Kısa bir süre önce Meta'nın sahibi olduğu Instagram'ın metin tabanlı bir uygulama ile Twitter'a rakip olacağı bilgisi paylaşılmıştı. Akabinde bazı geliştiriciler tarafından yeni platformun görüntüleri sızdırıldı ve görüntülere baktığımızda Instagram'ın Twitter muadilinin Twitter'a fazlasıyla benzediğini gördük. Threads adı verilen uygulamanın ne zaman yayında olacağı ise şimdiye kadar belirsizdi. Ancak App Store listesine göre, Meta'nın Twitter rakibi Instagram Threads'in 6 Temmuz'da piyasaya sürülmesi bekleniyor. Paylaşılan bilgilere göre App Store üzerinden ön siparişe açılan uygulama, Instagram'a bağlanacak. Uygulamanın Android versiyonu için Google Play'de de bazı ayrıntılar mevcut olsa da çıkış tarihi ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmuyordu. Threads, hiç şüphesiz iki işletim sistemi için de aynı gün yayında olacak. App Store listelemesine bakıldığında Threads için şu ifadeler yer alıyor: Threads, bugün önem verdiğiniz konulardan yarın trend olacak konulara kadar her şeyi tartışmak için toplulukların bir araya geldiği yerdir. İlgilendiğiniz şey ne olursa olsun, en sevdiğiniz içerik oluşturucuları ve aynı şeyleri seven diğer kişileri takip edebilir ve onlarla doğrudan bağlantı kurabilir veya fikirlerinizi, görüşlerinizi ve yaratıcılığınızı dünyayla paylaşmak için kendi sadık takipçilerinizi oluşturabilirsiniz. Her ne kadar uygulama 6 Temmuz'da indirilebilir olsa da platformu tam olarak söylendiği şekilde kullanabilecek miyiz, şu an için belirsiz. Ayrıca Threads'in bu tarihte ülkemizde indirilebilir olup olmayacağından da emin değiliz. Fakat görünen o ki Elon Musk'ın geçtiğimiz günlerde yayına aldığı "tweet sınırlaması" olayı, Twitter için alternatiflerin bu alanda söz sahibi olma isteğini hızlandırıyor. Gelecekte Threads'in nasıl bir etki yaratacağını ise hep birlikte göreceğiz.


Malzeme keşfi alanında faaliyet gösteren VSParticle, 14,5 milyon euro yatırım aldı. Hollanda merkezli şirketin 14,5 milyon dolarlık yatırım turuna Plural Platform liderlik etti. Şirket, aynı zamanda NXTGEN Hightech'ten 3,5 milyon euro hibe aldı. Şirket, yeni yatırımı Ar-Ge faaliyetlerini ölçeklendirmek için kullanacağını açıkladı. VSParticle, 2014 yılında Aaike van der Vugt tarafından faaliyete geçti. Girişimci yüksek lisans yaparken şirketin temellerini attı. Daha sonra ise Andreas Schmidt-Ott, Tobias Pfeiffer ve Tobias Coppejans, kurucu ortak olarak VSParticle'a dahil oldu. Şirket, Catalyst Coated Membranes adı verilen malzemeleri üretiyor. CCM yeşil hidrojen üretimi için elektrolizerlerin ana bileşenlerinden biri olarak biliniyor. Bu malzemenin seri üretimi ve geliştirilmesi, yeşil hidrojen üretimi ve sürdürülebilir enerji sektörü için önemli bir adım olarak nitelendiriliyor. Bunlar yeşil hidrojenin daha yaygın ve ekonomik olarak kullanılmasını sağlıyor. Enerji dönüşümü sürecinde iklim değişikliğiyle mücadeleye önemli bir katkıda bulunuyor. Avrupa 2030 yılına kadar yılda 10 milyon ton yeşil hidrojen üretmeyi hedefliyor. Bu noktada şirket önemli bir yere konumlanıyor. VSParticle, ayrıca malzemelerin nanoparçacıklar halinde ayrıştırılabilmesini sağlıyor. Bu sayede akademisyenler ve Ar-Ge ekipleri, yenilikçi ürünlerin temelini oluşturacak yeni malzemeleri keşfetmek için deneyler yapabiliyor. Laboratuvar denemelerinden üretim sürecinin optimize edilmesini sağlıyor. Bu alana yapılan yatırımlar da dikkat çekiyor. Geçen şubat ayında yeşil hidrojen üretimine odaklanan Verdagy, 25 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. ABD merkezli Verdagy hidrojen enerjisinin sürdürülebilir olması, düşük maliyetli ve çevre dostu olarak geniş kullanım alanlarına yayılması için çalışıyor. Hidrojen enerjisi üretmenin bir yolu suyu atomlarına ayırmaktan geçiyor. Çünkü doğada hidrojen saf olarak suda bulunuyor. Ryan Gilliam tarafından kurulan şirket, tam olarak bu işi yapıyor. Yani Vergady, yeşil hidrojen üretiminde kullanılan su elektroliz teknolojisini geliştiriyor.


Apple'ın en sevilen ürün ailelerinden biri olan Apple Watch, en yeni modeli olan Apple Watch Ultra ile geçtiğimiz yılın Eylül ayında karşımıza çıkmıştı. Apple Watch Ultra, hem tasarım hem de özellikler anlamında diğer Apple Watch modellerinden oldukça farklı. Büyük yapısı ile dikkatleri çeken Apple Watch Ultra, bir sonraki versiyonunda yeni bir ekran teknolojisine geçiş yapabilir. Geçtiğimiz dönemlerde bir sonraki Apple Watch Ultra'nın MicroLED ekran teknolojisine sahip olabileceği ile ilgili sızıntılar karşımıza çıkmıştı. Şirkete yakın kaynaklara dayandırılan bilgilere göre MicroLED ekranlı Apple Watch Ultra'nın 2025 yılında tanıtılması bekleniyordu. TheElec tarafından paylaşılan yeni bir rapora göre ise MicroLED ekranlı Apple Watch Ultra'nın çıkış tarihi ertelendi. Araştırma firması TrendForce ile hazırlanan rapora göre MicroLED ekran teknolojisini kullanan Apple Watch Ultra, 2026 yılının ilk çeyreğinde kullanıcılar ile buluşacak. Apple'ın MicroLED teknolojisi için oldukça büyük bir yatırım yaptığını da hatırlatalım. TrendForce tarafından aktarılan bilgilere göre Apple, MicroLED teknolojisi için şu ana kadar toplamda 1 milyar dolarlık yatırım yaptı. Apple kendi MicroLED ekranlarını üretmeye başlayabileceğini ilk olarak 2018 yılında sizlere aktarmıştık. Kısacası Apple, 5 yıldan uzun zamandır MicroLED ekran teknolojileri üzerinde çalışıyor. MicroLED ekran teknolojisi, özellikle daha yüksek parlaklık ve daha keskin görüntü sunması ile birlikte OLED ekran teknolojisinin bir adım önünde. MicroLED ekranların ilerleyen dönemde diğer Apple ürünlerinde de yer alması sürpriz olmayacaktır. Apple'ın MicroLED ekran teknolojisi ile ilgili çalışmalarını sizlere aktarmaya devam edeceğiz.


Papara, İspanya merkezli neobank Rebellion'ı satın aldı. Haziran 2023'te tamamlanan Rebellion satın alma anlaşması kapsamında Papara, Avrupa'ya açılma sürecinde önemli bir adım atmış oldu. Satın almanın mali detayları ise paylaşılmadı. Fiziksel şubeleri olmadan, yalnızca mobil ve internet tabanla platformlarda faaliyet gösteren ve geleneksel bankalar olmayan neobank'ler, teknolojinin gücüyle geleneksel finansal hizmetlere meydan okuyan finansal teknoloji şirketlerini tanımlıyor. Y ve Z kuşağına mensup kullanıcılara bankadan bağımsız bir finansal deneyim için para transferi, ön ödemeli kart, Cashback gibi finansal ürün ve hizmetler sunan Rebellion, İspanya'da mobil uygulama mağazalarında en çok olumlu oy alan finansal teknoloji uygulamasını geliştiren şirketlerden biri olarak öne çıkıyor. 2017'de Sergio Cerro ve Alex Sagrado tarafından kurulan ve İspanya pazarında önde gelen neobank'lerden birine dönüşen Rebellion'ın, bugüne dek 15 milyon euro yatırım aldığı biliniyor. Papara CEO'su Emre Kenci, geçtiğimiz aylarda gerçekleştirilen ve Türkiye'nin en önemli iş ve ekonomi buluşmalarından biri sayılan Uludağ Ekonomi Zirvesi'ndeki konuşmasında, Papara'nın küresel pazarlarda rekabet edebilme potansiyeline inandıklarını vurgulayarak 2023 içinde Avrupa'da iki şirket satın alacaklarını duyurmuştu. Rebellion, Papara'nın 2023'te Avrupa'da tamamladığı ilk satın alma anlaşması oldu. Rebellion Kurucu Ortağı Sergio Cerro, "İspanyol sektöründe baskın bir oyuncunun yokluğu ve hakim ekonomik manzara göz önüne alındığında Papara'nın, kaynakları, iş vizyonunu ve tutkuyu sinerjik olarak harmanlamak için ideal ortak olduğuna güçlü bir biçimde inanıyorum. Satın almayla mevcut Rebellion ekibinin tamamı bu yeni macerada kalmaya devam ederken sektördeki uzmanlığımız ve bilgi birikimimiz yeni işe alımlar ve Papara'nın vizyonuyla büyüyecek" dedi.


Tiny, Twitter, Amazon, Disney, Apple gibi büyük şirketlere uygulamalar geliştiren HappyFunCorp'u 30 milyon dolara satın aldı. 2009 yılında kurulan HappyFunCorp'un satın alınmasıyla Tiny ürün yelpazesini daha da genişletecek. Apple, Disney, Amazon ve Twitter gibi büyük şirketlere uygulama tasarımı ve geliştirme gibi alanlarda daha fazla hizmet sunacak. Ayrıca bu satın alma pazarda rekabetçi kalmak ve büyümek için stratejik adım olarak nitelendirildi. HappyFunCorp, kendi alanında tanınmış birçok büyük şirkete çalışıyor. Şirket, bugüne kadar kendi öz sermayesiyle büyüdü ve 2022 yılındaki gelirleri 12 milyon dolar idi. Satın alımın ardından şirketin kurucuları Ben Schippers, Holly Zappa ve Robb Chen-Ware şirketin yönetiminde kalmaya devam edecek. Kanada merkezli Tiny, daha önce de adını yaptığı birleşme satın almalarla duyurdu. Tiny, daha önce e-ticaret teknolojisi alanına odaklanan WeCommerce, tasarımcıların işlerini paylaştığı online topluluk Dribbble'ı, görev ve proje yönetimi için Flow'u satın almıştı. Tiny, arayüz tasarımı, ürün geliştirme ve hizmet sağlama gibi alanlarda faaliyet gösteren şirketleri satın alıyor. Bu da şirketin birleşme veya satın alma yoluyla yeni fırsatlar aradığını ortaya koyuyor. Tiny'nin piyasa değeri yaklaşık 500 milyon dolar. Halka açık olan şirket, 2018 yılında Andrew Wilkinson tarafından kuruldu. Wilkinson, aynı zamanda MetaLab adlı bir arayüz tasarım şirketinin de kurucusu olarak biliniyor. Son dönemde yapılan birleşme ve satın almalar dikkat çekiyor. Geçen haziran ayında yapay zeka analiz platformu ThoughtSpot, iş zekası girişimi Mode Analytics'in tamamını, 200 milyon dolar nakit ve hisse karşılığında satın aldığını duyurdu. Mode Analytics'i ilk olarak incelediğimizde çoklu dil ve platform desteği bulunan analiz ve raporlama aracı olarak tanımlanıyor. Günümüzde ise ağırlıklı olarak veri takımlarına odaklanan bir iş zekası girişimi olarak konumlanıyor.


