais quandmeme.../Aslında çok iyi biliyorum, ama gene de... Kısaca Lars da pekala bilincinin bir yanıyla biliyordu Bianca'nın onun eksiğini gideremeyeceğini. Öte yandan herhangi canlı bir bireyin gideremeyeceğine ilişkin inancı, bu delüzyon ile çakışıyordu. Biliyordu; ama gene de deniyordu. Sahiden aramaktan vazgeçemezdi. Ne var ki bulmaktan da deli gibi korkuyordu. Lars'ı gerçek insanların sevgisi karşısında ürküten, bulduğu şeyin, büyük uçurumunu kapatmaya yetmeyeceği bilinci idi belki: Nasılsa terk edilebileceği, ölerek yahut kalarak birini yitirebileceği. Dedim ya başlarda; büyümek için kocaman bir cüssenizin olması yetmez. Anne bedeninde başlangıçta sahip olunan bütünlüğe dönmek içinse parmak kadar küçülmek, müzmin bir çocuk olmak hiç yetmiyor. Tek bildiğimiz, eksik bir şeyin olduğu. Bazılarımız onun giderilemeyeceğini de bilir. Bununla baş etmekse o bazıları için galiba fazla zor. Bu hikayeyi emsalsiz kılan ince bir nokta da bana kalırsa, alıştığımız iyi ve kötü çatışması üzerinden kurulmamış bir drama çatısına sahip olması. Doktor Dagmar'ın, Lars'ın kabullerini zedelememek gerektiği konusunda Gus ve Karin'i ikna etmesiyle birlikte, onlar da diğer kasabalılarla konuşmaya karar verirler. Kilise cemaati derhal toplanır, nasıl yardım edebileceklerini tartışırlar. Böylelikle elbirliği içinde Lars'ın Bianca'sı onlardan biri gibi yaşamaya başlar aralarında. Bianca, en önce, fabrika ayarlarından ve tasarlanma maksadından uzaklaştırılır Lars tarafından. Ortalama bir kasaba insanı gibi giyinmeye başlar. Ziyaretleri sırasında elinde ya bir çiçek buketi ya da ufak bir hediye taşır. Dahası, kasabalı kadınlarla hayır işlerine dahi iştirak eder. Hatta parodik biçimde kasabalı kadınlardan biri, sevgilisinin çok meşgul olmasını hazzetmeyen Lars'a Bianca'nın da bir hayatı var Lars! diyebilecektir. Bianca'yı kabullenme hususunda, birlikte çalıştıkları küçük ofisteki Margo, açıkça Lars'tan hoşlandığını defalarca belli etmiş olmasına rağmen, en az diğerleri kadar içten çaba gösterir. Aslında bütün bu dayanışma ve birlik beraberliğe rağmen herkesin kendi köşesinde, apayrı da bir yalnızlığı olduğu için belki, her birinin yalnızlık damarları Lars'ı tanır. Bunlardan en sevimli, aynı zamanda iç burkan sahne, Margo'nun oyuncak ayıcığını şaka olsun diye iş arkadaşlarından birinin telle boğmasıyla başlayan bölümdü. Margo, ayısının bu haline bir kenarda ağlarken, Lars ilk kez kıza yaklaşmayı göze alıp, yanına oturuyordu. Sonra da oyuncağı ağzına yaklaştırıp ona suni solunum yaptırıyor ve hayata döndürüyordu. Bir nesneye hayatiyet atfetme müştereğinden Lars, ilk kez canlı bir kadına karşı yakınlık hisseder böylece. Hikayenin ibresi yumuşakça Bianca'nın aleyhine, Margo'nun lehine kıpırdanmaya başlar. Bu hikayeyi emsalsiz kılan ince bir nokta da bana kalırsa, alıştığımız iyi ve kötü çatışması üzerinden kurulmamış bir drama çatısına sahip olması. Doğrusu daha önce denenmişse bile ben bu ölçüdeki çatışmasızlık haline hiç rastlamamıştım. Öykünün belli kriz noktalarında apaçık şekilde Tamam, şimdi biri gelip durumla alay edecek ve oyun sona erecek dediğim çok oldu. Fakat bu hikayenin içinde tek bir kötü figürle karşılaşmayız. Hele de öykü bileşenlerinin neredeyse tüm kasaba halkı olduğu düşünülürse, inandırıcılık parametreleri açısından bunun ne denli riskli olduğu fark edilir. Görünür bir düşman yok, vicdansız adamlar ya da kadınlar yok. O devasa zedeleyiciliğiyle yalnızlık daha bir görünür olabilsin diye ihtimal ki, filmde başka herhangi negatif unsur yer bulmuyor. Filmimizi şaibe altında bırakmayacağına inanarak yine de şunu belirtmek zorundayım: Hoşgörü, gedikler içermeyen sevgi ve İsa olsaydı bu durumda ne yapardı? sorusu gibi terim ve önermeler üzerinden, son derece başarılı Hıristiyan bir portreyi tamamlayan figürler kullanılıyor. Bunun için hikayede payı olanları kim suçlayabilir. Nihayetinde bu biraz da örtük bir ahlak hikayesi. Mevcudu kutsallaştırmaktansa, olması arzu edileni absürt yoldan süblimleştirmek çok daha insani. Her pazar düzenli şekilde Luteryan Kilise'deki cemaat içinde yerini alan Lars, abisi ve yengesi, cemaatin sadık parçalarından sayılır ve buna binaen davranılır elbette. Craig Gillespie filmografisine vakıf olduğum bir yönetmen değil. Lars and the Real Girl, gördüğüm ilk filmi. Daha ziyade televizyon için işler yapan bir yönetmen. Fakat senaryo yazarı ve oyunculuk konusunda bir iki cümle