Uzay turizm şirketi Virgin Galactic, ilk ticari uzay uçuşunu başlatacağını duyurdu. Şirketin ilk ticari uzay uçuşu Galactic 01'in 27 Haziran ile 30 Haziran arasında fırlatılacağı tahmin ediliyor. Bir sonraki uzay yolculuklarını da planlayan şirket, ağustos ayının başlarında Galactic 02 ile özel bir mürettebatı uzaya götürecek. Kaliforniya merkezli şirket, bu yıl ayda yaklaşık 23 yolculuk gerçekleştirmeyi beklediğini söyledi. Virgin Galactic, yıllarca süren gecikmelerden sonra uzay turizmi için bir dönüm noktası olarak ifade ediliyor olsa da şirket aslında 20 yıl önce kuruldu. 2021'in temmuz ayında şirketin kurucusu Richard Branson ve diğer üç mürettebat üyesi uzaya gönderildi. Ekip, uzayın başladığı nokta olarak kabul edilen yerden 100 kilometre yüksekliğe seyahat etti. Virgin Galactic, uzaya gitme çalışması yani suborbital uzay turizmi başlatan ilk üç şirketten biri. Şimdiye kadar uzay turizmi için 700'den fazla kişi rezervasyon yaptırdı. Bunların arasında Tom Hanks, Justin Bieber ve Lady Gaga bulunuyor. Uzay yolculuğunun fiyatı 250 bin dolardan başlıyor. Uzay turizmi, bireylerin dünya atmosferinin dışına çıkarak uzayda seyahat etmeleri olarak tanımlanıyor. Uzay turizmi, özel şirketler veya hükümetler tarafından düzenlenen uzay seyahatleri veya uzay misyonları aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Bu seyahatler genellikle dünya yörüngesine çıkma veya daha uzak noktalara, örneğin Ay'a veya Mars'a seyahat etme amacı taşıyabilir. Uzay turizmi, insanlığın uzayda daha aktif bir rol oynamasının bir adımı olarak nitelendiriliyor.


Türkiye'nin lider ev teknolojileri şirketi Arçelik, görüntüleme sistemleri alanında uzun dönemli kiralama modeliyle de hizmet vermeye başladı. Endüstriyel ekranlar alanında geniş bir ürün yelpazesi ve Türkiye geneline yayılan güçlü servis ve destek ağıyla müşterilerinin ihtiyaçlarına yanıt veren Arçelik, kiralama modeliyle de önemli avantajlar sunuyor. Akıllı ekran, akıllı tahta ve videowall gibi endüstriyel ekranlar, otel lobilerinden, toplantı salonlarına, AVM dış cephelerinden, havaalanlarına kadar hemen her yerde giderek daha yaygın olarak kullanılıyor. Ürün ve hizmetlerin tanıtımı, indirim ve promosyonların duyurulması, reklam ve anonslar gibi pek çok alanda endüstriyel ekranlar işletmelerin müşterileriyle iletişim kurmasını sağlayan önemli bir araç olarak öne çıkıyor. Arçelik, işletmelerin kampanya ve tanıtımlarını kolayca yönetebileceği endüstriyel ekranları farklı maliyetler ve sorunlarla karşılaşmadan uzun dönemli olarak kiralama imkanı sunuyor. Kiralama modeli sayesinde işletmeler, yüksek satın alama maliyetlerine katlanmadan, değişen ihtiyaçlarına göre ekran sayısını artırıp azaltma esnekliğine de sahip oluyor. Arçelik'in kurulum ve yerinde bakım hizmetlerinin yanı sıra yazılım güncellemeleri ve teknoloji hızla değiştiğinde yeni ve daha gelişmiş ekranlara geçme gibi imkanlardan da yararlanabiliyorlar. Arçelik Türkiye Genel Müdürü Can Dinçer: Görüntüleme sistemleri alanında da müşterilerimize Arçelik'in yaygın ve güçlü servis ağıyla hizmet veriyoruz Türkiye'nin ev teknolojileri alanında lider şirketi olarak görüntüleme sistemleri alanında da küçük, orta ve büyük tüm işletmelere, yüksek performanslı ürünlerle hizmet verdiklerine değinen Arçelik Türkiye Genel Müdürü Can Dinçer, Günümüzde görüntü sistemleri işletmelere, müşterileriyle etkileşime geçme fırsatı sağlıyor. Arçelik, endüstriyel ekranların ilk örneği olan TV üretimine 1975 yılında başladı. 2015 yılından bu yana da profesyonel görüntüleme ekranları ve içerik yönetim yazılımları alanında üretim ve ar-ge çalışmaları yapıyoruz. Türkiye genelindeki yaygın servis ağı ve destek hizmetlerimizle müşterilerimizin ihtiyaçlarına yanıt veriyoruz. Farklı boyutlarda endüstriyel monitörler, videowall monitörler, akıllı ekranlar, profesyonel bilgilendirme ekranları ile çok geniş bir ürün çeşitliliğine sahibiz. Bu alanda müşterilerimize kiralama modeli ile de hizmet vermeye başlayarak önemli avantajlar sağladık. Kurulum, yerinde bakım ve destek hizmetinin yanı sıra yazılım güncellemelerini de kiralama dönemi boyunca ücretsiz olarak sunuyoruz dedi. Uzun dönemli kiralama modeli ile farklı seçenekleri bir araya getiriyor Arçelik'in görüntüleme sistemleri alanında kiralama modeliyle müşterilerine sunduğu ürünler arasında farklı boyutlarda (22-43-55-98 gibi) endüstriyel monitörler, videowall monitörler (49 ve 55 boyutlarında), endüstriyel PC/digital signage player ürünleri, içerik yönetim yazılımı ve bakım-destek hizmetleri yer alıyor. Kiralama hizmetinden büyük küçük tüm işletmeler yararlanabiliyor. Arçelik'in uzun dönemli kiralama modelinde müşterilere farklı seçenekler sunuluyor. Müşterilerin her türlü ihtiyacına cevap vermeyi hedefleyen modelde, 3 farklı seviyede bakım-destek hizmeti, yerinde bakım onarım hizmeti, 3 yıl sonunda ürünlerin uygun taksitlerle yeniden kiralanması veya teknolojik olarak güncel modeller ile devam edilmesi gibi seçenekleri yer alıyor. Profesyonel ekranlar dayanıklı ve uzun ömürlü 7 gün/24 saat veya 7 gün/16 saat çalışabilecek özelliklere sahip olan ekranlar, endüstriyel ürün tasarımlarına uygun şekilde üretildi. Normal televizyonlarda 30.000 saat ömürlü paneller kullanılırken bu ürünlerde panel ömrü 50.000 saati buluyor. Müşterilerin hem yatay hem de dikey olarak kullanılabileceği ekranlar bulut tabanlı içerik yönetim yazılımı ile hazırlandı. Bu sayede ekranları uzaktan yönetebilmek ve içerikler için bir yayın akışı planlayabilmek mümkün. Arçelik profesyonel görüntüleme sistemlerinin kiralama modeli ile ilgili hazırlanan reklam videosuna buradan ulaşabilirsiniz.


Sosyal medya yönetim şirketi olan Echobox'tan alınan verilere göre, Facebook'un algoritmasında mayıs ayında yapılan bir değişiklik, haber ve medya web sitelerinin trafiğinde düşüşe neden oldu. Gizmodo tarafından ortaya çıkarılan bilgilere göre Facebook'ta haber linklerine tıklama oranı yaklaşık bir yıldır düşüşe sahne oluyor. Globalde 2 binden fazla yayıncıdan veri toplayan Echobox'a göre bu düşüş, Mayıs 2023'te daha da hızlandı. Echobox'ın müşterileri arasında, Facebook'tan gelen trafiğin payı geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 50 düştü. Echobox CEO'su Antoine Amann, bunun nedenini söylemenin zor olduğunu açıklasa da Facebook'un, video içeriklere öncelik verme niyetini gizlemediğini belirtti. Yayıncılar için üçüncü taraf platformların insafına kalmanın son derece zorlayıcı olabileceğini söyleyen Amann, bu platformların performans ve gelirlerinin, üzerinde kontrol sahibi olmadıkları algoritmik değişikliklerden ciddi şekilde etkileneceğinin altını çizdi. Vice Media'nın iflas başvurusu ve BuzzFeed News'in kapanması gibi son zamanlarda yaşanan olaylar, sosyal medya trafiğindeki beklenmedik değişimlerin etkisini gösteriyor. Mayıs ayında Meta, Kaliforniya'da, teknoloji platformlarını, haber içeriği için yayıncılara ödeme yapmaya zorlayacak bir yasa tasarısına yanıt olarak Facebook ve Instagram'da haber bağlantılarını tamamen engellemekle tehdit etmişti. Meta bu engellemeyi yapmamış olsa da şu an haberlere baskı uyguluyor olabilir. Meta'nın 2021 yılında Avustralya'da benzer bir yasa teklifine yanıt olarak sadece haberleri değil, hastanelerin ve itfaiye hizmetlerinin sayfalarını da engellediğini iddia edilmişti. Şirket, söz konusu algoritma değişikliği ile ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.


Geçtiğimiz haftalarda düzenlediği WWDC 2023 ile yeni ürünlerini görücüye çıkaran Apple'ın, mobil işletim sistemi olan iOS'in yeni versiyonunu tanıttığını da sizlere aktarmıştık. Pek çok yeni özelliğe sahip olan iOS 17, Apple ekosisteminin en sevilen çözümleri arasında yer alan AirDrop için de yeni özellikler sunuyor. Dosya gönderimini kolaylaştıran bir araç olarak karşımıza çıkan AirDrop, Apple cihazlarındaki en çok kullanılan araçlardan biri. Bu yazımızda iOS 17 ile birlikte AirDrop'a eklenen yeni özelliklere yakından bakıyoruz. Yeni AirDrop özellikleri NameDrop Genelde dosya paylaşımı için kullanılan AirDrop, yeni gelen NameDrop özelliği ile birlikte numara paylaşmayı da oldukça kolaylaştırıyor. NameDrop özelliği sayesinde iPhone'ları yan yana getirerek rehberinizdeki kişilerin bilgilerini kolayca paylaşabilirsiniz. NameDrop özelliğinin Apple Watch ile birlikte çalıştığını da ekleyelim. Apple tarafından aktarılan bilgilere göre NameDrop özelliği bu yıl içinde kullanıma sunulacak. Yan yana dosya paylaşımı iPhone modellerinin yan yana getirilerek paylaşım yapılması özelliği fotoğraf ve dosya paylaşımları özelinde de kullanılabiliyor. Normal şartlarda paylaşım için AirDrop'u seçtiğiniz sonrasında yakınınızda bulunan cihazlardan birini seçmeniz gerekiyordu. Yeni gelen özellik ile birlikte AirDrop'u seçtikten sonra yanınızdaki iPhone otomatik olarak seçiliyor. Bu sayede dosya gönderimi süreci daha hızlı bir hale geliyor. Ön izlemeler için yeni güvenlik özelliği Kullanıcıların izni olmadan AirDrop üzerinden herhangi bir dosya gönderimi yapılamayacağını hatırlatalım. İzin olmadan dosya gönderimi yapılmasa da dosya gönderimi teklifi sırasında gönderilecek olan görsellerin ön izlemeleri alıcı tarafından görünebiliyor. Bu durum kullanıcıların görmek isteyecekleri görselleri görmelerine neden oluyor. Bu konuda bir değişiklik yapan Apple, görsel ön izlemelerini bulanık olarak kullanıcılarına sunacak. İnternet üzerinden dosya gönderimi Apple ürünleri arasında dosya gönderimi yapmanızı sağlayan AirDrop, tıpkı Bluetooth teknolojisi gibi belli bir menzil içinde çalışıyor. Yeni gelen özellikler ile birlikte bu durum da değişti. iOS 17 ile birlikte cihazlar yakın olmasa da dosya gönderim süreci internet üstünden devam edecek. İnternet üzerinden dosya gönderimi için her iki tarafın da iCloud'da oturum açmış olmaları gerekiyor. AirDrop ile SharePlay kullanımı İki iPhone modelinin yan yana getirilmesi sadece NameDrop için değil SharePlay için de kullanılabiliyor. Yeni SharePlay API'ı sayesinde iPhone modelleri yan yana geldiğinde AirDrop otomatik olarak bağlantı kuruyor. Bu bağlantı sayesinde SharePlay de kolayca kullanılabiliyor. SharePlay sayesinde aynı içeriği iki farklı cihazda aynı anda tüketmek mümkün. -


Sağlık yaşam son dönemin en trend konusu iken, sağlıklı olmak için atılan adımların başında düzenli yürüyüş yapmak geliyor dersek yanlış olmayacaktır. Covid-19 sonrasında sağlık odaklı kazanç platformları, kullanıcılara sağlık ve wellness alanında uzmanlık veya deneyime sahip oldukları durumlarda para kazanma imkanı sunmaya başladı. "Move to Earn" girişimleri de bu kapsamda sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek için aynı zamanda kazanç elde etmenizi sağlıyor. Walkers da Türkiye'de faaliyet gösteren "move to earn" şirketlerinden biri. Walkers, 2022'nin şubat ayında Gökhan Genç tarafından kuruldu. Şu an beş kişilik bir ekip tarafından yönetilen şirket, 'yürüdüğünüze değsin' mottosuyla yola çıktı. Genç, girişimini şöyle tanımlıyor: "Yürüdüğünüz adım başına bağış yaptığınız, Walkers Puan kazandığınız, bu puanlarla birlikte 70'i aşkın markadan ödüller kazanabildiğiniz bir sağlık fitness ve gerçek zamanlı oyun uygulaması." Şirket, kullanıcılarına daha fazla hareket etmek ve sağlıklı bir hayata adım atmak için gereken motivasyon sunuyor; bir taraftan partner olduğu firmalara promosyon imkanı sağlıyor. Gökhan Genç, şirketin genel durumu hakkında şöyle bilgiler veriyor: "5 aylık bir geliştirme süreci sonucunda canlıya alındı. Bazı hazır altyapılar kullanırken özellikle Android tarafında kendi adımsayar sensörümüzü geliştirdik. Şimdiye kadar 120 bin kullanıcıya eriştik. Walkers olarak en güçlü kasımızın iş birliği kurabilme olduğuna inanıyoruz. Kurulduğumuzdan bugüne kadar her 5 günde bir iş birliği gerçekleştirerek toplamda 90'dan fazla markadan faydaları kullanıcılarımıza sunduk." Şu ana kadar henüz yatırım almayan Walkers B2C tarafında üyelik modeli ile kullanıcılarına Pro avantajlarını sunuyor. B2B tarafında firmaların kullanıcı/çalışan sadakat programlarını yürüterek "Loyalty as a Service" hizmetinden gelir elde ediyor. "Move to earn" kavramı, özellikle Covid-19 salgınından sonra ortaya çıkan değişen çalışma modelleri ve ekonomik modeller nedeniyle daha fazla duyulur hale geldi. Çünkü salgın, birçok insanın geleneksel iş modellerinde zorluklarla karşılaşmasına ve gelir kaynaklarının azalmasına neden oldu. Böylece insanlar, evden çalışma, esnek çalışma saatleri ve kendi işlerini kurma gibi yeni çalışma modellerine yönelmeye başladılar. Walkers'ın Sweat Coin ve Stepn gibi rakipleri mevcut. Gökhan Genç, bunların benzer çözümler olduğunu söylüyor ve ekliyor: "Move To Charity gerçekleştirirken bizler kullanıcıların atmış olduğu her adımı ödüllendirerek rakiplerden farklılaşıyor. Özellikle oyunlaştırma ile birlikte rakiplerden ayrışıyor." Walker'ın, Webrazzi okuyucularına özel WLK200 kodu tanımlayarak 200 WP hediye ettiğini de belirtelim.


