Twitter'ın eski CEO'su Parag Agrawal, iki eski Twitter yöneticisi Vijaya Gadde ve Ned Segal ile birlikte pazartesi günü şirkete dava açtı. Yöneticiler, dava kapsamında Twitter'ı 1 milyon dolardan fazla yasal masrafı kendilerine geri ödememekle suçladı. Sunulan dava dosyasında yer alan bilgilere göre; Elon Musk'ın şirketi satın almasıyla birlikte işten çıkarılan Parag Agrawal, Twitter'ın eski chief legal officer 'ı Vijaya Gadde ve eski CFO'su Ned Segal, Twitter'ın "yükümlülüklerini kabul etmeyi ve herhangi bir faturanın ödemesini yapmayı reddettiğini" iddia etti. Ödenmeyen faturalar kapsamında yöneticilerin Twitter'dayken Adalet Bakanlığı ve Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu tarafından yürütülen soruşturmalara yanıt vermek amacıyla kullandıklarını belirttikleri danışmanların ücretleri de yer alıyor. Dava dosyasında şu ifadeler yer alıyor: "Bu dava, davalının devam eden dava ve soruşturmalarla ilgili yasal ücretleri ve masrafları avans olarak verme yükümlülüklerine uymasını gerektiren hızlandırılmış bir karar talep etmektedir." Yöneticilerin belirtmekte olduğu söz konusu federal soruşturmalarının kapsamının ne olduğu henüz netlik kazanmış değil. Ancak Vijaya Gadde'nin şubat ayında kongre önünde platformdaki içerik moderasyonuna dair ifade verdiği bilinmekte. Bu arada Elon Musk'ın Twitter'ı satın alması ve akabinde gerçekleşen işten çıkarmalar nedeniyle denetleyici kurumların dikkatini pek çok kez üzerine çektiğini söylemek mümkün. Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, Elon Musk'ın 2022'nin Nisan ayında Twitter'da bulunan hisselerini açıklamasını ve bu açıklamanın şirketi satın almak için yaptığı anlaşmadan önce gelmesini soruşturuyor. Ayrıca şirket, Elon Musk'ın Twitter'ı satın alması akabinde gerçekleşen işten çıkarmalar nedeniyle eski çalışanlar tarafından da dava edildi. Şu an için Twitter bu konu hakkında sessizliğini korumayı sürdürüyor.


Egzersiz girişimi Tonal'ın 2020'de Stephen Curry ve Paul George gibi sporculardan 110 milyon dolar yatırım aldığını sizlere aktarmıştık. Girişim, mevcut yatırımcıları L Catterton Cobalt, Dragoneer, Kindred Ventures ve THVC liderliğinde gerçekleşen yeni yatırım turunda 130 milyon dolar yatırım aldı. Böylece Tonal'ın 2015 yılından bu yana toplam yatırım miktarı 615 milyon dolara ulaştı. Ancak konuya yakın kaynakların belirttiğine göre, Tonal'ın son yatırım turundaki değerlemesi, 2021'de 1,6 milyar dolar olan değerlemeden 550 milyon ila 600 milyon dolar arasına geriledi. Belki de biraz bu nedenle yeni yatırım turuyla birlikte kurum içinde bazı yönetimsel değişiklikler de söz konusu oldu. Bugünden itibaren Krystal Zell, şimdiye kadar şirketin kurucusu Aly Orady'nin yürüttüğü CEO pozisyonunda görev alacak. Aly Orady ise CTO pozisyonu olan yeni rolüne geçiş yapacak. Bu noktada Krystal Zell'in 2022'nin Temmuz ayında şirket başkanı olarak Tonal'a katıldığını belirtmekte fayda var. 20 yıllık deneyimiyle dikkat çeken Krystal Zell, The Home Depot ve Starwood Hotels & Resorts Worldwide, Inc. dahil olmak üzere pek çok lider şirketin müşteriyi merkeze alan bir büyüme yakalamasını sağladı. Benzer bir momentumun Tonal'da da yakalanması hedefleniyor. Bu arada Tonal'In sunduğu ürüne bir kez daha yakından bakmakta fayda var. İki çiviyle herhangi bir duvara takılan Tonal'ın sunduğu ekipman, vücut geliştiricilerin bir kiloluk artışlarla 200 kiloya kadar ağırlık kaldırmasına olanak tanıyor. Ayarlanabilir kollar ve 17 farklı sensör, 170'in üzerinde bacak, kol, omuz, sırt, merkez ve göğüs egzersizlerini destekliyor. Tonal, mıknatıs ve algoritmalardan oluşan sisteminin saniyede binlerce hesaplama yaptığını ve düz ekran TV'den daha küçük bir form faktöründe ataletsiz direnç sağladığını söylüyor. Perakende satış fiyatı 3995 dolar olan makineler, aylık abonelik ücreti ödeyen kullanıcılar için kardiyo, yoga, pilates ve diğer dersleri de sunuyor. İsteğe bağlı olarak, Tonal müşterileri kulplar, çubuklar, banklar, silindirler, egzersiz paspasları ve ek hareketler gibi daha fazlasını içeren 495 dolarlık aksesuar paketi de satın alabiliyor. Her Tonal ünitesinin şirketin aylık 59.95 dolar abonelik programı aracılığıyla kullanılabilen yüzlerce rehberli antrenmanı gösteren bir LED dokunmatik ekrana sahip olduğunu da hatırlatalım.


Twitter, geçtiğimiz sene yakın arkadaşlar özelliğini duyurmuştu. Bu özelliği, şu an aktif olarak birçok kişi olsa da bilmeyenler için bir kere hatırlatmakta fayda var. Circle ya da bizdeki adıyla "Twitter Çevresi" seçili kişilere Tweet göndermenin ve düşüncelerini daha küçük bir grupla paylaşmanın bir yolu olarak açıklanıyor. Kullanıcılar, Circle'da kimlerin olacağını seçebiliyor ve yalnızca bu çevreye eklenen kişilerin görebileceği tweet'ler atabiliyor. Ancak şu anda bu özelliğin mantığına uymayan bir sıkıntı var gibi görünüyor. Bazı Twitter kullanıcılarının bildirdiği üzere, Circle özelliği ile atılan kimi tweet rastgele kişiler tarafından görünebilir halde. Yani bu, siz bir kişiyi Circle'a eklemeseniz bile gizlice attığınız tweet'lerin alelade bir kişi tarafından okunabilecek olması anlamına geliyor. Söz konusu hatanın geçtiğimiz cuma gününden beri bildirildiği belirtiliyor. Confirmed someone I'm not even following was able to see a private Twitter Circle tweet This hurts trust in the platform a lot. Should be top priority @TwitterEng pic.twitter.com/BCYPkikJ2p Theo - t3.gg (@t3dotgg) April 8, 2023 Böyle bir hatanın bilinçsizce yapılmış olması halihazırda kötüyken Twitter'ın bu konuya bir çözüm üretmemiş olması çok daha kötü. Üstelik "gizlilik" gözetilerek kullanıma açılan bir özelliğin bu gizliliği ihlal etmesi Twitter için başka bir sorun. Elon Musk'ın Twitter'ı satın almasıyla sosyal medya platformu son dönemde sürekli gündemimizde. İşten çıkarmalar, yeni özellikler, Twitter Blue, mavi onay işareti derken hemen hemen her gün Twitter'ın başka bir güncellemesi veya haberi ile karşılaşır olduk. Bu da birçok kullanıcının Twitter'dan kaçmasına, yeni alternatifler aramasına neden oldu. Son aylarda Mastodon, Post gibi uygulamalara ciddi bir kullanıcı göçü var. Ancak Twitter veya Elon Musk desek daha doğru olacaktır, bununla ilgili bir sıkıntı yaşıyor gibi görünmüyor.


Elon Musk'ın sahibi olduğu X Corp. Twitter Inc.'i bünyesinde dahil etti. Bu hamle, Twitter'ın WeChat benzeri bir süper uygulama olmasının ilk adımı olarak görüldü. Paylaşılan bilgilere göre, X Corp. ilk olarak 4 Nisan'da Twitter Inc. ile birleşti. Bu bilgilerin ortaya çıkması ise Laura Loomer ve Twitter arasında yaşanan dava esnasında gerçekleşti. Merak edenler için Loomer'ın 2019 yılında hesabı yasaklandığında federal haraç yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle Twitter'a dava açtığını belirtelim. Kamuoyuyla paylaşılan mahkeme dosyaları ise içeride yer alan şu ifadeler nedeniyle dikkat çekti: "Twitter, Inc. X Corp. ile birleştirilmiştir ve artık mevcut değildir." Bu birleşmenin resmi olarak henüz duyurulmadığını belirtelim. Muhtemelen şu an için uygulama ya da hizmet üzerinde hemen bir etkisi olmayacak. Ancak bu durum akıllara Elon Musk'ın süper uygulama için attığı bir adım olabileceğini getirdi. Hatırlarsanız, Musk, daha önce Twitter'ın X adlı "her şey uygulaması" haline geleceğini ve Çin'in WeChat'i gibi diğer platformlara rakip olabileceğini dile getirmişti. NEWS: Twitter is now X Corp. Twitter Inc. no longer exists. pic.twitter.com/G76PClL0xg T itter Daily News April 11, 2023 Aslına bakarsanız, şimdilik X Corp'un varlığının, X uygulamasının ortaya çıkmasını sağlayacağına yönelik kesin bir kanıt sunmuyor. Dolayısıyla bu hamle Musk'ın Tesla ve Space X gibi tüm varlıkları üzerinde kontrol sahibi olarak X adında daha büyük bir ana şirkete sahip olmak için yaptığı bir hamle olabilir. Bu arada X Corp. altındaki Twitter, artık Delaware yerine Nevada merkezli. Musk'ın ve Twitter'ın daha önce karşı karşı kaldığı tüm borç ve davalar X Corp. bünyesine taşınacak. Bu arada eski Twitter yöneticilerinin, yasal masrafların kendilerine ödenmemesi nedeniyle şirkete dava açtığını hatırlatalım.


Yerli bir aralıklı oruç uygulaması olan Kompanion'ın tüm detaylarını Kompanion kurucu ortağı Erkmen Erakkuş ile birlikte konuştuğumuzu geçtiğimiz haftalarda sizlere aktarmıştık. Uygulama inceleme serimizin yeni konuğu ise videolara otomatik olarak altyazılar eklemenizi sağlayan Subcap oldu. Oldukça basit bir kullanım mantığına sahip olan Subcap, platforma yüklenen videolar için otomatik olarak altyazılar oluşturuyor. Kullanıcıların Subcap tarafından oluşturulan altyazıları diledikleri gibi düzenleyebildiklerini de paylaşalım. Altyazıların yazı fontu, renkleri, konumları veya büyüklükleri kullanıcılar tarafından değiştirilebiliyor. Sosyal medya platformları içinde yer alan altyazılı videoların her geçen gün daha da arttığını söylemek yanlış olmayacaktır. Subcap ile birlikte altyazılı videolar oluşturmak oldukça kolay bir hale geliyor. Otomatik bir şekilde çevirileri gerçekleştiren Subcap, 125 dilde altyazı oluşturabiliyor. Subcap ile ilgili tüm detayları Subcap'in geliştiricisi olan Ratel'den Zeynep Elif Kaymakçı Özdemir ile gerçekleştirdiğimiz keyifli röportaj içinde bulabilirsiniz. Dilerseniz Subcap uygulamasına iOS için buradan, Android için ise buradan ulaşabilirsiniz. İyi seyirler.


Son birkaç aydır ChatGPT'nin yadsınamaz yükselişi, birçok platformun da bu alanda aksiyon almasına neden oluyor. Bu kapsamda Quora tarafından hayata geçirilmiş olan Poe, birçok yapay zeka sohbet robotunun tek yerden aktif olarak kullanılmasını sağlıyor. ChatGPT ve GPT-4'ün yanı sıra Sage, Claude, Dragonfly da Poe üzerinden kullanılabiliyor. Ancak GPT-4 ve Claude+ için kişinin günde tek soru sorma hakkı bulunuyor. Bunun dışında diğer yapay zeka sohbet robotlarını uygulama üzerinden sınırsız olarak kullanmanız mümkün. Poe, halihazırda işlevsel bu özelliğinin yanı sıra şimdi ilgi çekici yeni bir özelliği daha yayına aldı. Platform, bundan böyle basit komutlar ile chatbot oluşturulmasına imkan tanıyor. Poe, bu hamlesi ile herkesin yalnızca birkaç kelimeyle kendi sohbet robotunu oluşturmasını istiyor. Quora CEO'su Adam D'Angelo, Poe'nun yeni özelliği ile ilgili birkaç paylaşım yaptı ve kullanıcıların Claude veya ChatGPT tabanlı kendi botlarını oluşturabileceklerini açıkladı. Bot oluşturulduktan sonra, kendi benzersiz URL'ine sahip olacağı açıklandı. Bu URL şöyle bir uzantıya sahip olacak; poe.com/bot-ismi. Yani oluşturulan chatbot'lar Poe üzerinden kullanıcılara ulaştırılacak. We are launching a new feature on Poe today: user-created bots. This initially allows anyone to create a new bot based on a short text prompt and an existing bot used as a base. We currently support Claude instant and ChatGPT as base bots. pic.twitter.com/Fr2Leoum8v Adam D'Angelo April 7, 2023 Özellik, geçtiğimiz günlerde tüm Poe kullanıcılarına sunuldu ve herkesin kısa bir metin istemi yazmasına ve yeni yaratımları için temel olarak mevcut bir LLM'i seçmesine izin vermeye başladı. Şu an bot oluşturmak için yapılması gereken tek şey, Poe kullanmaya başlayıp chatbot listesinin altında yer alan "Create a bot" butonuna tıklamak. Kullanıcı tarafından oluşturulan bilgi istemi ve temel LLM daha sonra özelleştirilebilen ve başkalarıyla paylaşılabilen yeni bir sohbet botu oluşturmak için kullanılıyor. Poe, bu yöntemin farklı amaçlar ve kişilikler için çok çeşitli sohbet robotları üretebileceğini iddia ediyor. Kullanıcıların, Poe aracılığıyla botlara erişebileceğini söyleyebiliriz. Beğenilen bir bot bulunduğunda, botu takip etmek mümkün olacak. Bot daha sonra Sage, Claude ve diğerleri gibi genel amaçlı botların yanında Poe'nun kenar çubuğu bot listesinde görünecek. Bu şekilde kişiler, chatbot'ları unutmamış olacaklar.