edilebilir. Ryan Gosling'i Half Nelson ve Drive'da da etkileyici bulmuştum. Her ikisinde de karakter ağırlıklı bir drama çerçevesi için Gosling tartışılmaz biçimde mükemmel bir seçimdi. Benim için henüz yirmilerinin başlarında çektiği ve parlamasına yol açan The Notebook/Aşk Defteri'nin de yeri başkadır. Çünkü Gosling'i ne tanıyor ne özel olarak ilgileniyordum, o filmini gördüğüm zamanlar. Ortalama bir aşk hikayesiydi. Pek çok klişeler de içeriyordu ama müzikleriyle, senaryosuyla çok severim hala o hikayeyi. Ne yalan söylemeli, o filmdeki Noah'ın Half Nelson'daki Dean ya da Blue Valentine'deki Dan olduğunu; yani Ryan Gosling olduğunu bile çok sonra bir araya getirebildim. Hakikaten Gosling, başta De Niro olmak üzere, sinemada yüzünü bir karakter inşa etmekte en başarılı kullanan aktörlerden biri olduğunu defalarca kanıtlamış biri. Böyle olsa da, benim için, Gosling'in bu yeteneği açısından opus magnum'u, Lars karakteri. Filmi, senaryonun ustalığı yanında böyle inandırıcı, naif ve dokunaklı kılan zaten oyuncu seçimindeki şaşmaz isabet. Bunun altını defalarca çizme duygusu uyandıran yalnızca Gosling de değil üstelik. Abi, yenge, bayan doktor ve Margo rolleri için seçilen sırasıyla Paul Schneider, Emily Mortimer, Patricia Clarkson ve Kelli Garner da tek tek alkışlanmayı hak ediyorlar. Senaryoya gelince: Ben her ne kadar az sonra sözünü edeceğim iki diziden herhangi bir bölüm bile izlemiş değilsem de pek çok kişinin hayranlığını kazanmış Six Feet Under ve True Blood için bölümler yazan Nancy Oliver yazmış filmimizin senaryosunu. Filmdeki karakter isimlerine dair benim de katıldığım bir tahmin var: Bağımsız sinemanın tanıdık isimlerinden Gus Van Sant ve Lars Von Trier'e selam yollarcasına seçilmiş isimler olabilir Lars ve Gus. Eksik bir şey mi var hayatımda/Gökyüzü bazen ciğerime doluyor. Lars da sanki kendi dilinde bu şarkıyı mırıldandı bir süre. Film bitti.


Irak doğumlu sanatçı Halim Al Karim'in Türkiye'deki ilk kişisel sergisi, XVA Galeri Dubai ve Galeri Merkur işbirliğiyle, 8 Ekim 5 Kasım 2012 tarihleri arasında izleyiciyle buluşuyor. Hidden başlıklı sergide, sanatçının Hidden Love ve Hidden Goddess serilerinin yanısıra pek çok farklı konseptte ürettiği işler yer alıyor. Halim Al Karim, Orta Doğu ve Asya'dan Amerika'ya kadar geniş bir alanda, provokatif fotoğraf stiliyle biliniyor. Hidden Love ve Hidden Goddess serilerinde, politika, insan doğası ve Saklı olma fikri üzerine yoğunlaşan Al Karim, saklı kalmış bir aşkı herkesçe deneyimlenen ama kelimelere dökülememiş, yasaklanmış, karşılıksız ya da sevdalanmanın ilk evrelerinde olan bir aşk- betimliyor. Karim'in Irak'ta yaşadığı dönemden aldığı ilhamla ortaya çıkan Hidden Love işi, parlak gözleri dışında tüm fotoğrafın yarı saydamlaştırıldığı, suskun kalmaları için ağızları bantlarla kapatılmış bir kadın portresi içeriyor. Hidden Goddess serisinde ise, aynı teknikle yüzleri kapatılmış kadın portreleri yer alıyor. Her fotoğraf, peçeli kadın fikrinden hareketle, ince bir katman halindeki siyah ipek bir kumaşla çerçeveleniyor. İpek katman, figürü daha da uzaklaştırarak, izleyiciyi, Kim bu kadın? Neden bizden saklanıyor? sorularını tahmin etmeye çağırıyor.


Fotoğraftaki elli beşinci sanat yılını kutlayacak olan A. Halim Kulaksız, fotoğraf sanatındaki serüvenine Nostalgia Impossibile serisi ile devam ediyor. Sanatçı, bu serideki fotoğrafları için Fransız mucit Louis-Jacques-Mande Daguerre'nin geliştirdiği ve daha sonra kendi adıyla anılan bir teknikten esinleniyor. Fotoğrafın ilk tekniklerinden biri olan Daguerre tekniği ile görüntüler, bakır ve gümüş alışımlı plakalar üzerine pozlanıyor. Elde edilen görüntüler, objektifin önündeki kusurların yanı sıra, hem uzun pozlandırmanın hem de metal plakanın tüm kusurlarını barındırıyor. A. Halim Kulaksız, Nostalgia Impossibile serisindeki fotoğrafları, kendine özgü bir yöntem ve üslup geliştirerek bir sene süren uzun bir uğraşın sonucunda yaratıyor. Çıkış noktasında, günümüzün dijital devrim çağında, her görüntünün mükemmel bir şekilde üretilme uğraşının unutturduğu, klasik tekniklere olan özlem var. Klasik teknik, fotoğrafa kusurlarıyla lirik bir resimsellik kazandırıyor. Eski teknikle gelen güzel ve mutlu anıları yaşatırken, artık günümüzde ilk çıkış tekniği ile üretilmesi imkansız olan görüntüler sunuluyor. Sanatçı, izleyicilerini imkansız bir nostalji, nostalgia impossibile gezintisine çıkarıyor.