Twitter, Tweetdeck'i de ücretli abonelik sistemi olan Twitter Blue'ya dahil ettiğini açıkladı. Tweetdeck'in yeni ve geliştirilmiş bir sürüme sahip olacağı belirten Twitter, bu uygulamanın 30 gün içinde devreye alınacağını duyurdu. Buna göre artık Tweetdeck'i yalnızca mavi tik'e sahip olan hesaplar kullanabilecek. Fakat Twitter, Tweetdeck'in eski sürümünün kapandığını henüz resmi olarak açıklamadı. We have just launched a new, improved version of TweetDeck. All users can continue to access their saved searches & workflows via https://t.co/2WwL3hNVR2 by selecting Try the new TweetDeck in the bottom left menu. Some notes on getting started and the future of the product... Twitter Support July 3, 2023 Twitter, dünyanın en büyük sosyal ağlarından biri. Bu platformu 44 milyar dolara satın alan Elon Musk, Kasım 2022'de mavi tike sahip olabilmesine olanak sağlayan olan 8 dolarlık abonelik sistemi Twitter Blue piyasaya çıkardı. Son birkaç gün içinde tweetleri görüntülemek için sitede giriş yapılmasını zorunlu kıldı. Doğrulanmamış hesaplar için her gün görüntülenebilecek tweet sayısını sınırlandıracaklarını açıkladı. Bu, her gün okunabilecek tweet sayısını belirli bir miktarla sınırladı. Twitter'da doğrulanmış hesaplar günde 6000 tweet, doğrulanmamış hesaplar günde 600 tweet, doğrulanmamış yeni hesaplar ise günde 300 tweet görüntüleyebilecekti. Sonrasında ise geçici sınırlama ortadan kalktı. Son dönemde yaşananlardan sonra birçok Twitter kullanıcısı platforma alternatif aramaya başladı. Jack Dorsey destekli Bluesky'a olan kullanıcı talebi de ciddi anlamda artış gösterdi. Ancak platformda yaşanan bu talep, Bluesky'ın yeni üyelikleri geçici olarak askıya almasına neden oldu. Bugün de Meta'nın Twitter rakibi Instagram Threads'in 6 Temmuz'da piyasaya sürülmesi beklendiği açıklandı. Paylaşılan bilgilere göre App Store üzerinden ön siparişe açılan uygulama, Instagram'a bağlanacak. Uygulamanın Android versiyonu için Google Play'de de bazı ayrıntılar mevcut olsa da çıkış tarihi ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmuyordu.


Elon Musk liderliğinde Twitter'da gerçekleşen tüm değişiklikleri geçtiğimiz aylarda sizlere aktarmıştık. Elon Musk tarafından satın alınmasının ardından her geçen gün yeni bir gelişme ile karşımıza çıkan Twitter, platformun aldığı trafik ile ilgili önemli adımlar attı. Twitter'a üye olmayan kişiler, platform içindeki tweetleri üye olmadan da görebiliyordu. Kısa süre önce bu durumu değiştiren Elon Musk, Twitter'a üye olmayan kişilerin platform içindeki tweetleri görmelerini engelledi. Bu kez ise Google aramaları ile ilgili önemli bir karar veren Twitter, platform içindeki tweetlerin Google aramalarında görüntülenmesini engelledi. Hatırlatmak gerekirse platform içinde yer alan tweetler Google aramaları içinde yer alıyordu. Searchengineland tarafından paylaşılan bilgilere göre artık platform içinde yer alan tweetler Google aramaları içinde yer almayacak. Twitter'dan konu ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmadığını da paylaşalım. Elon Musk, geçtiğimiz günlerde Twitter kullanımına geçici bir sınır getirildiğini ve doğrulanmış hesapların günde 6000, doğrulanmamış hesapların günde 600 ve doğrulanmamış yeni hesapların ise günde 300 tweet görüntüleyebileceğini paylaşmıştı. Yaklaşık iki günlük geçici sınırlamanın ardından bu durum ortadan kalktı. Tweetlerin Google aramaları içinde yer almaması da bu durumun yan etkilerinden biri olabilir. Tweetlerin Google aramalarından kalkması arama kısmındaki içerikleri de büyük oranda değiştirdi. Karşılaştırmak gerekirse Pazartesi günü Google'da "twitter.com" araması yapıldığında 471 milyon sonuç çıkıyordu. Alınan kararın ardından ise sadece 180 milyon sonuç karşımıza çıkıyor. Tweetlerin tekrardan Google aramaları içinde yer alıp almayacağını ise zaman gösterecek. Konu ile ilgili gelişmeleri sizlere aktarmaya devam edeceğiz.


Kısa içerik formatımız 90 Saniye'de "NFT nedir?" sorusunu yanıtlıyoruz. Yazıyı okumaya başlamadan önce Web3 hakkında daha fazla bilgi edinmek için "Web3 Nedir?" , "Web3 Sözlüğü", "Web3'e nereden başlamalı?", "Akıllı sözleşmeler nasıl çalışır?" ve "AR, VR ve metaverse nedir?" başlıklı bölümleri inceleyebilirsiniz. Non-Fungible Token , bir kripto para türüdür ve benzersiz varlıkları temsil etmek için kullanılır. Farklı kripto para birimlerinin aksine, her bir NFT benzersiz bir dijital varlığı temsil eder ve içeriği değiştirilemez. NFT'ler, blockchain teknolojisi kullanılarak oluşturulur ve depolanır. Bu sayede, NFT'lerin benzersizliği, sahipliği ve geçmişi takip edilebilir hale gelir. NFT'ler, eşsiz ürünlerin tokena dönüştürülmesinde kullanılır. Bu eşsiz ürünler, dijital bir sanat eseri, oyunda kullanılan dijital varlıklar ya da emlak gibi fiziksel bir varlık olabilir. Bu noktada NFT'lerin, varlıkların dijital temsilleri olarak konumlandığını söyleyebiliriz. Blok zincirinde tutulan NFT'ler aynı zamanda sizin söz konusu varlığın sahibi olduğunuzu belirten bir sertifika görevi de görmektedir. Hiç kimse NFT'lerin sahiplik kaydını değiştiremez veya yeni bir NFT'yi kopyala - yapıştır işlemine tabi tutamaz. Gerçek dünyadaki maddi varlıkların bu şekilde tokenlaştırılması, alım, satım ve ticareti daha verimli hale getirebilir. Ayrıca alım-satım esnasında dolandırıcılık olasılığını da potansiyel olarak azaltabilir. Şimdiye kadar CryptoPunks, Bored Ape Yacht Club gibi NFT piyasasının önde gelen koleksiyonlarını mutlaka duymuşsundur. NFT'ler birer dijital sanat eseri ya da koleksiyon parçası olmanın ötesinde aynı zamanda akıllı sözleşmeler aracılığıyla otomatik işlemler gerçekleştirme imkanı da sunar. @webrazzi 90 Saniye'de anlatıyoruz: NFT nedir? Non-Fungible Token , bir kripto para türüdür ve benzersiz varlıkları temsil etmek için kullanılır. Farklı kripto para birimlerinin aksine, her bir NFT, benzersiz bir dijital varlığı temsil eder ve içeriği değiştirilemez. #webrazzi #web3 #90saniye #nft #nonfungibletoken Utility ve Governance Token arasındaki farklar Utility Token NFT'ler varlıkları temsil etmenin yanı sıra ek yararlar da sunabilir. Bunu NFT sahiplerine özel ürünlere, kapalı dijital platformlara ya da fiziksel etkinliklere erişim tanımlanması olarak düşünebilirsiniz. Sadece NFT sahiplerinin yararlanabileceği ek özellikler, NFT koleksiyonlarının çekiciliğini artırırken, markaların sadakat programlarını yeni bir dikeye taşımasını da destekler. Governance Token NFT'ler aynı zamanda topluluklar içinde karar mekanizması geliştirmek için bir oy hakkı olarak da kullanılabilirler. Yönetim tokenları ile kullanıcılar, bir toplulukta veya bir merkeziyetsiz otonom organizasyonda , söz konusu protokolün gelecek planları için oy kullanabilir. Yönetim tokenına sahip kişiler, tekliflere oy vermenin ötesinde, yeni teklifler sunabilir. Hatta bu teklifler kapsamında yönetim sistemini de değiştirebilir. 90 Saniye ile Web3'ün temel kavramlarını açıklamaya devam edeceğiz. 90 Saniye içeriklerimizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden paylaşacağız. Dilerseniz hem bizi Instagram ve TikTok hesaplarımız üzerinden takip edebilir hem de 90 Saniye içeriklerini izleyebilirsiniz. "90 Saniye'de anlatıyoruz: NFT nedir?" videomuza Instagram için buradan, TikTok için ise buradan ulaşabilirsiniz. İyi seyirler.


Meta, Avrupa Birliği'nde kişiselleştirilmiş reklamlarının erişimini sınırlamak zorunda kalıyor. Lüksemburg merkezli mahkeme, Meta'nın Facebook markasının AB'de, bazı kişiselleştirilmiş reklamları sunmadan önce onay alması gerektiğine karar verdi. Söz konusu karara bakıldığında, kişiselleştirilmiş reklamlar, kullanıcıların izni olmadan bu hacimde verinin işlenmesini haklı göstermiyor. Teknoloji devi de bu nedenle bazı kısıtlamalara maruz kalacak. Meta'nın The Wall Street Journal'a yaptığı açıklamaya göre sosyal medya devi an itibarıyla mahkeme kararını değerlendiriyor, bu konuda gelecekte daha fazla bilgi paylaşılacağının da altı çiziliyor. Facebook, Instagram ve WhatsApp kullanıcıları, bu platformları kullanmak için kişiselleştirilmiş reklamları kabul etmek zorunda. Meta da bu kapsamda AB'den aldığı 390 milyon euroluk cezaya itiraz ediyor. Yönetim organı, bunlar için özgürce verilmiş onay olması gerektiğini söylüyor ve Meta'nın sadece Facebook, Instagram ve WhatsApp'ı temel düzeyde kullanmak için reklam hedefleme verileri isteyerek Genel Veri Koruma Yönetmeliğini ihlal ettiğine inanıyor. Mahkeme, yeni kararda ise insanların isteyerek izin verdiklerini kanıtlamanın site operatörüne bağlı olduğunu belirtiyor. Alman Federal Kartel Ofisi başkanı Andreas Mundt, AB mahkemesinin kararının veri ekonomisinin iş modelleri üzerinde geniş kapsamlı etkileri olacağını söyledi. Yeni kararın nasıl sonuçlanacağı şu an için belirsiz. Ancak Meta, Facebook ve diğer platformlarda kişiselleştirilmiş reklamlar sunmak için izin almak zorunda kalabilir gibi duruyor. Bu gelişme kullanıcılar için gizliliğin artması anlamına gelse de Meta'nın kazançlarının düşmesine neden olabilir.