Ülkemizdeki girişim ekosisteminin en önemli oyuncuları arasında yer alan 212'nin, Neo Portföy ve Alchemist Accelerator ortaklığı ile hayata geçirdiği Simya VC'yi ilk olarak geçtiğimiz Kasım ayında sizlere aktarmıştık. Bugün edindiğimiz bilgilere göre Simya VC, ilk yatırımını gerçekleştirdi. Simya VC tarafından aktarılan bilgilere göre şirket, ilk yatırımını Evercopy'e yaptı. Simya VC ve Evercopy arasında gerçekleşen yatırım anlaşmasının finansal detayları ile ilgili herhangi bir bilgi paylaşılmadığını da ekleyelim. Evercopy tarafından aktarılan bilgilere göre alınan yatırım, girişimin global arenada büyümesi, ekibinin genişletilmesi ve pazarlama, satış faaliyetlerini artırması için kullanılacak. 2023 yılında kurulan bir girişim olarak karşımıza çıkan Evercopy, yapay zeka altyapısı sayesinde saniyeler içinde kişiselleşmiş yaratıcı içerikler üretebiliyor. Markaların saniyeler içinde kişiselleşmiş ve yüksek oranda dönüşüm sağlayan pazarlama içerikleri oluşturmasını sağlayan Evercopy, markaların sosyal medya hesaplarını yapay zeka ile otomatik olarak yönetebilmelerine odaklanıyor. Yapay zekanın yakın gelecekte her birey için tamamen kişiselleştirilmiş içerikler üretebileceğini belirten Evercopy kurucu ortağı Deniz Özgür, Evercopy ile içerik üretim ve tüketim sürecini tamamen iyileştirecek bir çözüm sunduklarını paylaştı. Özgür, bir sene içinde yapay zeka tabanlı yaratıcı içerik üretim alanında globalde akla ilk gelen marka olmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi. Simya VC olarak yenilikçi teknoloji ve B2B iş modeline sahip erken aşama girişimleri odaklarına aldıklarını aktaran Simya VC yönetici ortağı Selma Bahçıvanoğlu, geleceğin teknolojisine yatırım yapma hedefiyle Evercopy'e ilk yatırımlarını yaptıklarını paylaştı.


ABD merkezli yatırım şirketi Andreessen Horowitz'in kripto fonu a16z crypto, "State of Crypto" başlıklı raporuyla sektörün mevcut durumunu, gelişmekte olan trendleri ve gelecekte neler bekleyebileceğimizi kapsamlı bir şekilde ele almış. Gelin, raporda öne çıkan detayları değenlendirelim. Web3, Sahipliği Demokratikleştirecek İnternetin evrimi üç dönemde değerlendirilebilir: web1, web2 ve web3. Web1 bilginin internet üzerinden yayılmaya başladığı dönemi, web2 ise yayıncılık ve kullanıcı etkileşiminin arttığı dönemi temsil ediyor. Web3 ile kullanıcılar, etkileşimlerle yarattıkları verinin tamamına sahip olacak ve kontrolü ele alıyorlar. Bu durum, kullanıcıların oluşturduğu verilerle ölçeklenen ve gelir elde eden büyük teknoloji şirketlerini tehdit ediyor. Raporda da bu konuya öncelik verilmiş ve aşağıda paylaştığım görsel ile tasvir edilmiş. Pozitif geliştirme döngüsü Kripto pazarında fiyattan bağımsız olarak pozitif bir geliştirme döngüsü göze çarpıyor. Kripto pazarındaki yükseliş ve düşüşler, web3 alanındaki teknolojik gelişmeleri fazla etkilemiyor ve artarak devam eden pozitif bir döngüye sahip. İlginç bir şekilde en iyi startuplar ve web3 ürünleri, kripto piyasasındaki çöküş dönemlerinde ortaya çıkıyor. BUIDL dönemi diyebiliriz bu çöküş dönemlerine. Yeni fikirler, yeni startupların ve projelerin doğmasına sebep oluyor. Bu da daha çok gelir elde eden yeni projelerin doğmasına ve web3 adaptasyonu olmayan insanların ilgisini bu alana çekiyor. Bu pozitif döngü, kripto piyasasının değerini her bir döngüde daha fazla artırmasına ve yayılmasına neden oluyor. Piyasa için kazan-kazan durumu hakim diyebiliriz :) Peki ya yeni trendler neler? "State of Crypto" raporunda önümüzdeki dönemde izlenmesi gereken trendlere de yer verilmiş. Bunlardan ilki "Scaling blockchains" yani blockchainin ölçeklenmesi. Ethereum ağında ödenen feelerin yaklaşık %7'si layer 2 rolluplarından geliyormuş. Artarak devam eden bu veri bize Layer 2 blok zincirleri çözümlerinin ilerleyen günlerde daha fazla karşımıza çıkacağını gösteriyor. 2022 yılının eylül ayında gerçekleşen "The Merge" ile Ethereum, Proof of Work konsensus mekanizmasını bırakarak Proof of Stake mekanizmasına geçiş yapmıştı. Bu geçişle beraber Ethereum enerji tüketimini %99,9 azaltarak daha çevre dostu bir yapıya bürünmüş oldu. Raporda bu konuyla ilgili çok güzel bir karşılaştırmaya da yer verilmiş. Proof of Stake konsensus mekanizmasıyla çalışan Ethereum, YouTube'un yıllık tükettiği enerjinin %0,001'ini tüketir hale gelmiş. Ölçeklenme için ZK Rolluplar çözüm olacak mı? ZK rolluplar, ethereum gibi blok zincirlerinde ölçeklenebilirlik sorunlarını çözmek için kullanılan bir ikinci katman çözümü olarak karşımıza çıkıyor. Bu çözüm, bir dizi işlemi tek bir işlem olarak zincir üzerine kaydederek, işlem ücretlerinde tasarruf sağlıyor ve blok zincirinin kapasitesini artırıyor. Ayrıca ZK rolluplar, işlemlerin gizliliğini korumak için Zero Knowledge protokolünü kullanıyor. Bu sayede hem ölçeklenebilirlik hem de gizlilik sağlamış oluyor. GitHub üzerinde yıldızlanan ZK repolarının grafiğine, yazılan akademik makalelerin artışına ve Ethereum ağındaki transactionlara baktığımızda önemli bir artış görüyoruz. Rapora göre önümüzdeki dönemde ZK Rolluplardan oldukça bahseder hale geleceğiz. Fakat ölçeklenme için tercih edilen tek çözümün ZK rolluplar olmadığını da eklemiş olayım. Büyük markalar Web3'ü keşfetmeye NFT'lerle başlıyor Starbucks, Reddit, Adidas, Time, Louis Vuitton gibi büyük markalar bu hype'ın gerisinde kalmak istemeyip web3'ü keşfetmek için kolları sıvamış durumda. Starbucks'ın NFT temelli sadakat programından sizlere daha önce bahsetmiştik. Markalar web3 içerisinde kendilerini nasıl konumlandırabileceklerini araştırmaya devam ediyor. Rapora göre, NFT yaratıcıları, 1.9 milyar doların üzerinde telif geliri elde etmiş. Ancak rapor aynı zamanda NFT'lerin transferi yoluyla elde edilen gelirlerin daha güvenilir yolları için yeni araştırmaların yapıldığını da vurguluyor. 2022 yılında büyük NFT çılgınlığı yaşanmasına rağmen, sonrasında önemli bir düşüşün de olduğunu ekleyelim. Web3 oyunlarının kullanıcı adaptasyonundaki potansiyeli oldukça fazla Raporda, kripto adaptasyonunu artırmak için Web3 oyunlarının önemi de vurgulanmış. Geçtiğimiz yıl sadece 717 yeni web3 oyunu yayınlanmış. Ayrıca, paylaşılan verilere göre, Web3 oyunları merkeziyetsiz finans ürünlerine göre 23 kat daha fazla on-chain işlem üretiyormuş. Bu da kullanıcı adaptasyonu açısından önemli bir metrik olarak karşımıza çıkıyor. DAO'ların evrimi Takip edilmesi gereken bir diğer trend ise DAO'lar. Merkeziyetsiz otonom organizasyonlara olan ilgi ve katılım artarak devam ediyor. Rapora göre DAO'lar yaklaşık 10 milyar dolarlık likit varlık tutuyor ve yönetiyor. Yönetiminden, yasallaşmalarına kadar bir çok soru işaretleri de barındıran DAO'lar henüz emekleme aşamasında olsalar da gelecekte hayatımızda çok önemli yer tutacağını düşünüyorum. Buradaki gelişmeleri yakından takip etmekte fayda var. Kripto regülasyonları Geldi, gelecek diye uzun zamandır beklenen kripto regülasyonu konusunun belirsizliği devam ediyor. Raporda, Amerika'nın yasaklayıcı düzenlemeler yapmasının inovasyonun ve yaratılacak potansiyel işlerin başka ülkelere kayması riskinden bahsedilmiş. Amerika'daki kripto geliştiricilerinin oranı ve lider kripto web sayfalarının Amerika'dan aldıkları trafik oranlarındaki düşüş bunu destekler nitelikte. Raporda dikkatimi çeken ve oldukça beğendiğim bir kısım da inovasyon - adaptasyon döngüsü oldu. Web3 adaptasyonu için arz talep dengesi gibi inovasyon ve adaptasyon dengesinin mevcut olduğuna değinilmiş. Yeni ürünler/startuplar yeni networkler yaratıyor. Bu networkler daha çok yeni geliştiriciyi Web3 alanına çekiyor. Yeni geliştiriciler yeni ürünler geliştiriyor ve bu ürünler yeni tüketicilerin adaptasyonuna neden oluyor. Raporda dikkat çeken diğer noktalar ise şöyle: - Paylaşılan bilgilere göre kripto alanındaki aktif geliştirici sayısı yaklaşık 30 bin kadar. - Aylık 50 binden fazla geliştirici kripto ile ilgili Github repolarıyla etkileşime giriyor. - web3.js, ethers.js gibi kripto geliştirme kütüphanelerinin kullanımı artarak devam ediyor. - Cryptocurrency, blockchain, bitcoin ve ethereum konularında yayınlanan akademik yayınların sayısı belirgin bir şekilde artışta. - Kripto piyasalarındaki fiyat artışları, kripto ile ilgili işlere olan ilgiyi artıyor. - Web3 adaptasyonunun artışı ile aktif cüzdan adres sayısı belirgin bir şekilde artıyor. - Mobil cüzdan kullanıcılarının sayısı 2022 başından bu yana azalmış görünüyor. A16z crypto, State of Crypto raporu dışında yukarıda paylaştığım sayılara ulaşabileceğiniz, verileri aylık güncellenen interaktif bir web sayfası da hazırlamış. a16zcrypto.com/stateofcrypto adresinden takip edilen indikatörleri görebilir, ağırlıklarını değiştirerek kullanabilir, grafikleri görüntüleyebilirsiniz. Hala çok erken İnternet kullanıcıları ile benzersiz aktif cüzdan adreslerini karşılaştıran a16z crypto, daha web3 ve kripto dönüşümünün çok başında olduğumuza işaret ediyor. Raporda genel olarak Web3 teknolojilerinin öneminin artacağı ve kripto dünyasının çeşitli alanlarda gelişim göstereceği öngörülüyor. A16z'nin geçtiğimiz yıl 4.5 Milyar dolarlık crypto fonunu duyurması zaten bu sonucu tartışmasız kılıyor. Siz de raporu daha derinlemesine incelemek isterseniz bu linkten rapora ulaşabilirsiniz.


Apple, iklim değişikliğiyle mücadele eden ve bu alana yatırım yapan teknoloji şirketlerinin başında geliyor. Şirket, iklim değişikliğiyle mücadele etmek için kurduğu Restore Fund'a 200 milyon dolarlık ek fon oluşturduğunu duyurdu. Fon, HSBC Asset Management ve Pollination'ın ortak girişimi olan Climate Asset Management tarafından yönetilecek. Ayrıca Apple, bu projenin sonuçlarını daha iyi izlemek ve analiz edebilmek için iPhone'un LiDAR Tarayıcı teknolojisini kullanacak. Bu fon, 2021'in nisan ayında kar amacı gütmeyen Conservation International ve Goldman Sachs ile oluşturulan 200 milyon dolarlık fona ek olarak geldi. Restore Fund, yatırımcılar finansal getiri elde ederken atmosferden karbonu uzaklaştırmak için ormancılık projelerine yatırım yapılmasını sağlamayı amaçlıyor. Restore Fund ile ormancılık projelerine yatırım yaparak atmosferden yılda 1 milyon metrik ton karbondioksiti uzaklaştırmayı hedefliyor. 2020'nin temmuz ayında Apple, 2030'a kadar tedarik zinciri ve ürünleri için yüzde 100 karbon nötr olmayı taahhüt etti. Şirket, 2020 Çevresel İlerleme Raporu'nda 2030'a kadar emisyonları yüzde 75 azaltmayı ve yenilikçi karbon giderme çözümleri geliştirmeyi planladığını açıklamıştı. Restore Fund da kalan yüzde 25 konusunda şirkete yardımcı olacağı söylenmişti. Bu alanda çalışan bir diğer teknoloji şirketi ise Microsoft. Şirket, 1 milyar dolarlık İklim İnovasyon Fonu'nu hayata geçirdi. Bu kapsamda iklim teknolojileri üzerine çalışan girişimlere yatırım kararı alındı. Şimdiye kadar 12 girişime para aktarıldı. Microsoft'un amacı; 2030 yılında karbon ayak izini ortadan kaldırmayı ve 2050 yılında kurulduğundan bu güne kadar yaydığı tüm karbon miktarını sıfırlamak ve hatta bunun ötesine geçmek.


Müşterilerinin pazara erişimini artırmak için bulut tabanlı bir platform geliştiren Clear Street, yatırım aldığını duyurdu. Clear Street tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, 270 milyon dolar yatırım aldı. Clear Street'in 270 milyon dolarlık yatırım turu, 2 milyar dolar değerleme üzerinden gerçekleşti. Clear Street'in B serisi yatırım turu Prysm Capital liderliğinde gerçekleşti. Yatırım turuna, Prysm Capital'ın haricinde ise NextGen Venture Partners, IMC Investments, Walleye Capital, Belvedere, NEAR Foundation, McLaren Strategic Ventures ve Validus Growth Investors da katıldı. B serisi yatırım turunu ikiye ayıran Clear Street, geçtiğimiz Mayıs ayında B serisi yatırım turunda 1,7 milyar dolar değerleme üzerinden 165 milyon dolar yatırım almıştı. Kısacası Clear Street, 1 yıldan kısa süre içinde değerlemesini 300 milyon dolar artırmış oldu. Clear Street tarafından paylaşılan bilgilere göre alınan 270 milyon dolarlık yeni yatırım, girişimin büyümesi ve yeni müşteriler edinmesi için kullanılacak. Alınan 270 milyon dolarlık yeni yatırım ile birlikte Clear Street girişiminin bugüne kadar aldığı yatırım da 435 milyon dolara ulaşmış oldu. 2018 yılında Chris Pento ve Sachin Kumar tarafından New York'ta kurulan Clear Street, 400'den fazla çalışana sahip. Temelinde finansal teknolojilere odaklanan bir girişim olarak karşımıza çıkan Clear Street, müşterilerine finans odağında altyapı çözümleri sunuyor. Clear Street tarafından aktarılan bilgilere göre girişimin platformu içinde günlük 10 milyar dolarlık işlem gerçekleşiyor.


