2022 yılı şubat ayında Sermaye Piyasası Kurulu'ndan gerekli izinleri alarak faaliyetine başlayan Rota Portföy, Trendyol'un Yönetim Kurulu Başkanı ve teknolojisi yatırımcısı Evren Üçok ile ortaklığını duyurdu. Evren Üçok, Trendyol'daki başarılarının yanı sıra, teknoloji şirketlerine ve teknoloji fonlarına yaptığı başarılı yatırımlarla tanınıyor. Üçok, Wharton Business School'dan Finans ve Matematik diplomalarına sahip olup, kariyerine Oliver Wyman'da Finans Sektörüne danışmanlık yaparak başladı ve yaklaşık 70 finansal kuruma destek oldu. Daha sonra teknoloji sektörüne odaklanan Üçok, birçok "yeni ekonomi" şirketinin büyümesinde ve başarılı olmasında önemli rol oynadı. Evren Üçok, ortaklıktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Türkiye'de portföy yönetimi sektörünün büyük bir potansiyel taşıdığına inanıyorum. Bu sektörde mükemmel bir liderliğe ve yetenekli bir ekibe sahip olan Rota Portföy'ün ortağı olmaktan heyecan duyuyorum. Bu sektördeki olanaklar beni heyecanlandırıyor ve birlikte önemli başarılara imza atacağımıza inanıyorum." dedi. Rota Portföy Kurucu Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkanı Tevfik Eraslan, "Yeni ortağımız olarak Evren Üçok'u ismini duyurmaktan dolayı memnuniyetimi ifade etmek isterim. Trendyol'un kurucu ortağı olarak istisnai geçmişi ve hem finans hem de teknoloji sektörlerindeki kapsamlı deneyimleri, şüphesiz ki pazardaki konumumuzu güçlendirecektir. Evren'in stratejik düşünme kabiliyeti ve girişimci ruhu, hedeflerimizle ve vizyonumuzla mükemmel örtüşüyor. Birlikte yeni zirvelere ulaşmak için sabırsızlanıyoruz." dedi. Rota Portföy Kurucu Ortağı Uğur Ayaydın ise "Evren Üçok'un Trendyol'u lider bir e-ticaret platformu haline getirirken elde ettiği başarıları, olağanüstü liderliğinin bir kanıtıdır. Uzmanlığı, şirket stratejilerimizi şekillendirmede ve Rota Portföy'de inovasyonu yönlendirmede etkili olacaktır. Bu ortaklığın müşterilerimiz ve tüm paydaşlarımız için sunduğu olanaklar bizi heyecanlandırıyor." dedi.


Yaklaşık bir sene önce iPhone 14 serisi ile tanışmıştık. Bu tanışmanın üzerinden çok uzun bir süre geçmemesine rağmen bazı iPhone 14 ve iPhone 14 Pro sahipleri, bir yıldan az bir süredir hizmet veren telefonlarının pilinin beklenenden daha fazla azaldığını bildirdi. Ülkemizde de bir süredir, çeşitli mecralarda bununla ilgili şikayetlerle karşılaşıyorduk. Resmi olarak Apple, iPhone pillerinin 500 tam şarj döngüsünde orijinal kapasitesinin yüzde 80 kadarını koruyacağını söylüyor. iPhone 15 serisinin yakında, muhtemelen eylül ayında, piyasaya sürülmesi bekleniyor ve son söylentiler bu cihazların mevcut cihazlara kıyasla yüzde 10 ila 18 oranında daha büyük pillere sahip olacağını gösteriyor. Bu da iPhone 15'lerde şarjların daha uzun süre gidebileceği anlamına geliyor. Pil Sağlığı özelliği Apple, Mart 2018'de iOS 11.3 ile başlayarak iPhone'lara "Pil Sağlığı" özelliğini ekledi. O dönemde Apple, piller zaman içinde eskidikçe iPhone performansını sessizce düşürdüğünü doğruladı ve kullanıcılara iPhone'larının pili hakkında daha fazla bilgi vermek için Ayarlar'a "Pil Sağlığı" menüsünü ekledi. iPhone'lar, cihazın yaşam döngüsü boyunca kimyasal olarak eskiyen lityum-iyon piller kullanıyor. Bir destek belgesinde Apple, pil eskidikçe pilin tutabileceği şarj miktarının azaldığını açıklıyor. Bu da cihazın yeniden şarj edilmesi gereken sürenin kısalmasına neden oluyor. Herhangi bir iPhone'un pil sağlığı cihazın performansı da etkileyebiliyor. Bu kapsamda iOS'un performans ile pil sağlığını dengelemek için şirketin aldığı bazı önlemler bulunuyor. Örneğin; iPhone 11, iPhone 11 Pro, iPhone 11 Pro Max ve sonraki modellerin güç ihtiyaçları dinamik olarak izleniyor ve performans, bu ihtiyaçları gerçek zamanlı olarak karşılayabilecek şekilde yönetiliyor. Performans etkileri mümkün olduğunca azaltılsa da pilin eskimesi her halükarda fark ediliyor. iPhone pil değişimi için pil sağlığının yüzde 80'in altında olması gerekiyor Bu arada iPhone pil değişimleri, her yeni iPhone satın alımıyla birlikte verilen bir yıllık garantinin yanı sıra AppleCare+ planları kapsamındaki iPhone modelleri için garanti kapsamında. Ancak bunun için iPhone'un pil sağlığının yüzde 80'in altında olması gerekiyor. Ayrıca pil değişimi ücretsiz yapılmıyor.


4. nesil iPhone SE modelinin yenilenen tasarımı ile 2023 yılında karşımıza çıkabileceğini geçtiğimiz ekim ayında sizlere aktarmıştık. Diğer iPhone modelleri ile karşılaştırıldığında uygun fiyatlı bir seçenek olan iPhone SE ailesinin yeni modeli ile ilgili yeni detaylar gündemde. Dördüncü nesil iPhone SE'nin, iPhone 15 Pro benzeri eylem butonu dahil olmak üzere yeni özelliklere kavuşacağı gündeme getirildi. Konuyla ilgili gelişmeler, Unknownz21 isimli kullanıcı tarafından paylaşıldı. Judging by what I've seen, it looks like someone's really into this whole action button idea, they're really pushing that. Unknownz21 🌈 July 29, 2023 Unknownz21, aynı zamanda bu haftanın başlarında 4. nesil iPhone SE'nin bir iPhone 14 türevi olarak konumlanacağını ifade etti. Bu kapsamda cihazda USB-C girişi de yer alacak. Böylece Lightning girişi ilk kez iPhone SE'den kalkmış olacak. Buna ek olarak cihazda Face ID olacağı konuşuluyor. Cihazın eylem butonu sunması, iPhone SE ile iPhone 15 ve iPhone 15 Plus arasında net bir fark yaratabilir. Bununla birlikte iPhone SE'nin ayrıca mevcut modelde de gördüğümüz üzere tek arka kamerasını koruyacağı ifade ediliyor. Bu arada bu haftanın başında üreticiler, Apple'dan sipariş almak üzere Dördüncü nesil iPhone SE'nin OLED ekran panelleri için teklif vermeye başladı. Mevcut modellerde LCD ekran kullanıldığını düşünürsek, OLED ekranların cihazın kalitesini artıracağını söyleyebiliriz. Son olarak yeni nesil iPhone SE cihazlarının Apple'ın 5G modemine sahip olacağı konuşulmakta. Dördüncü nesil iPhone SE'nin 2025 yılından önce ürünün piyasa sürülmesi beklenmiyor.


Migros Sanal Market kolayca pişirebileceğiniz yemek tariflerini cebinize, bu yemek tariflerinin malzemelerini de sadece birkaç dokunuşla kapınıza kadar ulaştırıyor. Çok yakında kullanıcılara sunulacak "Ne pişirsem? özelliği sayesinde yemek tarifleri ve alışveriş deneyimi artık bir arada! Yapmanız gerekenler çok kolay: www.migros.com.tr üzerinden pişirmek istediğiniz yemeği seçin, tarifi ve gerekli malzemeleri görüntüleyin, saniyeler içinde alışverişinizi tamamlayın. Ürünler kapınıza kadar gelsin, size de sadece pişirmek kalsın. Mutfak alışverişinizi keyifli bir deneyime dönüştürecek özelliklere daha yakından bakalım: Binlerce Yemek Tarifi İster uluslararası, ister yerel lezzetlerden birçok farklı damak zevkine hitap edecek tarifler Migros Sanal Market'te sizi bekliyor. Otomatik Alışveriş Listesi Seçtiğiniz tarifinin malzemelerini tek tek arayarak vakit kaybetmeyin. Otomatik Alışveriş Listesi ile tarif için ihtiyacınız olan tüm malzemeler bir arada. Hızlı Alışveriş Alışveriş listeniz hazırsa tek tıkla ürünleri sipariş edebilir ve en hızlı şekilde kapınızdan teslim alabilirsiniz. Migros One CEO'su Orçun Onat yapay zeka destekli Ne pişirsem? özelliğini şöyle özetliyor: "Migros Sanal Market, teknolojiyi ve yemek kültürünü birleştirerek kullanıcılara eşsiz bir deneyim sunmaya devam ediyor. Yeni özelliğimizle, müşterilerimiz hem lezzetli yemekler pişirebilecek hem de alışveriş süreçlerini en az miktarda zaman ve çaba ile tamamlayabilecekler."


Endüstriyel robot teknolojisine odaklanan Olis Robotics, 4.1 milyon dolar yatırım aldı. ABD merkezli şirketin 4.1 milyon dolarlık yatırım turu, PSL Ventures liderliğinde gerçekleşti. Yatırım turunun diğer katılımcıları arasında Tectonic Ventures, Ubiquity Ventures'ın yanı sıra melek yatırımcı Daniel Theobald yer aldı. University of Washington bünyesinde 2003 yılında kurulan şirket, uzaktan izleme, kontrol ve hata giderme teknolojileri konusunda uzmanlaştı. Olis Robotics, endüstriyel robotlar için uzaktan erişim ve kontrol alanında yenilikçi çözümler geliştiriyor. Şirketin amacı, endüstriyel otomasyon sistemlerindeki verimliliği artırmak, robotları hatalardan kurtarmak ve uzaktan izleme ve yönetim imkanları sunmak. Olis Robotics'in geliştirdiği Olis Connect sistemi, kullanıcıların robotları herhangi bir yerden izlemesine, teşhis etmesine ve uzaktan kontrol etmesine olanak tanıyor. Sistem, kullanıcıların robotları herhangi bir yerden kontrol edebilmelerini sağlıyor. Aynı zamanda hataları tanımlamak ve düzeltmek için gerekli araçları sunuyor. Bu teknoloji, ABD Deniz Kuvvetleri ve NASA ile yapılan araştırma ve geliştirme iş birlikleri sayesinde geliştirildi. Endüstriyel robotların uzaktan izlenmesi, kontrol edilmesi ve hataların giderilmesi için kritik bir teknoloji olarak ön plana çıkıyor. Bu, üretim süreçlerinin verimliliğini artırırken aynı zamanda maliyetleri düşürmeye ve rekabet avantajı elde etmeye yardımcı oluyor. Bu alanda yapılan yatırımlar dikkat çekiyor. Örneğin; 2022'nin aralık ayında endüstriyel robot üreten Robco, Sequoia Capital liderliğinde 13,8 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Almanya merkezli şirketin yatırım turuna Kindred Capital, Promus Ventures ve Torsten Reil, Christian Reber ve Daniel Dines da katıldı.


