Mülakat, 1990'lardA ilkgençlik çağındaki feministlerden mürekkep Revolutionary Knitting Circle kolektifinin üç üyesiyle 21 Ocak 1996 tarihinde yapıldı. 15 yaşındaki Toad ve 18 yaşındaki Amanda ile DanIelle. TOAD: ama o bir kişilerin hepsi de birbirini bulur. Tuhaf olan da bu. Fanzinler izole edilmiş insanlara bilgiyi götürür. Banliyöler o kadar ıssız yerler ki, ürkütücüler. Banliyöler beni deli ediyor. Muhtemelen şu anki halimin sebebi oralarda büyümüş olmam. Bu kasabadaki insanların çoğuyla başa çıkamıyorum; yöntemleri çok tuhaf bütün o normallikleri. Nebraska veya Tennessee'nin ortasında yaşayan ve hiç arkadaşı olmayan insanlardan mektuplar alıyorum kasabalarındaki herkes onlardan nefret ediyor, dövülüyorlar. Ve benim gibi hisseden insanları bulduklarında çok şaşırıyorlar; kendilerini yaşadıkları şeyi yaşayan tek kişi sanıyorlar. Banliyöler ve küçük kasabaların insanlara yaptığı bu işte. T: Bilmiyorum, insanlar aracılığıyla. Satıyor ya da reklamını yapıyor değilim. Yaklaşık iki yıl önce ilk fanzinimi tereddütle arkadaşlarıma verirken utanıyordum. Ama dediler ki, Bu gerçekten çok iyi! Sonrasında hatırladığım tek şey, birisinin bunun hakkında yazdığı ve başkasının da bu konuda yazdığı ve giderek yayıldığı; fanzinler için basılı bir reklam falan verildiğini hiç duymadım. T: Bu yüzden buna Fotokopi Devrimi diyorlar. Çünkü tek ihtiyacınız bir fotokopi makinesi. T: Ailemin. Bazen burada uyuyorum ama çoğunlukla evimin, her yer olduğunu düşünüyorum. Çoğu evsiz olduğu için arkadaşlarım sık sık burada kalıyor ve ben de onlara izin veren bir ailem olduğu için şanslıyım. T: Kesinlikle. Küçük bir çocukken bu beni rahatsız ederdi, utanırdım ama şimdi çok mutluyum, çünkü normal ebeveynlere sahip olmayı kaldıramazdım. Tanıştıklarında sanırım annem nakkaş olarak çalışıyormuş ve babam da çılgın bir hippiymiş. T: Bence sadece şans eseri olarak, gazete ilanlarına bakarak kereste sektöründe bir iş buldu. Annem bir sanatçı. Çocukluğumun başları çoğunlukla Oakland'da geçti. Küçükken beni Haight Sokağı'na götürürlerdi. Dördüncü sınıftayken Sonoma County'ye taşındık ve o zamandan beri burada yaşıyoruz. Bir süre popüler olmak için çabaladım. Saç spreyiyle şekillendirdiğim kabarık ve uzun saçlarım vardı. Kıyafetlerim doğruydu ve içlerine girebilmek için sıkı çaba harcadım. Ortaokuldayken, yıllıkta En Güzel falan seçildim. Ama yedinci sınıftayken bir şey oldu. Her zaman diğer insanların sahip olmadığı şeylere karşı garip bir duyarlılığım vardı sanırım buna dünyaya karşı bir sanatçının duyarlılığı diyebilirsiniz. Ve insanların içini görmeye başladım. İnsanların kendi arkadaşlarını gerçekten sevmediklerini fark etmek beni incitti özellikle de sözde popüler insanlar arasındakiler. Başkalarına karşı duyulan böyle bir zalimliğe tanık oldum ve oyunu daha fazla oynayamadım. Bu yüzden gerçekten içime doğru yolculuk ettim. Deliriyordum, terapistlere gidiyordum kötüydü. Bana anti-depresan vermek istediler, ama kabul etmedim ve Müdürlerin beni danışmana göndermesi de iyi oldu çünkü düşünceleri Benim bir sorunum olduğu yönündeydi. Bana asıl sorunun çevre olduğunu söylemediler. Belki bir danışman bana yardım etmiş bile sayılır. Tüm bu zaman boyunca herkesten aşağı olduğumu düşündüm sosyal sınıf açısından değil, ama içimde kusurlu hissettim. Diğer herkes hayatla iyi geçiniyor gibi görünüyordu, ama ben her zaman onların yapabildiği gibi gülümseyemedim. Herkesin benim gibi olduğunu henüz bilmiyordum gizlemekte gerçekten iyi olmaları dışında! T: Kesinlikle, biraz erken geliştim. Şuna karar verdim: Zaten kendimi öldürecektim; dolayısıyla kaçıp, bir macera yaşayıp neler olabileceğine bakabilirdim. Bir gece geç saatlerde kendimi bir benzin istasyonunun tuvaletine kilitledim ve tüm saçlarımı kestim ve Humboldt House adlı bir yere kaçtım. Sonunda ait olduğum bir yer bulmuş gibi hissettim. Humboldt, Santa Rosa'daki bir komün eviydi. İçinde her türden insan yaşıyordu. Her şey dökülüyordu; merdivenler çürümüştü, kırık pencereler duvarlara bant ve grafiti ile yapıştırılmıştı gerçekten güzeldi! İyi bir ruhu olan eski bir Viktorya dönemi eviydi. Arkadaşlarımın çoğuyla evden kaçtığım bu zamanlarda tanıştım. T: Evet. O zamandan beri çok şey yaşadım. Gazete makalesini de herkesin evden kapı dışarı edildiği zamandan beri sakladım. Eve tahliye emri geldiğinde, herkes o kadar uzun süre orada yaşamış haldeydi ki, o kötü koşullar altında karar savaşmadan ayrılmamaya karar verdiler. Bu yüzden duvarları yıktılar. Arka bahçede ateş yakarken ve camları kırarken çok eğleniyorduk. Ama çok geçmeden polisler gelip tahliye için iki gün süre verdiler. Sanırım içeri girmiş ve herkesi tutuklamışlar. Ben orada değildim, bunu sadece duydum. Herkes evden atıldı; gidecek yerleri yoktu. Çoğu evsiz kaldı ve hala da öyleler. İhtilalci Örgücüler Birliği, Ekim 1994'ten bu yana haftalık olarak bir araya geliyor. Tüm kadınlar toplantılarımıza katılmakta özgürdür. Üyelerimizden toplantılarda ayık olmalarını istiyoruz, çünkü grubumuzun gerçekten iletişim kurması için ayıklığın gerekli olduğunu düşünüyoruz. Üyelerin toplantılarda paylaştıklarımızı gizli tutmaları da önemli bir konu. Önemli, çünkü Gizlilik güven inşa eder ve üyelerin kendilerini güvende hissetmelerini sağlar. İ. Ö. B. toplantıları için belli bir tarzımız yok. Bazen birlikte oturup kendimiz hakkında konuşuruz veya çeşitli konularla ilgili görüş ve bilgilerimizi paylaşırız. Bazen kitap veya el ilanlarını paylaşır ve tartışırız. Ayrıca el ilanları, çıkartmalar, tişörtler ve bir fanzin de yaptık. Mitinglere, gezilere, savunma sanatı gösterilerine gittik. Ayrıca, bowling oynayıp eğlendik. İ. Ö. B., üyelerine gerçekten iyi geldi. Grup aracılığıyla bazılarımız kadınlara güvenmeyi ve onlarla arkadaş olmayı öğrendi; bazılarımız sorunlarının birçok kadın tarafından paylaşıldığını fark etti. Her İ. Ö. B. üyesi gruptan farklı şekilde yararlanır, ancak hepimizin ortak kazanımı kişisel ve/veya politik olarak bir arada olmak. Birçok İ. Ö. B. üyesi için, punk sahnesi, hayata yaklaşmak için alternatif bir yol sunuyor. Bununla birlikte, punk sahnesi hala erkek egemen bir ortam ve bu nedenle bir alternatife ihtiyacımız var. Ayrıca İ. Ö. B.'ün diğer kızlarla rekabet etmek yerine onlarla arkadaş olmamıza yardımcı olduğunu düşünüyoruz. Grup bize, cinsiyetimizle söz konusu olduğunda benzer sorunlarla karşılaştığımızdan ve birbirimize destek sunabileceğimizden emin olabileceğimiz bir alan sağlıyor. Toplantılarda her birimiz diğerlerine kendini ve fikirlerini diri tutması konusunda yardım ediyor; aynı zamanda bu toplantılar bize eğlenmek ve insanlarla tanışmak için bir yer de veriyor. Erkeklerin ve kadınların toplumsal cinsiyetle ilgili olarak farklı sorunları vardır; bizi ilgilendiren, kadınların sorunları. Ayrıca toplumumuzdaki kadınlara erkekler için birbirleriyle rekabet etmeleri öğretiliyor. Erkeksiz ortamda birlikte olduğumuzda, rekabet olmadan dayanışma içine girmek daha kolay oluyor. Sadece-kadınlar grubu, erkeklerle ilgili oynadığımız rollerin dışına çıkmamızı ve onlara mesafe alarak bakmamızı sağlıyor. Karma gruplara karşı değiliz, sadece onlardan biri olmamayı seçiyoruz. Karma bir grup kurmak isterseniz bize de haber verin! Eminim birçok İ. Ö. B. üyesinin ilgisini çekecektir. Erkekleri kabul etmiyor oluşumuz gey olduğumuz anlamına gelmiyor. D. Ö. B. üyelerinin her birinin kendi seksüel tercihleri vardır ama biz özellikle lezbiyen grubu değiliz. İ. Ö. B.'ün varoluş amacı erkek boklamak değil. Zamanımızı arkadaş olmak, bir kadın dayanışması tesis etmek, problemlerimizi çözmek ve hayatımızı masaya yatırmak için kullanıyoruz. Kendimiz hakkında konuşuyoruz daha çok, erkekler hakkında değil. Erkeklerle olan ilişkilerimizin dışında da hayatlarımız var ve kadınların erkeklerle olan ilişkilerinin ötesinde de kadın sorunları var. Ayrıca, kadınların sorunlarına yönelik endişe, erkeklerden nefret etmekle eş anlamlı değildir. Grup olarak kadınlara yönelik baskının karşısındayız. Bunu feminizm olarak görüyoruz. Bizi feminist olarak görüp görmemeniz ise sizin feminizm tanımınıza bağlı. Riot Grrrls üyeleri İ. Ö. B.'ne katılmakta özgürler, ancak biz Grup olarak onlarla ya da diğer organizasyonlarla bağlantılı değiliz. Amanda: Ama Punk'ın bahsettiği şeylere bak: Gösteri yapmak, kim kiminle sikişiyor, kim kime uyuz bulaştırıyor... bir paralellik var gibi burada. T: Bir aile toplumsal bir sahneye dönüşmeye başladığında işler boka sarar. Bu kadar toplumsallık yerine, daha çok bir komün gibi olmalı. A: Bir komün, daha çok ortak bir bağ gibidir ve üyeleri birbirlerine destek olur; bir toplumsal sahne ise daha yüzeysel bir düzeyde bir toplantı gibi... Bir müzik grubu gördüğünde toplumsal bir sahne görmüş olursun; Toad'un evinde takılıp konuştuğunda ise bir komün görürsün. T: Yüzden fazla insan dahil olduktan sonra komünal birliğin bozulacağı teorisine dayanan A Hundred Punks Rule adlı bir şarkı var. Kalabalıklaştıkça grup artık birbirine sıkı sıkıya bağlı olmuyor; ortada çok fazla insan var ve farklı klikler ortaya çıkıyor. Hayatı hissetmek için birbirine tutunmak varken herkes tuhaflaşmaya başlıyor. A: İnsanlar etraflarında çok fazla insan olduğunda duyarsızlaşırlar, çünkü çok fazla insan karşısında yapabileceğiniz tek şey onları kabullenmektir. Bazı Afrika kabilelerinde karşılaştığınız her kişiyi istisnasız selamlıyorsunuz; orada her insan önemli. New York'ta herkes önemli olamaz, yoksa kafayı yersin. Böylece duyarsızlaşırsın. Küçük bir kasabada yapılan bir çalışma vardı, bir adam yerde yatıyor ve biri gelip ona sorunun ne olduğunu sorana kadar on dakika boyunca hareket etmiyor. Aynı çalışmayı New York'ta da yaptılar ve etrafta çok daha fazla insan vardı. Herkes yanından geçip gitti. Ormandaki ağaçlar, ormandaki ağaçlar oh, düşen şu kütüğe bak. Ormandaki ağaçlar, ormandaki ağaçlar... Şehirde sadece kendi küçük topluluğunuzdan insanları tanırsınız. Telefon defterinle adres defterin arasındaki fark gibi. T: Fanzinim vesilesiyle o kadar çok mektup alıyorum ki, insanlarla bireysel olarak ilgilenemiyorum; herkese gerçekten uzun bir mektup yazamıyorum ve posta yoluyla iyi bir ilişki kuramıyorum. Sadece Bir nüsha gönder yazan yüz kişi yerine çok iyi tanıdığım on kişinin bana yazmasını tercih ederim. İşler çok büyüdüğünde, her şey kaybolur. A: Gitar çalıp şarkı söylüyorum ve küçük konserler verdiğimde insanlar tamamen duygusallaşıyor; hatta bazıları ağlıyor. Ancak sosyalleşmek eğlenceli olduğu için büyük olanları da severim. Bazen sohbet etmeyi seviyorum. A: Golden Gate köprüsünde doğmak üzereymişim ama ailem hastaneye yetişmeyi başarmış... allah kahretsin! Çok iyi bir hikaye olurdu. Ama 1 yaşındayken neredeyse ölüyormuşum, yani sanırım bu iyi bir hikaye olmazdı. Ciğerlerimde o kadar çok mukoza varmış ki doktorlar hepsini alamayacaklarından endişe etmişler. Rengim maviye dönmüş, kendi balgamımdan ölüyormuşum. Annem benzin dumanından olabileceğini düşünüyor. Arabamızda bir sorun vardı. T: Ailesi tacizci olan çocuklar tanıyorum ve onlara diyorum ki: Evden kaçma opsiyonunun olduğunu da biliyorsun değil mi? Kötü örnek oluyormuşum gibi görünebilir, ama sanırım onlara yardım da ediyorum. T: En kolay çıkış yolu bu çünkü sarhoşken hiçbir şeyle başa çıkamazsın. Fark yaratamazsın ya da hiçbir şeyi değiştiremezsin. Sadece arkana yaslanıp oturursun... Sikerler dersin. A: Bir süre sonra da neyin önemli olduğunu unutuyorsun. T: Asla uyuşturucuyla ilgilenmedim ama en azından iki günde bir içmeye gittiğim bir dönem hatırlıyorum. Aslında, bir sürü tecrübem olduğu için bir sürü şey yazdım galiba. Garip: alkol ve yazmak neredeyse el ele gidiyor. Sanırım bunun nedeni, duyguların alkolle çok daha derinden deneyimlenmesi. A: ... Danielle, Melissa, Lani, ben ve birkaç kişi daha vardık kuruluşunda. Kadınlar için bir destek ağına ihtiyacımız vardı çünkü birbirimizi sadece sarhoş olduğumuzda ya da biri hoşlandığımız adamla yattığı için deliye döndüğümüzde görüyorduk. Ortak bağlarımız üzerinde birleşmek yerine, birbirimizle savaşıyorduk. Ayılabileceğimiz ve bizi ilgilendiren konuları konuşabileceğimiz bir gruba ihtiyacımız vardı. RKC iki yıldır devam ediyor. T: İnsanlar değişti. Kuruculardan bazıları artık ortada yok, ama her zaman içinde konuşabilecekleri bir alan bulduklarına şaşıran yeni insanlar oluyor. A: Özellikle genç kızlar için ideal, çünkü hoş karşılanabilecekleri bir ortama girme şansları var. Bu arada birkaç ismi gözden geçirmedik değil... bir süreliğine Dokumacı Kunduzlar'da karar kılmıştık. A: Geçmiştekiler gibi bir örgü cemaati olmak istedik. Tarihsel olarak, kadınların bir araya gelip konuşmamazlık edemediği az sayıdaki ortamlardan... O zamanlar kadınlar farklı bahanelerle tanışıyorlardı. A: Grupta babaları şöyle düşünen kızlar var: Kızlar birlikte takılıyor... o zaman lezbiyensiniz. Hayır, sadece bir destek sistemi ve bir topluluk oluşturmaya çalışıyoruz, çünkü halihazırda bunlar mevcut değil. A: Yani, gitar çalıyor ve şarkı söylüyorum. Hep şöyle düşünürdüm: Hiçbir zaman bir grubum olmayacak; hiçbir zaman çalamayacağım; hiç kimse müziğimi hiçbir zaman duymayacak. Sonunda şöyle dedim: Sikerler... ben de kendimin grubu olurum. Çalıp söyleyeceğim ve bunu kabul etmeleri gerekecek. Şimdi insanlar benimle çalmak istediklerinde onlara Adamım, ben tek kişilik bir performansım diyorum. T: Punk'ın altında yatan felsefelerden biri de KYdir, ... Kendin Yap. Küçük bir çocukken yazar olmak istiyordum ve annem bana yayıncılara yazmamı ve bir şeyler yayınlatabilir miyim, bakmamı söylerdi. Ben de ona öyle yapayım da içimden geçsinler öyle mi, derdim. Bu yüzden fanzin devrimci bir şey değil mi? Başkası karışmadan ortaya bir şeyler koyup, istediğini söyleyebilirsin. T: Bence sokağımın sakinleri falan, herkes fanzin yapsa harika olurdu. Herkesin hakkında konuşmak istediği çok yönlü yaşamları var ama televizyon dışında bir medyumları yok. Televizyon her şeyi sikip atar. Her şey bir medya nesnesi haline gelir; pornografi gibi. Her şey önemsizleşir ve çarpıtılır. Bilgi edinmek istiyorsanız, insanları tanımanız, mektup yazmanız, okumanız gerekir ve tüm bunların bir önemi vardır. Televizyonda bilgi denen şey emek etmeden, eleştiri olmadan ve düşünmeden kabul görecek bir şey gibi lanse ediliyor. Fanzinleri vücuda getiren Kendin-Yap ruhundan ve topluluktan söz ediyorduk. DANIELLE: Bir grup olarak çalışmanın ve aynı zamanda lineer değil döngüsel düşünmenin bütün o komünal doğası bizden çalınmış. Dolayısıyla, tüm bu bağımsız projeler bir ikilemle karşı karşıyadır: bu kültür bizi komün davranış veya yaşam tarzını teşvik etmemek için sosyalleştirir. T: İtiraf etmeliyim ki, alkol hayatımın zor zamanlarını atlatmama yardımcı oldu. Terapi gibiydi çünkü sarhoşken bana neyin zarar verdiğini tam olarak anlıyor olurdum. D: O kadar köksüz ve ruhlarımızdan arınmış durumdayız ki, sorunun kökeni asla sorunun kökenini bulamamak! Ufak sorunlar yüzünden dikkatimizin dağılması ezberletilmiş bize. A: Problem çözerken, duygularımla aklım arasında bir kesişme noktası bulamıyorum. D: Descartes'ın bedensizleştirilmiş zihin modeli, zihnimizi duygularımızdan nasıl ayırdığımızla ilgilidir. Bizim kültürümüzde duygular negatif işaretleniyor. A: Öyle, çünkü çocukları kontrol etmek daha kolay; zayıf ve savunmasızlar. T: Çocuklar, toplumdaki her yetişkinin her bir çocuğun yetiştirilmesine yardımcı olmaktan sorumlu olduğu bir komünde yetiştirilmeli. Şehirleşme, ama aynı zamanda banliyöleşme. İspanya'da birçok şehirde birkaç blokta bir park vardır; tüm jenerasyonların düzenli olarak takılabileceği, bir tür toplanma merkezi. Bu şehirler banliyölerden çok daha az yabancılaşmış görünüyor. T: Rohnert Park'ın aslında ülkedeki ikinci tasarlanmış şehir olduğu anlatılır. Haritada şöyle bir bakarsan, bir merkezi yok. Şehir merkezine en benzeyen yer, birbirine bakan iki alışveriş merkezinin olduğu bir şerit. Kaldırım yok ve meydana en benzeyen yerde de bir park alanı var. Ama burada durup konuşmana izin verilmiyor, bu yüzden dükkanlara dalıyorsun. Tabii bir şey satın almadığınızı anladıklarında, bir güvenlik görevlisi gelip size gitmenizi söyler. Çok dışlayıcı. Rohnert Pork'ta yaşıyorsanız, pratikte televizyondan başka bir şeyiniz yoktur. T: Bir sürü iyi hareketlenme de var, ama sonra medya onları çarpıtıp tamamen farklı bir şeye dönüştürüyor. Her şey sulandırılıyor. A: Green Day ve Rancid falan derken orası da sulanıyor. Popüler, moda bir söylem haline geliyor. D: Medya, hangi hareket olursa olsun, onun özünü fikirlerinden sıyırıp atıyor. Başlangıçtaki mesaj Acı çekiyoruz. Yardım için inliyoruz. Bir şeye ihtiyacımız var. Toplumsal değişim istiyoruz bile olsa medya bunu alıp paraya çeviriyor. A: Alçaltabileceği kadar alçaltıyor; ardından her zamankinden daha kudretsiz hale geliyoruz. T: Televizyonda bir zamanlar sempati duyduğum birilerini her gördüğümde incinme sebebim de bu. Mesele kişisel olarak kendilerini satmaları değil, içtenlikle inandıkları şeyin metalaştırılması. A: Temel bir mesele bir şeyin metalaştırılmasının onun bütün gücünü kaybetmesi anlamına gelmesi. Kadının objeleştirilmesi, örneğin; kadınlar televizyonda anlamlı bir şey söylemek ya da duyulmak için var olmazlar hiç... bir şey olarak var olurlar. T: Punk topluluğundan öğrendiğim şey, varlığının kökenine kadar her şeyi sorgulaman gerektiğiydi. Sana öğretilen her şeyin, dünyadaki her şeyin nedenini düşünmen ve sorgulaman gerek. D: Bir şeyleri hızla kabul eder, düşünmez ve sorgulamazsanız kendinizi canlı olarak da kabul edemezsiniz. A: Ama ben her zaman öyle yaptım: bir şeyleri sorgulamayı unuttum. Bize sorgulamak hiç öğretilmez. Daima başına gelen şeyler için tetikte olmak da zordur; sorgulaman gerekir. D: Örneğin, tüm hayatlarını sorgulayarak geçiren insanlar vardır... bazı araştırmacılar... Noam Chomsky, her zaman bir araştırma halinde ve yine de işi hiç bitmemiş gibi hisseder. Savunduğu şeylerden biri de bilginin bütün toplum düzeyinde yayılmaya başlaması. T: Şuna benzemiyor mu? Yabancı bir şehirdesin ve punk gibi görünen birine öylesine yaklaşsan mutlaka hoş karşılanırsın ve ihtiyacın olan bütün bilgiyi ondan alabilirsin, onda kalabilirsin de... Yuppie'ler konusunda durum hiç de böyle değil. Asıl mesele kulaktan kulağa yayılıyor. Punk, bunu yapabileceğin bildiğim tek topluluk. D: Punk sahnesi iyi, güzel. Ama orası da erkek egemen bir alan. Bazı yönlerden toplumun minik replikası: İnsanlar uyuşturucu ve alkol tüketiyor sadece, erkek egemen ve bayağı hiyerarşik. A: Okuldaki sorunlarımın çoğu ne kadar popüler olunduğu hiyerarşisiyle ilgiliydi. Ne yazık ki o zincirin altında sıkışıp kalmıştım. Bazen hala iyi olmak için bir erkeğe ihtiyacım olduğunu hissediyorum çünkü popüler bir kızın her zaman bir erkek arkadaşı vardır onu iyi yapan şey de bu. Okulda olanlar bugün beni hala etkiliyor. Erkeklerle ve kadınlarla etkileşim şeklim, ve aynadaki kendimle etkileşim şeklim, hepsi bu erken dönemlerle ilgili. D: Bugünlerde çocuk yetiştirme işini kültür ve medya yapıyor. Artık rehber olarak görebileceğimiz ebeveynlerimiz yok. Rollerimiz çok belirsiz ve kafa karıştırıcı hale geldi. Medya bizden kurtulmak için elinden geleni yapıyor. Bu medya modelinin parçası olmak için kadınlar benliklerini kaybediyor ve erkeklerin istediği şekilde davranan ve görünen sahte benlikler yaratıyorlar; kurtarılmak için inleyen gerçek benliklerine kulak vermeden. Kadınlar böyle olmalı, kadınlar şöyle olmalı: Seksi olmak zorundasın, ama seksüel bir varlık olamazsın çünkü bu seni bir sürtük yapar. Uyman gerekektiği söylenen bir sürü standart var böyle. T: Kazanabileceğin bir savaş değil. Şu Crass şarkısının sözleri gibi: Dürüstlük hayatta kalmanın iyi yollarından biri değil. İnsanlar kendi vücutlarıyla ilgili güzel olması gerekmeyen şeyler hakkında dürüst olurlarsa belki sonunda kendilerine karşı da dürüst olabilirler. Başlıca adım bu. Kadınlar memelerinin sarkık oluşunu kabul etmeliler çünkü böyle olmaları tamamiyle normal. A: Olduğum kişinin kim olduğu konusunda kendimle sık sık didişirim. Hala bakireyim. Kendimi son derece seksüel biri olarak görüyorum ama halen bakireyim. Etrafım çok fazla gelişigüzel sarhoş seksi yapan insanla çevrili ve ben buna katılmayı reddediyorum. Bir sürü insanla seks yapmak istemiyorum! D: İnsanlar hala regl hakkında konuşmakta zorlanıyor. Çünkü Kadınlar kötüdür; kadınlar iğrençtir. Adet görüyorlar ve bu iğrenç! İnsan vücudu olduğu şey olamaz, Barbie bebekleri gibi olmalı. Karnımın ağrımasına izin yok, mutlaka hasta olmalıyım. Karnım ağrıyor, ayrıca her yerim kanıyor... Siktirsinler! D: Beyazlatılmış suni ipekten yapılmış zehirli tamponları vücudumuza sokmamız korkutucu. İnsanlar kanamamız olduğunu anlamasın diye toksik şok sendromuna yakalanma riskine giriyoruz. D: Hıristiyanlık noktasında... Hıristiyanlığı seçenler geleneksel olarak kadınlardan nefret eder. Kadınlar eskiden fazla güçlüydü; yaşam döngüsünü bir zamanlar tanrıçalar kontrol ediyordu. A: Bir kadının kanaması önemli bir şeydi çünkü bu onun doğurgan olduğu anlamına geliyordu. D: Kadınları aşağı çekmek, onları kontrol etmek gerekli hale geldi. Böylece kadınlar iğrenç ve yozlaşmış kabul edildi. Halen güçlülerse, cadıdırlar. T: Klasik Hıristiyan paradoksu da bu: Kadınlar aynı anda hem bakire hem de anne olmalılar. Saçmalığın daniskası! Mastürbasyon şeklim yüzünden deforme olduğumu sanıyordum. Meme uçlarımın falan deforme olduğunu... Bir keresinde bir kız memelerimi gördü ve dedi ki, Gördüğüm en garip meme uçlarına sahipsin! Ama aslında çok normaller; sadece meme halkalarım büyük. A: Bir arkadaşım bana kadınlar ve cinsellik hakkında bir kitap aldı. Hite Report. Bu hayatımda bir dönüm noktasıydı. Mastürbasyon kelimesine baktım ve kadınların en sık kullandığı yolları listeledim. Birincisi sırt üstü yatmak ve parmaklamak, ikincisi ise karnınızın üzerinde yatıp parmaklamak. Sonra üçüncü en yaygın yönteme geçtim: bir nesne kullanmak. Kitapta bir kadının şöyle dediği yazıyordu: Yastıklara yaslıyor ve onları beceriyorum. Benim de yaptığım tam olarak bu oldu! T: Aylarca herkese anlatıp durmuştun, En yaygın üçüncü mastürbasyon yöntemini kullanıyorum diye. A: Söylememize izin verilmeyen o kadar çok şey var ki, sadece çığlık atıp insanlara duyurabilseydik her şey yoluna girecekti. T: Bu, en çirkin detayı alıp 500 kat büyütmek gibi... böylece herkes alışır. T: Revolutionary Knitting Circle için bir pijama partisi verdiğimizde, saçlarımızda boya ve bigudiler vardı ve gelenekselleşen şekilde avokado maskeleri takıyorduk. Çirkin pijamalarımız ya da çirkin iç çamaşırlarımız vardı ve normal bir şekilde oturuyorduk. Bence bu kızlar arasında temel bir ilişkilenme deneyimi: birbirinizin önünde çirkin olmak ve bu konuda dürüst olmak. Çirkinlik gerçekten onu tanımlamayı seçmenizle ilgilidir... örneğin vücut kılları. Bir gün duşta oturuyordum ve kendi kendime şöyle dedim: Tıraş olmalıyım... hayır, aslında sevdiğim bir şey değil; bu halim çok hoş. Sikerler! Gerçekten tıraş olmak istiyorsan, hiç durma. Ama neden istediğini bir düşün. A: Her tıraş oluşumun sebebi erkeklerdi. Bir erkeğin koltuk altı kıllarımı görüp Iyy, iğrenç ya da bacaklarımı görüp kıllı demesinden korkuyordum. T: Demir Bakire diye bir şey duydunuz mu? İçine doğru çivileri olan, kadın şeklinde büyük bir kutu. Ortaçağ'da büyücülükle suçlanan kadınlara işkence yapmak için kullanılırdı. Bugün bütün bu insanların vücutlarını değiştirmek için gelişigüzel ameliyat olmaları kendilerini onun için koymak gibi bir şey. Kalçalarınız çok mu büyük... vızzzzzz! Biliyorum, iğrenç bir benzetme ama bence doğru: Çekici olmadığını ve istenmediğini düşündüğün parçalarını kesmek... daha sağlıksız bir şey düşünemiyorum. T: Kötü filmler ve kötü TV programlarına bakarsanız, hepsinde kadınlar için aynı temel rollerin olduğunu fark edeceksiniz. Özellikle tecavüz içeren filmlerde. Daima arabasına doğru yürüyen sıradan bir iş kadını tipi vardır ve bilinmeyen karanlık bir adam ortaya çıkar ve ona arabanın yanında saldırır. Bu görüntüyü birçok kez gördüm. Freudyen rüya analizini kullanarak bunu çözümleyebilirsiniz: Araba günlük yaşam demektir, evrak çantasını taşıyan kadın ise sadece işi sayesinde ekonomik güç kazanmış durumdadır. Ama hala günlük hayatında her gün tecavüze uğruyor çünkü bilinçaltımızda beklemekte olan karanlık adam, ona saldırıyor. A: Gördüğüm en iğrenç şeylerden biri de bir meme-göt filmiydi. Bir kız daracık bir kıyafet giymiş dans ederken bir çizgi film karakteri de onu köşeden izliyor. Kadın gerçek; etrafta dans ediyor ve çizgi film karakterinin gözlerinin büyüdüğünü görüyorsunuz. Sonra çizgi film karakteri kadına tecavüz etmeye başlıyor: İnanabiliyor musunuz? Ve bir yerlerde bira içip ereksiyon olan biri de bunu izliyor, gülerek. Buna gülmemiz mi gerekiyor? Hiç mantıklı değil. Bir komün kurmalıyız. Geçmişin bütün o sosyal damgalarından kurtulabileceğimiz yeni bir koloni. D: Her türlü insani düzenek kalıntısından uzakta, bütünüyle ıssız bir bulmak isteyen bir adam vardı. Medeniyetten mümkün olduğunca uzaklaşmak istiyordu: Uçak, motor sesi veya insan kaynaklı herhangi bir gürültü istemiyordu. Afrika'ya gitti ve beş dakikalık, mutlak bir sessizlik içeren bir kayıt yapmaya çalıştı ama başarılı olamadı. İnsanların bir şekilde sesleriyle nüfuz etmediği bir yer bulamamış. A: Sanırım cevabı biliyorum. Çöp mavnalarını alıp üzerine toprak koyan ve bitki yetiştirebilen korsanlar hakkında bir şeyler okumuştum. Kimsenin size dokunamayacağı uluslararası sulara yelken açtığınızı düşünün. Yeterince toprak ve mavnamız varsa, bir ada yapabiliriz! Çöp mavnası komünü olabilir. Farkında olsanız da olmasanız da, bu eylemler başka bir kişiye yapılan saldırılardır. Kendinizi bunlardan herhangi birini yaparken bulursanız, birine cinsel tacizde bulunuyor olabilirsiniz. Diğer kişinin bu konuda bir şey söylememesi sorun olmadığı anlamına gelmez. A: Böyle konulardan sohbet ettiğimde, başka biriyle de konuşuyorum ve iki gün sonra başkalarından, o kişiye söylediklerimi duyuyorum... dallanıp budaklanıyor. D: Geçenlerde Çehov'un Üç Kız Kardeş oyununu izlemeye gittim. Üç kız kardeş bu korkunç küçük kasabanın entelektüelleri. Amaçları gelecek için çalışmak, her zaman buna hazırlanmak: İnsanlar bizi hatırlayacak. Bize dönüp bakacaklar ve mutlu olacaklar. Her çağda herkes kendini kayda değer olarak görüyor. Herkes hatırlanmayı ve fikirlerinin yayılmasını istiyor. D: Ben ne varoluşçuyum ne de Çehov kadar alaycıyım, ama bildiklerimizin her zaman nasıl değiştiğine dair sarsıcı bir gerçek var ortada... her çağda memnuniyetsiz olmaya, elimizde olmayan özlem duymaya devam ediyoruz. T: Ben bunun o kadar da kötü bir şey olduğunu düşünmüyorum. A: Muhtemelen her şey her zaman olduğu gibi olmaya devam edecek. Önemli olan kendinizi geliştirmeye ve başkalarını etkilemeye çalışmak; yani yarın tüm dünya değişmeyecekse ve uluslararası sularda bir çöp adasında yaşamayacaksam, tanıdıklarımız ve değer verdiklerimiz arasında bu fikirleri yaymaya çalışmak lazım... beni destekleyen bir komünüm olduğu sürece, bana bir şey olmaz. A: Ayrıca her zaman şöyle düşünürüz: Tanrım, bir tarafta biz, bir tarafta bütün dünya. Yapabildiğim kadarıyla insanların yüzde birinin milyonda birini etkileyebileceğim. Bu benim küçük komünal destek anlayışım; değer verdiğim insanlar... Tüm dünyayı değiştiremezsin, bu imkansız. D: Diğer insanları değiştirmeye çalışmamalıyız. Kadınlar zaten kendi-kendiliklerinden yoksunlar, her şey diğer insanları değiştirmeliyize çıkmamalı. A: Kadınlara öfke hissetmemeleri öğretilir. Öfkeli olduğum için suçlu hissediyorum. Geçenlerde bir çocukla travmatik bir durum yaşadım ve bütün gün ağladım. Bu geceki şovum için güzel görünmeliyim yoksa kimse beni sevmeyecek diye düşündüm. Banyo aynasının önünde on beş dakika boyunca tekrarladım: Güçlüsün, güzelsin. Sen güçlü, güzel bir kızsın; güzel kız; çok güçlüsün. Amanda'nın güçlü ve sakin bir kadın olma zamanı gelmişti. Kadınlar artık özgürlüğün tadını alıyorlar ve bir grup olmayı ve yüzyıllarca süren baskılara karşı savaşmayı öğreniyorlar. T: Ama bu kadınların tarihte birlik olmayı ilk başardıkları ilk an değil. Sadece tarih kitaplarında anılmamış, o kadar. Sonsuza kadar Roma hakkında falan konuşmaya devam edecekler, ama olan sadece patriyarkanın geri dönüşü. D: Kadınların çalışmalarını sunabilmesi için son derece iyi olması zorunluluğu var. Bu yüzden hala bir tane yapmadım. T: Benim yapmama sebebim de hemen hemen bu. Sorun şu ki, bunu asla yapamayabilirsin. İdeal bir zaman, ideal bir yer, ideal koşullar veya ideal bir konu hiçbir zaman olmayacak. O yüzden elimizde ne varsa ortaya koymalıyız belki de. D: Haklısın, kendimi daha kararlı hissediyorum, kesinlikle kendi fanzinimi yapacağım. Yıllardır bu konuda kıvranıyorum ve özellikle bunu yapmak istememi sağlayan şey de, erkek fanzinlerinin kadınlar tarafından yapılanlara oranla çok daha fazla sayıda olduğunu duymam oldu. Kendimi kenar mahalledeki punk göçmenlere küçümseyerek bakarken yakaladım; ama bir dakika, bir iki yıl önce ben de onlardan biri değil miydim? Aptal gururumu bir kenara bıraktım ve kendimi onlarla konuşmaya zorladım. Burada ne işin var? bakışı ve BİZDEN BİRİ DEĞİLSİN duruşu. Sırf kıyafetleri yeterince pejmürde değil ya da saçları yeterince punk değil diye dünyada asla tanışamayacağın iki zihin daha var. İnsanlar bir şeyleri etiketlemeye, bilinmeyeni tanımlamaya ve bir kavanoza sokma eğilimine sahip. Kendimize bunu yapıyoruz. Her zaman kendimizi başkalarına göre tanımlamak zorunda gibi görünüyoruz. İnsanlıkla aramıza bu şekilde bariyerler koyuyoruz; biz punk'ız, onlar spor-manyakları; biz çetin ceviziz, onlar pozcu... Onlar'a karşı Biz, Bizimkiler'e karşı Onlarınki... Kimliğimiz izolasyondan mı ibaret? Boyun eğmemizde bir hakimiyet mi var? Punk ya da değil, PunkOrNot, Punkernaut... çoğunuz sikik punkernaut'larsınız! Kendinizi yüzeysellikten koruyun. En kaba şeylerden biri önemsizleştirilmek, yanlış anlaşılmaktır. Kiminle konuşabileceğiniz veya kiminle arkadaş olabileceğiniz konusunda kurallar koymayın. Eğer sizi kabul etmek istiyorlarsa, siz de aynısını yapmalısınız. Zihinleri açmak için kollarınızı da açın. Saçları küstahlıkla yapış yapış olanlara bile. Toad bu zaman zarfında yeniden evden kaçtı ve macera yaşadığı bir dönemin ardından yeniden ailesinin yanına döndü. Aşağıdaki söyleşi 23 Mayıs 1996'da, telefon aracılığıyla gerçekleştirildi. TOAD: Ailemle yaşamaya geri döndüğüme memnunum çünkü bir başka fanzini henüz bitirdim, resim yapıyorum, aynı zamanda bir filmde ve bir müzik grubunda çalışıyorum. Sokaklarda yaşayan insanlar sürekli yiyecek ve barınak bulamamanın baskısı altındalar ve dünya ve kendileri için bir şeyler yapamıyorlar. Bu korkunç bir şey; harika hayatları ve anıları olan ama duyulmalarına, hikayelerini anlatmalarına izin verilmeyen insanlar var. Fanzinlerimi bizzat elle çiziyordum çünkü insanların yaklaşımlarının kırıcı seviyede dürüstlükten gelmesi gibi bir durum vardı. Ama artık öyle değil ve bence bütün orijinal fanzin yazarları artık bıktırıyor ve tiksindiriyor. Fanzinler kitle iletişim araçları tarafından absorbe ediliyor. Medyada kullanılan türden bir argo var, sadece laftan ve saçmalıktan ibaret; ve bunun geri dönüştürülmüş versiyonundan başka bir şey olmayan fanzinler görmek beni üzüyor. Ama daima bozulmadan kalan ve bir şeyler üretmeye kalpten devam eden insanlar da vardır. Portland'a kaçtım ve sokaklarda yaşıyordum. Sokaklar sizi içine çeken kara deliklere dönüşür; dışarı çıkamazsınız. Tek düşünebildiğin ne yiyeceğin ve nerede uyuyacağın olur. Bir keresinde bütün gece soğuk ve sefil bir şekilde dolaştım ve içerideki herkesin koşu bantlarında yürüdüğü bir spor salonunun penceresinin önünden geçtim. İçimden şöyle düşündüm: Tanrım! Onlar yürümek için para ödüyorlar, bense bütün gece yürümek zorundayım çünkü hiç param yok! Eminim bazıları da diyet yapıyordu ve yemeyi reddettikleri tüm yiyecekleri yemek için benim için zevk olurdu. Ne ironi ama... Sokaklarda yaşamak size hayatta gerçekten neyin önemli olduğunu gösterir: en temelde, yaşamanın tadını çıkarmak, kendinize ve arkadaşlarınıza göz kulak olmak. Şimdi anılarını kayıt altına alma ve onlara kendilerinden kaynaklanan bir hayat verme imkanın var. T: Bir roman yazmak istememi sağlayan şey de bu. Gördüklerim hakkında yazmak istiyorum ama arkadaşlarımın yazdıklarımı okumasından da korkuyorum. Belki Sylvia Plath'in yaptığı gibi takma bir isimle yazmalı ve başka bir ülkede yayımlamalıyım. Kimseyi umursamana gerek yok; yapman gereken, sadece yazmak! T: Evet. Gizliden gizliye bir roman yazıyorum ama sürekli isimleri değiştirip bir şeyleri çarpıtıyorum. Anlatacak çok güzel hikayelerim var, ama henüz tam olarak bitmedi; sanırım en az bir on yıl daha yaşamam gerekiyor. Her zaman uzun bir hayat yaşamış gibi hissediyorum, ama sadece keşfettiğim, seyahat ettiğim iki ya da üç yıldır gerçekten yaşıyorum. Çocukluğum, hayatımın gerçekten başladığını hissettiğim 13 yaşıma kadarki kısmı bulanık, gri bir alan. T: Yaptığım her şeyi bir şekilde yapıyor oluyorum. İlham benden başka bir yerden geliyor sanki ve ben bunu gerçekten anlamıyorum; sadece sonuçları görüyorum. Annem ressamdı ve yakınlarda dolapta onun eski resimlerini buldum. Bazı eski suntaları da tuval olarak kullandım. Bu her zaman iyi sonuç verir. Yaptığım her şeyi, ister resim ister yazı ister müzik olsun, kendi yöntemimle yapıyorum. Eskiden bir şeyleri olmaları gerektiği gibi yapmaya çalıştığım olmuştu ama bunu yaptığımda kendimi hep aptal durumuna düşürdüm. Sadece devam etmeli ve kendi yönteminizi icat etmelisiniz; ancak o zaman gerçekten ne yaptığınızı biliyor gibi görünürsünüz, çünkü bu kendi tarzınızdır. Büyük miktarda paraya sahip olmamanın iyi bir tarafı var: yapacağınızı sahip olduğunuzla yapmak zorundasınız. T: Ben her zaman çöplerin içinde işe yarar ilginç bir şeyler olup olmadığını görmek için aşağı bakarak yürüyen insanlardan oldum. Çevrenizde bulduklarınızı kullanmanın gerçekten harika bir yanı var. Bir sürü zengin-çocuk grubu ve fanzini var ve en iyi imkanları ve en iyi ekipmanları kullanıyorlar, ama ortaya koydukları hayal edebileceğiniz en kötü şeyler. Her türden sahteliği zorluyorlar. Bir tür geriye gidiş gibi görünüyor. T: Gerçekten öyle çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar. Formun sadece yüzeysel yönlerine odaklanıp altında ne olduğunu bilmiyorlar. Şık bir X Kuşağı dergisinden bir mektup aldım; yayınlarına katkıda bulunmamı istendi. Barnes&Noble gibi zincirlerle dağıtıldıkları gerçeğiyle hava atıyorlardı, sanki bu benim için gerçekten cazip olacakmış gibi. Dedikleri şu: Müzik ve moda konusunda en iyi alternatif ana akım kaynağı biziz. Alternatif ana akım mı? Beni ne sanıyorlar? diye düşündüm. Fanzin yapanlardan tamamen farklı bir tutumdan geliyorlar. Fanzinler tamamen bağımsız olmakla ilgilidir. T: Komün evinde toplantılar yapardık. Çoğunlukla punk sahnesinden farklı kızlar gelirdi. Başlangıçta sadece konuşurduk ve sonunda insanlar ağlar ve birbirlerine sarılırlardı. Ama bir süre sonra, kitle sadece çıkartma yapmak ve tişörtler üzerinde çalışmak isteyen bir grup liseli kıza dönüştü. Bir yandan iyi bir şey, çünkü birlikte yapılacak bir eylem, ama bir yandan da çok gayrişahsi... çoğumuz birbirimizi tanıyamamaya başladık. Çok üzücü: baştaki orijinal kadrodan insanların çoğu hala aynı şeyleri hissediyor ve tanışmak istiyor, ama hepimiz ayrı yollara gittik. Temiz bir sayfa açmaya ihtiyacımız var. Bir şeye başlıyor olmak, bir süre boyunca bir şeyi yapmaya devam etmekten çok daha kolay. T: Bence en önemli şey insanların önemsemeye devam etmesi. Eskiden çok tutkulu hisseden ve bir şeylere karşı savaşan arkadaşlarımı görüyorum da; şimdi ya gerçekten umurlarında değil ya da meşgul görünüyorlar. Başa gelebilecek en şeytani kötülüğün iş bulmak mı yoksa çok içmeye başlamak mı olduğuna karar veremiyorum. Eskiden çok eğlenirdik, büyük maceralar yaşardık, devrimden ve politikadan bahsederdik. Şimdi evlerine bir uğrasam göreceğim manzara: her gece aynı birayı içiyorlar, aynı oturma odasında, film izliyorlar, çok sigara içiyorlar, pek konuşmuyorlar ama gözleri yarı kapalı bir şekilde kanepede yatıyorlar. Umursamayı bırakırsan böyle olur. Alkolizmin en korkutucu yanı da bu. Bazı insanların bu kadar düz olmasına şaşmamalı. T: Aynen. Sanırım herkesin böyle arkadaşları vardır. Ölü arkadaşlar. Artık umursamayacaksan ve büyüyü hissetmiyorsan yaşamanın ne anlamı var? Ölmüşsün demektir. İnsanlar işlerine, çalışmalarına ve diğer günlük işlere daldıklarında da böyle olur. Bir süre sonra, bir zamanlar çok önemli görünen şeyler sadece bir evre gibi görünmeye başlar. Oysa bir kez punk olanın, kendini artık bu terimle etiketlemeyi seçmediğinde bile her zaman punk olacağına inanıyorum. Bu ruh haline bir kez ulaştın mı, onu asla terk edemezsin ya da unutamazsın. Tekrarlamak gerekirse, Riot Grrrl sadece feminist ilkeler ile Kendin-Yap punk ilkelerinin bir birleşimiydi. Çıkartmalar, el ilanları veya fanzinler gibi şeyler yapmak asla bir evre olarak küçümsenemez. Bunları sonsuza kadar yapabilirsiniz çünkü hızlı, ucuz ve kolaydırlar. Bir gecede bir çıkartma veya el ilanı basabilir ve kasabayı bunlarla sıvayıp hızlı sonuçlar elde edebilirsiniz.