Elon Musk'ın daha önce Alphabet'in yapay zeka ürünü DeepMind üzerinde çalışan bir yapay zeka araştırmacısı olan Igor Babuschkin'e bir araştırma laboratuvarı kurma konusunda başvurduğunu sizlere aktarmıştık. Business Insider tarafından paylaşılan bilgilere göre Elon Musk, şirketin mevcut 2 veri merkezinde kullanmak üzere 10 bin grafik işlemci satın aldı. Konuya yakın kaynaklar, Elon Musk'ın bu adımını yapay zeka yatırımlarıyla ilişkilendirdi. Zira yapılan yatırım, Twitter'ın veri merkezleri için büyük bir harcamayı da beraberinde getiriyor. Twitter, proje kapsamında ortaya çıkarılacak bir üretimsel yapay zeka şirketi ile birlikte platformdaki devasa veri kaynaklarıyla yapay zekayı eğitme imkanına da sahip olacak. Söz konusu üretimsel yapay zeka şirketinin arama deneyimini güçlendirirken, reklam modellerine de çeşitli özellikler eklenmesini sağlayabilir. Hatırlarsanız Meta'nın, yapay zeka ile reklam oluşturmaya yönelik araçlar üzerinde çalıştığını sizlerle paylaşmıştık. Bu araçlar, farklı hedef kitleler için farklı görüntüler oluşturulmasına destek olacak. Bu yıl söz konusu araçlardan bazılarının yayında olacağını dile getiren Meta'nın CTO'su Andrew Bosworth, bu alanda yeni bir ekip kurduklarını da hatırlatmıştı. Bu anlamda Twitter'ın da benzer bir yol haritası izlemesi söz konusu olabilir. Bu arada Elon Musk'ın yapay zeka araştırmalarına pek de uzak bir isim olmadığını belirtmekte fayda var. Hatta Elon Musk, OpenAI'ı 2015'te Sam Altman ile birlikte hayata geçirmişti. Ancak ünlü milyarder, çıkar çatışması endişeleri nedeniyle şirketten 2018 yılında istifa etmişti. Elon Musk'ın, insanları yapay zekanın tehlikeleri konusunda uyarıp böyle bir ürün geliştirmek istemesi, yaşanan yapay zeka gelişmelerinin dışında kalmak istememesiyle açıklanabilir. Bu gelişmeler kapsamında Twitter henüz herhangi bir açıklama yapmadı.


Seyahat pazar yeri Enuygun.com, geliştirdiği yapay zeka destekli seyahat asistanı ENBot'u yayına aldı. OpenAI'ın GPT-4 versiyonunu ile tasarlanan seyahat asistanı ile kullanıcıların, gidecekleri yerler için en ideal uçak biletini saniyeler içinde bulabileceği iddia ediliyor. Yani kullanıcıların uçak bileti ihtiyaçlarına yönelik kolaylık sağlamayı amaçlıyor. Seyahat yeri ve tarihi ile ideal uçak biletini fiyat karşılaştırmalı olarak sunan ENBot, uçak bileti aramalarını kullanıcıları için kişiselleştiriyor. ENBot, hem Enuygun.com'un ana sayfasında Hızlı İşlemler menüsünde hem de mobil uygulamasında yer alıyor. Kullanıcı, menü üzerinden ENBot'a tıklayarak sanal asistan ile sohbete başlıyor. Seyahat konsepti, yeri ve tarihi gibi bilgileri belirten kullanıcı için yapay zeka uygun eşleştirmeleri yaparak ideal uçak bileti seçeneklerini sunuyor. Nasıl çalışıyor? Hafta sonu Zigana Dağı'nda mangala gitmek istiyoruz. diyerek ENBot ile sohbete başlayan bir kullanıcı için yapay zeka, kullanıcının kaç gün kalacağı gibi farklı bilgileri öğreniyor ve saniyeler içinde gidiş-dönüş Trabzon uçak bileti seçeneklerini sunuyor. Uçak bileti almak isteyen bir kullanıcının ENBot'a tıklayarak seyahati ile ilgili bilgi vermesi yetiyor. Sonra ENBot Seyahat Asistanı yalnızca birkaç soru sorarak seyahat edilecek tarihi keşfediyor ve saniyeler içerisinde uçak biletlerini sıralıyor. ENBot yalnızca örneklerdeki gibi seyahat edeceği rotayı söyleyen kullanıcılara uçak bileti önerisinde bulunmuyor. Henüz seyahat edeceği rotayı belirlememiş kullanıcılara da isteklerine en uygun rotayı bulmaları konusunda yardımcı oluyor. Özellikle direkt uçuş olmayan rotalarda uygun rotaya dair uçak bileti bulma konusunu kolaylaştırıyor. Konuyla ilgili yorum yapan Enuygun.com CEO'su Çağlar Erol, Yapay zeka destekli seyahat asistanımız ENBot ile aylık 20 milyon üzeri kullanıcımız seyahat planlarını çok daha kolay organize edebilecek, kendileri için ideal uçak biletine hızlıca ulaşabilecek" dedi. Erol, ENBot'un bütün kullanıcılara açık olduğunu ve seyahat planlarının çok daha doğru ve faydalı yapılabilmesini sağladığını da sözlerine ekledi.


General Motors, lityum madenciliği alanında çalışan EnergyX adlı girişimin 50 milyon dolarlık yatırım turuna liderlik etti. Yatırım turuna katılan diğer şirketler açıklanmadı. Buna göre General Motors, EnergyX'in Kuzey ve Güney Amerika'da çıkarılan lityumun bir kısmına erişim elde edecek. Porto Riko merkezli şirket, 2018 yılında Teague Egan tarafından kuruldu. EnergyX, lityum çıkarma ve geri kazanım teknolojisine odaklanıyor. Şirketin amacı, lityum madenini çıkarırken çevreye daha az zarar verecek teknolojiler geliştirmek. EnergyX'in kullandığı teknoloji Teksas Üniversitesi'nde yer alan Center for Materials for Water and Energy Systems yani Su ve Enerji Sistemleri İçin Malzeme Araştırma Merkezi laboratuvarında çalışan Benny D. Freeman tarafından geliştirildi. Şirket, 2021'de Obsidian Acquisition Partners, Helios Capital ve melekler yatırımcılardan 20 milyon dolar yatırım aldı. General Motors, diğer otomobil şirketleri gibi elektrikli otomobil alanında çalışıyor. Şirket, elektrikli arabaların en önemli bileşeni bataryanın hammaddesi olan lityum alanına yaptığı yatırımlarla dikkat çekiyor. Şirketin hedefi, 2025'te 30 EV modelinin satışından 50 milyar dolardan fazla gelir elde etmek. 2023'ün Şubat ayında lityum madenciliği alanında çalışan Lithium Americas'a 650 milyon dolar yatırım yaptı. Bu yatırım, ABD'nin Nevada eyaletinde yapılacak lityum madeni geliştirme anlaşmasının bir parçası olduğu açıklandı. Şirketin en büyük hissedarı oldu. General Motors, buradan elde edeceği ürünle 1 milyon elektrikli araç üretmeyi hedefliyor. Yani General Motors'un amacı önümüzdeki dönemde batarya tedarik problem yaşamamak.


Google, depolama alanından tasarruf etmek amacıyla, kullanılmayan bir uygulamanın verilerinin yüzde 60'ından fazlasını cihazlardan kaldıran yeni otomatik arşivleme özelliğini kullanıma sundu. Bu özellik, iPhone'larda halihazırda mevcut iken Android cihazlarda böyle bir otomatik arşivleme özelliği yoktu. Söz konusu özellik ile uygulamaların kaldırma oranı düşürülmüş olacak ve kullanıcıların ihtiyaç duyduklarında uygulamaları hızlı bir şekilde indirmelerine izin verilecek. iPhone'larda bu özellik şu şekilde işliyordu; uzun süre kullanılmayan uygulamalar uygulama menüsünde görünse dahi cihazda yer kaplamıyordu, çünkü kendi kendine cihazdan kaldırılmış oluyordu. Ancak uygulamayı yeniden kullanmak için tıkladığınızda, söz konusu uygulama yeniden, hızlı bir şekilde cihaza yeniden yükleniyordu. Android cihazlarda da durum bundan farklı olmayacak. Paylaşılanlara göre bu özellik herhangi bir kullanıcı verisini kaldırmayacak ve uygulamanın varlığını cihazda bir bulut simgesiyle işaretleyecek. Android kullanıcıları, yeni bir uygulama yüklemeye çalışırken cihazlarının depolama alanı tükendiğinde, otomatik arşivleme özelliğini kullanma istemi görecekler. Ardından, kullanılmayan uygulamalarını otomatik olarak arşivlerken aynı zamanda izinler ve geçici dosyalar gibi şeyleri kaldıran ve bildirimleri devre dışı bırakan özelliği etkinleştirmeyi seçebilecekler. Kullanıcılar, kullanılmayan uygulamaları Ayarlar > Uygulamalar > Kullanılmayan Uygulamalar bölümüne giderek manuel olarak kontrol edebilecekler. Sistemde uygulamalar genellikle "en son 3 aydan daha önce açıldı", "en son 6 aydan daha önce açıldı" şeklinde gösteriliyor. Yani depolama alanında yer açmak için bu uygulamaları manuel olarak kaldırmak da mümkün. Ancak Google'ın yeni özelliği Android cihaz kullanıcılarının işini bir nebze de olsa kolaylaştıracak diyebiliriz.


OpenAI, hayata geçirdiği "Bug Bounty Program" ile ChatGPT ve GPT-4 gibi yapay zeka araçlarında hata bulanları 20 bin dolara kadar ödüllendirebileceğini açıkladı. Tabii bu, her hata bulanın 20 bin dolar alacağı anlamına gelmiyor, şirket tarafından yapılan açıklamaya göre küçük hatalar için 200 dolar gibi ödeme yapılacakken büyük keşifler için 20 bin dolar ödenebileceği belirtiliyor. OpenAI, Bug Bounty Program'ı, teknolojiyi ve şirketi güvende tutmaya katkıda bulunan güvenlik araştırmacılarının değerli içgörülerini takdir etmenin ve ödüllendirmenin bir yolu olarak lanse ediyor. Şirket, kişileri sistemlerde keşfedilen güvenlik açıklarını, hataları veya güvenlik kusurlarını bildirmeye davet ediyor ve bunun şirketin teknolojisini herkes için daha güvenli hale getirmede önemli olacağını söylüyor. OpenAI'da hata bulanların yapması gereken tek şey, buradan hatayı şirkete iletmek. Eğer hata onaylanırsa -ki onay ve ret işlemleri yaklaşık 2 saatlik bir sürede gerçekleşiyor- şirket duruma göre kişiyi ödüllendiriyor. Bu zamana kadar yedi hatanın ödüllendirildiği belirtiliyor. Bugcrowd sayfası ayrıca, "Modelin size kötü şeyler söylemesini sağlamak" ve "Modelin sizin için kötü amaçlı kod yazmasını sağlamak" gibi ödüllendirilmeyecek bir dizi sorunu da özetliyor. Yani ChatGPT'nin size kötü şeyler söylemesi veya bunun için eğitilmesi ödüllendirilmiyor. Bunun yerine daha sistemsel hatalar sorun olarak kabul ediliyor. Şirket, bu şekilde daha güvenli bir yapay zeka sistemi oluşturmayı hedefliyor. Bunun için de uygulamayı kullanan herkesle iş birliği halinde olmayı tercih ediyor.


Hatırlarsanız Twitter, paylaştığı bir gönderi ile geçmişte tanınmış kişi ve kurumların kimliğini doğrulamak için kullanılan tüm eski mavi onay işaretlerini 1 Nisan'da kaldıracağını duyurmuştu. Ancak Elon Musk dün paylaştığı bir gönderi ile Twitter'ın tüm eski mavi onay işaretlerini 20 Nisan'da kaldıracağını açıkladı. Final date for removing legacy Blue checks is 4/20 Elon Musk April 11, 2023 Elon Musk, bu ayın başlarında eski mavi onay işaretlerine sahip olan kişilere birkaç hafta süre tanıdıklarını dile getirmişti. Musk, bu kişilerin, Twitter Blue'ya ödeme yapmaması durumunda eski mavi onay işaretlerini kaldıracağını da vurgulamıştı. Bu arada Twitter'ın mavi onay işaretinin yeni etiketi ile kimin Blue kullanıcısı olduğu artık anlaşılmıyor. Söz konusu etikette "Bu hesap, Twitter Blue'ya abone olduğu veya eski bir doğrulanmış hesap olduğu için doğrulandı" bilgisi yer alıyor. Bu nedenle kimin Twitter Blue için para ödediğinin veya kimin eski mavi onay işarete sahip olduğunun ayrımının yapılması pek de mümkün değil. Ancak farklı renkteki resmi kuruluşların hesaplarında böyle bir ibare bulunmuyor. Yani altın rengi onay işaretine sahip bir hesabın resmi bir kuruluş olduğu bariz bir şekilde anlaşılıyor. Bu arada Elon Musk'ın işletmelerden ve medya şirketlerine sunduğu kurumsal doğrulama ücretinin aylık 1000 dolar olduğunu belirtelim. Musk, bu tutarı ödemeyen şirketlerin onay işaretlerini de kaldırmakta. Twitter, yakın zamanda New york Times'ın onay işaretini kaldırdı. Washington Post ve Politico da doğrulama için ücret ödemeyeceğini belirten kurumlar arasında yer alıyor. Bu gelişmeyle birlikte Twitter Blue'nun küresel olarak tüm kullanıcılara açıldığını belirtmekte fayda var. Yakın zamanda Türkiye'deki kullanıcılara açılan Twitter Blue, iOS sürümünde aylık 209 TL ve yıllık 2.199 TL, Web sürümünde ise aylık 150 ve yıllık 1,569 TL fiyatlarıyla kullanıcılara sunuluyor.


