Jean-Baptiste Del Amo'nun Fransa'da 2016'da yayımlanan kitabı yakında Can Yayınları'ndan Türkçe çevirisiyle yayımlanacak. Del Amo, genizsil metinler yazıyor. Çeviriyi merakla beklemenin nedeni, yazarın kokular başta olmak üzere kimi yerlerde kullandığı zorlayıcı dilin Türkçe'deki karşılığını görebilmek. Bir Breton domuz çiftliğinden XV. Louis'in sefil Paris'ine giden on dokuz yaşındaki meteliksiz biri hakkında 2008'de yazdığı Une education libertine, en iyi ilk roman dalında Goncourt Ödülü'nü kazandı; 2013'te yayınlanan Pornographia, eşcinsel bir adamın adı açıklanmayan bir tropik şehirde geçirdiği halüsinatif gecesini anlatıyor ve Sade Ödülü'nü kazandı. Kitaplarında Paris, Fransa'nın nombril crasseux et puant ; şehir l'odeur de sexe crasseux, de bois piqu e, de fruit tal e, d'urine rance, de sueur tropicale ile dolu. Bu nazal, genizden gelen metinleri, 1898 ve 1981 yılları arasında bir Gascon domuz çiftliğinde yaşamaya çalışan ailenin beş neslini gösteren bize göre harika ve tamamen kindar -2016 romanı Regne Animal ile devam ediyor. Bu kitap da Livre Inter Ödülü'nü almıştı. Yakın dönemde yayınladığı Le Fils de l'homme ile sondan başlıyor ve yakında Türkçe'de belirecek krallığa dönüyoruz. - Une education libertine (2008) - Le Sel (2010) - Pornographia (2013) - Regne animal (2016) - Le Fils de l'homme (2021) Jean-Baptiste Del Amo: Evet, tüm zamanımı buna ayıralı uzun zaman oldu artık. Montpellier'de sosyal hizmet görevlisi olarak başladığımda böyle yapmayı planlamamıştım. Ne edebiyat diplomam var, ne yüksek lisans derecem. Güneybatı Fransa'da büyüdüm ve okula uyumlu değildim. Hızla çalışmaya atılmak ve militan bir işim olsun istedim. Benim için sosyal hizmetler belirginleşmişti. Herault ve Gard'da sosyal koordinatör olarak ilk işime başladım, ancak gençlerin istihdamına son verdikleri ana dek sadece birkaç yıl sürdü ve sözleşmem feshedildi. Jean-Baptiste Del Amo: Evet, tüm zamanımı buna ayıralı uzun zaman oldu artık. Montpellier'de sosyal hizmet görevlisi olarak başladığımda böyle yapmayı planlamamıştım. Ne edebiyat diplomam var, ne yüksek lisans derecem. Güneybatı Fransa'da büyüdüm ve okula uyumlu değildim. Hızla çalışmaya atılmak ve militan bir işim olsun istedim. Benim için sosyal hizmetler belirginleşmişti. Herault ve Gard'da sosyal koordinatör olarak ilk işime başladım, ancak gençlerin istihdamına son verdikleri ana dek sadece birkaç yıl sürdü ve sözleşmem feshedildi. Aynı dönemde genç yazarları kabul eden Genç Yazar Ödülü'ne katıldım. Birincilik ödülünü aldım. Ben de düşündüm ki, Bir roman yazmak için işsizliğinden yararlan. Başka birşeyler yazmıştım zaten ama bir yıllık boşluk fırsatım vardı. O yıl Une education libertine'i (Gallimard, 2008) yazdım. Bir yıl içinde, o zaman, bugün bana tamamen sayıklıyor gibi görünen metin... Ama bu bir ilk romandı ve tüm ilk seferler gibi, onu da bir bilinçsizlik, dikkatsizlik biçiminde yazdım. Çok hızlı bir şekilde çok iyi karşılandı, bu da çağırıldığında bulunabilmeyi gerektirdi. Ve bu süreçte, Roma'daki Villa Medici'de seçildim. O zaman anladım ki, bir özgürlük olarak gördüğüm şey aynı zamanda bir tecrit de olabilir, çünkü böylesine tek başına bir faaliyette, kendi kendine kapanmış bir haldesin... O zamana kadar bir ekip olarak çalışmıştım, bu yüzden zaman zaman geçici işleri, belirli süreli sözleşmeleri birkaç aylığına geri almak, bir normallik biçimine geri dönmek diyeceğim durumlar başıma geldi. Evet, ya da böcekbilim işleri. Çünkü çocukluğumdan beri böceklere tutkuyla bağlıyım. Mutlak anlamda, dünyadaki tüm işleri yapmak isterdim. Bugün yazma etkinliğim o kadar çeşitlendi ki daha az izole olabiliyorum. Senaryo yazımında çalışıyorum, yazarlık atölyelerine liderlik ediyorum. Çok üretken bir yazar olmadığım için çeşitlendirmeye çalışıyorum... Son kitabım beş yıl önceydi. Topluluğa ayak uydurmayı ve belirli eylemlerin aktivisti olmayı da sağlıyorum. Hayvanlar için veya S. O. S. Akdeniz için. Bildiğim tek şey, kendimi homoseksüel bir yazar olarak gördüğüm. Homoseksüellik konusuyla ilgilenmesem bile. Cinsel kimliğim, dünyayla veya şeylerle olan ilişkimi o kadar tanımladı ki tamamen yazımı oluşturuyor. İnanıyorum ki, bir Fransız taşrasında genç bir homoseksüel olarak büyümeseydim, yazmaya kalkışmazdım ya da en azından bu şekilde yazmaya. Homoseksüel kitaplar yazmaktan kaçınırım, çünkü her şeyin bu olmadığına inanıyorum, ama aynı zamanda homoseksüel bir yazar olma gerçeğini de savunuyorum, hatta açık bir şekilde bundan bahsetmeyen metinlerde bile. İnsanoğlu'ndaki (Le Fils de l'homme, 2021) çocuğun homoseksüel olduğunu düşünebiliriz. Belki de öyle okunabilir. Psikanalitik bir okuma katmanı koyarsak, anneyle füzyonel bir ilişki, babanın vücuduna bir hayranlık, kendi deneyimlerime hitap eden ipuçları görürüz. İnanıyorum ki yeraltında bu duyarlılık kesinlikle var. İlk başta, kimlik inşası ve cinsiyet kimliği hakkında konuşma ihtiyacı hissettiğimi fark ettim. Bu konuyu Une education libertine, Le Sel'de (Gallimard, 2010) anlattım. Bu roman, oğulun eşcinselliğinin aile dinamiklerinin sorunlarından biri olduğu bir romandı. Hayvan Krallığı'nda da bir dereceye kadar mevcuttu (Gallimard, 2016, Inter Kitap Ödülü). Ama kendi kimliğimi anladıkça, kendi hikayemi ve dönüştüğüm adamı kabul ettikçe, onu yazmaya daha az ihtiyaç duydum. Bu, konuya geri dönmeyeceğim anlamına gelmez, çünkü bedenle, cinsellikle olan ilişki bir yazar olarak beni büyülüyor, ancak kendimi o konuya daha az bağımlı hissediyorum. Ve sonra yazma arzusu bir tür libidodur: Gerekli bir arzu tarafından yönlendiriliyoruz. 18. yüzyılda heteroseksüellik ve homoseksüellik konuları bugünkü gibi tanımlanmamıştı. Bir cinsellikten diğerine yelken açabilirdiniz. Tabii ki bahsediyorduk, ama bulanık, daha kapalı bir sınır vardı. Gaspard karakteri cinsel arzusunu sorgulamıyor. Hatırladığım şey, arzularını ve iradesini tanıyacak bir karakter yaratmak istediğim ve şehre ve karşılaşmalara göre şekillenmiş bir karakteri hayal etmek istediğimdi. Başlarda oldukça yumuşak başlı bir adamdı, en azından çok iyi tanımlanmamıştı. Bu, okuyucuların onda kendilerini tanıyabildiklerine inandığım şeydi. Biraz zor bulunur bir tipti. Çoğu zaman, karakterlerim bir metinden diğerine seyahat eder. Reddedilen tiplerdir. Pornografya karakteri (Gallimard, 2013, Sade Ödülü) de zor bulunur... Daha şiirsel, daha az anlatımlı bir metindir, ancak aynı zamanda Gaspard'ın kısmen olduğu gibi arzuyla hareket eden ve ölümün musallat olduğu bir adamın hikayesidir. Bu iki romanın hastalıklı bir boyutu var denebilir. Tema biçiminde konu asla romanın önüne geçmez. Belirli bir konu hakkında yazacağımı sanmıyorum. Yukarıda bahsettiklerim hem zayıf hem aynı zamanda benim için kesin konular. Görüntüler, hisler, yerler. Çoğunlukla uzun zamandır yüklendiğim kitaplardı. Bir kitap diğerini doğurur, tamamen yerleşmeden önce beynimin bir köşesinde yuva yapar. Okuduğum kitapların, gördüğüm fotoğrafların, yaşadığım ve bir hikayeye ulaşmamı sağlayan şeylerin birçok etkisinin kesişme noktasındadır kitap. Ve sonra metin kendini açık bir mantık parçası olarak empoze eder. Ardından gelen metnin beni yazmaya yeni koşullar koymaya zorlayan bir meydan okuma olduğundan ve bir öncekinin bir uzantısı olduğundan emin oluyorum. Bence deli gömleğine hapsolmuş, toksik erkeksilikten muzdarip bir adam. Bu ataerkillik mirasını, bu sahip olma arzusunu, bu erkek gururu biçimini, egemenlik ihtiyacını, çevresindekilerle olan güç ilişkilerini taşıyor. Arkadaşına tutunacak ve onun hasta bir kıskançlıkla kuşatıldığını ve sonra kendi hikayesinin, bu sertliği ona ileten kendi babasının hikayesinin onu rahatsız ettiğini çabucak anlayacağız. Ama bu bir kötülük figürü değil, Manişeist olmak istemem. Çok kırılgan bir adam olduğuna inanıyorum, çünkü kendisi de determinizmlerin esiri. Mirasının farkında olduğunu hissediyoruz, ancak kontrol edemediği gölgenin ona düşen payı onu bunaltıyor. Bunu daha sonraları fark ettim. Kültüre ayrıcalıklı erişimi olan bir çocuk değildim, kendimi entelektüel bir şekilde şekillendirmeme izin veren hiçbir unsurum yoktu. Fransa'nın güneybatısında bir kırsalda büyüdüm ve dünyayla ilişkim duyumsallık yoluyla oldu. Çok özgür çocuklardık. Merak ve sihirle dolu bir dönemdi. Yazma eyleminde çok çocukça bir şey vardır: birbirimize hikayeler anlatırız. Yetişkinliğe girdiğimizde kaybettiğimiz bir şeydir. Ama yazarlar büyüyü bulmaya çalışan çocuklarmış gibi hissediyorum. Anlattığın hikaye birdenbire yaşadığın hayattan daha gerçek oluyor. Yazma işimde, her zaman tutunduğum duyumlara, dönüştüğüm doğaya, sahip olduğum hayvanlarla olan ilişkilerime hitap ediyorum. Büyüdüğüm manzaraları sık sık tekrarlıyorum. Çocukken tutkuyla sevdiğim bir taşra olan Gers, ya da burada adı konmamış olsa bile Ariege Pireneleri. Unuttuğum, ama hala duygulandığım, yazarak bulmaya çalıştığım duygularım olan manzara. Aşırı duyarlı mısın? Bu duyusal anıları kopyalamak için sünger gibi olmak gerekir. Bildiğim tek şey tüm anılarımın ışık veya kokularla ilgili olduğu. Evet, bir tür aşırı duyarlılığa sahip olmalıyım, her halükarda entelektüel veya fotoğrafik hafızadan çok daha gelişmiş bir duyusal hafızam var. Metinlerime yansıyan şey bu, çünkü teori benim için yazıda asla bir rehber değil, rehber duyulardır. Tam olarak kopyalamaya çalıştığım zihinsel imgeler ile çalışıyorum. Tek mutluluk anılarım, garip bir şekilde, ışıklarla, kokularla, renklerle ilgili. Çocukluğumla ilgili birçok mutlu anım var, ancak bunlar genellikle tamamen doğayla bağlantılı anların çok zayıf anıları. Çocukken, beni çevreleyen doğa ile bir arada hissettiğim anlar. Ne yazık ki, şu anda kırsalda yaşamama rağmen bu bağlantıyı kaybettim, artık bu olası merak duygusuna sahip değilim. Çoğu zaman, bugün mutluluk anlarını hissettiğimde, onları daha önce yaşadığım anlarda hissettiğimi fark ediyorum ve çünkü bir ışık veya bir koku bana çocukken yaşadığım bir şeyi hatırlatıyor. Sanki, yetişkinliğe geçerken, bir şey kaybetmiş ya da üzerime bir filtre inmiş gibiydi. Gerçekten de, her zaman insanın doğayı etkileme niyetini yazma ve ne kadar boş olduğunu göstermek istiyorum. İklim felaketlerinin canlanması bize şunu gösteriyor. Kontrol ettiğimizi ve köleleştirdiğimizi düşündüğümüz her şeyin bizden kaçtığı bir kırılma noktasına geldik, sanki doğa bizi kusuyormuş gibi. İnsanlığın evrenimizin tarihinde sadece küçük bir an olduğunu asla unutmuyorum. İnsanoğlu'nda baba, dünyadan başka yaşam olmadığını umduğunu söyler, çünkü yaşam olur olmaz, şiddet, tahakküm ve aradaki her şey var olacaktır. Bunlar onun sözleri, insanlıkta da bir güzellik payı olduğunu görüyorum. İnsanın onu aşan bir görünümde olduğunu göstermeye çalışıyorum. Hayal kırıklığına uğradım ve insanlıktan hiçbir şey beklemiyorum. Erkeklerin birey olmasını umuyorum ve erkek dediğimde, bugün daha çok kadınlar. Küçük gruplarda farkında olabiliyorsunuz, savaşabiliyorsunuz, ancak topluluğa kapıldığınızı ve işlerin asla ilerlemediğini hissediyorsunuz. Evet, bu bir çeşit karamsarlığa yol açar. IPCC'nin söyledikleri 1970 'lerden beri tekrarlanıyor... Bana yazar olarak sorular soruyor. Bugün ne yazabiliriz? Bugün roman yazmak ne anlama geliyor? Ne anlamı var? Şimdi ne hakkında yazmam gerekiyor? Sadece umudun, mümkün olanın alanı olan çocukluk hakkında yazabilirim. Masumiyetin sona ermesiyle, ikamesiyle gittikçe daha fazla ilgileniyorum. Dünyanın sonundan başka bir şey hakkında yazamazmışım gibi hissediyorum. Tanık olduğumuz şey bu. Bugün yazmaya dair bir ilgi varsa, bu kargaşaya, bu devrilme noktasına tanıklık etmek olabilir. Daha açık söyleyebilirsem, ölümden her zaman hem büyülenmiş hem de dehşete düşmüşümdür. 1980'lerde ve 1990'larda taşrada genç bir homoseksüel olarak büyüdüm. AIDS zamanıydı. Hastalık ve ölüm dışında cinsellik açısından olumlu bir referansım yoktu. Kendimi cinsel kimliğimin ve arzumun sırrı üzerine inşa ettim, ama aynı zamanda ölümün üstünlüğüyle, bir üst kavram biçiminde. Ve sonra büyüdükçe bu korkuyu dönüştürdüm, estetik bir ilgi nesnesi haline geldi. Bunu başka bir şekilde kullanıyorum, her zaman hepimizi kapsayan bu doğada, asla bir bütünün sadece bir parçası olmadığımızı göstermek için, bedenlerimizin göründüğü ve dünyaya geri döndüğü bir evrendoğumun. Bedenleri yazarken, ölen bedenleri kurtarmak benim elimde değil. Okuyuculardan ya da entelektüellerden oluşan bir ailede büyümedim. Erişebildiğim kitaplar belediye kütüphanesindendi. Fantastik edebiyatın başlangıcında özellikle hevesliydim, örneğin Stephen King. Bugün hala korku filmi manyağıyım. Klasik edebiyata daha sonra, okul aracılığıyla geldim. On sekiz yaşındayken evden ayrıldığımda ancak kitapçılara erişebildim. Anlattıklar hikayelerden ziyade dilinden etkilendiğim yazarlar var. Örneğin Claude Simon'u okumak benim için önemli bir keşifti. Guyotat'ı okumak, Eden Eden Eden, beş yüz bin askere mezar... Genet'in edebiyatı. Diğerlerinden de alıntı yapabilirim: Proust, Sade ve özgürlük alanı nedeniyle ilginç olan yeraltı edebiyatı. Ortak paydamızın çok olduğu meslektaşlarımın, Marie NDiaye ve Tristan Garcia'nın kitaplarına tutkuyla bağlıyım. Alain Guiraudie de sevdiğim biri. Son kitabı Rabalaire, çılgın, orantısız, kusurlu bir kitaptır ve Alain'in tüm insanlığı ve özel bakışını taşır. Ayrıca, çok eğlenceli! Alain sınırlar ve ifsat ile oynar. Edebiyatın bu yönünü seviyorum. Kafamı karıştırması, edebiyat tarafından kötü muamele görmek, kaybolmak, rahatsız olmak, anlamak için zaman ayırmak... Bugün elimde kalan kitaplar sadece uğruna savaşmak zorunda kaldıklarım. Çünkü talep ediyorlar, bakışımı değiştirdiler. Sorunuza cevaben, Annie Ernaux'un 'da yer alan şu güzel ifadesinden alıntı yapmak istiyorum: Kitap yayınlandığında çoktan gitmiş gibi yazmak istedim. Ölmek üzereymişim gibi yazmak için her türlü yargıdan muaf. Ayrıca, kitap muhtemelen son kitabımmış gibi yazmak zorunda olduğum duygusu var. Konuşmak zorunda kalma durumunda olmak bu tür bir aciliyet, belki de bir gerçeğin keşfine katkıda bulunabilir. Ancak daha pragmatik ve resmi bir cevap vermek gerekirse: Her kitap benim için yazarın yolunda, tek ses arayışında bir adımdır ve beni kendi sınırlarıma itmelidir. 1960 'lardan 80'lere kadar sosyal orta sınıfın ortaya çıkışı ve tüketicinin yükselişi görüldü. Her gün et yemek herkes için erişilebilir bir sosyal refah işareti haline geldi. Özellikle endüstriyel çiftçilik 1970'lerde Avrupa'da gelişmiş ve Avrupa ve tarım grupları tarafından teşvik edilen birçok yetiştirici yoğun ve kapalı modelini seçmişti. Bu önemli dönemi çok ilginç buldum, çünkü canlıların üretimi ve öldürülmesi sisteminde vücut bulan dizginlenemeyen bir kapitalizmin ortaya çıkışına dair içgörü sunuyordu. 1980'lerde doğduğum için, elbette bu sosyal ve ekonomik bağlamla şartlanmıştım. Dahası, eskiden yaşadığım kırsal alanda geçen bir çocukluğun hikayesini anlatarak, duyumlara, manzaraların anılarına, doğaya hitap etmeyi daha kolay buldum. Her şeyden önce, Animalia bir nesilden diğerine şiddetin aktarımını sorgulayan bir aile destanı. Kitabı 1980'lerin bölümüyle yazmaya başladım ve bu karakterleri bu yabancılaşma biçimine neyin götürdüğünü anlamak için zamanda geriye gitmem gerektiğini fark ettim. Kısa bir süre sonra, iki dönem ortaya çıktı: biri 20. yüzyılın başından Birinci Dünya Savaşı'na kadar süren, silah endüstrisinin ve dolayısıyla şiddetin gelişmesine tanık olan ve diğeri yoğun tarımın gelişmesiyle 1980'leri kapsayan. Sembolik olarak, bu iki dönem bana insanlığımız ve şiddet ve baskınlıkla ilişkimiz hakkında bir şeyler söylüyor gibi geldi. Tarihsel dönemle ilgili olarak, çiftçilerin 20. yüzyılın başlarında Fransız kırsalında nasıl yaşadıkları hakkında araştırma yaptım: zaman, mevsimler, ayinler, vücut, hayvanlar ile ilişkileri neydi? Çağdaş dönem için endüstriyel çiftlikleri ziyaret ettim ve hayvancılık sektörünün çöküşünü izlemek için veteriner arşivlerine danıştım. Endüstriyel çiftlikleri ziyaret ederken, ıslahın sıhhi ve ekonomik dengesini korumanın, yetiştiricinin dışkı ve sürekli kontaminasyon riski içerme kapasitesine dayandığı gerçeğinden etkilendim. Endüstriyel tarımın yoğun olduğu toplama kampı benzeri evrende, bozulma her anı tehdit ediyor. Antonin Artaud, Bokun kokusunu nerede alırsan al, hayatın kokusunu alırsın, demişti. Sanki bokun her yerde olması, nesnelerin değil, varlıkların varlığında olduğumuzun dayanılmaz bir hatırlatıcısıydı. Çiftlikleri ve kesimhaneleri gözden uzak tutarak, bu kirlilik sorunundan kaçındık ve aynı zamanda hayvanı bir soyutlamaya dönüştürdük. Bu şekilde düşünmedim ama ilginç bir bakış açısı. En azından bana öyle geliyor ki, eğer çocuğun hayvanla ortak bir şeyi varsa, bu belki de dünya ile içgüdüsel bir yakınlıktı. Ancak, çocuk için, bu kırılgan bağ, insanlık gerçeği ve insanlığın şiddeti ile karşı karşıya kaldıklarında kaçınılmaz ve onarılamaz bir şekilde kırılır.