Sultanahmet Meydanı; farklı zaman dilimlerinin ve farklı kültürlerin insanlığa kazandırdığı görsel zenginliğin açık hava müzesi. Savaş alanında kazanılan zaferin anısına dikilen dikili taşlarından, bir zamanlar atların koşturduğu, yarışmaların düzenlendiği hipodromuna, ibadethanelerden saraya açılan yollara merkez noktası olmuştur toplumların. Sultanahmet meydanına serinlik getiren, Divan yolundan geçen yolcunun susuzluğuna derman olan bir çeşme vardır meydanda; Alman çeşmesi. Osmanlı'nın sıkı dostu olmuş Alman İmparatoru II. Wilhelm tarafından yaptırılan ve 1901 yılında hizmete açılan çeşme, Neo-Bizanten üslubuyla diğer anıtların yanında sırıtmadan varlığını korumuştur. Sanayisi gelişmemiş Devlet-i Aliyye'yi büyük bir pazar olarak gören ve savaş endüstrisinin kazandıracağı paraları kendi yönüne çekmek için böyle bir hediye yaptıran II. Wilhelm, istediğini de bir ölçüde başarmıştı. Çeşmenin planlarını Kaiser'in özel danışmanı Mimar Spitta çizmiş, yapımını Mimar Schoele üstlenmiştir. Çeşmeyi oluşturan mermer blokları ve diğer değerli taşlar Almanya'da işlenmiş ve parçalar halinde gemi ile İstanbul'a getirilmiştir. Üst düzey yönetici ve o dönemin aydınlarının katılımıyla II. Wilhelm'in doğum günü olan 27 Ocak 1901'de görkemli bir tören ile çeşmenin açılışı gerçekleşmiştir.