Yakın zamanda gündemde kendine genişçe yer edinen ABD ve TikTok gerilimi, aslında uzun süredir varlığını sürdürmekte. ABD'nin Çin merkezli şirketlere karşı tutumu her geçen gün daha sıkı bir hal alırken, geçmişten günümüze tüm detaylarıyla ABD'nin Çin merkezli şirketlere karşı attığı adımlara birlikte bakalım. TikTok'un yasaklanması fikri ilk olarak nasıl gündeme geldi? ABD dış politikasında geçtiğimiz yıllardan bu yana artarak devam eden Çin karşıtı hamleler, teknoloji dünyasında Çin merkezli teknoloji şirketlerinin yasaklanmasıyla gündeme gelmişti. Hem ABD siyasetinin hem de ABD Başkanı Donald Trump'ın uzun süredir gündeminde olan TikTok yasağı, 2020'nin Eylül ayında gerçeğe dönüşmeye başladı. ABD Başkanı Donald Trump, imzaladığı bir kararname ile TikTok'un ABD'de kullanımını yasakladığını duyurdu. O dönemde Trump'ın iddialarını yalanlamak için PR çalışmalarını hızlandıran TikTok, hukuki yollara başvurmaktan da çekinmedi. Şirket, ABD Adalet Bakanlığı'nın kararına karşı çıkmak üzere ihtiyati tedbir kararı için başvurdu. ABD Adalet Bakanlığı'nın aldığı karar ise Pazar günü 11:59 itibarıyla ABD'de TikTok uygulamasının indirilmesini yasaklıyordu. TikTok'un Trump'ın yasak kararının yasallığını tartışmak için ABD Hükümeti'ne açtığı dava kapsamında, şirketin avukatları tedbir kararına başvurdu. TikTok'un ABD'de yasaklanması kararı federal yargıç tarafından askıya alındı. Tedbir kararı; TikTok'un ABD Hükümeti'ne açtığı dava kapsamında değerlendirildi. TikTok'un davası sonuçlanmadan, yasak da kesinleşmeyecekti. Ancak TikTok ve ABD'nin yönetim kademesi arasında sular durulmadı. Biden hükümetinin TikTok karşıtı adımları ilk olarak Şubat ayında federal kurumlara yapılan bir çağrıyla, hükümete ait cihazlardan TikTok'un kaldırılmasını istemesiyle başladı. Bununla beraber onlarca eyaletteki yönetim kademeleri de uygulamaya benzer yasaklar getirdi. 2022'nin Ağustos ayında ByteDance, Çin hükümetinin ABD kullanıcılarına ait verilere erişmesini nasıl engelleyeceğini aktaran bir plan sundu. Plan kapsamında, ABD hükümetinin platformun gözetimini nasıl sağlayabileceği de paylaşılmaktaydı. Ancak bir süre sonra TikTok ve Washington arasındaki görüşmeler durduruldu. Paylaşılan bilgilere göre Biden hükümeti, TikTok'un Çin merkezli sahibi ByteDance'ten uygulamadaki hisselerini satmasını istiyor. Aksi halde uygulamanın ABD'de yasaklanabileceği konuşuluyor. Söz konusu talep ABD'deki Yabancı Yatırım Komitesi'nden geldi. Bu noktada, Yabancı Yatırım Komitesi'nin sınır ötesi yatırımlardaki ulusal güvenlik risklerini denetleyen bir federal görev gücü olduğunu belirtelim. 10 Demokrat ve 10 Cumhuriyetçi olmak üzere yaklaşık 20 ABD senatörü, Başkan Joe Biden'ın yönetimine TikTok'u yasaklama yolunu açan yasayı destekledi. TikTok soruşturmasından öne çıkanlar Mart ayının sonuna doğru ABD'li yasa koyucular, TikTok CEO'su Shou Zi Chew'u kongre önünde ifade vermeye çağırdı. 5 saat süren ifade boyunca Shou Zi Chew, uygulamanın Çin Komünist Partisi ile veri paylaştığını ve bu parti ile bağlantılı olduğunu inkar etti. Chew, sık sık uygulamayı kullanan 150 milyon ABD'liyi güvende tutmak için elinden geleni yaptığını belirtti. Shou Zi Chew'un aktardıklarına göre TikTok, iki yıldan fazla bir süredir ABD kullanıcı verilerini yetkisiz yabancı erişimden korumak için bir güvenlik duvarı inşa etti. Bu bağlamda ABD topraklarında, bir ABD şirketi tarafından depolanan ve ABD personeli tarafından denetlenen ABD verileri söz konusu. Buna rağmen Chew'un Çin ile ilgili cevapları kaçamak bulundu. Ayrıca uygulamanın ABD'li çocuklar üzerinde sahip olduğu güçle ilgili endişeler de sıkça dile getirildi. Bu anlamda tek bir yasa koyucu bile TikTok'a destek vermedi. Üstelik TikTok, çocuklar açısından yeme bozukluklarını, yasa dışı uyuşturucu satışını ve cinsel istismarı teşvik eden içerikleri desteklemekle suçlandı. Temsilciler Meclisi Enerji ve Ticaret komitesi oturumunda Demokrat Temsilci Kathy Castor şu ifadeleri sarfetti: "TikTok çocuklara verilen zararı en aza indirgeyecek şekilde tasarlanabilirdi, ancak kar adına çocukları agresif bir şekilde bağımlı hale getirmeye karar verildi." Chew, bunun gibi birçok soruyu yanıtlarken, sorunların "karmaşık" olduğunu ve bu sorunların TikTok'a özgü olmadığını vurgulama ihtiyacı hissetti. Hatırlarsanız, muhbir Frances Haugen da kongre önünde ifade verirken Instagram'ı da benzer problemlere yol açmak ile suçlamıştı. Kongre'deki ifade esnasında TikTok'un, "Project Texas" adı altındaki veri güvenliği çalışmalarına 1,5 milyar dolardan fazla harcadığı gündeme geldi. Söz konusu projenin şu anda yaklaşık 1.500 tam zamanlı çalışanı bulunuyor. Ayrıca TikTok'un ABD kullanıcı verilerini depolamak için Oracle Corp ile sözleşme yaptığını da hatırlatalım. Açıkçası TikTok'a karşı benimsenen tavır Washington ile Pekin arasındaki gergin ilişkiye yeni bir boyut daha kazandırdı. Huawei'ye uygulanan kısıtlamalar Bu arada ABD'nin bu yaklaşımından etkilenen tek teknoloji şirketi TikTok değil. Huawei de ABD'nin Çin teknoloji şirketlerine karşı duruşundan nasibini aldı. Peki Huawei'nin ABD'de karşılaştığı zorluklar nasıl başladı? 2019'un Mayıs ayında ABD Ticaret departmanı ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD merkezli şirketlerin ulusal güvenlik riski teşkil eden firmalara ait telekomünikasyon ekipmanlarını kullanmalarını yasaklayan bir kararname imzaladığını duyurdu. Trump yönetimi 2019 yılında Huawei'yi "varlık listesi" adı verilen bir kara listeye ekledi. Bu kapsamda şirkete ABD teknolojisi ihracatına ilişkin sert kısıtlamalar getirilmiş oldu. Bu hamle, Washington'un, ABD'nin ulusal güvenliği için risk oluşturduğuna inandığı Çinli şirketleri çökertme stratejisinin bir parçası olarak konumlandı. Bu karara rağmen ABD Ticaret Bakanlığı, bir takım şirketlere Huawei'ye yüksek hızlı 5G telekom ağlarıyla ilgili olmayan teknoloji sağlamaları için ihracat lisansı vermeye devam etti. Hatta bu şirketler arasında Qualcomm ve Intel de yer almaktaydı. Yine de Massachusetts Institute of Technology, veri güvenliği, ekonomik rekabet gücü, ulusal güvenlik ve siyasi nedenler ile Çinli teknoloji şirketleri Huawei ve ZTE ile olan ilişkilerini askıya aldı. Çok geçmeden Android işletim sisteminin sahibi konumunda olan Google, Huawei ile olan iş birliğini askıya aldığını duyurdu. ABD ve Huawei arasında soğuk rüzgarlar eserken, Birleşik Krallık bambaşka bir haber ile çalkalandı. Aynı dönemde paylaşılan haberlere göre İngiltere Savunma Bakanı Gavin Williamson, Ulusal Güvenlik Konseyinde Huawei şirketine yapılan gizli görüşmeleri sızdırmak suçlaması ile görevinden alındı. Geçmişte yaşananlar bir yana, son 2 yıldır Biden yönetiminin Çin merkezli şirketlere dair yaklaşımını sıkılaştırdığını söylemek mümkün. Biden hükümeti, Ekim ayında Çin merkezli şirketlere, çip üretim mekanizması ve gelişmiş yarı iletken malzemelerin sağlanması konusunda kısıtlama getirdi. Konuya yakın kaynaklar, ABD Ticaret Bakanlığı'nın ABD teknolojisi ihraç eden bazı şirketlere artık lisans vermeyeceğini bildirdiğini söyledi. Bu şirketlere Huawei de dahil. ABD güvenlik yetkilileri Huawei'nin Çin'in casusluk faaliyetlerine yardımcı olduğuna inanıyor. Bu nedenle de Washington, uzun süredir Huawei'yi engelleme kampanyası yürütürken, Huawei ise casusluk faaliyetlerine karıştığını reddediyor. Washington'ın tutumu kapsamında Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu Başkanı Alan Estevez, Çin ile ilgili politikaların gözden geçirilmesine öncülük ediyor. Estevez, Çin ordusunun ABD teknolojisini kullanarak silah geliştirmesini zorlaştırmayı hedeflerken, bunun için yönetim kademesinin atması gereken adımları belirliyor. Küresel arenada ABD ve Çin 2023'ün Ocak ayında ABD Dışişleri bakanı Antony Blinken Çin'i ziyaret etmeyi planlıyordu. Böylece ilk defa Biden'ın kabinesinden yetkili bir isim, Çin'i ziyaret etmiş olacaktı. ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'in 5 Şubat'ta başlayacağı bildirilen iki günlük Çin ziyareti süresiz olarak ertelendi. ABD ayrıca Çin'in yarı iletken üretimi gibi ileri teknoloji geliştirme çabalarını yavaşlatmak amacıyla müttefikler edinmeye devam ediyor. Bu kapsamda ABD, 2023'ün Ocak ayında Japonya ve Hollanda ile bir anlaşmaya vardı. Bu anlaşmanın amacı, Japonya ve Hollanda'daki şirketlerin, belli başlı çip üretim ekipmanlarını Çin'e ihraç etmelerini kısıtlamak. Bu noktada yarı iletkenlerin yapay zeka, nükleer silah modellemesi ve hipersonik silahların geliştirilmesinde kullanıldığını belirtmekte fayda var. Mart ayında ise Hollanda, ulusal güvenliği korumak için ülkenin gelişmiş mikroçip teknolojisinin ihracatına dair kısıtlamalar getirdi. Bu kısıtlamalar Çip ekipmanı üreticisi ASML'yi de kapsayacak. Bu noktada ASML'nin küresel mikroçip tedarik zincirinde kilit noktada bulunduğunu belirtelim. Çin ise bu hamle karşısında resmi şikayette bulundu. Çin, yaptığı açıklamada Hollanda'nın ihracat kontrol önlemlerinin bazı ülkeler tarafından kötüye kullanılmasını takip etmeyeceğini umduğunu vurguladı. Kısacası Çin yetkilileri Hollanda'yı başka ülkelerin takip edebileceğini düşünüyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning ise Hollanda'nın bu hamlesinin, Çin'i, gelişme hakkından mahrum bırakmayı amaçladığını ifade etti. Çin, aynı zamanda Washington tarafından uygulanan ihracat kontrollerine tepki olarak o dönemde ABD'yi sık sık "teknoloji hegemonyası" olarak nitelendirmekteydi. Rusya ve Ukrayna savaşı varlığını sürdürürken, Çin ve Rusya'nın güçlerini birleştirmesi, ABD'nin ve Avrupa ülkelerinin daha sıkı önlemler almasına yol açıyor. Birleşik Arap Emirlikleri'nin Çin ve Rusya ile ticari ittifak kurma ihtimali ise ABD dolarının rezerv para olma statüsünü sarsıyor.


AloTech, OpenAI ile iş birliği yaptı ve GPT-4'ü kendi chatbot sistemine entegre etti. Böylece çağrı merkezlerinde AloTech altyapısını kullanan şirketler, kendi tüketicileri ile chatbot üzerinden yaptıkları görüşmeleri daha hızlı ve verimli bir şekilde gerçekleştirebilecek. Yeni sistemi, AloTech'in hem Türkiye hem de faaliyet gösterdiği 44 ülkedeki müşterileri, 95 farklı dil seçeneği ile kullanabilecek. ChatGPT-4 entegrasyonu hakkında bilgi veren AloTech CEO'su Cenk Soyak, AloTech verilerine göre 2022 yılındaki chatbot kullanımının bir önceki yıla göre yüzde 750 arttığını; bu kapsamda chatbot'lara yönelik beklentinin de yükseldiğini söyledi. Soyak, GPT-4'ün bunu sağlamak adına çok önemli bir adım olduğunu ve yazılanları sadece anlamakla kalmayıp yönlendirme de yaptığını belirtti. Bu nedenle OpenAI iş birliği yaptıklarının altını çizen Cenk Soyak, GPT-4'ü sistemlerine entegre ettiklerini söyledi. Yeni entegrasyonu AloTech Yapay Zeka Laboratuvarı'nda geliştirmeye devam ettiklerini söyleyen Soyak, GPT-4'ün yüksek kapasitesine ek olarak AloTech ve çağrı merkezi pazarı hakkındaki verileri de bota öğretiyoruz. Bununla birlikte çağrı merkezlerinde ChatGPT-4'ü kullanmak isteyen müşterilerimizin bilgilerini, yaptıkları işleri de öğreteceğiz. Örneğin bir restoranın tüm menüsünü bilecek. Ancak sadece menüyü yazmakla kalmayıp, adeta bir restoran çalışanı gibi talep geldiği takdirde tüketiciye alternatif yiyecekler de sunabilecek. Chatbot, Türkçe, İngilizce ve Almancayı mükemmel bir şekilde anlıyor. Ancak müşterilerimizden gelen talebe göre 95 farklı dil seçeneğimiz bulunuyor. dedi. AloTech, halihazırda kullanılan bot ile gelen taleplerin yüzde 64'ünün müşteri temsilcisine bağlanmaya gerek kalmadan bot ortamında çözüyordu. Yeni entegrasyon ile bu oranın yüzde 90'ın üzerine taşınması hedefleniyor.