Eğer sektöre hakim değilseniz, bulut mutfak kavramı sizin için herhangi bir çağrışım yapmıyor olabilir. Ancak bu sektör son zamanlarda, özellikle pandemi ve sonrasına tekabül eden dönemde, fazlasıyla ilgi görmeye başladı. Her şeyden önce gelin, bulut mutfak kavramını kısa ve öz bir şekilde açıklamaya çalışalım. Bilmeyenler ve yeniden hatırlamak isteyenler için: Bulut mutfak nedir? Bulut mutfak için yemek siparişlerini odağına alan ve yalnızca teslimat üzerine hizmet veren bir profesyonel mutfak türü diyebiliriz. Bu mutfaklar genellikle restoran müşterilerine açık değil, yani gidip biz burada oturup yemeğimizi yiyelim diyemiyorsunuz. Geleneksel restoranların aksine, müşteri bekleme alanları, garsonlar veya paket servis hizmetleri gibi özelliklere de sahip değiller; bunun yerine, mutfak alanı yemek pişirme ve hazırlama işlemlerine odaklanıyor. Bulut mutfaklar, özellikle yemek sipariş uygulamaları üzerinden verilen siparişlerin hazırlandığı yerler. Yani bulut mutfak şirketlerinin kendi yeme-içme markaları oluyor, bu markalar bir restoran gibi bahsi geçen uygulamalarda yer alıyor, ancak ortada fiziksel bir restoran olmuyor. Onun yerine siparişlerin hazırlandığı büyük veya daha küçük mutfak alanları mevcut oluyor ve kuryeler sizin verdiğiniz siparişleri buradan alıp teslim ediyorlar. Bulut mutfağın çok da eski olmayan tarihi Sanıyorum bulut mutfağın ne demek olduğunu bir nebze de olsa anladık. Şimdi gelelim bu sektörün tarihine. Böyle başlayınca tarih kitaplarında okuduğumuz gibi bir anlatım olacağını düşünmüş olabilirsiniz, ancak olmayacak. Çünkü bulut mutfak için kesin olarak şu tarihte hayatımıza girdi demek mümkün değil. Fakat özellikle 2015'ten sonra rastlamaya başladığımız bu tür işletmeler, 2018'den sonra yaygınlaşmaya başladı. Birçoğumuzun bulut mutfakla tanışması ise pandemi döneminde gerçekleşti. Ancak yine de ilk örneklerine bakarsak Rebel Foods, CloudKitchens gibi isimleri görüyoruz. Rebel Foods, 2011 yılında Jaydeep Barman ve Kallol Banerjee tarafından online sipariş imkanı sunan fiziksel bir restoran zinciri olarak Hindistan'da kuruldu. İlk bulut mutfağını 2015 yılında açtı ve 2016 yılında yalnızca bulut mutfağı işletmesi haline geldi. CloudKitchens ise 2015 yılında ABD'de, Diego Berdakin ve Sky Dayton tarafından hayata geçirildi. Şirketi daha sonra Uber'in kurucu ortağı Travis Kalanick satın aldı. Bu örnekler bittabi çoğaltılabilir, fakat sürekli örnek vermek yerine sektörün globaldeki seyrinden de biraz bahsetmek istiyorum. Globalde bulut mutfak sektörü Precedence Research'ün bir araştırmasına göre global bulut mutfak pazarının 2032'de 174,66 milyara ulaşması bekleniyor. 2022'de ise pazar boyutunun 57,51 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. Bu veriler tabii ki yüzde yüz doğru olmayabilir, ancak pazar hakkında az çok bir bilgi sahibi olmamıza yardımcı oluyor. Sadece globalde değil, ülkemizde de bu sektör dikkat çekiyor. Özellikle pandemi döneminde bulut mutfak sektörüne olan talep artmıştı. Bu talep, bir süre için duraklar gibi olsa da yine normal seyrine dönmüş durumda. Bunu yapılan ülkemizin bulut mutfak oyuncularına yapılan yatırımlar da kanıtlıyor. Türkiye'de bulut mutfak Webrazzi'de bulut mutfak araması yapıp karşımıza hangi sonuçların çıktığına bir göz atalım. Yapay zeka odaklı yerli bulut mutfak girişimi Zest Cloud Kitchens, 450 bin dolar yatırım aldı, Rafinera Cloud Kitchen, 550 bin dolar yatırım aldı, Paket Mutfak, 1.5 milyon dolar yatırım aldı, Yerli bulut mutfak girişimi Avane Cloud Kitchens, 3.1 milyon dolar yatırım aldı... Görüldüğü üzere, sistemimizdeki son haberlerde birçok bulut mutfak girişimine, hatırı sayılır miktarlarda yatırımların yapıldığı görülüyor. Üstelik bunlar son 1 yıl içinde gerçekleşmiş yatırımlar. Biz de bu yatırımların seyrini, Türkiye'de bulut mutfak sektörünün evrildiği yönü, sektörün önde gelen girişimlerine sorduk. Avane Cloud Kitchens, Rafinera Cloud Kitchen, Paket Mutfak ve Bundle Kitchen'dan aldığımız bilgiler ışığında, gelin, biraz ülkemizdeki bulut mutfak pazarını irdeleyelim. Ancak öncesinde, dört girişimin de kaç mutfakla, kaç lokasyonda hizmet verdiğinden bahsedelim. Paket Mutfak, 9 aktif şubeye sahip. Önümüzdeki sene sadece İstanbul'da 20 yeni şube açacak. Rafinera Cloud Kitchen, şu anda sadece İstanbul'da hizmet veriyor. Avrupa yakasında bir merkezi bulut mutfağı, 4 tane uydu bulut mutfağı ve kendilerine ait iç ve dış dağıtım filosu bulunuyor. Kısa bir süre sonra Asya yakasında da faaliyetlerini başlatacak. Avane Cloud Kitchens ise mevcut olarak İstanbul'da 4, Londra'da 1, Bursa'da 1 ve İzmir'de 1 olmak üzere 7 şubeyle hizmet veriyor. Önümüzdeki haftalarda 3 şube daha açılacağı belirtiliyor. Bundle Kitchen ise 10 farklı markaya, 50'nin üzerinde satış noktasına ve 3 restorana sahip. Girişim, günlük ortalama 1500 sipariş işlemi gerçekleştiriyor. Pazar araştırması yapılırken karşılaşılan sonuçlar İlk sorumuz, "Türkiye'de bulut mutfak girişimi kurma fikri ilk olarak aklınıza nereden geldi? Pazar araştırması yaparken karşılaştığınız sonuçlar nelerdi?" oldu. Paket Mutfak kurucu ortağı ve CEO'su Tali Şalhon, 2019 senesinde Uber kurucusu Travis Kalanick'in CloudKitchens şirketi ile tanışma fırsatı yakaladıklarını ve paket servis sektörünün en gelişmiş ülkelerinden biri olan Türkiye'de bulut mutfaklara yatırım yapmanın; bunu ülke şartlarına göre uyarlamanın mantıklı geldiğini söyledi. Türkiye'deki dinamiğin diğer tüm ülkelere göre çok değişik olduğunu, kapıda ödeme yapmak ve telefon ile sipariş vermek gibi diğer ülkelerde olmayan alışkanlıkların bulunduğunu belirten Şalhon, ayrıca DoorDash, Deliveroo ve Uber Eats gibi şirketlerin çıkışından beri teslimat ve lojistik çalışmaları sipariş platformları üstlenirken Türkiye'de teslimatların yüzde 95'inden fazlasını restoranların kendi filoları ile yaptığını belirtti. Şalhon, "Bulut mutfak sektörüne girmek isteyen girişimciler sadece restorancılığı değil aynı zamanda lojistik operasyonunu öğrenmek ve uygulamak zorunda." dedi. Rafinera Cloud Kitchen CEO'su Didem Altınbaşak Tulgan ise 2007 yılında kurulan Rafinera'nın üzerine yeni iş modelleri eklemek için arayışta olduklarını; Rafinera Cloud Kitchen'ın da bu arayışla hayata geçirildiğini söyledi. Tulgan, bulut mutfak konsepti altındaki birbirinden farklı iş modellerinin de hep radarlarında olduğunu ve bir bulut mutfak girişimi kurma kararının da aslında pandemi öncesine dayandığını belirtti. Avane Cloud Kitchens kurucusu ve CEO'su Ahmet Orhon ise yurt dışında danışmanlık yaptığı sürede dünyanın çeşitli trendlerini takip etme ve üzerinde çalışma fırsatı olduğunu; McKinsey'deki son yıllarında, EMEA bölgesindeki Tüketici Ürünleri ve Perakende sektörünün projelerine liderlik yaptığını ve bunun da yine bu alandaki trendlere yakın olmasını sağladığını söyledi. Son yıllarda özellikle ABD başta olmak üzere birçok ülkede yeni bir iş modeli olarak ortaya çıkan 'Hayalet Mutfak' konseptini keşfettiğini belirten Orhon, uzun yıllar yurt dışında yaşadıktan sonra Türkiye'ye döndüğünde, Avane Cloud Kitchens'ı kurmaya karar verdiğini belirtti. Orhon: "Türkiye bu modeli denemek için çok uygun bir pazar. Burada geliştirilen model hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde iş yapabilecektir." dedi. Bundle Kitchen kurucu ortağı Alican Karaca, 2014 yılında, Caribou Coffee, Five Guys ve Argo Tea gibi zincir markaları bünyesinde bulunduran Al- Sayer grubunda Ortadoğu ve Türkiye Yiyecek ve İçecek Geliştirme Operasyonu'nun başına geçtiğini söyledi. Karaca, 2020 yılında, Türkiye'ye kesin dönüş yapma kararı aldığını ve pandemi döneminin de beraberinde geldiğini; dijitalleşmenin hızlı ilerlediği bu süreçte Bundle Kitchen'ı kurma kararı aldıklarını dile getirdi. Aslında özellikle Paket Mutfak ve Avane Cloud Kitchens'ın yol haritasına baktığımızda, Türkiye'nin bulut mutfak için önemli bir pazar olarak görüldüğünü ve ülke şartlarının bulut mutfak girişimlerinin önünü açtığını görüyoruz. Rafinera Cloud Kitchen ise halihazırda yeme-içme sektöründe faaliyet gösteren bir firmanın ilerleme sürecinde kendini geliştirmesinde güzel bir örnek olarak karşımıza çıkıyor ve pandemi öncesinde de şirketlerin radarında "bulut mutfak" kavramının yer edindiğini kanıtlıyor. Bulut mutfak sektöründe iki dönem: Pandemi ve günümüz Girişimlere, pandemi dönemi ve günümüzü kıyaslarsak bu pazarda nasıl bir değişim yaşandığını da sorduk. Tali Şalhon, pandemi döneminde sosyal mesafe kuralları gereği tüm restoranlar kapatıldığını ve paket servise yönlendirildiğini; sadece paket servis yapan ve bunu optimize eden bulut mutfakların ilgi odağı olduğunu söyledi. Şalhon, bulut mutfaklar için iyi bir dönem gibi görünse de pandemi boyunca ekonomik belirsizlikler ve salgına yakalanan ekip arkadaşları gibi çalışma hayatını olumsuz etkileyen faktörlerin de altını çizdi. Ayrıca tüm restoranlar paket servise yönlendiği için paket servis seçenekleri ve dolayısıyla rekabetin çok arttığını belirtti. Şalhon, normalde paket servis seçeneklerini çok kullanmayan insanların bu servisi bol bol tecrübe ettiği bir dönem olduğunu, halihazırda hızla yükselen paket servis sektörünün 10 sene sonra varacağı kullanım ve doyma oranlarına 2 sene içerisinde ulaştığını söyledi. Didem Altınbaşak Tulgan ise pandemi döneminde henüz kuruluş aşamasında olduklarını, verisel karşılaştırma yapmalarının çok doğru olmayacağını ama ancak genel olarak sektörün zaten yüksek olan büyüme hızının daha da arttığını söyledi. Ahmet Orhon ise pandemi dönemi sektör için iki önemli gelişme getirdiğini söyledi. Orhon, "Birincisi, insanlar dışarıya çıkıp yemek yiyemedikleri için, online yemek siparişlerde ciddi bir artış gerçekleşti. Daha fazla insana dışardan yemek söyleme alışkanlığı oturdu. Bu, sektörün büyümesine katkı sağladı. Günümüzde bu alışkanlığın devam ettiğini, hatta daha da yaygınlaştığını söyleyebiliriz. Diğer bir gelişme, kurye sektöründe oldu. Pandeminin en önemli rol oyuncularından olan kuryeler, alternatifin olmadığı bir dünyada tekelleşme mantığıyla çok pahalandılar. Biz girişimi kurarken ve şu an arasında kurye maliyetleri arasında neredeyse 4 katı bir fark var." Orhon, buna karşı yeni bir hibrit model geliştirdiklerini; artık mutfakların ön tarafında gel-otur formatında self servis restoranlarının bulunduğunu belirtti. Globalde ve ülkemizde bulut mutfak sektörü kıyaslaması Globalde ve ülkemizde bulut mutfak sektörü kıyaslaması yapıldığında çıkabilecek sonuçları merak ederek girişimlere bununla ilgili bir soru yönlendirdik. Gelen cevaplar, Türkiye'nin bu pazarda nasıl bir konumda olduğu konusunda da bizlere bazı ipuçları verdi. Tali Şalhon, bulut mutfak sektöründe globalde ve Türkiye'de birkaç değişik model olduğunu ve onları anlamanın öneminden bahsetti. Şalhon: "Bulut mutfaklara hizmet veren oyuncular var. Örneğin; CloudKitchens şirketi bulut mutfaklara tesis hizmeti, Toast şirketi bulut mutfaklara yazılım hizmeti veriyor. Kendi markalarını yaratıp kendi bulut mutfaklarından işletenler var. Örneğin; Paket Mutfak ve Rebel Foods. Başka markaları lisanslayıp kendi bulut mutfaklarından işletenler var. Örneğin; Kitopi ve Reef Kitchens. Kendi sanal markalarını yaratıp başka bulut mutfaklara lisanslayan oyuncular var. Örneğin; C3 Brands." Şalhon, sektörün henüz çok yeni olduğunu ve bu alanda çok oyuncu bulunduğunu; dinamiklerin zamanla oturacağını söyledi. Didem Altınbaşak Tulgan, "Online sipariş platformları, mutfak otomasyon teknolojileri ve veri analitiğindeki gelişmeler de yüksek büyüme hızına katkı veriyor. Tüm bu dinamikler restorancılık sektörünü bulut mutfaklar lehine dönüştürüyor. Lokalde ise global dinamiklere katılan Türkiye'ye özgü detaylar da var. Nüfus yapısı, yerleşim tipi ve yoğunluğu, konsolide olmamış, verimlilikten ve kurumsallıktan uzak restorancılık sektörü gibi..." diyerek Türkiye odağında sektör büyümesinde etkili olan bazı verileri paylaştı. Son dönemde ekonomik koşulların da aynı pandemi dönemindekine benzer şekilde evde sosyalleşmeyi artırdığını; bunun da bulut mutfaklara olan talebi beslediğini söyleyen Tulgan, tüm bu lokal faktörlerin de büyümeye ekstra katkı sağladığını ve Türkiye özelinde fırsatı daha da büyüttüğünü belirtti. Ahmet Orhon ise en dikkat çeken özellikler arasında harcama hacimlerinin geldiğinin altını çizdi. Türkiye'de şu an ortalama 7-7,5 dolar arasında olan paket tutarlarının yurt dışında 20-22 dolar bandında dolaştığını; tabii globalde sektörde çok daha uzun süredir olan şirketlerin mevcut olduğunu belirtti. Orhon, onların ulaştıkları ve daha da ilerledikleri potansiyelleri de görmenin kendileri açısından olumlu bir indikatör olduğunu söyledi. Dünyadaki benzer varyantların hızla büyümeye devam ettiğini; bunun da Türkiye'nin gidebilecek alanın olduğunun bir göstergesi olduğunu söyledi. Alican Karaca da globalde ve ülkemizdeki sanal mutfak sektörlerini karşılaştırdığımızda, önemli farkların ve benzerliklerin dikkat çektiğini söyledi. Her iki pazarda da, tüketici alışkanlıklarının dönüştüğü ve online yemek siparişinin popülerliğinin arttığı bir dönemde, sanal mutfakların büyüme potansiyeli taşıdığını belirten Karaca: "Global arenada, özellikle büyük metropollerde, sanal mutfaklar hızla yayılıyor. Büyük şehirlerde yaşayan tüketiciler, çeşitli yemek seçeneklerine kolayca erişmek ve farklı damak tatlarını tatmin etmek istiyorlar. Bu nedenle, sanal mutfaklar geniş bir yemek yelpazesi sunarak bu talebi karşılıyor. Ülkemizde de benzer bir trend gözlemlense de, bu konsept henüz niş bir alanda yer alıyor." dedi. Tüm bu cevaplardan çıkan sonuca bakıldığında, Türkiye, globalden örnekleri alıyor ve kendi potasında bu çözümleri halkın ihtiyaçlarına göre uyarlıyor diyebiliriz. Ayrıca hem globalde hem de ülkemizde bu alanda alınabilecek yol oldukça uzun. Bu da sektörün yeni oyunculara açık ve mevcut oyuncularla geliştirilebilir olduğunu kanıtlıyor. Sektör, yatırımcıların ilgisini çekiyor Didem Altınbaşak Tulgan, bulut mutfak pazarının çok daha büyük bir yemek sipariş pazarının parçası olduğunu; bugün bulut mutfak bazlı paket servisin, global yemek siparişi pazarındaki payının yüzde 10'lar seviyesinde olduğunun raporlandığını söyledi. Tulgan, "Sadece 5 yıl içinde global yemek sipariş pazarının 700 milyar doların üzerinde bir büyüklüğe ulaşacağı, bulut mutfak bazlı paket servisin de bu pazar içindeki payınının yüzde 25'i aşacağı tahmin ediliyor. Daha önce de belirttiğim gibi bu rakamlar hem global hem de lokal anlamda devasa bir fırsata işaret ediyor." dedi. Sektörde, ülkemizde de yatırımların oldukça aktif olduğunu söylemiştik. Paket Mutfak, bugüne kadar toplanan yatırımların çoğunu inşaat ve ekipman harcamalarına kullandığını açıkladı. Bunun sermaye gerektiren bir iş modeli olduğunu söyleyen Tali Şalhon, hızlı sonuç almanın kolay olduğu bir sektör olduğu için yatırımcıların ilgisini çektiğini; gıda sektörünün ise zorlu ve kar beklentilerinin yüksek olduğunu belirtti. Alican Karaca, yatırımcıların sektöre olan ilgisine dair detaylı bir açıklama paylaştı ve yatırımcıların sanal mutfak sektörüne bakış açısının oldukça olumlu olduğunu dile getirdi. Son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmeler ve tüketici davranışlarındaki değişimin, geleneksel iş modellerinin ötesine geçen yeni fırsatları ortaya çıkardığını, sanal mutfakların da bu yeni iş modeli fırsatlarından biri olarak öne çıktığını belirtti. Karaca, "Yatırımcılar, sanal mutfakların sunduğu esneklik, çeşitlilik ve düşük maliyet gibi avantajları görüyor ve bu alana ilgi gösteriyorlar. Aynı zamanda, hızla büyüyen paket servis sektörü ve online yemek siparişi popülaritesi, sanal mutfak işletmelerinin potansiyelini her geçen gün artırıyor. MMR tarafından gerçekleştirilen araştırmaya göre, 2021 yılında sanal mutfak pazarı etkileyici bir büyüme kaydetti ve 55,43 milyar dolarlık bir hacme ulaştı. Ayırca, 2029'a kadar bu pazarın büyüyerek 152,66 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Bu tablo, yatırımcıların bu dinamik sektördeki büyüme ve fırsat potansiyelini görmezden gelmelerini zorlaştırıyor. Bununla birlikte, yatırımcılar açısından sektördeki rekabet ve sürdürülebilirlik de önemli konular arasında yer alıyor. Kaliteli ürünler sunma, operasyonel verimlilik ve müşteri memnuniyetini sağlama gibi faktörler, yatırımcıların göz önünde bulundurduğu kritik noktalardan." dedi. Bulut mutfak pazarını merak edenlere tavsiyeler Son olarak, bu pazarı merak edenler için girişimlerin neler tavsiye edebileceğini sorduk. Didem Altınbaşak Tulgan, bulut mutfak bazlı paket servisin, hem global hem de lokal pazarda, önümüzdeki yıllarda büyük yatırım alacağını, doğacak winner iş modellerinin de yatırımcıları için büyük değer yaratacak bir sektör olduğunu söyledi. Kendilerinin bu alanda çok iyi ilerlediklerini ve hedefe varacaklarına inandıklarını söyledi. Ahmet Orhon, "Türkiye markalaşma ve özellikle zincir marka oluşturma öyküsünde dünyadaki gelişmiş ülkelere göre çok geri bir noktada. Türkiye'de zincir restoranların online siparişlerdeki payı yüzde 25 iken, dünyada tam tersi yüzde 75 ile yer alıyor. Türkiye'de bu boşluğu doldurmak için yıllık yüzde 20-30 arasında bir büyümeğe şahit olacağız. Bu büyümede en büyük payı zincirleşebilen marka yaratabilme yetisine sahip bizim gibi şirketler alacak." dedi. Bu temel dinamikten yola çıkarak, Avane olarak daha da hızlı büyümeye devam edeceklerini, ancak sektörün dışardan göründüğü kadar kolay olmadığını söyledi. Orhon, çok ciddi bir tedarik zincirini, mutfak operasyonunu, kurye operasyonunu yönetmenin ve bir yandan da çok başarılı markalar çıkarmanın oldukça kompleks bir problem olduğunu sözlerine ekledi. Alican Karaca ise sanal mutfak pazarının giderek yaygınlaştığını ve haliyle daha fazla kişinin odağını bu alana çevirdiğini söyledi. Sanal mutfaklarım, yeme içme sektöründe yeni bir dönemin kapılarını açtığını; geleneksel restoran işletmeciliğinin yanı sıra, teknoloji ve tüketici alışkanlıklarındaki değişimlerle birlikte ortaya çıkan bu iş modelinin, hem işletmeciler hem de tüketiciler için birçok avantaj sunduğunu belirtti. Alican Karaca, "İlk olarak, sanal mutfaklar işletmecilere esneklik sağlıyor. Farklı markaları aynı çatı altında yönetmek ve çeşitli yemek seçeneklerini bir arada sunmayı mümkün kılıyor. Bu da gelir potansiyelini artırırken işletmecilere daha geniş bir müşteri kitlesine ulaşma fırsatı veriyor. Tüketiciler içinse sanal mutfaklar, çeşitli lezzetleri ve yemek türlerini tek bir platformda bulma imkanı sunuyor. Online sipariş ve paket servis sayesinde hızlı ve kolay bir yemek deneyimi elde edebiliyorlar. Aynı zamanda, çevre dostu ve sürdürülebilir bir hizmet sunan bu iş modeli, tüketici alışkanlıklarını da ciddi ölçüde şekillendiriyor. Sanal mutfak pazarının, geleceğin yeme içme sektörünün önemli bir parçası olmaya aday. Teknoloji, inovasyon ve müşteri memnuniyeti odaklı bir iş modeli ile, bu pazarda büyük fırsatlar ve başarılar elde etmek mümkün. Eğer geleneksel iş modellerinin ötesine geçmeyi ve dinamik bir sektörde yer almayı düşünüyorsanız, sanal mutfak konsepti kesinlikle sizin için değerlendirilmeye değer bir seçenek olabilir." dedi. Sonuç: Bulut mutfak sektörü büyük bir özveri gerektiriyor Tüm bunlara baktığımızda sektöre giriş için sermayenin şart olduğunu, alınan yatırımların özellikle işin teknolojisini geliştirme, lojistik operasyon çözümleri ve fiziksel harcamalar için kullanıldığını görüyoruz. Yani bulut mutfak, bazı iş modellerinde olduğu gibi "bir fikrimiz var ve hemen hayata geçirelim" sektörü değil. Bunun için pazar araştırmasının sağlam bir şekilde yapılması, globaldeki modellerin irdelenmesi ve Türkiye'ye uyum sağlayacak hale getirilmesi gerekiyor. Yatırımcıların ilgisi kar getirisi nedeniyle belli ki oldukça yüksek. Ancak bunun için de doğru yollar izlenmeli. Ayrıca Türkiye'de zincir marka oluşturmanın kalıcı olmak konusunda büyük bir avantaj sağlayabileceği de aşikar. Bu nedenle bulut mutfak sektörünün çok da kolay bir sektör olmadığını ve özveri gerektirdiğini söyleyebiliriz.