Kadıköylü galeriler, sanat inisiyatifleri ve tasarım mekanları bu yıl İkametgah Kadıköy-Birlikte ve Bağımsız-II başlıklı etkinlikler dizisinin ikincisini, 7 Kasım-9 Aralık 2012 tarihleri arasında gerçekleştiriyor. İlkinde Anadolu Yakası'ndaki üretimi ve paylaşımı çıkış noktası olarak alan etkinlik, bu yıl içine yeni mekanları, Kadıköy'de üreten sanatçıların yanı sıra Avrupa yakasından ve yurt dışından katılan sanatçıları da katarak yola devam ediyor. Yukarıdan aşağıya bir örgütlenme modeli yerine, katılan her mekanın ve her sanatçının kendi özgünlüğü ve bağımsızlığını koruyarak birlikte hareket etme ve paylaşma modelini benimsiyor. Sanatçılar kavramsal ve biçimsel bir çerçevenin içine girmeden resim, heykel, video, illüstrasyon, fotoğraf, yerleştirme, tasarım, karikatür gibi farklı disiplinlerdeki çalışmalarını 12 ayrı mekanda sergileyecekler. Sergilerin yanısıra çeşitli performanslar, konserler, workshoplar, sanatçı konuşmaları, çocuklarla yapılacak çalışmalarla paneller ve söyleşilerle de izleyicilerle buluşulacak. Bu hafta Kadıköy'de Barış Manço Kültür Merkezi'nde Sibel Çağlayan ve Çetin Keçeci'nin sergisi ile İkametgah Kadıköy Birlikte ve Bağımsız-II başlıyor. 7 Kasım 9 Aralık 2012 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan İkametgah Kadıköy, Asfalt Art Gallery, Barış Manço Kültür Merkezi, İstanbul Hatırası Fotoğraf Merkezi, KargART, Halka Sanat Projesi, Kabine Nadire, Sanat Bahane, Zelazo, Tasarım Parkı, Dunia, GİT ve Burg Giebichenstein University of Art & Design sanat alanlarında tüm sanatseverlerin paylaşımına açıktır.