Veri platformu Cybersyn, 62,9 milyon dolar yatırım aldı. A Serisi yatırım turuna bulut veri şirketi Snowflake liderlik etti. 62,9 milyon dolarlık yatırım turunda Coatue ve Sequoia Capital yer aldı. New York merkezli şirket yeni gelen yatırımı; ekibi büyütmek, şirketlerin yatırım kararlarını etkileyecek veri üretmek ve bununla ilgili yeni araçlar geliştirmek için kullanılacak. Yatırım sonunda Snowflake'in Finans Direktörü Mike Scarpelli, Snowflake Kıdemli Ürün Başkan Yardımcısı Christian Kleinerman ve Coatue'nun Kurucu Ortağı Thomas Laffont, Cybersyn şirketinin yönetim kuruluna katıldı. Veri saklama, işleme ve analiz şirketi olarak konumlanan Cybersyn, 2022 yılında Alex Izydorczyk tarafından kuruldu. Izydorczyk, Cybersyn insanlığa yapılan bir yatırım olarak tanımlıyor. Hızlı ve ayrıntılı bir sektör verisi sunan platformun amacı küresel olarak ön plana çıkan ekonomik verileri şirketler için şeffaf hale getirmek. Son dönemde enflasyon ve piyasa belirsizlik küresel ekonomiyi zorluyor. Cybersyn, ekonomi odaklı verileri gerçek zamanlı olarak anlamlandırması özellikle küresel şirketler için rekabet avantajı sağlayacak. Veri sayısı arttıkça bu verileri organize etmek ve doğru şekilde entegre etmek daha da gerekli hale geliyor. Özellikle veri analizi bankacılık, finans, perakende, sağlık gibi birçok sektörde pazarın durumunu ölçmek amacıyla kullanıyor. Veri analizi doğru verilerle ve yöntemlerle yapıldığında kritik bir önem taşıyor. Kurum ve kuruluşların stratejik ve kritik kararlarında yapılabilecek birçok hatanın önüne geçilmesini sağlıyor.


Enerji verimliliği yönetim platformu Hometree, 46 milyon dolar yatırım aldı. B Serisi yatırım turunu tamamlayan şirketin 46 milyon dolarlık yatırımı 2150 ve Energy Impact Partners tarafından yönetildi. Yatırım turuna Legal & General Capital katıldı. Hometree'nin eski yatırımcıları Inven Capital, FJ Labs, Oxford Capital, AENU ve melek yatırımcı Frank Strauss yatırım turunda yer aldı. Yeni yatırımla birlikte Hometree'nin toplam yatırımı 77,9 milyon dolara ulaştı. Londra merkezli şirket, yatırımın ardından yeşil krediler ve kiralamalar gibi ürünler sunan BeWarm'ı satın aldığını da açıkladı. Hometree, 2016 yılında Simon Phelan tarafından kuruldu. Şirket, yaşam standartı ve hizmet kalitesini değiştirmeden binalardaki enerji tüketimin azaltmak için uygun maliyetli ve yenilenebilir çözümler sunuyor. Enerjinin gereksiz kullanım sahalarını belirleyen şirket enerji israfını minimum düzeye indiriyor ya da tamamen ortadan kaldırıyor. Aslında enerji verimliliği, enerji miktarının değil, ürün başına tüketilen enerjinin azaltılması olarak tanımlanıyor. Özellikle Rusya'nın 2022'nin başlarında Ukrayna'da başlattığı savaş, Avrupa'da enerji krizinin yaşanacağı endişelerini artırdı. Dolayısıyla Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde bu alana yapılan yatırımlar hızlandı. Bu haftanın başında enerji yönetim platformu Citron, 20 milyon euro yatırım aldığını duyurdu. Fransa merkezli şirketin 20 milyon euroluk yatırımı Eiffel Investment Group tarafından Eiffel Essentiel, Entrepreneur Invest ve Bpifrance aracılığıyla gerçekleşti. Fransız merkezli şirketin yeni yatırımı insan kaynakları yatırımları için kullanılacak. Citron, 200 kişiyi işe almayı planlıyor. 2011 yılında Vianney Raskin ve Maxime Perthu tarafından kurulan şirket, binalarda enerji verimliliği sağlamak için çalışıyor.


Kripto piyasasında iki önemli güncelleme kapsamında Ethereum Şanghay yükseltmesinin gerçekleşeceğini sizlere aktarmıştık. Uzun zamandır beklenen Şanghay yükseltmesi, dün gerçekleşti. Şanghay yükseltmesi, Beacon Zinciri üzerinde stake edilen Ethereum'un aşamalı olarak geri çekilmesine imkan tanıdı. Böylece kullanıcılar, ödüllerini ve paylarını geri çekebildi. Bu arada Şangay yükseltmesinin yürürlüğe girmesi için Capella adlı Beacon Zincirinde eş zamanlı bir yükseltme yapıldığını da hatırlatmakta fayda var. beaconcha.in'de yer alan bilgilere göre Şanghay yükseltmesinin devreye alınmasında yaklaşık yarım saat sonra, 194.408 epoch'unda yaklaşık 10 milyon dolar değerinde olan 5.413 ETH'e denk gelen 285 para çekme işlemi gerçekleştirildi. Bilmeyenler için epoch'un blok zamanlamasını ve ödül dağıtımını belirleyen bir zaman birimi olduğunu ekleyelim. Stake edilen ETH nasıl çekilecek? Bu yeni yükseltme ile birlikte Ethereum çatallanması tamamlanırken, Ethereum ağı için önemli bir kilometre taşına varıldı. Ödül ödemeleri, otomatik ve düzenli olarak her bir doğrulayıcıya bağlı olarak verilen para çekme adresine gönderiliyor. Kullanıcıların stake işleminden tamamen çıkması da mümkün. Bunun için kullanıcıların ayrıca tüm doğrulayıcı bakiyelerinin kilidini açması gerekmekte. Ethereum'da Proof of Work'un yerini Proof of Stake'e bırakması beklenirken, onaylayıcıların , en az 32 ETH olarak sakladıkları varlıkları karşısında faizlerle ödüllendirildiğinden sizlere bahsetmiştik. Bu arada Ethereum ağında gerçekleşen birleşme ile 2022 yılında Proof of Work'ten Proof of Stake'e geçiş yapıldığını belirtelim. Proof of Stake zinciri ilk kez hayata geçtiğinde, 32 ETH 15 bin dolara denk gelirken, günümüzde 58 bin dolara denk gelmekte. Bu da bizlere Ethereum'un o dönemden bu yana gördüğü ilgiyi açıkça gösteriyor. Bununla birlikte bazı yatırımcılar, kar elde etmek için bulundurdukları ETH'leri elden çıkarabilir. Bireysel yatırımcılar için önemli bir seçenek olan bir takım staking havuzları da, çekim işlemlerinde kritik bir role sahip. En büyük staking havuzu olarak öne çıkan Lido, stake edilen ETH'nin yüzde 23'ünü kontrol ediyor. Buna ek olarak aralarında Coinbase, Kraken ve Binance'in de yer aldığı büyük kripto borsaları stake edilmiş ETH'in yüzde 22'sini kontrol etmekte. Ödülleri çekmek isteyen kullanıcılar söz konusu olduğunda, staking havuzları, kendi zaman çizelgesinde ilerliyor diyebiliriz. Coinbase Şanghay'ın tamamlanmasından yaklaşık 24 saat sonra çekim taleplerini işleme koymaya başlayacaklarını belirtti. Lido'da ise söz konusu çekim işlemleri, Ethereum protokolü Mayıs ayında başka bir yükseltme yaşayana kadar hayata geçmeyecek. 2020'nin aralık ayında Beacon Chain'in yayına alınmasından bu yana ETH arzının yüzde 15'ine denk gelen 18 milyon ETH stake edildi. Şangay yükseltmesinin hayata geçmesiyle, ödüllerden elde edilen yaklaşık 1,1 milyon ETH'in hemen çekilebilmesi mümkün. Yatırımcıların ETH'lerini yoğun bir şekilde likidite etmesi ise piyasada aşağı yönlü bir hareket başlatabilir.


İş ağı oluşturma, çalışan ve iş bulma alanında dünyanın en popüler platformlarından biri olan LinkedIn, şimdi yeni ücretsiz kimlik doğrulama sistemini yayına aldığını açıkladı. Şirketin yeni doğrulama seçenekleri arasında, kimliği kanıtlamak için CLEAR'ı kullanabilme , çalışılan yerin iş e-posta adresi aracılığıyla doğrulanması ve dijital iş yeri kimliklerini ücretsiz olarak almak için Microsoft'un Entra doğrulanmış kimlik platformu yer alıyor. Öncelikle tüm çalışan LinkedIn üyelerini ilgilendiren, iş e-posta adresi aracılığıyla kimlik doğrulamaya göz atalım. Şu anda dünya çapında 50 milyon üyeye açık olan LinkedIn'de, şirket tarafından verilen e-posta adresinizi kullanarak nerede çalıştığınızı doğrulayabilmek mümkün. Ancak bu kapsamda ilk etapta desteklenen 4 binden fazla şirket bulunuyor. Yani şirketiniz iş e-posta adresi doğrulamasına dahil edildiyse mevcut şirket e-posta adresinizi vererek ve bu e-postaya gönderilen kod aracılığıyla e-posta adresini onaylayarak doğrulama yapabiliyorsunuz. LinkedIn, zaman içinde bunu daha fazla şirketin kullanımına sunacağını da belirtiyor. CLEAR ile doğrulama ise ne yazık ki sadece ABD'li LinkedIn kullanıcıları için aktif. ABD'de geçerli bir resmi kimliğe ve ABD telefon numarasına sahip kişiler tarafından kullanılabilen bu özelliğin ileride genişletilebileceği söyleniyor ve bu kapsamda gelecekte daha fazla doğrulama ortağının eklenebileceği belirtiliyor. İş yeri doğrulamasının yapılmış olması, ilgili kişinin LinkedIn iş deneyimlerinde listelenen şirkette bir iş yeri hesabına sahip olduğu ve şirketin kimlik doğrulama sürecinden geçerek bunu doğrulayabildiğini gösteriyor. İş yeri doğrulaması, Entra Kimlik Doğrulama platformu aracılığıyla Microsoft tarafından gerçekleştiriliyor. Çalışılan şirket, Microsoft Entra kullanıyorsa ve pilot programa katıldıysa kişiler, bu kuruluşta çalıştığını doğrulayabiliyor ve bu bilgiyi LinkedIn profilinizde gösterebiliyor. Bu özelliklerin kapsamının zamanla genişletileceği belirtiliyor. Şirket, doğrulama eklemenin kişilerin isteğine bağlı olduğunu ve profili tamamlamak için bir adım olmadığını söylüyor.


Hindistan'ın en önemli girişimleri arasında yer alan mobil ödeme platformu PhonePe'nin Walmart'tan 200 milyon dolar yatırım aldığını geçtiğimiz Mart ayında sizlere aktarmıştık. PhonePe, devam eden yatırım turu kapsamında yatırımlar almaya devam ediyor. PhonePe tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, General Atlantic'ten 100 milyon dolar yatırım aldı. Hatırlatmak gerekirse PhonePe, yaklaşık 3 ay önce General Atlantic'ten liderliğinde 350 milyon dolar yatırım almıştı. 350 milyon dolarlık yatırım ile yatırımın turuna başlayan PhonePe, devam eden yatırım turu kapsamında 1 milyar dolar yatırım toplamayı hedefliyor. General Atlantic'in devam eden yatırım turu kapsamında PhonePe'ye yaptığı toplam yatırım ise 450 milyon dolar. PhonePe'nin devam eden yatırım turunun büyüklüğünün şu an için 750 milyon dolara ulaştığını da ekleyelim. PhonePe'nin değerlemesi ise 12 milyar dolar seviyelerinde. Alınan 100 milyon dolarlık yatırım ile birlikte PhonePe girişiminin bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı ise 2,5 milyar dolara ulaştı. 2015 yılında Husna Nc Engineer, Rahul Chari ve Sameer Nigam tarafından Hindistan'da kurulan PhonePe, Hindistan'ın en çok yatırım alan fintech girişimi konumunda yer alıyor. PhonePe'nin rakipleri ise Google Pay, WhatsApp ve Paytm. Hindistan'da gerçekleşen mobil ödemelerin yüzde 50'sinin pazarın lideri konumunda yer alan PhonePe üzerinden gerçekleştiğini de ekleyelim. Platform içinde son 1 yılda gerçekleşen işlemlerin toplam büyüklüğü ise 1 trilyon dolara ulaştı.


Berkay Mollamustafaoğlu'nun "OpsGenie'den de büyük olacak" dediği Thundra'yı ilk olarak 2020 yılının Ocak ayında sizlere aktarmıştık. Edindiğimiz bilgilere göre ABD merkezli bir şirket tarafından satın alınan Thundra, faaliyetlerini sonlandırdı. Thundra ekibinin bizimle paylaştığı bilgilere göre şirket, ABD merkezli ve monitoring konusunda ürünleri bulunan bir yazılım firması tarafından satın alındı. Satın alınan firmanın ismi ve anlaşmasının finansal detayları ile ilgili herhangi bir bilgi paylaşılmadığını da ekleyelim. Thundra'yı satın alan şirket, platformu kapatarak Thundra'nın teknolojisini kendi ürünlerine entegre edecek. Thundra ekibinin yoluna girişimi satın alan şirket bünyesinde devam edeceğini de ekleyelim. Hatırlatmak gerekirse uygulamalar için ölçümleme ve güvenlik platformu olarak hizmet veren Thundra, ülkemizdeki girişim ekosisteminin en önemli isimleri arasında bulunan Berkay Mollamustafaoğlu ve Serkan Özal tarafından kuruldu. 2020 yılının başında 4 milyon dolar yatırım alan Thundra, 2021 yılının Nisan ayında ise hata ayıklama odaklı yeni özelliği olan Thundra Sidekick ile karşımıza çıkmıştı. Thundra'nın web sitesine giriş yaptığımızda girişimin faaliyetlerini durduğu ile ilgili bir açıklama karşımıza çıkıyor. Son birkaç yıldır platforma verdikleri destek için kullanıcılarına teşekkür eden Thundra, kullanıcılarının 12 Mayıs tarihine kadar adresi üzerinden kendileri ile iletişime geçebileceklerini de paylaştı. Konu ile ilgili detayları sizlere aktarmaya devam edeceğiz.