E-ticaret devi Amazon, platformunda yapay zeka destekli değerlendirme özetlerini yayına almaya başladığını duyurdu. Bu yeni özellik sayesinde kullanıcıların, ürünlerle ilgili yüzlerce ya da binlerce değerlendirmeyi okumasına gerek kalmayacak. Kullanıcıların bunun yerine, üründe insanların neyi sevip sevmediğini özetleyen bir paragrafı okuması yeterli olacak. Son birkaç aydır test sürecinde olan özellik, Amazon'un mobil uygulaması üzerinden sınırlı sayıda ABD'li kullanıcının ilgisine sunuldu. Değerlendirme özetlerini pek çok farklı üründe görmek mümkün. Şimdiye kadar, TV, kulaklık, tablet ve fitness takip cihazları olmak üzere pek çok üründe değerlendirme özetleri ile karşılaşıldı. Öte yandan özelliğin henüz istikrarlı bir şekilde kullanıma sunulmadığını belirtmekte fayda var. Örneğin Galaxy Tab A7 ürününde değerlendirme özeti bulunurken, Galaxy Tab A8'de değerlendirme özeti bulunmuyor. Yapay zeka destekli değerlendirme özetlerine, mobil uygulamada yer alan müşteri yorumları kısmından ulaşılabilir. Söz konusu özetler, ağırlıklı olarak ürünlerin olumlu yanlarına odaklanıyor. Olumsuz yanlar ise özetin son kısımlarına bırakılıyor. Olumlu yanların ön planda olmasının sebebi, Amazon'un arama kısmında yüksek puanlı ürünleri öne çıkarmasından kaynaklanabilir. Yüksek puanlı ürünlerin yorumlarında müşteri memnuniyetinin yüksek seviyede olması, özetlere de yansımış olabilir. Kimi zaman anlatım açısından değişik ifadeler kullanılabiliyor. Her paragrafın sonunda içeriğin yapay zeka tarafından üretildiğine dair bir ibare yer alıyor. Bunun yanında özetin sonunda tıklanabilir etiketler bulunuyor. Bu etiketler, müşteri değerlendirmeleriyle ilgili temaları ve yaygın olarak kullanılan sözcükleri öne çıkarıyor. Etikete tıkladığınızda belirtilen temadaki değerlendirmenin tamamına erişebiliyorsunuz. Bu arada Amazon sahte değerlendirmelerin, değerlendirme özetlerini etkilememesi adına, yalnızca onaylanmış satın almaların değerlendirmelerini sürece dahil ediyor. Zira Amazon daha önce sahte yorumlarla pek çok kez gündeme geldi. Şirket yalnızca 2022 yılında 200 milyondan fazla sahte değerlendirmeyi proaktif bir şekilde engellediğini açıklamıştı. Müşteri yorumlarını özetlemek, üretimsel yapay zeka kullanımının en güzel örneklerinden birini oluşturuyor. Mayıs ayında Microsoft Store'a yapay zeka özetleri ekleyen Microsoft da benzer bir yola başvurmuştu. Görünen o ki; yakın zamanda pek çok pazar yerinde benzer özelliklerle karşılaşmaya başlayacağız.


Güneş enerjisi alanında faaliyet gösteren Caelux, Temasek'in liderliği üstlendiği turda 12 milyon dolar yatırım aldı. 12 milyon dolarlık yatırım turunda Reliance New Energy Limited, Khosla Ventures, Mitsui Fudosan ve Fine Structure Ventures yer aldı. Caelux, yeni yatırımı ürün geliştirmek için kullanacağını açıkladı. 2014 yılında John Iannelli tarafından faaliyete geçirilen şirketin bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı 23 milyon dolara çıktı. Caelux, perovskit teknolojisi kullanarak güneş enerjisi çözümleri geliştiriyor ve perovskit de güneş hücrelerinin üretiminde kullanılan bir malzeme türü olarak tanımlanıyor. Caelux'un güneş enerjisi panelleri için geliştirdiği özel teknoloji, silikon tabanlı panellerin performansını artırmayı hedefliyor. Bu teknoloji, güneş enerjisi alanında verimliliği artırmak ve daha sürdürülebilir enerji çözümleri sunmak için önemli bir adım. Çünkü geleneksel silikon tabanlı güneş panellerine kıyasla daha yüksek verimlilik ve düşük maliyet gibi avantajlar sunabiliyor. Caelux, bu kapsamda Caelux One adında bir ürün geliştirdi. Güneş enerjisi panellerine entegre edilen ürün, panellerin performansını artırıyor; böylece paneller daha verimli ve ekonomik hale geliyor. Şirket aynı zamanda Kaliforniya'da bir üretim tesisi inşa ederek perovskit kaplı cam üretimini artırmayı amaçlıyor. Caelux'un amacı, güneş enerjisi teknolojisinin daha yaygın ve sürdürülebilir bir şekilde kullanılmasını sağlamak ve enerji sektöründeki çevresel zorluklara çözüm sunmak. Bilindiği gibi güneş enerjisi, sera gazı emisyonuna sebep olmadığı için temiz bir enerji kaynağı olarak nitelendiriliyor. Bu alanda çalışan girişimler, küresel ısınmanın etkilerini yaşadığımız bu dönemde oldukça dikkat çekiyor.


Kendi geliştirdiği teknoloji platformlarıyla müşterilerinin tüm IT ihtiyaçlarını uçtan uca karşılayan Eclit'in yeni CEO'su, Önder Kaplancık oldu. Tarsus Amerikan Koleji sonrasında, 1992 yılında Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ve 1999 yılında Koç Üniversitesi Executive MBA mezunu olan Önder Kaplancık, Koç Grubu'nda farklı şirketlerde yedi yıl görev aldıktan sonra, Teknosa'nın kuruluşunda ve büyümesinde önemli rol oynadı. 2013-2017 yılları arasında CarrefourSA'nın teknolojik dönüşüm sürecine liderlik eden ve e-ticaret operasyonunu yöneten Önder Kaplancık, Hepsiburada'da CTO olarak görev aldıktan sonra 2018-2023 yılları arasında KoçDigital'de Genel Müdür rolünü üstlendi. Eclit Yönetim Kurulu Başkanı ve Turkven CEO'su Seymur Tarı atamaya ilişkin yaptığı açıklamada, Önder Kaplancık, Eclit'in bugünkü ve gelecekteki başarılarına katkı sağlayacak vizyonuyla hepimizi etkilemiştir. Şirketimizin, Önder Kaplancık'ın liderliğinde daha da büyüyeceğine ve yeni zirvelere ulaşacağına olan inancımız tam. dedi. Eclit'in kuruluşundan bu yana yönetim kurulundaki görevlerine ek olarak şirketin CO-CEO'ları olarak da görev yapan Egemen İnce ve Evren Ballı, bundan sonraki dönemde yönetim kurulu üyesi olarak Eclit'in stratejik yönetimine katkı sunmaya devam edecekler.


Geçtiğimiz haftanın sonunda Elon Musk ve Mark Zuckerberg arasındaki "olası" dövüşe dair zaman çizelgesini sizlerle paylaşmıştık. Hafta bitmeden önce Musk bir tweet atmış ve dövüşün Roma'da olacağını söylemişti, ancak hafta sonu İtalya hükümeti Musk'ın bu iddiasını yalanladı. Dün ise Mark Zuckerberg, Elon Musk'ın kafes dövüşü konusunda ciddi olmadığını söylemişti. Ancak Musk'tan gelen son bilgiler durumun pek de öyle olmayabileceğini gösteriyor. Zira ünlü milyarder şimdi de Zuckerberg'in evine dövüşmek için habersiz gideceğini söyledi. Tabii söz konusu Musk olunca bir şeyden yüzde yüz emin olmak pek de mümkün değil. Musk, Tesla deneme sürüşü için Palo Alto'da olacağını, araçtan Zuckerberg'ün evine gitmesini isteyeceğini ve Zuckerberg kapıyı açarsa dövüşeceklerini söyledi. Zuckerberg'ün Meta'daki sözcüsü Iska Saric ise Mark Zuckerberg'ün şu an seyahatte olduğunu söyledi. Zuck'ın bu maçı ciddiye aldığını belirten Saric, evine olmadık zamanda gelen biriyle dövüşmeyeceğinin de altını çizdi. For the Tesla FSD test drive in Palo Alto tonight, I will ask the car to drive to @finkd's house. Will also test latest X livestream video, so you can monitor our adventure in real-time! If we get lucky and Zuck my 👅 actually answers the door, the fight is on! Elon Musk August 14, 2023 Zuckerberg, Musk'ın haftalarca kafes maçı için bir tarih teyit etmemesi, ardından ameliyat olması gerekebileceğini ve dövüşün UFC'nin katılımı olmadan Roma'da yapılacağını öne sürmesinin ardından kısa süre önce havlu attı. Düzenli olarak antrenman yapan ve jiujitsu turnuvalarında yarışan Zuckerberg, dövüşün profesyonelce organize edilmesi konusunda kararlıydı. Ancak burada şov yapan taraf her zamanki gibi Elon Musk oldu. Sonuç olarak, oldukça karmaşık bir hale bürünen bu "dövüş" artık muhtemelen hiçbir şekilde olmayacak. Belli ki bu saatten sonra kimse de Elon Musk'ın dediklerine kulak asmayacak.