Yeraltı Edebiyatı'ndan bahsedip, romanlarında oldukça şiirsel bir dille, kendi özyaşamından yola çıkarak yakından tanıdığı hırsızlar, katiller, kaçakçılar, fahişeler ve eşcinsellerle dolu yeraltı dünyasına, güçlü anlatımıyla şaşırtıcı bir güzellik katan Fransız yazar Jean Genet'yi tanıtmamak olmaz. Paris'te doğdu. Evlilik dışı bir çocuk olduğu için annesi tarafından kimsesizler yurduna terkedildi ve Jean ismi kendisine burada verildi. On yaşındayken girdiği ıslahevinden 1926'da kaçarak Fransız Sömürge birliklerine katıldı. Kısa bir süre sonra oradan da kaçarak, sahte pasaportla Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde hırsızlık, kaçakçılık olaylarına karışarak eserlerine konu olan yeraltı dünyasının tüm şiddetine ve pisliğine bulaştı. İşlediği suçlar yüzünden sık sık hapse girdi. 1948'de Fransa'da hırsızlık yüzünden onuncu kez yargılandı ve ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Ama, 1942'de yine hapisteyken yazdığı ilk romanı Notre Dame des Fleurs Andre Gide, Jean Cocteau ve Jean-Paul Sartre gibi ünlü yazarların dikkatini çekmeyi başardığında, bu yazarların dönemin cumhurbaşkanına verdikleri bir dilekçe üzerine bağışlandı. Bu af sonrası, tekrar yeraltı dünyasına dönmeyip, kendisini tamamen edebiyata verdi. Ancak toplumsal olaylara, ezilen insanlara karşı hiçbir zaman duyarsız kalmayıp, 1968 Mayıs'ında öğrencilerin, Vietnam Savaşı'nda Amerikan solunun, ırkçılığa karşı Kara Panterler'in ve İsrail'e karşı da Filistinliler'in tarafında olup bu konular hakkında yazılar yazıp röportajlar yaptı. Toplumsal disiplin ve siyasi bağlantının her türlüsüne karşı çıkışı, yaşadığı şiddetli ve çoğunlukla da aşağılayıcı nitelikteki erotizm, onu mistik bir alçakgönüllülük kavramına götürdü. Jean Paul Sartre dünyanın en ünlü filizofu olduğu dönemde kaleme aldığı Saint Genet Comedien et Martyr (1952: Aziz Genet Oyuncu ve Kurban) adlı yapıtında, Genet'nin kendini küçük düşürme ve aşağı görme çabalarını bir azizin çabalarıyla karşılaştırmıştır. Jean Genet kahve yudumlar ya da bir bardak su içer gibi okunmaz; Genet'yi okuyup da sarsılmayan, şok olmayan, etkilenmeyen biri Genet'yi gerçekten okumamıştır denebilir. Genet'nin hazmı zor, kabullenmesi kolay olmayan bir çok etkisi vardır ama onun en önemli özelliği, sizi düşündürten sorular sorması ve siz düşünüp duvarlara toslarken duyduğunuz rahatsızlığın yanında kalbinize de dokunabiliyor olmasıdır. Asil davranmak için bir insan uzun süre düş görmelidir ve düşler gecenin koynunda beslenir. diyen Jean Genet, bu romanında evrensel bir insanlık hali olarak savaşa ve işgal dönemi Paris'indeki insan ilişkilerine odaklanıyor. İnsanlar, tıpkı aşkta olduğu gibi savaşta da politikanın, idealizmin ve etiğin sınırlarını aşar; yani aşkta ve savaşta her şey mübahtır. İşte Cenaze Merasimi her şeyin en uç noktalarda yaşandığı o günlerde, insanlar, onları ölüme gönderen hükümetler ve savaş alanlarında çözüme bağlanmaya çalışılan kişisel çatışmalar arasındaki paralellikleri ve zıtlıkları anlatan fantastik ama bir o kadar da gerçekçi bir roman. Bu romanda anlatıcı olarak Jean Genet'nin kendisi var; Alman işgaline direnirken sokak savaşında ölen aşığı Jean var; aşığının Alman işbirlikçisi, Hitler'in de aşığı olan erkek kardeşi var; bir Alman subayını evinde saklayan, şahsında Genet'nin orta sınıfı yerden yere vurduğu Jean'ın annesi var. Bu romanda tüm güzelliği ve çirkinliği, tüm çıplaklığı ve şiddetiyle aşk var, ihanet var.


Jean Genet'nin yönetmenliğini yaptığı tek film, Un Chant d'Amour, bir Fransız hapishanesinde, iki mahkum ve mahkumları izleyen gardiyanı da içine alan, tensel bir temasın olmadığı eşcinsel bir erotik aşk hikayesi. Film, konusu dışında, teknik olarak da Genet'nin üretimlerinde önemli bir yere sahip. 40'lı yıllarda romanlar yazan Genet, 50'lerde tiyatro oyunlarına yönelmişti ve bu film tam da bu geçişin arasında yer almakta. Kuzey Afrika kökenli ve yaşı daha ileri olan mahkum kendisinden genç Fransız mahkuma tutku duyarken, onları gözetleyen gardiyanın heyecanı da giderek artar. Filmde genç Fransızı oynayan Lucien Senemaud o dönemde Jean Genet'nin sevgilisiydi. Film bir yanıyla Jean Cocteau (Blood of a Poet/Şairin kanı, 1930) ve Kenneth Anger (Fireworks/Havai fişekler, 1947) sinemasına saygı duruşuyken, öte yandan, Genet bu tek filmiyle eşcinsel sinemanın merkezi konumuna yükselmiştir. Filmin künyesinde sadece iki isim göze çarpar, Jean Genet ve Nikos Papatakis. Nico, Paris'te beatniklerin mekanı olan Saint-Germain-des Pres / The Rose Rouge'un yöneticisidir. Fellini'nin La Dolce Vita'sında başrol oynayan Anouk Aimee ile Nico evlenirken, Jean Genet damadın sağdıcıdır.


Sinema ekranının ticareti kamuya temas edince, işler planlandığı şekilde ilerlemeyecektir. Bir Artı Bir'in sinema tarihine kazınan anı, Jean-Luc Godard'ın I. Quarrier'in suratına yumruk atmasıdır, evet. Sebep Bir Artı Bir'in sonunun değiştirilmiş olması denir. Asıl sorun, filmin gösteriminin planlanan eş gösterim yerine sadece prodüktör çekimiyle sinemada yer almasıdır. Godard, gösterimi yapılan sinemaya cebinde sağlam miktarın yazılı olduğu bir çekle girer ve Quarrier filmi sunarken sahneye fırlar, izleyiciden paralarını geri talep etmelerini, şu an gösterimi gerçekleştirenler gibi burjuva faşistler yerine Eldridge Cleaver Fonu'na hibe etmelerini ister.


Britanya'da bir gazetenin arşivinde bulduğumuz söyleşi, Godard hakkında konuşurken yaşadığı coşkunluğunu bulaştıran Peter Kien için yayımlanıyor. Son filmi Bir Artı Bir'i henüz tamamlamış Godard, bu röportaj için gazeteciyle görüşmeyi kabul etmiş, ancak konuşulanların kaydedilmesini istememişti. Hatırlayamadığın bir kısım olursa, uydur, diye yol göstermişti. Hayır öyle söylemedim. Daha çok kişi film yapmalı dedim. Yeteri kadar film yok. Bakın, siyah sinema yok mesela. Stokely Carmichael film yapmalı mesela. Fakat yapamaz. Mao kendisine para gönderse bile dağıtımcı bulamayabilir. İşçilerin yaptığı filmler de yok. Kendi tertibatımı, elde avuçta ne varsa hepsini verip en azından bazılarının gerçekleşmesini mümkün kılmayı istiyorum. Bizim halkın yaptığı filmlere ihtiyacımız var, onlar için yapılan filmlere değil. Ayrıca daha başka bir şeyi gayet iyi yapabilecek birçok profesyonel film yapımcısı var. Çok iyi. Dükkana gidip en son Godard'ı almalısınız ve eve götürüp ciltsiz bir kitap okumaktan daha az titizlikle göstermelisiniz. İki yıl içinde TV setlerine kendi filmlerimizin kasetlerini yerleştireceğiz. İngiliz filmi yok. Londra'da Amerikan film setleri var. Dünyadaki en muhafazakar sinema. Bugünle ilgili olmayan, haşat formüller üzerinden gidiyor. Tek amacı insanları çevrelerinden bir an için uzaklaştırıp daha güzel bir ortama sürüklemek. Böylece insanlar sessizliklerine devam edecek ve sistemin böylesi filmler yapmasını sağlamayı sürdürecek. Ya kafalarına bir bomba atın ya da onları satın alın. Sinema ve TV filmleri arasında bir fark görmüyorum. Daha fazla yapmak istiyorum evet, fakat gösterirler mi şüpheliyim. TV hükümete çok bağlı ve bu durum sadece Fransa'da geçerli değil. Hükümetler, egemen olmak konusunda her zaman çok akıllıdır. TV de Küba'da neyse Yunanistan'da da odur. Hipiler politize olmadan hiçbir şey yapamazlar. Hayır. Sadece bilinçli politikliğe ihtiyaçları var. Green Berets'in ilk gecesindeki toplumsal gösteri bazı şeylerin tutuştuğunu gösteriyor. Evet mükemmeldi. Keşke biri bana da söyleseydi. Ben de giderdim. Evet, çünkü burada parası ve açık zihni olan birçok insan var. Ama heyhat, akıllarını kullanmıyorlar ve çoğu da paranın bozduğu insanlar. Birşeyler yapabilirler ama yapmayacaklar. Beatles'ı ele alın mesela. Ya da Peter Brook. Marat-Sade'ı Buckingham Sarayı'nın önünde oynatmalıydı. Hayır. Kehanet faşizmin mülayim bir şeklidir. Amerika'da çevrilecek. Tek bildiğim bu. Başlığını biliyorum bir de. Bir Amerikan Filmi. Hayır. İlgimi çekmedi. Sokaklarda posterlere bakarak kafayı bulurum. İnsanlar bana kafayı buldurur.