Deloitte, Türkiye'de yemek hizmetlerinin en büyük parçasını oluşturan full servis gündelik zincir restoranları incelediği "Türkiye Yemek Hizmeti Pazarı" raporunu açıkladı. Raporda Türkiye yemek hizmeti pazarının en büyük parçasını oluşturan ve odağın müşterinin oturarak yemek yemesi olduğu full servis gündelik zincir restoranlar özelinde değerlendirme yapıldı. Rapora göre Türkiye yemek hizmeti pazarının büyüklüğünün 2021'de 144 milyar TL olarak gerçekleştiği tahmin ediliyor. Pazardaki en büyük segmenti ise yaklaşık yüzde 40'lık pay ile full servis restoranlar oluşturuyor. Pandemi, 2020'de birçok şubenin kapanmasına ve satışların düşmesine neden olsa da pazar 2016-2021 döneminde yüzde 16,3 büyüme gösterdi. Rapora göre 2021 de şube başı işlemlerin 2020'ye oranla daha yüksek olduğu kısmi bir toparlanma yılı olarak değerlendiriliyor. 2026 yılında yüzde 86 büyüyerek 770 milyar TL'yi aşacak Deloitte'un hazırladığı rapora göre 2023'te 415 milyar TL büyüklüğe ulaşacağı tahmin edilen pazar, 2026 yılında yüzde 86 büyüyerek 770 milyar TL'yi aşacak. Full servis restoranların büyüme beklentisi diğer alt segmentlere kıyasla daha düşük olmasına rağmen FSR segmentinin 2026 yılına kadar pazardaki liderliğini devam ettireceği tahmin ediliyor. Eve teslim hizmeti, avantaj olarak geri dönüyor Özellikle 2020 yılında fast food/eve servis restoranların FSR'den pay aldığını söyleyen Deloitte Türkiye Danışmanlık Hizmetleri Lideri Hakan Göl, fast food/eve servis restoranların, şubelerin yalnızca eve teslim hizmeti sunmasına izin verildiği pandemi döneminde sahip oldukları eve teslim sistemleriyle pazarda büyük bir avantaja sahip olduklarını söylüyor. Full servis restoranlar, önümüzdeki dönemlerde en büyük rakiplerini fast food/eve servis olarak değerlendirse de pazardaki liderlikleri devam edecek. Fast food restoranlarının devam eden genişlemesi, ucuz yemek alternatifleri için artan tüketici talebi ve genç nüfus, fast food/eve servis restoranların performansını olumlu yönde etkiliyor. Nüfusun artması ve gelirin yükselmesinin FSR pazarını büyüttüğünün altını çizen Göl daha yüksek gelir düzeyine sahip müşterilerin FSR'de daha fazla para harcadığını belirtiyor ve FSR pazarı 2020 yılında COVID-19 kısıtlamaları nedeniyle düşüş yaşadı. 2021 yılı itibarıyla pandemi öncesi seviyelere geri döndü. Pandemi sonrası sosyalleşme isteğinin pazar büyümesine önümüzdeki yıllarda da olumlu etki göstermesi bekleniyor diyerek pazarın 2023-2026 arası yaklaşık yüzde 100 büyüyerek 312 milyar TL'ye ulaşmasını beklediklerini söylüyor. İzlenebilecek trendler Paylaşılanlara göre tüketici taleplerinin yönlendirmekte olduğu yemek hizmeti sektör trendleri, pazardaki oyuncuları, rekabetçi kalabilmek için harekete geçmeye mecbur bırakıyor. Son dönemde özellikle sağlıklı beslenme, sürdürülebilirlik, zincir restoranların yükselişi, dijital yemek ve müşteri deneyimi ve artan sosyal medya ilgisi pazara yön veren trendlerin başında geliyor.


ChatGPT'nin birçok kişi tarafından günden güne daha aktif olarak kullanılması, akabinde büyük teknoloji şirketlerinin de benzer uygulamaları yayına almasıyla yapay zeka teknolojilerine olan ilgi konusunda yepyeni bir döneme girdik. Yapay zeka sohbet uygulamalarına olan talebin artması, bu alanda geliştirilen uygulamaların ve yapılan harcamaların da artış göstermesine neden oldu. Apptopia tarafından yapılan araştırmaya göre "AI Chatbot" veya "AI Chat" terimleriyle uygulama mağazalarında yayınlanan uygulamalar, ilk çeyrekte yıllık olarak yüzde 1480 oranında arttı. Bu da 158 yapay zeka destekli sohbet uygulamasının bu yılın ilk çeyreğinde uygulama mağazalarına ulaşması anlamına geliyor. Bunda hiç şüphesiz, OpenAI'ın geçtiğimiz ayın başında geliştiriciler için ChatGPT API'nı yayına almasının da payı var. İlk çeyrekte, yapay zeka sohbet uygulamalarının indirilmesi de yüzde 1506 oranında artarken, uygulama içi satın alma gelirlerinde de yıldan yıla yüzde 4184 artış görüldü. Ayrıca, bu yılın ilk çeyreğinde, ilk 10 yapay zeka sohbet uygulaması, tüm yapay zeka sohbet uygulaması indirmelerinin yüzde 52'sinden sorumlu oldu. Data.ai verilerine göre ise, GPT-3 destekli ilk 10 yapay zeka uygulaması için yapılan kullanıcı harcaması, Şubat 2023'te 6 milyon dolara ulaştı. Son dönemde yapay zeka uygulamalarına olan talebin artması, özellikle OpenAI ile iş birliği halinde Microsoft gibi şirketlere yaradı. Zira Microsoft'un Bing'inin ortalama günlük indirme sayısı yüzde 1000 oranında arttı. Bing, geçtiğimiz ay tarihinde ilk kez günlük 100 milyon kullanıcıyı geçmişti ve bu da günlük aktif kullanıcı sayısında 6 kat artış anlamına geliyordu. Gelecekte bu pazarda nasıl bir rekabet bizleri bekliyor, şu an için kestirmek çok da kolay değil. Ancak anlaşılan o ki her kuşağı ele geçirmeye başlayan yapay zeka sohbet robotlarının yükselişi bir süre daha devam edecek.


Cinsiyet eşitliğine hizmet etmek adına kadınların güçlenmesini odaklanan yerli bir teknoloji girişimi olan Goddess, ilk yatırımını aldığını duyurdu. Goddess tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, 2 milyon dolar değerleme üzerinden yatırım aldı. 2 milyon dolar değerleme üzerinden gerçekleşen yatırım, Founder One'dan geldi. 2021 yılında Nil Keskin Keleş, Sarp Keskin ve Volkan Kırtok tarafından kurulan Goddess, temelinde bir FemTech olarak hizmet veriyor. Goddess, kadınların gençlik, yetişkinlik ve olgunluk dönemi dahil içten dışa güçlenmelerini ve iyileşmelerini sağlamaya yönelik özgün içerikler, dönüşüm yolculukları ve teknolojiler geliştiriyor. Goddess'ın kullanıcılarına sundukları arasında ise özel meditasyon, yoga, nefes egzersizleri, fiziksel egzersizler, olumlamalar, videolar ve podcastler yer alıyor. Kadınların, toplumun her yerinde yoğun hayatlarından kendilerine öz şefkatle vakit ayırıp, yaşam kaliteleri ve potansiyelleriyle var olmaları için günde sadece 17 dakikalarına talip olan Goddess, pek çok iyi yaşam tekniğini bir arada sunuyor. İlk yatırımlarını Türkiye'nin önde gelen kurumları ve vizyoner yatırımcıları tarafından kurulan, toplumsal fayda yaratmayı kendisine misyon edinmiş, yeni nesil etki fonu Founder One'dan almış olmaktan mutluluk duyduklarını belirten Goddess kurucu ortağı ve CEO'su Nil Keskin Keleş, bu önemli finansman desteğini daha iyi bir teknoloji, daha zengin ve küresel içerikler ve daha mutlu kullanıcılar yaratmak için kullanacaklarını dile getirdi. Founder One olarak Goddess'ın yatırımcısı olmaktan büyük mutluluk duyduklarını belirten Founder One yatırım komitesi üyesi ve genel müdürü Ali Şahin ise bundan sonraki süreçte de erken aşama etki girişimlerine yapacakları yatırımlarla can suyu olmaya devam edeceklerini paylaştı.


Utku Dördüncü ile Paribu Ventures'ın gelecek planlarını konuştuğumuzu Mart ayının ilk günlerinde sizlere aktarmıştık. Yatırımcılar ile 2022 yılını değerlendirdiğimiz ve 2023 yılı için planlarını konuştuğumuz röportaj serimiz tüm hızıyla devam ediyor. Serimizin yeni bölümünün konuğu ise Eksim Ventures yatırım müdürü Ahmet Akif Demirbaş oldu. Hatırlatmak gerekirse Eksim Ventures, ilk olarak 2021 yılını Nisan ayında gerçekleşen Yolcu360 yatırımı ile karşımıza çıkmıştı. Geçtiğimiz haftalarda ise WASK'ın 2,4 milyon dolarlık yatırım turuna katılan Eksim Ventures'ın tüm detaylarını Ahmet Akif Demirbaş ile konuştuk. Eksim Holding'in yatırım kolu olarak faaliyetlerini sürdüren Eksim Ventures, Yolcu360 ve WASK'ın yanı sıra Kolay İK, Hiwell ve Yenir gibi önemli girişimlere de yatırımlar yaptı. Bugüne kadar kendi fonları ile birlikte 6 yatırım gerçekleştiren Eksim Ventures, önümüzdeki haftalarda ise 3 yeni yatırımını daha duyuracak. Eksim Ventures, 2023 yılı içinde toplamda 10 yatırım gerçekleştirmeyi planlıyor. Eksim Ventures yatırım müdürü Ahmet Akif Demirbaş ile gerçekleştirdiğimiz keyifli röportaj içinde Eksim Ventures'ın 2022 yılını nasıl geçirdiği ve 2023 yılı için gelecek planları ile ilgili tüm detayları bulabilirsiniz. İyi seyirler.


Apple, 2025 yılına kadar tüm pillerinde yüzde 100 geri dönüştürülmüş kobalt kullanacağını duyurdu. Şirketin geri dönüştürülmüş malzemelerin ürünlerde kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarda büyük yol kat ettiği biliniyor. Dolayısıyla Apple'ın tasarladığı bütün pillerde 2025'e kadar yüzde 100 geri dönüştürülmüş kobalt kullanımının hedeflenmesi bu stratejiye yönelik bir adım olarak tanımlanıyor. 2025 yılına kadar Apple cihazlarındaki mıknatıslarda tamamen geri dönüştürülmüş nadir toprak elementlerinin kullanılacak. Devre kartlarında da yüzde 100 geri dönüştürülmüş lehim kalayı ve yüzde 100 geri dönüştürülmüş altın kaplamadan yapılacak. Bunun yanında ürünlerinde geri dönüştürülmüş malzeme kullanımını iki katına çıkaran şirket, 2025 yılına kadar ambalajlarda plastik kullanımını da ortadan kaldırmak istiyor. Apple Başkan Yardımcısı Lisa Jackson, "Ürünlerimizde yüzde 100 geri dönüştürülmüş ve yenilenebilir malzemeler kullanmak için çalışıyoruz. Çünkü 2030 yılına kadar karbon nötr ürünler elde etme hedefimiz var" diye konuşarak Apple'ın bu adımları neden attığını anlatıyor. Apple, iklim değişikliğiyle mücadele eden ve bu alana yatırım yapan teknoloji şirketlerinin başında geliyor. 2020'nin Temmuz ayında Apple, 2030'a kadar tedarik zinciri ve ürünleri için yüzde 100 karbon nötr olmayı taahhüt etti. Hatta Apple bu hafta, iklim değişikliğiyle mücadele etmek için kurduğu Restore Fund'a 200 milyon dolarlık ek fon oluşturduğunu duyurdu. Fon, HSBC Asset Management ve Pollination'ın ortak girişimi olan Climate Asset Management tarafından yönetilecek. Ayrıca Apple, bu projenin sonuçlarını daha iyi izlemek ve analiz edebilmek için iPhone'un LiDAR Tarayıcı teknolojisini kullanacak.


Yapay zeka pazarının 2030'da 110 milyar dolara ulaşması beklenirken, Amazon, Bedrock ürünü ile yapay zeka yarışına adım atıyor. Amazon Bedrock, AI21 Labs, Anthropic ve Stability AI gibi girişimlerin önceden eğitilmiş modelleri aracılığıyla, üretimsel yapay zeka destekli uygulamalar oluşturulmasını sağlayacak. Paylaşılan bilgilere göre, Bedrock sınırlı bir önizleme ile kullanıma sunuluyor. Bu yeni ürün kapsamında AWS tarafından şirket içinde eğitilen bir model ailesi olan Titan temel modellerine erişim de sunulmakta. Bedrock'ta bulunan üçüncü taraf modeller arasında AI21 Labs'ın Jurassic-2 ailesi yer alıyor. Jurassic-2 ailesi çok dilli yapısıyla dikkat çekerken, İspanyolca, Fransızca, Almanca, Portekizce, İtalyanca ve Hollanda dilinde metin üretebiliyor. Anthropic'in Bedrock'taki modeli Claude ise birbirinden farklı konuşma ve metin işleme görevlerini tamamlayabiliyor. Ayrıca Stability AI'ın Bedrock'ta barındırılan metinden görüntüye model paketi ile kullanıcılar Stable Diffusion'dan da faydalanarak görüntüler, logolar ve grafik tasarımlar oluşturabilecek. Özetle Bedrock ile AWS müşterileri, bir API aracılığıyla birbirinden farklı sağlayıcıların yapay zeka modellerinden yararlanabilecek. Yine de tüm detayların henüz kesinleşmediğini belirtelim. Örneğin, Amazon henüz resmi bir fiyatlandırma açıklamış değil. Ancak şirket, Bedrock'un "kurumsal ölçekte" yapay zeka uygulamaları geliştiren büyük müşterileri hedeflediğini vurguluyor. Bu da Bedrock'ı Replicate gibi bazı yapay zeka modeli barındırma hizmetlerinden ve Google Cloud ile Azure'dan ayırıyor. Fiyatlandırılmanın açıklanmaması, beraberinde ortaklık ve gelir paylaşımı modellerinin de gizliliğini korumasına yol açıyor. Bu anlamda Bedrock üzerinden hizmet vermesi planlanan yapay zeka model üreticilerinin, nasıl bir gelir paylaşım modeliyle ilerleyeceği henüz bilinmiyor. Bedrock'ın tanıtımı aslında bir süredir yapay zeka alanında önemli adımlar atan AWS'nin son hamlesi oldu. Geçtiğimiz Kasım ayında Stability AI, AWS'yi bulut sağlayıcısı olarak seçerken, Mart ayında Hugging Face ve AWS yeni bir iş birliğine imza attı. Bu iş birliği kapsamında Hugging Face ve AWS, metin üreten yapay zeka modellerini AWS platformuna taşımaya karar verdi. Buna ek olarak AWS, girişimler için üretimsel yapay zekaya odaklanan bir hızlandırıcı programını hayata geçirdi. Ayrıca AWS yapay zeka modellerini eğitmek için "yeni nesil" altyapı oluşturmak üzere Nvidia ile birlikte çalışacağını duyurdu. Bu arada şirketin Bedrock'ın yanı sıra yeni Amazon CodeWhisperer ürününü tanıttığını belirtelim. CodeWhisperer, kod yazmanızı daha hızlı ve kolay hale getiren yapay zeka destekli bir kodlama yardımcısı olarak konumlanıyor. CodeWhisperer, bir kullanıcının yorumlarına ve önceki kodlarına dayanarak gerçek zamanlı kod önerileri sağlamak için arka planda üretimsel yapay zeka kullanıyor. Bireysel geliştiricilerin Amazon CodeWhisperer'a herhangi bir kullanım sınırı olmadan ücretsiz olarak erişmesi mümkün. Profesyonel kullanım için ise kurumsal düzeyde güvenlik ve yönetim özellikleri gibi ek özelliklere sahip ücretli sürümler mevcut. CodeWhisperer ürünü sizlere GitHub'ın GPT-4 destekli Copilot'ını anımsatmış olabilir. Bu yeni gelişmeler ışığında AWS'nin geliştiricilerin makine öğreniminde uzmanlık gerektirmeden akıllı uygulamalar oluşturmasına olanak tanıyan araç ve teknolojilerle karşımıza çıktığını söyleyebiliriz.