Geliştirdiği mikro atık yönetim sistemi ile şirketlerin kahve atıklarını yöneten Wastespresso'nun geçtiğimiz aylarda Founder One'dan 3 milyon dolar değerleme üzerinden yatırım aldığını sizlere aktarmıştık. Bir süredir köprü yatırım turu devam eden Wastespresso, yeni yatırımcılar tarafından ilgi görüyor. Kahve atıklarını ham madde olarak kullanan girişim, sınırsız kahve aboneliği sunan FRINK uygulamasının sahibi This Is a Company'nin katılımı ile köprü turunu tamamlandığını duyurdu. This Is a Company, yiyecek/içecek sektöründe sürdürülebilir yaklaşımlara odaklı farklı projelerin AR-GE ve yatırım çalışmalarına odaklanıyor. Köprü turuna Wastespresso'nun ilk yatırımcılarından biri olan Erciyas Holding de katılım gösterdi. Bu arada Wastespresso'nun Workup Girişimcilik Programı'nın 9. dönem Demo Day'inde sunum yapan girişimler arasında yer aldığını hatırlatalım. Köprü yatırım turunun finansal detayları henüz gizliliğini koruyor. Şirket, aldığı yatırım ile birlikte global açılımını hızlandıracağını ve üretim kapasitesini genişleteceğini açıkladı. Wastespresso'nun kahve atığı ortaya çıkaran işletmelerin mikro kahve atıklarını düzenli olarak yöneterek, sürdürülebilir teknolojik altyapısı ile bu atıkları biyo-ham maddeye dönüştürdüğünü hatırlatalım. Bu anlamda Wastespresso, uçtan uca kahve posasının AR-GE ve tedarik zincir şirketi olarak konumlanıyor. Şirket yatırım duyurusuyla birlikte plastik ve ambalaj sektörünün dışında gıda, mobilya ve imalat gibi birçok farklı sektöre de gireceğini dile getirdi. Wastespresso, sürdürülebilir teknolojik altyapısı sayesinde kahve atıklarından ambalaj, sanayi için biyoplastik ve tek/çok kullanımlık ürün portföylerine sahip tüm şirketlere bardak, saksı, pipet, kaşık, panel, kaşık vb. gibi birçok çeşitli biyomateryaller sunuyor. Girişim, geliştirdiği alternatif ham madde üretimi ve mikro atık yönetim sistemi ile şirketlerin sürdürülebilir bir ürün portföyü yaratmalarına imkan tanıyor.


Dilara Kaplan , Halil Güneş ve Mert Delibalta tarafından 26 Aralık 2022'de kurulan Orbina AI, üretilen içerikleri sosyal medya taslakları haline getirerek sosyal medya paylaşımı için hazırlıyor. Orbina'nın temel amacı, kullanıcılara içerik oluşturma sürecinde yardımcı olmak. 8 kişilik ekipten oluşan Orbina, paylaşılan bilgilere göre, 5 aylık bir sürede Microsoft destekleri ve OpenAI kaynaklarıyla altyapısını oluşturarak kendi image generation algoritmalarını geliştirdi. Şu anda ürün, AWS ve Azure gibi platformlara bağımlı olmayan bir yapıya sahip. Orbina'nın özellikleri Orbina'nın sunduğu hizmetler arasında görsel üretimi , metin üretimi , özelleştirilebilir üretim , şablon ve chatbot yer alıyor. Özellikler kapsamında gerçekçi görüntüler oluşturarak kullanıcıların fikirlerini görsel olarak ifade etmelerini sağlayan Orbina, kelimelerle ifade edilen fikirleri otomatik olarak yazıya döküyor. Böylece içerik oluşturma sürecinde kullanıcılara kolaylık sunuyor. Ayrıca ürün, kullanıcıların içeriklerini hem görsel hem metin olarak istedikleri şekilde sosyal medya altyapılarına göre özelleştirmelerine imkan tanıyor. Orbina, kullanıcılara çeşitli şablonlar sunarak içerik oluşturma sürecini daha hızlı ve kolay hale getiriyor. Orbina'nın chatbot özelliği ise kullanıcıların sorularını yanıtlayarak kullanıcıya özel etkileşimli bir deneyim sunuyor. Orbina'nın öne çıkan verileri Yakın zamanda paylaşılan bilgilere göre, Orbina'nın 2 bin 134 müşteri üyesi bulunmakta. Şirketin rakipleri arasında Copy.AI, Jasper.AI, Hypotenuse AI gibi üretim projeleri yer alsa da Orbina'yı diğer rakiplerinden ayıran bazı özellikler mevcut. Orbina, yalnızca 5 dakikada 3 sosyal medya taslağı üretebilirken, toplamda 3 bin kelime ve 8 görsel oluşturabiliyor. Ayrıca ürün, 40 farklı dilde içerik ve görsel oluşturma hizmeti sunuyor. Orbina aynı zamanda uygulamalar için API desteği sağlamakta. Buna ek olarak Orbina, kullanıcıların kendi oluşturdukları 5 farklı makine öğrenimi modeliyle farklı metinler ve görseller oluşturabilmelerine imkan tanıyor. Girişimcilerin paylaştığı bilgilere göre, ürün, Türkçe dilinde yüzde 98'e kadar en iyi sonuçları elde etmekte. Orbina'nın gelir modeli B2C ve B2B olarak iki kategoriye ayrılıyor. B2C için aylık abonelik ücreti 28,99 dolar, yıllık abonelik ise aylık 23,99 dolar olarak karşımıza çıkıyor. B2B müşteriler için kurumsal paket aylık 35,99 dolar ve B2B Dashboard hizmeti ise tüm veri datalarıyla özelleştirilmiş bir panel sunarak aylık 250 dolar olarak belirlendi. 12 Temmuz itibarıyla hızla yol haritasındaki yeni eklentileri bünyesine dahil eden girişim, geçtiğimiz dönemde Yapı Kredi Estonya programını kazandı. Bu bağlamda Orbina, Ekim ayı itibariyle Estonya'da da bir şube açarak küresel adımlarını atmaya başlayacak. Ekip, Estonya ofisiyle ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanıyor: Bu, Orbina'nın uluslararası pazarda daha geniş bir etki alanı oluşturma ve global çapta büyümesini hızlandırma stratejisinin bir parçası. Orbina, Estonya'da açacağı şube ile yeni müşterilere ulaşacak ve global bir oyuncu olarak konumunu güçlendirecek.


Apple, 2017'de "Batterygate" skandalı ile gündeme gelmişti. Şirket, bu kapsamda ciddi bir tazminat davasıyla karşı karşıya kalmıştı. Bilmeyenler için bir kere daha hatırlatalım; Apple'ın, iPhone'ların batarya ömrünü kasıtlı olarak düşürdüğü iddia edilmiş ve şirket de bunu kabul etmişti. Bu nedenle kullanıcılar tarafından Apple'a tazminat davası açılmıştı. Kişi başı yaklaşık 65 dolar ödenecek Anlaşma şartlarına göre Apple, kaç kişinin dava açtığına bağlı olarak toplamda en az 310 milyon dolar, en fazla 500 milyon dolar ödemek zorunda kalacak. Bu süreçte, halihazırda dava açan iPhone 6, 6 Plus, 6S, 6S Plus, 7, 7 Plus veya birinci nesil iPhone SE cihazlarını kullananlara, kişi başı yaklaşık 65 dolar ödenecek. Şimdiye kadar 3 milyon kadar kişinin şirkete dava açtığı belirtiliyor. Dava, Apple'ın 2017 yılında yayınladığı iOS 10.2.1 güncellemesinden kaynaklanıyordu. Yazılım, bataryası zayıflamış eski iPhone'ların kapanmasını önlemek için performanslarında ayarlamalar yapıyordu. Batarya da buna ayak uyduramadığı için işlemci etkin bir şekilde yavaşlatıldı ve bazı kullanıcılar bu durum gerçekleştiğinde daha düşük performans hızları gördü. Tam performansı geri kazanmanın tek yolu ise bozulan pili değiştirmekti. Apple başlangıçta müşterilerine iOS 10.2.1'in performans düşürme özelliğini getirdiğini söylememiş, bu da tüketicileri sinirlendirmiş ve dava açmalarına neden olmuştu. Ödeme almaya hak kazanan iPhone sahiplerinin 2020 yılında bir talepte bulunmaları gerekiyordu ve başvurular 6 Ekim 2020 tarihine kadar açıktı. Dün de iPhone 14 serisi kullanıcılarının, pil sağlığının bir yılda düşmesinden şikayetçi olduğunu sizlere aktarmıştık. Bazı iPhone 14 ve iPhone 14 Pro sahipleri, bir yıldan az bir süredir hizmet veren telefonlarının pilinin beklenenden daha fazla azaldığını bildirmişti.


Netflix'in bulut tabanlı oyun pazarına adım atmak istediğini ilk olarak 2021 yılının Temmuz ayında sizlere aktarmıştık. Aynı yılın Aralık ayında Netflix Games ile oyun dünyasına resmi girişini yapan şirket, yaklaşık 2 yıldır oyunlar özelinde önemli çalışmalar yapıyor. Hatırlatmak gerekirse Netflix'in oyunları şu ana kadar sadece Android ve iOS platformları için sunuluyordu. Oyun odaklı çalışmaları ile ilgili açıklamalarda bulunan Netflix, oyunlarının daha fazla platforma gelmesi için beta sürecine başladığını duyurdu. Yapılan açıklamalara göre Netflix'in oyunları, belirli televizyon modelleri, PC ve Mac modellerine gelecek. Netflix, geçtiğimiz günlerde iPhone ve iPad modellerini oyun kumandasına çeviren Netflix Game Controller isimli bir mobil uygulama da yayınlamıştı. Netflix Game Controller uygulaması, TV, PC ve Mac üzerinden oyun oynarken kullanılabilecek. Söz konusu beta çalışmasının şu an için sadece Birleşik Krallık ve Kanada'da aktif olduğunu da ekleyelim. Belirli televizyon modelleri ile başlayan süreç, ilerleyen haftalarda PC ve Mac ile devam edecek. Netflix tarafından desteklenen televizyon modelleri ve cihazlar arasında ise Amazon Fire TV, Chromecast özellikli Google TV'ler, LG televizyonları, Nvidia Shield TV, Roku, Samsung'un akıllı televizyonları ve Walmart ONN yer alıyor. Listede Apple TV'nin yer almamasının nedeni ise Apple'ın bulut tabanlı oyun çözümlerine izin vermemesi. Netflix tarafından yapılan açıklamalara göre ilerleyen dönemde daha fazla model beta sürecine eklenecek. Netflix, oyunları için sunduğu TV ve bilgisayar desteği ile birlikte oyun pazarında daha hızlı bir şekilde büyüyebilir. Konu ile ilgili gelişmeleri sizlere aktarmaya devam edeceğiz.


Roket ve uydu fırlatma hizmetleri sağlayıcısı Rocket Lab, NASA için uzaya iki uydu fırlatacak. Bu uydular, NASA'nın kutuplardan daha fazla veri toplamak için hayata geçirdiği özel araştırma projesi PREFIRE'a yardımcı olacak. Ekmek somunu büyüklüğündeki uydular, Mayıs 2024'te fırlatılacak ve 10 ay boyunca veri toplayacak. Bu da şirketin 2018'den bu yana NASA adına gerçekleştirdiği yedinci ve sekizinci uydu fırlatması olacak. Dünyanın kutup bölgelerinde yer alan buzullar, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkilerini en yoğun yaşayan bölgelerden biri. Bunlar denizin geniş yüzeyler kaplıyor. Buzulların küresel ısınma nedeniyle erimesi deniz seviyesinin yükselmesine neden oluyor. Ancak yine de buzulların henüz iklim değişikliği üzerindeki etkileri hala tam olarak anlaşılmadı. Uydular kutuplardaki enerji alışverişini daha iyi anlamak için veri toplayacak. Toplanan veriler, iklim modellerinin daha doğru oluşturulması ve güncellenmesine yardımcı olacak. Dolayısıyla iklim araştırmaları, iklim değişikliği anlayışı, uzay teknolojisi ve iş birliği açısından büyük bir öneme sahip. Bunun için uzak kızılötesi spektrumunu kullanacak. Uzak kızılötesi, genellikle araştırılmayan bir enerji spektrumu olarak tanımlanıyor ve ışığın gözle görülmeyen bir dalga boyutunu temsil ediyor. Dünya yüzeyi ısındıkça ve enerji yayılımı değiştikçe, uzak kızılötesi bölgesinde değişiklikler görülüyor. Işık ve enerji yayılımı gün içerisinde ve yıl boyunca değişebiliyor. Bu değişiklikler, dünyanın dönme hareketi ve eksen eğikliği gibi faktörlerden kaynaklanıyor. Bu değişimleri anlamak, iklim değişikliği ve buzulların erimesi gibi süreçlerin anlaşılmasına yardımcı olabiliyor. Şirket, 2006 yılında Yeni Zelandalı girişimci Peter Beck tarafından kuruldu. ABD merkezli Rocket Lab, özellikle küçük ve orta ölçekli uyduların uzaya taşınması için tasarlanmış fırlatma roketleri üretme ve işletme konusunda uzmanlaştı.


Kısa içerik formatımız 90 Saniye'de geçtiğimiz hafta "Üretimsel yapay zeka nedir?" sorusunu yanıtlamıştık. Bu bölümde geçmişten günümüze üretimsel yapay zekanın gelişimini birlikte inceliyoruz. Hikayemiz, 20. yüzyılın başlarında Markov Modelleri ile başlıyor. Andrei Markov tarafından geliştirilen bu olasılıksal modeller, verilerin olasılıklara dayalı gelecek olayları tahmin etmesine imkan tanıdı ve veri dizilerinin üretilmesine temel oluşturdu. 1948 yılında Claude Shannon'ın bilgi teorisi alanındaki çalışmaları, bir sistemdeki belirsizliği veya rastlantısallığı ölçen entropi kavramını ortaya koydu. Bu kavram, öngörülemeyen ve yaratıcı içerik üretmenin doğasını anlamak için çok önemliydi. 1986 yılında geliştirilen Kısıtlı Boltzmann Makineleri ise Derin İnanç Ağları ve Üretken Çekişmeli Ağlar'ın temelini oluştururken, üretken görevler için gözetimsiz öğrenmenin potansiyelini gösterdi. @webrazzi 90 Saniye'de anlatıyoruz: Geçmişten günümüze üretimsel yapay zeka Hikayemiz, 20. yüzyılın başlarında Markov Modelleri ile başlıyor. Andrei Markov tarafından geliştirilen bu olasılıksal modeller, verilerin olasılıklara dayalı gelecek olayları tahmin etmesine imkan tanıdı ve veri dizilerinin üretilmesine temel oluşturdu. #webrazzi #90saniye #üretimselyapayzeka #yapayzeka Sırasıyla 2013 ve 2014 yıllarında hayatımıza giren Varyasyonel Otomatik Kodlayıcılar ve Çekişmeli üretici ağlar yapay zeka alanında devrim yaratarak, gerçekçi görüntü ve içerik üretimine imkan tanıdı. Diederik P. Kingma ve Max Welling tarafından tanıtılan Varyasyonel Otomatik Kodlayıcılar, derin öğrenme tekniklerini varyasyonel çıkarım ile birleştirdi. Ian Goodfellow ve ekibi tarafından önerilen Çekişmeli üretici ağlar ise bir üretici ve bir ayrıştırıcı olmak üzere iki sinir ağından oluşurken, görüntü, metin ve müzik gibi çıktılar üretmek için kullanılmıştır. 2017'de Vaswani ve arkadaşları tarafından tanıtılan dönüştürücüler , GPT ve BERT gibi daha iyi dil üretim modellerinin ortaya çıkmasını sağladı. Böylece dil üretimini ve doğal dil işleme alanını şekillendirdi. 2019'da, OpenAI tarafından geliştirilen GPT-3, 175 milyar parametresiyle benzersiz dil üretimi sergileyerek, sohbet robotları ve içerik oluşturma konusunda ilham verdi. GPT-3 ve GPT-4 tabanlı ChatGPT ise kısa sürede kullanıcıların yüksek ilgisiyle karşılaştı. Bunun yanı sıra CLIP ve VQ-VAE-2 gibi modeller ise görsel ve dil bilgisini birleştirerek metinsel komutlarla görüntü üretmeyi mümkün kılıyor. Yapay zekanın yanı sıra önceki bölümlerimizde sizlerle Web3 alanında pek çok bilgi paylaştık. Web3 hakkında daha fazla bilgi edinmek için "Web3 Nedir?" , "Web3 Sözlüğü", "Web3'e nereden başlamalı?", "Akıllı sözleşmeler nasıl çalışır?" , "AR, VR ve metaverse nedir?", "NFT nedir?", Tokenomics'in temel kavramları ve DAO nedir ve nasıl çalışır? başlıklı bölümleri inceleyebilirsiniz. 90 Saniye içeriklerimizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden paylaşacağız. Dilerseniz hem bizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden takip edebilir hem de 90 Saniye içeriklerini izleyebilirsiniz. "90 Saniye'de anlatıyoruz: Geçmişten günümüze üretimsel yapay zeka" videomuza Instagram için buradan, TikTok için ise buradan ulaşabilirsiniz. İyi seyirler.