Malayali 'ler ve Godard'ın bir araya gelişi. 1970'lerde Kerala'da film Prodüksiyonu yapan bir baba, iki çocuğuna Godard ve Fellini isimlerini verir. Sadece Fellini şu an bir film yapımcısı. Malayali kitapları, film festivalleri ve sol dergilerin kapakları Tanrı yok, Godard var alt başlığıyla çıkar. Neyse, Kerala'da Godard filmleri yıllarca tıklım tıklım izlenmiş, onca yeni yönetmene rağmen ondan hiç vazgeçmemişler ve nihayetinde festivali Godard'ın Öz Memleketi/Godard's Own Country diye adlandırdıklarında bir ödül verelim demişler. Oraya kalkıp gidememiz Godard, gitmesine de gerek yok zaten, video ile halletmişler. Yaşam Boyu Başarı ödülü için ekranda elinde bir Küba purosuyla belirdi, Tamam, egemenlerin diliyle, İngilizce konuşacağım. Kerala'nın festival kalabalığının sevgilisi Godard, ödülü kabul etti, iki dakikalık konuşmasını tamamlamadan önce sömürgecilerin diliyle bir kez daha alay etti. Kerala Film Festivali'ne ödül için teşekkür etti, festivaller sadece dağıtım aracı olsa bile, iyi ve mantıklı filmlerin yapımına da yardımcı olabilir dedi. Birkaç bozuk cümle kurdu sonra İngilizcem için özür dilerim, dedi, sonra ekledi, Aslında İngilizcem için hiç de üzgün filan değilim. Kalabalıktan bir başka gürültülü alkış geldi. Godard ve halk, eğer varsa hala sadece halkların görebildiği Godard, ölümü öldürdü.


Fabrice Aragno, Jean-Paul Battagia, Nicole Brenez, Mathilde Incerti ve Mitra Farahani'nin Jean-Luc Godard'ın dünyadaki son günlerinde yanında oldukları entelektüel arkadaş çevresi. Farhani'nin Godard'la dostluğu sayesinde Godard'ın son döneminde bir belgesel çektiğini öğrendik. CNC, 30 Haziran 2023'te son çeyrek için fonlarını açıkladı ve seçilen projelerden biri Farahani'nin yönettiği ve Ecran Noir Productions yapımı yeni Godard filmi oldu. Sinopsise göre Farahani, JLG'nin 13 Eylül 2022'de İsviçre'de destekli intiharına kadar son filmi Scenario üzerinde çalışırken hayatının son aylarını takip etti.


Zoological Surrealism: The Nonhuman Cinema of Jean Painleve; James Leo Cahill; University of Minnesota Press, . Freshwater Assassins'deki hot jazz soundu, olası aktüalizasyon amaçlarına iki temel biçimde katkıda bulunur: sinematik ve bağlamsal olarak. Sinematik aktüalizasyon öncelikle müziğin görüntüleri canlandırmak ve yoğunlaştırmak için kullanılmasıyla gerçekleşir. Hızlı tempolu ritimler ve inlemeye dayalı gruplar ekrandaki eylemin aciliyetini arttırır ve doğanın ebedi görüntülerine şimdiyle sınırlı bir hava katarak izleyicinin ilgisini gergin tutmayı amaçlar. Bağlamsal aktüalizasyon ise, dehşet verici küresel felaketlerin hemen ardından hayvan davranışlarının şiddet içeren sahnelerini sunmanın tarihsel mütekabiliyetinden yararlanır. Ancak aktüalizasyonu sağlayan şey, hot jazz'ı çevreleyen savaş arası söylemlerin ve II. Dünya Savaşı sonrası günümüz kültürünün yeniden canlandırılmasıdır da, aynı zamanda. Vahşi yaşam görüntülerini ırk müziği ile eşleştirmek 1933 veya 1947'de masum bir jest değildi ve sayısız risk getiriyordu. Cazın iki savaş arasındaki alımlanmaları, Avrupa'daki siyah taraftarlığı veya Afrika diasporasının dışavurum tarzları için egzotikleştirici ve genellikle özcü bir coşku; Afrikalı, Afrikalı-Amerikalı ve Karayip kimliklerinin bir tür teyidi ve Jane, Paulette ve Andree Nardal Kardeşler ya da Aime Cesaire, Leopold Sedar Senghor, Leon Damas ve Rene Menil gibi Paris merkezli siyah diaspora entelektüelleri arasında ırkçılık karşıtı ve geniş ölçüde anti-kolonyal felsefe ve siyasetin detaylandırılması olarak düşünülen bir tür negritude ve Fransız kültürel ve ırksal şovenizmi gibi pek çok boyut tarafından şekillendirilmiş bir tarih kokteylidir. Hem meraklılarının hem de onu kötüleyenlerin hot jazz'a bir tür bulaşıcılık atfetmesine ek olarak, tür, aynı zamanda yırtıcı, hayvani, yabani, hayvanlaştırıcı ve mideden bir müzik olarak düşünülüyordu. 1930'ların başlarını Paris-Sorbonne'da geçiren Antilli filozof, şair ve eleştirmen Rene Menil ise cazı Sürrealizm gibi benzer süregelen kültürel çalışmalarla eşleştirerek kavramsallaştırdı. Menil, cazın şimdiki zamanda doğaçlama ile anılmasını ve sert mizahını vurgulayarak, Ellington ve Armstrong'un II. Dünya Savaşı sonrası dönemde giderek artan bir aciliyetle duygusal ve bilişsel bir anti-emperyalizm geliştirdiklerini ve bunu böcek avı, caz kültürü ve politik şiddet gibi göndermeler arasında yapılan çağrışımlar yoluyla düşünmek için başka bir bağlam önerdiklerini yazdı. - Fletcher Henderson'dan Just Blues (1931) - Baron Lee ve Blue Rhythm Band'den The Growl (1931) - Duke Ellington ve Orkestrası'ndan Stompy Jones (1934) - Duke Ellington ve Orkestrası'ndan Drop Me Off in Harlem (1933) - Louis Armstrong'dan Mahogany Hall Stomp (1933) - Gene Krupa ve Orkestrası'ndan Wire Brush Stomp (1938) - Jimmie Lunceford'dan White Heat (1934)


1945 yılında, Modern Zamanlar isimli yayınında Jean-Paul Sartre, Celine'i proveke edeni Nazileri desteklediğini söyleyen, Bir AntiSemitiztin Portresi isimli yazı yayımlamıştı. Celine'in cevabı, kendine ancak 1948 yılında bir kitapta yer bulabildi. Celine cevabında Sartre'a, ağzına geleni söylüyor. Söz konusu yazı buradan okunabilir. Aşağıda ise, bu karşılaşmadan yola çıkan ve ikilinin bahtını Türkiye'de bir kahvehanede buluşturan olay aktarılıyor. Pek okumuyorum, zamanım yok. Aptallık ve hapishaneyle çok yıllar kaybedildi zaten! Fakat insanlar baskı yapıyor, tövbemi bozduruyor, kafa ütülüyor. Görünen o ki, Jean-Baptiste Sartre'ın Aralık 1945'de Temps Modernes'de yayımladığı 'Bir Anti Semnitistin Portresi'ni okumak zorunda kaldım. Bu uzun ev ödevine göz attım. Ne iyi ne kötü. Hiçbir şey değil genel olarak, bir öykünme.... bir tür 'taklitçiyazar'... Bu ufak JBS Leylaksever filan okuyor işte. Yakalanmış onlara ve kurtulamıyor.... Hala lisede kendisi... bu JBS. Öykünmeleri, taklit çalışmalarıyla... Celine'in stili de dahil... ve diğer birçoklarının.... Ciddi bir mevzu değil tabii ki, götümün dibinde bu taklitçilerden var birkaç tane. Ne yapabilirim ki? Bunaltıcı, kin dolu, acemi, hain, yarı kan emici yarı çıyan, bana saygı göstermiyorlar. Ben de onlarla asla konuşmuyorum, bu kadar. Gölgelerin çocukları. Edep! Bu JBS ufaklığına zarar vermek istemem istemem. Kader zatne zalim kendisine. Ancak ev ödevinden bahsettiğimiz için, kendisine 20 üzerinden yedi verirdim. Hakkında da daha fazla konuşmayalım. Zaten sıcaktı ve bunalmıştım. Kahveye de destursuz girdim masa bulabilme umuduyla. Hanım desen ayrı çıldırtmış. Deliriyorum. Bu sinir ve ter yoğunluğu ile kimseyle iki kelam etmeyi bırak, surat çekecek halim bile yoktu. Alnımdan başlayıp burnum üzerinde yol yaparak üzerime damlayan terleri silmekten helak olmuştum. Allahtan şu bizim koca ağaç altındaki küçük ve iki kişilik masa boştu da koşaradım tahta sandalyelerden birine yerleştim. Orada oyun rahat oynanmaz. Ne pişpirik ne de okey. Fayans döşemeciler bu yüzden hep büyük masaları severler. Bu durum da benim işime gelmedi değil hani. Bahsettiğim o pis ve nemli sıcaktan olsa gerek tahmin ettiğim şekilde kalabalıktı kahve. Masaların hemen hepsi doluydu ki onlar da hep bizim tanıdıklar: Dükkanı içinde sıcaktan kavrulup iki nefes almaya gelen, kahve bahçesine yerleşen esnaf. Kasap Ragıp, nalbur Mithat, Kuru temizleme Şener ve diğerleri. Hepsine şöyle bir Selamın Aleyküm diyip Recep'e, bizim çırağa, çay söyledim. Çay harareti alır derler ya, bir semaver boşaltsam gırtlaktan mideme yine de içimdeki ateş topuna bana mısın demezdi yemin billah. İşte tam bunları düşünüp dururken karşı çaprazımdaki masada tek başına oturup önündeki deftere gömülmüş biri gözüme çarptı. Gözüme çarptı çünkü pek de tanıdık gelmedi. Bizim mahalleden olsa bilirim, çevre mahallelerden olsa yine bilirim ki bir yerden de çıkartacak gibiydim. Ben bu şekilde düşünedurup bakarken o da ani bir hareketle kafasını kaldırdı ve Recep'e el etti. Bizim Recep pire gibidir, daha eli kaldırmadan havada yakaladı ve terini omzundaki beze silerek Buyur abim? dedi. Hemmen abim. Ocağa doğru döndü, Eniştee bir orta çeek! diye bağırdı ustaya. Ben bu yabancıya dönmüş bakarken o da aynı anda tekrar defterine hamle yapmaya yeltendi ve baktığımı görmüş olacak, gözleri aşağı inmeden önce bana takıldı. Oraya oturduğumdan beri ilk kez net bir şekilde suratını görüyordum. Tahmin ettiğim gibi, evet tanıyordum onu. Ama aksilik işte, bir türlü ismini hatırlamıyordum. Bizim mahalleden değildi fakat tanışlarından, arkadaşlarından biri sık sık bu kahveye gelirdi. Çok kez yanında görmüştüm bu yabancıyı. Tevekkeli buraya ısınmış olacak, o da gelmeye devam etmişti. Tepem durur mu bunun üzerine, direkt attı tabii. Bizim Ferdi süper adamdır. On numara delikanlı derler ya, aynen öyle işte. Dobradır bir kere, ne lafını sakınır ne de düşündüğünü gizler. Üstüne üstlük bu mahalledendir. Bizde yerellik esastır. Hepimiz birbirimizi tanırız, sevmesek bile sayarız. Buradan birine yamuk yapmak demek herkese yamuk yapmak demektir ki bir yapılan binin kulağına anında yayılır. Çok ilginç, bu durumdan haberdar olmamıştım. Artık nasıl dalıp adamı süzdüysem dayanamamış olacak, Geldiğinizden beri bana bakmaktasınız. dedi. Tütünümü sarıp yapıştırdım. Konuya girsem mi diye tereddüte kalmadan Sen bizim Ferdi'ye laf koymuşsun? deyiverdim. Gözlerini kırpıştırdı. Bakın, ben onun görüşlerini eleştirdim sadece. Yazarlığı ile sorunum yok. Ayrıca kendisi de edebiyata inanmadığını söyler. Sanırım gözleriyle alakalı bir sorunu vardı. Böyle olunca da üzüldüm. Albert bir kaç kere mevzusunu açmıştı. İyi biri derdi onun için. Hafiften gülümsedi. Yine eliyle sigara paketini yoklayıp çıkardı. Bir iki hafif sallamadan sonra öne doğru çıkan, bu sefer tek dal sigaraya hayır demedim. Tütün sarmaya pek üşenmiştim açıkçası. Önce benim sigaramı sonra kendi sigarasını yaktı. Gözleri acıyor olacak kırpıştırmaya devam etti. Tekrar güldü. Kendi kendimle biraz gurur duymadım değil hani. Sonuçta böyle entel adamları güldürmek ve onlarla muhabbet etmek zordur. Demek ki yazsam ben de yazabilirdim, pekala onların cemiyetinde yer edinirdim. Bizim Ragıp ile Mithat yabancıyı güldürdüğümden ve koyu sohbetimizden rahatsız olmuş olacak ki kafalarını çevirip bize bakmaya başladılar. E, herkesin harcı değil bizim bu yazar taifesi ile konuşmak. Kıskanılıyordum haliyle. Sevmiştim sanırım bu adamı. Dobraydı o da. En azından neysem oyum diyordu. Korkmuyordu ki herkes çekinirdi benden. Gülümsedi. Gözlerinin acıdığı çok belli oluyordu ama defterine eğilerek karalamaya ve okumaya devam etti.