Yerli bir online araştırma şirketi olan DORinsight'ı ilk olarak 2018 yılında sizlere aktarmıştık. Bugün edindiğimiz bilgilere göre DORinsight, ülkemizdeki finans dünyasının önemli oyuncuları arasında yer alan Hedef Holding'in grup şirketlerinden İdeal Finansal tarafından satın alındı. Kamuoyu Aydınlatma Platformu'nda yer alan bilgilere göre İdeal Finansal, DORinsight şirket paylarının tamamı için 10 milyon 32 bin TL ödeyecek. DORinsight, gerçekleşen satın alma anlaşması ile birlikte İdeal Finansal çatısı altında faaliyetlerini sürdürecek. Hatırlatmak gerekirse DORinsight, online araştırma paneli Napolyon ile sektör oyuncularına hizmet veriyor. Araştırma şirketleri, Napolyon paneliyle önceden izin alınmış 1,2 milyon tüketicinin katıldığı online araştırmalarla hızlı ve net sonuçlara ulaşabiliyorken, markalar ve hedef kitleleri arasındaki etkileşimi güçlendirebiliyor. Napolyon online araştırma panelinin 2011 yılından bugüne kadar 400'den fazla marka tarafından kullanıldığını da ekleyelim. Hedef Holding olarak DORinsight'ı grup şirketleri arasına katmaktan ve iş ağlarını daha da genişletmekten dolayı mutlu olduklarını belirten Hedef Holding Yönetim Kurulu Başkanı ve İdeal Finansal Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Namık Kemal Gökalp, araştırma sektörüne online araştırma geleneğini getiren DORinsight'ın Napolyon paneliyle araştırma sektörüne hız ve geniş bir hedef kitle avantajı sunduğunu da sözlerine ekledi. FinTech çözümlerinin eklenmesiyle Napolyon'un yeni nesil bir finansal platformu olmasını hedeflediklerini de aktaran Gökalp, platformun kullanıcılarına gündelik hayatlarında avantaj sağlayabileceği pek çok yenilik sunacağını da dile getirdi.


Apple'ın yeni donanım ve yazılım ürünlerini geçtiğimiz Haziran ayında gerçekleşen WWDC 2023 çerçevesinde tanıttığını sizlere aktarmıştık. Apple'ın en popüler ürün ailesi olan iPhone'un yeni modellerinin ise önümüzdeki Eylül ayında tanıtılması bekleniyor. 2022 yılında tanıtılan iPhone 14 ailesi gibi 4 farklı modelden oluşması beklenen iPhone 15 ailesi, önemli yeniliklere sahip olacak. Apple' iPhone'larda Type-C'ye geçeceğini doğruladığını geçtiğimiz aylarda sizlere aktarmıştık. iPhone 15 ailesi ile yaşanacak en büyük değişiklik Lightning'den Type-C'ye geçiş olacak. iPhone modellerinin üretildiği Çin merkezli Foxconn'a yakın bir kaynağa dayandırılan yeni bilgilere göre iPhone 15 modellerinin batarya kapasitesi de önemli ölçüde artacak. Hatırlatmak gerekirse iPhone 14 Pro Max ve iPhone 14 Plus modellerinin pil performansları başarılı olsa da iPhone 14 Pro ve iPhone 14 için aynı şeyi söylemek pek mümkün değil. Bataryaların büyümesi ile birlikte ailenin küçük ekranlı üyeleri de başarılı bir performansına kavuşabilir. iPhone 15 modelinin 3877 mAh, iPhone 15 Plus modelinin 4912 mAh, iPhone 15 Pro modelinin 3650 mAh ve iPhone 15 Pro Max modelinin ise 4852 mAh büyüklüğünde bataryalara sahip olmaları bekleniyor. iPhone 14 ailesindeki modeller ile kıyaslandığında iPhone 15 için yüzde 18, iPhone 15 Plus için yüzde 13,6, iPhone 15 Pro için yüzde 14,1 ve iPhone 15 Pro Max için ise yüzde 10,9'luk bir artış söz konusu. Özellikle iPhone 15 modelinin batarya kapasitesi için önemli bir artış yaşanacak gibi görünüyor. Ailenin uygun fiyatlı modelleri olan iPhone 15 ve iPhone 15 Plus'ın A16 Bionic işlemcisini kullanması bekleniyor. iPhone 15 Pro ve iPhone 15 Pro ise yeni A17 Bionic işlemcisini kullanacak. iPhone 15 ailesi ile ilgili gelişmeleri sizlere aktarmaya devam edeceğiz.


Kuantum bilişim girişimi Quantagonia, 4.3 milyon euro tohum yatırım aldı. Almanya merkezli girişimin tohum yatırım turu Tensor Ventures tarafından gerçekleştirildi. Turun diğer katılımcılarıyla ilgili bilgi verilmedi. Yeni yatırımın satış süreçlerini geliştirmek için kullanılacağı açıklandı. Şirket, 2021 yılında Dirk Zechiel, Philipp Hannemann, Sabina Jeschke ve Sebastian Pokutta tarafından faaliyete geçti. Quantagonia, kuantum bilgi işlem yazılımı geliştiren bir şirket olarak tanımlanıyor. Geliştirdiği Hybrid Quantum Platform, kompleks kullanım durumu analizi, optimizasyon problemleri, simülasyon süreçleri, yapay zeka ve makine öğrenme gibi alanlarda kullanılabilen bir platform olarak ön plana çıkıyor. Şirket, klasik bilgisayarların avantajlarını kuantum bilgisayarlarının yetenekleriyle birleştiriyor. Böylece mevcut bilgisayar programlarının kuantum bilgisayarlarıyla kullanılabilmesini sağlıyor. Quantagonia'nın amacı, kuantum bilgisayarlarını geliştirmek ve kullanıcılar için daha erişilebilir hale getirerek, karmaşık problemlerin çözümünde kuantum bilgi işleminin potansiyelini kullanmak. Kuantum bilgisayarlar, geleneksel bilgisayarlardan farklı bir işlem prensibine dayanıyor. Bazı özel hesaplama problemlerini çok daha hızlı çözebilmeleri potansiyeline sahip. Kriptografi ve veri güvenliği alanında da önemli bir rol oynuyor. Bazı kuantum algoritmaları, geleneksel kriptografi sistemlerini etkisiz hale getirebilirken, kuantum kriptografi çözümleri daha güvenli bir veri iletimi sağlıyor. Kuantum bilgisayarlar ayrıca karmaşık fiziksel, kimyasal ve biyolojik sistemlerin simülasyonunda büyük bir potansiyel sunuyor. Bu, ilaç tasarımı, malzeme bilimi, protein katlanması gibi alanlarda bilimsel keşifleri hızlandırabiliyor ve yeni bilgilerin elde edilmesini sağlayabiliyor. Bu alan yatırımcıların ve teknoloji şirketlerinin ilgisini çeken bir alan. Geçen mart ayında kuantum bilişim girişimi Strangeworks, 24 milyon dolar yatırım aldığını duyurdu. Yatırım turu, Hitachi Ventures liderliğinde gerçekleşti. Tura, IBM, Raytheon Technologies, Lightspeed Venture Partners, Great Point Ventures ve Ecliptic Capital katıldı.


Hatırlarsanız geçtiğimiz şubat ayında, Meta'nın Twitter Blue benzeri abonelik sistemi Meta Verified'dan sizlere bahsetmiştik. Mark Zuckerberg tarafından duyurulan bu özelliğin ülkemiz için ne zaman aktif edileceği ise belirsizdi. Şimdi Meta'dan gelen bilgilere göre Meta, Meta Verified özelliğinin Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülkede kullanıma sunulduğunu açıkladı. Bir üyelik sistemi olan Meta Verified, kullanıcılara hesap doğrulama, hesap taklitlerine karşı koruma ve Meta ekiplerinden hesap desteği sunuyor. Meta, bu üyelik sistemiyle Facebook ve Instagram'daki içerik üreticilerine destek olmayı amaçlıyor. Meta Verified, nüfus kağıdınızla kimlik doğrulaması yapabilmenizi ve doğrulanmış mavi hesap rozeti alabilmenizi sağlıyor. Böylece hesaplarınızın taklit edilmesinden korunmuş oluyorsunuz. Bununla beraber, müşteri desteğine doğrudan erişim sağlamış oluyorsunuz. Instagram ve Facebook onaylı hesap başvurusu nasıl yapılır? Öncelikle platformda doğrulanmış hesabınız olmasını istiyorsanız bu adrese gitmeniz gerekiyor. Daha sonra Facebook ya da Instagram hesaplarından hangisinin onaylı olmasını istiyorsanız seçin yapıyorsunuz. Bir ödeme yöntemi belirledikten sonra nüfus cüzdanınızın fotoğrafını sisteme yüklüyor, gerçek bir kişi olduğunuzu kanıtlıyorsunuz. Bundan sonra gerekli onayı alınca onaylı bir hesap sahibi oluyorsunuz. Meta Verified aboneliği Facebook hesabı için web sürümünde aylık 279,99 TL olarak ücretlendiriliyor. Ancak şu an için hala bir bekleme listesi karşımıza çıkıyor. Android ve iOS cihazlara baktığımızda Instagram için yine bir bekleme listesi görünse de söz konusu açıklama şirketin resmi açıklaması olduğu için kısa sürede bu özellik tamamen, tüm kullanıcılara açılmış olacaktır. Bu arada bazı durumlarda web üzerinden onaylı hesap almak mümkün olamayabiliyor. Buna da dikkat etmek gerek. -


Paket Taxi'nin yüzde 50 hissesini 104,5 milyon TL'ye satın alan Migros'un "Migros Yemek" servisi ile online yemek siparişi sektörüne adım attığını geçtiğimiz yılın Haziran ayında sizlere aktarmıştık. Hazır/paketli yemek satış kanallarını güçlendirmek adına önemli bir adım atan Migros, paketli yemek üretimi ve satışını gerçekleştiren CRC Danışmanlık ve Organizasyon şirketinin yüzde 50'sini satın alacağını duyurdu. Kamuoyu Aydınlatma Platformu'nda yer alan bilgilere göre Migros, CRC Danışmanlık ve Organizasyon şirketinin paylarının yarısı için 2,9 milyon dolar ödeyecek. Yapılan açıklamada şirketin online ve fiziki mağazalarında hazır/paketli yemek satış kanallarının güçlendirilmesi ve personel yemek ihtiyacına destek olunması amacıyla yatırım kararının alındığı paylaşıldı. CRC Danışmanlık ve Organizasyon şirketinin yüzde 25'ine tekabül eden 100 bin adet pay Migros Ticaret A.Ş. tarafından, yüzde 25'in tekabül eden diğer 100 bin adet pay ise Migros'un bağlı ortaklığı olan Dijital Platform Gıda Hizmetleri A.Ş. tarafından satın alınacak. Ortak satın alma mantığıyla, müşterilerine personel yemeği konusunda hizmet veren bir şirket olarak karşımıza çıkan CRC Danışmanlık ve Organizasyon, 2006 yılında kuruldu. CRC Danışmanlık ve Organizasyon şirketinin müşterileri arasında Boyner, Türkiye Finans, TeknoSa, Koçtaş, Migros, Metro ve DHL gibi önemli markalar da yer alıyor.