Meta CEO'su Mark Zuckerberg, geçtiğimiz hafta Instagram kanalından yeni üretimsel yapay zeka modeli Voicebox'ı duyurdu. Metinden sese yapay zeka modellerinden farklı olarak Voicebox, bu konularda eğitilmediği halde düzenleme, gürültü giderme ve stil transferi dahil olmak üzere pek çok görevi yerine getirebiliyor. Voicebox'ın öne çıkan özellikleri Voicebox'a 2 ses ve metin örneği verdiğinize, ilk ses örneğini referans alarak ikinci ses örneğini ilk ses örneğine göre değiştirebilir. Aynı şekilde bu özellik, farklı dillerde de daha doğal bir konuşma ortaya koymak için kullanılabilir. Kullanıcılar, Voicebox'ı ses düzenleme işlevleri için de tercih edebilir. Eğer ses kaydı esnasında arka planda bir köpek havlaması ya da bir eşyanın düşüşü gibi anlık bir gürültü yer alıyorsa, bunları silmeniz mümkün. Bunun için Voicebox'a ses dosyasını ve deşifre metnini aktarmanız gerekiyor. Her iki girdiyi de değerlendiren Voicebox, deşifre metnini göz önünde bulundurarak arka plan sesini temizliyor. Bu tekniği kullanarak konuşma kayıtlarını da düzenleyebileceğinizi belirtelim. Eğer yanlış telaffuz ettiğiniz bir kelime mevcut ise Voicebox, deşifre metnine dayalı olarak bu kısmı düzeltebiliyor. Eksik kısımlar yeni metin ile doldurulurken, üretilen sesin mevcut ses ve ton ile uyuşması sağlanıyor. Bunlara ek olarak model, tek bir metin sekansından pek çok konuşma örneği üretebiliyor. Bu özellik sayesinde diğer konuşma işleme modellerini eğitmede kullanmak için sentetik veri üretimi gerçekleştirilebilir. Modelin eğitilme süreci ve yöntemi Meta'nın araştırma ekibinin aktardıklarına göre Voicebox, bağlam içi öğrenme yoluyla metin güdümlü konuşma oluşturma görevini yerine getirebilecek tek bir model üretme amacıyla ortaya çıkarıldı. İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Almanca, Lehçe ve Portekizce olmak üzere 6 dilde çalışabilen Voicebox, özel bir yöntem kullanarak eğitildi. Flow Matching tekniğini kullanan Meta yapay zeka ekibi, böylece diffusion tabanlı öğrenme yöntemlerine kıyasla daha genelleştirebilir ve daha verimli bir yöntemle karşımıza çıkıyor. Flow Matching tekniği, modelin, çeşitli konuşma verilerinden, verilerin etiketlenmesine gerek kalmadan öğrenmesini sağlıyor. Bu sayede Meta yapay zeka ekibi, verileri fiili olarak etiketlemeye ihtiyaç duymadan, modeli, 50 bin saatlik konuşma ve sesli kitaplardan alınan deşifre metinleri üzerinde eğitmeyi başardı. Kıyaslamak gerekirse; geniş dil modelleri genel olarak kelimelerin ve metin sekanslarının istatistiksel düzenini öğrenmeye çalışırken, Voicebox, ses örneklerini deşifre metinleriyle eşleştiren kalıpları öğrenmek için eğitildi. Temel olarak, eğitim esnasında modele bir ses örneği ve bu ses örneğine karşılık gelen metin veriliyor. Sonrasında sesin bazı kısımları maskeleniyor. Akabinde model, maskelenmiş kısmı oluşturmak için çevre sesini ve metni, bağlam olarak kullanıyor. Modelin bu işlemi defalarca tekrarlaması, metinden doğal bir konuşma üretmeyi öğrenmesini sağlıyor. Bu arada model, sesli kitap verileriyle eğitildiği için gündelik ve sözel olmayan seslerin yer aldığı konuşmalarda çok iyi aktarım sağlanmıyor. Ses tarzı, tonu, duygusu ve akustiği gibi detaylarda tam kontrol sağlanması da pek mümkün olmuyor. Meta yapay zeka ekibi, önümüzdeki dönemde bu alanlarda iyileştirme yapılacağını dile getiriyor. Şu an için söz konusu model, etik kaygılar nedeniyle herkese açık bir şekilde yayınlanmadı. Ortaya çıkan sonuçlar ise Voicebox'ın ilerleyen dönemde uygulamalara yeni bir özellik olarak eklenebileceğini gösteriyor.


Yapay zeka teknolojisi pazarı hızla büyüyen bir alan. Google, Microsoft, Amazon, Apple, Meta gibi büyük teknoloji şirketleri bu alanda rekabet etmek ve liderlik pozisyonunu elde etmek için yoğun bir rekabet içindeler. Bu yarış, 2022'nin Kasım ayında OpenAI'ın ChatGPT'yi piyasaya sürmesiyle başka bir hal aldı. Facebook, WhatsApp ve Instagram gibi sosyal medya şirketlerinin sahibi olan Meta her ne kadar teknoloji dünyasının güçlü isimleri arasında sayılsa da yapay zeka alanındaki rekabetçi konumunu kaybediyor. Hatta geçen ay Beyaz Saray, teknoloji liderleriyle yapacağı yapay zeka zirvesinde Meta'ya yer vermedi. Şirketin kurucusu ve CEO'su Mark Zuckerberg, 2013 yılında yapay zeka alanında çalışan Yann LeCun'u yapay zeka departmanında çalışması için Meta'ya katılmaya ikna etmişti. Bu çabalarına rağmen Zuckerberg'in yanlış yönetim stratejisi çalışanların şirkete olan güvenini yok etti. Şirket, yapay zeka alanında çalışanlarının üçte birini kaybetti. Özellikle son aylarda işten çıkanların çoğu, şirket içi güvensizlik ortamı nedeniyle bıraktı. Hatta şirket içinde yapılan bir ankete göre Meta'da çalışanlarının sadece yüzde 26'sı Zuckerberg'e bir yönetici olarak güvendiklerini belirtti. Bir taraftan Meta, Kasım 2022'de 11 bin çalışanını işten çıkardı. Duyuru şirketin sahibi ve Facebook'un kurucusu Mark Zuckerberg'ün çalışanlara gönderdiği mesaj üzerinden yapıldı. Sadece 4 ay sonra Meta'nın yeniden 10 binden fazla kişiyi işten çıkaracağı haberi geldi. İşten çıkarılma konusunda yaptığı açıklamada verimlilik vurgusu yapan Zuckerberg, bunun zor bir karar olduğunu ve ne yazık ki bu kararı vermekten başka bir yol olmadığını dile getirdi. Yine de geride kalan çalışanlarının güvenini kaybetmiş oldu. Bu da şirketin teknoloji dünyasındaki konumunu sarsmaya başladı.


Eğer Microsoft'un Outlook, OneDrive veya Azure gibi hizmetlerinden birini kullanıyorsanız son zamanlarda hesaplarınıza girişte sorunlar yaşamış veya birilerinin sizin hesabınıza girmeye çalıştığını fark etmiş olabilirsiniz. Zira haziran ayının başından beri, aktif olarak kullanmasam bile düzenli aralıklarla Microsoft hesabımın ele geçirilmeye çalışıldığını görüyorum. Hatta bu yüzden, Microsoft ekibinden gelen e-postada hesabımın kapatılacağı bile bildirildi, bir şekilde hesabı daha güçlü hale getirerek bu sorundan kurtulmayı başardım. Son dönemde Microsoft hizmetlerini kullanan birçok kişi benzer problemleri yaşıyordu, bu nedenle şirketten konuyla ilgili açıklama geldi. Associated Press'te yer alan bir habere göre, haziran ayı başlarında Twitter'da Outlook'un 18 bin kadar kullanıcı için çöktüğüne dair şikayetler yer almaya başladı ve bunun bir DDoS saldırısı olduğu ortaya çıktı. Microsoft da paylaştığı bir blog yazısında saldırıyı kabul etti ve gelecekte bu tür saldırılara karşı korunmak için bazı teknik ayrıntılar ve öneriler sundu. Söz konusu açıklamada, şirketin durumu kontrol altına alıp almadığından ya da saldırının bitip bitmediğinden bahsedilmedi. Şirket, müşteri verilerine erişildiğine veya gizliliğinin ihlal edildiğine dair hiçbir kanıt görmediklerini söyledi. Ancak kendi hesabıma farklı bir konumdan giriş yapıldığını gördüğüm için açıkçası bu açıklamadan pek de emin olamıyorum. Microsoft, Associated Press ile paylaştığı bir açıklamada, teknoloji devi saldırılardan Anonymous Sudan'ın sorumlu olduğunu doğruladı. Saldırılardan kaç Microsoft müşterisinin etkilendiği veya etkinin küresel olup olmadığı ise paylaşılmadı.


Webrazzi olarak Politikod isimli video program serisine başlıyoruz. Bu video serisinde teknoloji dünyasıyla politikanın kesişimi, teknolojinin toplumsal, ekonomik ve hukuksal etkilerini yönetmek ve şekillendirmek amacıyla politikaların oluşturulduğu ve uygulandığı noktalar odaklanacağız. Webrazzi genel müdür yardımcısı Ahmet Buğra Ferah ile Ussal Danışmanlık Yönetici Ortağı Ussal Şahbaz'ın birlikte hazırladığı programın ilk bölümünün konusu kripto para birimleri ve kripto varlık piyasasındaki son gelişmeler oldu. Konuşmacılar dünyada en çok regüle edilen sektörün finans sektörü olmasına dikkat çekti. Çünkü özellikle hükümetlerin ve düzenleyici kurumların kripto para birimleri ve kripto varlık piyasalarını düzenlemek, denetlemek ve yönlendirmek için belirledikleri politikaların ve düzenlemelerin üzerine gelişmeleri takip etmenin kritik bir önem taşıdığını söylediler. Programda, kripto para gündeminin en önemli gelişmelerinden olan ABD menkul kıymetler ve borsa komisyonunun Binance ve Binance'in kurucu ortağı ve CEO'su Changpeng Zhao ile ABD merkezli kripto borsası Coinbase'e açtığı dava ile ilgili son gelişmeler konuşuldu. Hatırlamak gerekirse SEC, geçtiğimiz günlerde Binance ve Zhao'nun ABD menkul kıymet yasalarını ihlal ettiğini öne sürerek Binance'in varlıklarını dondurmak için adım atmıştı. SEC, bu kararı müşteri varlıklarının güvenliğini sağlamak için aldığını belirtmişti. SEC, Binance'in ardından ABD merkezli kripto borsası Coinbase'in kayıtsız aracı kurum olarak faaliyet gösterdiği belirtildi. Komisyon, şirketin sürekli olarak yasaklanmasını talep etti. Ussal Şahbaz, ABD dışındaki ülkelerde ya da ülkeler üstü oluşumlarda kripto para varlıklarla ilgili düzenlemelerin yapıldığını söyledi ve bunun nedenini şöyle açıkladı: "ABD'de bu düzenlemelerin yapılamamasının temel nedeni Amerikan Kongresi'nin kilitlenmiş durumda olması. Orada herhangi bir konuyla ilgi herhangi bir kanun geçmiyor. SEC de mevcut kanunlar yoluyla uygulamalarına başladı. Bakalım, bu davalar nasıl sonuçlanacak? Çünkü bunlar bir iki senede karara bağlanacak türde konular değil. Türkiye'de de olduğu gibi kripto para varlıklar gibi konular çok teknik olduğu için hiçbir hakimden bu konuyla ilgili uzman olmasını bekleyemezsiniz." Şahbaz, SEC'in Biance'e 14, Coinbase'e ise 1 dava açtığını, Coinbase'in bir halka açık bir Amerikan şirketi olduğunu dolayısıyla Binance'in ve Coinbase'in yargı karşısındaki statüsünün farklı olduğunu söyleyerek davalarla ilgili ilginç detaylar aktardı. Yargının doğru bir regülasyon başlangıcı olmadığına inandığını sözlerine ekledi. Stablecoin'ler bankacılık sektörünü nasıl etkileyecek? Şahbaz, kanunlar ve kuralların tartışarak çıkarıldığı için biraz daha geriden geldiğini belirterek bu kadar kapsamlı bir konuyla ilgili kuralların parlamento ya da kanun koyucular tarafından belirlenmesi gerektiğini söyledi. Mevcut kanun ve kuralların teknik açıdan zayıf kaldığına inandığını kaydetti. Dolayısıyla bu mevcut kuralların demokratik ülkelerde yargı değil, hükümetler nezdinde belirlenmesi ve uygulanması gerektiğinin altını çizdi. Programın ikinci yarısında global taraftaki stablecoin'lere ve Türkiye'deki duruma değinildi. Dünyada stablecoin'lerin önem kazandığını belirten Ussal Şahbaz, bu para biriminin merkez bankası dijital parası olduğunu, ilk defa Çin'in çıkardığını ve ABD ile Avrupa ülkelerinin bu konuyla ilgili hazırlık yaptıklarını kaydetti. Bu konuyla ilgili iki soru olduğunu belirterek sözlerine devam etti: "Merkez Bankası dijital parası tam olarak ne işe yarayacak? Merkez Bankaları bu konuda önden gitmek istiyor. Çünkü öncelikle alan kaptırmak istemiyorlar. İkinci sorun ise normalde bankaya mevduat hesabına para yatırılıyor. Bankada bunun bir kısmını kredi olarak veriyor. Merkez bankası dijital parası senin cebininde mevduat gibi olacak. Bankalar hangi paradan kredi verecek? Başka yerden borçlanarak verilecek olan para bilinen bankacılık sistemini bozan bir şey." Türkiye'deki son durum Şahbaz, bu durumun bankacılık sektörünü nasıl etkileyeceğini anlatarak sözlerine devam etti. Ahmet Buğra Ferah, açık bankacılık ile bankacılık sektörünün gelişip değiştiğini söyledi ve herhangi bir fintech kuruluşunun herhangi bir bankanın çoğu işlemini yaptığını belirtti. Ferah, blockchain altyapısı altında dijital para biriminin olmasının halihazırda kripto para borsalarının lisanslı bir finansal kuruma dönüşmesi konusuna değinerek sözü Türkiye kripto para borsasındaki son gelişmelere getirdi. Şahbaz, dünyada hangi açmaz varsa burada da aynı şeylerin söz konusu olduğunu söyleyerek ne demek istediğini şöyle açıkladı: "Kural koyucular bu konulardaki teknolojilerin nasıl regüle edileceğine dair dünyadaki çeşitli fikirleri takip ediyorlar. Ama hangisinin Türkiye'ye uygun olduğuna karar veremiyorlar. Bu durum onların eksikliği değil, zaten dünyada kimse bunun ne olduğunu bilmiyor. Bir tür global kısıt var." Özellikle dünya özelinde Türkiye'de bu işin çok büyüdüğünü ve regüle edilmeden devam etmesinin çok zor olduğunu söyleyerek konuyla ilgili görüşlerini bildirdi. Müşterinin varlıklarıyla borsanın varlıklarının ayrı olması gerektiğini kaydetti. Ahmet Buğra Ferah, Türkiye'deki kripto para borsalarının kar ettiklerini ve hacimlerinin büyük olduğunu dile getirdi. Bu platformların regüle olduğu noktada yurt dışından önemli yatırım alacaklarının altını çizdi. Ussal Şahbaz ise bununla beraber bu kanun ve kuralların nasıl olacağı konusuna dikkat çekerek bu konuyla ilgili düşüncelerini paylaştı.