Kendini bir Philip K. Dick romanı kahramanı olarak tanımlayan Philip K. Dick de, yazdığı romana bir Amerikalı yazarın eseri görünümü verip, bir güzel de önsöz ve sunuş yazısı ekleyip, çeviri roman gibi yayımlatıveren Boris Vian da enteresan durumlar ihtiva eden yaşam öykülerine sahipler. Saldırgan tarzına hayran olunası Vian, Mezarlarınıza Tüküreceğim isimli romanının sinemaya uyarlanmış halini izlerken ve maalesef henüz filmin sonunu göremeden ölüp gider. Bu acayip adam, Mezarlarınıza Tüküreceğim; Bütün Ölülerin Derileri Aynıdır; Ve Bütün Çirkinler Öldürülecek; Kızlar Farkına Varmıyor isimli kitaplarının, kendi hayal ürünü olan Vernon Sullivan adlı bir yazarın çevirisi olduğunu iddia etmiş ve yazının başında da bahsettiğimiz gibi, kitaplar öylece yayımlanmıştır. Kırkına gelmeden öleceğini öngördüğü söylenegelen Vian, otuz dokuz yaşında ölmüş-neye yarar- haklı çıkmıştır. En azından kendi eserinin beyaz perde uyarlamasının bir kısmını görebilmiş olan Boris Vian'ın yanında, Philip K. Dick için, Vian kadar şanslı olduğunu söyleyemiyoruz. Öykülerinden meydana getirilen Blade Runner filmi henüz gösterime giremeden ölüyor Philip K. Dick. Tüm bunlar bir bilim kurgu yazarının elinden çıktığı için şaşırtıcı gelebilir ya da tam tersi, bilim kurgu yazdığı için dünya dışı varlıklara inanmak zorunda olmayan bir karakterin gayet doğal bir söylemi gibi gelebilir kulağa ancak bunun yalnızca bu iki düşünce için bu öyküde yer almıyor olabileceğini de akla getirmek, gerçek denen kavramı sorgulamada işlevsel olabilir. Söz etmeden geçilemeyecek bir ayrıntı da; yazarın özel yaşamı ile ilgili. Kleo adlı eşinden, güzel komşusu Anne'e kendini kaptırınca boşanıp Anne ile evlenen PKD, Anne'nin eski kocasını öldürdüğünü öğrenince, kendisinin de aynı sonla karşılaşacağı paranoyasıyla olacak ki, tek başına bir kulübeye yerleşir. Orada geçirdiği zaman, yaklaşık üç yıl, kendisine yaramış olacak ki on bir roman yazmış bu sürede.


Fransız iki kızın grubu Deux Filles, 80'li yılların başında, ziyadesiyle karanlık, deneysel pop denebilecek bir musiki icra ediyordu. Punk evrim geçiriyor ve post punk/gotik öğelere kayıyordu. Henüz post rock diye bir terim çıkmamıştı. Gemini Forque ve Claudine Coule isimli iki genç kız ise, aileleriyle tatildeyken tanışmışlardı. Her iki kızın da darbeli olduğu söylenebilirdi, hayat erkenden sert yüzünü göstermişti onlara. Coule'nin annesi kanserden ölmüş, Forque'nin annesi ise cinayete kurban gitmiş, babası ise bir otomobil kazası sonucu felç olmuştu. İkili bunun üzerine müzik yapmaya karar veriyor. Ses getiren iki albüm çıkarıp Avrupa ve Amerika'da konserleri veriyor. Ancak iki kız, 1984 yılında Kuzey Afrika'ya yaptıkları bir gezi sırasında ortadan kayboluyorlar. Türlü spekülasyonlar olmasına rağmen, iki kızdan bir daha haber alınamıyor. Böylece, Forque ve Coule'nin kısa ama hüzünlü hayatları, albümlerinin etkileyiciliğiyle birlikte, unutulmazlar arasına giriyor. Eski dönem didaktik türk filmlerini aratmayacak bu hikaye, gerçek olsaydı gerçekten üzücü olurdu. Ancak, albümlerin gerçekliği bir yana, albümde yer alan kızlar ve hayat hikayeleri tamamen hayal ürünü. Gerçekte, bir zamanlar çocuk yıldız olan Simon Fisher Turner ve yakın arkadaşı Colin Lloyd Tucker'dan oluşan grup, sahneye kafalarında perukla çıkıp seyirci farketmeden Fransa'dan gelmiş iki genç kız gibi konser bile vermişti! İkili aynı peruklarla albüm kapaklarında da boy göstermişti.


Piraeus Bank Grup'un Kültür Vakfı, her yıl düzenlenen Avrupa Kültür Başkenti festivaline, İstanbul'da Sanat Limanı'nda (Antrepo 5), 30 Temmuz ve 19 Eylül 2010 arasında yer alacak iki sergi ile katılıyor. Yunanistan'da mimari paralellikler: 19. yüzyıl geleneğinden 21. yüzyıl değişikliğine ve Aramızdaki Mekan. Aramızdaki Mekan adlı güncel sanat sergisi, bu mekana özel bir enstalasyon olarak, nesneler, çizimler ve resimler ile bir Yunan ve iki Türk sanatçıları arasında diyalog açan bir etkinlik oluşturur. Eleni Koçoni'nin eseri, genellikle mekan kavramını fikir ikameti olarak ve geçiş kavramını bir güzergah ve kayıtlama olarak belirtir. Yarattığı mekana özel enstalasyonlarda, çizimler, resimler, fotoğraflar, dokunmuş kumaşlar, tahta parçaları, gündelik hayatın basit materyalleri ve eski eserlerinden geriye kalan parçaları dahil eder; böylece bir çeşit takvim mekanı yaratır. Çizimlerinde örnek uygarlık motifleri kullanır; bunları devamlı bir aranjman sürecinde tahrif eder. Daha sonra, bir ön bakışla sayısız tesadüfi şekillere adapte olabilen, çeşitli unsurlardan ibaret bu koleksiyon, temelinde bir kimsenin alternatif ikamet şekilleri düşünebileceği bir mozaik oluşturur. Raziye Kubat'ın Ahşap Kitaplar adlı, tahta üzerinde karma teknik eserleri, sanatçının İspanya'da kaldığı dönemden, tahta kartpostal ve o devire ait küçük resimler ve notlar şeklinde başladı, ve İstanbul'da bütünlenen ve her seferinde değişik bir şekilde sergilenebilen bir dizi oluşturdu. Çağrı Saray bu sergiye yeni bir enstalasyonla katılıyor. Aramızdaki mekan için de anlatıyor: Geride bıraktığı hayatı ve Kayıp Oda'yla birlikte sırra kadem basan tüm geçmişi artık çok uzaklarda... Her ne kadar öfkesini tek bir kişiye odaklamış olsa da, karşısında intikam alması gereken koca bir şehir var; doğup büyüdüğü, 'ev' dediği yer ve bir bayrak... ADAM, kaderini yazmak üzere şehrin tepesindeki yerini almış durumda. Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan bu bekleyiş, şehri aniden saran sesle geri dönüşü olmayan bir ritüele dönüşüyor. Ses tüm evlerin duvarlarına, çatılarına, antenlerine çarpıyor. Tüm şehir bu rezonansa direnç gösteriyor. Yakında hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. Sanat Limanı'nda, çeşitli eser ve yapıtlara bezenmiş, havada asılı bu koleksiyon, mekanın boyutlarına uygun bir şekilde yayılır; seyircinin şifresini çözdüğü el sanatı tekniği birleştirici bir kuvvet oluşturur. Tüm eserlerin sentezi, herhangi bir taslağa bağlı olmayıp, her eserin yapımına katkıda bulunan özel koşulların tesadüfi neticesidir. Eleni Koçoni: 1967'de Rodos adasında doğdu. Atina'da arkeoloji (1984-1988) ve Paris'te sanat tarihi (1989-1995) okudu. 2002'den beri Atina'da yaşıyor ve çalışıyor. Çağrı Saray: 1979'da İstanbul'da doğdu. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü'nden mezun oldu. Türkiye'de ve yurtdışında çok sayıda kişisel ve grup sergilere katılmıştır. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışıyor.