Çevrimiçi bir mali müşavirlik hizmeti veren Dougs, 27 milyon dolar yatırım aldı. Fransa merkezli girişim, yatırımı Expedition Growth Capital'den aldı. Yeni yatırımın yurt dışı açılımı için kullanılacağı açıklandı. Dougs, finansal verilerin güncellenmesi, vergi beyannamelerinin hazırlanması, gelir-gider tablolarının oluşturulması, vergi planlaması, mali analizler ve danışmanlık yapıyor. Müşteriler, belgeleri tarayarak veya yükleyerek, finansal işlemleri takip ediyor. Müşterilerine zaman ve kaynak tasarrufu sağlıyor. Finansal yönetimlerini daha etkin bir şekilde yönetme imkanı sunuyor. Ayrıca, verilere hızlı erişim, raporlama ve analiz yapabilme yeteneği gibi avantajlar sağlıyor. Küçük ve orta ölçekli şirketler için online mali müşavirlik hizmeti veren Dougs, Luc Verdier, Florent Galland, Guillaume Paour ve Patrick Maurice tarafından kuruldu. Yıllık 16,4 milyon lira gelir elde eden şirketin 14 bin müşterisi var. Şirket, 2015 yılında kurulmasına rağmen bootstrap şirketi olarak yani başlangıç aşamasından itibaren kendi iç kaynaklarını kullanarak büyümeyi finanse etti ve dış yatırımcılardan fon almayı tercih etmedi. Şirketin rakipleri arasında Keobiz, Livli, Wity gibi platformlar var. Türkiye'de de bu alanda çalışan girişimler mevcut. Bu alan burada da yatırımcıların dikkatini çekiyor.Geçen mart ayında Kalfa'nın 15 milyon TL'lik yatırım turu, Boğaziçi Ventures liderliğinde gerçekleşti. Yatırım turuna, Boğaziçi Ventures haricinde ise APY Ventures, Mindvest GSYF, Mikro Yazılım, Hedef Portföy ve bireysel yatırımcılar da katıldı. 15 milyon TL'lik yatırım turunun, 180 milyon TL değerleme üzerinden gerçekleşti.


Finansal çözümler sunan bir şirket olarak karşımıza çıkan Paymes'in PayTabs ile birleştiğini geçtiğimiz yılın Nisan ayında sizlere aktarmıştık. Birey ve kurumların ödeme almalarına olanak sağlayan bir ödeme platformu olarak hizmet veren Paymes, etkinlikler için yeni özelliğini tanıttı. Paymes tarafından sunulan "Event" isimli özellik sayesinde atölye çalışmalarından workshop ve seminerlere, konserlerden online etkinliklere kadar her türlü etkinliği kolaylıkla satışa sunmak mümkün. Paymes, Event özelliği ile birlikte kullanıcılarının etkinliklerini planlamasını, biletleri satışa sunmasını ve kayıtlı katılımcı listesini görüntülemelerini kolaylaştırmayı hedefliyor. Paymes Event özelliği, fiziksel etkinlikler için konum bilgisi ve online etkinlikler için ise görüşme linki paylaşabilmenizi de sağlıyor. Event özelliğini kullanan satıcılar her kayıt sonrası, tek bir dosyadan oluşan katılımcı listesine kolayca ulaşabiliyor. Paymes Event'in ücretli bir platform olduğunu da ekleyelim. Event özelliğinin aylık ücreti 59,99, yıllık ücreti ise 479,99 TL. Paymes'in yeni özelliği olan Event, Türkiye'nin yanı sıra Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır ve Suudi Arabistan'da da aktif olarak kullanılabilecek. Paymes olarak, satıcı kullanıcılarının hayatlarını kolaylaştırma ve kazançlarını artırmak adına çalıştıklarını dile getiren Paymes CEO'su Sabrican Zaim, hakimi oldukları sosyal ticaret alanında, çok fazla etkinlik, workshop, konser satışı gerçekleştiği gördüklerini belirtti. Biletleme, katılımcı takibi ve iletişim problemlerinin satıcıların gelirlerine ciddi bir zarar verdiğini de paylaşan Zaim, bu noktada Paymes olarak, satıcı kullanıcılarına yeni özellikleri ile hizmet vererek, gelirlerini artırmak istediklerini sözlerine ekledi.


Sağlık girişimi Neko Health, 60 milyon euro yatırım aldı. A Serisi yatırım turunu, Lakestar yönetti. Yatırımın diğer katılımcıları arasında Atomico ve General Catalyst yer aldı. Yatırım sonunda Lakestar'dan Klaus Hommels ve Atomico'dan Niklas Zennström'ün şirketin yönetim kuruluna katılacağı açıklandı. Neko Health, Hjalmar Nilsonne ve Spotify'ın kurucusu Daniel Ek tarafından faaliyete geçti. Şirketin amacı, hastalıkları erken teşhis etmek ve hastalıklar karşısında önleyici tedbirler almak. İsveç merkezli Neko Health, önleyici sağlık teknolojisi platformu olarak cilt ve kalp sorunlarına odaklanıyor. Şirket, vücuttaki doğum lekelerinin, kızarıklıkların ve yaşlılık lekelerinin büyümesini tespit ediyor. Kalp fonksiyonlarının izlenmesini sağlıyor. Vücuttaki herhangi bir anormalliği kullanıcıya gerçek zamanlı analizlerle bildiriyor. Sonuçlar uygulama üzerinden takip edilebiliyor. Ayrıca platformun vücuttaki herhangi bir sorunu tespit etmek için 70'in üzerinde sensörle donatıldığı açıklandı. Birkaç dakika içinde yapılan detaylı taramanın maliyeti ise 250 dolar. Erken teşhis sayesinde kullanıcıların sağlık alanında artan maliyetlerini yönetmesini sağlamak. Kurucu ortaklardan Hjalmar Nilsonne, sağlık maliyetleri insanların kontrolünün dışına çıktığını söyleyerek önleyici sağlık bu trendi tersine çevirmenin anahtarı olacağına inanıyor. Önleyici sağlık teknolojisi, hastalıkları önlemeye yönelik stratejiler ve teknolojiler kullanarak insanların sağlıklı kalmasına odaklanan bir yaklaşımı ifade ediyor. Geleneksel sağlık sistemlerinde, genellikle semptomların tedavisi üzerine yoğunlaşılırken, önleyici sağlık teknolojisi erken teşhis, sağlık taramaları, kişiselleştirilmiş sağlık takibi ve sağlıklı yaşam tarzı teşvikine odaklanıyor.


Bugün en düşük memur maaşının açıklanması ile gözler torba yasada bulunan maddelere çevrildi. Söz konusu yasada vergilerle ilgili düzenlemelerin de yer aldığı ortaya çıktı. Torba yasada yer alan, özellikle internet dünyasını ilgilendiren birkaç madde bizim de dikkatimizi çekti. Elektronik ödeme kuruluşlarının da aralarında olduğu bazı şirketler için kurumlar vergisi oranı yüzde 30'a yükseliyor Buna göre 2023 yılı için belirlenen genel kurumlar vergisi oranı yüzde 20'den yüzde 25'e yükseltildi. Ancak bu oranın internet dünyasına yansıması biraz daha farklı oldu, zira bankalar, finansal kiralama, faktöring, elektronik ödeme şirketleri, sermaye piyasası kurumları ve sigorta şirketleri için kurumlar vergisi oranı yüzde 30'a yükseltildi. Artırılmış kurumlar vergisinin 2023 yılı gelirlerinden başlamak üzere geçerli olacağı belirtiliyor. Ayrıca kurumlara taşınmaz satışıyla sağlanan istisnaların kapsamı ile yatırım fonu getirilerine ilişkin istisnalar da daraltıldı ve kurumların aktifindeki gayrimenkullere uygulanan Kurumlar Vergisi indirimi yüzde 50'den yüzde 25'e düşürüldü. İhracatın teşvik edilmesi amacıyla ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına halihazırda 1 puan indirimli olarak uygulanan kurumlar vergisi oranı, 5 puanlı indirimli uygulanacak. Girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ve girişim sermayesi yatırım ortaklıkları için istisnalar devam ediyor Bunlara ek olarak kurumların yatırım fonlarından elde ettikleri gelirlere yönelik sağlanan istisna ile taşınmaz satışından elde edilen kazançlara tanınan kurumlar vergisi istisnası kaldırılıyor. Kurumların girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinden elde edilen gelirlere sağlanan istisnalar ise devam edecek. Torba yasa netlik kazandığında detayları sizlere aktarıyor olacağız.


Beymen, kurulduğu 1971 yılından bu yana yenilikçi moda konseptlerini Türkiye pazarına tanıtmakta öncülük yapıyor. Binden fazla tasarımcı markasının yanı sıra Beymen Collection ve Academia gibi kendi markalarına sahip bu lüks mağaza zinciri, giyimden güzellik ürünlerine kadar geniş bir ürün yelpazesi sunuyor. 2010 yılında faaliyetlerine başlayan Beymen.com, 2022 yılında mobilya, elektronik ve yaşam kategorilerinde seçkin markaları bünyesine katarak Türkiye'nin Dijital Lüks Platformu oldu. Fiziksel pazarda kendini kanıtlamış bir şirket olan Beymen, yeni şeyler deneyerek çevrim içi etkinliğini güçlendirmeye karar verdi. 2022'de tanıtılan e-ticarete özel dinamik yeniden hedefleme çözümünü denemek için Yandex Ads ile reklam iş ortağı olarak iş birliği yapmaya başladı. Bu çözüm, ürüne ilgi gösteren ancak satın alma gerçekleştirmeyen çevrim içi kitlelere ulaşmak üzere tasarlandı. Reklam kampanyası ise hem web sitesinde hem de uygulamada yürütüldü. Sektör uzmanlarına göre, müşterileri web sitenize geri döndürmek yeni müşteriler çekmekten daha uygun maliyetlidir. Müşteriler sitenizde gezinebilir, sepete ürün ekleyebilir ve hiçbir şey satın almadan siteden çıkabilirler. Yeniden hedefleme, bu tür potansiyel müşterileri geri döndürmeye olanak tanıyan ideal bir araçtır. Kullanıcıların web sitesindeki ve uygulamadaki tercihlerine ve geçmiş eylemlerine bağlı olarak ürün önerilerini özelleştirebilme özelliği nedeniyle Beymen tarafından birincil reklam formatı olarak seçildi. "Çevrim içi perakendede bu kadar rekabet varken, projelerinizi yetkinlik ve esneklikle ele alacak güvenilir bir ortak bulmak çok önemli. Fakat her işletme için en önemli şey reklam kampanyalarının satın alma ve yatırım getirisi gibi sonuçlarıdır. Yandex Ads ile yaptığımız ortaklık sayesinde çok iyi sonuçlar elde ettik" - Selim Tekay, Beymen E-ticaret Dijital Pazarlama Direktörü. Değerli müşterimizin beklentilerini karşıladığımız ve Beymen için önemli olan tüm hedeflere ulaştığımız için mutluyuz. Yandex Ads, Türkiye'de üstün kaliteli ve benzersiz trafik kaynaklarına sahip. Yeniden hedefleme platformumuz e-ticaret müşterilerini tanıyan ve anlayan bir teknoloji üzerine kurulu. Başarımız ve benzersiz performansımız birçok faktörü bir araya getirmemizden kaynaklanıyor. Veronika Zueva, Yandex Ads Türkiye Bölge Müdürü.