Çevirenin Notu: Çevirenin metine yaptığı eklemeler, açıklamalar vb, ile gösterilmiştir. Eski ve görünüşte yenilmiş bir hayalet politikaya bir kere daha dadanmakta anarşizmin hayaleti. Son birkaç yıl içerisinde, hükümetsel ve şirket güç-odaklarının küresel toplantıların dışarısında gösteri yapan kızgın, siyahlar içindeki, maskeli gençliğe ilişkin medyadaki göze çarpan haberler, 20nci yüzyılın başlangıcına damgasını vuran anarşizme dair ahlaki panik anılarını canlandırdı. Dünya Ticaret Örgütü'nün 1999 yılında Seattle'daki toplantısından beridir küresel kapitalist zirvelerdeki kara blok anarşistleri olarak adlandırılanlara mal edilen kaba itaatsizlik özellikle de şirket mülkünün tahrip edilmesiyle ilgili olduğunda , anarşistleri yeniden haber başlıklarına taşıdı, ve televizyonun Sixty Minutes II'sinin ana konusu olmasının yanısıra Time ve Newsweek'in kapaklarında kendisine yer bulmasına neden oldu. Keza, ekonomi zirveleri sırasındaki biber gazı, göz yaşartıcı gaz, plastik merrmiler ve kitlesel tutuklamaların yanısıra ateş açılması ve hatta öldürmeler dahil olmak üzere polis saldırganlıkları, genel kamuoyunun aklına anarşistlerin korkulması gereken bir şey olduğunu fikrini soktu. Bu görüş, ana medyada anarşistlerin eşkiyalar ve holiganlar olarak resmedilmesi ile güçlendirildi. Anarşistlerin yetkililerle başlarının belaya girmesinde şaşılacak pek bir şey yoktur. Aslında, anarşizmin Devlet kurumları ve bunların savunucuları ile doğrudan çatışmasına ilişkin uzun bir tarihi vardır. Anarşistlerin bizzat yöneticiliğin meşruiyetini sorgulamasından ötürü, yöneticilerin anarşistleri nihilist fanatikler olarak göstermeyi istemelerine de şaşmamak gerekir tabii ki. Anarşist tarihçi Peter Marshall'ın belirttiği üzere, anarşizmin yönetenleri veya yönetilenleri üzerindeki radikal etkileri tamamen silinmemiştir, yöneticileri, gereksiz hale gelecekleri için, ve mülksüzleştirilenler ile düşünceliler açısından özgürce kendi kendilerini yönetebilecekleri bir zamanı hayal etmelerine neden olarak bir umut kaynağı olabileceği için korkuya itebilir. Hükümetin şiddetinin aksine, çoğu anarşist uygulamalı inisiyatif yeni topluluklar ve kurumlar inşa edilmesine yönelmiştir. Sosyologlar böylesi asi hareketlere pek az ilgi gösterirken, kriminologlar son zamanlarda anarşizmi ciddiyetle bir siyaset olarak kabul etmeye yönelik bazı eğilimler göstermektedirler. Kriminolog Jeff Ferrell, bugünkü bağlamda anarşist pratiğe ve anarşist Devlet eleştirisine ayak uydurmanın gayet geçerli olduğunu öne sürmektedir. Ona göre, anarşizme gösterilecek dikkatli bir ilgi, kriminologları direniş kriminolojisini geliştirmek için cesaretlendirecektir. Direniş kriminoloji, suç teşkil eden veya suça dönüş en davranışların, insan onurunun ve özbelirlenimin bastırılmış boyutlarıyla ve devlet yasasının otoritesine karşı yaşanmış direnişle ilişkilendirilmesinin çeşitli yollarını araştırmanın bir aracı olarak, anarşistler tarafından gerçekleştirilen suça dönüş müş faaliyetleri ciddiyetle ele alacaktır (Ferrell, 151). Bu davranışlar artık çocukluk hastalıkları veya haydutluk belirtileri olarak dışlanmamalı, aksine oldukları şekilde siyasi faaliyetler değerlendirilmelidirler. Bu, tabii ki, direnişin ayrıcalıklı biçimleri ve aktivizm hakkında kabul edilmiş nosyonlar hakkındaki varsayımlardan uzaklaşmayı gerektirmektedir. Otonom hareketlerinin küreselleşmenin bugünkü biçimleri içerisinde gömülü olan tahakküm, sömürü ve dışlanma kalıplarını reddeden, alternatif toplumsal dönüşüm görüş ve projeleri (22) sunduklarını savunan Castells, Yazawa ve Kiselyova'dan bahsedebiliriz. Bu alternatifi oluştururken, anarşistler sıklıkla kapitalist ekonominin veya liberal demokrasi siyasetinin sorunsuz işleyişini bozan pratikler geliştirirler. Bu, sosyolog Leslie Sklair'i izlersek, anarşizmin, anaakım siyasi kanalları içerisinde daha büyük bir bütünleşmeye imkan tanıyan bir örgütsel modeli amaçlamayan, kapitalizme karşı sosyal hareketlerin ve direnişin bir aksatma modelini örneğini teşkil ettiği söylenebilir. Anarşist hareketler, taviz vermeyen retoriği ve haddini bilmez stratejileri sayesinde, aksatıcı kuvvetinin normal siyaset içerisine yönlendirilmesi girişimlerine karşı direnirler. Aktivistler, kendilerin ya marjinalleştirildiği veyahut da assimile edildiği bütün bir bağlamı reddetmeye girişirler; kendi zeminlerinde kalırlar. Bu nedenle, Sklair'in aksatıcı siyasetinin ötesine geçerek çağdaş anarşizmin büyük bir kısmını meydana getiren yapıcı projelere bakmak gerekmektedir. Devletlerin ve sermayenin kendi küresel gündemlerini dayatma kapasitelerini engelleyen siyaset, birçoklarının devrimci siyasetin devrinin sona erdiğini düşündüğü bir çağda devrimci siyaset için olası başlangıçlar sunmaktadır. Otoriter komünizmin çöküşü ve neo-liberal sermayenin dünyanın büyük bir kısmındaki görünüşteki zaferi, birçoğunun görüşlerini radikal bir demokrasinin ancak biraz fazlası olan bir konuma geriletti. Anarşizm, bu gibi tarihin sonu senaryolarını parçalamakta, devletçi kapitalizmin ötesindeki bir geleceğe yönelik mücadelelerin yenilenmesi için radikal bir bakış sunmaktadır. 1990 ların başlarından itibaren, kendinin bilincinde olan siyasi bir kuvvet olarak anarşizm dikkate değer bir yeniden diriliş yaşamaktadır. Küresel ekonomik dönüşümler, onlara eşlik eden toplumsal yerinden olmalar ve ekolojik krizlerle birlikte, hem kapitalizme hem de komünizme alternatif arayan insanların anarşizmi yeniden keşfetmesine neden oldu. Sovyetler Birliği'ndeki devlet kapitalizminin çökmesi ile Batılı sosyal demokrat partilerin Sağa kaymasının eşanlılığı, neo-liberal kapitalizme karşı bir alternatif olarak sosyalizme itibar kaybettirdi. Anarşizmi güya ebedi ikametgahına göndermiş olan Leninizmin ve Sosyal Demokrasinin kalıntıları kendilerini ölümcül darbeler almış bir halde buldular. Siyasi Sol'un dağınıklığı ile birlikte, anarşizm pek çokları açısından hem liberal demokrasiye hem de Marksizme karşı gözden kaçırılan bir alternatif sunmaktadır. Devleti küresel sermayenin ihtiyaçlarına uygun bir çizgisiye getirmeye yönelik son girişimler, yoksul ve dezavantajlı kesimlere karşı kaslarını gererken küresel kuvvetlere karşı zayıf olduğu iddia edilen, kriz devleti olarak adlandırılabilecek ortaya çıkmasına yol açtı. Yönetici seçkinler, geçen yüzyılda verilen büyük mücadeleler sonucunda sermayeden kazanılmış olan reformlardan kurtulmak için olanca güçleriyle çalışıyorlar. Minarşist girişimlerin en popülerleri arasında yer alan sağlık hizmetleri ve kamusal eğitimden yapılan kesintiler, emek karşıtı yasamanın uygulanmaya başlanması, sosyal desteklere kısıtlamalar getirilmesi, ve gevşetilmiş çevresel düzenlemelerle sosyal programların parça parça yok edilmesine devam ediliyor. Bu politikalar, bir güvenlik ağı veya bir çeşit sosyal güvence sunmak yerine, Batılı endüstriyel ulusların işçi sınıfları içerisinde çeşitli krizlere, hizmet taleplerini genişletmeye yönelik veya sermayenin tercih ettiği dönüşümlere direnmeye yönelik girişimleri zayıflatan krizlere sebep oluyor. Dikkate değer bir şekilde, bu politikalar hem Sol'un hem de Sağ'ın anaakım siyasi partilerince kabullenilmektedir. Örneğin, ABD'de, Demokrat Parti, refah, olumlu faaliyetlerde ve NAFTA gibi konularda rutin olarak Cumhuriyetçilere oldukça benzer bir pozisyon almaktadır. Bu yakınlaşmaya tepki olarak, yönetici sınıfların bu partileri arasında hiçbir fark olmadığı inançlarına işaret edecek şekilde anarşistler onlara Cumhuriyetratlar demektedir. Anarşistler, daha fazla hapishane inşa edilmesini ve katı ceza süreleri dahil olmak üzere daha sert hapis uygulamalarını savunan Cumhuriyetratlar politikalarına karşı harekete geçmektedirler. Anarşistlere göre, böylesi politikalar yalnızca ırkçı suç histerisine (Subways 11) ve yoksulları şeytanlaştıran anlayışlara başvurmak demektir. Philip McMichael, piyasa akımlarının Yeni Dünya Düzeninin hakim gerçekliği haline geldiğini belirtiyor. Ulus-devletler sermayenin küresel devrelerinin sürdürülmesine tabi hale gelirken, finansal sermaye dünya ekonomisinin düzenleyici ilkesi haline geliyor. Benzer şekilde, O Tuathail ve Luke, eski istikrarlı bölgesel oluşumların kaos içerisine düşerken, istikrarsız bölgesel akımların ahenkli bağıntılara doğru evrildiği, Soğuk Savaş düzeni sonrasını damgalayan bölgeselleşme ve yeniden bölgeselleşme dinamiklerine değiniyorlar. McMichael, yeni oluşan akım yönetiminin, popüler yönetimi yeniden tesis etmeyi amaçlayan geleneksel olmayan karşı-hareketler ortaya çıkardığı sonucuna varıyor. Böylece, caddelerde çılgınca koşan anarşistleri görüyoruz. O Tuathail ve Luke'ın geçen yüzyılın sonunda oldukça özlü bir şekilde ifade ettikleri üzere: Artık 1990 lardayız ve herşey değişiyor (381). Kuramcılar açısından sorunun bir kısmı, toplumsal hareketleri anlamak üzere genellikle kullanılan sivil toplum, yurttaşlık ve sivil itaatsizlik metaforlarına yaygın bir şekilde farkında olmadan olsa bile bağlı olmalarrıdır. Olağan kimlik, topluluk ve siyaset kuramları siyasi aktörleri belirli kurumlar veya uygulamalar içerisine dahil etmeye uğraşır. Bunlardan en önde geleni, öznenin egemen ulus-devletle ilişkisi üzerine kurulmuş olan yurttaş kimliğidir. Richard Falk'ın dikkat çektiği üzere, modern yurttaş fikri, egemen bölgesel devletlerle ilgili olarak bireylerin ortaya çıkmasıyla bağlantılıdır. Böylesi kimlik kavramları, kimliğin çoklu veya katmanlı nosyonlarını reddeder. Coğrafyacı Simon Dalby'nin belirttiği üzere, bölgeselliğin dili, birleştirici kimliği ve mekansal çevrelemesiyle birlikte, siyaset açısından güçlü ontolojik kategorileştirmeler sağlamıştır. Anlamlı bir şekilde, bölgesel devlet, hem fiziksel hem de sembolik olarak yurttaşı içermek açısından hakim çerçeve olmaya devam etmektedir (Shapiro 80). Son zamanlardaki post-yapısalcı kuramsallaştırma, siyasetin özcü nosyonlarının ve siyasi faaliyet için ayrıcalıklı mekanların ötesine geçmeye çalışmıştır. Bu, son zamanlardaki küresel yurttaşlık, göçebe yurttaşlık, internet yurttaşlığı ve benzeri nosyonlarda yansımasını bulmuştur. Peter Taylor, bir kap olarak devlet metoforunun ötesine geçmemiz gerektiğini, çünkü bunun devletlerin, ulusların ve bölgelerin çeşitliliğini, ve onların karşılıklı ilişkilerini göz ardı ettiğini belirtmektedir. Benzer şekilde, Michael Shapiro, siyasi mekanın devlet-odaklı modelinin kimlik-sabitleyici etkisine karşı direnen yeni bir siyaset anlayışını teşvik eder (72). Bu, tabii ki, istikrarlı, sabit, bağıntısız, öz kimlikler sunan çeşitli kap olarak kimlik metaforlarını yeniden düşünmemiz gerektiğini ima etmektedir. Tarihsel olarak anarşistler, insanların gönüllü olarak katılacakları, zorlayıcı, hiyerarşik ve otoriter ilişkilerden arınmış, hükümetsiz veya Devletsiz bir toplum yaratılmasını amaçlarlar. Anarşistler, dayatılmış otoritelerden özgür olmaya vurgu yaparlarlar. Onlar, zorunlu bir yasal düzen planını korumayı amaçlayan özel bir organ olarak Devlete (Marshall 12) karşı çıkan, otonom, kendinden örgütlü ve gönüllü federasyona dayanan bir toplum tasavvur ederler. Çağdaş anarşistler, çabalarını, alternatif toplumsal düzenlemeler ve örgütlenmeler geliştirilmesi yoluyla günlük yaşamı dönüştürmek üzerine yoğunlaştırmıştırlar. Yani, onlar seçkin-inisiyatifli reformları veya geleceğin post-devrimci ütopyaları beklemeye razı değildirler. Eğer toplumsal ve bireysel özgürlükler genişletilecekse, bu işe başlamanın zamanı bugündür. Fikirlerini hayata geçirmek için anarşistler işleyen örnekler yaratırlar. Devrimci sendikacılar olan Dünya Endüstri İşçileri'nin bir deyişini ödünç alacak olursak, anarşistler eskisinin kabuğu içerisinde yeni dünyanın yapısını şekillendirmektedirler. Popüler olarak KBY olarak anılan bu canlı pratikler, çağdaş anarşistlerin rızalarını geri çektikleri ve diğer ilişkileri daraltmaya başladıkları araçlardır. KBY, neo-liberalizmin normatif siyasi ve kültürel nutuklarına karşı, motive edici ilkeleri olarak otonomi ve kendinden örgütlenme nosyonlarına dayanan karşı-kuvvetleri harekete geçirir. Anarşistler, erişimle ile ilgili olmayan, girişin şartlarının reddedilmesiyle ilgili olan otonom mekanlar yaratırlar. Kendi-Başına-Yap etosunun anarşizmle uzun ve zengin bir birlikteliği vardır. Bu, anarşist Pierre-Joseph Proudhon'un Halk Bankası ve YDTS biçiminde yeniden ortaya çıkan yerel paralar nosyonlarına kadar geri götürülebilir. Kuzey Amerika'da Benjamin Tucker'ınkiler gibi ondokuzuncu-yüzyıl anarşist komünleri, bugünün A-bölgelerinde ve işgal topluluklarında yankılanmaktadır. Son dönemde, Durumcular (Paris'deki 1968 isyanının esin kaynağı olan heterodoks Marksistler), Kabotajcılar ve Britanya punk hareketi, yabancılaştırıcı tüketim pratiklerinin, çalışmanın otoritesi ve kontrolünün üstesinden gelmek amacıyla KBY aktivitelerini cesaretlendirmektedirler. Punklar, müzik endüstrisinin dışında kayıt yapmak ve bunları dağıtmak için KBY'a yöneldiler. Güncel KBY'ın ön sırasında Otonom Bölgeler, veya kısacası A-Bölgeler bulunmaktadır. A-Bölgeler, sıklıkla ihtiyacı olanlara yemek, giysi ve barınak sağlayan, anarşist ilkelere dayanan topluluk merkezleridir. Her zaman olmasa da bazen işgal edilmiş yerler olan A-Bölgeler, anti-otoriter tarihçe ve gelenekleri incelemek ve öğrenmek amacıyla kullanılan toplanma mekanlarıdır. Kendi kendini yetiştirme amarşist siyasetin önemli bir yönüdür. A-Bölgeler yeniden beceri kazanma, KBY ve katılımcı demokrasinin alanları olarak önemlidirler; önemlidirler, çünkü öğrenme sürecini ve özbelirlenimli topluluklar için gerekli olan bağımsızlığı teşvik ederler. AÖM keza Toronto'daki aktivist gruplar için mekan sağlamaktadır. Irkçılık Karşıtı Eylem ve Toronto Video Aktivistleri Kolektifi toplantılar ve video gösterimleri için mekanı kullanmaktadır. Tutuklular için Kitap programı başlatılmış ve oldukça başarılı olmuştur. Kısa bir süre önce Özgür Mekan'dan hem kadın hem de erkek hapishanelerinin sakinlerine ilk teslimatlar yapılmıştır. Şehirdeki aktivist gruplarla diğer bağlantılar da yapılmıştır. Ontario Yoksulluk Karşıtı İnisiyatifi her Cumartesi filmlerini mekanda göstermek üzere davet edilmiş, başarılı birçok büyük sahneleme gerçekleştirilmiştir. Mekanın birçok katılımcısı, tam bir polis ayaklanmasıyla sonuçlanan OYKİ tarafından başlatılan 15 Haziran Queen's Park protestosuna katılmıştır. AÖM üyeleri yine, Pazar alanını değerlendirme girişimlerinin bir parçası olarak Şehir tarafından taciz edilen evsizleri savunmak için OYKİ ile birlikte çalışmaktadır. Bu örnekler, kültürel engellerin üzerinden geçen anarşist kaygıları dile getirmektedir. A-Bölgeler katılımcıları, kaynakların ve koşulların el verdiği ölçüde genişletilebilecek olan otonom özgür bölgeler yaratmak amacıyla yaşadıkları semtlerin sakinleriyle bağlantılar oluşturmaya çalışırlar. Bu diaspora niteliğindeki topluluklar arasındaki iletişim kısmen yeni teknolojik gelişmelerle mümkün hale gelmiştir. Anarşistler, teknolojinin etkileri hakkında oldukça kuşkulu olmakla beraber sınıfsal dışlayıcılığı ve toplumsal denetiim aracı olarak kullanılma olasılığı , bu teknolojik ürünleri aktif direniş araçları olarak kullanmakta oldukça becerikli hale gelmişlerdir. Anarşi, internet üzerinde yoğun bir varlık alanı geliştirmiştir. Internet üzerindeki en önemli anarşist gruplardan birisi TAO İletişim'dir. TAO, 1990 lardan beridir, kaynak kodlarını açarak, böylece de insanların kendi web sitelerini ve posta listelerini oluşturmalarına imkan tanıyarak, çalışanların sahipliğinde ve işletiminde olan bir erişimi güvenceye alarak, ve kara değil karşılıklı yardımlaşmaya dayanan bir enternasyonalist ağı büyüterek internetin şirketlerce kuşatılmasına karşı mücadele etmektedir. Öğrenci, emek, ve çevre grupları için sekreterler ve kodlayıcılar olarak, vurgu sanal gerçeklik denilene değil, toplumsal mücadeleye, sokaklardaki bedenlere yapılmaktadır. Seyyah örgütleyiciler internetin önemini azaltmakta, ve bunun yerine üretim araçlarının mülkiyeti, toplumsal ilişkiler, ve diğer maddi koşullar hakkında konuşmaktadırlar. TAO, yalnızca aktivistlere açık olan elektronik posta hesapları, web sayfaları, ve posta listeleri barındırmaktadır. TAO yine beş ülkedeki yorulmak bilmeyen aktivist gruplarca üretilen, günlük, çok dilde uluslararası anarşist haber servisi olan A-infos'un sürdürülmesine yardım etmektedir. A-infos, TAO matrisi içinde kendi sunucusunu kullanmakta, birden çok listesi ve günlük dağıtımıyle 12 değişik dildeki 1200 abonesine anarşistler tarafından, anarşistler için ve anarşistlerle ilgili hazırlanan haberleri dağıtmaktadır yoğun bir günlük trafiği, ve keza dünya geenelinde basılı yayın ve radyo programı bulunmaktadır. TAO tarafından desteklenen diğer projeler arasında şunlar bulunmaktadır: Öğrenci Aktivist Ağı, Doğrudan Eylem Medya Ağı, ve PIRG. CA. En son dayanışma projeleri arasında Ontario Yoksulluk Karşıtı Koalisyonu, Esgenoopetitj İlk Uluslar, CUPE 3903, ve Bush'un savaşlarına karşı çıkan sayısız diğer grup. TAO şu anda en az 8 kutusu işletmekte, 500 den fazla listeyi ve yüzlerce web sayfasını kendi başlarına yöneten örgüt ve bireylerden oluşan binlerce üyesinin gereksinimlerini karşılamaktadır. Reklam veya mekan kotaları olmaksızın temel hizmetleri sağlamasının yanısıra, örgütlü TAO çalışanları web-tabanlı elektronik postaya güvenli erişim, Internet sohbetleri ve veri tabanları sunabilmektedir. Bu çeşitli uygulamalar, ulusötesi, sınırlar-ötesi ve hareketler-ötesi karmaşık ağların bir parçasıdır. Bunlar bizi hareket olarak, harekete karşı yazmaya teşvik etmektedir. Hareket süreçleri, Devlet'in dışında ve yanıbaşındaki karmaşık ağları içermektedir. Bu gibi yaratıcı pratiklerin yayılması yoluyla, katılımcılar faaliyetlerinin sınırlarını çizmeye ve kapitalist toplumsal ilişkilere yönelik eleştirilerini kısıtlamaya çalışan çabaları engel olmaya çalışırlar. Anarşist otonomi, uzlaşmanın hüküm sürmesine karşı bir çatlama anı meydana getirir. Anarşist eylemler siyasetin sınırlarının parçalanmasını ve yeniden çizilmesini öne çıkarır. Bu eylemler, aktivistlerin pek az maddi kuvvete sahip olduğu bir bağlam içerisinde karşı-eklemlemeler olarak düşünülmelidir. Anarşi kelimesi eski bir Yunanca kelime olan anarchosdan gelir, ve yöneticisiz demektir. Yöneticiler, bekleneceği üzere, yönetimin sona ermesinin kaçınılmaz olarak bir kaosa ve karmaşaya düşmek olduğunu iddia ederken, anarşistlerse yönetimin düzenin sağlanması için gerekli olmadığını savunurlar. Hükümetsiz bir toplum, Hobbes'in herkese karşı herkesin savaşına dönüşmez, anarşistlere göre yaratıcı ve barışçıl insani ilişkileri mümkün kılar. Proudhon, anarşist duruşu ünlü sloganında açık bir şekilde özetlemiştir: Anarşi Düzendir. Anarşi kelimesini popüler hale getiren ve çalışmaları anarşist hareketin ilk gelişimi üzerinde etkili olan Michael Bakunin, dağınık yazılarında dışsal yasama ile otoritenin her ikisinin de toplumu köleleştirme eğiliminde olduğunu belirtmiştir (240). Ona göre, tüm sivil ve siyasi örgütlenmeler, sistematik bir sömürü olarak yukarıdan aşağıya doğru uygulanan bir şiddet üzerine kurulmuştur. Bu örgütlerden kaynaklanan herhangi bir siyasi yasa, ayrıcalıkların bir ifadesidir. Bakunin, tabi kılınan çoğunlukların çıkarlarının aksine güçlü azınlıklara avantaj sağlayacağına inandığı tüm yasamaları reddeder. Yasalar, dışsal bir irade dayattıkları ölçüde despotik niteliktedir. Bakunin'e göre, siyasi haklar ve demokratik Devletler terim olarak pek çirkin çelişkilerdir. Herkesin yönettiği yerde hiç kimse yönetilmiyordur, ve bu durumda Devlet mevcut değildir. Herkesin eş derecede insan haklarından faydalandığı yerde, tüm siyasi haklar otomatik olarak fesholur (240). Bakunin örnek ile bilginin otoritesini olgunun etkisini hakkın otoritesinden ayırır. Birincisini duruma bağlı olarak ve gönüllü bir şekilde kabul etmeye hazırken, ikincisini kesinkes reddeder. Evler, kanallar ve demiryolları söz konusu olduğunda, ... kendi sorgulanamaz eleştiri ve kontrol hakkımı daima saklı tutmak kaydıyla, mimar veya mühendisin otoritesine başvururum. ... Buna göre, ortada sabit veya kalıcı bir otorite bulunmamakta, aksine karşılıklı, geçici, ve herşeyden öte de gönüllü bir otorite ve tabi olmanın sürekli bir değişimi söz konusudur (Bakunin 253-254). Resmi bir dayatma olan hakkın otoritesini, zorunlu olarak saçmalığa yol açacak bir yalancılık ve baskı olarak adlandırır (Bakunin 241). Proudhon gibi Bakunin de geleceğin toplumsal örgütlenmelerini siyasiden çok ekonomik olarak tasavvur eder. Toplumu, hem kırsal hem de kentsel olan üreticilerin özgür federasyonları etrafında örgütlenmiş bir toplum olarak görür. Herhangi bir koordinasyon çabası gönüllü ve akla dayanır olmalıdır. Peter Kropotkin tüm yasaları üç ana kategoriye bölmüştü: mülkiyetin korunması, kişilerin korunması ve hükümetin korunması. Kropotkin tüm yasaların ve hükümetlerin ayrıcalıklı sınıfların denetiminde olduğunu, yalnızca onların ayrıcalıklarını korumaya ve genişletmeye hizmet ettiğini görmüştü. Çoğu yasanın emeğe el konulmasını savunmaya veyahut da Devlet'in otoritesini korumaya hizmet ettiğini belirtmişti. Kropotkin, mülkiyetin korunmasından bahsederken, mülkiyet yasalarının üreticilerin emeklerinin ürünleri güvenceye almak için değil, üreticilerin ürünlerinin bir kısmına