Halit Bey, kutusunun üzerinde yarım ekmek bulunan kemanını az daha yatırarak düzeltti. Ekmeği çantasına koydu, kemanı kapattı. Boyları kısa ve birbirinden farklı pantolon paçalarını yere sürmeye çalıştı, dizlerini kırarak. Kısa olmayı pek sevmiyordu. Salondan çıktı. Halit Bey, evini alırken, salona dikkat etmişti. Alçak tavanlar, pütürlü yüzeyler, su geçirmez boya, çift pimapen onun sevmeye çaba sarfettiği ettiği konulardı. Bunlar kendi rahatı için olduğu kadar kemanının ve ekmeğinin iyiliği içindi de. Ancak tek salon bulunan evinde tuvaleti bulması birkaç saati almıştı. Basitti aslında. Dış kapı açılıp salona giriliyor. Salonun diğer ucundaki kapı açılıyor ve bahçedeki tuvalete çıkılıyordu. Halit Bey, tam bunu keşfettiği için mutlu olacaktı ki, tuvaletin salona açılan herhangi bir kapı kolu olmadığını farketti. İşte o anda bile düşündüğü, tek salonlu evinde kendisinin evin gizli bir dışarısında, kemanının ise salonun bir içerisinde olduğuydu. Ev sahibi başka bir aileye evi satmaya çalışmasaydı, tıpkı zorlu 4 ay gibi, bir 4 yıl daha Halit Bey dışarıda, gün be gün kemanını konuşturma yetisini yitire yitire. Vah. Halit bey, geçen sene dul kaldığında evden ayrılmıştı. Kendisini dul bırakan o alnı geniş işportacı, bir toz yumağı halinde ona kemanını ve içerisinde, üzerinde çay lekesi olan sofra örtüleri doldurulmuş çöp poşetini, içine bir de Halit Bey'in hiç sevmediği kot gömleğini sararak fırlatmıştı. Geceleri o gazinoya, kıçı çirkin yüzü güzel Asiye'nin ardında çalmak için giderken, bu yeni adam, Eminönü'nde kaçak çöp poşetlerini satarak, eski karısına kim bilir belki elmalar incirler almaktaydı. Şimdi ne karı, ne kulpsuz kapı, ne işportacı, ne Asiye kalmıştı hayatında. Ben sanatçıyım diyerek perdeci kavga ediyordu mahallenin karılarıyla. Mahallede kadınlar her gün haberlerden sonra dışarı çıkar, genel istişare yaparlardı. Televizyonu veya radyosu olmayan şuursuzlar, saat başlarını on geçe pencerelerinin önüne dizilir ve son durumları öğrenirlerdi. Ve olayların aslını bilen biri için, sinirle sonuçlanan bu kulaktan kulağa hızla haberi değiştirme bilinci, Halit Bey'in gerçeklik duygusunu biraz zedelemişti. Halit Bey, geçen sene dul kadıktan hemen sonra, ikinci çöp poşetinin sağ kulağına isabet etmesi sonucu sağır kalmıştı. Artık sol kulağı duymuyordu. Halit Bey, olayın şokundan ya da sağını solunu karıştırdığından bu durumun acayipliği üzerinde durmadı. Alan razı, veren razı olmasa ne olurdu. Hadi ama dostlar diyerek mahalleli kadınları, perdelerini yaptırmaları için samimice zorladı perdeci. Mahallenin kadınlarından birinin gözü Halit'teydi. Şişman, yuvarlak yüzlü, hafif cinli bakışlı. Biraz korkunç bir kadındı. Kadını hiç ayakta göremezdiniz. Kolunun altındaki yastığıyla birinci kattaki penceresinde, yanlarından içeride kalarak etrafı gözler veya bir metre aşağısındaki kapının önünde bir eli belinde, bir eli ufka açık, güllü şalvarıyla oturur olurdu. Halit geçince ona bakardı. Halit kadının aslında herkese baktığını bilse bile, sağır olduğundan duymamazlığa gelirdi. Sonra, kadınlar, birilerinin kadınları elbette, önce çocuklarıyla, sonra birbirlerinin çocuklarıyla, en son da kocalarıyla kavga ederlerdi. Halit, bir gün parası olunca bu kadınları bu mahalleden taşımak niyetindeydi. Halit o gün oradan geçerken, yine ortalık gergindi. Şişman cinli kadın, en kıdemli komşusu, hem de en cazgırı, hiç saygı uyandırmayan Yaşar Teyze'ye bağırdı. Kadının sesi geldi. Çünkü evi aynı apartmanın iki kat aşağısındaydı ve komşularla konuşabilmek için, düğün ayakkabılarını giyip, klozetinin üzerine çıkıp yukarıya doğru bağırmak zorundaydı. Şişman cinli kadın, yaşlı kadının sabah kalkar kalkmaz aslında o klozetin üzerinde beklediğini biliyordu. Halit, ufak bir pencerenin açıldığını gördü. Ardından genç bir kadın, diğerlerine görünmeden konuşmaları dinliyordu. Halit'in onu farkettiğini görünce perdeyi hızla çekti içeri girdi... Salağın karısı herhalde. diye düşündü. Halit yürümeye devam etti. Sağa yönelmiş bulundu. Ayaklarında yürüdükçe bir rahatlama vardı. Doğru ya burda yokuş yoktu. dedi kendine. Öyle neşelendi ki kemanıyla bir şeyler çalmak, paylaşmak, gülüşmek istedi. Bu nedenle hiç aklında yokken, bakkalda alışveriş yapmaya karar verdi. Böylece hem ne zamandır istediği sigaraya başlayabilecek, hem de esnafla sohbet edebilecekti. İçeri girdiğinde içeride kimse yoktu. Bir müddet beş metre karelik yerde bir yerlere döndü. Sonra dışarı çıktı. Bakkal, Ciğerci ile tavla oynamaktaydı. Yanlarında bir sandalye de boştu. Turşucu'ya göz ucuyla baktı Halit. Müşterisi vardı. Böyle durumlar için geliştirilmiş en güzel sözü bulduğu için sevindi. Aleyküm selam. dedi Bakkal ve Ciğerci. Bi' çay da bana kap. dedi Halit, otururken orada olmayan hiçbir kimseye. Zaten o çay da gelmedi. Ciğerci, Halit'e baktı. Hangi takımı tutyordun sen hocam? dedi. Halit takım tutmuyordu. Yalan da söylemeyi sevmezdi. Muhabbet de hoşuna gitmişti. İstanbul üstlerinde yakan güneşle birlikte, demlikte serin tatlı bir mayıs rüzgarını döküyordu insanların başından aşağı. Sorumsuz bir mutluluk hali. Bir şeyler çal da dinleyelim... demelerini bekledi Halit. Neler çalabileceğini düşündü. Hatta, kendini o denli kaptırdı