Komutan azgın bir eşeğin kamışı gibi durmaksızın sağa sola hareket eden, titrek ve parlak jopunu bütün gücüyle duvara vurdu. Vurduğu kısmın kavlak boyaları kepek kepek betona döküldü. Şiddetin başlama vuruşundan irkilen Cüce Somo hıçkırmaya başladı, kollarını bacaklarıma doladı ama ben bile onu koruyamazdım ki! Somo'nun titreyişlerinden cesaret alan komutan her yaptığı gösterinin üzerimizde bir etki yapacağını anladı. Birkaç adım attı, postallarının plastik tabanları sert betonda gıcırdıyordu. Jopunu bacağıma sarılmış Somo'nun kafasına vurdu. Somo elleri yanan bir kız çocuğu gibi iradesizce bacaklarımı bıraktı, ince sesiyle haykırıp yere yığıldı. Korkudan bayılmıştı. Komutan gülümseyerek yarım adım sağa döndü. Yakışıklı bir adamdı ama sağlıksızdı. Çekici, insanı muhabbete iten bir yakışıklılık değildi yüzündeki, nerde ne yapacağı belli olmayan vahşi bir hayvanın dengesizliği vardı üzerinde. Mavi gözlerde kapkara bakışlar! Konuşurken ağzından yüzüme çarpan sıcak yağ ve sigara kokusuyla tiksindim. Elimde olmadan yüzüm ekşidi. -Neden tutmadın lan arkadaşını. -... -Neden lan, yavşak mısın sen, satıcı mısın? -... -Ya cevap verirsin ya da şimdi şu elimdekini ağzından sokup kıçından çıkarırım. -Emredersiniz komutanım! Bunu neden demiştim ki? Benden bile tedirgin arkadaşlarım ve komutanın arkasındaki komutanlarını taklit eden askerler karşısında küçük düştüğümü hissettim. Komutan tebessüm etti, ona bu zevki yaşattığım için pişman oldum, başını Senin gibi aptallarla uğraşmaktan bıktım! dercesine sağa sola çevirdi. -Ne emrettim lan ben sana? -... -Sen emirlere bu kadar itaatkar mısın? -Elbette komutanım. Ama bizi hiçbir suçumuz yokken burada, bu şekilde tutmanız hukuki mi? Komutan tebessümünü kahkahaya çevirirken usta bir çeviklikle jopunu iki bacak arama yerleştirdi. Yumurtalarımın sancısını beynimde hissettim, az daha gözlerim yuvalarından dışarı çıkacaktı. Çığlığım bile korktu, gırtlağımdaki bir noktaya tutundu. -Maşşallah, hukuk mukuk. Dili yılandan uzun bu itin! -Hayır efendim yanlış anlıyorsunuz? Arka taraftaki askerler gülümsediler. Telaşımızdan haz alıyorlardı sanki. Somo'nun yığılmış bedeninin sağındaki Çoban Ceve bir adım öne çıktı. Mesleği askerlik olan biri gibi esas duruşta, boğazının tüm gücüyle haykırdı. -Komutanım arkadaşımız biraz gevezedir siz onun kusuruna bakmayın. Oysa askerlik bile yapmamıştı Ceve, bir gözü kördü. O anca hayvan gütmeyi ve sigara sarıp dertli türküler söylemeyi bilirdi. -Kes lan baykuş, kaburgalarını ciğerlerine gömerim yoksa senin! Ceve bir adım geri gitti, az önceki halinin zıttı bir sinmişlikle içli içli ağlamaya başladı. Ardından komutanın iğrendiren nefesi yüzümü tekrar buruşturdu. -Gelelim sana. Şimdi ben bir emir vereceğim, sen de yerine getireceksin. Oldu mu? -Emredersiniz komutanım? Komutan jopunu ucunu iki metrelik şapşal bir askere uzattı. -Gel buraya! Asker sevgili komutanından bir vazife almış olmanın onuruyla öne atıldı. -Emret komutanııııım! Komutan jopun ucuyla yerdeki bir noktayı gösterdi. -Buraya sıç! -Ben mi? -Yok ben! -Ama komutanım, bu kadar adamın önünde! Komutan dünyanın en önemli dersini veren ünlü mü ünlü bir alimin edasıyla elini alnına götürdü. Önce tek tek bizleri süzdü, ardından alnından çektiği elini emir verdiği askerin omzuna koydu. -Yiğidim, komutanla, silah arkadaşına ayıp olmaz. Bu karşında gördüklerinde insan sayılmaz. Ha köyde sırtına bindiğimiz katır, ha bunlar. Bu çekincen yüce bir ahlak sahibi olduğunun göstergesi ama unutma askerin ahlakı komutanına itaattir. Haydi! -Emredersiniz komutanım. Asker yüzündeki hicaptan bir şey kaybetmeden, kendiyle mücadele ede ede pantolonunu sıyırdı. Kıllı, kalın bacakları vardı, organını eliyle kapatarak eğildi. Kapatmasa da görmeyecektik zaten, başımızı önümüze eğmiştik. Kulağımıza gelen ıkınma sesi kısa sürdü, diğer askerler gülüştüler. Ardından ihtiyar öksürüklerini andıran tiz bir osuruk sesi. Asker tekrar ıkınmaya başladığında ortalığı dayanılmaz bir koku kaplamıştı. Komutan çocuklar gibi neşelenmişti. -Ulan bir daha size ıspanak yedirtenin! -Tatlıcan, şimdi ben emredeceğim, sen itaat edeceksin! Bakışlarındaki kin artmıştı ve çekindiği bir şey vardı. Ne emredecekti tahmin ediyordum. Emrine itaat etmesem başıma gelecekleri de tahmin ediyordum. İki dağ arasında sıkışmış bir fare gibi tedirgindim. Keşke bilseydim yerlerini, sırf bu tedirginliğin inadına, ne insanlığımı, ne onurumu umursayacaktım. Umursadığım tek şey maruz kalacaklarımdı. Çaresizdim. -Emredersiniz komutanım! -Sohbeti pek sevmiyorsunuz anladık, e bari ikramımızı kabul edin be kardeşim. Ev sahibine saygınız olsun biraz. -Emredersiniz komutanım! -Şimdi gidiyorsun, usulca eğiliyorsun ve yerde görünen şu mis kokulu parçaları en iştahlı halinle tıkınıyorsun. Bir yerdekilere, bir yerdekilerden daha itici olan iki gözlü vahşiliğe baktım. Ne gelecekti ki elimden, öyle de bedenim büyük bir acıya maruz kalacaktı, böyle de. -Yapmam komutanım, yapamam. Jop dudaklarımın üzerine nasıl yükseldi, ağzım bir anda nasıl kanla doldu ve kırılan dişlerimin acısını nasıl hissetmedim, şaşırdım. Uçları uyuşukça sızlayan dudaklarımdan kan taşıyordu. Bu zavallı halim biraz merhamet uyandırır derken komutan dirliğinin tüm cakasıyla karnıma dizini geçirdi, öğürmeye başladım, midem delirmişti, geğiriyordum. Kapaklandığım zeminin tozları ağzımdan akan su ve kanla bordo balçıklara dönüşmüştü. -Memnun olacak mısın komutan, kendinle gurur duyacak mısın? Sesin geldiği yöne döndüm. Eniştem gözü dönmüş bir meczup gibi titreyerek konuşuyordu. Saçları terden ve sinirden dik dik olmuştu, gözlerinden hastaydı zaten. Gözlerinin yeşili kan dolu taslara düşmüş birer adet zümrüt gibi ışıldıyordu. -Olmam mı be ihtiyar. Hele sen başla bakalım, yediğini ye! Bizde mal çok, kimseyi karnını doyurmadan göndermeyiz. Eniştem her şeyinden vazgeçmiş bir savaşçı gibi bokların olduğu yere yürüyüp eğildi. Birer kere süzdü hepimizi, yüzüne bakmaya utandım, elimden bir şey gelmiyordu. Askerler de benden farklı değildi ama komutan sanki bir ülke fethetmişti. Eniştemin onları yiyemeyeceğini biliyordu. Eniştem hıyarcıkları alıp löp löp yutmaya başlayınca komutanın yüzündeki ifade değişti. Şaşırmıştı, neredeyse eniştemin üzerine atılacak ve artık yeme diyecekti. Eniştem midesinde fare gezinen biri gibi tiksintiden sarhoş ayağa kalkınca komutan sinirle yere tükürdü. Başka bir askeri işaret etti. -Gel oğlum buraya! -Emredin komutanım! -Hadi şimdi sen sıç, aynı yere! -Emredersiniz komutanım! Asker başka bir noktaya gidip pantolonunu çıkarırken eniştem içindeki bulanıklıkla komutanın üzerine yürüdü. -Komutan hepsi bitti, bir daha olmayacak. Komutan jopunu eniştemin omzuna indirince eniştem bilerek mi, bilmeyerek mi vallahi bilmiyorum- içindeki her şeyi komutanın yüzüne kustu. Dengesini kaybederken komutanın yakasından tuttu, birlikte yere düştüler. Komutanın ağzı, yüzü az önce yerde gördüğümüz yeşile boyanmıştı. Ayağı kopmuş yaramaz bir çocuk gibi bağırırken parıldayan postallarıyla eniştemin kafasına vurmaya başladı. Çığlık atıyordum, eniştemi çok seviyordum. Bir dakika geçmedi ki eniştemin burnunda püsküren kan ağzından dökülen kusmuğa karıştı. Tozlu betonu cırmalıyordum, elimden bir şey gelmiyordu. Ablamı ve yeğenlerimi düşündüm. Eniştem çırpınmıyordu artık. Askerler, ben ve diğerleri şaşkındı. Komutan terlemiş ve yorulmuştu. Çatladı çatlayacak bir at gibiydi, damarları atıyordu. -Asker! -Bak lan şu köpek ne alemde, kaldırın revire götürün. Asker eğildi, eniştemi zorlukla sırt üstü çevirdi. Elini boynuna koyunca gözleri fal taşı gibi açıldı. -Ölmüş bu adam komutanım. Komutan irkilip eğildi, yeşilli ellerini eniştemin boynunda gezdirdi. -Kahretsin. Askerler şaşkın, biz ise üzgündük. Ne gelirdi ki elimden. -Alın bu yavşakları içeri, imzalatın. Askerler halimize acımaya başlamışlardı, bir kazadan sağ kurtulan yaralılar gibi davranıyorlardı artık bize. Kapıdan çıkarken son kez komutana baktım, sigara yakmıştı. -Demedim mi bu tip görevleri bana vermeyin, bu orospu çocukları adamın başını belaya sokar, demedim mi! Sözlerini bitirince işlerini ağırdan alan askerlere haykırdı. -Hadi lan, acele edin.


Uzun zaman önce tam olarak tarihini hatırlamıyorum, çünkü benim hayatımda tarihler hiç olmadı; ne bir doğum günü kutladım, ne de evlilik yıl dönümü, hiçbir tarihi hatırlamadığım gibi, her şeye de uzun zaman önce demekle yetineceğim bundan sonra. İşte uzun zaman önce yayıncım Dante adlı bir yazarın kitabına önsöz yazmamı istedi. Yadırgamayın doğal bir şey bu; orta sınıf bir yayınevinin, taksitle aldığı pahalı takım elbisesiyle övünmek için sürekli fırsat kollayan patronu çeşitli kitaplara önsöz yazmam için kapımı çalar... Rica minnet yazdırdığı önsözlerin de hiçbirini kullanmaz. Şimdiye kadar yazdığım hiçbir önsözü kullanmadığı gibi hepsi hakkında da laf söyler ve bu söylediği laflar da genelde bir yazar için hiç yenilir yutulur şeyler değildir. Dante denen yazarın kitabını ilk getirdiğinde de böyle bir durum söz konusu oldu ve bu defa kesinlikle yazacağım önsözün yayınlanma garantisini istedim, tabii malum bir iki sebepten dolayı önsözüm yayımlanmadı. Artık o kadar sıkıldım ki böyle boşa önsöz yazmaktan, hem yayıncımın sürekli korktuğu edebi yeteneğimi göstermek, hem de kendisinden biraz da olsa intikam almak için yazdığım bütün önsözleri yayımlamaya karar verdim. Şimdi edebi yeteneğim ve önsöz yazmam arasında bir bağ kuramayan okurlar için açıklama yapmam gerektiğini düşünüyorum. Bu okurlar hemen önsözlerin edebi olmayacağını söyleyecekler. Önsözlere hırsla saldırmış Oğuz Atay'ı da kendi kızgınlıklarına kaynak olarak göstereceklerdir. Evet! yaptığı eleştirinin büyük bölümünde haklıdır Oğuz Atay. Yayıncım Oğuz Atay'ın yarım kalan bir romanına, adını hatırlamıyorum, önsöz yazmamı istediğinde, ben saygı gösterip Oğuz Atay'a önsöz yazamayacağımı kendisine iletmiştim geçenlerde. Gerçi bozuldu biraz, kızdı masayı filan terk etti, hatta o akşam meyhane de hesabı da ben ödemek zorunda kaldım. Yine de insanın ilkeli olmasında her zaman fayda var diye düşünüyorum. Önsöz kızgını okurlara karşılık ben de bir tez olarak Borges'i sunuyorum. Latin Amerika edebiyatını başlı başına başka bir hale getirmiş bu yazar, ki adını hepiniz muhakkak duymuşsunuzdur, kendini her zaman bir önsöz yazarı olarak görmüştür. Biraz mütevazı bir insan kendisi tamam, ama o ne dediyse ben de onu söylüyorum. Ve hiçbir önsözüm daha önce yayımlanmamış bile olsa kendimi, yani bildiğiniz Sarcaalili Godot Mustafa'yı bir önsöz yazarı olarak değerlendiriyorum. Bu uzun girizgahtan sonra Dante adlı yazarın -Dante diyorum çünkü soy ismi o kadar karışık ki bir türlü tam olarak ne telaffuz edebildim, ne de doğru yazabildim. Bu yüzden kendisine böyle ön ismiyle sesleneceğim; Dante diyeceğim. Başkaları nasıl sesleniyor bilmiyorum, ama ona ismiyle sesleniyorum diye yanlış anlaşılma olmasın, kendisini tam olarak tanımıyorum ve benden yaşça epey büyük olduğunu düşünüyorum. Çünkü kitabında bahsettiği insanların birkaçı hariç hiçbirini tanıyamadım. Bu da benim cehaletim olabilir. Dante'nin şiir boyunca bilmem nerenin valisi, bilmem kimin akrabası diye bahsettiği insanların hiçbirini tanımadığım için canımın sıkıldığını söylemek isterim! İyi bir okur olarak ilk dikkatimi çeken şiirin üç ana bölümde yazılmış olduğuydu. Elbette bir şairin bunu yapma hakkı vardır. Kimse bir şiiri neden böyle üç bölüme ayırdın diyemez, ben de kendisine böyle bir şey sormaktan ziyade, ne yapmak istediğini anlamaya çalıştım. Anladığım kadarıyla şair okuru Cehennem, Araf ve Cennet'te dolaştırıyor. Oraları da sanki mübarek bir insanmış da gidip görmüş gibi bizlere anlatıyor. Anlatım elbette başarılı, diyecek bir şeyimiz yok, hatta o kadar uzun şiiri bu kadar soluksuz nasıl yazabildiğini şaşıyor insan... Ama okurken şöyle bir şey oluyor; Cehennem bölümünde insan bir heyecan, bir telaş, bir korku yaşarken, Araf biraz sıkıcı, Cennet ise büsbütün can sıkıcı bir yer olarak karşımıza çıkıyor. Bu yüzden kitaba bir yaş sınırı konması taraftarıyım. Çocuklara kitap okutma merakımızdan dolayı yanlışlıkla ellerine bu kitabı verirsek maazallah, bu cehennemin eğlencesine kendilerini bir kaptırırlarsa, kendi ellerimizle küçük küçük satanistler yetiştirmez miyiz aziz okuyucu? Birazdan okuyacağın kitabın böyle bir meselesi olabilir, dikkat etmekte, çoluk çocuğun okuyacağını yerlerde bırakmakta fayda var. Bizim yayıncı herkesten gizli boyama kitapları basıyor onları okusunlar, bilemedin boyasınlar. Dante yapıtını üç, yedi ve özellikle 22 sayısını esas alan bir sistem üzerine kurduğu söyleniyor. Sayılara aklım pek ermez, ama 22 sayısı Kabala'da, tarotta, ezoterizmde önem verilen hatta sayıların arasında üstat kabul edilen bir sayıdır. Gizem bununla da kalmıyor, kitapta Can Grande della Scala sözü gizemini hala koruyor. Ben de tam olarak yazarın orada ne dediğini anlamadığımdan bir şey söylemek istemiyorum. Edebiyata bükemediğin bileği öpeceksin esasıyla yaklaşmakta fayda var bazen.


Büyük bir oda. Sağda bir kapı. Fonda kuş cıvıltıları. Sahne yavaşça aydınlanır. Yere uzanmış bir biçimde duran adam sürünerek kapıdan çıkar. Sonra sürünerek içeri girer. Sahnenin ortasında birkaç saniye izleyicilere bakar. Kalkmaya çalışır ama kendini kaldıramaz; yere yığılır, sürünerek yeniden dışarı çıkar. Emekleyerek içeri girer adam. Sahnenin ortasında birkaç saniye izleyicilere bakar. Ayağa kalkmaya çalışır ama kalkamaz. Emekleyerek çıkar. Sürünerek içeri girer adam. Sahnenin ortasında birkaç saniye izleyicilere bakar. Kalkmaya çalışır ama kalkamaz, yere yığılır. Sürünerek çıkar. Kambur bir biçimde içeri girer adam. Sahnenin ortasında birkaç saniye izleyicilere bakar. Doğrulmaya çalışır, doğrulamaz. Çıkar. Diğerlerine göre biraz daha uzun bir süre geçer. Kuş cıvıltılarının yerini rahatsız edici sesler almıştır: Teneke sesleri, gıcırtılar... Adam boynunda bir köpek tasmasıyla oldukça dik bir biçimde yürüyerek içeri girer. Tasmayı çıkarmaya çalışıyordur biçimden biçime girerek. Bir süre uğraşır, boynunun acıdığını anlarız. Yüzünü buruşturur. Tasma nihayet çıkar. Birden elindeki tasmayla yere yığılır. Sahne kararırken adam izleyicilere bakar ve sürünerek çıkar.


Ali İlhan Kemalettin Mimaroğlu, Valencia şarkısının dillerde dolaştığı 1926 yılında, Kaiser Wilhelm II'nin Hollanda'dan sıkıldığı için İsviçre'ye yerleşmek istediğini gazetelerin bildirdiği 11 Mart Perşembe günü doğdu: sonradan Bizans imparatorlarından biriyle görüş birliğine varıp dünyanın merkezi saydığı İstanbul kentinde. Her normal çocuk gibi, büyüdüğünde şoför, itfaiyeci ya da sucu olmak istediyse de bu amaçlarında engellendiği için, başka ne iş tutacağını da bilmediğinden, yoyo çağından başlayarak müziğe yöneldi; hula hup çağında daha çok müzik konularında, frisbi çağında da daha çok müziğin kendini yazdı. Gün geldi, dünyanın merkezi olduğunu taslayan bir başka kente, New York'a taşındı. Bir başka gün geldi, adını bir takvimde gördü: doğmuş olduğunun kanıtını yılı ve günüyle veren, ama o gün Kaiser Wilhelm II'nin Hollanda'dan sıkıldığı için İsviçre'ye yerleşmek istemiş olduğundan söz etmeyen bir takvim yaprağında. Gene o günlerdeydi ki, müzikle uğraşan, azı önemli, çoğu pek de önemli olmayan yüzlerce kişi arasında adı ansiklopedilere geçmeye başladı. Bu kaynakları erken dikilmiş mezar taşları olarak görsede, belleğine güvenmediği için, özgeçmişiyle ilgili özsüz bilgiler istendiğinde ansiklopedilere başvurduğu olur. Otuz yıla yakın bir süredir Güngör'le paylaşmakta olduğu yaşantılar dışında, yaşamakta olduğu yolundaki söylentileri büyük ölçüde abartılmış saymaktadır. Okuduğunuz özgeçmişi, hem kitabın arka kapağına bir özgeçmiş gerektiği için, hem de başka kaynaklarda eksik kalmış bilgilerden birkaçını vermek amacıyla kendi yazmıştır: tekil üçüncü kişi olarak. Özgeçmişiyle ilgili bilgiler bu kitabın içindedir. Orada da yoksa, bilen bilmeyene söyler.