el koymayı ve bunu üretici olmayanların eline devretmeyi meşrulaştırmak için yapıldığını belirtmişti. Kropotkin'e göre, emeğin bu şekilde alıkonulması nedeniyle, göze batan bir eşitsizlik ortaya çıkmakta ve bütün bir yasa deposu, ve bütün bir asker, polis ve yargıçlar ordusu bunu sürdürmek için gerekmektedir (213). Ayrıca, çoğu yasa, sadece işçileri işverenlerine tabi olma konumunda tutmaya hizmet eder. Diğer yasalar ise, neredeyse tamamiyle mülk sahibi sınıfların ayrıcalıklarını korumak üzere düzenlenmiş olan idari makinanın korunması, tamir edilmesi ve geliştirilmesinden başka hiçbir amaca hizmet etmezler (241). Kişiye karşı işlenen suçlar söz konusu olduğunda, bunu en önemli kategori olarak görür, çünkü yasanın herhangi bir itibar kazanmasının sebebi burada yatmaktadır, çünkü yasaya ilişkin çoğu önyargı buradan kaynaklanmaktadır. Kropotkin'in yanıtı iki yönlüdür. Birincisi, suçların çoğu mülkiyete karşı suçlardan oluştuğu için, bunun yok edilmesi bizzat mülkiyetin ortadan kaldırılmasına dayanmaktadır. İkincisi, cezalandırma suçu azaltmamaktadır. Bu düşünceleri onu yasanın faydasız olduğu, aslında zararlı olduğu sonucuna götürdü itaat yoluyla aklın ahlaki bozukluğuna neden olması, gaddarlık yoluyla da şeytani tutkuları canlandırması. Cezalandırma suçu azaltmadığı için, Kropotkin hapishanelerin ortadan kaldırılması çağrısında da bulundu. Ona göre elimizdeki en iyi yanıt sempati idi. Yirminci yüzyıl anarşistleri Devlet/toplum ilişkilerine dair bu okumaları daha ayrıntılı olacak şekilde geliştirdiler. Çağdaş anarşist analizler arasındaki en önemlilerinden birisi, Foucault'dan yarım yüzyıl önce de-merkezi ve durumsal olarak yasalaştırılmış bir iktidar anlayışı sunan Gustav Landauer'in çalışması olmuştur. Landauer, Devlet'i toplumla ilgisi olmayan sabit bir dışsal varlık olarak değil, toplumun geneline yayılmış, insanlar arası belli ilişkiler olarak kavramsallaştırmıştır. Yakın zamandaki çalışmasında Murray Bookchin Devlet'ten bir kurumlar toplaması olarak değil de yavaş yavaş öğretilmiş bir zihniyet olarak söz eder. 20nci yüzyılın liberal demokrasilerinde iktidar daha az kaba kuvvet sergilenmesi yoluyla, ve daha çok La Boetie'nin gönüllü hizmetkarlık dediğinin beslenmesi yoluyla icra edilmektedir. Yönetimin çağdaş pratikleri, Bookchin'in Devlet'i, siyasi ve toplumsal kurumların, baskıcı ve bölüştürücü işlevlerin, fazlasıyla cezalandırıcı ve düzenleyici düzenlemelerin, ve en nihayetinde de sınıf ve idari gereklerinin bir melezlemesi olarak nitelendirmesine yol açmıştır. Savunucuları Devlet'in süren varlığını meşrulaştırmak için onun koruyucu işlevlerine başvururken, anarşistler, düzenlemelerin, polisin ve hapishanelerin hızla çoğalmasında örneklenen Devlet'in baskıcı karakterinin sağladığı korumanın çok çok ötesine geçtiğini belirtirler. Üstelik, Devletler pratikte, toplumun tüm üyelerine eşit koruma sağlayamamakta, tipik olarak daha ayrıcalıklı üyelerin çıkarlarını daha az talihli olanların aleyhine korumaktadır. Ağırlıklı olarak mülkiyetin korunmasını vurgulayan yasalar, fahiş harçlar ve dışlayıcı giriş koşullarına sahip olan hukuk okullarınca korunan hukuk bilgisinin sınırlı ve seçkinci karakteri, ve kanun ve intizamın uygulanmasındaki ırkçı tonlar, Devlet'in adaletinin adaletsizlikleri hakkında anarşistlere yeterince kanıt sunmaktadır. Anarşistlere göre, Devlet, engin ve karmaşık hukuk, hapishaneler, mahkemeler ve ordular düzenlemesiyle, eşitsizliğe karşı toplumsal adaletin savunucusu değil, adalet ve baskının asli sebebi olarak durmaktadır. Bunun yanısıra ve bu anarşistlere özgü bir eleştiridir Devlet pratikleri, daha az güçlü olana karşı bir sapmaya sahip olmasa bile, topluluklar içerisindeki toplumsal ilişkilerin aslında altını oyar. Bu, insani faaliyetlerin giderek genişleyen alanı içerisinde Devlet ağlarının karşılıklı yardımlaşma ağlarının yerini almasıyla gerçekleşir. Bu, anlaşmazlıkların çözüme kavuşturulması ve toplumsal ihtiyaçların karşılanması için Devlet'in dışsal pratiklerinin giderek yegane meşru mekanizmalar olarak görülmesi nedeniyle ilişkilerde özbelirlenimden çok bağımlılığa yol açar. Anarşistlere göre, Devlet'in kurumları aracılığıyla idare edilen hukuk düzeni özgürlüğün güvencesi değildir; aksine, giderek daha fazla insanı kendi sınırların içerisine hapsederken, insani etkileşimin, yaratıcılığın ve topluluğun alternatif buluşma yerlerini kapatan, özgürlüğün düşmanıdır. Üstelik, Devlet kaynakların yeniden dağıtımı için etkin bir mekanizma bile değildir. Gerçekte, Devlet, kaynakları ihtiyacı olanlardan kendisine doğru yönlendirir. Devlet'e vergi ödemek yerine ki ardından kimin ihtiyacı olacağına o karar verecektir, anarşistler topluluk örgütlenmelerine katılarak veya gönüllü olarak verme faaliyetleriyle dezavantajlı olanlara doğrudan yardım etmeyi tercih ederler (Marshall 24). Anarşistler, Devlet'in sosyal hizmet ve refah işlevlerinin etkilenen insanların dahil olduğu ve onların ihtiyaçlarına doğrudan yanıt veren gönüllü karşılıklı yardımlaşma birlikleriyle daha iyi yerine getireleceğini savunurlar. Yüze yüze seviyesindeki karşılıklı yardımlaşma, kurumsallaşmış programlar veya hayırseverliğe tercih edilir. Bir kere daha çağdaş anarşistler, anarşizmi yeni, bilinmeyene doğru bir adım, veya bugünden kopma demek olan bir devrimci kurulum olarak değerlendirmeyen Landauer'i takip ederler. Landauer, anarşizmi, her ne kadar gömülü ve işlevsiz bir halde bekler olsa da devletin hemen yanıbaşında bulunan, daima mevcut bir edimselleşme ve yeniden oluşum olarak değerlendirir. Benzer şekilde, Paul Goodman, özgür bir toplum, eski düzenin yerine yeni bir düzenin ikame edilmesi olamaz; bu, özgür eylem alanlarının toplumsal yaşamın çoğunluğunu oluşturuncaya kadar yayılmasıdır demektedir. Çağdaş anarşistler, bu anlayıştan yola çıkarak, günlük yaşamın şimdi ve buradasında otoriter olmayan, hiyerarşik olmayan ilişkiler geliştirmeyi amaçlarlar. Anarşistler, otonom gruplaşma ağları sayesinde, Devletler'e olanlar dışındaki bağlılıkları beslerler. Anarşizm, Devletin meşruiyetinin günden güne inkarları yoluyla, mecburen ve tercih edilir olduğu üzere, ebediyen devlet ve yasal otoritenin altında ve ona karşı akan gizli bir direniş tarihi (Ferrell 149) olarak var olur. Basitçe ifade edilirse, Colin Wards şöyle demektedir, Anarşizmin düşmanları bu iddiaya anarşizmin naif bir insan doğası görüşüne yaslandığı tipik iddiasıyla yanıt verirler. Bu gibi eleştirilere karşı en iyi yanıt, insan doğası meselesine ilişkin anarşist görüşlerin çeşitliğine işaret edilerek verilebilir. Max Stirner'in kendi çıkarını gözeten egoisti ile Kropotkin'in karşılıklı yardımlaşmanın özgeci destekçisi arasındaki ortaklık nedir? Aslında, anarşistlerin birey ve onun topluluk ile olan ilişkilerine ilişkin görüşlerinin çeşitliliği, anarşizmin devasa eşitsizliklere karşın ayakta kalmasını sağlayan yaratıcılığının, çoğulculuğa saygısının bir tanığı olarak desteklenebilir. Anarşistler basitçe insanların kendilerini ve kendilerini içinde buldukları koşulları değiştirme kapasitesine vurgu yaparlar. Çoğu anarşist yine bunun, ne kadar kaba ve toplumsal ilişkilerin dışında olurlarsa olsunlar bireyler tarafından gerçekleştirilemeyecek, kolektif bir proje olduğunu belirtir. Bu nedenle, amaç hükümet ve Devlet safrasını atarak bir 'öz kendi' yaratmak değil, diğerleriyle yaratıcı ve gönüllü ilişkiler içerisinde olarak kendini geliştirmektir (Marshall 642-643). Özgürce girilen, toleransa, karşılıklı yardımlaşmaya ve sempatiye dayanan toplumsal ilişkilerin ihtilafların ortaya çıkmasını azaltacağı, ve ortaya çıktığı yerlerde de yardım çözümünün beklenmektedir. Burada hiçbir garanti yoktur; vurgu daima potansiyel olana yapılmaktadır. Anarşistlerin tasavvur ettikleri otoriter olmayan, hiyerarşik olmayan ve çoğulcu toplulukların, güç, otorite ve Devlet hakkındaki eleştirel düşünceye sunacak pek çok şeyi vardır. Ferrell'in belirttiği üzere, anarşizm, yasanın dışında durarak ve yasal otoriteyi, onun toplumsal ve kültürel yaşam üzerindeki tahripkar etkilerini inkar etmek suretiyle, insani ilişkilerin ve insani farklılıkların önemli olduğunu her halükarda, düzenleme ve yasanın abartılı otoritesinden daha önemli olduğunu bize hatırlatmaya hizmet eder (153). Anarşizm, işlerin olduğu şekilden daha farklı bir şekilde olabileceğini asla unutmamızı temin eder. Kökleşmiş varsayımları sorgulamak ve alışkanlık haline gelmiş pratikleri tekrar düşünmek için bizi cesaretlendirir. Anarşizm, mevcut toplumun mantıklı bir eleştirisini, ve idealini hem bugün hem de gelecekte gerçekleştirmek için tutarlı bir strateji alanı sunar (Marshall 662). Anarşistler, demokrasiyi reddetmekten ziyade, yaşamın tüm alanlarına nüfuz eden bir katılımcı demokrasi görüşü sunarlar. Çağdaş anarşistler, Hakim Bey'in Geçici Otonom Bölgeler'inin ruhuna uygun bir şekilde, Devletlerin ve yasal otoritenin katı olarak haritalandırılmış bölgeleri içerisine hapsedilmeyi redden özgür mekanlar, alanlar ve pratiklerin hızla çoğaltılması çağrısında bulunuyorlar. Bu otonom düşünce ve eylem alanları, Devletler'in zamansal ve mekansal sınırlamaları karşısında kapsamlılık, açıklık, ve akışkanlığa vurgu yapıyor. Çağdaş anarşistler yine çoğunlukçu görüşün baskıcı ilişkileri besleme tehlikesinin fazlasıyla farkındadırlar. Aslında, çağdaş anarşizm, kısmen, arzuları piyasa devrelerinin izin verilen alanıyla sınırlayan tüketim kapitalizminin anlamsız konformizmine karşı bir tepkidir. Anarşistler, yaratıcı bir yanıt olarak, yaşamda denemeyi cesaretlendiren ve sansürü aşağılayan toplumsal ilişkilerdeki çoğulculuğu ve çeşitliliği savunurlar. Otorite ve güç sorununa verilebilecek tek bir doğru yanıtın olabilirliğine inanmayarak, anarşistler insanları karşı karşıya oldukları belirli koşulların göz önüne alınması suretiyle çoklu alternatifler geliştirmeye teşvik ederler. Bu nedenle, bugünün anarşistleri kolaj, veganizm, gürültü müziği, çoklu-cinsellik ve elektronik sivil itaatsizlik yoluyla arzularını silahlanan punklar, hayvan hakları aktivistleri, toplumsal ekolojistler ve neo-ilkelciler gibi çeşitli şekillerde tanımlarlar. Her zaman olduğu üzere, anarşistler, kapitalist olduğu kadar sosyalist otoriter toplumsal örgütlenme biçimlerine karşı alternatifler sağlarlar. Castells, Yazawa ve Kiselyova'yı takip ederek, otonomi hareketlerinin, şu anda küresel yönetim süreçleriyle ilgili olan toplumsal dışlama ve kültürel yabancılaşma süreçlerine karşı küresel düzene meydan okumak ve karşı-kurumlar geliştirmek suretiyle yanıt verdiği söylenebilir. Katılımcıların küresel zorlamaların mantığının anlamsız kılacağı belirli deneyim tarzları sayesinde karşı bir anlam yaratacakları, kültürel anlamı inşa etmeye yönelik girişimler yapılmıştır. Radikal toplumsal hareketin müttefikleri, çoğunlukla ortaya çıkmakta olan küresel ilişkilerin normatif kültürel ve siyasi kodlarını dönüştürmekle meşguldürler. Yeni anarşist hareket ise, düşmanı ortak değerlerin eklemlenmesi ve kimliklerin ironik bir şekilde inşası yoluyla karşılamaktadırlar. Anarşi, siyasetin halihazırdaki oluşturulmuş şeklinin yeniden kavramsallaştırılmasını teşvik eder. Protesto, sivil itaatsizlik veya devlet gibi bilindik kapların herhangi birisi tarafından içerilerek sınırlanmayı reddeden bir siyasetin pırıltılarını sunar. Böylece, bugünkü anlamı bağlamında egemenliğe daha da fazla meydan okuyabilir. Bu gibi gösterimler, ister devlet, ister sınıf veya isterse kimlikle ilgili olan herhangi toptancı bir söylemin çevrelemeye yönelik eğilimini istikrarsızlaştırarak, siyasetin oluşturulması için alan açmaktadır. Küresel dönüşümlerin kap olarak devlet metaforunu istikrarsızlaştırması gibi, anarşizmde kimlik ve topluluğun yeniden şekillendirilmesi de kap olarak kimlik nosyonlarını istikrarsızlaştırır. Siyasi mekanlar, siyasi kaplara meydan okuyarak yaratılır. Kuram, kategorilerin üretilmesine izin veren, topluluğun sürekli gelişimine ket vuran veya teşvik eden, ve alternatiflerin ortaya çıkmasını engelleyen mücadelelere ilişkin daha sofistike bir anlayışa gereksinim duymaktadır. Olağan toplumsal kuramlar alternatiflerin farkına varmakta başarısız kalmıştır kısmen şüpheli metaforları eleştirmeksizin kabul etmeleri nedeniyle. Toplumsal hareketlere ilişkin çalışmalar hareket davranışının gerçekçi olmayan yönlerinin önemini az-kuramsallaştırmıştır. Bu çalışma, gayrimeşru veya uygulanamaz olarak mahkum etmenin ötesine geçerek, böylesi gerçekçi olmayan dolambaçlı stratejilerin anlaşılmasına yönelik bir girişim sunmaktadır. Çıkarlar ve gruplar marjinal olarak tanımlanırlar, çünkü bunlar toplumsal bütünleşme sistemi içerisinde birer 'rahatsızlık' haline gelmişlerdir; çünkü bunlar toplumsal hiyerarşi ve tahakkümden tarihsel olarak kurtuluş bakış açısına göre en önemli olabilecek mücadelelerdir (Aronowitz 111, vurgu aslındadır). Anarşi, küresel sivil toplumun, en başta yoksulluk, evsizlik, ırkçılık ve ekolojik imhayı ortaya çıkaran sivil toplumdan neden daha iyi olacağı sorusunu sorar bize. Jeff Shantz: York Üniversitesi Tarih Bölümü. 01. Bu nitelendirme Lenin'in ünlü eseri Sol-Kanat Komünizm, Bir Çocukluk Hastalığı'ndan (1965) gelir. 02. Plekhanov'un kafası karışık Anarşizm ve Sosyalizm'ine (1912) bakınız. 04. Anarşistler, ezilen insanların güvenceye aldığı reformlara ve bilhassa da bu reformların kazanılmasını sağlayan mücadelelere karşı saygılıdırlar. Anarşistler, bu reformları onları ortadan kaldırmak isteyen neo-liberal hükümetlere ve onların kapitalist destekçilerine karşı aktif bir şekilde savunurlar. Aynı zamanda anarşistler, reformları bir amaç olarak değil, mücadelenin somutlaşmış anları olarak görürler. 05. THÖK yazınının örnekleri için bakınız Jackie Smith, Ron Pagnucco, ve Winnie Romeril (1994) ve McCarthy (1996). 06. Bakınız Laura MacDonald (1994) veya Martin Shaw (1994). 07. Bu deyiş Dünya Endüstri İşçileri'nin Tüzüğünün Önsöz kısmında bulunmaktadır. 09. Kabotajcılar 1960 ların sonlarında ve 1970 lerin başlarında Amsterdam'da aktiftiler. Kropotkin ile sibernetiğin ilginç bir karışımı için bakınız Roel van Duyn'un Küstah Kabotajcıların Mesajı (1972). 10. Anarşist Özgür Mekan'daki en popüler dersin taslağı: SINIF MÜCADELESİ, ANARŞİZM, SENDİKALİZM VE LİBERTER SOSYALİZM. Anarşizm, siyasi bir hareket olarak işçilerin daha geniş olan sosyalizm ve komünizm mücadelesinin bir parçası olarak ortaya çıkmış, bu mücadelelere oldukça katkıda bulunmuştur. Ancak, anarşizm giderek büyük ölçüde bir altkültürel fenomen haline geldiği için, Kuzey Amerika'daki anarşistler bu önemli bağlantıyı genelde unutmuşlardır. Benzer şekilde, sosyalizmin farklılaşan tarihi içerisindeki otoriter ve anti-otoriter gelenekler arasındaki ayrım, kendilerini sosyalist olarak adlandıran devlet kapitalist rejimlerinin dehşetleri sayesinde silinmiştir. Bu ders, her çeşidinden kapitalizmin ötesine geçen daha iyi bir dünya kurmak için anarşizmi çalışan insanların mücadeleleriyle yeniden bağlamayı amaçlamaktadır. Ders sınıf analizi ve günlük örgütlenmelerle ilgili olan aktivistler tarafından başlatılmıştır ve yalnızca bir çalışma grubu olmayı amaçlamamaktadır. 11. Yine oldukça canlı bir anarşist yayıncılık mevcuttur. Uzun süredir var olanlar arasında Freedom, Fifth Estate, Anarchy, ve Kick it Over bulunmaktadır. Yerel düzeyde, The Match, Anarchives, Demolition Derby, ve Agent 2771 gibi KBY fanzinler, anarşist siyasetin alanını yeni katılımcıları içerecek şekilde genişletirken, anarşist düşünceyi de canlı tutmaktadır. 12. Sınırların ihlal edilmesi yalnızca metaforik değil gerçek anlamındadır. Çağdaş anarşist ağlar önemli ölçüde hapishane duvarlarının içine de geçer. Çoğu anarşist yayın bedava abonelik sayesinde tutuklulara sunulmaktadır. Albert Meltzer (1920-1996) tarafından kurulan tutuklulara yardım grubu Anarşist Kara Haç gibi örgütlenmeler durup dinlenmeksizin tutuklular için çalışmaktadır. 13. Tüketim kültürü keza sayısız şekilde kesintiye uğratılmakta ve tahrip edilmektedir: kapitalist piyasaların dışında kalan kendi-başına-yap üretim ve değişimin yanısıra meta fetişizminin ifşa edilmesi, kapitalist gelişmeye direnme, alışveriş merkezleri gibi tüketim alanlarının işgal edilmesi, boykotlar veya bir şey çal günleri. Graffiti, reklam panolarının tahribi veya sabote edilmesi gibi yeraltı faaliyetleri de kullanılmaktadır. 14. Bakınız Woodcock (1962), Horowitz (1964), Joll (1964) ve Marshall (1993). 15. Mülkiyet Nedir?'deki asıl alıntı şöyledir: İnsanın eşitlikte adalet istemesi gibi toplum da anarşide düzen ister (Berman'ın alıntısı, 1972). Graffiti sanatçıları bu sloganı ünlü daire-A ile açıkça sembolleştirmişlerdir. 16. Proudhon'a göre bununla hiç alakası yoktur. O, otoriteden toplumun laneti olarak bahseder (94). 17. Bu vurgu Proudhon'un çalışmasını sendikalizmin ortaya çıkması üzerindeki önemli bir erken etki kılmaktadır. 18. Proudhon komünizmi kesinlikle reddeder: ğer toplum anarşiye veya insanın kendisi tarafından yönetilmesine yaklaşmak yerine komünizme yaklaşırsa, o halde toplumsal örgütlenmenin kendisi bizzat insanın melekelerinin suistimali haline gelir (94). 23. Otonomiyle ilgili söylemler hem hareketlenmenin yakıtı olarak hem de Dallmayr'ın terimleriyle uyum göstermennin panzehiri olarak işlev görmektedir. 24. Anarchy dergisi, alt başlığı olan Arzularını Silahlanmış Dergi olarak tanımlanmaktadır. Aronowitz, Stanley. The Crisis in Historical Materialism. Minneapolis: Minnesota UP, 1990. Bakunin, Michael. The Political Philosophy of Bakunin: Scientific Anarchism. New York: The Free Press of Glencoe, 1953. Bookchin, Murray. The Ecology of Freedom. Palo Alto: Cheshire, 1982. Castells, Manuel, Shujiro Yazawa, ve Emma Kiselyova. Insurgents Against the Global Order: A Comparative Analysis of Zapatistas in Mexico, the American Militia and Japan's AUM Shinrikyo, Berkeley Journal of Sociology (1996): 21-59. Dalby, Simon. Culture, Identiy and Global Security: Notes on the Theme of Modernity and the 'POGO Syndrome' . York Üniversitesi, Centre for International and Strategic Studies'de sunulan makale, Toronto. 6-7 Şubat 1997. Dallmayr, Fred. Hegemony and Democracy: A Review of Laclau and Mouffe. Philosophy and Social Criticism 13.3 (1987): 283-296. Falk, Richard. The Decline of Citizenship in an Era of Globalization. Citizenship Studies 4(1) (2000): 5-17. Ferrell, Jeff. Against the Law: Anarchist Criminology. Thinking Critically About the Crime. Editörler B. D. MacLean ve D. Milovanovic. Vancouver: Collective P, 1997: 146-154. Godwin, William. On Punishment. Ed. George Woodcock. The Anarchist Reader. Glasgow: Fontana, 1977: 118-124. Horowitz, Orving L., ed. The Anarchists. New York: Dell, 1964. Joll, James. The Anarchists. New York: Grosset and Dunlap, 1964. ___, The Uselessness of Laws. The Anarchist Reader. Ed. G. Woodcock. Glasgow: Fontana, 1977: 111-117. Lunn, Eugene. The Prophet of Community: The Romantic Socialism of Gustav Landauer. Berkeley: California UP, 1973. MacDonald, Laura. Globalizing Civil Society: Interpreting International NGO's in Central America. Millenium 23.2 (1994): 267-286. Magnusson, Warren. The Reification of Political Community. Contending Sovereignties: Redefining Political Community. Ed. R. B. J. Walker ve Saul Mendlovitz. Boulder: Lynne Rienner, 1990: 45-60. Marshall, Peter. Demanding Impossible: A History of Anarchism. London: Fontana P, 1993. McCarthy, John. Transnational Social Movements and Social Movement Theory. Solidarity Beyond State: Transnational Social Movement Organizations. Ed. Charles Chatfield, Ron Pagnucco, ve Jackie Smith. Syracuse: Syracuse UP, 1996. McMichael, Philip. Global Regulation or Global Governance? . American Sociological Association Paper, New York. 16-20 Ağustos 1996. Negri, Antonio. The Politics of Subversion. Cambridge: Polity, 1989. O Tuathail, Gearoid, ve Timothy W. Luke. Present at the integration: Deterritorialization and Reterritorialization in the New Wor d Order [ entegreleşen Bugün: Yeni Dünya/Kelime Düzeninde De-bölgeselleşme ve Yeniden Bölgeselleşme. Annals of the Association of American Geographers 84.3 (1994): 381-398. Proudhon, Pierre-Joseph. Selected Writings of Pierre-Joseph Proudhon. Garden City: Anchor Books, 1969. Ruggie, John Gerard. Territoriality and Beyond: Problematizing Modernity in International Relations. International Organisation 47.1 (1993). 130-174. Shapiro, Michael J. National Times and Other Times: Re-Thinking Citizenship [Ulusal Zamanlar ve Diğer Zamanlar: Yurttaşlığı Yeniden Düşünmek. Cultural Studies 14.1 (2000): 79-98. Shaw, Martin. Civil Society and Global Politics: Beyond a Social Movements Approach [Sivil Toplum ve Küresel Siyaset: Toplumsal Hareket Yaklaşımının Ötesi. Millenium 23.3 (1994): 647-667. Smith, Jackie, Ron Pagnucco, ve Winnie Romeril. Transnational SMO's in the Global Political Arena. Voluntas 5.2 (1994): 121-154. Subways, Suzy. Not on the Guest List or the Newcasts: Resistance at the Republicrats' Conventions. Love and Rage 7.5 (1996): 11. Taylor, Peter R. Beyond Containers: Internationality, Interstatedness, Interterritoriality. Progress in Human Geography 19.1 (1995): 1-15. van Duyn, Roel. Message of a Wise Kabouters. London: Duckworth, 1972. Ward, Collin. Anarchy in Action. New York: Harper Torchbooks, 1973.