Uzay teknolojileri alanında takip edilmesi gereken girişimler arasında yer alan Kepler Communications'ı ilk olarak 2017 yılında sizlere aktarmıştık. Uydu iletişim teknolojilerine odaklanan Kepler Communications, yeni bir yatırım aldığını duyurdu. Kepler Communications tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, C serisi yatırım turunda 92 milyon dolar yatırım aldı. 92 milyon dolarlık yatırım turu, şirketin ilk yatırımcıları arasında da yer alan IA Ventures liderliğinde gerçekleşti. Yatırım turuna, IA Ventures haricinde ise Costanoa Ventures, Canaan Partners, Tribe Capital ve BDC Capital'ın Industrial Innovation Venture Fund'ı katıldı. Alınan 92 milyon dolarlık yeni yatırım ile birlikte Kepler Communications'ın bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı ise 200 milyon dolara ulaşmış oldu. 2015 yılında Jeffrey R Osborne, Mark Michael, Mina Mitry, Samer Bishay, Shelly Rao ve Wen Cheng Chong tarafından Kanada'da kurulan Kepler Communications, uydu teknolojilerine odaklanıyor. Geliştirdiği uydular üzerinden müşterilerine iletişim altyapısı sunmak isteyen Kepler Communications, optik iletişim teknolojisini test etmek ve doğrulamak için önümüzdeki sonbahar aylarında iki uydusunu uzaya da gönderecek. Uydularını SpaceX ile birlikte uzaya gönderen Kepler Communications'ın bugüne kadar 19 uydu gönderdiğini de ekleyelim. Kepler Communications tarafından aktarılan bilgilere göre girişimin sunduğu uydu iletişim teknolojisi ile birlikte uydulara 2,5 Gbps hızında veri iletilebilecek.


Spor yapmak isteyenlerle spor tesisi ve eğitmenlerini online ortamda bir araya getiren yerli bir girişim olan Olleyy, yatırım aldığını duyurdu. Olleyy tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, ülkemizdeki girişim ekosisteminin en aktif oyuncuları arasında yer alan Alesta Yatırım'dan 2 milyon dolar değerleme üzerinden yatırım aldı. Yapılan yatırım ile birlikte Olleyy'in yüzde 5 oranında hissesinin Alesta Yatırım'a geçtiğini de ekleyelim. Alesta Yatırım tarafından aktarılan bilgilere göre şirketin yine aynı değerleme üzerinden yüzde 2,5'lik ek hisse için opsiyon hakkı elde ettiğini de ekleyelim. Olleyy tarafından aktarılan bilgilere göre ise alınan yatırım, şirketin dijital altyapısını ve satış takımını daha da güçlendirmek ve reklamlarla marka bilinirliğini artırmak için kullanılacak. Temelinde spor tesisleri ve eğitmenler için bir pazar yeri olarak hizmet veren Olleyy, futbol, basketbol, voleybol, jimnastik ve yüzme gibi pek çok kategoride spor tesisi veya bireysel antrenör bulmanıza yardımcı oluyor. Olleyy platformu içinde tesislerin lokasyon bilgisi, kalite puanı ve fiyat bilgisinin paylaşıldığını da ekleyelim. Online olarak rezervasyon yapmanıza da izin veren Olleyy, kapora ödemelerini tesise gitmeden online olarak gerçekleştirmenizi de sağlıyor. Birçok farklı sektörde kendini doğrulamış bir iş modelini benzeri olmadan spor sektöründe de hayata geçirerek, hem büyük bir ihtiyacı karşıladıklarını hem de yenilikçi bir adım atmış olmanın gururunu yaşadıklarını dile getiren Olleyy kurucu ortağı Murat Demirel, Alesta gibi sektörde adını çok başarılı yatırımlarla sıkça duyuran kurumsal bir yatırımcının Olleyy'e inanmasının ise onlar için gurur verici olduğunu paylaştı.


Microsoft ürünlerinde kullanılmak üzere oluşturulmuş bir online öğrenme yönetim sistemi LMS365, 20 milyon dolar yatırım aldı. 20 milyon dolarlık yatırım, Kamet Capital ve Blue Cloud Ventures tarafından yönetildi. Yeni gelen yatırımın şirketin yurt dışı açılımı için kullanılacağı söylendi. Danimarka merkezli şirketin ürünü, lojistik şirketi Hellmann ve soda şişeleme franchise'ı G&J Pepsi gibi şirketler tarafından kullanılıyor. Bjarne Mortensen tarafından 2003 yılında Elearningforce adlıyla kuruldu. Şirketin ürünü Teams ve Microsoft 365 desteğiyle bulut tabanlı bir ürüne dönüştü. Şirket, 2018'de Johan Wedell-Wedellsborg tarafından satın alındı. Şirketin adı teknik olarak Elearningforce olarak kaldı. Ama Microsoft iş birliğini yansıtmak amacıyla 2015 yılında LMS365 markasına geçiş yaptı. Bulut tabanlı ve güvenli bir öğrenme yönetimi sistemi olarak tanımlanan LMS365, doğrudan mevcut Office 365 ve SharePoint'te tam bir öğrenme çözümü sağlayarak karmaşıklığı ortadan kaldırıyor. Tüm şirketler LMS365'e tarayıcılarından, mobil uygulamasından veya Microsoft Teams'den kolayca erişebiliyor. Kullanıcılar, istedikleri zaman ve istedikleri yerden eğitim sağlayabiliyor. LMS365 kullanıcılarının yarısından fazlası ABD'de yer alıyor. Şirketin hedeflediği sektörler arasında hizmet, lojistik, imalat, otomotiv, sağlık hizmetleri yer alıyor. 2020 yılında tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını ile birlikte önemli bir dijitalleşme süreci yaşadı. Bu süreçte en çok değişim yaşayan alanlardan biri ise eğitim alanı oldu. Pandemi nedeniyle okulların kapanması ile birlikte eğitim teknolojilerinin yükselişe geçti. Yapılan araştırmalara göre pandemi ile birlikte hızlı bir şekilde büyüyen eğitim teknolojilerinin 244 milyar dolarlık bir pazar büyüklüğüne ulaştığı tahmin ediliyor.


Türkiye başta olmak üzere, sağlık turizminde gelişmiş olan ülkelerde estetik dikeyine odaklanan ve sağlık turistleriyle hekim ve hastaneleri bir araya getiren sağlık pazar yeri New Me, Keiretsu Forum Türkiye, TRAngels melek yatırımcıları, Angel Effect, Alemşah Öztürk ve Claus Bollrath'ın da aralarında olduğu yatırımcılardan 500 bin dolar yatırım aldı. Ahmet Fırat tarafından hayata geçirilen New Me, estetik dikeyinde bir sağlık turizmi pazar yeri olarak öne çıkıyor. New Me kullanıcıları platform üzerinden tedavi ve sağlık kurumları hakkında bilgi alabiliyor, tedavi ödemelerini taksitli ödeme seçenekleriyle online ortamda gerçekleştirebiliyor. Tercih edecekleri hekimlerle video görüşme de yapabilen kullanıcılar, sağlık danışmanları eşliğinde tüm süreçleri için destek alabiliyor. New Me Kurucusu ve CEO'su Ahmet Fırat, aylık brüt ürün değerlerinin dolar bazında yüzde 50'nin üzerinde büyüdüğünü, Türkiye'de alanında lider ve tek durumda olan bir şirket olarak yabancı hasta trafiğinde her ay yüzde 30'luk bir artış gördüklerini ifade etti. Booking mantığını sağlık turizmine taşıyan sağlık turizmi pazar yeri New Me, Türkiye'yi sağlık turizmi için ziyaret etmeyi düşünen kullanıcıların otel, transfer, refakatçi, komplikasyon sigortası gibi farklı ürün ve hizmetleri de tek platformdan satın almasını ve yönetmesini sağlıyor. İş modellerinin birebir benzerinin Türkiye'de olmadığını, sağlık turizmi acentelerinden ise pazar yeri yaklaşımıyla ayrıştıklarını vurgulayan Ahmet Fırat, alıştığımız seyahat deneyimini sağlık turizmine uyarladıklarını, Türkiye'nin en nitelikli estetik cerrahlarını, tedavi kliniklerini ve hastanelerini dünyanın dört bir yanından sağlık turistleriyle buluşturduklarını ifade etti. New Me Board advisor'ları arasında Alemşah Öztürk, Onur Candan, Claus Bollrath, Engin Yurdakul gibi alanında güçlü isimler de bulunuyor. 500 bin dolarlık yatırımla New Me, üç yıl içinde Türkiye'deki sağlık turizmi pastasından en az yüzde 5 pay alarak liderliğini pekiştirmeyi, dünyadaki sağlık turizmi pazar yerleri arasında ise ilk 5'te sıralanmayı hedefliyor. Yatırımı küresel açılmak için de kullanmayı planlayan New Me, Tayland gibi sağlık turizmi pazarıyla öne çıkan 3 ülkede pazar lideri olmak için çalışıyor.


Twitter, ücretli üyelik modeli Twitter Blue konusunda yen geliştirmelere devam ediyor. Şirket, son olarak Twitter Blue kullanıcılarının, platformdaki reklamları yüzde 50 daha az göreceğini açıklamıştı. Bunun yanı sıra Blue kullanıcılarına görünürlük artışı da vadedilmişti. Sosyal medya devinin Blue kullanıcıları için duyurduğu son yenilik ise tweet'ler konusunda karakter sayısının artırılmış olması. Twitter'ın resmi Twitter Write hesabından duyurduğu üzere şirket, Blue kullanıcılarının 10 bin karakterlik tweet'ler paylaşmasına izin verecek yeni bir özellik tanıttı. Bununla birlikte, bu Twitter ayrıca kalın ve italik metin biçimlendirme desteği ekledi. Aslında geçtiğimiz şubat ayında Blue kullanıcıları 4 bin karakterle tweet atmaya başlamıştı. We're making improvements to the writing and reading experience on Twitter! Starting today, Twitter now supports Tweets up to 10,000 characters in length, with bold and italic text formatting. Sign up for Twitter Blue to access these new features, and apply to enable... Twitter Write April 14, 2023 Twitter'ın neden böyle bir güncelleme yaptığı belli olsa da mantıklı değil. Çünkü platformun hayata geçiriliş amacı kişilerin olabildiğince kısa bir şekilde derdini anlatmasıydı. Fakat şirket, içeriklerinden para kazanmayı hedefleyen kullanıcıları için böyle bir özelliği yayına aldı. Hatırlarsanız Twitter'ın "Super Follows" adlı bir özelliği vardı, bu özellik kişilerin takipçilerinden para almasına imkan sağlıyordu. Söz konusu özelliğin adı artık Subscriptions oldu. Şirket, kullanıcıların, Spaces'ta yalnızca abonelere özel sohbetler de dahil olmak üzere özel içerik için insanlardan ayda 3, 5 ve 10 dolar ücret almalarına olanak tanıyor. Twitter ayrıca önümüzdeki 12 ay boyunca kazançlarından hiçbirini almayacağını söylüyor. Yani şirketi böyle bir adım atmaya iten de bu. Kişisel olarak şunu söyleyebilirim; 10 bin karakterle yapılan yeni paylaşımlar bir haber metninden farksız olacak, bu da odaklanmanın halihazırda çok düşük olduğu günümüzde, Twitter ana sayfalarının gereksiz uzun içeriklerle dolmasına neden olacak. Kısacası Twitter, bu son hamlesi ile kuruluş amacından çok farklı bir noktaya sürükleniyor diyebiliriz ve tabii ki bunların hepsi, şirketin Elon Musk tarafından satın alınmasıyla ve Musk'ın daha fazla para kazanma isteği ile gerçekleşti.