Dijital dönüşüm süreçlerinde yönetim ve işletim maliyetlerini düşürmek için geliştirilen bir platform olarak karşımıza çıkan DT Cloud'ın temelleri 2006 yılında Tolga Dinçer tarafından DT şirketinin kurulması ile atıldı. 10 yıl içinde bir yazılım ve Ar-Ge şirketinden, merkezine bulut servislerini alan bir şirkete dönüşen DT, 2018 yılında Digital Transformation Group A.Ş. olarak kendi transformasyon sürecine başladığında ekibe kurucu ortak olarak Tuncay Büyükoğlu da eklendi. Temelinde bulut platformu sağlayıcısı olan DT Cloud, yüksek ölçüde ölçeklenebilir bulut teknolojileri ve dijital dönüşümü ekonomik, hızlı ve güvenli hale getiren inovasyon çözümleri geliştiriyor. Yerel regülasyonlara tam uyumlu olan DT Cloud, kullanıcılarına uygun maliyetle daha az riskli, daha hızlı hesaplama, depolama ve veri analizi çözümleri sunmayı hedefliyor. DT Cloud'un ürün ve hizmet alanları arasında, yapay zeka ve makine öğrenimi, blockchain, nesnelerin interneti, DevOps, taşıma ve transfer, güvenlik, ağ, depolama, veri tabanı ve veri analizi gibi pek çok alan yer alıyor. Digital Transformation Group tarafından paylaşılan bilgilere göre şirket, mali yılın ilk yarısında gelirlerinin bir önceki yılın aynı dönemine oranla yüzde 55 artırdı. Bulut yönetim platformunun yeni versiyonunu da hayata geçiren şirket, daha önce Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından Altyapı işletmeciliği ve internet servis sağlayıcılığı alanlarında yetkilendirme de almıştı. DT Cloud, kısa süre önce Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından yetkilendirilen Finans sektörüne özel akreditasyonu da aldı. Şirket, finans sektöründeki müşterilerine daha iyi hizmet vermek için Ankara'da ve İstanbul'da yüksek erişilebilir yeni bir bulut altyapısı hazırladı. Dünyanın farklı bölgelerindeki şirketlerle iş birliği yapan DT Cloud, aynı dönemde 44 yeni proje de kazandı. DT Cloud'un bizimle paylaştığı bilgilere göre şirket, 30 milyon dolar değerleme üzerinden bir yatırım turuna çıkmış durumda. Digital Transformation GSYF üzerinden gerçekleşen yatırım turu, sektörden önemli yatırımcıların da dahil olması ile devam ediyor. DT Cloud, yeni yılda 2. yatırım turunu gerçekleştirmeyi de planlıyor. DT Cloud'un temel hedefi ise alternatif bulut sağlayıcı olarak lokal pazarlarda yerelleşmiş bir şirket olarak hizmet vermek.


Google, Fotoğraflar uygulamasına yeni Anılar sekmesi ekleyerek kullanıcıların yeniden üretilen fotoğraf koleksiyonlarına yeni bir yer açmış oldu. Bununla birlikte şirket, ürüne, fotoğraf koleksiyonlarına isim vermenizi kolaylaştıran yeni bir üretimsel yapay zeka özelliği de ekledi. Aslına bakarsanız, Google tarafından üretilen koleksiyonlar yıllardır Fotoğraflar uygulamasının üst kısmında belirmekteydi. Ancak bundan sonra kullanıcılar, uygulamanın alt kısmında yer alan ve yalnızca koleksiyonlara özel bir düğme ile özelliğe erişebilecek. Bunun yanı sıra kullanıcılar, yeni tasarımıyla adeta bir fotoğraf albümünü andıran Anılar içeriklerine diledikleri görselleri ekleyip çıkarabilecek. Şimdiye kadar Anılar'a atanan başlıklar, görsellerin GPS metadatasına dayanmaktaydı. Yeni yapay zeka destekli başlıklar ise hem eğlenceli hem de detaylı anlatımlara sahip. Bir Anı Koleksiyonunu izlerken, "Başlık koymama yardımcı ol." seçeneğine basarak içeriklere dayanan yapay zeka destekli başlıklar üretebilirsiniz. Bununla birlikte eğer üretilen başlıklardan istediğiniz sonucu elde edemezseniz, "ipucu" ekleyerek yani komut yazarak sonuçları istediğiniz yöne çekebilirsiniz. Anılar'ın yeni görünümü, şu an için ilk etapta ABD'li kullanıcıların ilgisine sunuldu. Önümüzdeki aylarda ise dünyanın her yerindeki kullanıcılara açılması planlanıyor. Bu arada ilerleyen dönemde Google'ın Anılar için videoları dışarı aktarma seçeneği sunacağını belirtelim. Böylece kullanıcılar, Anılar kısmında yer alan içerikleri sosyal ağlarda ya da mesajlaşma platformlarında paylaşabilecek. Aslında videoları dışarı aktarma seçeneği bir süredir Apple'ın fotoğraflar uygulamasında mevcut. Google'ın bu konuda Apple'ın ayak izlerini takip ettiğini söylemek mümkün.


Yapay zeka, her geçen gün insan hayatını kolaylaştırmaya ve kişilerin zamandan tasarruf etmesine yardımcı olmaya devam ediyor. Aslında bir süredir hayatlarımızda olan bu teknoloji, son dönemde hızla gelişiyor; durum böyle olunca da birçok teknoloji şirketi yapay zekayı odak noktası haline getiriyor ve bu teknolojiyi ürünlerine daha fazla entegre ediyor. Bu şirketlerden biri de Google. Google'ın aramada yapay zekayı kullandığını daha önce birçok kez sizlerle paylaştık. Ancak şirket, şimdi Google arama sonuçlarında, uzun içerikler okuyanları odağa alarak bir özellik geliştirdi. Google'ın yapay zeka destekli Search Generative Experience'ına entegre edilen bu yeni özellik, web'de bulunan uzun biçimli içeriğin en göze çarpan noktalarını hızlı bir şekilde oluşturabiliyor. Yalnızca ücretsiz makaleleri özetleyecek Teknoloji devi bunu, kapsamlı araştırma gerektirebilecek karmaşık konuları daha kolay sindirmek için kullanabileceğiniz bir araç olarak konumlandırıyor. Bununla birlikte araç, ücretli makaleler için değil, yalnızca ücretsiz olarak görüntülenebilen makaleleri özetleyecek. Google'ın yapay zekası ziyaret ettiğiniz sayfa için anahtar noktalar oluşturabiliyor ve bu noktalar, mobil cihazlarda ekranın altında veya masaüstünde kenar çubuğunda "Get AI-generated key points" yazan bir seçenekle görünüyor. Her bir kilit nokta, doğrudan sayfanın referans verdiği bölümüne bağlanıyor, böylece direkt olarak o bölüme atlamak mümkün oluyor. Ayrıca makalenin yanıtladığı soruları gösteren bir "Explore on page" bölümü de bulunuyor. Bu özellik şu anda yalnızca Android ve iOS'taki Google uygulamasında mevcut, ancak önümüzdeki birkaç gün içinde masaüstündeki Chrome'a geleceği de belirtiliyor. Google'ın diğer yapay zeka güncellemeleri Google ayrıca yakında STEM, ekonomi, tarih ve diğer konularla ilgili yeni kavram ve terimleri daha iyi tanımaya yardımcı olabilecek yeni bir özelliği de kullanıma sunacağını açıkladı. Şirketin, bu konularda yapay zeka tarafından oluşturulan yanıtları geliştirdiği; böylece belirli kelimelerin üzerine gelindiğinde, tanımların, ilgili diyagramların veya resimlerin önizlemelerini görmenin mümkün olacağı belirtildi. Ayrıca Google, SGE'ye üretilen kodların daha iyi anlaşılmasına ve hata ayıklamaya yardımcı olabilecek yeni yetenekler de ekledi. Bugünden itibaren, anahtar kelimeler, yorumlar ve dizeler gibi öğeler renk kodlu olacak ve genel bakışlardaki kod bölümlerinde vurgulanacak, böylece yapay zekanın çıktısı hızlı bir şekilde ayrıştırılabilecek.


ChatGPT ile önemli bir başarı yakalayan OpenAI, sahip olduğu yapay zeka teknolojisinin farklı alanlarda kullanılabilmesi için çalışmalarına devam ediyor. OpenAI, geçtiğimiz Mart ayında tanıttığı GPT-4'ün içerik yönetimi ve denetlenmesi için kullanılmasını hedefliyor. İçeriklerin denetlenmesi özellikle sosyal medya platformları için oldukça önemli. Her gün milyonlarca içeriğin paylaşıldığı sosyal medya platformlarındaki içeriğin denetlenmesi oldukça güç. Bu noktada GPT-4'ü kullanmak isteyen OpenAI, yapay zeka teknolojisi sayesinde içerik denetleme süreçlerinin kısalacağını düşünüyor. Hatırlatmak gerekirse pek çok sosyal medya platformu, içerik politikalarına uymayan içerikleri tespit etmek için binlerce içerik moderatörü kullanıyor. OpenAI ve GPT-4 ile birlikte içerik politikalarına uymayan içeriklerin tespit edilmesi çok daha hızlı ve zahmetsiz olabilir. OpenAI'a göre GPT-4, içerikleri çok daha tutarlı bir şekilde etiketleyebilir. İçerik denetlemenin oldukça stresli ve yavaş bir süreç olduğunu da hatırlatalım. İçerik moderatörleri pek çok istenmeyen içerik ve görüntü ile karşılaşabiliyor. Meta, 2020 yılında 11 binden fazla içerik moderatörüne platformunda yayınlanan içerikleri incelemekten kaynaklanabilecek akıl sağlığı sorunları için 1000 dolar tazminat ödemeyi kabul etmişti. GPT-4'ün platformun içerik politikalarına göre komutlarla eğitilmesi, bu stresli sürecin yapay zeka tarafından yönetilmesini sağlayabilir. İçerik denetlenmesi için GPT-4'ün kullanıldığı senaryolarda içerik politikalarındaki değişikliklerin hızlı bir şekilde uygulanabileceğini de paylaşalım. Kullanıcılarına tek yapmaları gereken GPT-4'e yapılan değişiklik ile ilgili komutları iletmesi. Yapay zeka teknolojilerinin henüz sorunsuz olmadıklarını da hatırlatalım. Bu nedenle OpenAI, içerik denetleme süreçlerinden hala insanların bulunması gerektiğini de belirtiyor. GPT-4'ün ve diğer yapay zeka destekli çözümlerin ilerleyen dönemde içerik denetlemek için sıkça kullanılması sürpriz olmayacaktır.


Param, Avrupa'daki ayak izini genişletmek için Çekya merkezli "şimdi al, sonra öde" sağlayıcısı Twisto'yu, şirketin önceki sahibi Zip Co'dan açıklanmayan bir meblağ karşılığında satın aldı. Twisto'nun lisansları sayesinde Param, gömülü finans çözümlerini Avrupa pazarında sunacak. Şirket, başlangıçta İngiltere, Almanya, Hollanda, Çekya ve Polonya'ya odaklanacak. 2013 yılında Çekya'da hayata geçirilen Twisto, 2018'de de Polonya'da hizmet vermeye başlamıştı. Girişim, 2021 yılında Avustralyalı Zip tarafından 89 milyon euro karşılığında satın alınmıştı. Twisto, kullanıcılarına ödemeler ve alışveriş için akıllı bir çözüm sunuyor. Şirketin Twisto Pay ürünü ile insanlar online alışverişlerinin ödemesini tek bir tıkla, kayıt olmadan ve ücretsiz olarak 30 gün erteleyebiliyor. Kayıtlı Twisto kullanıcıları, sanal veya fiziksel Twisto kartlarıyla ödeme yapma, Apple Pay veya Google Pay aracılığıyla akıllı telefonlarıyla ödeme yapma, Twisto Snap ile bir fotoğraf çekerek faturalarını ödeme veya Twisto Split ile bir faturayı arkadaşlar arasında bölme olanağına sahip. Twisto'nun müşterileri arasında Answear, Allegro, KFC ve Pizza Hut gibi uluslararası markalar yer alıyor. Param'ın KOBİ'lere ve büyük şirketlere sunduğu çözümler arasında ise online ve offline ödeme çözümleri, açık bankacılık, müşteri sadakati, cüzdan hizmetleri, ön ödemeli kartlar ve daha fazlası yer alıyor. Şirketin müşterileri arasında Shell, Michelin, Getir, Panasonic, Burger King ve IKEA gibi isimler bulunuyor. Satın alma işleminin, Twisto'nun operasyonlarını, mevcut ortaklıklarını veya yönetim ekibini etkilemeyeceği belirtiliyor. Param'ın Kurucusu ve CEO'su Emin Can Yılmaz, satın alma ile ilgili olarak şunları söyledi: ""Cesur, ancak sağlıklı ve sürdürülebilir genişleme stratejimizi sürdürürken Avrupa bizim için temel bir odak noktası. Kanıtlanmış iş modelimiz ve yenilikçi çözümlerimiz şimdiden altın bir standart oluşturdu ve teknolojimizi ve gömülü finans çözümlerimizi sekiz Avrupa pazarına tanıtmaktan heyecan duyuyoruz. Bu satın alma bize sadece FinTech ekosistemindeki konumumuzu genişletme fırsatı vermekle kalmıyor; aynı zamanda bir zihin buluşmasını da temsil ediyor. Twisto, güçlü, tanınabilir ve akılda kalıcı marka bilinirliği ile Çekya'da Şimdi Al Sonra Öde hizmetlerinde halihazırda 1 numaralı pozisyona sahip. Twisto, tüketicileri işinin merkezine koyuyor ve müşterilerine güvenilir ve değer katan ürünler sunmak için sürekli yenilikler yapıyor. Twisto'nun iş modeli, kurucuların vizyonu ve grup arasında önemli bir örtüşme var."