Londra merkezli eğitim teknolojisi girişimi Kinnu, LocalGlobe ve Cavalry Ventures tarafından yönetilen yatırım turunda 6.5 milyon dolar yatırım aldı. Tura Spark Capital ve Jigsaw'ın yanı sıra Google Ventures'tan Tom Hulme, Snyk'ten Guy Podjarny ve Moonbug Entertainment kurucusu Rene Rechtman katıldı. Kinnu, 2021 yılında Christopher Kahler ve Abraham Müller tarafından kuruldu ve geçtiğimiz yıl Hanna Celina da kurucu ortak olarak girişime katıldı. Kinnu'nun 100 binden fazla indirilen uygulaması, bilim, tarih ve psikoloji gibi konularda kişiye özel öğrenme içeriği oluşturmak için yapay zekadan faydalanıyor. Yapay zeka destekli öğrenme motoruyla Kinnu, öğrencilerin bilgiyi gerçekten edinmelerini ve saklamalarını sağlayan teknolojiye doğru kayacakları konusunda erken tahmin yürüten şirketlerden biri. Zira şirket, yapay zeka sonrası dünyada eğitimin bizi neyi, nasıl ve neden öğrendiğimizi sormaya zorlayacağı fikriyle kuruldu. Kinnu kurucu ortağı ve CEO'su Christopher Kahler, yapay zeka destekli öğrenme için büyük bir fırsat olduğunu; 10 yıl önce online öğrenme, içeriğe erişimi demokratikleştirdiği için bir patlama yaşandığını söyledi. Kahler, bir sonraki sınırın, nasıl öğrendiğimizin mekanizmasına erişimi demokratikleştirmek, öğrencinin kendi hızına ve yeteneğine göre uyarlamak olduğunu dile getirdi. Kinnu'yu kurmadan önce, kurucu ortaklar Christopher ve Abraham, Accel ve Spark tarafından desteklenen gerçek zamanlı bir pazar araştırma girişimi olan Qriously'yi hayata geçirmişti. Qriously, 2019'un başlarında açıklanmayan bir meblağ karşılığında Brandwatch'a satıldı.


Akıllı antrenman çözümü geliştiren EGYM'in 20 milyon dolar yatırım aldığını 2018 yılında sizlere aktarmıştık. EGYM, 207 milyon euroluk yeni bir yatırım aldı. Almanya merkezli şirketin yatırımına ABD eski Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner tarafından kurulan Affinity Partners liderlik etti. Yatırımın diğer katılımcıları arasında Mayfair Equity Partners ve Bayern Kapital var. EGYM'nin piyasa değeri bu yatırımla 600 milyon euro'ya yükseldi. EGYM, 2010 yılında Philipp Roesch-Schlanderer ve Florian Sauter tarafından faaliyete geçti. Akıllı antrenman çözümü teknoloji kullanarak antrenman deneyimini iyileştiren bir yaklaşım olarak tanımlanıyor. Bu teknoloji, donanım ve yazılım kombinasyonunu içeriyor. Donanım, egzersiz ekipmanlarına entegre edilen sensörlerle kullanıcının antrenman performansını izlemek, verileri kaydetmek ve analiz etmek için kullanılıyor. Yazılım tarafında ise mobil uygulamalar veya bulut tabanlı platformlar aracılığıyla kullanıcılara egzersiz programları, antrenman rutinleri ve performans takibi sunuluyor. Bu yazılımlar, kullanıcının antrenman verilerini topluyor, analiz ediyor ve kişiselleştirilmiş geri bildirimler sağlıyor. Ayrıca şirketin Wellpass adlı bir kurumsal sağlık ağı operasyonu bulunuyor. Wellpass, 2,5 milyondan fazla kullanıcıya sahip. Şirket, 2022 yılında 130 milyon dolar gelir elde etti. Yıllık yüzde 70'lik bir büyüme gösterdi. Özellikle Wellpass'a odaklanan şirket, 2023 yılında toplam gelirini 260 milyon dolara çıkarmayı hedefliyor. ABD gibi yeni pazarlara yoğunlaşmayı planlıyor.


Ülkemizdeki otomobil fiyatları hem döviz kurlarının yüksekliği hem de vergiler nedeniyle her geçen gün daha da yükseliyor. Otomobil fiyatlarındaki artışın bir diğer nedeni ise sıfır araç bulunamaması. Bu durum, uzun zamandır ikinci el araçların sıfır araçlardan daha pahalıya satılmasına neden oluyor. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yaklaşık 2 hafta önce ikinci el araç fiyatının sıfır fiyatını geçemeyeceğini duyurmuştu. Söz konusu karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmileşti. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle birlikte ikinci el araç satışlarına bir ilan kısıtlaması getirildi. Yayımlanan yönetmelikte ikinci el motorlu kara taşıtlarının üretici veya distribütör tarafından tavsiye edilen güncel satış fiyatının üzerinde bir fiyattan ilan yoluyla pazarlanması 1 Ocak 2024 tarihine kadar yasaklandı paylaşıldı. Yönetmeliğin 15 Temmuz tarihinde yürürlüğe gireceğini de ekleyelim. Kısacası 15 Temmuz tarihinden sonra ilan yoluyla ikinci el araç satışı gerçekleştirmek isteyen kişiler, ilanlarında araçlarının sıfır fiyatından daha yüksek bir fiyat kullanamayacak. İkinci el motorlu kara taşıtı satışına yönelik ilan verilmesine aracılık eden gerçek veya tüzel kişilerin bu karara aykırı ilan girişi yapanları ilan yayımlanmadan önce uyarmakla ve aykırı ilanlar ile ilan sahiplerine ilişkin tüm bilgileri Ticaret Bakanlığı'na iletmekle yükümlü olacaklarını da paylaşalım. İkinci el araç satışında ilan kısıtlamasına uymayanlara ise ilan başına 300 bin TL ceza verilecek. İlan kısıtlamasının uygulanması ile birlikte ikinci el sitelerindeki ilanlarda büyük oranda değişecek gibi görünüyor. Alınan bu kararın 2024 sonrasında devam edip etmeyeceği konusunda ise herhangi bir bilgi bulunmuyor. Konu ile ilgili gelişmeleri sizlere aktarmaya devam edeceğiz. -


İmalat endüstrisine odaklanan bir girişim olarak karşımıza çıkan CADDi, yeni bir yatırım aldığını duyurdu. CADDi tarafından aktarılan bilgilere göre şirket, C serisi yatırım turunda 89 milyon dolar yatırım aldı. CADDi'nin 89 milyon dolarlık C serisi yatırım turuna Globis Capital Partners, DCM Ventures, Global Brain, World Innovation Lab , JAFCO Group and Minerva Growth Partners, Green Coinvest Investment Limited Partnership, SUMITOMO MITSUI TRUST INVESTMENT, SMBC Venture Capital ve Mitsubishi UFJ Capital katıldı. Hatırlatmak gerekirse CADDi en son 2021 yılının Ağustos ayında yatırım almıştı. Alınan 89 milyon dolarlık yeni yatırım ile birlikte CADDi girişiminin bugüne kadar aldığı toplam yatırım ise 164 milyon dolara ulaştı. Şirketin güncel değerlemesi paylaşılmasa da, 2021 yılında alınan yatırımla birlikte CADDi'nin değerlemesinin 450 milyon dolara ulaştığını da ekleyelim. 2017 yılında Daiki Yukimatsu, Kobashi Akifumi ve Yushiro Kato tarafından Japonya'da kurulan CADDi, imalat endüstrisi için B2B bir pazar yeri olarak hizmet veriyor. CADDi, Japonya'nın yanı sıra ABD, Meksika, Tayland ve Vietnam'da da ofislere sahip durumda. CADDi Manufacturing ve CADDi Drawer olmak üzere iki platform sunan CADDi, Manufacturing platformu ile imalat sektöründeki şirketlerin çok daha kolay bir şekilde alım - satım yapmalarını sağlıyor. CADDi Drawer ise çizim verilerini yönetmek için yapay zeka destekli bir bulut hizmeti olarak ön plana çıkıyor. 2021 yılında aldığı yatırımın ardından büyümeye devam eden CADDi'nin son iki yıl içinde 250 olan çalışan sayısını 590'a çıkardığını da paylaşalım.


Dün gece birçok Instagram kullanıcısı Threads bildirimleri ile karşılaştı. Uygulamanın yayınlanma saati için hatırlatma gönderen platform, gece 02.00'de Threads'i, AB ülkeleri hariç kullanıma açtı. Biz de uygulamayı erken saatlerde ilk deneyenlerden olduk. Instagram Threads'e nasıl üye olunur? Öncelikle Threads'te üyelik oluşturmak için Instagram hesabınızı bağlamanız gerekiyor, çünkü iki platform birbirine entegre şekilde çalışıyor. Bu işlem sırasında Instagram'daki kullanıcı adınız, fotoğrafınız, açıklamalarınız da sizin onayınızdan sonra Threads'e aktarılıyor. Daha sonra dilerseniz tüm Instagram bağlantılarınızı Threads'ten takip edebiliyorsunuz veya aralarından takip etmek istediklerinize -henüz hesap açmamış olsalar dahi- takip etme bağlantısı gönderebiliyorsunuz. Böylece şu anda Threads kullanıcısı olmayan Instagram takipçileriniz, platformu kullanmaya başladığında sizin takip isteğinizle karşılaşıyor. Threads uygulamasında bulunan özellikler Tüm üyelik işlemleri tamamlandıktan sonra artık bir Threads hesabına sahip oluyorsunuz. Instagram ve Threads arasındaki entegrasyon nedeniyle Instagram profilinizde de "@" işareti ile birlikte bir sayı göreceksiniz. Bu sayı, sizin Threads'te kaçıncı üye olduğunuzu gösteriyor ve aynı zamanda bir link olduğu için direkt olarak Instagram profilinizden Threads profilinize geçmenizi sağlıyor. Eğer bu linki profilinizden kaldırmak isterseniz bir daha ekleyemeceğinize dair bir bildirim alıyorsunuz. Gelelim uygulamada hangi özelliklerin bulunduğuna. Öncelikle en baştan şunu belirteyim; eğer herkese açık hesap kullanmaktan hoşlanmıyorsanız profilinizi gizli yapabiliyorsunuz. Metin odaklı bir uygulama olduğu için tıpkı Twitter gibi yazdıklarınızı, resim veya video ekleyerek paylaşabiliyorsunuz. Kişiler bu paylaşımları beğenebiliyor, yeniden paylaşabiliyor veya kağıt uçak simgesine tıklayarak hikayelerine ekleyebiliyor, akışta paylaşabiliyor, Twitter'da dahi paylaşabiliyor. Aynı zamanda bağlantıyı kopyalayıp spesifik kişilerle yazılanları paylaşmak da mümkün. Threads'te olmayan bazı şeyler ise hashtag ve DM gibi özellikler. Fakat bunlar da ilerleyen dönemde uygulamaya dahil edilebilir. Uygulamanın akış sayfasında, şu anda takip etmediğiniz kişilerden de çok fazla gönderi göreceksiniz ancak bu durum belki zamanla değişebilir ve Instagram'ın kendi mantığına evrilebilir. Şu an için, uygulamanın oldukça yeni olmasının da verdiği şevkle hızlı bir kullanıcı artışı yaşanıyor. Sabahın erken saatlerinden bu yana 10 milyondan fazla kullanıcıya ulaşıldığı belirtiliyor. Aynı zamanda uygulamanın akışı, bu talep nedeniyle hızlı bir şekilde değişiyor. Twitter'da geçtiğimiz günlerde "tweet okuma sınırı" getirilmesi ile kullanıcılar yeni alternatifler arar hale gelmişti. Threads de tam bu noktada hızlı bir şekilde yayına alındı. Uygulamanın Twitter karşısında nasıl bir noktada konumlanacağını ise ilerleyen dönemde göreceğiz. Ancak şimdilik Twitter'dan kaçmak isteyenler için ilgi çekici bir platform oldu diyebiliriz.