Dijital pazarlamadan, e-ticarete web3 hayatımızda nasıl yer alacak sorusunun cevabını sizlere aktaracak olan Webrazzi XYZ, 3 Mayıs 2023'te, Wyndham Grand İstanbul Levent'te gerçekleşecek. Konferansımızda, başarılı dijital reklam kampanyaları, müşteriye ulaşmada ve tutundurmada yeni kanallara dair merak edilenleri gündemimize alacağız. Webrazzi XYZ'nin ilk tur konuşmacılarını geçtiğimiz haftalarda sizlerle paylaşmıştık. Şimdi ise konferansımızın yeni konuşmacıları belli oldu. Ancak öncesinde Webrazzi XYZ'ye katılmak için buradan bilet alabileceğinizi hatırlatalım. Gelin, konferansımızın yeni konuşmacılarına göz atalım. Alemşah Öztürk (Chief Happiness Officer / CEO @4129Grey) 4129Grey'in Chief Happiness Officer'ı olan Alemsah Ozturk. 5 yıl içinde Türkiye'nin en çok ödül alan ve başarılı dijital reklam ajansı olan 4129!'u Şubat 2007'de kurdu. Ajans 2012 yılında WPP tarafından satın alınmış ve Mayıs 2015'te Gray İstanbul Reklam Ajansı ile birleşmiştir. Sonuç olarak 4129Grey, yeni nesil entegre bir iletişim ajansı olmuştur. Aydın Bozdemir İş Bankası Girişimcilik Birimi Müdürü Aydın Bozdemir kariyerine 2007 yılında İş Bankası'nda başlamıştır. Teftiş Kurulu Başkanlığı'nda 9 yıl süreyle denetçi olarak görev yapmasının ardından 2018 yılında Dijital Bankacılık Bölümü'ne yönetici olarak atanmıştır. Banka'nın girişimcilik, inovasyon ve kurum içi girişimcilik programlarını yönetmektedir. Lisans eğitimini Ortadoğu Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü'nde tamamlayan Aydın Bozdemir, CFA Institute tarafından verilen Chartered Financial Analyst sertifikasına sahiptir. Aynı zamanda Harvard Business School Disruptive Strategy Programı'nı tamamlamıştır. Can Gökhan Kariyerine AirFrance'te Growth Specialist olarak başlayan Can Gökhan, daha sonra 7 yıldan uzun bir süre boyunca Vodafone'da görev yaptı. Vodafone'dan 2019 yılında Marketplace Lead ike ayrılan Gökhan, 3 yıldan uzun bir süredir Meta bünyesinde çalışıyor. Gökhan, şu anda Meta'nın Client Solutions Lead/E-Ticaret Çözümleri Lideri olarak görev yapıyor. Aynı zamanda İTÜ Çekirdek'te mentorluk da yapıyor. Evren Gülyaşar Kariyerine BThaber'de teknoloji muhabiri olarak başlayan Evren Gülyaşar, Bilgi Üniversitesi Pazarlama İletişimi Yüksek Lisansı'nı tamamlamasıyla birlikte 2015 yılında WPP bünyesinde çalışmaya başladı. Sırasıyla Grey, Cohn&Wolfe, Geometry gibi WPP şirketlerinde dijital pazarlama ve iletişim görevlerinde bulunan Evren, şu anda GroupM'in e-ticaretten sorumlu yönetici ortağı olarak görev alıyor. Evren Gülyaşar aynı zamanda IAB'nin Perakende Medya Çalışma Grubu Üyesi. Halil Akçay Kariyerine Binance Global'de blockchain ve kripto varlıklar alanında başladı. Ardından Rain Türkiye operasyon ekiplerinin kurulması ve süreç kanallarının yapılandırılmasında çalıştı. 2021'den bu yana WOOTR kripto varlık borsasında Operasyon Direktörü olarak görevine devam ediyor. İlker Güneş İlker, Kadir Has Üniversitesi Elektronik Mühendisliği mezunudur. Yüksek lisansını İstanbul Teknik Üniversitesi Mühendislik yönetimi bölümünde tamamlamıştır. İş hayatına Turkcell'de Ticari Pazarlama Uzmanı olarak başlayan İlker Güneş daha sonra Turkcell çatısı altında bir çok farklı görev üstlenmiştir. Farklı ekiplerde yöneticilik de yapmış olup şu anda Dijital Kanallar Direktörü olarak görev yapmaktadır. Hem fiziksel kanalda hem de dijital kanalda 37 milyondan fazla Turkcell müşterisine, 18 milyondan fazla aktif kullanıcıya hizmet vererek Dijital Dönüşüm, Değişim Yönetimi, E-Ticaret, Dijital Ticaret, İnovasyon, İletişim konularında kendini geliştirmiş ve çeşitli etkinliklerde bu tecrübeleri paylaşmak amacıyla keynote speaker olarak yer almıştır. Kına Demirel Kına Demirel, Leeds Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra perakende tutkusu nedeniyle kariyerine Migros'da başladı. Migros Ar-Ge bölümünde bir çok projeye imza attıktan sonra, Türkiye'nin en büyük sadakat programı olan Money Club'ı yönetmeye başladı ve ekibiyle birlikte Avrupa'nın en büyük sadakat programlarından biri haline getirdi. Sonrasında Migros'un marka oluşturma, medya ve sadakat programlarından sorumlu lideri oldu. Migros'un %100 iştiraki olan ve Türkiye'de perakende medya hareketinin öncüsü olan Mimeda'nın kurulum aşamalarını tamamladıktan sonra Haziran 2021'den itibaren şirketin genel müdürlüğünü üstlendi. Geçen sene perakende Mimeda'nın medya konusunda attığı adımlardan dolayı Chicago'da Innovator-Women of Excellence ödülünü aldı. Kına Demirel ayrıca . 'Büyük veri', sadakat programları, kişisel markanızı yaratma ve şimdi perakende medya konularında uluslararası bir konuşmacıdır. Mert Tuna Yılmaz Mert Tuna Yılmaz, yaklaşık 18 yıldır yazılım ve kullanıcı deneyimi alanlarında çalışıyor. Bilgisayar Mühendisliği ve Yönetim Bilişim Sistemleri alanlarında aldığı eğitimi sektörde başarıyla kullanmıştır. Ayrıca, grafik tasarım konusundaki yetkinlikleri ile yaratıcılık ve datanın birlikte kullanıldığı projelere katkı sağlamıştır. Mert Tuna Yılmaz şu anda Yapay Zeka Mühendisliği üzerine yüksek lisansını sürdürmektedir. Yeni teknolojilere olan tutkusu ve sürekli gelişime açık vizyonu sayesinde, pek çok projede başarıya ulaşmıştır. Cypien projesi, Mert Tuna Yılmaz'ın kurucu ortak olarak yer aldığı ve insanların zaman yönetimini maksimum performans ile kullanmayı hedefleyen önemli bir girişimidir. Yılmaz, bu projede yeni teknolojileri kullanarak deneyimi hem performans hem de kullanılabilirlik açısından geliştirme vizyonunu sürdürmektedir. İş ve özel yaşam dengesini sağlayarak insanların verimliliğini arttırmayı amaçlayan bu projeye Yılmaz sektördeki uzun yıllara dayanan deneyimini ve bilgi birikimini yansıtmıştır. Merve Tezel Merve Tezel, lise eğitimini Robert Kolej'de tamamladıktan sonra Ithaca College İşletme Bölümü'nden lisans derecesi ve Lehigh University'den MBA yüksek lisans derecesi aldı. 1998 yılında Yapı Kredi Bankası'nda kariyerine başlayan Tezel, çeşitli kartlı ödeme sistemleri görevlerinde ürün yönetimi, iş geliştirme ve portföy yönetimi gibi görevlerde bulundu. Daha sonra Garanti Ödeme Sistemleri Pazarlama departmanına geçerek 2008 yılına kadar Müşteri Yönetimi Birim Müdürü olarak görev yaptı. 2008 yılında Visa Europe Danışmanlık ekibine katılan Tezel, Türkiye'nin de dahil olduğu Güneydoğu Avrupa Bölgesi'nin Danışmanlık Birimi Sorumlu Başkan Yardımcısı olarak görev aldı. 2012 yılında Visa Türkiye Genel Müdürü olarak atanan Tezel, 10 yıl boyunca bu görevi yürüttü. 2023 Mart ayından beri ise PayTR CEO'su olarak görev yapmaktadır. Mina İlköz Sabancı Üniversitesi'nde Ekonomi bölümünden mezun oldu. Mezun olduktan sonra Turkcell'in kitlesel fonlama platformu Arıkovanı'nın kurucu ekibinde yer aldı. Ardından, 2 yıl YGA'da profesyonel olarak Pazarlama ve Kurumsal İletişim alanında çalıştı. 2020 yılında teknolojide rol model kadınlar yetiştirmeyi hedefleyen eğitim teknolojisi girişimi UP School'u kurdu. Sezgin Lüle Sezgin Lüle, 2021 Ocak ayından bu yana İş Bankası'nda Dijital Bankacılık, Ödeme Sistemleri ve Müşteri Deneyiminden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Kariyerine İş Bankası'nda Organizasyon Metod Uzmanı olarak başlayan Lüle, sırasıyla Teftiş Kurulu, Muhasebe, Değişim Yönetimi ve Kurumsal Mimari Bölümlerinde farklı unvanlarda rol almıştır. Proje portföy yönetimi, İş Mimarisi, Süreç Otomasyonu ve Organizasyonel Dönüşüm konusunda deneyimi bulunmaktadır. 1976 yılında Trabzon'da doğan Lüle, Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü'nden mezun olmuştur. 2004 yılında University of Birmingham MBA IBF programından mezun olan Lüle, 2019 yılında HBS AMP programını tamamlamıştır. Tunç Günbey Tunç Günbey, Kadıköy Anadolu Lisesi'nden ve ardından Boğaziçi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği bölümünden mezun oldu. Kanada'da Ontario Eyaleti'nde Big Byte Computers mağazalarını kurdu ve işletti. Sırasıyla Kyrenia Jasmine Court Hotel ve The Ritz Carlton İstanbul otellerinde satış departmanlarında görev yaptı. 2007 yılında Reklamz Şirketler topluluğuna Satış Müdürü olarak katılan Tunç Günbey aynı dönemde Türkiye'nin ilk bölgesel indirim kuponları projesi olan Fırsat Paketi dergisini kurdu. 2010 yılında Reklamz Doğrudan Satış Grup Direktörü görevine getirildi. KOBİ'leri internet reklamcılığıyla tanıştırma ve internetten KOBİ'lerin satış yapmalarına yönelik projeler geliştirmek öncelikli görevleri arasında yer aldı. 2014 yılı başında reklam sektöründe 360 derece hizmet sunan Digital Partners ajansını kurdu. Bünyesinde dijital medya planlama ve satın alma, arama motoru ve sosyal medya reklamcılığı, programmatic departmanı yanı sıra sosyal medya yönetimi, web tasarımı ve yazılımı hizmeti veren, kreatif departmanlarını kurarak, tüm internet reklam hizmetlerini bir çatı altında topladı. Digital Partners 2022 yılında yeni bir yapılanmaya giderek Group DP oldu. Portföyünde yerel ve global birçok önemli firma bulunan ajansın yeni yapılanmasında Group DP çatısı altında Brandlift, Uplift ve PUX olmak üzere 3 alt marka yer alıyor. Tunç Günbey, PUX markası tarafından geliştirilen dil işleme konusunda uzmanlaşma hedefinde olan yeni bir NLP yazılımı Cypien ile de yapay zeka teknolojileri dünyasında önemli bir oyuncu olmayı hedefliyor. Group Dp hali hazırda İstanbul genel merkezi yanı sıra Londra ofisi ile Türkiye'nin en önde gelen dijital ajanslarından biri konumuna gelmiştir. SPONSORLAR Elmas Sponsor Platin Sponsorlar Altın Sponsorlar Gümüş Sponsorlar


WhatsApp platforma yeni güvenlik özellikleri ekledi. Bu güvenlik özellikleri kapsamında yer alan hesap koruma özelliği ile kullanıcıların telefon numarasının saldırganın sahip olduğu SIM kartına aktarılma işlemine karşı önlemler alındı. Bununla beraber şirket, sosyal mühendislik saldırılarına karşı kullanıcıların korunmasını amaçlandı. WhatsApp'ı gelecek sefer yeni bir cihaza indirdiğinizde ve eski hesabınızı bu yeni cihaza taşımak istediğinizde, uygulama sizden eski cihazınızı doğrulama talebinde bulunabilir. Bu anlamda hesabınızın kilitlenebileceğini düşünüyorsanız, "Hesap Koruma" özelliğinin, yalnızca şirketin şüpheli bir kayıt girişimi tespit etme durumunda devreye gireceğini belirtelim. Böyle bir durumda, eğer eski cihazınıza erişiminiz yoksa, WhatsApp'tan size ikinci bir tek seferlik şifre göndermesini talep edebilirsiniz. WhatsApp'ın cihaz doğrulama özellikleriyle sunulan yeni arka plan kontrolleri de kullanıcıların daha güvenli bir şekilde iletişim kurmasını sağlıyor. Bu kontroller sayesinde WhatsApp'ın doğrulama özellikleriyle doğrudan etkileşime girmenize gerek kalmıyor. WhatsApp kullanıcıları malware'e karşı da koruyor. Bu özelliklere ek olarak WhatsApp, otomatik güvenlik kodları ile kullanıcıların herhangi biriyle olan bağlantısının şifrelenmiş olduğunu kolayca doğrulayabilecek. Biriyle olan bağlantınızı şu anda bir QR kod tarayarak ya da 60 haneli bir sayıyı karşılaştırarak doğrulamanız mümkün. Bu her iki seçeneğe de Şifreleme sekmesi üzerinden erişebilirsiniz. Önümüzdeki dönemde Şifreleme sekmesine tıklamak otomatik olarak bağlantının uçtan uca şifrelenmiş olduğunu doğrulamanızı sağlayacak. Yeni özelliklerin kademeli olarak tüm kullanıcılara önümüzdeki aylarda açılması bekleniyor.


Yapay zeka teknolojileri son dönemde fazlasıyla revaçta ve herkes bu alanda kendine bir pay kapmak istiyor. Elon Musk da OpenAI'a rakip olmak isteyen isimlerden biri. Aslında birkaç ay önce Musk'ın ChatGPT rakibi geliştirmek amacıyla yapay zeka araştırma laboratuvarı kurmak istediğini sizlere aktarmıştık. Görünen o ki Musk çoktan bu alanda faaliyet gösterecek bir şirket kurmuş bile. Paylaşılan bilgilere göre şirketin ismi X.AI. Bu tabii ki şaşırtıcı değil, çünkü Musk'ın "X" sevgisi artık herkes tarafından bilinen bir gerçek. Hatta Musk, birkaç gün önce Twitter'ın ana şirketini de Twitter.Inc'den X.Corp'a taşımıştı. The Verge'ün paylaştığı dosyaya göre ise şirketin kuruluş tarihi 9 Mart 2023. Şu anda şirketin yöneticisi olarak Elon Musk ve sekreteri olarak Musk'ın aile ofisi yöneticisi Jared Birchall görünüyor. Elon Musk'ın yapay zeka odağındaki tek gelişmesi bu da değil. Ünlü milyarder, geçtiğimiz günlerde Twitter'ın üretimsel yapay zeka projesi için 10 bin GPU satın almıştı. Konuya yakın kaynaklar, Elon Musk'ın bu adımını yapay zeka yatırımlarıyla ilişkilendirmişti. Yapılan yatırımın, Twitter'ın veri merkezleri için büyük bir harcamayı da beraberinde getirdiği bilgisi paylaşılmıştı. Aslında Elon Musk, yapay zeka teknolojileri ile yeni ilgilenmeye başladı diyemeyiz, çünkü kendisi zaten OpenAI'ın kurucu ekibinde yer alıyordu ve şirketten 2018 yılında vazgeçmişti. Şimdilerde yapay zekanın bu denli popüler hale gelmesi ile Musk'ın geç kalmak istemediğini görüyoruz. Elon Musk'ın yeni şirketinin tam olarak nasıl konumlanacağı konusunda yorum yapmak için erken olsa da, direkt olarak hedefin OpenAI ile rekabet etmek olduğu da fazlasıyla açık. Zaten OpenAI CEO'su Sam Altman'ın Wall Street Journal'ın haberinin altına yaptığı yorum da bunu kanıtlıyor. Concerning Sam Altman April 14, 2023 Bu konuda ilerleyen dönemde neler olacağını hep birlikte bekleyip göreceğiz.