Mobil ve online oyun devi Zynga'nın geçen yıl efsanevi oyun Grand Theft Auto'nun yayıncısı Take-Two Interactive tarafından satın alındığını sizlere aktarmıştık. Zynga, şimdi de Sugartown isimli yeni Web3 oyunu ile oyunculara ulaşmayı hedefliyor. Sugartown, Zynga bünyesinde faaliyet gösteren ve Web3 oyunları geliştirmeye odaklanan oyun stüdyosu Zynga Web3 (ZW3) tarafından geliştirildi. Şirket, dijital koleksiyon ürünleri ve oyun içi öğelerin zincirüstü sahipliğinin oyuncularda olduğu bir geleceğe inanıyor. Ethereum ağı üzerine inşa edilen Sugartown, oyunculara ödüller kazanabilecekleri gerçeğe yakın sürükleyici bir ortam sunuyor. SUGARTOWN. Created by @Zynga Web3 Gaming. Coming soon. pic.twitter.com/7ItiG9xODt Sugartown August 14, 2023 Oyun, hikayesiyle de dikkatleri üzerine çekiyor. Hikaye, 3 çiftlik hayvanının, farklı bir boyuttan Sugartown'a bir solucan deliği açmasını ve böylece şehre Ora isimli sıra dışı varlıkların gelmesini konu alıyor. Ora'lar yaratıcılarını kullanarak Sugartown'ı eğlence ve oyun dolu capcanlı bir mekana çeviriyor. Ora'lar, oyuncular için ise bambaşka bir anlama sahip. Oyuncular, ERC-721 tabanlı Ora token'ları ile Sugartown'a erişim sağlayabiliyor. Ora'ları stake ederek, enerji kazanan kullanıcılar, sonrasında bu enerjiyi kullanarak oyunlar oynuyor ve oyun içi para birimi olan Sugar kazanıyor. Bir kripto para olarak konumlanmayan Sugar, oyun içi ödüllerin kazanılmasında da kullanılabiliyor. Zynga'nın Web3'den sorumlu Başkan Yardımcısı Matt Wolf yaptığı açıklamada, Sugartown ile amaçlarının, eğlenceli ve kalıcı oyunlarla dolu sürdürülebilir bir Web3 platformu aracılığıyla oyuncuları güçlendirmek olduğunu söyledi. Sugartown'ı native Web3 pazarına hitap edecek şekilde yarattıklarını vurgulayan Wolf, "Zaman içinde çok daha geniş bir alana yayılmayı hedefliyoruz." dedi. Bu yılın sonlarına doğru Sugartown oyuncuları kendi Ora'larını mint edebilecek yani basabilecek. Ora sahibi olmak, Sugartown'da yer alan ücretsiz oyunlara erişmek için gerekli. Şirketin belirttiğine göre Sugartown, bir Web3 oyunu olarak zaman içinde sürekli gelişecek. Bu arada Sugartown'ın Zynga ve blockchain oyunları için altyapı geliştiren Forte ortaklığında geliştirildiğini de belirtelim. Forte'nin büyüme sorumlusu Catherine Mylinh yaptığı açıklamada, Zynga ve Forte'nin ekosistemde yer alan tüm tarafları korumak için sağlam yasal uyumluluk ve uygun lisanslama taahhüdünde bulunduğunu dile getirdi. Açıklamaya göre, ikili ayrıca oyuncu topluluğu için kalıcı, sürdürülebilir ve ekonomik fırsatlar yaratmak istiyor. Zynga ile kurduğu anlaşma Forte için önemli ve büyük bir anlaşma olarak öne çıkmakta. 2019 yılında kurulan Forte, 2021 yılında toplamda 930 milyon dolar yatırım aldı. Ancak son zamanlarda sessiz bir tutum sergilemesi, sektörde merak konusu olmuştu. Şimdilik oyunun ne zaman piyasaya sürüleceği, Ora'nın ne zaman mint edilmeye açılacağı ve kamuya açık satışların ne zaman gerçekleşeceği tam olarak netleşmiş değil. Yine de ilerleyen dönemde Zynga'nın 10 bin Ora NFT'si yayınlayacağı ve oyunun yalnızca tarayıcı üzerinden oynanabilir nitelikte olacağı bilinenler arasında. Zynga'nın Web oyunlarına adım atması, oyun sektörü için dikkate değer bir hamle.


Ülkemizdeki teknoloji ve girişim ekosistemi her geçen gün daha da büyüyor. Büyüyen markalar ise çeşitli sponsorluk anlaşmaları ile karşımıza çıkıyor. Özellikle son yıllarda, teknoloji dünyasındaki şirketlerin spor odaklı iş birlikleri ve sponsorluklar gerçekleştirdiğini görüyoruz. Son birkaç yıl içinde pek çok büyük marka ve girişim, çeşitli spor kulüplerine sponsor oldu veya kendi spor kulüplerini kurdu. Şirketlerin pek çok farklı şekilde spor kulüplerine veya milli takımlara sponsor olabildiğini de ekleyelim. Söz konusu sponsorluklar arasında stat isim sponsorlukları, takım isim sponsorlukları veya ana sponsorluk gibi farklı sponsorluk çeşitleri bulunuyor. Bu yazımızda ise ülkemizdeki teknoloji ve girişim ekosistemindeki oyuncuların spor odaklı sponsorluklarına yakından bakıyoruz. Futbol sponsorlukları İlk olarak ülkemizdeki en popüler spor dalı olan futboldan başlayalım. E-ticaret pazarının en önemli oyuncuları arasında yer alan Trendyol, hem Süper Lig hem de 1.Lig'in isim sponsoru olduğu duyurdu. Trendyol ve Türkiye Futbol Federasyonu arasında yapılan anlaşmaya göre 2023-2024 sezonu boyunca liglerin isimleri, Trendyol Süper Lig ve Trendyol 1. Lig olacak. Trendyol Yemek ise Atakaş Hatayspor'un göğüs reklam sponsoru oldu. Son olarak şirketin Voleybol Milli Takımlar ana sponsorlarından biri olduğunu da ekleyelim. Yine yakın zamanda karşımıza çıkan bir diğer sponsorluk ise finansal teknolojiler alanında hizmet sunan Papara ve Trabzonspor arasında gerçekleşti. Yapılan anlaşmaya göre Papara, Trabzonspor'un stat isim sponsoru oldu. 2023-2024 sezonu ile başlayacak olan isim sponsorluğu 5 yıl boyunca devam edecek. Papara'nın 5 yıllık sponsorluk anlaşması için toplamda 1,4 milyar TL ödeyeceğini de ekleyelim. Dijital yayın platformu GAİN'in Rams Türkiye Grubu tarafından satın alındığını geçtiğimiz Nisan ayında sizlere aktarmıştık. GAİN satın alması ile teknoloji dünyasına adım atan Rams, Temmuz ayı içinde iki önemli sponsorluk anlaşması gerçekleştirdi. Rams, ilk etapta stat isim sponsorluğu için Galatasaray ile anlaştı. Rams ve Galatasaray arasında yapılan anlaşmaya göre Galatasaray'ın stadının ismi 5 yıl boyunca Ali Sami Yen Spor Kompleksi RAMS Park olacak. Rams'ın sponsorluk için Galatasaray'a yıllık KDV hariç 213 milyon 600 bin TL ödeyeceğini de ekleyelim. Rams, takım isim sponsorluğu konusunda ise İstanbul Başakşehir futbol kulübü ile anlaştı. Yapılan anlaşmaya göre İstanbul Başakşehir futbol kulübünün ismi, 2023-2024 sezonundan itibaren 3 yıl boyunca Trendyol Süper Lig ve Ziraat Türkiye Kupası'nda RAMS Başakşehir olacak. Kripto para borsası olarak karşımıza çıkan Bitexen ise hem Süper Lig ekiplerinden Antalyaspor hem de 1. Lig ekiplerinden Giresunspor ile isim sponsorluğu konusunda anlaştı. Bitexen'in Adana Demirspor'un göğüs reklamı sponsoru olduğunu da ekleyelim. Bir başka kripto odaklı odaklı şirket olan Rain ise Beşiktaş'ın göğüs sponsoru olarak karşımıza çıkıyor. İkinci el araç alım-satım platformu VavaCars da Süper Lig'de mücadele eden Fatih Karagümrük'ün hem isim hem de göğüs sponsoru oldu. Milli takımın sponsorlarına baktığımızda da teknoloji şirketlerini görebiliyoruz. Erkek A Milli Futbol Takımı ana sponsorları arasında ise Turkcell ve BtcTurk de yer alıyor. Basketbol sponsorlukları Gelelim ülkemizde oldukça popüler olan basketbola. E-ticaret ekosisteminin en önemli firmaları arasında bulunan Hepsiburada, geçtiğimiz Haziran ayında Türkiye Basketbol Federasyonu ile sponsorluk sözleşmesi imzaladığını duyurdu. Hepsiburada, yapılan anlaşmaya göre 2 yıl boyunca TBF milli takımlar ana sponsoru oldu. Telekomünikasyon sektörümüzün en önemli oyuncularından olan Türk Telekom ise kendi basketbol takımı olan Türk Telekom Basketbol takımı ile Basketbol Süper Lig'inde mücadele ediyor. Kendi takımı ile mücadele eden bir diğer marka ise Sigortam.net. Sigortam.net basketbol takımı Türkiye Basketbol Lig'inde mücadele eden takımlar arasında yer alıyor. Sosyal medya dünyasının yükselen markalarından olan TikTok ise geçtiğimiz Mayıs ayında Türkiye Sigorta Basketbol Süper Ligi'nin resmi eğlence partneri olduğunu duyurdu. Son olarak yazımızda yer alan diğer takımlardan oldukça farklı olan Logo Yelken Takımı'ndan bahsedelim. Logo Yelken Takımı, Logo Yazılım sponsorluğunda yarışıyor. Teknoloji ve girişim dünyasının spor odaklı sponsorluklarının sadece ülkemizde değil, tüm dünyada bir trend haline geldiğini de ekleyelim. Google, Spotify ve Samsung gibi pek çok önemli teknoloji firması spor odaklı sponsorluklar gerçekleştiriyor. Özellikle son birkaç yıl içinde popülerleşen spor odaklı sponsorlukları, gelecekte daha çok görebileceğimizi söylemek yanlış olmayacaktır. -


Twitter, yani yeni adıyla X, rekabet ettiği sosyal ağlara ve çeşitli web sitelerine yönlendirilen trafiği yavaşlatmasıyla gündeme geldi. The Washington Post tarafından paylaşılan bilgilere göre, X, platformunda kullanılan t.co bağlantı kısaltıcısını Instagram, Facebook, Threads, Substack ve New York Times gibi kurumlara yönlendirilen trafiği yavaşlatmak için kullanıyor. Elon Musk'ın karşıtlığını açıkça ifade etmekten çekinmediği kurumların bu trafik yavaşlatmasından nasibini alması gözlerden kaçmadı. Zira Elon Musk ve Mark Zuckerberg'in kafes dövüşü için birbiriyle sürekli atışması, bu düşmanlığın en açık örneklerinden biri. Hatta en son Elon Musk, Mark Zuckerberg'ün evine dövüşmek için habersiz gideceğini söyledi. X'den yönlendirilen trafiğin yavaşlatıldığı siteler arasında Instagram, Facebook, Threads, Substack, New York Times ve Bluesky yer alıyor. Fox News, Mastodon ve YouTube ise bu yavaşlatma stratejisinden etkilenmeyenlerden. Şirket, söz konusu kısıtlamayı X'e gönderilen tüm bağlantıları işlemek için kullanılan t.co bağlantı kısaltıcısını kullanarak uyguluyor. Yavaşlatmadan etkilenen web sitelerinden birine giden bir bağlantıya tıkladığınızda, web sitesinin asıl URL'si yüklenmeye başlamadan önce beş saniyelik bir gecikme yaşanıyor. Bu gecikme ilk olarak dün Hacker News'taki bir kullanıcı tarafından fark edildi. Kullanıcı, bu açıklanamayan gecikmenin ilk olarak 4 Ağustos'ta ortaya çıktığını dile getirdi. Kullanıcı gönderisinde; "o kadar tutarlı ki, açıkça kasıtlı" ifadesini kullandı. Bunun üzerine The Washington Post kendi araştırmasını yürüterek bu iddiayı bulgularla desteklemek üzere harekete geçti. New York Time sözcüsü Charlie Stadtlander, yaptığı açıklamada; New York Times'ın sistemsel gecikmeler hakkında benzer gözlemlere sahip olduğunu, ancak X'in bu hamlesi hakkında herhangi bir açıklama yapmadığını ifade etti ve ekledi: "Bu gecikmenin arkasındaki mantığı bilmemekle birlikte, herhangi bir haber kuruluşuna belirsiz nedenlerle uygulanan hedefli baskıdan endişe duyarız." New York Times'ın operasyonlarına yakın kaynakların paylaştığı bilgilere göre haber şirketi, gecikmelerin başlamasıyla birlikte X'ten aldıkları trafikte düşüş gördü. Bildiğiniz üzere X bir süredir Substack ile rekabet içinde. Substack geçtiğimiz yıldan bu yana platformunda X'e benzer özellikler yayınlıyor. Buna karşılık X, geçmişte Substack bağlantılarının platformunda beğeni ve paylaşım gibi etkileşimler almasını önledi. X'in uzun makaleler için yeni çözümü Articles ise tam olarak Substack rakibi bir ürün olarak karşımıza çıkıyor. Ancak X'in bu fevri yaklaşımı Substack'in kullanıcı tabanını kendisine çekmesinde zorluk yaşamasına neden olabilir. Tüm bu gelişmeler ve açıklamalar esnasında X ve Elon Musk sessizliğini korumaya devam ediyor.


Herhangi bir yerimiz ağrıdığında, vücudumuzda olağan dışı bir durumla karşılaştığımızda ilk yaptığımız şeylerden biri, hiç doğru olmasa da Google'a bakmak oluyor. Karşımıza bazen öyle sayfalar çıkıyor ki basit bir soğuk algınlığı bile çok ciddi bir hastalıkmış gibi anlatılabiliyor. Bilgiye ulaşmanın kolaylaştığı bu çağda, ne yazık ki yanlış bilgiye daha fazla ulaşıyoruz. Ancak söz konusu sağlık olunca bu yanlış bilgiler beraberinde daha büyük sıkıntıları getiriyor ve bu konuda önlem alınması elzem hale geliyor. YouTube da bu mantıkla yol çıkarak yeni sağlık politikasını açıkladı. "YouTube'un tıbbi yanlış bilgilendirme politikaları için uzun vadeli bir vizyonu" olarak paylaşılan içerikte, şirketin kanser tedavileriyle ilgili yanlış iddiaları kaldırmaya başlayacağı duyuruldu. YouTube Sağlık Başkanı Dr. Garth Graham, yayınlanan bir blog yazısında, güncellenen politika kapsamında YouTube'un "zararlı veya etkisiz olduğu kanıtlanmış kanser tedavilerini teşvik eden veya izleyicileri profesyonel tıbbi tedavi aramaktan caydıran içerikleri" yasaklayacağını söyledi. Hastaların "radyasyon tedavisi yerine C vitamini almaları" gerektiği yönündeki yanıltıcı iddia gibi içeriklerin platformdan kaldırılacağını belirtti. Güncelleme, YouTube'un son yıllarda tıbbi yanlış bilgilendirme politikasını geliştirmek için attığı birkaç adımdan sadece biri. Bu politika aynı zamanda aşılar ve kürtajla ilgili yanlış iddiaların yanı sıra yeme bozukluklarını teşvik eden içerikleri de yasaklıyor. YouTube, kanser tedavisiyle ilgili yanlış bilgilere ilişkin politikalarının bugün yürürlüğe gireceğini ve uygulamanın önümüzdeki haftalarda artacağını söylüyor. Şirket, Mayo Clinic ve diğer yetkili kaynaklardan kanserle ilgili içeriği teşvik etmeyi planlıyor.