ki kalbi yerinden çıkacak gibi heyecanla çırpınmaya başladı. Ama Ciğerci de Bakkal da mutsuz görünüyorlardı. Onların kafasında mor bulutlar. Mor bulutlardan mırıldanmaya başladı Halit, patlat bir şarkı desinler diye. Ciğerci tavlayı kapattı. Bakkal üzgün tavlaya baktı. Halit kim kazandı anlayamadı. Ciğerci Bakkal'a Üzülme. dedi. Bakkal da Ciğerci'ye Sen de üzülme. dedi. Halit Bey bir anda Üzüldük valla. dedi. Bakkal sıkkın bir sigara yaktı, yanan ateşe bakarak, İyice canı sıkılan Halit, keman çantasını düzeltti, Ben hoca değilim aslında. Öğrenciyim. dedi. Kolay gelsin dileyerek ayağa kalktı. Turşucu da çıkmış oraya geliyordu. Bakkal, büyük bir mutlulukla ellerini açarak turşucuyu karşıladı. Ya sen neredesin güzel kardeşim? dedi. Turşucu Geldik geldik patlama. diyerek işi biraz ağırlaştırdı.. Halit'in canı hiçbir yere gitmek istemedi. Tekrar eve doğru döndü. Mayıstı gerçi ama biraz soba yakar, biraz Kleist okurdu. Sedyesinde ayaklarının üzerine yastıklar koyar, kendini kumlarına gömerdi. Kim bilir belki orada öylece dururken ölüp ölüp ölebilirdi. Evine girdi Halit. Artık akşam olmuştu. Yaşlı klozet teyzenin romatizmaları azmış, yatağında sesi duyulamayacak bir yerdeydi. Cinli kadın sokakta, sigara içerek bekliyordu. Sonra bağırdı birine. Sokaktan sessiz bir alkış koptu yaradana. ... Bir adam girdi sokağa. Cinli'nin apartmanına. Cinli bırakmadı. Sesler yavaşça yükseldi. Halit karasız, bir bacağı merdivende kalan adama baktı. Adam sesini biraz yükseltti. Adam sinirle karısının ziline bastı. Küçük pencereden yine gizli bakan kadın Ne var? dedi. Aşağı gel aşağı. dedi adam. Sinirden sağa sola gider bir hali vardı. Kadın aşağı geldi, cinli kadını kenara çekildi. Adam kadını kendisinin de bilmediği bir sebepten dövdü. Halit biraz çıtırtı duyunca perdelerini kapattı. Bir sigara yaktı. Kemanını eline aldı.


Baharda Halka Sanat Projesi'nde üç farklı etkinlik dizisiyle sinema etrafında toplanıyorlar: Ücretsiz belgesel film gösterimleri, Kutay Ucun'un eğitmenliğinde bir sinema semineri ve sinemalı yemekli, sohbetli geceler düzenliyorlar. Hayat bu insanlara güzel, size de güzel olsun diye aktarıyoruz. Sürdürülebilir Yaşam Kolektifi'nin katkılarıyla Sürdürülebilir Yaşam Film Festivali'nden ücretsiz belgeseller izlenecek. Kutay Ucun'un eğitmenliğinde beş hafta boyunca Sinemada Alternatif Topluluklar ve Hareketler üzerine çekilmiş filmleri inceleyip konuşacaklar. Beat kuşağı, yavaş yemek-yavaş şehir hareketi, 68 kuşağı ve devrim hareketleri, feminist hareket, anarşizm ve primitif anarşizm hareketine ait filmler inceleme alanını oluşturacak. Her ayın son salı akşamı sevdiğimiz filmler eşliğinde yemekli sohbetli bir gece geçirilecek. Her etkinlik için yer kısıtı olduğundan kayıt olmak gerekmektedir.


konu: Arabam Necif'te, ben onu bekler, olmadı buraya kıvrılırım. Ben almıyım Necif, bu saatte kahve uykumu kaçırıyor. Ama Haldun'u bilemem. O da içmeyecek. Zırnık yok ona. İnsanların bana tavırları. Ne bileyim. Belki bir daha beni görmeyecekler ama. Elimde sanki mutluluklar yağlı yağlı boyuyor, tinerim yok, inceltemiyorum. Sanırım sıra trajedilerde. Ben de bir viski alırım Necif'im. Haldun kardeşim. Burası normal, çanak antenli bir aile evi. Uzun uzun konuşmuyoruz biz, devrilmiş cümleler hele, hiç. Hiç! Trajedi? En son hangi deyyus kullanmıştır kimbilir. Ama biz. Yok bizde öyle şeyler. Hele hele. Hiç. Barış beyin hatrına, yoksa biz, seni, yani hiç hiç hiç. Haldun, Necif'ciğim seni fazlasıyla tanıyor. İşte o beraber çalıştığımız fabrika için bir Kullanma Klavuzu çevirmiştin Almanca'dan, üç yüz tane falan basmıştık. İşte bizim Necif'imiz de, fabrikanın tam bir buçuk senelik değerli bir emekçisiydi. Haldun'cuğum, burası eski emektarımız, sadık dostumuz o Necif'imizin kapıcı dairesi. Saat de sabaha karşı dört yirmidört. Bizim ofisi de evi de dün dağıttılar biliyorsun. Gecenin bir yarısı beni avukatına arattırıp resmi bir toplantı talep ettiğin için şu anda bu talihsiz üçlü buradayız. Her yazarın hayatında karakteri, editörü ve okuyucusuyla kesiştiği bir an vardır. O da olmuştur. Ama Necif bey, sıradan bir okuyucu değil, birliktendi. Ha, O Necif... Sizde mi? Böyle tedbil kıyafet görünce, şu olmayan şair. Nobel'i törene gidip kürsüden değil, mektupla reddedecek yazarlardanım. dizesi beni çok etkilemişti. Hayır Haldun'cuğum, onu sen yazmıştın, ancak yer darlığından varlık dergisi basamamıştı. Bu Necif, biz işi kitabından öğren birlikçilerindendi. İşlerini senin çevirdiğin klavuzlardan öğrenmişlerdi. Canlarımız. Sağolun. Canlarım. Gözlerimsiniz. Yüreğiniz sağolsun. Eeesi ne, senin yazdıklarınla yaktık fabrikayı bizim birlik. Dilini çıkarıp götünü de salla bari NECİF. Biraz yaşadığın sıkıntılarının içinde mağrur ol, güçlü ol. Erdemli bir sınıfın, Bodrum katında, sınıfsızlığı için mücadele edecek tek sınıfın bir ferdisin sen. Ne işin var hem senin madem burda, git iş ara. Dikkat et. İşsiz birini, hiçbir aklı başında kamyon şöförünü ıskalamaz. Şu turuncu şeylerden giyin. Hadi sen bakma bu oğlana, çık Necif Bey, bahçede biraz oyalan. Anlaşıldı, benim arabanın anahtarlarını al, çıkın dolaşın biraz. Haldun, girmiyim araya diyorum olmuyor. Yoldaşlar, yangından Necif'imizin kurtardıkları son