Ülkemizdeki girişimcilik ekosisteminin en popüler alanlarından biri haline gelen mobil oyun girişimleri yatırımlar almaya devam ediyor. İstanbul merkezli bir mobil oyun girişimi olarak karşımıza çıkan Fuse Games, tohum öncesi yatırım turunda 2 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Fuse Games'in 2 milyon dolarlık yatırım turu, NFX ve Lakestar'ın ortak liderliği ile birlikte gerçekleşti. Fuse Games ekibi tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, aldığı 2 milyon dolarlık yeni yatırımı üzerinde çalıştıkları shooter oyunlarını geliştirmeye odaklanarak oyun kalitesini üst seviyelere taşımak için kullanacak. Oyuncu deneyimini geliştirmek için yapay zekadan faydalanan Fuse Games, yapay zekanın gücünden yararlanarak oyun mekaniğini geliştirmeyi, oyuncu etkileşimlerini optimize ederek bireysel tercihlere ve beceri seviyelerine uyum sağlayan kişiselleştirilmiş oyun deneyimleri sunmayı amaçlıyor. Geçtiğimiz Ocak ayında Akın Semih Şahan, Emre Ovacık, Umut Başaran, Yavuz Topçuoğlu ve Yerd Yerdan Bostan tarafından İstanbul'da kurulan Fuse Games, POGGIES UNLEASHED isimli bir mobil oyun üzerinde çalışıyor. Aldıkları yatırımın, oyun geliştirme süreçlerini hızlandıracağını ve yenilikçi yollar keşfetmelerini sağlayacağını düşündüklerini belirten Fuse Games CEO'su Akın Semih Şahan, oyuncular için benzersiz ve ilgi çekici deneyimler yaratmak üzerine nitelikli bir ekiple birlikte çalıştıklarını dile getirdi. İlk günden itibaren ekibin iş disiplininden, hızlı ürün geliştirme kapasitesinden ve stratejik planlama yeteneğinden çok etkilendiklerini dile getiren Lakestar'ın direktörü Beatrice Aliprandi ise Fuse Games ekibinin oyun geliştirme sürecini daha verimli hale getirecek ve oyuncu tecrübesinde devrim yaratacak yeni teknolojileri uygulama konusundaki başarısına da dikkat çekti.


Dünyanın önde gelen e-ticaret platformlarından Alibaba'da CEO değişikliği yaşandı. Alibaba Group, bugün yaptığı açıklamada, şu anda Taobao ve Tmall Group'un başkanı olan Eddie Wu'nun CEO'luk görevini Daniel Zhang'dan devralacağını duyurdu. Görev değişikliğinin 10 Eylül'de gerçekleşeceği bilgisi paylaşıldı. Daniel Zhang, 2015'ten beri Alibaba Group'un CEO'su olarak görev yapıyordu. Şirketin açıklamasına göre Daniel Zhang aynı zamanda yönetim kurulu başkanlığı görevinden de ayrılıyor. Zhang'ın yerine şu anda grubun yönetim kurulu başkan yardımcısı olan Joseph C. Tsai geçecek. Tsai'nin NBA takımı Brooklyn Nets'in sahibi olduğunu da belirtelim. Söz konusu değişiklik, Alibaba'nın mart ayında şirketi altı iş grubuna böleceğini açıklamasının ardından geldi. Şirket o dönemde yaptığı açıklamada bunun her bir iş grubunun dış finansman sağlamasına ve tarihindeki en önemli yeniden yapılanma ile halka açılmasına olanak tanıyacağını belirtmişti. Alibaba, 238 milyar dolar değeriyle oyun devi Tencent ve içecek şirketi Kweichow Moutai'nin ardından Çin'in en değerli üçüncü şirketi konumunda. Alibaba'nın yeni CEO'su Eddie Wu 1996 yılında Zhejiang University of Technology'den bilgisayar bilimleri alanında lisans derecesi ile mezun olan Eddie Wu, Alibaba'nın kurucu ortaklarından biri ve şu anda üç iş birimini denetleyen kıdemli başkan yardımcısı olarak görev yapıyor. Bu birimler arasında mobil, anlık mesajlaşma ve müzik yer alıyor. Wu'nun Alibaba'nın ilk programcısı olduğu da paylaşılanlar arasında. Wu, ayrıca Alibaba Health Information Technology'nin direktörüydü ve ileri teknolojilere, kurumsal hizmetlere ve dijital sağlık hizmetlerine yatırım yapmaya odaklanan bir girişim sermayesi şirketi olan Vision Plus Capital'ı kurdu.


Avrupa Birliği, Apple cihazlarındaki bataryaların, kullanıcılar tarafından kolayca değiştirilebilir hale getirmesi için yeni bir yasaya odaklanıyor. Bu konuda hazırlananan mevzuat ilk olarak aralık ayında gündeme gelmişti. Yakın zamanda AB parlementosu oy çokluğuyla mevzuatı hayata geçirmeye karar verdi. Onaylanan ana esaslara göre, iPhone, iPad ve Mac'te kullanılan taşınabilir piller, kullanıcılar tarafından kolayca değiştirilebilmeli. Kullanıcılar gerektiğinde herhangi özel bir araca ihtiyaç duymadan bu pilleri çıkarıp yerine başka bir pil yerleştirebilmeli. Pillerin çıkarılması için eğer bir araç gerekiyorsa, bu araçlar ücretsiz olarak sunulmalı. Avrupa Birliği bu düzenleme ile bataryaları daha sürdürülebilir, daha dayanıklı ve daha iyi performansa sahip hale getirmek istediğini belirtiyor. Düzenleme kapsamında elektrikli araçlarda kullanılan bataryalara da yeni kıstaslar getiriliyor. Buna ek olarak taşınabilir piller için daha sıkı atık toplama hedefleri yayınlandı. Bu hedefler, taşınabilir piller için 2023 yılına kadar yüzde 45, 2027 yılına kadar yüzde 63 ve 2030 yılına kadar yüzde 73 olarak kendini gösteriyor. LMT piller için ise 2028 yılına kadar yüzde 51 ve 2031 yılına kadar yüzde 61 atık toplama hedefi bulunmakta. Bununla beraber pillerin geri dönüşümüyle ortaya çıkan malzemelere ilişkin gerekliliklerde değişiklikler gerçekleştirildi. Atık bataryalardan geri kazanılan asgari malzeme seviyeleri lityum için 2027'ye kadar yüzde 50 ve 2031'e kadar yüzde 80 iken, kobalt, bakır, kurşun ve nikel için 2027'ye kadar yüzde 90 ve 2031'e kadar yüzce 95 olacak. Ayrıca kullanıcıların daha fazla bilgi sahibi olması içi bataryaların üzerinde kapasitelerine, performanslarına, dayanıklılıklarına, kimyasal bileşenlerine dair bilgileri içeren QR kodlar ve etiketler yer alacak. Dijital batarya pasaportu LMT bataryaları, 2 kWh'ın üzerinde kapasiteye sahip endüstriyel bataryalar ve elektrikli araç bataryalarının da dijital batarya pasaportuna sahip olması gerekecek. Söz konusu pasaportta batarya modeli, her bir bataryaya özel bilgiler ve kullanım bilgileri bulunacak. Bu yeni düzenlemelerin hayata geçmesine daha zaman var. Yasal düzenlemelerin en erken 2027 yılında yürürlüğe girmesi planlanıyor. Bu kuralların Avrupa Parlamentosu'nda oylanmasının akabinde resmi olarak onaylanması ve AB Resmi Gazetesi'nde yayınlanması bekleniyor. Apple başta olmak üzere donanım üreticilerinin tasarım değişikliğine gitmesi ürün setinde olumsuz etkiler yaşanmasına sebep olabilir. iPhone pillerinin kullanıcılar tarafından değiştirilmesi, ürünün su geçirmezlik özelliğini olumsuz yönde etkileyebilir. Benzer şekilde hızlı şarj gibi özelliklerin de olumsuz etkilenebileceğini söylemek mümkün. Önümüzdeki dönemde Apple'ın bu yeni AB yasaları karşısındaki tavrını hep birlikte izleyip göreceğiz.


Faturalandırma yazılımı geliştiren Hyperline, 4 milyon euro yatırım aldı. 4 milyon euroluk tohum yatırım, Index Ventures liderliğinde gerçekleşti. Yatırım turuna Cocoa, Klima Ventures, Steve Avani, Thibaud Elziere, Quentin Nickmans ve Formula 1'in eski Dünya Şampiyonu Nico Rosberg katıldı. Yeni yatırım, şirketin iş süreçlerinin geliştirilmesinde kullanılacak. Paris merkezli Hyperline, Lucas Bedout tarafından faaliyete geçti. Şirket, işletmelerin müşterilere ürün veya hizmetler karşılığında çıkardıkları faturaları oluşturmayı, yönetmeyi ve takip etmeyi sağlayan yazılımlar üretiyor. Bu yazılımlar, işletmelerin satışlarını kaydetmelerine, fiyatlandırma politikalarını uygulamalarına, faturaları otomatik olarak oluşturmalarına ve müşteri ödemelerini izlemelerine yardımcı oluyor. 2022 yılında kurulan Hyperline, şirketlerin logosu, renk şeması, fatura şablonları gibi unsurları özelleştiriyor. Bir SaaS platformu olarak konumlanan Hyperline'ın işletmelerin faturalandırma süreçlerini otomatikleştirerek 10 kata kadar zaman ve kaynak tasarrufu sağladığı iddia ediliyor. Bir taraftan herhangi bir ödeme sağlayıcıyla entegre olabiliyor ve çoklu para birimi yönetme imkanı sunuyor. Fatura, satıcı firma tarafından alıcı firma adına tanzim edilen, mal veya hizmetin satıldığını gösteren bir belgesi olarak konumlanıyor. Fatura yazılımları aynı zamanda fatura baskısı alma ve kargolama süreçlerini ortadan kaldırıyor. Böylece belgelerde yapılacak maddi hataları minimuma indiriliyor. Şirket bu alanda çalışan tek girişim değil. Şirketin rakipleri arasında Wingback, Stage, Archetype, Recurly, Vendiro ve Amberflo.io yer alıyor.


Fintech girişimi Yellow, 14 milyon dolar yatırım aldı. B Serisi yatırım turu Convergence Partners liderliğinde gerçekleştirildi. Yatırım turuna Energy Entrepreneurs Growth Fund katıldı. Mauritius merkezli girişimin toplam yatırım miktarı 45 milyon dolara yükseldi. Yeni yatırım, şirketin Afrika Kıtası'ndaki faaliyetlerini genişletmek için kullanılacak. Yellow, 2018 yılında Mike Heyink ve Maya Stewart tarafından faaliyete geçti. Şirket, güneş enerjisi ve dijital cihazlar için varlık finansmanı sağlayıcısı olarak konumlanıyor. Bunu Ofeefee adlı uygulamasıyla yapıyor. Yellow, 5 ülkede 400 binden fazla müşteriye sahip. Şirket, Malawi merkezli olarak kuruldu. Bu ülke, elektriğe en az erişime sahip ülkelerden biri. Buna paralel olarak şirketin kuruluş amacı da ülkeye güneş enerjisini getirmekti. "Pay-as-you-go" gelir modelini kullanan Yellow, kullanıcıların günlük veya aylık olarak kullanılan enerji miktarına göre ödeme yapmalarını sağlıyor. Yani müşteriler sadece kullandıkları miktar veya hizmet için ödeme yapıyor. Bu model, özellikle düşük gelirli ya da ulusal elektrik şebekesine erişimi olmayan bölgelerde yaygın olarak kullanılıyor. Kişiler, ödemelerini tamamladıktan sonra mülkiyet haklarını elde ediyor. Bu şekilde, kullanıcılar daha düşük bir başlangıç maliyeti ile hizmet veya ürünlerden faydalanıyor. Güneş enerjisi, Güneş'teki hidrojen gazının helyuma dönüşmesi ile oluşan füzyon sürecinde ortaya çıkan ışıma enerjisi olarak tanımlanıyor. Güneş enerjisi sera gazı emisyonuna sebep olmadığı için temiz bir enerji kaynağı olarak nitelendiriliyor. Bu alanda çalışan girişimler, küresel ısınmanın etkilerini yaşadığımız bu dönemde oldukça dikkat çekiyor.


Daily Telegraph'ın haberine göre Birleşik Krallık Hükümeti, çalışanlarını, gizli bilgileri ChatGPT gibi yapay zeka sohbet robotları ile paylaşmamaları konusunda uyardı. Söz konusu gelişme, İngiltere Başbakanı Rishi Sunak'ın İngiltere'yi ulusal bir yapay zeka merkezi haline getirme misyonunu açıklamasından birkaç hafta sonra gerçekleşti. Hükümet yetkililerinin üretimsel yapay zeka ile nasıl çalışması gerektiğine dair bir dizi yönergesini içeren altı sayfalık bir belge sızdırıldı. Belgede, bu programların önyargılı çıktılar üretebileceği ve sorulara yanıltıcı sonuçlar verebileceği öne sürülüyordu. "ChatGPT gibi yapay zeka sohbet robotları ile gizli bilgi paylaşmayın" Habere göre, belgelerde çalışanlara gizli, hassas ya da hükümetin niyetini ortaya koyan ve kamuya açık olmayan bilgileri hiçbir şekilde bu araçlardan herhangi biri ile paylaşmamaları talimatı verildi. Ayrıca insanlar hakkında tanımlayıcı bilgileri ortaya çıkarabilecek kişisel verilerin de asla bu araçlarla paylaşılmaması gerektiği de belirtildi. Söz konusu belge, Birleşik Krallık Hükümeti'nin, tüm dünyadaki yönetimler gibi, yapay zeka için hangi kural ve düzenlemelere ihtiyaç duyulacağını anlamaya başlamasıyla birlikte geldi. Zira yapay zeka, son dönemde tüm dünyanın gündeminde ve bu durum yeni düzenlemeleri de beraberinde getiriyor. Hatırlarsanız geçtiğimiz hafta Avrupa Parlamentosu da "AB Yapay Zeka Yasası" olarak bilinen ve yapay zeka için önemli bir dönüm noktası olan kuralları onaylamıştı. 2024 yılından itibaren yürürlüğe girmesi beklenen yasada, üretimsel yapay zeka geliştiricilerinin, sistemlerini ticari olarak piyasaya sürmeden önce incelemeye sunmaları, gerçek zamanlı biyometrik tanımlama sistemlerinin yanı sıra tartışmalı "sosyal puanlama" sistemlerinin yasaklanması gibi maddeler yer alıyor.