Veri gizliliği alanında faaliyet gösteren DynamoFL, 15,1 milyon dolar yatırım aldı. A serisi yatırım turu, Canapi Ventures ve Nexus Venture Partners tarafından yönetildi. ABD merkezli şirketin yatırım turuna katılan diğer katılımcılar arasında Formus Capital ve Soma Capital da vardı. Şirket, 15.1 milyon dolarlık yatırımı yeni pazarlara açılmak ve müşteri tabanını genişletmek için kullanacağını açıkladı. DynamoFL'in bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı ise 19,3 milyon dolara yükseldi. DynamoFL, 2021 yılında Vaikkunth Mugunthan ve Christian Lau tarafından hayata geçirildi. Şirket, büyük dil modellerinin hassas verileri sızdırmasını önleyen bir yazılım geliştiriyor ve yapay zeka tabanlı dil modellerinin eğitildiği veri kümelerindeki hassas bilgilerin dışarı sızmasını engellemek için çalışıyor. Bunu basitçe anlatmak gerekirse dil modelleri, büyük miktarda veri kullanılarak eğitiliyor ve bu verilerden öğrendikleriyle kullanıcıların sorularına cevaplar üretiyor. Ancak bu veri setlerinde hassas veya gizli bilgiler bulunabiliyor. Yani kullanıcı bir soru sorduğunda, modelin cevabında eğitim veri setindeki gizli bilgilerin yer almamasını sağlamaya çalışıyor. Bunu yaparak, hem bireylerin gizliliğini koruyor hem de potansiyel veri sızıntısı riskini en aza indiriyor. DynamoFL, federatif öğrenme adı verilen bir yaklaşımı kullanarak dil modeli geliştirme maliyetini azaltmaya ve güvenliği artırmayı sağlıyor. Federatif öğrenme, veri kümesinin merkezi bir ortama taşınmadan doğrudan kaynak sistemlerinde eğitim yapılmasına olanak tanıyor. Bu da veri hareketini azaltarak maliyetleri düşürmeye ve veri güvenliğini artırmaya yardımcı oluyor. Bu tür bir yaklaşım, özellikle veri gizliliğinin önemli olduğu alanlarda, yapay zeka tabanlı sistemlerin güvenli ve etik bir şekilde kullanılmasına yardımcı oluyor. Girişim, finans, elektronik, sigorta ve otomotiv sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerle çalışıyor.


Deli mi dahi mi olduğu uzun yıllardır tartışılan Elon Musk, yeni bir konuyla gündeme geldi. Dünya nüfusunun artması gerektiğine inandığını sıkça dile getiren ve 10 çocuğu bulunan Musk'ın doğurganlık ile ilgili yapılan bir araştırma projesine 10 milyon dolarlık bağış yaptığı ortaya çıktı. Söz konusu bağış, The Musk Foundation tarafından University of Texas'ta yürütülen Population Wellbeing Initiative adlı projeye gerçekleştirildi. Proje, dünya nüfusunun geleceği, doğurganlık oranları ve ekonomik büyüme gibi konulara odaklanıyor ve insan nüfusunun büyük bir kısmının artık geride kaldığına işaret ediyor. Eğer bu düşüş tersine çevrilmezse, insan nüfusunun gelecek yıllarda hızla azalabileceği düşünülüyor. Birleşmiş Milletler'in verilerine göre dünya nüfusu, 1999'da 6 milyara, 2011'de 7 milyara, 2022'de 8 milyara ulaşırken UNFPA'nın 2023 Dünya Nüfusunun Durumu Raporu'na göre, güncel rakam 8 milyarı geçmiş durumda. Buna rağmen doğurganlık oranı bütün dünyada düşüyor. Tıp dergisi The Lancet'te yayımlanan araştırma sonuçlarına göre, 1950 yılında 4,7 olan bu oran 2017'de 2,4'e geriledi. Bunun birden fazla sebebi var. Çocuk ölümlerinin azalması, gebelikten korunmanın yaygınlaşması, daha fazla kadının eğitim alması ve iş hayatına katılması, kadınların sahip oldukları çocuk sayısının azalmasına yol açtı. Ama bu gelişmenin aslında olumlu bir sonuç olarak değerlendirilmesi gerekiyor. Çocuk ölümlerinin azalması, sağlık hizmetlerinin ve yaşam koşullarının iyileştiğini gösteriyor. Gebelikten korunma yöntemlerinin yaygınlaşması, ailelerin çocuk sayısını istedikleri şekilde planlamalarına yardımcı oluyor. Kadınların eğitim ve iş yaşamına katılması ise toplumun genel refahını artırıyor ve cinsiyet eşitliğine katkıda bulunuyor.


Geçtiğimiz yılın başlarında Intel'in Tower Semiconductor'ı 5.4 milyar karşılığında satın alacağını ve satın alma anlaşmasının hissedarlar ve düzenleyici kurumların da onayını alması ile birlikte 1 yıl içinde kapanacağını sizlere aktarmıştık. Üzerinden bir sene geçmesine rağmen kapanmayan anlaşma kafalarda bazı soru işaretleri oluşturmuştu. Şimdi ise bunun nedeni belli oldu ve Intel bu satın alımı iptal ettiğini açıkladı. Intel, Tower'a 353 milyon dolarlık fesih ücreti ödeyecek Intel, anlaşmasının gerçekleşmemesinde, gerekli olan düzenleyici onaylarının zamanında alınamamasını suçladı ve her iki tarafın da anlaşmayı feshetme konusunda mutabık kaldığını ekledi. Intel başlangıçta işlemi 12 ay içinde kapatmayı umuyordu, ancak şimdi Tower'a 353 milyon dolarlık bir fesih ücreti ödeyecek. Anlaşma, "çip savaşları" nedeniyle artan ABD-Çin gerilimine takıldı Intel'in basın açıklamasında doğrudan düzenleyici kurumdan bahsedilmese de Bloomberg, işlemin 15 Ağustos'ta Kaliforniya saatiyle gece yarısı sona ermesinden önce anlaşmayı onaylamayanın Çinli yetkililer olduğunu bildirdi. Son yıllarda, özellikle de yarı iletken üretimi konusunda bir "çip savaşı" mevcut ve bu noktada artan bir ABD-Çin gerilimi var. Bu da benzer satın almalarda düzenleyicilerin onayını alma konusunda zorluklar yaratıyor. Belli ki Intel ve Tower Semiconductor anlaşması da bu zorluklardan payını aldı. Satın alımın başarısız olması, Intel'in rakibi TSMC ile rekabetinde bir gerileme olarak görülüyor. Intel ve TSMC'den daha küçük olmasına rağmen Tower, radyo frekansı çipleri, CMOS görüntü sensörleri ve güç yönetimi parçaları gibi özel ürünler üretme konusunda uzmanlığa sahipti. Anlaşmanın feshedildiği şimdi resmen duyurulmuş olsa da piyasalar birkaç aydır anlaşmanın feshedilmesini bekliyordu ve beklenen oldu.


Sağlık girişimi Lindus Health, 18 milyon dolar yatırım aldı. A serisi yatırım turu, Creandum liderliğinde gerçekleşti. İngiltere merkezli şirketin yatırım turunda PayPal'in kurucu ortağı Peter Thiel, Seedcamp, Hambro Perks ve Amino Collective da yer aldı. Yatırım sonrasında daha önce Spotify yönetim kurulu üyesi de olan Creandum Genel Ortağı Fredrik Cassel'in şirketin yönetim kuruluna katılacağı açıklandı. 2021 yılında Michael Young ve Meri Beckwith kurulan şirket, yeni yatırımı Ar-Ge çalışmalarına kullanacağı belirtildi. Lindus Health, klinik araştırmaların yönetimi ve yürütülmesi konusunda çalışan platform ve hizmet sağlayıcısı olarak tanımlanıyor. Bilindiği gibi klinik denemelerin modern tıbbi araştırmada temel bir rol oynuyor. Bu, yeni tedavilerin güvenliğini ve etkinliğini kanıtlamak için kritik bir aşama. Ancak klinik araştırmaların maliyetli, kaynak yoğun ve zaman alıcı süreçler olarak ön plana çıkıyor. Lindus Health de bu zorlukları ele alarak klinik denemelerin daha hızlı, verimli ve etkili bir şekilde yürütülmesini sağlamayı amaçlıyor. Şirket, klinik araştırmaların yönetimini daha modern ve verimli bir şekilde gerçekleştirmek için teknoloji ve hizmetleri bir araya getiriyor. Lindus Health, klinik araştırma sürecinin her aşamasını kapsayan bir platform sunuyor ve klinik deneyleri daha verimli ve etkili hale getirerek yeni tedavilerin daha hızlı bir şekilde hastaların kullanımına sunulmasına katkıda bulunuyor. Girişim, ABD, İngiltere ve Avrupa'da 80'den fazla klinik araştırma gerçekleştiriyor; an itibarıyla menopoz, kulak çınlaması, uykusuzluk ve çocukluk miyopisi gibi hastalıklar üzerine çalışıyor. Bu alanda yapılan çalışmalar oldukça dikkat çekiyor. Digital Health Business & Technology'e göre, geçen yıl klinik araştırma teknolojisi geliştiren 17 girişime 300 milyon dolar yatırım yapıldı. ABD'de ise 430 binden fazla klinik araştırma gerçekleştirildiği bildiriliyor.


Haziran ayında 30 bin çalışanından neredeyse yarısının üretimsel yapay zeka araçlarını kullandığını açıklayan McKinsey & Company, şimdi de kurum içinde kullandığı kendi üretimsel yapay zeka aracı Lilli ile karşımıza çıkıyor. McKinsey'nin müşteri teknolojilerine odaklanan ClienTech ekibi tarafından üretilen Lilli, yapay zeka destekli yeni bir sohbet uygulaması. Uygulama, 100 bin doküman ve mülakat dökümüne dayanan bilgiler sunuyor. Bu bilgiler arasında iç görüler, veriler ve planlar yer alırken, araç, danışmanlık projeleri için kurumdaki en uygun uzmanları öneriyor. Lilli'nin öne çıkan verileri Lilli, ismini McKinsey'nin 1945 yılında profesyonel hizmetler rolü için işe aldığı ilk kadın olan Lillian Dombrowski'den alıyor. Haziran ayından bu yana Beta sürümünde olan Lilli, bu son bahar aylarında McKinsey çatısı altında yer alan tüm çalışanlara sunulacak. McKinsey'nin kıdemli ortaklarından Erik Roth'un paylaştıklarına göre; ürün, beta sürümü boyunca bir MVP olarak yaklaşık 7 bin çalışana hizmet verdi. Böylece haftalarca sürebilecek araştırma ve planlamaların saatler içinde tamamlanmasını sağladı. Lilli, yalnızca son 2 haftada 50 bin soruyu yanıtladı. Lilli'den yararlananların yüzde 60'ı ise haftada birkaç kez ürünü kullanıyor. Lilli'nin öne çıkan özellikleri ChatGPT ve Claude 2 benzeri bir arayüze sahip olan araç, kullanıcıların kayıtlı komutlarını içeren genişletilebilir bir sol kenar çubuğuna sahip. Kullanıcılar bu komutları kopyalayıp yapıştırabilirken, istediği gibi de değiştirebiliyor. Arayüzde GenAI Chat ve Client Capabilities başlıklarına sahip iki sekme yer alıyor. GenAI Chat sekmesi, görece daha genelleştirilmiş geniş dil modellerinin verilerine dayanıyor. Lilli, üretimsel yapay zeka destekli sohbet özelliği ve doğal dil işleme yetenekleri için şu anda piyasada mevcut olan geniş dil modellerinden faydalanıyor. Bu modeller arasında Microsoft Azure OpenAI'ın modeli ve McKinsey'nin iş ortağı Cohere'in modeli de mevcut. Client Capabilities ise McKinsey'nin 100 binden fazla dokümanını, transkriptini ve sunumunu temel alan yanıtlar veriyor. Bu noktada uygulamanın McKinsey tarafından geliştirilmesi, kurumu, kullanıcı ile geniş dil modellerinin kullandığı veriler arasında güvenli bir katman olarak konumlandırıyor. Arayüzdeki bu iki sekmeli yaklaşım, kullanıcıların, kamuya açık bilgileri, McKinsey kaynaklarıyla kıyaslamasını sağlıyor. Buna ek olarak Lilli, verdiği yanıtların dayanak noktalarını gösteren ayrı bir Kaynaklar kısmı sunuyor. Kaynaklar kısmında bağlantıların yanı sıra konuların bahsedildiği sayfaların sayfa numaralarına dahi yer veriliyor. Lilli'ye dair gelecek planları McKinsey danışmanlarının, bir müşteriyle gerçekleştirilen çalışmaların neredeyse her aşamasında Lilli'yi kullanması planlanıyor. Bu aşamalara, müşterinin sektörü ve rakipleri hakkında ilk araştırmayı gerçekleştirmek veya müşterinin belirli projeleri nasıl uygulayabileceğine dair planlar hazırlamak da dahil. Şimdilik Lilli kullanıcıların sorularını diğer geniş dil modellerine kıyasla daha yavaş yanıtlıyor. Ancak şirket, yapılan çalışmalar kapsamında Lilli'nin daha hızlı yanıtlar vereceğini belirtiyor. Bununla beraber, şirket, müşteri bilgilerinin ve dokümanlarının, özel analizler için güvenli bir şekilde McKinsey sunucularına yüklenmesi amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Şirket, ilerleyen dönemde, Lilli'yi, McKinsey müşterileri veya diğer firmalar tarafından kullanılmak üzere tamamen dışa dönük bir ürüne dönüştürmeyi düşünmekte.