kalan birlik üyeleri. Yüzleri yandığı için, saçları uzayana kadar şimdilik böyle çarşaf, havlu gibi tekstil ürünlerinin yardımıyla yaşayacaklar... Birliği tekrar kurana kadar. İşte onlar da ne yapsın, bu arda kaçı erkek kaçı değil tespitten sonra üreyecekler mecburen. Hem. Bizden davacı da olmadı. Pekala, biz burada okuduklarımızı aynen yaptık ve fabrikayı ateşe verdikten, sonra aynen yazıldığı gibi Yapmadık biz yapmadık, Allah Allah kim yaptı? Valla gören duyan yok, inanır mısın sanki bu şeytanın işi diye bağırarak bahçeye koşmadık. diyebilirlerdi. Ama onlar ne dedi; Biz doğru anlayamadık klavuzu, aslında her şey gayet güzel anlatılmıştı. dedi. Hayata yeniden tutunan bu dörtlü, Yeniden başlayalım diye ayaklanarak yeniden başladılar. Eski bir kiliseyi altı ay onarma karşılığı, orada bir açılış yaptılar. Senin de imza günündü. Gelmediğin için gerisini hatırlamıyorum. Ama bir süre sonra birlik üyeleri özgüvenlerini yavaş yavaş ve sinirli bir biçimde yitirmeye başladıklarından yeniden bitirelim diye ikinci bir örgüt kurarak kendilerini bu eve hapsettiler. Ben onu demiyorum, ben diyorum ki, sen versen de ben zaten içmem. Burama kadar doluyum. Yeni içtim. Ne bulursam içtim. Dünyayı dibinden içtim. Uygun bir yerde olursa dinlerim tabii. Uygun bir yer bulduktan sonra yine dinlerim. Emin olana kadar dinlerim. Herkes senin benim gibi mi bakalım. Nasıl laf o öyle, herkes senin benim gibi işte. Biriz. İp durum içinde hiç yok. İkisiyle de hiç tanışmadım ancak, insan gibi insan demişler merhumun arkasından. Ah bu canlarım... Nasıl da öyle hain olabiliyor kuzu gecenin köründe, nasıl da bir kurt gibi... Arkamızdan bize neler yapıyorlar arkadaşlarım, ama yine de sevelim o halkı. Alma günahlarını, kimse kimseyi ellemiyor Haldun. Ha, ellemediler de, İsa ve Sait de öylesine öldüler yani. Bu yanılgılar içinde seni görmek beni parçalıyor. Benim cenazemde kimse olmayacak. Bir taş gibi, sessiz yalnız çukuruma devrileceğim. Hep tökezliyorsun, kullanma şu eski cümleleri yalan yanlış. Ben hala eski kalem bir yazarım. Değilsin. Daha bir şey yazmadın. Soruna gelince, neredeyse kişi başına en az bir imam düşüyor ülkemizde. Birden de fazla ölsen, hep bir imamın var. Olacak. Onlar başına kaç ölü düşüyordur kimbilir ama böyle söylemek doğru olmadığından kullanılmayan bir ölçü birimi. Beni de kendin gibi içsesli yaptın ya Haldun, aşkolsun sana. Sonra, canım yazarımın cenazesine, ben öldüm mü, ben de gelirim, çiçek falan bekleme öyle süslü, ama belki yoldan sana düşen yaprakları getiririm... Necif bey de katılmak ister mutlaka. Necif Beymiş. Onunkine beraber gitmeyeceğimiz ne malum? Beylik, paşalık, dünyayı bunlar zaptediyor, benim gibi bir Köroğlu ne yapsın! İmamı düş. Yakılmak istiyorum. O zaman, Necif beyler gelmezler hehalde. Tam prosedürü bilemiyorum şimdi, ama araştırır öğreniriz. Kimler katılabiliyor, kimler saklayabiliyor. Bir liste yaparız. Ne listesi. Boş o sayfa, boş. Kimse olmayacak. Sanki damarımda daha öncede kan akmamış kadar doğal olacak her şey. Ne çabuk alışacaklar sopuk toprak altındaki bedenime.. Sopuk Toprak, bu bu arada kitabımın ismi. Ölürüm daha iyi. Bu, ziraat çalışanları hakkında bir fotoroman. Toprak... Ölümün üzerindeki tehlike. Bu konuyu konuşmuştuk. Sen önce ölürsen yedi tane yüzlük ampul taktırıyorum mezarına, güneş enerjisiyle çalışan bir radyo koyuyorum, toprağına cebindeki tohumlardan atıyorum arada sulayıp budayıp, ekinlerini toplayıp, kurutup sarıp, yakıp sana bırakıyorum. Açıp içirsem daha makbul ama bu nasıl öldüğüne bağlı. Ve kesinlikle gül suyu istemiyorsun. Harika, sen de... En geç on beş gün içinde annene haber verilmesini istiyorsun. Haldun, daha birinci kitabını da yazamadın ki, dört ay geçti, bir elimiz götümüzde dolanıyoruz kimse yorulmasın diye, her ay, Çetinkayalar'dan benim kredi kartımdan bir atkı alıyorsun. Çoraptı bereydi derken hal kalmadı. İnsan her ay da cüzdan mı değiştirir. İçinde de Oğuz Atay'ın falan resimlerini dolduruyorsun. İcra gelmese o faturaları da bulamayacağım üstelik. Senin oğlan bu sefer enayilik etmese de Amiga 64'ünü saklasa bari. Kıçına mı soksun çocuk Haldun, tepesine alıp koşsun mu, daha üç buçuk yaşında çocuk. Bilemem. Ne de olsa kirvesinden geldi. Sen, F Klavye yazamıyorsun ki Haldun. Ama kahramanım yazabiliyor... Ama artık hiçbir şey yazmaz o da, herkes memnun olur. Denemelisin. Ve elli sayfalık bir şarkı çaldığında bana gel. Al şu çeyrekliği. Senin şu tarihçi arkadaşların, hani ansiklopedi hazırlıyorlar ya. Neden değil, ne ile olacaktı cevap. Tebeşirle. Telefonda konuşurken okuman kolay olsun diye. Ama ona tebeşirle yazmak zor, hem o zaman haberlerin taşıdığı ciddiyetten uzak olacaktın. Özellikle yarattığı atmosferlerdeki gerçekçilik duvarını döndürerek yanlamasına kullanan ve kurgularında parça pincik edilmiş bir yılanın hırçın öfkesini bölümlerine taşıyan Aldun... H'yi unutmuşsun. Bir yazar, yazmadığı hiçbir şeyi unutmamıştır, sadece koşullar onu yazmak için uygun değildir. Maalesef, ansiklopedilerden hiçbir şey silinemez, bunu biliyor olmalısın. O zaman ben... Başka şeylerle uğraşıyım. Lig başlıyor, gerçi kablolu tv'yi kestiler ama, belki bir yerden sinyal minyal gelir. Açmışlardır o zaman. Bende izleyelim mi?.