Instagram'ın metin tabanlı uygulaması Threads bugün, sabahın erken saatlerinde kullanıma açıldı. Kısa sürede milyonlarca kullanıcıya ulaşan ve bir anda tüm dünyada popüler hale gelen uygulama ile ilgili merak edilen bazı soruları sizler için cevaplandırmıştık. Şimdi ise merak edilen başka bir soruya, "Threads'e reklam içerikleri gelecek mi?" sorusuna Mark Zuckerberg cevap verdi. Bir kullanıcı, "Zuck, tüm yeni Threads kullanıcılarına reklam vermeyi beklerken ağzının suyu akıyor" paylaşımını yapınca, Mark Zuckerberg şu ifadeleri kullandı: Yaklaşımımız diğer tüm ürünlerimizle aynı olacak: önce ürünün iyi çalışmasını sağlamak, ardından 1 milyar insana ulaşma yolunda ilerleyip ilerleyemeyeceğimize bakmak ve ancak o noktada para kazanmayı düşünmek. Bu da Threads'e şu an olmasa bile bir süre sonra reklamlı içeriğin gelebileceğini kanıtlıyor. Aslında bu hiç şaşırtıcı olmaz, zira Meta, neredeyse tüm ürünlerinde reklam içeriklerinden oldukça iyi bir gelir elde ediyor. Teknoloji devi, her ne kadar kişisel veriler konusunda vukuatlı bir şirket olsa da reklam şirketin en önemli odak noktasından biri. Bu nedenle Threads eğer düzgün bir şekilde çalışır ve beklenen kalıcı kitleye ulaşırsa, hiç şüphesiz şirket için yeni bir reklam kapısı olacak. Şu anda uygulamaya olan talep oldukça yüksek, bu yüzden reklamların platforma entegre edilmesi kısa bir süre sonra bile gerçekleşebilir.


Amerika Birleşik Devletleri Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu 'in tüm onayları vermesinin ardından Martı, 13 Temmuz'da MRT koduyla New York Borsası'nda işlem görmeye başlayacak. Türkiye'de paylaşımlı, elektrikli, çevreci ulaşımı daha da yaygınlaştırmak isteyen Martı, bu hedefle sermayesini artırmak ve daha çok kaynak yaratmak için New York Borsası'nda halka açılma sürecini yaklaşık bir yıl önce başlatmıştı. Martı'nın dünyanın önde gelen şirketlerinin işlem gördüğü New York Borsası'nda işlem görecek olması Türk teknoloji şirketleri için de önemli bir adım diyebiliriz. Martı'nın çalışanları da şirketin New York Borsası'nda halka açılmayla birlikte hissedar olacak. Martı çalışanlarına dağıtılan hisse opsiyonu miktarının halka açılma değerlemesi üzerinden 200 milyon TL dolaylarında olacağının tahmin edildiği açıklanmıştı. Hatırlarsanız Martı'nın SPAC ile halka arz gerçekleştireceği Galata Acquisition Corp.'tan resmi açıklama geçtiğimiz hafta gelmişti. Buna göre Galata Acquisition Corp, halka açılması öncesinde kendi yatırımcıları için tarih ve değer aralığını paylaşmıştı ve bu da Martı'nın halka arzının yaklaştığını gösteriyordu. Şimdi Martı'nın New York Borsası'nda işlem göreceği tarih kesinleşmiş oldu.


Video ve reklam altyapıları geliştiren yerli bir girişim olarak karşımıza çıkan MotionWorks, yatırım aldığını duyurdu. MotionWorks tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, APY Ventures Bilişim Vadisi Girişim Sermayesi Fonundan 300 bin dolar yatırım aldı. 2023 yılında Alihan İplik, Tankut Akgül, Samet Özcan ve Göktürk Tanyeri tarafından kurulan MotionWorks, aldığı 300 bin dolarlık yatırımı Türkiye pazarında büyümek için kullanacak. MotionWorks, dijital TV için özel olarak geliştirdiği, yapay zeka ile desteklenen video ve reklam altyapıları sayesinde TV kanallarının ve dijital platformların izleyicilerine ve reklam verenlere sunduğu servisleri ileri boyuta taşımalarını hedefliyor. MotionWorks'un şu an için TRT kanallarına ve TRT'nin yeni dijital platformu Tabii'ye servis verdiğini de ekleyelim. Girişim, ülkemizdeki başka platformlarda da test süreçlerine devam ediyor. Son yıllarda TV içeriklerinin canlı veya tekrar izlemeler ile birlikte telefon, akıllı TV'ler ve oyun konsolları gibi farklı cihazlar üzerinden tamamen internet üzerinden tüketildiğini belirten MotionWorks kurucu ortağı Alihan İplik, kendine özgü dinamikleri olan TV ekosistemi için pazardaki mevcut video ve reklam altyapılarının olması gereken deneyimi sağlamakta eksik kaldığını paylaştı. İplik, MotionWorks'u kurarken tüm bu durumları göz önünde bulundurarak sadece dijital TV için özel olarak kurgulanmış bir ürün geliştirdiklerini de sözlerine ekledi. Günümüz dünyasında kullanıcıların TV içeriklerini internet üzerinden tüketmelerinin dijital kanallardaki reklam altyapısı ihtiyacını net bir şekilde ortaya çıkardığını aktaran APY Ventures Yöneticisi Mustafa Keçeli ise bu minvalde alanında 10 yıl tecrübesi bulunan MotionWorks ekibi ve bu ekibin elinden çıkmış olan programatik reklam altyapısı teknolojisinin yakaladığı ürün-pazar uyumu ile önce lokal dominasyonu yakalayacağını sonra da global pazarda önemli ölçüde yer edineceğini düşündüklerini aktardı.


Girişim ekosisteminin önemli bir parçası haline gelen dijital sağlık uygulamaları, her geçen gün yeni bir örnek ile karşımıza devam ediyor. Ruh halinize iyi gelmek için tasarlanmış yerli bir yapay zeka uygulaması olarak hizmet veren mutlumesaj, StartupBurada üzerinden gerçekleştirdiği kitle fonlama kampanyasını başarılı bir şekilde tamamladı. mutlumesaj tarafından aktarılan bilgilere göre girişim, gerçekleştirdiği paya dayalı kitle fonlaması ile 6 milyon TL yatırım aldı. Söz konusu yatırımın 60 milyon TL değerleme üzerinden gerçekleştiğini de ekleyelim. StartupBurada üzerinden gerçekleştirilen kampanyanın bitişine 18 gün kala hedeflenen fonlama miktarı toplandı. Kampanya sayfasında yer alan bilgilere göre paya dayalı kitle fonlama kampanyasına toplamda 190 yatırımcı katıldı. 2022 yılında Nur Ersan ve Faik Yılmaz tarafından kurulan mutlumesaj, Self-care Coaching uygulaması olarak hizmet veriyor. mutlumesaj, temelinde yapay zeka destekli sohbet arkadaşı olarak konumlanıyor. Sizinle etkileşime geçerek duygusal durumunuzu anlayan ve size istediğiniz alanda motivasyon sağlayabilen uygulama, kişinin günlük hayatında ihtiyacı olan motivasyonu ve desteği, kişiselleştirilmiş bir programla günlük olarak kullanıcılarına sağlıyor. İlk yılında 1 milyon indirilme sayısına ulaşan mutlumesaj uygulamasının hem iOS hem de Android platformlarında yer aldığını da ekleyelim. Dilerseniz mutlumesaj uygulamasını iOS için buradan, Android için ise buradan indirebilirsiniz.


OpenAI "süper zeki" yapay zeka sistemlerini yönlendirmek ve kontrol altında tutmak için yeni bir ekip kuruyor. Bu karar, şirketin kurucularından biri olan Ilya Sutskever ve şirketin araştırmacılarından olan Jan Leike liderliğinde alındı. Ekip, dört yıl boyunca süper zeki yapay zeka üzerinde kontrol sağlama konusundaki temel teknik zorlukları çözmeye çalışacak. OpenAI'nin bu kararı yapay zekanın toplum ve insanlığın yararına kullanılmasını sağlamak için önemli bir adım olarak nitelendiriliyor. Çünkü bilim insanları insan zekasını aşan bir yapay zekanın on yıl içinde ortaya çıkabileceğini öngörüyor. Bu durumun istenmeyen sonuçlar yaratacağı düşünülüyor. Yani bu yapay zeka kontrol edilmesi gereken bir araştırma alanı haline dönüşebilir. Eğer yapay zeka insan zekasını aşarsa, kontrolsüz bir şekilde hareket etmesi ciddi sonuçlara yol açabilir. OpenAI'ın önemli iki ismi "Şu anda, potansiyel olarak aşırı zeki bir yapay zekayı yönlendirme veya kontrol etme konusunda bir çözümümüz yok ve yapay zekanın kontrolsüz hareket etmesini önleyemiyoruz." diyerek bu durumun ne kadar kritik olduğuna vurgu yapıyor. Bir taraftan alignment yani yapay zeka sistemlerinin insan değerleri ve hedefleriyle uyumlu olarak çalışmasını sağlama süreci oldukça karmaşık. Çünkü yapay zeka sistemleri, insanların istediği sonuçları elde etmek veya belirli bir amaca hizmet etmek için tasarlanıyor. Ancak, hizalama problemi, yapay zekanın beklenen davranışları göstermesini sağlamak ve istenmeyen sonuçlardan kaçınmak için oldukça gerekli bir süreç. Bu süreç de insanların yapay zekayı denetlemesine dayanıyor. Ancak süper zeki yapay zekaları güvenilir bir şekilde denetlemek mümkün olmayabilir.


Spotify, App Store aracılığıyla müzik streaming hizmetine abone olan müşterilerin Apple platformunu kullanarak ödeme yapmasına izin vermeyeceğini açıkladı. Bu kapsamda şirket, App Store aboneliği kullanarak ödeme yapan premium kullanıcılarına değişiklik yapmaları gerekeceğini bildirmek için e-postalar göndermeye başladı. Aslında Spotify, müşterilerinin son yedi yıldır App Store üzerinden Spotify Premium aboneliğine kaydolmasına izin vermiyor. App Store Spotify abonelikleri sadece 2014 ve 2016 yılları arasında mevcuttu ve o dönem bu şekilde üyelik alan kullanıcılar App Store üzerinden ödeme yapmaya devam etti. Yani Spotify'ın bu şekilde ödeme yapan halihazırda oldukça kısıtlı bir kitlesi bulunuyor. Ancak şirket, şimdi bunun da önüne geçiyor. Spotify'ın App Store üzerinden ödeme yapan kullanıcılarına gönderdiği e-postada şu ifadeler yer alıyor: Spotify Premium'a katıldığınızda abone olmak için Apple'ın faturalandırma hizmetini kullandığınız için sizinle iletişim kuruyoruz. Maalesef artık bu faturalandırma yöntemini bir ödeme şekli olarak kabul etmiyoruz. Son fatura dönemi sonunda App Store üzerinden aboneliği olan Spotify müşterilerinin hesapları ücretsiz reklam destekli hizmete geçirilecek ve bu kullanıcıların daha sonra Spotify web sitesini kullanarak Premium'a yeniden abone olmaları gerekecek. Ancak yukarıda da dediğimiz gibi bu değişiklik çok fazla kullanıcıyı etkilemeyecek. Şirketlerin App Store üzerinden üyelikleri kabul etmemesinin en önemli nedeni, Apple'ın bu ücretlerden aldığı yüksek komisyon. Bu nedenle birçok uygulama kendi platformu üzerinden satış yapmayı tercih ediyor.