Sentetik sesler oluşturan, bunu yaparken "text to speech" teknolojisinden yararlanan yapay zeka destekli girişim ElevenLabs, Seri A turda 19 milyon dolar yatırım aldı. Yatırım turu, GitHub CEO'su Nat Friedman, Y Combinator'ın eski Yapay Zeka Başkanı Daniel Gross ve Andreessen Horowitz tarafından yönetildi. Turun diğer katılımcıları arasında Credo Ventures, Concept Ventures, dünyanın en büyük sesli kitap yayıncılarından biri olan Storytel ve içerik oluşturucu platformu TheSoul Publishing yer alıyor. Londra ve New York merkezli girişim, 2022 yılında hayata geçirildi. ElevenLabs, "text to speech" ile seslendirmeler oluşturmak, sesi farklı dillere dublajlamak ve mevcut sesleri klonlamak için yapay zekayı kullanıyor. ElevenLabs, sesleri klonlayabilen ve insan tonlamasını taklit eden yüksek düzeyde konuşma kalitesi elde edebilen teknolojisi için birden fazla kullanım alanı görüyor. Şirketin CEO'su Mati Staniszewski, daha önce özellikle yayıncılık ve sesli kitap sektöründe büyük bir potansiyel gördüğünü söylemişti. Şirketin yatırım turunda Storytel ve TheSoul Publishing gibi isimlerin yer alması da aslında bunu kanıtlıyor. ElevenLabs, Ocak 2023'te beta platformunu başlattığından bu yana, 1 milyon kullanıcıya ulaştığını söylüyor. ElevenLabs ayrıca, kullanıcıların bir ses örneğinin kendi platformundan yapay zeka tarafından oluşturulmuş ses içerip içermediğini tespit etmelerine olanak tanıyan yeni bir yapay zeka konuşma sınıflandırıcısını da yayına aldı. Şirket, kullanıcıların orijinal kullanıcının sesini koruyarak sesi farklı dillere dublaj yapmalarını sağlayacak bir yapay zeka dublaj aracını da bu yılın sonlarına doğru piyasaya sürmeye hazırlanıyor.


Türkiye'nin dijital içerik platformu olan TV+'ı geçtiğimiz yıllarda pek çok kez sizlere aktarmıştık. Turkcell, bugün gerçekleştirdiği bir basın toplantısı ile birlikte hem TV+ ile ilgili gelişmeleri aktardı hem de yeni donanım ürünü olan TV+ PRO modelini tanıttı. Turkcell tarafından aktarılan bilgilere göre TV+, 2014 yılının ikinci çeyreğinden bu yana düzenli olarak büyümeye devam ediyor. TV+ platformunun toplam abone sayısı 2,3 milyon kişiyi aşmış durumda. 2023 yılının Nisan ayındaki verilere baktığımızda ise platformun IPTV Ev müşterisi 1,3 milyon aboneyi geçti. TV+ platformunun premium paket kullanıcı oranı ise yüzde 76'nın üzerinde. Sunduğu uygulamanın yanı sıra kutu ile birlikte de hizmet veren TV+, 2023 yılının ilk çeyrek kapanışı itibarıyla Kutu Pazar Payında yüzde 16,5, Kablolu TV Pazar Payında ise yüzde 35 seviyesine geldi. TV+ platformunun kullanım verileri ile ilgili önemli detaylar da paylaşan Turkcell, TV+ izleyicilerinin 2022 yılında 2 milyar saatten fazla içerik izlediklerini aktardı. TV+ Genel Müdürü Gülçin Alıcı Gökçe'nin paylaştığı bilgilere göre TV+, pek çok önemli marka ile iş birlikleri de gerçekleştirdi. TV+ platformunun iş birliği yaptığı markalar arasında ise BluTV, Netflix, S Sport, Warner Bros. Discovery Grubu, Disney Grubu, AMC, HBO ve Paramount yer alıyor. Hatırlatmak gerekirse TV+ platformu içinde 150'ye yakın canlı kanal ve 11 binden fazla dizi - film - belgesel içeriği yer alıyor. TV+ için özelleştirilmiş bir Android Tv Box olarak hizmet veren TV+ Ready modelini 2020 yılının Ekim ayında sizlere aktarmıştık. Turkcell, bugün gerçekleştirdiği basın toplantısı ile birlikte yeni Android Tv Box ürünü olan TV+ PRO'yu da tanıttı. HDMI bağlantısı ile televizyon ve ekranlara bağlanabilen TV+ PRO, sunduğu özellikler ile birlikte her ekranı akıllı televizyona dönüştürebiliyor.


Visa ve Hackquarters ortaklığı ile hayata geçirilen Visa İnovasyon Programı'nın yoluna Visa Avrupa İnovasyon Programı olarak devam edeceğini geçtiğimiz dönemde sizlere aktarmıştık. Geçtiğimiz Mart ayında 2023 dönemi için başvuru sürecine başlayan Visa Avrupa İnovasyon Programı'nın yeni dönemine seçilen girişimler belli oldu. Türkiye'nin yanı sıra İspanya, İtalya, Kıbrıs, Malta, Portekiz ve Yunanistan'da da yürütülen Visa Avrupa İnovasyon Programı, Türkiye için aldığı toplam 55 başvuru arasından, 2023 dönemine katılacak 5 girişimi seçti. Visa Avrupa İnovasyon Programı'na seçilen girişimlerin finans teknolojilerine odaklanan girişimler olduklarını da paylaşalım. Program ile ilgili açıklamalarda bulunan Visa Güney Avrupa İş Geliştirme Başkanı Jak Telyaz, Visa Avrupa İnovasyon Programı'nın Türkiye'deki başarısından ve bu girişim programının uluslararası düzeydeki başarılı uygulanmasını sürdürmekten dolayı gurur duyduklarını aktardı. Telyaz, bu proje ile Visa'nın fintech ekosistemini birbirine bağlamaya ve fintech'lerin işlerini ölçeklendirmelerine destek olmak için onlara gerekli görünürlüğü, ağı ve yetenekleri sağlamaya devam edeceğini paylaştı. Visa Avrupa İnovasyon Programı'nın 2023 dönemine seçilen 5 girişimi aşağıda bulabilirsiniz. Visa Avrupa İnovasyon Programı 2023'e Türkiye'den seçilen girişimler Abonesepeti: Abonesepeti tüm abonelikleri, tek bir uygulamada başlatma, yönetme, sonlandırma ve daha fazlasını yapmaya yardımcı olan bir abonelik yönetim platformudur. Böylelikle, ilk hizmet başlangıcından abonelik iptal sürecine kadar tüm abonelik sorunlarına çözüm üreterek tüketicinin zamandan ve paradan tasarruf etmelerini sağlar. Agrio Finans: Agrio, tarım ve gıda ekonomisini Yeşil Mutabakata hazırlayan etki odaklı bir finansal teknoloji çözümüdür. Çözüm, denetimli finansal otorizasyon yapısı ile tarım ve gıda tedarik zinciri için Yeşil Mutabakat uyumlu dijital varlık ihracını mümkün kılar. Craftgate: "One-Stop" Shop Ödeme Orkestrasyonu. Craftgate, tek noktadan tüm banka sanal POS'larını, yurt içi ve yurt dışı ödeme kuruluşlarını ve alternatif ödeme yöntemlerini sisteminize entegre edebilmenizi ve hepsini tek panelden yönetebilmenizi sağlayan ödeme orkestrasyonu aracıdır. Enqura: Yeni nesil uzaktan kimlik tespiti platformu. 2023 yılında uluslararası Stevie ödüllerinde finans endüstrisinde inovasyonda mükemmellik altın ödülü kazanmış, süper hızlı bir uzaktan müşteri, kimlik ve yüz doğrulama çözümüdür. Recepta: Recepta işletmelerin kasada e-posta veya telefon numarası gibi herhangi bir kişisel bilgi gerektirmeden müşterilerine özelleştirilmiş kağıt ve dijital makbuzlar sunmalarına yardımcı olan bir platformdur. Recepta ödeme kartı numarasını müşteriyi tanımlamak için kullanır ve müşterilerin spam e-postalardan, çağrılardan ve pazarlama mesajlarından korunmasını sağlar.


Son dönemde sohbet kilidi, kaybolan süreli mesajlar, "Bir Kez Görüntüle" için ekran görüntüsü almayı engelleme ve kullanıcının çevrim içi olduğunu gizli tutma seçeneği gibi özellikleri yayına alan mesajlaşma uygulaması WhatsApp, yeni gizlilik özelliklerini tanıttı. "Bilinmeyen Kullanıcıları Sessize Alma" özelliği Şirket, "Bilinmeyen Kullanıcıları Sessize Alma" ve "Gizlilik Ayarı Kontrolü" özelliklerini yayına aldı. WhatsApp tarafından paylaşılanlara göre "Bilinmeyen Kullanıcıları Sessize Alma", gelen aramalar üzerinde kişiye daha fazla gizlilik ve kontrol sunmak için tasarlandı. Bu özellik, daha fazla koruma için spam, dolandırıcılık girişimleri ve bilinmeyen kişilerden gelen aramaları otomatik olarak filtrelemeye yardımcı oluyor. Söz konusu yenilik ile birlikte bu aramalar, telefonun çalmasını engelliyor, ancak arayanın önemli biri olduğu ortaya çıkarsa Arama listesinde görünüyor. WhatsApp, makine öğrenimine dayalı algılama kapasitesini artırdığını ve bu çağrıların yüzde 50 oranında azalmasını beklediğini söyledi. "Gizlilik Ayarı Kontrolü" özelliği Gizlilik Ayarı Kontrolü ise kullanıcının doğru koruma düzeyini seçmesine yardımcı olmak için önemli gizlilik ayarlarını tek bir yerde sunuyor. Özelliği kullanmak için gizlilik ayarlarında "Kontrolü başlat" butonunu seçmek yeterli. Ardından mesajların, aramaların ve kişisel bilgilerin güvenliğini artıran birden çok gizlilik katmanına göz atılabiliyor. WhatsApp, yeni özelliklerin bu haftadan itibaren kullanılabileceğini açıkladı. Şirketin bu güncellemeleri yapmasının nedeni ise kişilerin daha güvenli bir alanda konuşma ve mesajlaşma gerçekleştirebilmesini sağlama isteği olarak açıklandı.


Kısa içerik formatımız 90 Saniye'de artırılmış gerçeklik , sanal gerçeklik ve metaverse kavramlarını açıklıyoruz. Yazıyı okumaya başlamadan önce Web3 hakkında daha fazla bilgi edinmek için Web3 Nedir? , Web3 Sözlüğü, Web3'e nereden başlamalı? ve Akıllı sözleşmeler nasıl çalışır? başlıklı bölümleri inceleyebilirsiniz. Artırılmış gerçeklik nedir? Aslında pek çoğumuz artırılmış gerçeklik teknolojisine Instagram, Snapchat ve TikTok filtrelerinden aşinayız. Artırılmış gerçeklik , gerçek dünyanın üzerine grafikler ve ses efektleri gibi sanal içerikleri ekliyor. Böylece kullanıcılar etrafındakilerle ilgili daha fazla bilgi edinebilirken, sanal ürün deneme gibi farklı alanlarda yenilikçi bir deneyim yaşamış olur. Artırılmış gerçeklik deneyimlerine cep telefonları, tabletler veya akıllı gözlükler gibi diğer taşınabilir cihazlar aracılığıyla erişmek mümkün. Artırılmış gerçekliğin, gerçek dünya ile sanal dünya arasında bir köprü görevi gördüğünü söyleyebiliriz. Kullanıcılar, bir yandan gerçek dünyayı algılarken, diğer yandan gerçekliğin üzerine eklenen AR teknolojisi sayesinde bilgi ve etkileşim açısından zengin bir deneyim yaşar. Örnek vermek gerekirse, bir sergi ziyaretinde, mobil uygulama üzerinden gerçek dünyayı görüntülerken, ekran üzerinde sanal bir katmanla bilgiler, açıklamalar veya interaktif öğeleri de görüntüleyebilirsiniz. Artırılmış gerçeklik teknolojisi, eğitim, sağlık ve perakende alanlarında kolayca uygulanabilir. Öğrencilerin eğitiminde oyunlaştırma katmanı ekleyen artırılmış gerçeklik, sanal ürün deneme ile perakende sektöründe satın alma deneyimini çok daha farklı bir boyuta taşıyabilir. @webrazzi 90 Saniye'de anlatıyoruz: Artırılmış gerçeklik , sanal gerçeklik ve metaverse nedir? Artırılmış gerçeklik, gerçek dünyanın üzerine grafikler ve ses efektleri gibi sanal içerikleri eklerken, sanal gerçeklik, kullanıcıları tamamen sanal bir ortama taşır. Metaverse ise geniş kapsamda ölçeklenebilir, gerçek zamanlı etkileşime odaklanan birbirine bağlı sanal dünyalar bütünüdür. Web3 hakkında daha fazla bilgi edinmek için Web3 Nedir? , Web3 Sözlüğü, Web3'e nereden başlamalı? ve Akıllı sözleşmeler nasıl çalışır? başlıklı bölümlerimizi inceleyebilirsiniz. #webrazzi #web3 #90saniye #arttırılmışgerçeklik #sanalgerçeklik #metaverse Sanal gerçeklik nedir? Artırılmış gerçeklikten farklı olarak kullanıcıları tamamen farklı bir sanal ortama taşıyan sanal gerçeklik ise görsel, işitsel ve bazen dokunsal algıları manipüle ederek kullanıcılara etkileşimli bir deneyim sunar. Sanal gerçekliğe erişebilmek için genellikle bir sanal gerçeklik başlığı, gözlük veya kimi zaman el kontrol cihazları gibi özel donanım ve yazılımlara ihtiyaç duyulur. Kullanıcılar, sanal gerçeklik teknolojisi ile gerçek dünyadan soyutlanarak tamamen sanal bir ortamda bulunma hissi yaşar. Sanal gerçeklik başlığı aracılığıyla yaşanan bu deneyim, kullanıcının etrafındaki dünyadan bağımsız olarak gelişir. Başlıktaki gözlükler, kullanıcının görüş alanını tamamen kaplayacak şekilde sanal dünyayı gösterir. Bununla beraber ses ve haptik geri bildirimler de kullanıcının etrafını saran sanal dünyanın bir parçası olmasını sağlar. Sanal gerçekliğin, eğlence sektörü, eğitim ve sağlık sektörü dahil olmak üzere pek çok alanda gerçeğe yakın bir deneyim sunduğunu belirtelim. Örnek vermek gerekirse, VR başlıklarıyla uyumlu, dikkat çeken 4 farklı oyun Superhot VR, Rez: Infinite, Tetris Effect: Connected ve Beat Saber'ı sizlerle paylaşmıştık. Eğitim alanında öne çıkan örneklere baktığımızda, VR oyunuyla matematik öğreten Prisms VR ve kurumsal iş eğitimlerini VR ile birleştiren Gemba'yı görmekteyiz. VR temelli bilişsel davranış terapi platformu Floreo ise sağlık alanında VR kullanımı için güzel bir örnek. Metaverse nedir? Özellikle Mark Zuckerberg'in "Metaverse şirketi olmak istiyoruz." açıklaması ve akabinde Facebook'un ismini bu vizyona uygun olacak şekilde "Meta" olarak değiştirmesiyle, "Metaverse" kavramı hayatımızda daha fazla yer kaplamaya başladı. Metaverse, geniş kapsamda ölçeklenebilir, gerçek zamanlı etkileşime odaklanan birbirine bağlı sanal dünyalar bütünüdür. Bu sanal dünyalar bütününde, insanlar iş toplantıları gerçekleştirebilir, konser ya da oyun gibi sosyal etkinliklere katılabilir, birbirleriyle sosyal etkileşimlerde bulunabilir ve kendi ortamlarını yaratabilir. Yani Roblox, Fortnite, Horizon Worlds, Decentraland ve The Sandbox'ın birbiri içine geçen bir yapıda faaliyet gösterdiğini düşünün. Özetle Metaverse, sanal ve gerçek dünyanın birleştiği, geniş ölçekte etkileşimli bir sanal dünya olarak tanımlanabilir. Bu kavram, kullanıcıların sanal ortamlarda blok zincir, 3D grafikler, yapay zeka, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik gibi teknolojilerle etkileşime girebildiği bir geleceği temsil eder. Metaverse kavramı, bilim kurgu romanlarından ve filmlerden ilham alsa da, günümüzde pek çok girişim bu kavramı gerçeğe dönüştürmek için önemli adımlar atıyor. Örneğin, oyunlaştırılmış dijital dünyalar, blok zincir tabanlı oyun girişimleri ve sanal gerçeklik platformları, insanların sanal ortamlarda etkileşime geçebildiği başlangıç noktalarıdır. Ancak metaverse, bu deneyimleri genişleterek, farklı platformlar arasında bağlantılar kurarak ve tek bir sanal dünya yaratma vizyonunu taşır. Metaverse'ün çeşitli sektörlerde uygulama alanlarına baktığımızda, öğrencilerin interaktif bir şekilde dersleri deneyimlemesi, iş dünyasında sanal toplantılar ve müşterek çalışma, sanat ve eğlence alanlarında yeni deneyimler sunmak gibi kullanım senaryolarından bahsetmek mümkün. 90 Saniye ile Web3'ün temel kavramlarını açıklamaya devam edeceğiz. 90 Saniye içeriklerimizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden paylaşacağız. Dilerseniz hem bizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden takip edebilir hem de 90 Saniye içeriklerini izleyebilirsiniz. "90 Saniye'de anlatıyoruz: Artırılmış gerçeklik , sanal gerçeklik ve metaverse nedir?" videomuza Instagram için buradan, TikTok için ise buradan ulaşabilirsiniz. İyi seyirler.