Mika Hakkinen der ki; arkadaşım değildir 'yakinen!' desem de size, neye inanacağınızı benden daha iyi bilirsiniz evelallah! Yakın-yakin korelasyonunun balonunu şişireceğim müsaadenizle. Balonları milletçe seviyoruz nasılsa! Reklam yazarı unvanıyla reklam sektöründe yığınla jr ve dahi sr. yazar gününü gün, Türkçeyi de harap ederken, Yazmak Eylemindeki üslup oyunlarından habersiz, az Marketing Türkiye üstü MediaCat, Kotler, Ries ve Penguen-Uykusuz-Bobiler üçlüsüyle elma dişleyebilmek için ıkınıp duruyor. Oysa Yazmak Eylemi candır! Harikadır! Baldır bal! Siz, gençler, aaaam, nasıl diyor siz... Hah, buldum: Süpper! Kitaplığımda Bir Gemide ile Tüm Ders Notları da var. Tavsiye ederim. Sixtir Etin yanında bu da bulunsun. İyi olur. Hakkari'de Bir Mevsimin yeri ise sinemayla ülfet edenler nezdinde apayrıdır. O isimli romanından rahmetli Onat Kutlar ile senaryolaştırdığı bu filmin yönetmenliğini Erden Kıral yapmıştı. Kral bir filmimizdir! Severim. Kahraman Kıral da Canım Kardeşimdir. Hakkari'de Bir Mevsimin kadrosunda Genco Erkal, Şerif Sezer, Macit Koper, Erkan Yücel gibi has oyuncular vardır. 1983'te Berlin Film Festivali Gümüş Ayı Ödülü ile taltif edilmiştir. Günümüzde Rap, illüzyon, bale, jimnastik, şarkı-türkü, Uzakdoğu sporları uzmanlığınıjüri üyeliğinde değerlendirerek hayatını idame ettiren şahsınBerlin in Berlinindeki mastürbasyonuyla afyonlananların ıskaladığı bir filmdir, Hakkari'de Bir Mevsim. Federation Internationale de la Presse Cinematographique ödülünü de almıştır 1983'te. Atlamayalım. Uluslararası Sinema Eleştirmenleri Federasyonu doğru bir tercüme midir, her nerede katledilip dilimleniyorsan ve mışıl mışıl uyutuluyorsan Türkiye? Neyse. Beni aşar. Bu arada, Altan Aşar ne tatlı bir ağabeyimizdi. Hey, sen! Sikini sokacak yir arayan... Evet, sen! Sanal alemin muhtarı Google efendi hazretlerine pornoların her türlüsü, sexs pornosu vb. kelimeler yazıp durma! Ben Google Değilim ama! Her ne arayacaksan içinde ara. Elini ha babam donuna, Roger Daltrey'i anmadan daldırıp durma! Tık, tık rahmi aramayı bırak da usul usul rahmanı ara! Sex veya seks yazamıyorsan, bacaklarının arasında sallanan uzvuna kan doldurduğunda, onu nereye duhul eyleyeceğinin ne önemi var, bunu bir düşün. Cemal Süreya'dan, Turgut Uyar'dan, Ziya Osman Saba'dan, Yahya Kemal'den bir dize fısıldayamıyorsan şefkatle koynuna aldığın gönüldaşına veya şiir gibi bir söz çıkartamıyorsan dudaklarının arasından... Bacaklarının arasında sallanan o uzvunu birkaç santimetre daha büyütsen ne olur, büyütmesen ne olur! Ruhunu yüceltmen pek mümkün, bunu bilhassa düşün. Gözün o kadar dönmüş ki, Nihal Bengisu Karaca'nın frikik görüntülerini dahi arar olmuşsun! En beteri ise arama motoruna cemalnur sargut frikik yazacak kadar tepeden tırnağa koca bir penis olmuşsun! Gözüne mil çekilmiş. O miller ki, millerce öteden mi sipariş edilmiş? İbiş ile Memiş mahkemeleşmiş mi, mahkemeleşmemiş mi? Ve atet küllü vahiddin mihünne sikkineni duyunca aklın belinin altında kıpraşmıyor değil mi? Deli Birader, siki kalkık der sana. Hep fikfik, hep frikik... Çok antipatik! Deli Birader'im senin gibiler için sikini Tuna gibi bir suya köprü itmiş de diyor. Ankara'dan abim nasıl gelsin! Tek çocuğum. Bir abim bile yok, hadi ikile! Ankara'dan birkaç kitap geldi. Dilin Dilinden mi çıkmıştı acaba? Hain bellek! Nadir kitaplar için nadirkitap güzel ilaç! İçinden de işte bu kartvizit çıktı. YKY'nin bir jestiymiş. Ne hoş! Yakinen ise kesin olarak, kuşkuya yer bırakmayacak şekilde demektir. Bu kart sahibini hiçbir kuşkuya mahal bırakmayacak kadar çok iyi/yakından tanırım, diyenler var ve aramızdalar. Vay! They Live ha? Endişelenmeyin. Yakından ile yakinen eş anlamlı değildir. Bunu hiç çekinmeden söyleyin. Ferit Edgü'nün bu kartviziti kimin eline geçer acaba? Eğer birinin eline geçerse, göğsünü gere gere şöyle demesini isterim: Hamil-i kart yakınımdır.