Crenvo İK, New HR Summit 2023'de, değişen ve radikalleşen insan kaynaklarının lokal ve küresel çaptaki profesyonellerine, deneyimlerini paylaşmaları adına bir kere daha eşsiz bir sahne sunmaya hazırlanıyor. 20 Eylül 2023'de, Wyndham Grand İstanbul Levent'te gerçekleşecek konferansımızın ilk tur konuşmacılarını daha önce sizlerle paylaşmıştık. Şimdi ise veriye dayalı İK'dan Agile'a, insan kaynakları sektörünün dijital dönüşümünden organizasyonel gelişime sektörle ilgili merak edilen birçok konunun gündemimizde olacağı konferansımızın yeni konuşmacıları belli oldu. Öncesinde, katılımcılar için çok değerli bir networking imkanı sağlayacak New HR Summit'e katılmak için erken kayıt indirimiyle buradan bilet alabileceğinizi hatırlatalım. Ayrıca konferans programının da kısa bir süre sonra açıklanacağını belirtmeden geçmeyelim. New HR Summit 2023'ün yeni konuşmacıları şu şekilde: Akın Söylemez İTÜ İşletme Mühendisiliği bölümünden mezun olan Akın Söylemez aynı zamanda İstatistik yüksek lisansına ve Six Sigma Green Belt sertifikasına sahip. Yaklaşık 16 yıldır İnsan Kaynakları alanında görev yapmakta olup performans yönetimi, bonus ve ücretlendirme metotları, süreç tasarımı, çalışan bağlılığı ve norm kadro analizleri, Söylemez'in uzmanlık alanlarından bazıları. Söylemez, TEB, Finansbank, HSBC, Türkiye Finans'ta çalışmış ve halihazırda Fibabanka İnsan Kaynakları Sistem, Süreç ve Veri Analitiği Biriminde yönetici olarak görev yapmaktadır. Fibabanka'da performans ve bonus sistemini kurmuş olup şu anda çalışan bağlılığının arttırılmasında verinin kullanımı üzerine çalışmalar yapmaktadır. Evli ve 2 çocuk babası olan Akın Söylemez hobi olarak uçak maketleri ve astronomi ilgilenmektedir. Banu Gülsün 1999 yılında Boğaziçi Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümünü tamamladıktan sonra aynı yıl Roche İlaç Türkiye'de İşe Alım Sorumlusu olarak çalışmaya başladı. İşe Alım ve Organizasyonel Gelişim Müdürü, Eğitim ve Performans Yönetimi Müdürü gibi pozisyonlarda görev yaptıktan sonra 2009 yılında Roche Diagnostik Türkiye'nin İnsan Kaynakları Direktörü olarak kariyerine devam etti. 2011 yılından itibaren İletişim bölümünden de sorumlu olarak İnsan Kaynakları ve İletişim Direktörü pozisyonuna atanan Gülsün, Roche kariyeri boyunca birçok dönüşüm sürecinde aktif olarak görev aldı ve en son Roche Diagnostik Türkiye'nin Agile dönüşüm sürecini yürüttü. Roche'ta 24 yıldır kariyerine devam eden Gülsün, Roche İlaç Türkiye'nin İnsan ve Kültür Lideri olarak görevini sürdürüyor. Banu Gülsün ayrıca İlaç ve Diagnostik İnsan & Kültür ortak süreçlerinden sorumlu İK Ülke Sorumlusu rolünü de üstleniyor. Beti Yuhay Almozlino Beti Yuhay Almozlino, Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji bölümünden mezun olduktan sonra, Doğan Medya, Turkcell, Global Bilgi ve Sütaş gibi Türkiye'nin önde gelen şirketlerinde 25 yılı aşkın bir sürede İnsan Kaynakları alanında bilgi ve deneyim kazanmıştır. 4 yıl önce Trendyol ekibine katılan Beti, Trendyol Grubu'nun büyüme sürecinde İnsan Kaynakları ve İdari İşler ekiplerine liderlik etmektedir. Beti, bu rolü kapsamında Trendyol'un yurt içi ve yurt dışında yüksek performanslı ve bağlılığı yüksek ekiplerin kurulması, geliştirilmesi ve işe kültürel adaptasyonlarının sağlanması sorumluluklarını uçtan uca üstlenmektedir. Eray Karakullukçu Türkiye ve dünyadaki önemli kurumsallara özel büyük ölçekli yazılım projeleri geliştiren farklı şirketleri bulunan Eray Karakullukçu son yıllarda insan kaynakları süreçlerinin yapay zeka ile dijitalleşmesi alanında araştırmalar ve çalışmalar yapmaktadır. Yeni yatırımlarından olan LAYERS HR Technologies ile işe alım, ölçme, ücretlendirme, OKR ve KPI performans yönetimi, oyunlaştırma, tutundurma, çalışan merkezi, kariyer planlama, yetkinlik analizleri ve benzerleri gibi insan kaynaklarının tüm fonksiyonlarını yapay zeka yardımı ile yöneten teknolojiler üretmektedir. Erhan Güçdemir Güçdemir 1995'te ODTÜ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü'nü bitirdikten sonra Kanada'da Ryerson Üniversitesi'nde Pazarlama Yönetimi alanında öğrenim gördü. Hewlett-Packard, SAS, Microsoft, IBM gibi dünya çapında öncü Bilgi Teknolojileri firmalarında yöneticilik pozisyonlarında büyük BT çözüm satışı, analitik, pazar geliştirme, Bulut ve SaaS projelerinde çalışan Güçdemir, 2021 itibarıyla Peoplise Genel Müdürü rolünü sürdürmektedir. Ersin Çatalbaş 1975 yılında Sakarya'da doğdu. Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Ekonometri bölümünde lisans, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Bankacılık Eğitimi Anabilim dalında yüksek lisansını tamamladı. 1998 yılında girdiği Ziraat Bankası Bankacılık Okulundan mezun olmasına müteakiben 2002 yılına kadar Sermaye Piyasaları Daire Başkanlığında Uzman olarak görev aldı. 2002 yılında aynı bankanın İç Kontrol Daire Başkanlığı'nın kuruluşunda görev ifa etti. 2002-2014 yılları arasında İç Kontrol Daire Başkanlığı'nda İç Kontrolör, Kıdemli İç Kontrolör ve Bölüm Müdürü olarak görev yaptı. 2014-2015 yıllarında Ziraat Bankası'nda şube müdürlüğü görevlerini de yürüttü. Ezgi Demirdağ Saydağ Ezgi Demirdağ, 2007'den beri McKinsey & Company bünyesinde görev almakta ve Ortak olarak çalışmaktadır. İşlerimizin geleceği, organizasyonel gelişim ve yetkinlik gelişimi konularına odaklanmaktadır. Türkiye'de ve bölgede pek çok şirket ve kuruluşla çalışarak stratejik işgücü planlama yoluyla gelecekteki iş gücünü şekillendirmeye yardımcı olmuştur. Çok sayıda projede organizasyonları gelecek için hazırlarken otomasyon ve dijitalleşme, çevik çalışma biçimleri ve verimlilik artışı alanlarına odaklanmıştır. Ezgi, Boğaziçi Üniversitesi İşletme bölümünden lisans derecesine ve Columbia Business School'dan MBA derecesine sahiptir. İşlerimizin Geleceği Türkiye raporunun da yazarıdır. (İşlerimizin Geleceği, 2020). Fatih Günaydın Softtech İnovasyon Lideri olan Fatih Günaydın, profesyonel kariyerine 2007 yılında başlamıştır. Sırasıyla Next4biz, Maltepe Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi, KoçSistem gibi kurumlarda yazılım danışmanı olarak çalıştıktan sonra, 2015 yılında FlowBT'yi kurmuş, 2017 yılında bu girişimden çıkış yapmıştır. Ardından Deloitte'ta bilgi teknolojileri risk yönetimi ve kurumsal hizmet yönetimi alanında yönetici olarak çalışmıştır. 2018 Aralık ayından beri de Softtech'te farklı ekiplere liderlik etmektedir. İnovasyon, Blokzincir ve Metaverse, Takım Kültürü Oluşturma, Kurumsal Hizmet Yönetimi ve LowCode/NoCode hakkında konuşmalar yapmaktadır. Kayhan Dural Kayhan Dural Kabataş Erkek Lisesi ve Boğaziçi Üniversitesi mezunudur. Mobil pazarlama ile başlayan sektör hikayesine sosyal medya, veri, strateji ve yaratıcı departmanlarda pozisyonlar ekleyerek 4129Grey, Ogilvy ve AKQA şirketlerinde Chief Digital Officer rollerini üstlenmiştir. Yerli ve uluslararası ses getiren birçok projenin yaratıcısıdır. 2023 itibarıyla yapay zeka destekli yeni nesil yaratıcı laboratuvar Consciouslab'i kurmuştur. Yaratıcı teknoloji, veri, AI ve inovasyon odak alanlarını oluşturmaktadır Girişimci, danışman ve mentordur. Konuşmacı ve eski progamer'dır. Mine Dedekoca Mine Dedekoca, Happy Work Studio markasıyla, kendi uzaktan çalışma deneyimini küresel uygulamalarla harmanlayarak kurumlara mutlu, doyumlu ve öz farkındalığı yüksek çalışanlarla "Mutlu İşyeri" yaratmaları için rehberlik ediyor. Uluslararası teknoloji şirketlerinde ülke yöneticiliği de dahil olmak üzere 15 yıllık orta-üst düzey yöneticilik deneyimine sahip olan Mine Dedekoca, Running Remote ve Hacking HR gibi uzaktan ve esnek çalışma kültürü topluluklarında aktif rol alan, çalışma hayatındaki küresel değişimin nabzını tutuyor. Kendisi, şirketlere uzaktan çalışmaya öncelik veren iş yerlerini hayata geçirme konusunda dünya standartlarında bilgi ve destek sağlamayı misyon edinmiş, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Remote-First Institute'un 10 kurucu üyesi arasında yer almaktadır. Pırıl Erkul Pırıl Erkul, İstanbul'da McKinsey & Company'de Yardımcı Ortak olarak görev yapmaktadır. McKinsey'e Şubat 2018'de katılmıştır. Firmaya katıldığından beri ağırlıklı olarak organizasyon tasarımı, performans ve yetenek yönetimi ve bankacılık, sigorta, perakende ve enerji sektörlerinde yetenek geliştirme programları gibi organizasyonel konulara odaklanmıştır. Semin Köseoğlu Semin Köseoğlu, lisans eğitimini 2006 yılında Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Fakültesinde tamamlamasının ardından Boğaziçi Üniversitesi'nde İnsan Kaynakları üzerine eğitimini sürdürmüştür. 2008-2011 yılları arasında McCann Erickson firmasında İnsan Kaynakları Uzmanı olarak başlayıp 2011-2012 yılları arasında İnsan Kaynakları Müdürü olarak çalışmıştır. Kariyerine 2012-2018 yılları arasında Enerjisa'da Stratejik İnsan Kaynakları Uzmanı, İşe Alım ve Organizasyonel Gelişim Takım Lideri sonrasında Organizasyonel Gelişim Müdürü olarak devam etmiştir. 2018-2019 yılları arasında Borusan Holding'te Borusan Akademi Eğitim ve Gelişim Müdürü olarak görev almıştır. Şubat 2019'da İnsan Kaynakları Müdürü olarak SabancıDx'e katılan Semin Köseoğlu, Şubat 2020 itibarıyla Çalışan Deneyimi Grup Müdürü, Temmuz 2022 itibarıyla SabancıDx Çalışan Deneyimi Direktörü pozisyonunda görev almaktadır. Şengül Arslan İstanbul Teknik Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden 1997 yılında mezun olan Şengül Arslan, Boğaziçi Üniversitesi Executive MBA programından yüksek lisans derecesi almıştır. Kariyerine 1997 yılında Arthur Andersen'da Yönetim Danışmanı olarak başlayan Arslan, 2002-2004 yılları arasında Ernst & Young'da İnsan Kaynakları Yönetim Danışmanlığı Müdürü olarak görev yapmıştır. 2004-2007 yılları arasında Danone Tikveşli'de İnsan Kaynakları ve Organizasyonel Gelişim Müdürü ve İnsan Kaynakları Direktör Vekili, 2007-2011 yılları arasında Avea İnsan Kaynakları Genel Müdür Yardımcılığı, 2011-2017 yılları arasında HSBC Bank İnsan Kaynakları'ndan Sorumlu Genel Müdür Yardımcılığı ve ek olarak 2016-2017 yılları arasında HSBC Grup'ta Küresel İnsan Kaynakları Dönüşümü Programı Değişim Liderliği görevlerini yürüten Arslan, 2017 yılı Mart ayı itibarıyla Şişecam'a İnsan Kaynakları Başkanı olarak katılmış ve 2017-2020 yılları arasında İnsan Kaynakları fonksiyonuna ilave olarak Kurumsal İletişim fonksiyonunu da yönetmiştir. Tek Şişecam birleşmesinin ardından 2021 yılı başında tüm İnsan Kaynakları fonksiyonunun merkezileşmesi ile birlikte Global İnsan Kaynakları Fonksiyonunu, temel insan kaynakları süreçlerinin dışında Endüstriyel İlişkiler, İş Sağlığı ve Güvenliği, İdari İşler ve Güvenlik gibi destek fonksiyonları da merkezi olarak yönetmektedir. SPONSORLAR Elmas Sponsor Platin Sponsor Altın Sponsor Gümüş Sponsorlar


OpenAI, kendisini "dijital ürün şirketi" olarak tanımlayan New York merkezli Global Illumination'ı satın aldığını açıkladı. Yaratıcı araçlar, altyapı ve dijital deneyimler oluşturmak için yapay zekadan yararlanan Global Illumination'ın ne kadara satın alındığı ise açıklanmadı. Satın almanın mali detayları belirtilmese de OpenAI, Global Illumination'ın tüm ekibinin, ChatGPT de dahil olmak üzere şirketin "temel ürünleri" üzerinde çalışmak üzere kendilerine katıldığını söyledi. OpenAI'ın Global Illumination ile tam olarak ne yapacağı da şu an için belirsiz. OpenAI tarafından yapılan duyuruda, Global Illumination ekibinin daha önce Instagram ve Facebook'ta ürünler tasarlayıp geliştirdiği ve YouTube, Google, Pixar, Riot Games ve diğer önemli şirketlere de önemli katkılarda bulunduğu açıklandı. Global Illumination, 2021 yılında Thomas Dimson, Taylor Gordon ve Joey Flynn tarafından kuruldu. Daha önce Instagram'da mühendislik direktörü olarak görev yapan Thomas Dimson, platformun keşif algoritmalarının yinelenmesinde etkili oldu. Bu sırada Instagram'ın Keşfet sekmesi deneyimi, akış ve Hikayeler sıralaması, IGTV ve genel veri mühendisliğinden sorumlu ekiplerin kurulmasına yardımcı oldu. Global Illumination, web için Minecraft benzeri açık kaynaklı bir sandbox çok oyunculu online rol yapma oyunu Biomes'i tasarlamıştı. OpenAI bugüne kadar pek satın alma yapmamış olsa da şirket, birkaç yıldır gelişmekte olan yapay zeka şirketlerine ve kuruluşlarına yatırım yapmak için fonlar ve hibe programları yürütüyor. Bu satın alım, muhtelemen şirketin son satın alımı da olmayacak.


Hatırlarsanız, Twitter, yeni adıyla X, yeniden markalama yolculuğuna çıkmadan önce, haziran ve temmuz aylarında kısa bir süre için hesabı olmayan kullanıcıların siteye erişimini engellemişti. Bu durum kısa süre içinde sona ermiş olsa da, o zamandan beri oturumunu kapatıp platforma yeniden giriş yapan kullanıcıların profillerinde bir değişiklik gerçekleşti. X, profildeki gönderileri beğeni sayısına göre sıralamaya başladı. Bu değişiklik, temmuz ayının son haftasına doğru yürürlüğe girmiş gibi görünüyor. Platformda kullanıcıların geçmişindeki tüm tweetlerin beğeni sayısına göre sıralandığı görülmekte. Bu arada değişikliğin görüntüleme sayılarını kıstas olarak almadığını belirtmekte fayda var. Daha fazla görüntülenen ancak daha düşük beğeni sayısına sahip olan gönderilen profil akışlarında daha aşağıda gösteriliyor. Değişiklik kapsamında platforma yeniden giriş yapan kullanıcıların, tweetlerini kronolojik sıralama ile görmesi pek de mümkün değil. Bu yeni düzende güncel gönderiler, aşağıda kalırken, geçtiğimiz yıllarda paylaştığınız bir gönderi en başa taşınabiliyor. Bu da gündeme dair içerik paylaşımı yapan bağımsız haberciler ve yayın kuruluşları için elverişsiz bir profil yaratıyor. Bir gönderiyi profile tutturduğunuzda dahi, hesaba yeniden giriş yaptığınızda gönderi en başta görünmüyor. Bu noktada başa tutturma özelliğinin devre dışı kaldığını söylemek mümkün. Bununla birlikte gönderilere verilen yanıtları görebilmeniz için giriş yapmanız gerekiyor. Zira oturumunuz kapalıyken, yanıtlara erişemiyorsunuz. Aynı şekilde "Medya" ve "Beğeni" sekmelerini görebilmek için de giriş yapmanız şart. Bunun yanı sıra X'in platformunda sessiz sedasız birbirinden farklı değişiklikler yaptığını söylemekte fayda var. Örneğin, X, Blue aboneleri dışındaki hesapların, geçmişte TweetDeck olarak bilinen "X Pro "ya erişimesini engelledi. Aslında X, bu adımı atacağını haziran ayında kullanıcılara duyurmuştu. Şirket en son rakiplerine yönlendirilen trafiği yavaşlatmasıyla gündeme geldi. X, platformunda kullanılan t.co bağlantı kısaltıcısını Instagram, Facebook, Threads, Substack ve New York Times gibi kurumlara yönlendirilen trafiği yavaşlatmak için kullanıyor. Bir süredir gelir paylaşım programı ile gündeme gelen şirketin, platformunda beğenileri önceliklendirmesi dikkat çekici. Bu yeni değişikliğin Twitter'daki geniş kitleler ile buluşmasıyla, platformdaki paylaşım ve etkileşimlerin nasıl etkileneceği ise merak konusu.