Fintech sektöründe faaliyet gösteren Volt, 350 milyon doları aşan değerleme ile 60 milyon dolar yatırım aldı. 60 milyon dolarlık yatırım turunu IVP ve CommerzVentures yönetti. Yatırım turunun diğer katılımcıları arasında CommerzBank EQT Ventures, Augmentum Fintech PLC ve Fuel Ventures bulunuyor. İngiltere merkezli şirket, Temmuz 2021'de gerçekleşen A Serisi yatırım turunda da 23,5 milyon dolar yatırım almıştı. Yeni yatırım ise şirketin ABD ve Asya Pasifik ülkelerine açılması için kullanılacak. Volt, 2019 yılında Jordan Lawrence, Steffen Vollert ve Tom Greenwood tarafından hayata geçirildi. Volt, bir açık bankacılık girişimi olarak konumlanıyor. Şirket, uygulama programlama arayüzleri aracılığıyla ve belirli kurallar kapsamında bankaların sistemlerini doğrudan geliştiricilere açmasına izin veriyor. Müşterilerin banka hesapları, kredi kartları, yatırım hesapları ve diğer finansal hesaplarını birleştirebiliyor ve tek bir girişle tüm bilgilere erişebilir olmasını sağlıyor. Müşterilerin farklı bankalar arasında para transferi yapmasını sağlıyor. Alternatif ödeme yöntemleri sunuyor. Şirket, İngiltere, Avrupa ve Brezilya'daki 5 bin bankayla entegre çalışıyor. Volt'un müşterileri arasında Farfetch, Vestaire Collective, eToro, Shopify ve Worldpay gibi şirketler yer alıyor. Volt'un rakipleri arasında 2021'de 130 milyon dolar yatırım alan TrueLayer bulunuyor. Bu yatırımdan sonra şirketin değerlemesi yaklaşık 1 milyar dolara yaklaşmıştı. Yatırım, Tiger Global Management ve Stripe liderliğinde gerçekleşmişti. Şirket, yeni yatırımın daha fazla kullanıcının açık bankacılık hizmetlerinden faydalanmasını sağlamak için kullanmayı planladığını açıklamıştı.


Google paylaştığı bir blog gönderisi ile Chrome'un iOS sürümüne eklenen yenilikleri tanıttı. Şirketin tanıttığı yeni özellikler arasında dahili Lens desteği, kolayca takvim etkinlikleri oluşturma, haritada adres görüntüleme ve daha iyi çeviriler sunma yer alıyor. Lens desteği Chrome'un iOS sürümündeki dahili Lens desteği. Kullanıcıların kendi kameralarını kullanarak arama yapmasını sağlıyor. Aslına bakarsanız şimdiye kadar tarayıcıda gördüğünüz bir görsele basılı tutarak Chrome'un iOS sürümünde arama yapmanız mümkündü. Ancak bu yeni güncelleme kapsamında bundan sonra kameranızla çektiğiniz yeni görselleri ve galerinizde yer alan mevcut fotoğrafları da arama için kullanma şansınız olacak. Bu yeni entegrasyon önümüzdeki aylarda yayına alınacak. Google Lens ile yolda gördüğünüz nesne, böcek ve bitkilerin ne olduğunu öğrenebiliyor, gerçek zamanlı tercümelerden yararlanabiliyorsunuz. Haritada adres görüntüleme Chrome'dayken haritada adres görüntüleme özelliği ise uygulamalar arası geçiş yapma dönemine son veriyor. Chrome'da belirlenen bir adrese basılı tuttuğunuzda karşınıza Chrome'ın sağ tarafında açılan mini Google Maps'te görüntüleme seçeneği çıkıyor. Google Takvim'e ekleme Bu özelliklerin yanı sıra kolayca takvim etkinlikleri oluşturma da dikkat çeken bir özellik oldu. Bu özellik sayesinde kullanıcılar, Chrome üzerinden doğrudan Google Takvim etkinlikleri oluşturabilecek. Böylece uygulamalar arası geçiş yapma ya da bilgileri kopyalama ihtiyacı ortadan kalkıyor. Bu özelliği kullanmak için söz konusu tarihe basılı tuttuktan sonra karşınıza çıkan Google Takvim'e ekle seçeneğini tercih etmeniz yeterli. Yenilenen çeviri özellikleri Ayrıca sunulan yenilikler kapsamında Chrome, kullanıcıların sayfa içinde metnin belli bir kısmını seçerek Google Translate ile tercüme edebilmesini sağlıyor. Google yapay zeka sistemlerinin gelişmesiyle, çeviri özelliklerinin de ilerlediğini vurguluyor. Bununla beraber Chrome'un farklı dillerdeki sayfaları otomatik olarak belirlenen dile çevirebileceği de ifade ediliyor.


DevOps bulut platformu girişimi Render, Bessemer Venture Partners liderliğinde gerçekleşen Seri B yatırım turunda 50 milyon dolar yatırım aldı. Addition, General Catalyst ve South Park Commons Fund gibi mevcut yatırımcıların katıldığı tur sonrasında girişimin bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı 76,8 milyon dolara çıktı. Şirket, aldığı yeni yatırımla ekibini genişletecek ve AR-GE çalışmalarına hız verecek. Render, geliştiricilerin tüm uygulamalarını bulutta oluşturmalarını ve çalıştırmalarını sağlayan bir DevOps platformunun geliştiricisi. Platform, modern bulut altyapısını uygulama ve ön uç geliştiricileri için erişilebilir hale getirmeyi ve üretkenliklerini artırmayı amaçlıyor. Render ile geliştiriciler, bulut altyapısıyla çok fazla ilgilenmeden uygulamalarını oluşturabiliyor ve hızlı bir şekilde göndermeye odaklanabiliyor. Render, Amazon Web Services gibi platformların karmaşıklığını ortadan kaldırıyor. Geliştiricilerin uygulamayı kullanmak için tek yapması gereken bir GitHub veya GitLab deposunu bağlamak ve Render uygulamayı oluşturmak, barındırmak ve çalıştırmak için komutlar önermeye başlamak. Render'ın platformunu kullanan 500 binden fazla geliştirici bulunuyor. Şirketin müşteri listesinde Watershed Technology Inc. ve Red Bull GmbH gibi Fortune 500 şirketleri yer alıyor. Render'ın paylaştığı bilgilere göre platformda geçtiğimiz yıl, geliştirici kayıtları yüzde 900 artarken, gelir de yüzde 400'den fazla artış gösterdi. Render'ın kurucu ortağı ve CEO'su Anurag Goel, şirketin odak noktasının her zaman yazılım geliştiricilerin bulutta daha üretken olmalarını sağlamak olduğunu, bunun da temel altyapıyı yönetme konusundaki endişelerini ortadan kaldırmakla mümkün olacağını belirtiyor.


Google, Dokümanlar, E-Tablolar ve Slaytlar'da bir dosyaya kimin erişim talep ettiğini doğrudan görmeyi sağlayan önemli bir değişiklik yaptı. Söz konusu değişiklik küçük görünse de Google Dokümanlar'ı aktif olarak kullananlar için fazlasıyla kayda değer bir yenilik. Google'ın kendi blog yazısında paylaştığı bilgilere göre bundan böyle, kullanıcılar bir dosyaya erişim talebinde bulunduğunda, onaylayanlar dosyayı paylaşma veya talebi reddetme seçeneğini içeren bir e-posta alacak. Bu güncellemeyle, kullanıcılar talepleri dosya içinden inceleyebilecek ve yanıtlayabilecekler. Onaylayanlar, bekleyen bir erişim talepleri varsa "Paylaş" butonunun üzerinde bir bildirim noktası ve paylaşım iletişim kutusunun üst kısmında yeni bir başlık görecekler. Onaylayan kişiler, kullanıcılar dosyalara erişim talep ettiğinde gönderilen mevcut e-postalar aracılığıyla erişim taleplerine yanıt vermeye devam edebilecekler. Bir onaylayıcı bir talebe yanıt verdiğinde "Bildir" onay kutusu seçilirse, erişim talebinde bulunan kullanıcı talebin durumunu içeren bir e-posta alacak. Bu dosya içi erişim isteği istemi, Dokümanlar, E-Tablolar, Slaytlar, PDF'ler gibi tüm Google Workspace dosya türlerinde kullanılabiliyor ve bugünden itibaren kullanıma sunuluyor. Söz konusu değişikliklerin, tüm Google Workspace müşterileri ve kişisel Google Hesapları olan kullanıcılar tarafından kullanılabileceği de paylaşılan bilgiler arasında yer alıyor.


Instagram yöneticisi Adam Mosseri'nin Instagram kanalında açıkladığına göre; Instagram, herkese açık Reels içeriklerine indirme özelliği getirdi. Daha önce TikTok'ta da gördüğümüz video indirme özelliği, videoların farklı platformlarda paylaşılmasını kolaylaştırıyor. Bir süredir, kendi platformunda yayınlanan TikTok filigranına sahip içeriklerle mücadele eden Instagram, sonunda çözümü indirme özelliğinde buldu. Böylece kullanıcılar, indirdikleri Reels içeriklerini başka platformlarda kullanabilecek. Reels içerikleri nasıl indirilir? Reels indirme özelliği, şu an için yalnızca ABD'deki kullanıcılara açıldı. Bu özellikten faydalanmak isteyen kullanıcıların, paylaşım ikonuna basarak indir seçeneğini tercih etmesi yeterli. Gizli hesapların Reels videoları indirilemez Yazının başında da belirttiğimiz üzere gizli hesapların paylaştığı Reels içerikleri indirmeye açık değil. Kullanıcılar, yalnızca herkese açık hesapların Reels içeriklerini indirebilir. Bununla beraber, Reels içeriklerinin indirilmesini istemeyen herkese açık hesaplar, hesap ayarlarından bu özelliği kapatabilir. İndirilen Reels içeriklerinin ise Instagram filigranına sahip olup olmayacağı henüz bilinmiyor. Ancak şimdiye kadar kullanıcıların kendi Reels içeriklerini indirirken bir filigran ile karşılamadığını belirtmekte fayda var. TikTok ile başlayan filigranlı içerik meselesi aslında pek çok sosyal ağı etkiledi. Instagram 2021'de TikTok filigranı bulunan içerikleri öne çıkarmayı bırakırken, YouTube indirilen Shorts içeriklerine filigran eklemeye başladı. Eğer Instagram da indirilen Reels içeriklerine filigran eklerse, TikTok ve YouTube gibi diğer sosyal ağların içerik akışında rol çalmaya başlayabilir.


Kuveyt Türk'ün yenilikçi ve inovatif fikirleri destekleyip ülke ekonomisine kazandırmak amacıyla kurduğu Lonca Girişimcilik Merkezi'nin 7. döneminden mezun olan 13 girişimi geçtiğimiz yılın Haziran ayında sizlere aktarmıştık. Lonca Girişimcilik Merkezi'nin 8. dönemi ise bugün gerçekleşen demoday etkinliği ile birlikte tamamlandı. Teknoloji odaklı ve ölçeklenebilir iş fikirlerine sahip girişimcilerin proje fikirlerini sürdürülebilir bir modelle ticari faaliyete dönüştürmelerine imkan sağlama hedefi ile kurulan Lonca Girişimcilik Merkezi, 8. dönemini 7 mezun ile tamamladı. Lonca Girişimcilik Merkezi'nin program süresince her bir girişime 80 bin TL'ye kadar nakit hibe desteği ve cihaz geliştiren girişimlere de ekstra 20 bin TL Ar-Ge desteği sağladığını da ekleyelim. Lonca tarafından aktarılan bilgilere göre 9. dönemle birlikte girişim başına nakit hibe desteği toplamda 125 bin TL'ye yükseltilecek. Kuruldukları 2017'den bu yana girişimlerine 3 milyon TL nakit hibe desteği sağladıklarını aktaran Kuveyt Türk Strateji ve İnovasyon Grup Müdürü ve Lonca Yönetim Komitesi Üyesi Dr. Selman Ortaköy, 8. dönemle birlikte hibe oranını yükselterek ve yatırım fırsatları sunarak girişimlere verdiğimiz desteği artırdıklarını da paylaştı. Lonca Girişimcilik Merkezi'nin 8. döneminden mezun olan girişimler Harcy: Tekstil atıklarından geri kazanım yoluyla uygun fiyatlı, sağlıklı ve çevre dostu bina cephe ısı yalıtım malzemesi üreten girişimdir. Microhobist: Gelecekte güvenle tarım yapabilmek için ekolojik döngüden ilham alarak oluşturulan, aynı zamanda verimsiz toprakları canlandıran sürdürülebilir postbiyotik bitki gelişim ürünü üreten bir girişimdir. Pooly: Aynı rotada yolculuk eden, aracı olan ve olmayan kişilerin birlikte ulaşmalarını sağlayan yapay zeka ve deep learning entegrasyonlu mobil uygulamadır. Qpien: İşletmelerin LiveChat, WhatsApp, Instagram, Facebook, Telegram, Twitter, SMS hatta e-posta gibi tüm popüler kanallardaki müşteri mesajlarını, yorumlarını ve pazaryerlerinden gelen müşteri sorularını tek bir ekrandan kolayca yönetebilmelerini sağlayan, işletmeler için tasarlanmış bulut tabanlı bir omni-channel müşteri iletişimi ve otomasyon platformudur. Robeff: İç ve dış ortamlarda kullanıma uygun elektrikli sürücüsüz teslimat robotları geliştiren bir teknoloji şirketidir. Gelişmiş otonom sürüş algoritması ve fonksiyonel tasarımı ile orta ve son kilometre teslimat süreçleri için çözümler sunmaktadır. Scoutify: En iyi yetenekleri ekibine katmak isteyen şirketler ile pozisyona ve şirket kültürüne en uygun adayları sunan yetenek avcılarının buluştuğu bir platformdur. Wearintels: Endüstri ve lojistik alanında yürütülen stok, üretim, montaj ve dağıtım işlemlerini akıllı sistemlerle dijitalleştirerek insan gücünü ortadan kaldırmadan iş/işçi maliyetlerini düşürmeyi, üretim/lojistik faaliyetlerin hızını artırmayı ve iş güvenliğini artırmayı hedefleyen girişimdir.