Belgrad'da merkez tren istasyonundan az uzaktaki Bay Başkan oteline doğru ilerliyor bir Alman kadın turist. Az sonra otelin 501 numaralı odasında yatağa uzanıyor. Yatağın üstünde Adolf Hitler'in bir yağlıboya portesi duruyor. Bunda şaşılacak pek bir durum yok zira odanın diğer adı Hitler Odası. Otellerin daha fazla müşteri çekmek için yaptıkları yeni tasarımlardan yola çıkan Dusan Zabunovic otelinin yeni dizaynını belirlerken geçmiş ve günümüzden liderleri temel almış. Otelin girişinde sizi ABD Başkanlarının tabloları karşılıyor. Odalar ise liderlerin isimleriyle anılıyor. İsteyen Stalin'in, Margaret Thatcher'ın ya da Fidel Castro'nun odasında kalabiliyor. Kral dairesi ise dağılan Yugoslavya'nın eski Devlet Başkanı Josip Broz Tito'ya ait. Jakuzide yolculuğun yorgunluğunu atarken tam tepenizde Tito'nun resmini görebiliyorsunuz. Baba ve oğul Bush'un odaları olmasına rağmen en çok tepki doğal olarak Hitler'in odasına gelmiş. Belgrad Yahudi Cemaati bu odanın değiştirilmesini isterken Zabunovic Müzelerde Hitler ile ilgili heykeller varken benimki neden suç olsun? Hitler'i ve yaptıklarını unutturmak onun kurbanlarının kemiklerini sızlatmak olur diyerek kendini savunuyor. Ayrıca Hitler'i takdir etmediğini de sözlerine ekliyor. Zabunovic odaların müşteri profilinin değiştiğinden de bahsediyor. Ruslar genel olarak Stalin'in odasında kalırken Almanlar Hitler'i tercih ediyormuş.


Psiko analitik teoriyi okuyarak, Freudçu teoriden iç nesne ilişkileri teorisine ve daha yakın zamanda yavaş yavaş Jungian analitik teorisine geçerek dünyayı, varlığı anlama biçimimde büyük bir gelişme yaşadım. Bu benim için gerçekten akıllara durgunluk vericiydi, çünkü yazma şeklimi tanıyabileceğim analitik bir çerçeve açtı, çünkü her şey imgelerle ilgili. Bu Jungcu düşünme şekli bir resme gömülmek gibidir, çünkü rüya imgeleri ve masal imgeleri kullanırlar, iç dünyanızda şeylerin canlandığı sihirli bir dünyaya gitmek gibi. Kendimi görüntülerle bu şekilde yaşamaya bıraktığımda diğer insanlarla ilişki kurma şeklimi gerçekten değişiyor. Değiştim ve hayatım gerçekten iğrençti, çünkü her zaman değişimin zor bir iş olduğunu, terapiye gitmeniz gerektiğini veya gerçekten zorlamanız gerektiğini düşünürdüm ve sonra, diğer tarafta, bazı görüntülerin gerçek olmasına ve içinde yaşamasına izin verirseniz, bu bir tür erimeye ve patlamaya izin vermek sizde gerçekten bir şeyleri değiştirebilir. İçindeki görüntülerle evrilirsin. Bu benim için büyük bir aydınlanmaydı: ruhlarımızın potansiyeline ve içimizde ne kadar büyük olduğumuza güvenmek ve somutlaştırdığımız gerçek bir gücü farketmek. Bence, daha incelikli bir şekilde, bu yazımı etkiledi, çünkü bir resimde veya kitapta her ne varsa ona daha da fazla güvenmemi sağlıyor. Bu romanı, Sevgi, yazmaya kızım yeni doğduğunda yani 18 yıl önce başladım. Kızım çok küçüktü, onu hastaneden yeni almıştım, kucağımda tutuyordum ve onu sevdiğimden emin olamayacağından çok korkuyordum, neredeyse çaresiz bir duyguydu, büyüdüğünde sevildiğini hissedeceğinden nasıl emin olabilirdim? Tabii ki, sanırım bu korku aynı zamanda sevilmeme korkusunu da yansıtıyordu. Ayrıca dili ve birinin size nasıl seni seviyorum diyebileceğini düşünüyordum. Duyduğunuzda buna inanabilirsiniz ve sonra başka biri veya aynı kişi farklı bir anda size gelip seni seviyorum diyor ve bunun sadece bir yalan olduğunu hissediyorsunuz; ama kelimeler tamamen aynı. Bu romanı yazarak bu kaygan duyguyu keşfetmek istedim. Nasıl okunduğuyla ilgilenmiyorum, benim için varoluşsal ve duygusal temalar önemliydi. Aşkın bir varlık olduğunu, o anda, sahip olduklarınızla var olma ve hissettiklerinizi paylaşma yeteneği olduğunu daha fazla düşünme eğilimindeyim gitgide. Özleminin ifadesi olan hayalleri ve fantezileri var. Bu oldukça üzücü, çünkü onu başka bir sevgiyi paylaşma olasılığından uzaklaştırıyor, çocuklarınızla yaşayabileceğiniz sevgiyi. Ama Vibeke bir canavar değil. Aslında onda kendimi görüyorum. Kızımdan çok şey öğrendim, çok zeki ve bence çocuk sahibi olmak nasıl sevileceğini, nasıl ebeveyn olunacağını öğrenmeye giden bir yolculuk gibi. Bana ihtiyaç duyması beni değişmeye zorladı, çünkü bekar bir anneydim ve onunla yalnız kaldım ve bu her açıdan zordu: Her zaman yapmak istediğim şeyi yapamadım, o benim sorumluluğumdaydı ve neden özgür değilim sorusuyla, öfkemle mücadele etmek zorundaydım ve bu öfkeyi kabul etmek ve aynı zamanda orada olmak ve iyi olmak benim için büyük bir süreçti. Değiştim ve bu zorluklar için çok minnettarım, onunla daha fazla birlikte olmayı öğrendim ve şimdi ilişkimiz harika. Anne olmak beni değişmeye, büyümeye zorladı ve bazen değişmeye zorlanmamız gerekiyor. Çocuk sahibi olmak hayatımda bana çok fazla şey kazandırdı ve bunun yanı sıra, bana yalnız olmadığım, bana her zaman yakın birinin olduğu hissini verdi.