SODA, Amerikalı cam sanatçısı Jeffrey R. Sarmiento'nun ''Books and Buildings Kitaplar ve Binalar'' adlı sergisine 20 Haziran 28 Temmuz 2012 tarihleri arasında ev sahipliği yapıyor. Sergide yer alan büyük ebatlı eserler, ilhamını kentsel mimari yapıların cephelerinden alıyor. Eski fotoğraf, çizim ve el yazılarından esinlenilen görsellerin camın içine yerleştirildiği ''Ansiklopedi'' adlı seri 20 adet kitap bloktan oluşuyor. Çalışmalarını İngiltere'de sürdüren Filipin asıllı Amerikalı sanatçı aynı zamanda Sunderland Üniversitesi Cam bölümünde doçentlik yapıyor. Sanatçı eserlerinde ilhamını etnik mimari yapılardan alan konuların üzerinde yoğunlaşırken, camın içinde görüntü katmanlarını çarpıştırarak yansıtıyor. UrbanGlass, New York ve Fulbright, Danimarka'nın da içinde bulunduğu dünyanın çeşitli yerlerinde çalışmalarını devam ettirmiş sanatçı, 2008 yılında Bombay Sapphire Ödülllerinde finalist olmuş ve eserleri Collect fuarında Saatchi Gallery'de sergilenmiştir. Jeffrey R. Sarmiento'nun eserleri İngiltere, Sunderland Müzesi ve Amerika'da Speed Müzesi'nin koleksiyonunda yer almaktadır. Sanatçının son çalışması ''Liverpool Haritası'' adlı eseri Liverpool Müzesi'nde sergilenmektedir.