Galeri Nev, 2013- 2014 sergi sezonunu, 27 Eylül'de Foto-Gerçekçi akımın Türkiye'deki öncüsü Nur Koçak ile açtı. İlk Çıplak, Son Çıplak başlıklı sergi, Koçak'ın 1960'lı yılların başında, Güzel Sanatlar Akademisi'nde gerçekleştirdiği ve akademik sanat eğitiminin temelinde yer alan ÇIPLAK etrafında şekil alıyor. Böylece sanatçının öğrencilik desenleri yarım yüzyıl sonra günışığına çıkıyor veilk kez sergileniyor. Desenler, o yıllarda Akademi hocalarının yakın durduğu geç kübizmden, sanatçıyı son yıllarda meşgul eden 'iç çamaşırları'nın ilk örneklerine, hem Türkiye'de sanatın tarihine, hem de Koçak'ın kişisel tarihine ilişkin önemli ipuçları taşıyor. İlk çıplakları, aradan geçen elli yıl içinde gerçekleştirilmiş yağlıboya, akrilik ve karakalem eserler, fotoğraflar ve son olarak sanatçının 2012'de gerçekleştirdiği ve yine ilk kez sergilenecek olan Denizli Horozu isimli heykel izliyor. Nur Koçak (1941, İstanbul) ilk resim çalışmalarını, ilk ve ortaöğrenimini tamamladığı TED Ankara Koleji'nde Turgut Zaim ile gerçekleştirdi. Liseyi bitirdiği Washington'da resim öğretmeni Soyut-Dışavurumcu Leon Berkowitz idi. 1960'ta Türkiye'ye dönerek İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü'ne giren Koçak, burada önce Adnan Çoker'in, ardından Cemal Tollu'nun ve kısa bir süre de Neşet Günal'ın öğrencisi oldu. 1970'te Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı Avrupa sınavını kazanarak resim dalında uzmanlık eğitimi almak üzere burslu olarak Paris'e gönderildi. Ecole Nationale des Beaux-Arts'da Jean Bertholle ile çalıştı. Öğrenciliği sırasında Salon d'Autome'da yer aldı. 1975'te İstanbul'a döndü ve Akademi'nin öğretim kadrosuna katıldı.


Yaşadığımız topraklarda kadınların durumunu ve aslında ülkemizde nasıl bir anlayışla, ya da daha isabetli bir deyişle anlayış kıtlığı ile karşı karşıya olduklarını gayet acı bir şekilde gösteren iki örneği ard arda yaşadık. Seçici toplumsal hafızamız yaşadığımız kötü anıları unutmaya çok yatkın olduğu için birincisini tekrar hatırlayalım: 6 Aralık 2010'da Başbakan'ı protestoya giderken durdurulan ve polis tarafından dövülen öğrencilerin arasında olan 19 yaşındaki E. Ö., bunun sonucunda bebeğini kaybettmişti. Aslında görevini kötüye kullanmak, kasten adam yaralamak ve kasten adam öldürmekten suçlu bulunması gereken bu polisler, Türk devletinin ve özellikle de hükümetinin koruyucu kanatları altında bu yaşananları ölü bir bebeğin sükuneti içersinde badiresiz atlattılar. Bu yetmezmiş gibi, genç bir kadının neden hamile kaldığı ve neden protestoya katıldığı konuşuldu. Yaşanan ikinci hadise ise, Defne Joy Foster'ın ölümünün sonrasında bazı saygıdeğer açık görüşlü gazeteci ve dimağı geniş düşünürlerin tanımadıkları bir merhumenin ardından ahlak polisliği görevini üstlenmiş olmalarıydı. Manevi değerlerinin yüksek olduğunu iddia edenlerin, dünyasını değiştirmiş olan birine gösterdikleri saygısızlık, ailesinin ve sevenlerinin acılarına karşı gösterdikleri hassasiyetsizlik ise söylenilenlere kat kat anlam ekledi. Tabii, bu yaşananlar medyanın gözü önünde gerçekleşen olaylar oldukları için dikkatimizi çekti. Belki de, hatta çok büyük bir ihtimalle, böyle bir anlayışın çok daha kötüsü sadece ülkemizdeki değil, dünyadaki çoğu kadının günlük gerçeği. Fakat bu kesinlikle böyle değildi ve böyle olmak zorunda da değil. En basitinden, Ankara Kalesi'nde bulunan Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne, yani mirasımızın büyük bir kısmının sergilendiği yere, gidildiği zaman, kadim medeniyetlerin kadının üretgenliğini ve doğurganlığını nasıl kutsadıklarını görebiliriz. Yanılmıyorsam bunu yılda binlerce ilk öğretim öğrencisi zaten tecrübe ediyor. O zamanlardan bu zamanlara her ne değişti ise, öyle bir mirası devralan coğrafyada kadınlar kutsandıkları tahtlarından, erkeklerin kontrolü altında var olmaya mahkum mallığa, köleliğe, bakıcılığa, akılsız, beceriksiz ve ahlaksız birer hizmet etme ve çocuk yapma makinesine indirgendiler. O yüzden, dışarıdan insan görünenlerin E. Ö. ve Defne Joy Foster hakkında böyle şeyleri nasıl düşünebileceğini ilk olarak hayretle karşılamış olsak da, aslında üzerinde biraz durunca bunda şaşırılacak birşey olmadığını görebiliriz. Hatta korku ve titreme içerisinde şunu da ekleyebiliriz: O insanlar, kendi yazılarında, akıllarında ve vücutlarında temsil ettikleri, cisimleştirdikleri insan ve kadın nefreti ile, milyonların duygularına tercüman, dilsize dil, sözsüze söz oldular. O yazarlar bize sadece yaşadıkları toplumdaki kör hoşgörüsüzlükleri, artık günlük hayatın bir parçası haline gelmiş ve normalleşmiş kötülükleri hatırlattılar. Bunarı duyunca şaşıranların yüzlerine bir tokat gibi şu gerçeği yapıştırdılar: bu topraklardaki insanlık, anlayış ve hoşgörü çok uzun zamandır bitti. Buraya biz hakimiz. Ve bu gerçeğin yüzümüze bu denli sert, bu denli açık seçik ve utanmaz bir biçimde vurulmuş olması karşısında bu denli tepki verdik. Kaybetmek istemediğimiz bir çatışmayı çoktan kaybetmiş ve bunu yeni farkına varmış olmanın isyanıydı bu. Yaşlı ve bilge bir adamın bir zamanlar dediği gibi: Tanımlar her zaman rekabet alanıdır. 'Kadına saygı'nın onun özgürlüğünü kısıtlamak ve eşitsizliğini dayatmak olarak tanımlandığı bir coğrafyadan fazlası ile payını almış bir ülke olarak, saygı kavramını yeniden tanımlamamızın ne kadar önem taşıdığı sanıyorum ki bu noktada hepimize aşikar. Fakat bunu yapıcak olan bir erkek olamaz, umarım bu da o kadar belirgindir. Hiç bir zaman, gücü elinde bulunduranın, güçsüze sadaka gibi sunduğu taviz kalıcı olamaz. Kadınlar kendilerine dayatılan nesnelliği sadece entellektüel olarak değil, herkesin gözüne sokarak, tüm ülkenin dikkatini çekerek, gündem meşgul ederek aştıkları, kendilerinin aslında özne ve fail olduklarını, bu saygınlığı alenen talep ve beyan ettikleri, güç odaklarına boyun eğdirdikleri ve son olarak buna uygun yasal düzenlemeyi yaptırdıkları zaman birşeyler değişmeye başlayabilir. Sadece kadınlar değil, güçlü tarafından ezilen her hangi bir kesim, yüce demokrasinin artık toplum olarak bir kenara ittiği ve toplumsal yapının şiddetine maruz kalmış her kitle, kendi gücünü ortaya koymadığı ve güçlüden merhamet beklediği her saniye sadece büyük bir yanılgıya düşmekle kalmıyor: kendine karşı yapılan gaddarlığa herkesten çok katkıda bulunuyor.


Herman Melville'in 1851 tarihli romanı Moby Dick, yapıtta kullanılan dil, semboller, tasvirler, karakterlerin kurulması gibi sebeblerle, modern romanın öncüsü sayılabilir. Hala okumamış olan varsa, hayatındaki o büyük boşluğu farketmesini umarak, kitabın 1930 baskısındaki illüstrasyonların peşine düşelim. İlk baskısı 1851 yılında yapılan kitap, tarihe geçmiş olan giriş cümlesiyle dikkat çeker. Melville, o dönemde gerçekleşen balina saldırıları dışında, asıl olarak, 1838 yılında Şili açıklarında öldürülen ve şu ana kadar tarihteki tek beyaz balina olan albino 'ten etkilenmiştir. Kitap, ertesi yıl yayınlanan Tom Amca'nın Kulübesi'nin gölgesinde kalmıştır. Tom Amca'nın Kulübesi, Amerika'da 19. yy'da İncil'den sonra en çok satılan ve okunan kitap olmuştur. Melville'in ölümüyle yeniden basılan Moby Dick sadece New York yeraltı edebiyatı camiasından ilgi görmüştür. Moby Dick'e tekrar hayat veren ise, ressam Rockwell Kent olmuştur. 1930 yılında Kent'in illüstrasyonlarıyla yeniden basılan kitap hemen tükenmişti. O yıldan itibaren, ABD'de hemen her Moby Dick basımı Kent'in illüstrasyonlarıyla yayınlanmıştır.


İlki 14 Mart Cumartesi günü Kuzguncuk'ta açılacak olan İmece Organik Manavları'nın ikincisi de Avrupa Yakası'nda Galata-Kuledibi'nde açılacak. Organik manavlarda, Anadolu'nun farklı yerlerinde organik tarım yapan sözleşmeli çiftçilerden gelen tamamı organik sertifikalı taze sebze ve meyvelerin yanı sıra nohut, mercimek, zeytinyağı, bal, reçel, çay gibi organik sertifikalı daha birçok ürün de yer alacak. Türkiye'de organik ürün tüketiminin ve üretiminin yaygınlaşması amacıyla üretici ve tüketicileri imece adı altında bir araya getiren İmece Ekolojik, ekolojik yaşamın sadece yemek-içmek ile sınırlı olmadığı, bir yaşam felsefesi olması gerektiğinden yola çıkarak faaliyetlerinde -gerek kutu dağıtımı gerekse manavda- herkesi ekolojik yaşam ortaklığı paylaşmaya davet ediyor....


İmece Ekolojik Yaşam ve Organik Ürünler projesini, Türkiye'nin ilk ekolojik ürünler pazarı olan İstanbul Feriköy Pazarı'yla duymuştuk. Şehir yaşantısının bezgin ruhlarımıza işlettiği günahlar arasından gülümseten bu girişim henüz birkaç yıllık geçmişinde sadece doğal sebze ve meyve tüketim şansı sunmakla kalmadı, pek çok sevindirici alt başlıklar içeren projeleri de tezgahında sergiledi, sergiliyor. Bunlara örnek olarak akla ilk gelen; İmece sayesinde AB tarafından da onaylanan Küre Dağları'nda Aşağı Çerçi Köyü Kırsal Kalkınma Projesi. Sağlıklı yiyecek ve içecekler tüketmenin yanı sıra ekolojik yaşamın bir yaşam tarzı olmasına çabalayan İmece, bünyesinde yürütmekte olduğu ekolojik projelerde birlikte çalışabileceği ve beraber projeler geliştirebileceği, ekolojik yaşam hakkında ortak idealleri paylaşan kişiler de aramaktadır. İlgilenenlere duyurulur. İmece Ekolojik Yaşam ve Organik Ürünler'i -iyi ki- hayatımıza katan Mehmet Gökmen'in bu röportajını, Futuristika! okuyucularıyla paylaşan M. Hakan Patır'a teşekkür eder, keyifli okumalar dileriz. İmece Ekolojik fikri ilk olarak 2005 yılında oluştu. İlk olarak evlere paket servisi yapmayı amaçlıyorduk. Bu amaçla Anadolu'daki üreticileri dolaşmaya başladık, nereden nasıl ürün getirilebiliri araştırdık. Aynı yıl daha fazla fikir edinmek ve yurtdışındaki organik ürün pazarını takip etmek için Almanya'da düzenlenen BioFach Fuarı'na ziyaretçi olarak katıldık. Bu projemiz iyice oluşmaya başladığı sırada 2006'da Buğday Derneği öncülüğünde Feriköy Ekolojik Pazar'ı kuruldu. Bunun üzerine paket servisi oluşturmak amacıyla halihazırda görüşmekte olduğumuz birçok üreticinin ürünlerinin pazarda da yer almasını sağladık ve onların temsilcisi olduk. Böylece İmece Ekolojik esas olarak 2006 yılında Türkiye'nin ilk Ekolojik Pazarı olan Feriköy Pazarı ile eş zamanlı olarak faaliyetlerine başlamış oldu. Ekolojik yaşam ortaklığı; tüketim alışkanlıklarımızdan başlayarak çevreye olan duyarlılığımızı ifade ediyor. İmece Ekolojik olarak, duruşumuzla özellikle günlük rutin içinde kaybettiğimiz duyarlıklarımızı yeniden hatırlamak ve kendimizi dönüştürmek için gerçekleştirdiğimiz projelerde işbirliğine davet ediyoruz. Örneğin; ekolojik tarım, doğaya uyumlu ve doğayı kirletmeyen bir tarım sistemidir. Dolayısıyla doğayı kirletmeyen tarım, insana da zarar vermez. Bugün insan vücudunun bağışıklık sistemini çökerten çok ağır hastalıkların tedavi süreçlerinde hastaların bünyeleri sadece ekolojik ürünleri kabul ediyor. Bu oldukça acı ve bir o kadar da önemli bir gösterge. İmece Ekolojik olarak, büyük üreticiler yerine ekolojik tarım yapan küçük ve orta ölçekteki çiftçilerin ürünlerini iç pazarda tanıtıp pazarlamaya özen gösteriyoruz. Çünkü köy üretimi önemlidir. Tarım üretiminin temelini oluşturan köy hayatının devamlılığını sağlar, köylerde üretim yapılmasını teşvik etmek iş olanaklarını, beraberinde de bulunduğu bölgede ekonominin hareketlenmesini sağlar. Aksi takdirde iş kapısı olarak görülen büyük şehre göçün engellenemez hale gelir ki, bu da köy hayatının tamamen sona ermesine neden olur. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında çok sayıda küçük ve orta ölçekli üretim yapan çiftçi var. Ekolojik tarım yoluyla küçük ve orta ölçekli üretimin sürdürülebilirliğini ve köy yaşamının devamlılığını sağlamayı amaçlıyoruz. Öncelikle bu konudaki bir karışıklığa açıklık getirmek istiyoruz. Türkiye'de organik olarak lanse edilen kavram dünyada ekolojik olarak geçer. Biz de ekolojik demeyi tercih ediyoruz çünkü ekolojik yaşam felsefesiyle bir bütünlüğü olan ürünleri yani ekolojik ürünleri. Ekolojik bir ürünün öncelikle yetiştiği toprağın kimyasallardan tamamen arınmış olması gereklidir. Yetişme döneminde de sentetik bazlı hiçbir gübre ve zirai tarım ilacı kullanılmaz. Dolayısıyla yetiştiği bölgedeki ekolojik sisteme zarar vermez. İnsan sağlığına zararlı hiçbir kimyasal madde içermeyen ekolojik ürünlerin bitkilerin iyileştirici özelliklerini korumalarını sağladığını da söyleyebiliriz. Bir üretici ekolojik tarıma başlamak istediğinde Türkiye'de yerli ve yabancı olmak üzere sayıları 13'ü bulan sertifikasyon ve kontrol firmalarından birine başvurur. Tarım Bakanlığı tarafından denetlenen bu firmaların yetkilileri üreticilerin toprağını inceler ve koşulların uygunluğunu denetler. Ayrıca hem toprağı hem de ürünleri kayıt altına alarak ekolojik tarım konusunda çiftçiyi bilgilendirirler. Denetlemeleri sonucunda toprağın temiz olduğuna karar veren sertifikasyon firması üretim için kararını verir. Bundan sonraki aşamada da, yani üretimden son kullanıcıya ulaşana kadarki süre boyunca, ürünlerin izlenmesi ve denetlenmesi devam eder. Türkiye'de bu konu hala çok yavaş gidiyor, bu kültürün oturması için epey zaman var. Yürütülen çalışmalar ve projelerle organik ürün pazarı büyüyor ama şu anda popüler bir tüketim alışkanlığı şeklinde devam ediyor. Şu anda organik ürün tüketicileri ağırlıklı olarak üst-orta sınıfın yanı sıra hamileler, çocuklu aileler ve Türkiye'de yaşayan yabancılardan oluşuyor. Feriköy'ün ardından Ankara, Antalya, Samsun ve Bursa'da açılan ekolojik pazarlar tüketimin yaygınlaşması bakımından oldukça etkili oldu. Organik ürün tüketmek isteyenlerin ürünlere çok daha kolay ulaşabilmelerini sağladı. Ama tabi tüketim henüz çok da yaygın değil. Türkiye için organik ürünler ve ekolojik yaşam çok yeni oluşumlar, bu kültürün tam anlamıyla oluşması için önemli adımlar atılıyor ve fakat daha işin çok başındayız. İstanbul'da olduğumuzdan öncelikle İstanbul'da Feriköy Pazarı'na gelemeyen ya da gelmeyi tercih etmeyen, organik ürün tüketen müşterilerimize haftalık standart kutu dağıtım hizmetimiz var. Gerek tüketiciler gerekse de dükkanlar bazında hafta içi taze sebze-meyve bulmak konusunda sıkıntılar var. En önemli çalışmalarımızın başında, büyük şehirlerde haftanın 7 günü ürün tedarik edebilecek organik manavlar kurmak geliyor. Ayrıca ağaç yaşken eğilir felsefesiyle kreşler ve ilköğretim okullarında çocukların organik gıdalarla beslenebilmelerini sağlayacak çalışmalarda bulunuyoruz. Ayrıca Türkiye'de üretilen ürünlerin yurtdışı pazarlara sunulmasının yanı sıra Türkiye'de üretimi olmaması şartıyla ekolojik ürünlerin ithalatı konusunda çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Örneğin; Backaldrin isimli Avusturyalı bir firmayla unlu mamüller ve pasta katkıları konusunda işbirliği hazırlılarımız var. Yine organik kahve konusunda da araştırmalar yapıyoruz. Türkiye'de ekolojik üretim zor değil ancak ürünün tüketiciye ulaşması, depolanması ve pazarlanması konusunda sıkıntılar var. Bu konuda ÇEKÜL derneği ile ortak bir proje çalışması içindeyiz. ÇEKÜL'ün Köyler yaşamalıdır projesini bir parçası olarak organik tarım yapan köylerden çıkan ürünlerin lojistik ve depolama operasyonu ile pazarlama olanakları konusunda işbirliği yapmaktayız. Böylece en önemli hedefimiz olan küçük ve orta ölçekte üretim yapan çiftçilerimizi desteklemiş ve ÇEKÜL projesinin amacı olan bölgesel üretim ve kültürün de sürekliliğini sağlamış olacağız. Biz İmece Ekolojik olarak sağlıklı olmanın en değerli özgürlük olduğuna ve önemle korunması gerektiğine inanıyoruz. Bu doğrultuda doğaya ve insana zarar verecek her şeyden arındırılmış bir yaşamın insan hayatına ve doğaya gösterilen saygının önemli bir parçasıdır.