Kieser 29 Ocak 2011 Cumartesi günü saat 14:00'te Türkiyeli okurlarıyla buluşacak. İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi, Irkçılık ve Ayrımcılığa Karşı Komisyon tarafından, Av. Eren Keskin'in moderatörlüğünde düzenlenecek olan DOĞU VİLAYETLERİ'NDE KAYIP BARIŞIN TARİHSEL KÖKLERİ konulu toplantıya Sabancı Üniversitesi'nden tarihçi Fikret Adanır da tartışmacı olarak katılacak. Hans-Lukas Kieser ve Fikret Adanır'ın konuşmalarının ardından Iskalanmış Barış kitabının çevirmeni Atilla Dirim de bir konuşma yapacak. Konuşmaları takiben de izleyicilerin katılacağı bir soru-cevap bölümü yer alacak. Toplantıda İngilizce ve Almanca kullanılacağı için simültane çeviri olanağı sağlanacaktır.


Gülçin Sesil Sar Karasulu : Harfhane'nin öyküsü... Şöyle anlatabilirim sanırım. İlkokulu Avusturya Linz'de diğerlerini de İstanbul'un çeşitli semtlerinde, hatta Türkiye'nin bazı şehirlerinde okudum. Turizm ve Sosyal Bilimler öğrenimi gördüm. Yaklaşık on yıldır çalışıyorum. 28 yaşındayım. Üniversiteyken telefoncuda, kuaförde, yerel gazetede çalışarak başladım iş alemine. İstanbul'a döner dönmez kendimi bir Lojistik firmasında Finans Sorumlusu olarak buldum. Aklım hep yazı çizi işlerindeydi. Lojistik firmasındayken LeMan'ın Kaçak Yayın isimli edebiyat dergisinin yazınsal ve düşünsel geliştiricilik seminerlerine katıldım. Ondan sonra da hem yazın hem de yayına adım atmış oldum. Uzun bir süre Plan b Yayınları'nda çalıştım. Kitap okumak, dizgi yapmak ve kitap okumanın getirdiği ilave imla bilgisi dışında hiçbir şey bilmiyordum yayınla ilgili. Orada çok şey öğrendim: Ardından reklam ajansına girdim. Yayın ve reklam arasındaki uçurumu gördüm. Sonrasında da Zihin Engelliler Rehabilitasyon Merkezi'nde çalıştım. Sosyal bilimler saha araştırmaları yöntemlerinden kendimize uyarladığımız bir sistemle saha çalışması işlerini yürütüyordum. Engelli çocukları olan aileleri özel eğitim merkezi kavramıyla tanıştırıyor ve ücretsiz eğitimden faydalanmaları için çalışıyorduk. Bu işler kendimi bulana, ne istediğime karar verene kadar beni ayakta tutan işlerdi. Bütün bu işlerde çalışırken de dergi çıkarmak ve dergilerde yazmak dışında, kukla senaryosu, dizi senaryosu, metin yazarlığı alanında eğitimler aldım. Farklı iş alanlarında çalışmak, hep farklı bilmece çözmeyi öğretirken, farklı alanlarda çalışmak yazının edebiyat dışındaki çeşitliliğini ve gücünü fark etmemi sağladı. Yazı da iş de benim için oyun gibiydi. Hatta kimsenin pek de hoşlanmadığı evrak işleri bile oyundu... Yazının gücü muazzamdı! Benim için haldır haldır çalışmak oyundu ama asıl mesele farklıydı. Yeni kapitalizm kültürüne göre, baktım ki meritokrasinin içindeyim. Şöyle yetenekliyim, böyle bulunmazım dediğim sanılmasın. Bu sistemin içinde herkes öyle olmak zorunda. Ama benim için asıl potansiyel taşıma hali, bilmece çözmek gibi görünen şey oyundu. Kobiler hobimiz değil, işimiz, diyorlar ama bence tam da hobimiz. Yine sistemin bir oyunu, hobileri küçümsemek. Asıl damar orada. Tabii yeni kapitalizmin kültürüne göre öyle değilmiş gibi görünmek zorunda. Uzun lafın kısası, Harfhane Yayınları aslında Harfhane Reklam ve Yayın Hizmetleri'dir. Nedeni de şu: Bundan 5 yıl önce kültür bakanlığındaki pek yetkin bir yetkiliye: Lütfen araba reklamları gibi kitap reklamları da olsun, demiştim. Kendisi de bir çeviri ajansı olmayı önermişti. Üzülmüştüm. Fatma Aliye okumak, onun tanıtımını yapmak istiyordum. Şükufe Nihal'i okumak ve onun tanıtımını görmek istiyordum. Ama ne kitaplarını görüyordum ne de herhangi bir tanıtımlarını... Ben de kendi potansiyelimle kendi oyun alanımı yarattım. Şimdi üzüldüğüm, şöyle olsa dediğim, istediğim şeyleri hayata geçirmeye çalışıyorum. Birkaç yılın damıtılmış birçok şeyin not edilmiş karşılığı. Kısaca Harfhane potansiyel bir yer. Şöyle idealist, böyle kuralları var, demem. Çünkü yaşam böyle değil. Harfhane, yaşama uyum sağlayan bir yer. Bazen entelektüel, bazen dengesiz, bazen erotik, bazen sığ, bazen de ironik; Harfhane patates gibi. Yazı patates gibi çünkü her şeyin içinde... Umarım İlhan Berk'in özür dilediği patates gibi gerçek bir patates olur O yüzden de yayın, reklam, video, sergi... Yazıyla ilgili her şey olabiliyor burada. Bağımlı bağımsız beş kişiyiz. Yazıda da grafikte de ortak dili tutturduğumuz için şanslıyız. Yayın olarak sırada kişisel gelişim ve kadın yazarlarla ilgili projeler var. Onun dışında da yine kitapla ilgili video ve kitap aksesuarları projeleri. Şu an hazırlık aşamasındalar. Dilerim güzelce hayata geçerler, o zaman daha rahat söz edebiliriz.