Yapay zeka, son dönemde çok fazla konuştuğumuz ve bu konuşmalara paralel olarak hızlı bir şekilde hayatımızdaki her alana el atmaya başlayan bir teknoloji olmaya devam ediyor. Gündem her daim bir dönüşüm içinde olsa da yapay zekanın hızlı adaptasyonu, bizleri hem heyacanlandırıyor hem de korkutuyor. Bu kapsamda artık hükümetler de olaya el atmaya başladı ve tarihin ilk yapay zeka yasası diyeceğimiz bir yasa, geçtiğimiz haftalarda Avrupa Parlamentosu tarafından onaylandı. 2024 yılından itibaren yürürlüğe girmesi beklenen yapay zeka yasası, yapay zeka modellerinin geliştiricileri için büyük etkilere sahip olacak. Zira bununla birlikte dünya çapında daha güvenli ve şeffaf bir standart belirlenmesi gerekecek. OpenAI tarafından önerilen bazı değişiklikler mevzuata dahil edildi Time tarafından elde edilen belgelere göre OpenAI, 14 Haziran'da Avrupa Parlamentosu tarafından onaylanmadan önce, milletvekillerinden yapay zeka kullanımını daha iyi düzenlemek için tasarlanan yapay zeka yasasının taslak versiyonunda çeşitli değişiklikler yapmalarını istedi. OpenAI tarafından önerilen bazı değişikliklerin mevzuata dahil edildiği bilgisi paylaşıldı. Yasa onaylanmadan önce milletvekilleri, OpenAI'ın ChatGPT ve DALL-E gibi tüm genel amaçlı yapay zeka sistemlerini yasanın risk kategorileri kapsamında "yüksek riskli" olarak belirlemek için yasadaki terimleri genişletmeyi tartıştı. Time'a göre OpenAI, 2022 yılında şirketin üretimsel yapay zeka sistemlerinin bu tanımlamaya girmesine karşı mücadele etti ve yalnızca yapay zekayı yüksek riskli kullanım durumlarına açıkça uygulayan şirketlerin düzenlemelere uyması gerektiğini savundu. Bu argüman, Google ve Microsoft tarafından da desteklendi. OpenAI'ın üç temsilcisi, yasada önerilen risk kategorilerini netleştirmek için Haziran 2022'de Avrupa Komisyonu yetkilileriyle bir araya geldi. Time tarafından elde edilen toplantının resmi bir kaydında, "Genel amaçlı yapay zeka sistemlerinin yüksek riskli sistemler olarak dahil edileceğinden ve varsayılan olarak daha fazla sistemin yüksek riskli olarak kategorize edileceğinden endişe duyuyorlardı" denildi. İsmini vermek istemeyen bir Avrupa Komisyonu kaynağı da Time'a, OpenAI'ın bu toplantıda, algılanan bu aşırı düzenlemenin yapay zeka inovasyonunu etkileyebileceği endişesini dile getirdiğini, teknoloji ile ilgili risklerin farkında olduğunu ve bunları azaltmak için elinden geleni yaptığını iddia ettiğini bildirdi. OpenAI, bu bilgileri daha önce açıklamamıştı, ancak yasanın maddelerine baktığımızda şirketin büyük ölçüde başarılı olduğunu görüyoruz. 14 Haziran'da onaylanan yasanın son taslağında genel amaçlı yapay zeka sistemleri otomatik olarak yüksek riskli olarak sınıflandırılmıyor. Bununla birlikte, "temel modellere" daha fazla şeffaflık gerekliliği getirerek, şirketlerin risk değerlendirmeleri yapmalarını ve yapay zeka modellerini eğitmek için telif hakkıyla korunan materyallerin kullanılıp kullanılmadığını açıklamalarını gerektiriyor. AB'nin yapay zeka yasasının yürürlüğe girmesi için hala kat edilmesi gereken çok yol var. Sonuç olarak yasanın kimleri, ne kadar etkileyeceğini 2024'ten sonra net bir şekilde göreceğiz gibi duruyor.


Ulaşım odaklı bir platform Rose Rocket, B serisi yatırım turunda Scale Venture Partners liderliğinde 38 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Yatırım turuna Y Combinator ve kurumsal destekçilerin de dahil olduğunu belirtelim. 2021 yılında 25 milyon dolar yatırım alan Rose Rocket'ın bu yeni yatırım ile toplam yatırım miktarı 63 milyon dolara ulaştı. Girişimin aktardıklarına göre, iş ekosistemindeki lojistik şirketlerinin ve diğer kuruluşların sayısı bu iki yatırım turu arasında 47 kat arttı. Rose Rocket, nakliye şirketlerinin müşterilerden gelen yük ve sevkiyat taleplerini işlemesi için bir ulaşım yönetimi sistemi sunuyor. Bu kapsamda girişim, teslimat filosu yönetimi gibi pek çok farklı görevin de basitleştirilmesini sağlıyor. Rose Rocket neler sunuyor? Rose Rocket'ın platformu ile nakliye şirketleri, her bir müşterisi için web tabanlı bir portal oluşturabiliyor. Oluşturulan portalda müşteriler self-servis olarak sipariş verebiliyor. Bu da lojistik ekiplerinin iş yükünü azaltıyor. Sevkiyat yola çıktığında ise müşteriler portaldaki harita üzerinden sevkiyatı takip edebiliyor. Aynı şekilde lojistik şirketinin sevkiyat hakkında portalda ek bilgiler yayınlaması da sağlanıyor. Böylece eğer sevkiyat ön görülen tarihten önce depoya ulaşacaksa, müşteriler bu konu hakkında bilgilendirilmiş oluyor. Rose Rocket'ın lojistik şirketlerine sundukları bununla sınırlı değil. Platform, sevkiyat görevlilerinin nakliye verilerini kamyon sürücülerine gönderebilecekleri bir mobil uygulamaya sahip. Ayrıca girişim, arka ofis iş uygulamaları arasında manuel olarak veri kopyalama ihtiyacını azaltmaya odaklanan özelliklerle de karşımıza çıkıyor. Bu anlamda gözünü otomasyona çeviren Rose Rocket, lojistik şirketlerinin iş akışlarını hızlandırması için kodsuz bir arayüz sunuyor. Rose Rocket, aldığı yatırımı platformunun özelliklerini genişletmek için kullanacak. Kullanıcı kazanımını hızlandırmayı hedefleyen girişim, kurumsal şirketlerde ve geniş kamyon filolarında platformunun kullanılmasını yaygınlaştırılmayı planlıyor. Bu arada girişimin binden fazla müşteriye sahip olduğunu belirtelim. Girişim, eğer mevcut büyüme hızını sürdürürse, üç yıl içinde yıllık 100 milyon dolar gelir elde etmeyi başarabilir.


Ana destekçisi olduğu Workup Girişimcilik Programı ile 2017 yılından bu yana farklı dikeylerde faaliyet gösteren girişimleri destekleyen Türkiye İş Bankası'nın oyun dikeyindeki yeni programı, eğitim amaçlı oyun üreten 11 oyun stüdyosu ve girişim ile başlıyor. İş Bankası'nın Workup markası ile desteklediği Workup Gaming Girişimcilik Programı, Türkiye Bilişim Vakfı, Boğaziçi Ventures, Joy Game ve Dojo Talent partnerliğinde oluşturuldu. Program, oyun ekosisteminde ülkemizin yeni unicorn girişimlerini keşfetmeyi ve eğitici oyunlar ile geleceğin yetkinliklerinin kazanımını hızlandırmayı ve yaygınlaştırmayı amaçlıyor. Oyun alanında faaliyet gösteren girişimlerin ve oyun stüdyolarının eğitim amaçlı ürettikleri veya program süresince üretecekleri oyunların geliştirileceği ve ölçeklendirileceği program, 6 ay sürecek. Eğitim oyunları dikeyindeki girişimlerin yerel ve global ölçekte rekabet gücünün artırılmasına destek verecek programla alanında uzman isimlerin mentorluğu ve jüri üyeliği, teknik altyapı ve uygulama destekleri ile yatırıma erişim imkanı sunuluyor. Workup Gaming Programı'nın ilk dönemine seçilen 11 girişim şu şekilde: Kidlab: 2-8 yaş arası çocukların teknolojiyi verimli kullanması amacıyla geliştirilmiş, içerisinde zeka geliştirici aktiviteler bulunan ve ebeveynlere çocuk gelişimi/eğitimi hakkında bilgilendirici içerikler sunan oyunlar üreten oyun stüdyosu. Compactive: Yenilikçi mekaniklere sahip casual oyunlar ve oyun geliştiricilerinin kullanabileceği teknolojiler geliştiren oyun stüdyosu. Hyperactive: Hareketli aktivitelerle desteklenen, interaktif ve yapay zeka temelli eğitici oyunlar geliştirmeyi hedefleyen oyun stüdyosu. Yuyuto: Strateji ve simülasyon oyunlarına odaklanan, Ticarium adlı oyunuyla beraber online mobil oyunlar geliştiren ve yayınlayan oyun stüdyosu. Funrika: Hybrid casual oyunları piyasaya süren ve eğitim alanında dijital oyun geliştirme tecrübesine sahip oyun stüdyosu. Piagmo: Okul öncesi dönemdeki çocukların bilişsel ve zihinsel becerilerini geliştirmek için Montessori Pedagojisini tüm çocuklar için ulaşılabilir hale getirmeyi hedefleyen oyun stüdyosu. Tunga Games: Dijital oyun sektöründe, düşünmeyi tetikleyen, anlayarak öğrenmeyi sağlayan, daha ileri öğrenmeler için temel oluşturan becerileri hedefleyen öğrenme araçlarının yer aldığı eğitici oyunlar ve sosyal oyunlar üreten oyun stüdyosu. Pangea VR: 12 yaş altı çocuklar için eğitici konsol oyunları geliştirmeyi, ilgi çekici oyun, renkli karakterler ve basitleştirilmiş kontroller sayesinde çocuklar eğlenirken onlara önemli beceriler edindirmeyi; küresel ısınmayı, sürdürülebilirliği ve çevre dostu olmayı öğretmeyi amaçlayan oyun stüdyosu. Eğitsel Oyunlar Akademisi: Çocukların aileleriyle birlikte evlerinde fiziksel olarak oynayabilecekleri, hikayeli animasyon videoları destekli hypercasual oyunları üreten girişim. Mind Maze Games: Ortaokul ve lise müfredatını mobil uygulamada oyunlaştırma ile sunarak, öğrencilerin sanal dünyaya ilgisini eğitime odaklayan ve bu sayede sosyal etki yaratmayı planlayan eğitim teknolojileri girişimi. Gamester: Sosyal etkileşim, rekabet ve eğlence odaklı oyunlar geliştirmek üzere kurulan ve global oyun sektörünün trendleri doğrultusunda çalışmalarına devam eden oyun stüdyosu.


Sağlık teknolojilerine odaklanan bir girişim olarak karşımıza çıkan ABD merkezli Aledade, yatırım aldığını duyurdu. Aledade tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, F serisi yatırım turunda 260 milyon dolar yatırım aldı. Aledade girişiminin 260 milyon dolarlık F serisi yatırım turu, yatırım ekosisteminin önemli oyuncuları arasında yer alan Lightspeed Venture Partners'tan geldi. Yatırım turuna, Lightspeed Venture Partners haricinde ise Venrock, Avidity Partners, OMERS Growth Equity ve Fidelity Management & Research Company katıldı. Aledade tarafından aktarılan bilgilere göre alınan 260 milyon dolarlık yeni yatırım, şirketin teknolojisini geliştirmesi ve sunduğu dijital sağlık hizmetini ağını büyütmesi için kullanılacak. Alınan 260 milyon dolarlık yeni yatırım ile birlikte Aledade girişiminin bugüne kadar aldığı toplam yatırımın 677 milyon dolara ulaştığını da ekleyelim. 2014 yılında Edwin Miller, Farzad Mostashari ve Mat Kendall tarafından ABD'de kurulan Aledade, odağına doktorları alıyor. Doktorların hastalarına en iyi hizmeti sunabilmeleri için dijital bir sağlık ağı sunan Aledade, bağımsız birinci basamak sağlık hizmetleri sunulmasına odaklanıyor. Bağımsız birinci basamak sağlık hizmetlerini ülkemizdeki aile hekimlerine benzetebiliriz. ABD'nin 45 eyaletinde aktif olarak hizmet veren Aledade 1500'den fazla bağımsız birinci basamak sağlık hizmeti kurumu ile çalışıyor. Bağımsız birinci basamak sağlık hizmeti sunan sağlık merkezleri ve klinikler ile çalışan Aledade, müşterilerine Aledade Care Solutions ile entegre bakım çözümleri, ödeme alma, veri odaklı raporlama gibi pek çok avantaj sunuyor. Aledade tarafından aktarılan bilgilere göre şirket, 2022 yılında 475 milyon dolar gelir elde etti. 2021 yılı ile kıyaslandığında Aledade gelirlerinin yüzde 50 oranında artış gösterdiğini de ekleyelim.


Amazon'un kargo ve indirim kolaylıkları sağlayan, aynı zamanda dijital yayıncılık ve oyun alanlarında hizmetler sunan Prime üyelik modeli, son dönemde bazı sıkıntılar yaşıyor. ABD, Amazon'u, müşterileri Prime aboneliklerini otomatik olarak yenilemeleri için kandırmakla ve bu üyelikleri iptal etmeyi zorlaştırmakla suçluyor. Federal Ticaret Komisyonu , Amazon'un müşterileri Prime'a kaydolmaya ve alışveriş yaparken aboneliğin otomatik olarak yenilenmesini kabul etmeye iten web sitesi tasarımları kullandığını söyledi. Seattle'daki federal mahkemede açılan davada, şirketin kullanıcıların otomatik kayıttan vazgeçmelerini zorlaştırmaya çalıştığı, bu değişikliklerin Amazon'un kar hanesini olumsuz etkileyeceğinin hesaplandığı iddia edildi. Amazon Prime üyelik iptali süreci, şirket içinde İlyada destanı olarak anılıyor FTC ayrıca Amazon'un Prime üyeliklerini iptal etmek isteyen müşterileri uzun bir belge sürecinden geçirdiğini ve bu sürecin şirket içinde, Homeros tarafından yazılan Yunan destanına bir gönderme olarak "İlyada" olarak anıldığını söyledi. Amazon söz konusu dava açılmadan kısa bir süre önce iptal sürecini değiştirmiş olsa da FTC, şirketin taktiklerinin alışveriş yapanları korumayı amaçlayan yasaları ihlal ettiğini belirtti. FTC, mahkeme kararının yanı sıra belirtilmemiş bir miktarda para cezası da talep etti. Amazon ise kurumla görüşmelerin devam ettiğinin altını çizdi. Kurum, Amazon'un Prime programını 2021'den beri soruşturuyordu ve şirketin, belgeleri zamanında teslim etmemek gibi aksiyonlarla soruşturmayı birçok kez geciktirmeye çalıştığını söyledi. Amazon'un Prime üyelik modeli, ülkemizde de 2020'den beri kullanılabiliyor. Prime üyelik ücreti ise bu seneye kadar 7,90 TL iken, geçtiğimiz nisan ayında yapılan zamla 39 TL'ye çıkmıştı.