ve son olarak, xq 28 1 sanırız türkçedeki ilk queer şiir kitabı örneği. toplam 222 adet basılmış, tamamı numaralandırılmış, ilk yirmi iki tanesi satış dışı tutulmuştur.


Alman Romantikleri modern Avrupa'nın akılcılığını boş, eklenti, yapay ve hatta bazen onursuzca görüyorlardı. Onlar şahsın yapıcı özünü usunda ve tasarımcılığında değil, şahsın sezgilerinde ve bilincin derinliklerinde kabalaşmış bir duygusallıkta aradılar. Onlara göre akıllı olmak, üretebilir olmak, düşünebilir olmak değil, tarihsel bir dayatmanın kökenindeki organizasyon şuuru, Alman olabilmek bambaşka bir şeydi. Daha 1800'lerin başında Almanya'nın Avrupa için apayrılığını, seçkinliğini ve farklılığını felsefi zeminlerde iddiaya başlamış, Nasyonal Sosyalizminde bilinç taşlarını tarih zeminine yerleştirmişlerdi. Bu zeminde Almanlık kavramı zamanla öyle özgün, nevi şahsına münhasır bir hal aldı ki, tarihsel, düşünsel, politik bir kuşatılmışlıkla sınırları aşırı belirgin biyolojik özlü bir milliyetçiliğe doğru yöneldi. Bu biyolojik özlü milliyetçilik Almanya'nın Avrupa demokrasisinin gelişim safhalarının birçoğundan beslenemeyerek gelecekte başına büyük işler açmasına sebep olacaktı. Bu milliyetçilik prototipinin Almanlar bünyesinde tamamen içselleşmesi sonucunda, çeşitli kaygılarla Almanya'ya gelen yabancılara (1. Dünya Savaşı öncesinde Polonyalılar, 2. Dünya savaşı sonrasında Türkler) hep geçici, geri dönücü gözüyle bakıldı. Özellikle günümüzde Türklerin Almanya'ya bütün yönleriyle bağlanması ve demografik, ekonomik bir güç haline gelmesi, Alman milliyetçilerinin bilinçaltında bir nevi onursuzluk olarak telakki edilmektedir. Tarihçilerin göz ardı ettiği bir şey Nazizmin Almanya bünyesinden kazındığıdır. Oysa Nazizm, kendisini yaratmış olan Alman romantizminin eliyle yok edilerek tarihe gömülmedi. Nazizm 2. Dünya Savaşı'nda müttefiklere karşı yenildiği, maddi ve manevi gücünü kaybettiği için Alman halkının bilinçaltına, yani başka bir söyleyişle Avrupa Tarihi'nin yeraltına çekildi. On beş yıl önce Solingen'de, geçtiğimiz aylarda ise Ludwigshafen'de gerçekleştirilen saldırı aslında birkaç aşırı milliyetçi serserinin alkol-uyuşturucu etkisiyle gerçekleştirdiği istisnai saldırılar değil, yavaş yavaş başta Almanya olmak üzere bazı Avrupa ülkelerinde de görülen toplumu temizleme ihtiyacına dair yapılacak faaliyetlerin ön provalarıdır. SSCB'nin çöküşü, Yugoslavya'nın parçalanmasından sonraki süreçte çok büyük ekonomik ağırlıklar yüklenen Avrupa, 11 Eylül'le başlayan İslam bazlı kimlik ve diğerleriyle ilişkiler problemlerini aşmada medeniyetinin birikimlerini kullanamayarak Emperyalist tutumlarını kör bir tavırla devam ettirdi. Başta karikatür olayı olmak üzere, benzeri birçok yüz kızartıcı krizde Avrupamerkezci bir güvenle suçluları kınama, yargılama gibi bir faaliyete girişmedi. Bu güven Avrupa'nın kendi tutumlarını iyi kötü demeden içselleştirerek, kendine yeni bir tarihi bir karakter pekiştirme gibi algılanırken kendi içindeki yabancı unsurları bariz bir şekilde dışladı. Bu dışlamada yabancıları sindirme merkezli aykırı halk hareketlerine güven zemini oluşturdu. Bu zeminin oluştuğu tarihsel şartları bir kez tahlil etmek isteyenlerin yapacağı en iyi iş 1930'ların sonundaki Avrupa Tarihi'ni ve İkinci Dünya Savaşı öncesi ve esnasındaki Jenositleri incelemek olacaktır.


Jens Bjorneboe yirminci yüzyılın başarısız olmuş en büyük romancısı. Başyapıtı kabaca Canavarlık Tarihi olarak adlandırılan üçleme olarak kabul edilir çünkü başlık aslında bitmemiş olan otobiyografik anlatının on iki ciltlik projesine aittir. Bu nedenle Bjorneboe'nun üç romanı böyle kendi tarihini değil, daha ziyade o derinden rahatsız karakterin deneyimlerini, hastalıklı yansımalarını, acı dolu anılarını ve korkunç rüyalarının yanı sıra korkunç araştırmalarından elde edilen korkunç olayların ezberden okumalarını sunar. Romanların hiçbirinin ciddi kusurları yoktur, ancak her biri kurgusal literatürde nadir görülen bir güçle zulüm ve vahşete karşı bir öfke iletir. Benzer bir şey bulmak için savaş mağdurları için acil başvurulara veya afet bölgelerinde çalışan acil yardım kuruluşlarının raporlarına veya hakarete uğrayanların ve yaralıların durumunu protesto eden öfkeli siyasi metinlere başvurmalıyız. Ya da belki de en iyisi, kendini korkunç bir yerde bulan ve gerçekten var olduğuna inanamayan birinden gelen mektuplara, akıl hastanesine kapatılmış aklı başında bir adam ya da bir vebanın ortasında sağlıklı bir adam gibi durumlara bakmalıyız. Bununla birlikte, bunlar bu şeylerin hiçbiri değil, daha ziyade kuralları çiğneyerek ve sınırları geçerek net ve düzgün yazanların tüm okullarından, belki de tüm edebi geleneklerden daha fazla tutku ve kişilik gücü ileten tutkuyla tasarlanmış kurgusal buluşun, tarihsel gerçeğin, romanın, kompozisyonun, fantezi ve itirafın melezi. Sorun ilk olarak on beş yaşındayken, Oranienberg'deki Nazi toplama kampının kaçan bir mahkum tarafından yazılmış bir raporu okuduğunda ortaya çıktı. Nazi kampları kamuoyuna açıklanmadan on yıl önce Bjorneboe orada neler olduğunu böyle öğrendi. Bu deneyim onu şok etti, dönüştürdü ve dünya ile ilgili birçok sorun varken normal bir kariyere devam edemeyen bir arayıcı ve yabancı yaptı. İlk yayınlanmış romanı Horozlar Ötmeden Önce'nin otobiyografik kahramanında olduğu gibi, çalışmalarında o anı defalarca andı. Güneş neredeyse gökyüzünde hareketsiz duruyordu. Ben okudukça griye döndü. Orada takılıp duran şeyi bir daha asla unutamam. Ve orada oturup o güneşli öğleden sonra saatlerinde okuduklarımdan bir daha kendimi kurtaramadım. Ama bütün yaz boyunca diğerleri güneşin, denizin, rüzgarın, bütün bunların eskisi gibi olduğuna inandılar. Bundan başka şeylerin olduğunu en iyi bilen tek kişi bendim. Diğerleri için, dünya temelde düzenli ve iyiydi, kaos, barbarlık ve deliliğe ara sıra sıçramalar görülse de. Bjorneboe için ise başlangıçta düzenli ve iyi olan ne varsa şimdi tolere edilen ve hatta sosyal sisteme dahil edilen dehşetle doluydu ve dünya cenneti restore etmenin ilk adımı, insanlara tolere edilemez olduklarını hatırlatarak onları yaşananları olduğu gibi kabul etmeyi bıraktırmaktı. Kurumsal adaletsizliklerin maskesini düşürme, bireysel zulümleri ortaya çıkarma, tarihsel zulümleri hatırlama ve bir yazar olarak geleneksel formlar ve genel konvansiyonlara karşı çıkma isteğindeydi ve estetik etkileri için işe yarayabilecek, ancak muhtemelen yanlış bir dünyada yaşamanın şokunu ve öfkesini yaymak istediği mesajı yumuşatacak edebi araçlara sahipti. Yine de sadece okurun rasyonel zihnini ve ahlaki yargısını değil, aynı zamanda hayal gücünü, fantezisini de yakalamak istiyordu ve bu yüzden kurguya ihtiyacı vardı. Bu gerilim, her biri gerçek ve kurgu, yazar ve anlatıcı, gerçek olay ve hayal arasındaki ayrımları bulanıklaştıran ve her biri en iyi kısımlarında kişisel ifadenin aciliyetini, ama aynı zamanda en kötü tarafında yorucu bir söylemin can sıkıntısını taşıyan, her biri eşi benzeri görülmemiş bir forma sahip olan Canavarlık Tarihi'nin üç romanını ortaya çıkardı. Her şeyden önce, her biri okurun beklentilerini hayal kırıklığına uğratmıştır, çünkü orta ve son bölümler ilkinin potansiyelini taşımaz, çünkü geleneksel edebi gelişime karşı çıkar ve böylece edebi biçimi ihlal ederler. Bu yüzden ister fantastik romanlar, ister otobiyografik romanlar veya gerçekçi romanlar, anti romanlar, karışık türler veya kendine özgü türler diyelim, bu üç şey, şüphesiz dahiyane eserler, sonuçta tamamen gerçekleşmiş ve tutarlı kompozisyonlar olarak başarısızlık olarak kabul edilmelidir.