Dostoyevski. 59 yıl yaşadı. Dünya edebiyatın en önemli eserlerini yazdı. Zor bir hayatı oldu; hastalıklar, sürgünler, mali sıkıntılar içinde geçti yaşamı. Hayatına pek çok kadın girdi, bunlardan ikisiyle evlendi. Polina Suslova ise Fyodor Dostoyevski'nin hayatında ayrı bir yere sahiptir. Dostoyevski için gerçekleşmeyen bir arzu nesnesi gibidir. Onunla yaşadıkları, ayın diğer yüzü gibi hala biraz karanlıktadır. Dostoyevski ve Polina Suslova 1861 yılında yoksul öğrenciler yararına düzenlenen bir gecede tanışırlar. Dostoyevski böyle gecelere sık sık katılır ve eserlerinden parçalar okurdu. Polina Suslova ise böyle gecelerin müdavimlerinden biriydi. Dostoyevski ile karşılaşması bu gecelerin birinde olur. Olayın tam olarak nasıl gerçekleştiği biraz muamma ama o günlerin birinde Suslova, Dostoyevski'ye yayımlaması için bir öykü gönderir. Suslova'nın öyküsü 1861'in Ekim ayın da 'Vakit' dergisinde yayımlanır. Eski bir mujik kızıdır Suslova. Ablası Rusya'nın ilk kadın hekimi olurken Suslova arzularının peşinden gitmeyi tercih eder. Fakültelere yazılır ama derslere girmez. Devrimcidir. Tanrı'ya inanmayan solgun yüzlü bir feministtir. Güvenilmezdir. Sert bakışları olan görkemli bir kadın olduğu söylenir. Yürek yakan bir nihilisttir. Onu tanıyanlardan birisi; sadece içinden geldiği için adam öldürebileceğini söyler. Ruhundaki karmaşayı kendisinden 16 yaş büyük Dostoyevski'nin çözebileceğine inanır. Ne var ki Dostoyevski düşündüğü gibi biri değildir. Suslova'nın yanında çirkin kalır. Borçlardan bunalmıştır. Sara hastasıdır. Kuşkucu biridir. Suslova, bütün varlığını ona teslim etmek isterken Dostoyevski ona teslim olur. Kurtarıcısı olarak gördüğü adam gözyaşları içinde ayaklarının dibine yığılır zaman zaman. Suslova, korkunç bir kıskançlıkla saplantılı bir aşığa dönüşen Dostoyevski'den nefret eder, ondan tiksinir. Günlüğüne, Dostoyevski'den nefret ediyorum. İnancımı ilk öldüren oydu. diye yazar. 'Vakit' dergisi kapanınca Rusya'dan ayrılmaya karar verir Dostoyevski. Suslova'ya birlikte gitmeyi teklif eder, Susluova kabul eder. Dostoyevski bu yolculuğu Suslova ile birlikte geçirebileceği romantik bir yolculuk olacağını düşünür; fakat Suslova'nın başka planları vardır. İşler aksayıp yolculuk kısa bir süre ertelenince Suslova bavulunu toplayıp Paris'in yolunu tutar. Dostoyevski ise işlerini bitirir bitirmez onunla Paris'te buluşacağı günü düşünür. Kısa süre sonra Dostoyevski Paris'e gider. Yolda, Wiesbaden'de bir mola verir. İçindeki kumar tutkusuna engel olamayıp kumarhanelere girip çıkar. Büyük gösterişli salonlarda oyun oynar. Şansı yaver gider, üst üste kazanır. En sonunda bütün parasını koyar masaya ve yine kazanır. Sevinç içinde dışarı çıkıp otele döner. Paris'e gitmek için hazırlanırken içindeki tutkuya boyun eğer ve geldiği yere geri dönüp tekrar kumar oynar, tekrar kazanır. Masadan kalkıp odasına döndüğünde yorgun ama mutludur. Paris'e gitmek için hazırlanır. Dostoyevski Paris'te Suslova'yı görecek olmasından dolayı hem heyecanlıdır hem de Suslova'nın kendisini bırakıp Paris'e gitmesine kızgındır. Suslova, aynı gün için günlüğüne, Dostoyevski'den bir mektup aldım. Beni göreceği için çok mutlu. Acıyorum zavallıya. diye yazar. Dostoyevski, Suslova'yı Paris'te küçük bir pansiyon odasında bulur. Solgun bir yüzle karşılar onu Suslova. Dinle Polina, öğrenmem gerek. Neresi olursa olsun bir yere gidelim. Her şeyi anlatacaksın bana. Yoksa Ölürüm! diyerek bağırır Dostoyevski. Sonrasında Dostoyevski'nin kaldığı eve giderler. Yol boyunca hiç konuşmazlar. Dostoyevski sabırsızlanır çabuk olması için arabacıya bağırır yolda. Eve girer girmez Dostoyevski birdenbire yere yığılır Seni yitirdim, biliyorum bunu. Suslova, onu sakinleştirip yatıştırır. Paris'teki Salvador isimli sevgilisinden söz eder. Gözyaşları içinde anlatırken Dostoyevski tutulmuş bir halde sessizce dinler ve mutlu olup olmadığını sorar. Bir kadın ile bir erkek arasındaki dostluk çoğunlukla gelişmemiş aşklardan doğar diyordu Milan Kundera. Dostoyevski ve Suslova'nın gelişmeyen aşkları dostluğa evrilir mecburen. Durumu kabullenen Dostoyevski İtalya'ya gidelim... der, ağabeyin olacağım senin. Suslova, Salvador ile ilişkisini kesip Dostoyevski ile İtalya'nın yolun tutar. Birlikte kumar masalarına otururlar. Kazandıkları da olur kaybettikleri de. Suslova'nın yüzüğünü rehin vermek zorunda kaldığı da olur. Şehir şehir dolaşırlar. Roma'dan Napoli'ye oradan Torino'ya giderler. Birliktelikleri de Torino'da son bulur. Suslova Paris'in yolunu tutarken Dostoyevski birkaç hafta sonra Rusya'ya geri döner. Suslova ve Dostoyevski Ekim 1863'ten sonra bir daha hiç görüşmezler. İki yıl sonra 1865 yılında birkaç kez görüşürler fakat ilişleri daha fazla devam etmeyecektir. O günlerde yazdığı bir mektup Suslova'yı çok kızdırır. Kendisi cevap yazamayınca kardeşinden Dostoyevski için bir mektup yazmasını ister. Nadezhda Suslova kardeşinin istediği üzerine bir mektubunda Dostoyevski'yi Başkalarının acıları ve gözyaşları senin için içki ve etten ibarettir. diye suçlar. Dostoyevski'nin bu mektuba cevap olarak yazdığı mektup ise hiçbir zaman bulunamaz. Polina Suslova'nın Henüz Türkçeye çevrilmeyen günlüğünde Dostoyevski ile olan ilişkisinden bahseder. Dostoyevski ise romanlarında söz eder ondan. Kumarbaz romanında açık açık ondan söz eder. Aralarında geçen kimi konuşmaları romanında yer vermekten çekinmez. Polina Suslova, Suç ve Ceza romanında Dunya olarak karşımıza çıkar, Budala'da Nastasya Filipovna, Karamazov Kardeşlerde ise Katrin ivonava. Polina Suslova; 1880'de kendisinden 16 yaş küçük eleştirmen Vasily Rozanov ile evlenir; fakat bu evlilik altı yıl sürer. Polina Suslova altı yılın sonunda kocasını terk eder.


Macar asıllı yazar İmre Kertesz on beş yaşında götürüldüğü toplama kampından bir buçuk yıl sonra serbest bırakılır. Yazdıklarında karanlığın umudu ve yarına duyulan inanç öne çıkar. akşam eve geldiğinde babamın cebinden çıkan şekerlemeler, köpeğimin beni beklerken sallan kuyruğu. Her gün aynı ızdırap. On beş yaşındaki oğlan çocuğunun Auschwitz toplama kampındaki hayatı. Bugünün umutsuzluğunu yaşarken yarın kaygılarından öylesi uzak. Buraya geleli ne kadar oldu? Anneme mektup yazmamı isteseler altına atacak tarihi bilemem. Bazen biraz güneş gördüğümüzde ağustosun onbeşi olduğunu düşünüyorum. Onu takip eden günlerde kış bastırıyor. Bir okul dönüşü yoldan toplandım. Ailemi, odamı, arkadaşlarımı, köpeğimi son kez göremeden, yağ, zamk ve pas karışımı kokuya bulanmış kara trenin içine fırlatıldım. O an her sabah okula giderken kullanmak zorunda olduğum is kokulu otobüs cennetim olabilirdi. Benim yaşlarımda yüzlerce çocuk ve aynı titrek gözyaşları. O güne kadar yaşadığımız bütün hüzünler geride kaldı. İlk aşk, ilk kavga, ilk dayak. Ne kadar da önemsiz. Son hatırladığım tarih 9 Kasım 1929. Doğduğum güne lanet etmiştim. Uzun bir yolculuktan sonra her tarafı silahlı Almanlar ve bağıran sarı kafalarla kuşatılmış sevgiden çok uzakta bir kampa getirildik. Tüm fısıltılar, ölüme giden yolun başlangıcı hakkında yapılan dedikodular doğru. Hayvanların bile yaşamasına izin verilmeyecek koşullarda yaşamaya çabaladık. Bugün hayatta kalabilmişsem bunu Serge'e borçluyum. Hayatının çok daha uzun yıllarını mayınlar arasında geçirmiş bir düşsever. Bana güneşin tonlarını ve torağın kokusunu öğretti. Yağmurlu günün erken saatlerinde silahlar onu götürmeden önce bana son söyledikleri bunlar oldu. Başında yas tutacağım bir mezarının olmaması ne acı. İnsan kendi kaderine terkedildiğinde, yani sadece yaşamak için çabalamak zorunda kaldığında komik duruma düşüyor. Ben, bana doğduğumda verilmiş bir hakkın kavgasındayım. Ne kadar anlamsız bir boğuşma. Kendi hayatım için avuç açtım, bir anı avucuma atmalarını bekliyorum Onların elindeki tüfekler derdime derman olacaksa bu trajikomik oyunun ikinci perdesinde yerime başkasını bulsunlar. Kalbim şimdi çok uzaklarda. 1945'te serbest bırakıldım. Ruhumun da tenim gibi kararacağını beklediğim bir öğleden sonra kapılar açıldı, sarıkafalar yana açılıp termoslarına koydukları kahveleri yudumlamaya başladı. Hatta birisi yolumuzun önüne bir paket sigara fırlattı. Aşağılama mı yoksa insanlık belirtisi mi olduğunu bugün bile çözebilmiş değilim. Budapeşte'ye döndüm. Oldukça zor oldu. Vatanımda kimilerince kahraman, diğerleri tarafındansa zavallı olarak kabul edildim. Toplama kampına gitmeyen yaşadıklarımı anlayamaz bu yüzden sessiz kalıp hayatıma devam etmeye çalıştım. Çocukluğumdan kalan tek şey gazetecilik yapmak konusunda verdiğim karardı. 1951 yılında askerlik görevimi yerine getirmek için orduya alınana kadar yazmaya, araştırmaya, merak etmeye devam ettim. Muhabirlik, editörlük aklınıza ne gelirse. Kimi günler gece dokuzda yazmakta olduğum makaleden başımı kaldırıp şaşkınlıkla yirmi metrekarelik odayı dolduran kimsenin kalmadığını farkederdim. Sessizlik garip bir şekilde korktuğum tek şey oldu. Askerlik tahmin ettiğiniz gibi benim için çok da keyifli geçmedi. Bu sefer silahı taşıyan taraf olsam da bir kez daha yaşamın kıyısında gezinmek, ölebilme ihtimaline karşı kurşun doldurmak canımı sıktı. Bittiği gün bir daha çıkarmamak üzere tüm savaş hırdavatlarını toprağa gömdüm. Yazı çizi işleri ruhumu besledi. Bu yüzden Nietzsche, Hofmannsthal, Schnitzler, Freud, Roth, Wittgenstein çevirileri yaptım. Bazen uyumadan geçen üç dört gün kelimelerle beslenirdim. Sonradan yazdıklarımda bu ustaların izlerine çok rastladılar. Ben saygımdan kaynaklandığını tekrarlamak isterim. Yalnızlıkla ilişkim de sevgi- nefret paradoksundan kurtulamadı. Evimde tek başıma uyumak zorunda kaldığım her gece kabuslar peşimi bırakmadı ama hayatımda hiçbir zaman kalabalık bir jazz kulübüne ya da stadyuma gidemedim. Kimi aylar Pardayanlar'ı bitirmek ya da Yaşlı Adam ve Deniz'i sekizinci kere okumak için kendimi eve kitledim, hemen ardından arkadaşlarımı görebileceğim mahalle kahvelerinden birinde viskimi yudumlarken 60'larda yaklaşan özgürlük hareketlerini konuşurken demlendim. Sanırım etrafımda uzanabileceğim birilerinin olduğunu bildikçe, ya da kitapların arasında kaybolan günlerde yalnızlıktan hiç korkmadım. İlk romanım Sorstalansag onca yıl beynimde biriktirdiklerimi kusmam oldu; on altı yaşında, babasının Auschwitz'e gönderilmesinden birkaç ay sonra, hiç tanımadığı Yahudi çocuklarıyla bir otobüse bindirilen ben kaderimin bana çizdiklerine katlanarak toplama kampına gönderilirim. Auschwitz'de hiç değilse babamı bulacağımı umarak. Kitap benim beynimi kemiren solucanlar, askerlere duyduğum iğrenme ve sonunda yeniden hayata tekmelenmemi anlatır. Abartıya kaçmadan sadece algılarımın duyumsadıklarını saklayarak. 'Ben'i orada yaşayan milyonlarca insandan farklı kılan yazma yeteneğim yüzünden. Bu yüzden Kadersizlik'in bir otobiyografi olduğunu şiddetle reddediyorum. O günleri, ölümü bile yaşadıklarımıza tercih etme hissini, yarının bugünden daha da kötü olabileceği fikrini hepimiz hissettik. Ben sadece söylenmesi gerekenleri açıkladım. 2002 yılında Nobel'i kazanmak da aslında yaşadığımız hayatların bir anlamı olduğunu kanıtladı. Biz son kurbanlardık. Bizden sonra gelenler dilenmediler. Daha komik olan kitabımın Maceristan'da yasaklandıktan sonra ilk baskısının Almanya'da yapılmış olması. Yorum yapmama hakkımı buraya saklıyorum. Ardından bu seriyi takip eden iki kitap daha karaladım. 1988'de A Kudarc ve 1990'da Kaddis a Meg Nem Született Gyermekent. Fiyasko aslında tam da hayatımın romanı diyeceğim kitabım. Auschwitz'ten Buchenwald'e toplama kamplarına taşınan Yahudi, Komünist Parti'nin yayın organı olan günlük bir gazetede çalışırken birdenbire işte çıkarılarak kimliği elinden alınan muhabir, geçimini Almanca'dan Macarca'ya çeviri yaparak sağlayan çevirmen ve yazdıklarıyla 'başarı'yı bir türlü yakalayamayan yazar. Hepsi benim bölünmüş kimliklerim. Biri olmadan diğerinin altından kalkamam. Sonrasında gelen Doğmayacak Çocuk İçin Dua ise aşkta yaşadığım çöküntüleri, dünyayla ilişkimde sürekli eksik çıkan hesabı, beni seven karıma karşı elimde son kalan Auschwitz kozunu oynamamı ve asla doğmayacak çocuğumuzun azabını çekmemi gün be gün, satırlar arasına serpiştir. Bugün bile size aklımdakileri en içten gülümsememle dökerken soykırım kamplarında geçen bir hayatın mı yoksa küçüklüğümden beri bana dayatılan Yahudi inancının mı kadersizliğimin nedeni olduğunu itiraf edemeyebilirim. Kimlik algısından kurtulmak istiyorum. Bir sabah uyandığımda adımın, cinsiyetimin, dinimin ve şehrimin olmadığı, boşlukta süzülerek hareket edebildiğim, bir iki kadeh viskiyi devirmeden de içlenebildiğim, yazmadan huzur duyabildiğim bir hayat arıyorum. Bulduğunuzda beni de yanınızda götürdüğünüzden emin olun. O zaman anlatacak bir hikayem kalmayacak olsa da. Son satırlarımı 2003'te Felszamolas kitabıma sakladım. Odamda oturmuş rafları montelemeye ve kitaplarımı koyacağım ideal düzeni yaratmaya çalışırken hayatı da tasfiye etmeye başladım. Toplama kamplarında doğan bir yazarın intiharla sonuçlanan hikayesi. Yazacaklarımı tamamlayıp, bilmeniz gereken herşeyi anlattığımı düşünüyorum artık. Bundan sonra güneşe ve bulutlara zaman ayırmalıyım.