Bülten platformu beehiiv, A serisi yatırım turunda Lightspeed Venture Partners liderliğinde 12.5 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Yatırım turuna Social Leverage, Creator Ventures, Blue Wire Capital ve Contrarian Thinking Capital katılım gösterdi. 2021 yılında 4 milyon dolar yatırım alan beehiiv'in bu yeni yatırım ile birlikte toplam yatırım miktarı 16, 5 milyon dolara ulaştı. beehiiv'in öne çıkan verileri Bülten yazımı ve dağıtımına yönelik özellikler sunan beehiiv, içerik üreticilerinin bültenlerden gelir elde etmesini sağlıyor. 2021'den bu yanan 7 bin 500 aktif bültene ev sahipliği yapan platform, 35 milyon tekil okura ve 350 milyon aylık görüntülenmeye ulaştı. Müşterilerden elde ettiği aylık abonelik ücreti ile yıllık tekrarlanan 3 milyon dolarlık gelire sahip olan girişim, 4 milyon dolar değerinde gelir oranıyla dikkat çekiyor. Bu alanın önde gelen girişimi Substack'in 35 milyon aktif kullanıcısı ve 2 milyon abonesi bulunduğunu düşünürsek, beehiiv'in gelecek vadettiğini söyleyebiliriz. Ancak beehiiv, son dönemde Podcast gibi farklı içerik türlerine odaklanan Substack'ten farklı olarak şu an için yalnızca bülten tarafında kalmayı planlıyor. Aynı şekilde abonelik ücretlerinden yüzde 10 komisyon alan Substack'in aksine, içerik üreticilerinin gelirlerine dokunmayı düşünmüyor. Organik büyüme ile ilerleyen beehiiv, ilk 12 ay boyunca kullanıcı kazanımı için herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalmadıklarını belirtiyor. Günümüzde ise aylık büyümenin yüzde 90'ı ücretsiz. Şirket, önümüzdeki dönemde gözünü haber bültenleri için programatik bir reklam ağı geliştirmeyi planlıyor. Bu alandaki çalışmalarına altı ay önce başlayan beehiiv, ayda yaklaşık 50 bin dolar gelire ulaşmış durumda. Şu an için reklam içeriği reklamverenler tarafından sağlansa da, ilerleyen dönemde yapay zeka destekli öneri algoritmaları devreye girecek. Böylece bülten konuları ve reklamlar daha iyi bir şekilde eşleştirilirken, içeriğin uyarlanması için yazarların ses tonu öğrenilecek. Böylece okuyucuya daha iyi bir deneyim sunulacak.


FemTech girişimi Caraway, 16,75 milyon dolar yatırım aldı. A Serisi yatırım turu, Maveron ve GV liderliğinde gerçekleşti. New York merkezli girişimin yatırım turunda 7wireVentures, Hopelab Ventures, Wellington Access Ventures, Ingeborg Investments ve The Venture Collective yer aldı. Yeni yatırım, şirketin hizmet alanını genişletmek için kullanılacak. Şirket, 2022'nin temmuz ayında 10,5 milyon dolar tohum yatırım almıştı. Bu yatırım, 7wireVentures ve OMERS Ventures tarafından yönetilmişti. 2018 yılında kurulan şirket, üniversitede okuyan kadınlara ruh, akıl, fiziksel ve üreme sağlığı hizmetleri sağlamaya odaklanan bir uzaktan hasta izleme platformu olarak tanımlanıyor. Jordan Nathan tarafından faaliyete geçirilen Caraway, kadınların sağlık, refah ve yaşam kalitesini iyileştirmeyi hedefliyor. Kullanıcılar, online tedavi ve bakım hizmetlerine 7 gün 24 saat ulaşabiliyor. Caraway, menstrüel döngüleri izlemeye yardımcı oluyor. Üniversite çağındaki kadınlara doğum kontrolü seçenekleri hakkında bilgi ve danışmanlık sağlıyor. Ayrıca doğru kullanım ve takip için hatırlatmalar sunarak doğum kontrol yöntemlerinin etkinliğini artırıyor. Ayrıca üreme sağlığı konularında bilinçlendirme ve destek sunuyor. Cinsel sağlık konularında eğitim ve bilgi sağlıyor. Cinsel sağlık hizmetlerine erişim, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, cinsel ilişki güvenliği ve sağlıklı ilişki dinamikleri gibi konularda bilinçlendiriyor. Kadınların mental sağlığını destekleyen çözümler sunuyor. Stres yönetimi, gevşeme teknikleri, uyku takibi gibi alanlarda destek sağlayarak öğrencilerin duygusal ve zihinsel refahını artırıyor. Özellikle üniversitede okuyan kadın öğrenciler için çalışan başka girişimler de mevcut. Bipolar bozukluğu olan bireyler için teleterapi ile davranışsal bir sağlık aracı sunan Mantra Health de bunlardan biri. Şirket, 2022'de A Serisi yatırım turunda 22 milyon dolar yatırım almıştı.


Hasta randevuları için rezervasyon platformu DexCare, 75 milyon dolar yatırım aldı. C Serisi yatırım turu, ICONIQ Growth tarafından yönetildi. ABD merkezli şirketin yatırım turuna Transformation Capital, Kaiser Permanente Ventures, Define Ventures, Frist Cressey Ventures ve SpringRock Ventures katıldı. Şirketin şimdiye kadar aldığı toplam yatırım miktarı ise 146 milyon dolara yükseldi. 2021 yılında Derek Streat ve Sean O'Connor tarafından kurulan şirketin amacı, hastaların sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak. Şirket, temelde uzaktan tıbbi danışmanlık ve tedavi hizmeti veriyor. DexCare, kullanıcıların doktor randevularını online olarak planlamalarına olanak tanıyor. Kullanıcılar, sağlık hizmeti sağlayıcılarının listesine erişebiliyor. Böylece, hastalar kendileri veya aile üyeleri için en uygun sağlık hizmetini seçebiliyor. Hastalar, acil servislere olan yakınlığı ve mevcut hizmet saatlerini görebiliyor. İhtiyaç duyduklarında hızlıca yardım alabiliyor. DexCare, ABD'de 50 eyalette 57 milyondan fazla kullanıcıya hizmet veriyor ve Kaiser Permanente, Providence ve Community Health Network gibi ABD'nin önde gelen sağlık kuruluşlarıyla ortaklık yapıyor. Uzaktan tıbbi danışmanlık ve tedavi hizmeti sunan platformlar, yeni teknolojilerin gelişmesi ile birlikte her geçen gün daha kullanıcı dostu, daha hızlı ve etkin kullanım özellikleri ile sürekli gelişiyor. Uzaktan sağlık hizmeti hem hekimler ve uzmanlar hem de hastalar ve danışanlar için birçok avantaj sunuyor. Geçen mayıs ayında, bu alanda çalışan Patient21, 108 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Berlin merkezli şirketin C Serisi yatırım turuna Pitango liderlik etti. Yatırım turunun diğer katılımcıları arasında PICO Venture Partners, Bertelsmann Investments, Artian, Target Global, Piton Capital bulunuyordu.


İnsan faaliyetleriyle atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının, doğal yollarla emilim ve tutum işlemleri yoluyla atmosferdeki karbon miktarına eşit olacak şekilde azaltılması veya ortadan kaldırılması anlamına gelen "sıfır karbon" veya "net sıfır karbon" terimi, son dönemde daha sık duyulur hale geldi. Dünya çapında sera gazı emisyonlarının azaltılması ve iklim değişikliğiyle mücadele edilmesi amacıyla belirlenen bu hedef kapsamında her geçen gün daha fazla girişime rastlıyoruz. Supercritical da bu girişimlerden biri. Sıfır karbon hedefine ulaşmak isteyen teknoloji şirketlerini odağına alan karbon temizleme girişimi Supercritical, Lightspeed Venture Partners liderliğinde gerçekleşen Seri A turda 13 milyon dolar yatırım aldı. Tura RTP Global, Greencode Ventures ve MMC Ventures gibi şirketler de katıldı. İşletmelerin karbon giderme dengelemelerine odaklanarak etki yaratacak yerlere yatırım yapmalarını sağlıyor Girişim, en son karbon giderme teknolojileri için iş talebini bir araya getiriyor. Supercritical, şirketlerin Science Based Targets initiative endüstri standardı düzeyinde tamamen incelenmiş ve nitelikli karbon temizleme kredileri satın almalarına olanak tanıyor. Michelle You ve Aaron Randall tarafından 2021'de hayata geçirilen Supercritical, biyokömür, doğrudan hava yakalama ve geliştirilmiş ayrışma ve ağaçlandırma dahil olmak üzere yüksek kaliteli, incelenmiş, dayanıklı CDR projelerine odaklandığını söylüyor. Girişim, alıcılardan gelen talebi topladığı için bir piyasa yapıcı olarak hareket ettiğini ve bunun da CDR projelerinin daha sonra ölçeklenebileceği anlamına geldiğini belirtiyor. Supercritical, işletmelerin karbon giderme dengelemelerine odaklanarak, karbonsuzlaştırmaya paralel olarak çalışırken iklim üzerinde gerçekten etki yaratacak yerlere yatırım yapmalarına yardımcı oluyor.


Girişimcilikte yeni bir şeyler yaratmanın heyecanı, hızlı büyüme dinamikleriyle birleştiğinde ne gibi zorluklar karşımıza çıkıyor? Daha da önemlisi kurucular, bu zorluklar ile nasıl baş ediyor? Girişimci ile O An serisinde başarılı girişimlerin dönüm noktalarını mercek altına alıyoruz. İkinci sezonun altıncı bölümüne Spyke Games kurucu ortağı ve CEO'su Rina Onur Şirinoğlu konuk oldu. Rina Onur Şirinoğlu ile Spyke Games'in kuruluşundan yatırım süreçlerine, küresel pazarlara açılmasından ekip dinamiklerine, dönüm noktası olan "O An"ları konuştuk. Rina Onur Şirinoğlu, Spyke Games'i kurarken deneyimli girişimciler olan 5 kurucu ortağın birbirini çok iyi tanıdığını ve böyle bir başlangıcın en büyük avantajlardan biri olduğunu ifade ediyor. Spyke başlarken de gözlerimi kapattım. Kimlerle bu işi yapmak istiyorum diye düşündüğümde dört tane diğer kurucu ortağımı seçip bu işe giriştik. Şirinoğlu, kurucu ekibinin birçoğu eskiden Peak Games çatısı altında yer aldığını hatırlatıyor. Spyke'da da ilk girişimi Peak Games'e benzer bir ekiple yola çıktıklarını ifade ediyor. Yaklaşık 10-12 senedir sektörde olduğunu belirten Rina Onur Şirinoğlu girişimciliğe adım atma hikayesini şöyle anlatıyor: 24 yaşında bu işe ilk giriştiğim zaman gerçekten kariyer olarak bulunduğun noktadan çok tatminiyet hissetmediğim ve biraz da mutsuz olduğum bir yerdeydim. Aslında çok iyi bir şirkette çalışıyordum, çok kalifiye çok iyi insanlarla birlikte ortamlar, koşullar, her şey çok iyiyidi. Fakat ben Rina olarak tatminiyet hissetmiyordum. Çünkü yaptığım şeyin anlamını, etkisini, değerini hiçbir şeyini aslında göremiyor gibi hissediyordum. Gerçekten dünyaya, Türkiye'ye damga vurabilecek ve etkisi olabilecek işlerde bu tarz insanlarla birlikte çalışma isteği ve ihtiyacı vardı içimde. O sırada aklımda olan fikirlerle Sidar ile yollarımız kesişti ve Peak Games macerasına başladık. Benim de girişimcilik yolculuğum öyle başladı. Röportajda bu işe yeni başlayan girişimciler için girişimciliğin zorluklarına dikkat çeken Rina Onur Şirinoğlu şöyle konuştu: Dışardan okuduğumuz o başarı hikayelerinin sayısının en azından bir yüz katı kadar da başarısız hikayeler olduğunu bilmemiz lazım. Bunun fiziksel ve mental zorluklar içeren uzun bir yolculuk olduğunu belirten Şirinoğlu, bu zorulukları aşmada takımın önemini vurguladı: Bu bir takım oyunu. Burada tek başınıza bir kurucu ortak olarak hiçbir kuvvetiniz yok bir kurucu ortak ekibi olarak ise çok daha fazla kuvvetiniz var.


Twitter çalışanları adına açılan yeni bir davanın iddianamesine göre Twitter, Elon Musk'ın satın alması sonrasında çalışanlara yıllık ikramiyelerini ödemedi. Twitter'da tazminat direktörü olarak görev yapan ve geçen ayın son günlerinde işten ayrılan Mark Schobinger, dava için San Francisco federal mahkemesine başvurdu. Schobinger'in avukatı Shannon Liss-Riordan, 2022 bonuslarını almamış olan, geçmişte ya da şu anda Twitter'da çalışanları da davaya dahil etmeyi planlıyor. Bu sayede bu davanın bir toplu dava sınıfına girmesini hedefliyor. Liss-Riordan, Twitter'ın çalışanlara on milyonlarca dolar borçlu olduğunu dile getiriyor. Bu esnada Twitter ise sessizliğini korumaya devam ediyor. Şikayet dilekçesinde yer alan bilgilere göre Musk'ın şirketi satın alacağı gündeme geldiğinde pek çok çalışan, tazminatları ve yıllık ikramiyeleri hakkında endişelerini dile getirdi. Musk'ın satın almasının tamamlanması sürecinde şirket yöneticileri, çalışanlara düzenli olarak 2022 ikramiyelerinin hedefin yüzde 50'si oranında ödeneceğini söyledi. Bütün bu sözlere rağmen, Twitter ikramiyeleri ödemedi. Şikayet dilekçesindeki ifadelere göre Schobinger, Twitter'ın çalışanlarına verdiği çeşitli sözlerden dönmesi ve söz verilen ikramiyeleri ödememesi üzerine geçen ay şirketten ayrıldı. Twitter, son dönemlerde davalarla gündeme gelmeye devam ediyor. Şirket, çalışanlarının yaklaşık yüzde 80'ini işten çıkarmasının ardından eski Twitter çalışanları tarafından pek çok kez dava edilmişti. Hatta bu yeni davanın avukatı Liss-Riordan, daha önce Twitter aleyhine, çok sayıda toplu dava açmıştı. Bu toplu davalar ile kadın çalışanlar ve engelli çalışanların hakları savunulurken, Twitter'ın satın alma sonrasında uzaktan çalışmaya izin verme ve tutarlı kıdem tazminatı hakları sağlama vaatlerini yerine getirmediği iddiaları öne sürülmekteydi. Bunların yanı sıra Elon Musk'ın şirketi satın almasıyla birlikte işten çıkarılan Parag Agrawal, Twitter'ın eski Chief Legal Officer'ı Vijaya Gadde ve eski CFO'su Ned Segal, Twitter'ı 1 milyon dolardan fazla yasal masrafı kendilerine geri ödememekle suçlayarak şirkete dava açtı. Twitter, çalışanların açtığı davaların ötesinde telif hakları ihlalleri nedeniyle müzik piyasasıyla da bozuştu. Müzik yayıncıları, telif hakkı ihlalleri nedeniyle Twitter'a 250 milyon dolarlık dava açtı. İddialara göre yayıncılar, 1700 şarkının telif hakları konusunda Twitter'a uyarı gönderdi ancak şirket, bu konuda hiçbir adım atmadı. Kurum, her bir ihlal için Twitter 150 bin dolar ceza kesilmesini talep ediyor. Twitter, eski çalışanlarının uzaktan çalışma ve kıdem tazminatıyla ilgili açtığı davadaki sözleşme ihlali iddialarını reddetti. Kadın ve engelli çalışanlar adına açılan toplu davalar ise geçtiğimiz ay federal yargıçlar tarafından reddedildi. Buna rağmen, davalar daha sonra yeniden açıldı. Bu yeni davanın ise nasıl sonuçlanacağını ve Twitter'a ne gibi etkileri olacağını hep birlikte izleyip göreceğiz.