Instagram'ın metin tabanlı uygulaması Threads bugün kullanıma açıldı. Threads ile ilgili merak edilen soruları ve bu soruların cevaplarını sizler için toparladık. Öncelikle Threads'i hiç bilmeyenler için uygulamanın ne olduğundan bahsedelim. Threads, Instagram'ın ileti dizileri gönderebileceğiniz, başkalarına yanıt verebileceğiniz ve ilgilendiğiniz profilleri takip edebileceğiniz bir uygulaması. Uygulamada içerikler, yanıtlar kısa metin parçaları, bağlantılar, fotoğraflar, videolar veya bunların herhangi bir kombinasyonunu içeriyor. Threads'te nasıl profil oluşturulur? Threads'te bir profil oluşturmak için Instagram hesabınızla oturum açmanız gerekir. Threads'in Android veya iOS uygulamasını yükledikten sonra "Instagram ile giriş yap" seçeneğine tıklamanız yeterli. Threads profilimi nasıl düzenlerim? Profil sayfanızı açtıktan sonra karşınızda "Profili düzenle" kısmı çıkacak. Buradan isim değiştirebilir, biyografi ve bağlantı ekleyebilirsiniz. İsterseniz fotoğrafınızı da değiştirebilirsiniz. Instagram'daki arkadaşlarımı Threads'te nasıl takip edebilirim? Bunun için yine profile giriş yapmak ve sağ üst köşedeki iki çizgiye tıklamak gerekiyor. Bu menüden uygulamaya dair birçok değişiklik yapabiliyor; aynı zamanda arkadaşlarınızı davet edip takip edebiliyorsunuz. Threads profilimdeki değişikler Instagram profilimi etkiler mi? Hayır, Threads'te yapılan biyografi, fotoğraf gibi değişiklikler Instagram profilinizde bir değişikliğe neden olmaz. İki uygulama birbirine entegre olsa bile bağımsız uygulamalar. Threads'te nasıl içerik oluşturabilirim? Bunun için uygulamada altta, en ortada bulunan kısma tıklamanız yeterli. Buradan dilediğinizi yazabiliyor, yazdığınız içeriği görsel olarak destekleyebiliyorsunuz. Threads gönderileri en fazla kaç karakterden oluşabilir? Gönderiler, maksimum 500 karaktere sahip olabilir. Bu gönderiler link, fotoğraf ve 5 dakikaya kadar uzunlukta video içerebilir. Başkalarının gönderilerini yanıtlama ve beğenme Bunun için ekstra herhangi bir şey yapmaya gerek yok. Eğer herhangi birinin Threads profili herkese açıksa o kişiyi takip etmeseniz bile gönderisini beğenip yanıtlayabilirsiniz. Gizli profillerin gönderileri ile sadece o kişinin takipçileri etkileşime girebilir. Birden fazla Instagram hesabı için Threads kullanımı Sahip olduğunuz her Instagram hesabı için Threads'te bir profil oluşturabilirsiniz. Ancak birden fazla Threads profili eklediğinizde, bunlar arasında geçiş yapmak için oturumu kapatmanız gerekir. Başkalarının Threads'te benden bahsetmesini engelleyebilir miyim? Bahsetme ayarlarınızı değiştirerek kimlerin sizden bahsedebileceğini seçebilirsiniz. Seçtiğiniz kitlede olmayan biri sizden bahsetmeye çalışırsa, herkesin bahsetmesine izin vermediğinizi göreceklerdir. Bunun için Gizlilik ayarlarına gidip, Bahsetmeler butonuna tıklamak yeterli. Kişileri sessize alabilir miyim? Takip ettiğiniz birinin sesini kapattığınızda, bu kişinin başlıklarını veya yanıtlarını görmezsiniz. Yine de bu kişilerin profilleri takip edilebilecek ve sizin kendisini sessize aldığını bilmeyecekler. Kişileri kısıtlayabilir miyim? Evet. Birini kısıtladığınızda, içeriğinizi beğenmesi, yanıtlaması, yeniden yayınlaması veya alıntı yapması da dahil olmak üzere, o kişi hakkında artık herhangi bir bildirim almazsınız. Takip etmeseniz bile Threads'teki herhangi bir profili kısıtlayabilirsiniz ve o kişiye bunun için bildirim gitmez. Beğeni sayısını gizleyebilir miyim? Evet. Gönderi paylaştıktan sonra beğeni sayısını gizleyebilirsiniz. Bunun için profile gidip gönderi sayısının yanındaki üç nokta işaretine tıklamak ve oradan gerekli alanı seçmek yeterli.


Hatırlarsanız Elon Musk'ın geçen yıl şirketi devralmasının ardından binlerce çalışanını aniden işten çıkarılmasıyla ilgili Twitter'a birçok dava açılmıştı. İşten çıkarılan çalışanlar önceden yeterli bildirim yapılmadığı gerekçesiyle Musk'a dava açmış; daha sonra çalışanların işten çıkarılırken ödemelerini alamadıkları iddia edilmişti. Ocak ayında da çalışanların iddialarının toplu bir dava yerine bireysel tahkim yoluyla takip etmeye zorlamasına izin veren bir karar alınmıştı. Twitter, eski çalışanlarının JAMS aracılığıyla taleplerinin yerine getirilmesi için başvuru ücreti ödemesi gerekiyor. Şirket, yüzlerce eski çalışanın arabuluculuk ücreti ödemek istemediği için masaya oturmuyor. Bu yüzden şirketin eski çalışanları Twitter'a yeniden dava açtı. Twitter bu ücreti ödemeyi reddediyor. Çünkü işten çıkarılan yaklaşık 2 bin çalışan için bu ücretin şirkete maliyeti oldukça yüksek. Twitter, haziran ayının başında JAMS'a bir mektup göndererek ücretlerin taraflar arasında paylaşılmasını talep etti. Bunun üzerine JAMS, JAMS'in standartlarını karşılamayan herhangi bir arabuluculuğa devam etmeyeceğini bildirdi. Twitter'ın arabuluculuk ücretlerini ödemekten kaçınma çabası, yüzlerce eski çalışanını zor duruma soktu. Twitter, Elon Musk'ın şirketi devralmasının ardından birçok mali sorunla karşı karşıya kaldı. Satın alımın hemen ardından Ekim 2022'de 2 bin kişinin işten çıkardı. Şirkete Haziran ayında çalışanlara yıllık ikramiyeler ödenmediği için dava açıldı. Avukat Shannon Liss-Riordan, Twitter'ın çalışanlara on milyonlarca dolar borçlu olduğunu dile getirdi. Twitter'ın yaşadığı mali zorluklar, çalışanlarıyla olan ilişkisindeki sorunlar itibarını etkiledi.


Twitter'da son dönemde yaşananlardan sonra alternatif platformlara olan talepte de artış yaşandı. Her ne kadar Instagram, Threads'i bugün erken saatlerde kullanıma açmış olsa da uygulamayı kullananların sayısı hızla artmaya devam ediyor. Bu kapsamda, Twitter alternatifi olarak dikkat çeken bir diğer girişim olan Bluesky'ın da yatırım aldığı bilgisi paylaşıldı. Bluesky, Ali Partovi ve Suzanne Xie gibi ortaklara sahip bir şirket olan Neo'nun liderliğinde 8 milyon dolar yatırım aldı. Tura Joe Beda, Bob Young, Amjad Masad, Amir Shevat, Heather Meeker, Jeromy Johnson, Automattic, Protocol Labs, Sarah Drasner, Katelyn Donnelly, Ali Evans, Stav Erez, Kris Nova, Brad Fitzpatrick, Abdul Ly gibi çeşitli melek yatırımcılar katıldı. Paylaşılan bilgilere göre alınan yatırım, Bluesky'ın ekibini genişletmek, operasyonları ve altyapı maliyetlerini yönetmek; aynı zamanda Bluesky uygulamasını destekleyen AT protokolünü büyütmek için kullanılacak. Bluesky, aynı zamanda ücretli hizmetlerini de tanıttı. Platformun ücretli hizmetlerinden ilki, popüler alan adı kayıt şirketi Namecheap ile ortaklaşa sunulan özel alan adları. Bunun öncesinde de Bluesky, kullanıcılara tanıtıcı olarak özel bir alan adı belirleme olanağı sunmuştu. Şirket, Namecheap ile ortaklığının şartlarını açıklamadı, ancak muhtemelen alan adı satın alımlarında bir tür gelir paylaşımı anlaşması mevcut olacak. Aynı zamanda şirket, gelecekte kullanıcılar için ücretli paketler de sunacağını belirtti, fakat bu paketlere dair herhangi bir detay paylaşılmadı.