Jeremiah Healy kitaplarının başrol oyuncusu John Cuddy, Boston'da tek başına yaşar, dedektiflik yapar, ölmeye yakın durur. Son 1 yılda kabus gibi diyerek bitirdiğim günlerin sayısı: 293; tadı kötü olduğu için geri gönderilen yemekler: 48; çantamdan eksilen eşya adedi: 7. Sokaklar benimle uğraşmaya devam ediyor. Umursamıyorum. Sonunda büyük bir aşk yaşadığım şehirle iyi geçinmeye karar verdim. Tüm hayatım tamircimin çöpe atmam gerektiğini öğütlediği Fiat 124 içine sığabilir. Yine de Şikago'ya giden bir doktordan kiraladığım çatı katında yaşamayı tercih ediyorum. Bir evi olan adamlar kadınların güvenini kazanıyor. Arada bir aletlerin kaslarımı çalıştırdığı spor salonuna gidiyorum. Geri kalan günler acabayla başlayıp teşekkür ile sona eriyor. Yeni bir maceraya boyun eğmekle evime dönebiliyor olmak arasında bocalayan bedenim genellikle memnun. Özel dedektifim. Mecburen. Bu mesleği sınavları kazanamadığım için ya da ailemin baskısı yüzünden seçmedim. Kimse çocuğunun her an tehlikede olacağı bir iş yapmasını istemez. Dedektiflik kaderimde yazılıymış. Ölüme direnen doktorlar ya da rüyalardan uyanan sanatçıdan farkım yok. Ben de bunun için seçilmişim. Merak duygumun üstesinden gelmeye çalışıyorum. John Cuddy. 1.80. Otuz sekizle, yetmiş üç arası. Erkek. Beni tanımış oldunuz. Boston'da yaşarım. New Yorklular'ın ciddiye almadığı şu küçük kent. Sokaklarda öğrencilere çarpmadan, İngiliz aksanıyla konuşan birine rastlamadan ya da metro kalabalığına karışmadan yürümenize imkan yok. Havanın tonu, binaların rengi ya da pasta kokusu, bir zamanlar elimden kayıp gitmiş olanları hatırlatır. Hüzün duyarım. Başkalarının hayatlarına bulanmam da yalnızca bundan. Sabah yeni bir güne uyanmanın heyecanıyla yataktan ayrılırım. Ilık bir duş, bir iki fırça darbesi ve dün geceden tasarlanmış giyisilerle evden çıkmaya hazırım. Çantam neyse ki bıraktığım yerde beni beklemekte. Ofisime, evime ve arabama uygun anahtarlar içinde. İşimin büyük kısmı beklemek. Üzerinde adım yazan kapı, koyu renkli masa, ağırlığımla ezilmeyecek sandalye, kahve fincanı, iyi kesim bir ceket, kilitli dosya dolapları ve kararlı bir ifade sahibi olduğum sürece olaylar beni bulur. Seçiciyim. Her para verenle çalışmayı sevmem. Koltuklarının altı terleyen adamları, bana emirler yağdırmaya niyetli olanları, kocasını aşığıyla yakalamak isteyenleri eledikten sonra çalışmaya hazırım. Dedektiflik yaparken çok dikkatliyim. Paparazzilikle polislik arasında duraklamaya çalışan işim insanları çoğu zaman korkutuyor. Kapılarını günün herhangi bir vakti çalmamdan huzursuz olanlar var. Bir de her şeyi bilmek isteyen komşular. İkisi de bana yardımcı olmaz. Bir sigorta şirketinde çalışmıştım. İnsanların damarlarına HİV virüsü vermek daha akıllıca olurdu. Çaresizlik içinde bekleyen insanlara yardım etmemek için her şeyi denerdik. Yeni eşini kaybetmiş bir adamın mirastan çıkarını hesaplayıp, bunu karısıyla olan kavgalarına çarpıp, sonunda kazanacağı paraya böldüğümüzde onu mahkemeye çıkarmak için yeterince delil toplamış olurduk. Karım öldüğünde şirketi terkettim. Artık sadece kendimden sorumlu olduğuma göre aç kalmamın bir önemi kalmamıştı. Çeşitli meslekler denedim. Askeriyede takılmak sıkıntımı geçirmedi, polis için araştırmalar yapmaksa adalet inancıma iyi gelmedi. Polis olabilirdim. Şu anda yaptığım işlerle karşılaştıracak olursanız kolay bir meslek. Her şeye rağmen arkanızda olacak bir partneriniz, pek çok durumda ateşleyebileceğiniz bir silahınız, sireniyle herkesi korkutan bir arabanız var. Birkaç telefonla giremeyeceğiniz maç, açtıramayacağınız lokanta olmaz. Oysa dedektif olduğumda yalnızım. Eski arkadaşlarım ihanete uğradıklarına inanıp çoktan terk etti. Üniformam olmadığı için kimse beni yeterince güvenilir bulmuyor. Önemsemiyorum. Yeterince eşelediğimde toprağın altından mutlaka kötü kokan bir şeyler çıkıyor. Üniversite'de ders vermem için teklif geldi. Nasıl iyi dedektif olunur? Daha büyük bir şaka olamaz herhalde. Her hafta benim için ayrılmış süre boyunca Kanun kaçakları nerede bulunur, ölümden nasıl dönülür, sizden zeki adamlarla karşılaştığınızda alınacak önlemler, dört adımda dedektif olmak konularını anlatmamı istediler. Reddettim. Tehlikeyle burun buruna kalamadıktan sonra teorik bilgilerin faydası olamaz. Erkekler hakkına kitaplar yazan bakire kadınlara benzemek istemem. Fazla dostum yok. Polis teşkilatında görev yaptığım zamanlardan kalma bir kaç silahtar, cennetten beni izlediğine inandığım Beth, masada oturarak büyüttüğü göbeğiyle gazeteciliğe devam eden Mo. Hepsiyle çıkar ilişkim var. Mo, polislerin sakladıklarını açıklar. Polisler arşivlerde tozlanmış dosyaları tesadüfen çantama düşürür. Beth her gün daha da iğrenç olduğuna inandığım hayattan, ruhumu saklar. Bedenim entrikalar arasında yolunu bulsun. Bu mesleğin tek kuralı var: Korkuna rağmen gitmek. Stilim bu. Farkettirmeden evlere girmem, bana ait olmayan hiçbir şeyi çalmam. Kibarca bildiklerimi anlatır, ardından yüzlerinde oluşan ifadeleri incelerim. Biraz psikoloji bilgim olması bu durumlarda işe yarıyor. Belirli davranış şekilleri var. Yalan söyleyenlerin aceleciliği, bildiklerini saklayanların sizi başınızdan atma hevesi... Alıştım artık. Sıkıldığım zamanlarda ukalalık yaparım. Laf kalabalığı zeka seviyesi düşük insanlar üzerinde etkili bir yöntem. Sizi pes ettiremediklerini görünce mutlaka açık verirler. Korkulardan destek alırım. Belki de tehlikeye bu yüzden balıklama atlıyorum. Bana herkesin bulaşmaya çekindiği, politikacılar ya da çocuk pornosuyla kaplanmış birkaç hikaye verin. Ardından koltklarınızda rahatça uzanıp olayların gelişmesini bekleyin. Bazen kendimi bile şaşırtacak kadar zeki olabiliyorum! Bugün ölebilirim. Yaşamam bile mucize. Mafya işine karıştığım için beni kaçırtabilir, polisler yolsuzluklarını açığa çıkarttığım için tutuklanmamı sağlayabilir, yayın yönetmenleri etrafta dolaşmamdan rahatsız olabilir. Bir araba tam karşıya geçmeye çalışırken bana çarpabilir, yangın merdivenlerinde kalp krizi geçiren bir adam üzerime düşebilir. Hepsine hazırım. Nefes almamın o kadar önemi olsaydı bu işi yapıyor olmazdım. Şüpheli ihtiharlar, Viyetnam Savaşı'nda ölenlerin yerine geçen kimlikler, kanundan kaçanların trilyarder olduğu bir borsa. Hayatın hiç bir anı, olması gereken düzeni takip etmiyor. Önemli olan buna uyum sağlamayı başarmak. En iyi çözüm kötülere bile iyi davranmak. O zaman bocalamaya başlıyorlar. Çoğu zaman oraya buraya kartımı bırakarak, ya da etrafta dolaşarak işleri çözüyor olduğumu sanıyorum. Oysa olaylar kendiliğinden hareket ediyor. Bir iki özel durumda, Tanrı geride kalanlara bir hediye vermek istediğinde herşeyi açıklıyor. Bütün bunlar onun kararı, ben ortalarda dolaşarak kahraman oluyorum. Bir keresinde kayıp bir çocuğu aramak üzere görevlendirilmiştim. On altı yaşındaydı. Babası fidye için kaçırıldığını iddia etti. Teyzesine göre ailesinin baskısına dayanamadığı için kaçmış olması da mümkündü. Arkadaşları sadece gitmek istediğini söyledi. Sonunda onu bulduğumda sevgilisiyle birlikte bir barakadaydı. Evine geri götürmek zorunda kaldım. Olduğu yerde bırakmak doğru karar olacaktı ama bunun için para almıştım. Bazen bizim meslek insanın hayatına müdahale etmek zorunda kalıyor. Kabul ediyorum. Her zaman hikayeler benim istediğim gibi sonlanmıyor. Herşeyin çözümü yok. Yüzlerce adım sonrasında yine ilk sorduğum soruda buluyorum kendimi. Sessiz kalıyorum. Bazen kaybettiğimi itiraf etmekten bıkıyorum. Dedektiflik yapmadığım anlarda zamanımı merak ederek geçiriyorum. Dünyanın dönme hızı, kedilerin görüş açısı, kağıdın nasıl beyaz oduğu gibi pek çok konudaki bilgi açlığımı uzmanlara danışarak gideriyorum. Bazen ansiklopediler yeterli oluyor, çoğu zaman onlar için de uzun konuşmalar yapmak zorunda kalıyorum. Çoğunlukla sokaklarda dolaşıyorum. Bir binaya girip, görmem gerekenleri inatla bekler, ardından arabama atlayıp başka bir mekandaki hedefe yönelirim. Günlerimin hareketi bir futbol maçını andırır. Gol atmak için önce sahadaki rakipleri altetmek zorunda kalırım. Önümü kesmek için pek çok yol denerler. Korkutmaya çalışanları iki kol darbesiyle yere indirme alışkanlığım olduğu için beni ortadan kaldırmak işlerine gelir. Kimsenin olmadığı ambarlara çağırılmak, sabah koşum sırasında arabayla ezilmek gibi kaza niteliği taşıyabilecek şüpheli ölümler kurgularlar. Bir koruyucum olduğundan mı, şansımdan mı bilmiyorum ama hala hayattayım. Evde boşluğa baktığım zamanlarda düşünüyorum. Ben deli miyim? Gelecek garantisi olmayan bir işim var. Ölüm her gün sırıtarak gözümün içine bakıyor. Hayat sigortam, geriye para bırakabileceğim ailem, vasiyetimi okuyacak avukatım yok. Sonra farkediyorum ki bir aşığın sevgisine benziyor hissim. Ondan korktukça, yanında kalmama nedenlerim arttıkça daha da çok bağlanıyorum. Ölüme çelme taktıkça keyfim yerine geliyor. Her ışık kapandığında bir gün daha bitiyor.


Bununla ilgili ilginç birşeyler söylemek isterdim ama gerçek şu ki bir web sitesi oluşturmak, weblog ya da fb sayfası açmak gibi şeylerle hiç ilgilenmiyorum. İşlerimin görülmesi ve bir dinamik elde etmek için bunu yapmam gerektiğini biliyorum ama zamanım yok. Bir işimin olmasının yanı sıra evde çizim yapıyorum. Kendime her zaman şöyle diyorum: Görülmeye değer olacak daha iyi çizimler yaptığımda, işlerimi sergileyeceğim. Ayrıca işlerim -ki 4 ya da 5 yaşından beri çiziyorum- oldukça büyük ve bir bilgisayar ekranından görebilmek kolay değil. Bugünlerde 'tumblr'da weblog açmaya çalışıyorum... Yani, hayır, kasıtlı olarak gizlenmiyorum. Evet, işlerimde şiddet var. Kapitalist toplumda şiddet her yerde. Hatta medya ve televizyon reklamları konfora ve barışa methiyeler dizse de, kapitalizm 1914'ten beri dünyanın her yerinde kesintisiz savaşını sürdürüyor. Ciddi ciddi çizimler yapmaya başlamadan önce, punk müzikle ilgileniyordum, daha doğrusu gerçekten şiddet içeren bir tür olan grindcore ile. Grubumun adı Öpstanddı ve müziğimiz aşırı saldırgan, şarkı sözlerimiz oldukça politikti. Bir bakıma çizimlerimle de aynı şeyi yapmaya çalıştığımı düşünüyorum, politik unsurlar daha soyut olsa da. Hikayeler var tabi ama hikayelerin konusunu anlamak zor. Hikayeleri bozmak için bir sürü şey birden koymaya çalışıyorum. Bu bazen işe yarıyor, bazen de hikayenin ne hakkında olduğu anlaşılıyor ve ben başarısız olmuş oluyorum. Herkesin çizimlere farklı yorumlar getirmesi hoşuma gidiyor. İnsanları çizimlerim hakkında konuşurken duymak biraz komik çünkü her zaman benim hiç aklımdan geçmemiş hikayeler düşünüyorlar. Kapitalizm ve kurbanları... Çizimlerimi yaparken içine günlük yaşamdan resimler koyuyorum, özellikle şiddet barındıran savaş konulu fotoğraf gazeteciliğinden, kapitalizmin dünyanın dört bir yanında neden olduğu yıkımdan. Çizimlerim bunların dışında bizim toplumumuzun depresyonu hakkında konuşur. Emekçi sınıfın yıkımı gerçekleşti, tüketildi. İnsanlar, böylesine şiddet barındıran bir toplumda, kolektif değişim umudundan yoksun bir şekilde, bireysel var oluş savaşı veriyorlar. Fransa'da günlük yaşam... Burası zengin bir ülke dolayısıyla her şeye sahipsiniz. Yani ulaşım, altyapı, tesisler, bilgisayar, her yerde web falan... Burada hayat, Peru'yla ya da Somali'yle karşılaştırıldığında çok daha kolay. Ama tabi bu herkes için kolay olduğu anlamına gelmiyor. Eğer bir işin yoksa, burada hayat hiç kolay değil. Eğer bir göçmensen ya da müslümansan, bir işin bile olsa burada hayat hiç kolay değil çünkü çok büyük bir baskı altındasın demektir. Ücretli çalışan birçok insan, Yeter artık der gibi çalıştığı fabrikada ya da ofiste intihar ediyor. Son yıllarda sanki bu yeni bir fenomen. Antidepresan ilaç tüketiminde dünya rekoru Fransa'nın. Bu ülkede iyi hissetmek çok zor. Sanırım bu duruma iki açıklama getirilebilir. Herşeyden önce Fransa oldukça bireysel bir ülke ama aynı zamanda politik ve kolektif düşünme konusunda da oldukça idealist. Günümüzde politik ve idealist duruş çökmüş durumda. İşçi sınıfı hareketi ve sınıf savaşı yenik durumda. Ve artık kolektif bir umudu besleyecek, ayakta tutacak hiçbir şey yok. Yani, Fransa depresif ve bireysel. Politikacılar asıl problemin göçmenlerden ve müslümanlardan kaynaklandığına insanları inandırmaya çalışıyorlar. Gerçekten çok utanç verici. Oldukça kapalı bir ülke ve bu daha ne kadar süre böyle devam edecek bilmiyorum. Fransız baharına ihtiyacımız var! Yapabileceğim ikinci açıklama ise -hatta bu sorduğun soruyu cevaplandırabilir belki- Fransa'nın özellikle kültürel anlamda dünyanın gözünden düşmesi. Fransa geçmişte büyük sanatçıları, yazarları, entellektüelleri ile önemli olan bir ülkeydi. Dünyadaki tüm ülkeler yeni ve büyük şeyler yaratıyorlar şimdilerde. Belki Fransa da Batı Avrupa'nın tamamı gibi, kendiyle ilgili şüpheye düşmüştür. Kapitalist bir dünya. İnsanları kapitalizme karşı hiçbir şey bir arada tutamadığında, daima aynı şey oluyor: eski kapitalist sistem sınıf atlıyor ve her şeye sahip oluyor. Ve kendi egemenliğini meşrulaştırmak için ideoloji üreten, savaşlar çıkaran, petrol gaz gibi yeryüzü kaynaklarını kontrol etmeye çalışan bir kapitalizm. Sistemi değiştirmek için bir şeyler yapmak çok zor. Toplumu yalnızca kitle hareketinin değiştirebileceğine inanıyorum. Yıllar önce Marxist hareketin içindeydim ve hala militarist eyleme inancım tam. Ben kişisel olarak bırakmayı tercih ettim. Militan olmak yapılacak iyi bir şeydi. Bana çok şey kazandırdı ama harekete hiçbir şey katmadığımı ve bu konuda da kendimi iyi hissetmediğimi fark ettim. Ama kim bilir, belki ilerde devam ederim. Bilmiyorum ama bir sanatçı olarak eğer işlerimin politik bir yanı varsa da, bu kesinlikle politika yapmaktan ya da militan hareketten tamamen farklı. Çizimlerimle herhangi bir şeye karşı gerçek bir mücadele verdiğimi düşünmüyorum. Yalnızca bu yaptığım şeyin daha verimli, etkili olduğunu ve beni uyanık ve hayatta tuttuğunu hissediyorum. Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri müttefikler. Sanki bazen her konuda tam olarak anlaşamıyorlar. Ama temelde aynı dış politika anlayışına sahipler. Fransa, Afganistan'da ABD ile birlikte yer aldı ve daha sonra Libya'da. Şimdilerde Fransa gaz şirketlerini, petrol şirketlerini ve başka diğer şirketleri savunmak için Mali'de.