kurgu gücünü kaybeden bir kadıköylü, yaşama karşı silahsız kalmış sayılır ve beyoğlu bar ortamlarında kurban olarak satışa çıkarılır. bu işin sonunda cihangir'de pis bir çarşafın üstünde kullanılmış olarak uyanabilir ki, bu durumda düş, bir daha yanına gelmez. tersi de olmuş ama yalanlanmıştır.


Caferağa Mah. Dr. Esat Işık Cad. in several aspects projesi sanatsal bir yöntem olarak arşivlemeyi kullanıyor. Yaklaşık 25 yerli ve yabancı sanatçının katılımlarıyla gün geçtikçe genişleyen sergiye, her sanatçı kendi çalışmasının bir taslağıyla katkıda bulunuyor. Bu nesneler birbirleriyle ilişkili olarak, yayılan bir ağ içinde dokunarak yeni bağlantılar yaratıyor. Sergi alanının içi, üst üste bindirme, yeniden düzenleme ve katmanlara ayırma stratejilerini kullanmak yoluyla bir organizma olarak İstanbul'u yansıtacak. halka sanat projesi'nde kentin sosyal, kültürel, mekansal ve estetik boyutlarının analizine dayanan kurgusal ve kolektif bir sanatçı hafızası yaratılacak.


Mehmet Günyeli, DERVİŞLER serisinde bir inanç hiyerarşisini ön plana çıkarıyor. İnançların insanları eşitleme hedefini ve bir ve bütün olma amacını benimseyen ruhunu fotoğraflarında estetik bir yücelişe doğru taşımayı ihmal etmiyor. Bu da onun fotoğraflarının, dinsel mistisizmi törensel bir disiplin ve uyumlu bir görsellik içinde bütünlemesine kaynaklık ediyor. Mevlevi dervişler, bulundukları mekana inanç dolu bir atmosfer yayıyor, bu bütünleşmenin ritmini sanki tüm evrene mal eder gibi bize solutuyor. Mehmet Günyeli'nin fotoğrafları, alışılagelmiş mevlevi görüntülerinin çok ötesinde, yani dönmek suretiyle bir devinim oluşturan derviş imgesinin hayli dışında, özellikle etkili bir geometriyi öne çıkaran bir bakış açısını sergilemekte. Baş'ların sıra halinde dizildiği bir anlatıma odaklanan Günyeli, dervişleri çevreden soyutlanmış birer figür olarak bu geometriye katkı yapan bir boyuta taşıyor. Mistik bir duygu dinamizmini alabildiğine güçlendirmeye çalışırken, geleneksel kültürümüzde bir realite olarak kabul gören Alevi semahları ve Muharrem törenlerindeki kitlesel inanç ritüellerini çağrıştıran bir yığınsallığı sergilemekten de uzak kalmıyor.


William butler yeats, kelt ruhunu keşfeden, kadim inançlarını hatırlayan toplumların belleğine hayranlık duyan mistik şair, hermetik öğrenci, hayatının tek aşkını bulmuş mutlu bir adamdı, ölülerle iletişim kuruyor, yeniden doğanları takip ediyor, periler hakkında kitaplar yazıyor ve irlanda kırlarının pagan geçmişini kutsayan kitaplar yazıyordu. Yaşadıklarını, yaşayacaklarını, başka dünyaları yazıya dökme cesaretini kendinde bulan her ölümlü gibi ince bilekli kadınlara karşı zaafı vardı, düzeltmek gerekir, ince bilekli bir kadına hayatını adadı. İrlandalı devrimci, aktivist, feminist Maud gonne, hayatını irlanda milliyetçiliğine verdi, William butler yeats'in bir tiyatro oyununda yer aldı ve Yeats ona aşık oldu, gönül düşürdü, defalarca evlenme teklifi yaptı fakat gonne her seferinde onu reddetti ve en sonunda bir politikacı ile evlendi, çocukları oldu ve katolik kilisesine girdi. Yeats ise hermetik öğreti, Altın Şafak Tarikatı, Kelt atalarının çağrısında ömrünü geçirdi, Gonne'ın onu yıllarca oyalayıp sonra başkasını seçmesini asla kabullenemedi ve yeryüzü tarihinde sık sık gördüğümüz gibi, en güzel şiirlerini bu kadına yazdı. Yeats, belki de unutamadığı kadının peşinden gittiği Fransa'da, bir otel odasında, Kelt şafağını göremeden öldü, bedeni atalarının topraklarına getirildi. ama bir tek kişi seni sevdi,


Incognito, bilinmeyen bir yerde bekleyen beş insanın, varoluşlarını tutabildikleri yerden yakalamaya çalışmalarını, klasik anlamda bir metin akışı olmadan ve izleyicisine bir konu vaad etmeden pek çok durumla anlatan bir tiyatro oyunu. Çok mu gerçek çok mu hayal olduğu izleyiciye bırakılan bu tuhaf hikayede, içine atıldığı dünyaya dışarıdan yabancı gibi bakan ama yine de aynı dünyanın kurallarına göre yaşama zorunluluğuna uyum sağlayan yaşamları yalın bir anlatımla sahneleyerek beğeni topluyor. Fehmi Karaarslan'ın tasarlayıp yönettiği ve Birleşik Aksiyon Tiyatro Topluluğu'nun sahneye koyduğu oyunda Düzgün Aslan, Volkan Çıkıntoğlu, Hüseyin Urcan, Derya Yıldırım ve Uğur Cem Lalek oyuncu olarak yer alıyor. Oyun biletleri için www. bitiyatro. com veya www. biletix. com adreslerini ziyaret edebilirsiniz. Oyun, izleyicisine bizi biz yapan şeyleri, bunları nasıl bulup çıkardığımızı, ne kadar sahiplendiğimizi, kişiliğimizi bulma yolunda emin adımlarla ilerlememizi ve parametreleri sürekli değişen bu sonsuz mücadeleye ayak uydurma çabamızı çarpıcı bir şekilde sunuyor. Aktör-Clown oyunculuk modeli arayışının ilk ürünü olarak ortaya çıkan ve doğaçlamalar yoluyla kurulan Incognito, izleyicisini sarıp sarmalayan farklı bir anlatım gücüne sahip. Türkiyede yeni fark edilmeye başlanan ve örneğine az rastlanan bu cesur biçim, klasik yöntemlerin ötesinde kendine has teknikleriyle dikkat çekiyor. Incognito, izleyiciyi tuhaf bir maceraya katılmaya davet eden, ilginç ve aynı zamanda cok derin ve güzel bir oyun. Yarattığı geniş ve özgür anlatımı, çok titiz şeçilmiş sessiz anlarla, içinde yaşadığımız günümüz dünyasının gerçeklerinin sıradışı olduğunu gözler önüne seriyor. İnsanın dünyada varoluş meselesi hem oyunun ana hareket temasını belirliyor hem de sahneleme estetiği konusunda deneysel bir dil arayışını tetikliyor. Söz konusu olgu eğlenceli bir dille anlatılırken, trajik olan popüler ve ironik bir bakışla yansıtmak isteniyor. Bu yolla seyircinin oyunla organik bir bağ ve sempatik bir yakınlaşma kurması amaçlanıyor. Oyun kişileri için olduğu kadar oyuncular için de bir arayış İncognito. Sahnedeki varoluşlarını kurabilmek için clown-aktör diyebileceğimiz bir yapının üstüne tırmanmaları gerekiyor. Bu bakış açısı clown disiplinini bir oyunculuk metodu gibi görerek, aktörün oyun kişisini yaratmasını sağlıyor. Bu şekilde var olan oyuncu ve oyun kişisi, kendine clownesk olandan bir adım ötede bir alan yaratmayı başarıyor. Biçimsel olarak değil, düşünsel olarak clowndan temellenen oyun, komik olanı, hatta trajikomik olanı ilk bakışta yakalamayı hedefliyor. Uluslararası festivallerden de davet alan Incognito, Nisan ayında Fransa ve Almanya'da sahnelenecek. İstanbul'da doğan Fehmi Karaarslan Paris Devlet Yüksek Konservatuarı Tiyatro Oyunculuk Bölümü'ndeki eğitiminin ardından Fransa'da birçok tiyatro oyununda oyuncu olarak yer aldı. Lyon merkezli tiyatro topluluğu Le Spoutnik'in kurucularından olan Fehmi Karaarslan çalışmalarını Türkiye, Fransa ve Almanya arasında sürdürmektedir.


Bağımsız müzik evreninde önemli bir yeri olduğunu düşündüğüm Ninja Tune hakkında kısa bir yazıdır az sonra okuyacağınız. Aslında inceleme yazmak için yola çıkmıştım ama yazının sonuna geldiğimde gördüm ki tanıtım yönü daha ağır basmış. Başlarken, taşıdığım kuşkuları paylaşayım istedim: albümlerin labellara ihtiyaç duyulmadan müzisyenlerin bulduğu çözümlerle dinleyiciye sunulabildiği günümüzde bir 'record label' hakkında yazı yazmak ne derece anlamlı olur bilmiyorum. Üstelik indie tanımının ulaştığı boyutları düşünürsek, Ninja Tune'un independent özelliğinden bahsetmek yerine onu diğer indie oluşumlardan ayrı bir yere koyan ve neredeyse kendi türünü yaratmış olan seçkinliğinden söz etmek, bağımsız müzik ülkesi içinde yolumuzu kaybetmeden ilerlememize yardımcı olabilir umarım. 1990 yılında Londra'da Dj ikilisi Matt Black ve Jonathan More tarafından kuruldu Ninja Tune. Coldcut olarak da bildiğimiz bu ikili, Ninja serüvenine çıkmadan önce korsan radyo kanalı Kiss Fm'de yayın yapıyorlardı. Benim açımdan bir albümü sadece 'Ninja' etiketine bakarak bile satın alabilme güzelliğini sağlayan bu label, electronica, ambient, nu-jazz, avant-garde jazz, drum'n bass, chill out ve trip hop türlerinde işler yayınlamakta. Rock ve Hip Hop gibi türler içinse kendisinden başka dört adet label türemiş bulunmakta Ninja'dan. Yazının başında da dediğim gibi, bağımsız bir plak şirketi olmanın ötesinde, bir müzik türü ve ekolü sayılabilecek seçkinliğe sahiptir Ninja Tune. Bu seçkin soundun ortaya çıkmasında, hemen hemen aynı titizlik ve benzer tekniklerle oluşturulmuş seslerin, ilk bakışta birbirinden farkı yokmuş gibi duran fakat aslında her birinin artık müzisyenlerin neredeyse imzası haline gelmiş benzersiz ürünler olmasının, yani kaliteli soundun çıtasının çoktan belirlenmiş oluşunun büyük payı var bana kalırsa. Hatta biraz abartmış olur muyum bilmem, Ninja'nın bu seçkinliğini tıpkı ECM'nin her fırsatta övgüye layık bulunan o eşsiz 'ECM Soundu'na benzetebilirim. Caz ile ilgilenenler bilirler, ECM seçicidir ve o labeldan albüm yayınlatmak az sayıda müzisyenin bulabildiği bir şanstır. Albümleri, çıkmadan haftalar önce programında yayınlayan, müzik zevkinden kuşku duyulmaz adam Gilles Peterson'un eleştirisini almak Britanya taraflarından çıkan her müzisyen için önemlidir tahmin edildiği üzere. Aynı zamanda bir labelın kurucusu ve plak koleksiyoncusu olan Peterson'ın BBC Radio'daki programında çaldığı ve üzerine bir iki söz söylediği albümler genellikle büyük beğeni toplar ve ne kadar önem verdiğimiz kuşkulu ama yine bu albümler Pitchfork gibi mecralarda hatırı sayılır puanlar alırlar. Ninja Tune'un kanatları altındaki müzisyenler de Peterson'ın süzgecinden mutlaka geçerler. Bir de Ninja Tune'un bahsetmeden edilemeyecek bir Radyo kanalı var. Solid Steel isimli bu radyoda hem Ninja Tune tayfasından isimler hem de Dj Shadow, Four Tet gibi önemli müzisyenler yayınlar yapmaktalar zaman zaman. Bu programlar, Ninja'ların akıllarından neler geçtiğini anlamamıza yardımcı olabilir belki.