Türkiye'de hızlı ticaretin öncüsü Yemeksepeti'nin sürdürülebilirlik alanındaki çalışmalarının bir parçası olarak yayımlanan Aklımdaki Yarın adlı podcast serisinin son bölümünde, yapay zeka modeli ChatGPT ile sohbet gerçekleştirildi. Çevresel konulara dikkat çekmeyi ve sürdürülebilirlik konusundaki farkındalığı artırmayı hedefleyen Aklımdaki Yarın'ın bu sıra dışı bölümünde teknoloji yazarı Erdal Kaplanseren, ChatGPT'ye yazılı olarak bazı sorular yönelterek bu sorulara yazılı cevaplar aldı. Metni insan sesine dönüştüren yazılımla da ChatGPT'ye ses kazandırıldı. Aşırı tüketimin sosyal statü olarak algılanması çevresel sorunları tetikliyor Yapay zekanın, gelecek nesillerin ihtiyaçlarını korurken mevcut gereklilikleri karşılamaya nasıl yardımcı olabileceği üzerinde durulan sohbette döngüsel ekonomi, aşırı tüketim ve gıda israfı gibi konular da tartışıldı. Bu konuların yanı sıra çevre sorunlarını tetikleyebilecek tüketim kalıpları, enerji tüketimi ve çevre dostu ulaşım hakkında da bilgi veren ChatGPT, aşırı tüketimin sosyal statü işareti olarak algılanması ve bu eğilimin çevresel sorunları tetikleyebileceği konusunda uyardı. Ayrıca enerji tüketimini azaltma, alışveriş davranışlarını değiştirme, gıda israfını azaltma ve çevre dostu ulaşım yöntemlerini benimseme gibi sürdürülebilir yaşam yöntemleri konusunda da yapay zeka önemli ipuçları verdi. Sürdürülebilir bir gelecek birey, kurum ve toplum işbirliğiyle kurulacak Sürdürülebilirlik çalışmalarında yapay zekanın pek çok fayda sağlayabileceğinin paylaşıldığı bu bölümde ChatGPT; sürdürülebilir bir geleceğin bireylerin, şirketlerin ve toplumun ortak çabalarına bağlı olduğunu vurguladı. Dünyada etkileri günden güne hissedilen iklim değişikliği ve gıda israfı konularında bilinç oluşturma çalışmalarına önemli bir katkı oluşturan Aklımdaki Yarın podcast serisi, Yemeksepeti'nin katkılarıyla Podbee platformunda yayımlanıyor. Yemeksepeti, yapay zeka ve sürdürülebilirlikte sektörel önderliğini koruyor OpenAI tarafından geliştirilen ve birçok alanda kullanılabilen son teknoloji dil modeli ChatGPT, müşteri hizmetlerinden teknik desteğe, eğitime ve içerik oluşturmaya kadar geniş bir kullanım yelpazesi sunuyor. Yemeksepeti'nin Aklımdaki Yarın podcast serisi vasıtasıyla ChatGPT'yi konuk etmesi, bu teknolojinin önemini ve bu alanda lider olma hedefini bir kez daha öne çıkartıyor. Yemeksepeti'nin, sürdürülebilirlik ve yapay zekanın kesişiminde önemli bir ilerlemeyi işaret eden bu adımı, teknolojik ilerlemeyi ve inovasyonu teşvik ederken aynı zamanda şirketin sürdürülebilir bir geleceğe olan taahhütlerini de ortaya koyuyor. Aklımdaki Yarın, Podbee sayfası veya Spotify, Apple Podcast, Google Podcast ve Castbox gibi popüler podcast platformlarında dinlenebiliyor.


Uydu otobüsü üretimi şirketi olarak tanımlanan Apex Space, 16 milyon dolar yatırım aldı. A Serisi yatırım turu, Andreessen Horowitz (a16z) ve Shield Capital tarafından yönetildi. ABD merkezli şirket, yeni yatırımın Factory One adlı 50 bin metrekarelik üretim tesisi açmak için kullanılacağı açıklandı. Apex Space'in bugüne kadar aldığı toplam yatırım miktarı 27 milyon dolara ulaştı. Ian Cinnamon ve Max Benassi tarafından yaklaşık dokuz ay önce kuruldu. Şirket, uydu otobüsü üretiyor. Uydu otobüsü, bazılarınız için yeni bir kavram olabilir. Bu araçlar, bir uydunun platformunun temel yapısal ve fonksiyonel bileşenlerini içeren yapı olarak tanımlanıyor. Uydu otobüsü, bir uydu görevi için temel altyapıyı ve çeşitli uyduların farklı görevlerini yerine getirebilmesi için modülerlik sağlıyor. Şirketin amacı uydu otobüslerinin tasarım, üretim ve montajını içeren süreci optimize ederek basitleştirmek. Bu araçlar uydu teknolojisinin gelişmesi, uzay araştırmaları ve iletişim, gözlem, navigasyon gibi birçok farklı amaç için kullanılan uydu görevlerinin gerçekleştirilmesinde önemli bir rol oynuyor. Şirket, ilk uydu otobüsünü de üretti. Aries adlı aracın100 kilogram ağırlığında olduğu biliniyor. Apex Space'in hedefi 2024 yılına kadar beş uydu otobüsü üretmek ve bu araçları ölçeklendirmek. Şirket, Orbit Fab, Ubotica gibi uzay teknolojileri alanında faaliyet gösteren şirketlerle çalışıyor. Uydu teknolojileri girişimleri yatırımcıların dikkatini çeken girişimler arasında yer alıyor. Geçen nisan ayında uydu iletişim teknolojisi geliştiren Kepler Communications, 92 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. 92 milyon dolarlık yatırım turu, şirketin ilk yatırımcıları arasında da yer alan IA Ventures liderliğinde gerçekleşti.


Apple'ın uzun süredir beklenen karma gerçeklik gözlüğü Vision Pro, 5 Haziran'da gerçekleşen WWDC etkinliğinde nihayet tanıtılmıştı. Kullanıcının çevresi ile entegre bir şekilde kullanılabilecek olan Vision Pro, sanal ve artırılmış gerçekliği bir arada sunuyor. Gücünü Apple tarafından geliştirilen M2 ve R1 çiplerinden alan ve 2024 yılına kadar satın alınamayacak cihaza dair bildiklerimiz ise şu anda aslında oldukça sınırlı. Ancak tanıtım videolarında Apple Vision Pro'nun uçak yolculuklarında da kullanılabileceği görünüyordu. Fakat yavaş yavaş ortaya çıkan bilgiler, bu konuda bazı sorunların yaşanabileceğini gösteriyor. 9to5Mac tarafından paylaşılan bilgilere göre dahili visionOS kodu, Apple Vision Pro'nun işlevselliğini sınırlayacağını ve hatta kullanıcı çok hızlı hareket ettiğinde tamamen çalışmayı durduracağını gösteriyor. Bu ne demek? Vision Pro, videolarda gösterilenin aksine uçak gibi ulaşım araçlarında çalışmayabilir. visionOS kodunda bulunan uyarıda, "Güvenli bir hıza dönene kadar sanal içerik geçici olarak gizlendi" ifadesi yer alıyor. Bu ifade ile kişiyi korumak amaçlanmış olabilir, zira araba kullanırken Vision Pro ile etkileşime girilmesi haliyle bazı sıkıntılar yaratabilir. Söz konusu ifade, kişi hızlı hareket ederken çevreyi algılamanın karmaşıklığıyla da ilgili olabilir. "Seyahat Modu" ile Vision Pro'yu uçakta kullanmak mümkün Vision Pro'nun kişi nesnelere çok yakın olduğunda çalışmayabileceği de paylaşılanlar arasında, bu da cihazı dar ortamlarda kullanmayı zorlaştırabilir. Bu durumda en çok merak edilen, cihazın uçaklarda nasıl kullanılabileceği. Ancak visionOS koduna göre kullanıcıların uçakta bile cihazla etkileşime girmesini sağlamak için tasarlanmış bir "Seyahat Modu" da mevcut. Bu mod açık olduğunda cihaz uçak yolculuklarında da kullanılabilecek gibi duruyor. Sonuç olarak 2024'ten sonra Vision Pro'ya dair daha fazla bilgi sahibi olacağız, fakat şimdiden ortaya çıkan bilgilere göre Apple birçok soruna kendi içinde çözüm getiriyor.


Bilgisayar destekli bakım yönetim sistemi alanında çalışan Limble, 58 milyon dolar yatırım aldı. Bu yatırımdan sonra şirketin değerlemesi 450 milyon dolara yükseldi. 58 milyon dolarlık yatırım turu, Goldman Sachs Asset Management tarafından yönetildi. Yeni yatırım, şirketin ürün portföyünü genişletmek ve yeni pazarlara açılmak için kullanılacak. Şirket, şimdiye kadar toplamda 92,6 milyon dolar yatırım aldı. Limble'a Elephant Venture Capital, Album VC gibi şirketler daha önce yatırım yapmıştı. 2015 yılında Bryan Christiansen tarafından kurulan şirket, Computerized Maintenance Management System , yani bilgisayar destekli bakım yönetim sistem yazılımları üretiyor. CMMS, bir organizasyonun varlık yönetimi ve bakım faaliyetlerini planlama, takip etme ve yönetme sürecini destekleyen bir yazılım sistemi olarak biliniyor. Şirketin ürettiği CMMS yazılımlarını üretim tesisleri, enerji şirketleri, hastaneler, oteller ve diğer benzer organizasyonlar tarafından kullanılıyor. Çünkü CMMS, bakım süreçlerinin optimize edilmesini, varlık yönetiminin iyileştirilmesini ve genel olarak operasyonel etkinliğin artırılmasını sağlıyor. Limble, şirketlerin varlık envanterini kaydetmelerini, varlıkların yerini takip etmelerini, bakım geçmişini yönetmelerini ve varlık verilerini analiz etmelerine yardım ediyor. Bu, varlık performansını izlemeyi, bakım maliyetlerini optimize etmeyi ve varlık yaşam döngüsünü etkili bir şekilde yönetmeyi amaçlıyor. Limble'ın müşterileri arasında McDonald's, Nike, PepsiCo, Unilever, DHL Global Forwarding, Holiday Inn yer alıyor. Şirketin diğer rakipleri arasında IBM Maximo, SAP EAM, Oracle Maintenance Cloud, Infor EAM, Fiix gibi şirketler bulunuyor.


Girişim ekosistemimizin önemli yatırımcıları ile 2022 yılını değerlendirdiğimiz ve gelecek planlarını konuştuğumuz röportaj serimiz tüm hızıyla devam ediyor. Serimizin yeni konuğu ise DOMiNO Ventures kurucusu Mustafa Kopuk oldu. Kopuk, DOMiNO Ventures'ın 2022 yılında neler yaptığı ve gelecek planları ile ilgili tüm detayları bizlerle paylaştı. DOMiNO Ventures'ın metaverse, yapay zeka ve oyun alanlarda yatırım yapma hedefi ile kurulduğunu belirten DOMiNO Ventures kurucusu Mustafa Kopuk, odaklarının ise Doğu Avrupa ve Türkiye pazarları olduğunu belirtti. 2022 yılının Temmuz ayı itibarıyla yatırımlara başladıklarını da aktaran Kopuk, 11 ay içinde 14 yatırım gerçekleştirdiklerini de sözlerine ekledi. Şu ana kadar yapılan 14 yatırımın sadece 8 tanesini duyurduklarını belirten Kopuk, fonun yarısı ile metaverse ve oyun alanındaki girişimlere, diğer yarısı ile de yapay zeka odaklı girişimlere yatırımlar yapacaklarını aktardı. Hollanda merkezli bir fon oldukları için yabancı yatırımcılara da kolayca ulaşabildiklerini belirten Kopuk, DOMiNO Ventures'ın 18 kişilik bir ekibe sahip olduğunu da paylaştı. DOMiNO Ventures'ın bugüne kadar neler yaptığını ve gelecek planları ile iligili tüm detayları Mustafa Kopuk ile gerçekleştirdiğimiz keyifli röportajda bulabilirsiniz. İyi seyirler.


Yatırım uygulaması Robinhood, 95 milyon dolar nakit karşılığında kredi kartı girişimi X1'ı satın aldığını açıkladı. Anlaşmanın bu yılın 3. çeyreğinde tamamlanması planlıyor. Kullanıcılarından yıllık kart ücreti almayan X1, onlara özel faydalar sunuyor ve ödüller dağıtıyor. Şimdiye kadar Soma Capital, FPV, Craft Ventures ve Spark Capital gibi yatırımcıların desteğini alan X1, toplamda 62 milyon dolar yatırım almıştı. En son kasım ayında 15 milyon dolar yatırım alan şirket, değerlemesini yüzde 50 seviyesinde artırdığını açıkladı. Bununla beraber, X1'in değerlemesinin tam olarak açıklanmadığını belirtmekte fayda var. Satın almanın tamamlanmasıyla X1 kurucu ortakları Deepak Rao ve Siddharth Batra Robinhood için yeni işleri denetleyecek. Deepak Rao ise kurumda Kredi Kartlarından sorumlu Genel Müdür olarak görev yapacak. Robinhood'un X1 satın alması, ürün gamını genişletmeye yönelik bir adım. Kripto piyasasındaki yavaşlama ve Mayıs ayında uygulamanın trading alanında gördüğü düşüş, şirketi bu satın almaya itmiş olabilir. Şirketin Mayıs ayında paylaştığı açıklamaya göre Kripto İşlem Hacimleri 2023'ün Mayıs ayında 2023'ün Nisan ayına kıyasla yüzde 43 düşüş ile 2,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Robinhood'un ürünlerine yenilerini eklemesi, gelir çeşitliliğini de beraberinde getirecektir. Şimdiye kadar banka kartı üzerinden aldığı ücretler ile bu çeşitliliği yakalayan Robinhood, X1 üzerinden elde edeceği gelirleri de hanesine ekleyebilir. Öte yandan X1, müşterilerden ücret ya da komisyon almamasıyla öne çıkıyor. Yazının başında da belirttiğimiz üzere yıllık kart ücretine sahip olmayan X1, gecikme veya yabancı ülkelere işlem ücreti de almıyor. Bu durumun satın alma sonrasında değişip değişmeyeceği ise henüz bilinmiyor.