Girişimcilikte yeni bir şeyler yaratmanın heyecanı, hızlı büyüme dinamikleriyle birleştiğinde ne gibi zorluklar karşımıza çıkıyor? Daha da önemlisi kurucular, bu zorluklar ile nasıl baş ediyor? Girişimci ile O An serisinde başarılı girişimlerin dönüm noktalarını mercek altına alıyoruz. İkinci sezonun yedinci bölümüne Rollic kurucu ortağı ve CEO'su Burak Vardal konuk oldu. Burak Vardal ile Rollic'in kuruluşundan yatırım süreçlerine, küresel pazarlara açılmasından ekip dinamiklerine, dönüm noktası olan "O An"ları konuştuk. Girişimci olmanın bir şirket kurma ile ilişkili olmadığını söyleyen Burak Vardal bunu bir kişilik özelliği olarak tanımlıyor: Ne iş yaparsanız yapın, nerede olursanız olun, profesyonel hayatınızda, kendi özel hayatınızda, yaptığınız şeyleri girişimci gibi yapmak diye bir şey var. Bizde hep girişimci olmanın şirket kurduğunuz ana denk geldiği düşünülüyor ama bence öyle değil. Herhangi bir alanda çalışırken, herhangi bir profesyonel iş yaparken, özel hayatınızda bir şey yaparken onu girişimci gibi yapıyorsanız zaten doğal olarak içinizde vardır. Şirket kurmanın bunun bir sonraki adımı olduğunu söyleyen Vardal, "O iş sizi bulacaktır." diyor. Burak Vardal'a ürünü yayına alırken zorlandığı anı sorduğumuzda bize Rollic'in ilk büyük oyununu ilk kez ABD'de yayına aldıkları anı anlatıyor: O gece sabah 05:00'e kadar saat saat datayı takip ederek oyunumuzu lanse ettik. Eve geldik birlikte o gece aynı evde kaldık. Yorulduk, sabah 08:30'da kalktık tekrar gittik. Çok acılı bir periyottu. Hala yeni bir oyun lanse ettiğimizde benzer bir heyecan yaşıyoruz, tam böyle yapmasak da... Ama ABD'ye ilk büyük oyunumuzu yayınladığımız gece bizim için çok unutulmaz ve çok uzun bir geceydi. Hatta gecenin bir kısmında yatırımcılarımız geldi bize yemekler getirdi. Çok keyifli bir andı... Burak Vardal, yaptıkları işin küresel olarak kapsamını anlatırken, Rollic'in 2 milyar indirmeyi geçtiğini açıkladı. Bunun 1.2 milyarı tekil kullanıcılardan oluşuyor. Vardal, dünyadaki her 8 kişiden 1'inin bir Rollic oyunu oynadığını ifade etti. Burak Vardal rekabet dinamikleri hakkında konuşurken, geçmişte oyunlarının kopyalanmasıyla karşı karşıya kaldıklarını da anlattı: Rollic'i kurduktan 6 ay sonrasında çok büyük bir rakibimiz Rollic'i satın almaya çalıştı. Biz o dönemde şirketimizi satmak istemedik. Hem değerlemesi düşüktü hem de daha çok erkendi. Yapabileceğimiz çok şey olduğunu düşünüyorduk. Ondan sonra büyük rakibimizle, büyük bir rekabete girdik ve oyunlarımız kopyalanmaya başladı. Bununla baş etme yöntemi olarak teknolojiyi kullandıklarını belirten Vardal, bu dönemde kendi data teknolojilerini geliştirdiklerini, metrikleri tahminleyerek oyunları daha hızlı güncellediklerini ifade etti. Data sistemleri ve teknolojik anlamda rekabetin Rollic'i ileri götürdüğünü sözlerine ekledi. Burak Vardal, röportajın devamında Exit sürecini anlatırken, genç girişimcilere yol gösterebilecek çeşitli önerilerde de bulundu.


DigitalOcean, yapay zeka geliştirme girişimi Paperspace'i 111 milyon dolara satın aldı. 2014 yılında Daniel Kobran ve Dillon Erb tarafından kurulan Paperspace, DigitalOcean bünyesinde bağımsız bir iş birimi olarak kalacak. Ayrıca bu satın alma, DigitalOcean'ın 2022'de Pakistan merkezli bulut barındırma hizmeti sağlayıcısı Cloudways'i 350 milyon dolar karşılığında satın aldığından beri gerçekleştirdiği ilk işlem olma özelliği taşıyor. DigitalOcean, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere, geliştiricilere ve başlangıçlara odaklanmış bir bulut hizmet sağlayıcısı olarak biliniyor. Şirket, 2011 yılında Moisey Uretsky, Ben Uretsky, Alec Hartman, Mitch Wainer ve Jeff Carr tarafından faaliyete geçti. Kullanıcı dostu arayüzü, hızlı dağıtım süreleri ve uygun maliyetli fiyatlandırmasıyla popülerlik kazandı. DigitalOcean CEO'su Yancey Spruill, Paperspace'in altyapısı ve araçlarının DigitalOcean'ın ürünleriyle entegre edilmesinin kullanıcılara yapay zeka uygulamalarını daha kolay test etme, geliştirme ve dağıtma imkanı sağlayacağını belirtiyor. Paperspace'in kullanıcılarının ise DigitalOcean'ın bulut hizmetlerinden, veritabanlarından, depolamadan faydalanacağı kaydediliyor. ABD merkezli Paperspace, bugüne kadar, Battery Ventures, Intel Capital, SineWave Ventures ve Sorenson Capital gibi yatırımcılardan 35 milyon dolar yatırım aldı. Şirket, bulut bilişim ve yapay zeka geliştirme alanında faaliyet gösteren bir girişim olarak tanımlanıyor. Şirket, bulut tabanlı hizmetler sunarak kullanıcılara yapay zeka uygulamaları geliştirme imkanı sağlıyor. Gartner'a göre, yapay zekanın getirdiği hevesle bulut harcamalarının 2023 yılında yüzde 21,7 artacağı tahmin ediliyor. Microsoft, Amazon ve Google gibi büyük teknoloji şirketleri, gelirlerini artırmak için giderek daha fazla üretimsel yapay zeka teknolojilerine yöneliyor. Bu noktada bu satın alma ön plana çıkıyor. Çünkü DigitalOcean rekabet gücünü artırarak müşterilerine daha geniş bir bulut hizmeti yelpazesi sunabilecek.


6 bin TL'yi aşan IMEI kayıt ücretinin 8 yıllık serüvenini geçtiğimiz Ocak ayında sizlere aktarmıştık. Ocak ayı ile birlikte bir önceki yıl 2 bin 732 TL olan IMEI kayıt ücreti, 6 bin TL'ye çıkmıştı. Aradan geçen 6 ayın ardından IMEI kayıt ücreti tekrar artırıldı. 2023 yurt dışı telefon kayıt ücreti Resmi Gazete'de yayımlanan yeni bilgilere göre yolcu beraberinde getirilen telefonların kullanım izin harcı 20 bin TL oldu. Kısacası 2023 yılına 6 bin TL olarak başlayan IMEI kayıt ücreti, yılı tamamlayamadan 20 bin TL'ye çıkmış oldu. Alınan kararın bugünden itibaren geçerli olacağını da ekleyelim. Döviz kurlarındaki artış ve yüksek vergiler nedeniyle akıllı telefonlar ülkemizde oldukça yüksek fiyatlara satıldığını daha önce pek çok kez sizlere aktarmıştık. Akıllı telefon satın alırken yüksek vergilerden kaçınmanın en mantıklı yolu ise akıllı telefonların yurt dışından yolcu beraberinde getirilmesi. Bu durumda da karşımıza IMEI kayıt ücreti çıkıyor. IMEI kayıt ücretinin 2015 yılında sadece 131 TL olduğunu da hatırlatalım. Yıllar içinde yükselişine devam eden IMEI kayıt ücreti, aradan geçen 8 yılın ardından 20 bin TL'ye kadar ulaştı. Yurt dışından iPhone getirmenin bugünkü maliyeti IMEI kayıt ücreti 20 bin TL'ye çıkmış olsa da yurt dışından akıllı telefon getirmek hala çok mantıklı. Özellikle pahalı modellerde yüksek bir fiyat farkı mevcut. Örnek vermek gerekirse 128 GB'lık iPhone 14 Pro modelinin ülkemizde satış fiyatı 61 bin 499 TL. 128 GB'lık iPhone 14 Pro modelinin ABD'deki fiyatı ise vergiler hariç 999 dolar. Güncel kurdan hesapladığımızda ise 999 dolar yaklaşık 26 bin TL yapıyor. 26 bin TL'ye 20 bin TL'lik IMEI kayıt ücretini eklediğimiz zaman ise toplam maliyet 46 bin TL'ye ulaşıyor. Kısacası aradaki fark 15 bin 500 TL seviyelerinde. Aradaki farkın 15 bin TL'den fazla olduğu düşünüldüğünde yurt dışından akıllı telefon getirmenin hala mantıklı olduğunu söyleyebiliriz. -


Robotik şirketi Telexistence, 170 milyon dolar yatırım aldı. B Serisi yatırım turuna SoftBank, Airbus Ventures, Monoful Partners, KDDI Open Innovation Fund, Foxconn ve CTBC Financial Holdings tarafından oluşturulan bir fon ve Globis Capital Partners katıldı. Alınan 170 milyon dolarlık yeni yatırım ile birlikte Telexistence girişiminin bugüne kadar aldığı toplam yatırım 197 milyon dolara ulaştı. Yatırım sonrasında SoftBank Robotics Group'tan Kenichi Kent Yoshida ve Globis Capital Partners'tan Ryohei Nomoto'nun Telexistence'in yönetim kuruluna katılacağı açıklandı. Yatırım, şirketin iş gücünü artırması ve Kuzey Amerika'da ölçeklendirilmesi için kullanılacak. Japonya merkezli şirket 2017 yılında Jim Tomioka tarafından kuruldu. Şirket perakende ve lojistik sektörleri için yapay zeka destekli robotik çözümler geliştiriyor. Telexistence, operatörler tarafından uzaktan kontrol edilen yapay zeka destekli robotik kollar üretiyor. Bu robotik kollar, nesneleri taşıma, düzenleme veya paketleme gibi işlemleri gerçekleştirebilme yeteneğine sahip. Şirket robotları Japonya genelindeki 300 FamilyMart mağazasında yer alıyor. Telexistence'in amacı, robot teknolojisini kullanarak perakende ve lojistik sektörlerindeki iş süreçlerini otomatikleştirmek ve verimliliği artırmak. Özellikle, mağazalarda ve depolarda yüksek hacimli işlemlerin gerçekleştirildiği yerlerde kullanılmak üzere tasarlandı. Telexistence, büyümek ve ürünlerini küresel ölçekte pazarlamak için stratejik ortaklıklar kuruyor. Şirketin "Ghost" adını verdiği bir sonraki nesil robotunu üretmek için Foxconn ile işbirliği yapacağı açıklandı.


Meta'nın dün yayına alınan uygulaması Threads, her ne kadar yüksek bir taleple karşılanmış olsa da uygulamadaki bazı eksikliler kullanıcıların canını sıkmaya başladı. Bu eksiklerden en önemlisi ise kişilerin takip ettiği diğer kullanıcıların içerikleri yerine, herkese açık, bilhassa Instagram fenomeni olan kişilerin içeriklerini görmesi. Ancak Instagram başkanı Adam Mosseri tarafından yapılan açıklamaya göre bu durum kısa süre sonra değişebilir. Adam Mosseri, Threads'in bir takip akışına sahip olması çağrılarına yanıt verdi ve bu özelliğin platformun gelecekte eklemek isteyeceği özelliklerden biri olduğunu belirtti. Twitter gibi Instagram da varsayılan algoritmik akışa ek olarak "takip edilenler" listesi görünümüne sahip, bu nedenle Threads'in de buna sahip olması mantıklı. Şu anda Twitter'da hem size özel içerikleri gördüğünüz, takip ettiğiniz kişilerden ziyade ilginizi çekebilecek içeriklerin yer aldığı bir bölüm bulunuyor. Aynı zamanda sadece takip ettiğiniz hesapların içeriklerini gördüğünüz bir alan yer alıyor. Instagram'da ise durum biraz daha farklı, zira ana akış sayfasında öncelikle takip ettiğiniz içerikleri görürken daha aşağılara indiğinizde takip etmediğiniz ama ilgilendiğiniz konularla ilgili içerikler karşınıza çıkıyor. Threads de bir Meta uygulaması olduğu için tıpkı Instagram'daki gibi bir akış görmemiz olası. Threads hesapları arasında geçiş yapma ve gönderileri düzenleme seçeneği de şirketin yapacakları arasında yer alıyor. Mosseri ayrıca, hashtag arama yeteneği gibi uygulamada bazı temel özelliklerin hala eksik olduğunu belirtti. Ayrıca kullanıcılar bir gönderiyi beğenmek için iki kez dokunma özelliğini istiyor. Mosseri, Meta'nın bunu uygulamak için çalıştığını da söyledi. Görsel Kaynak: Depositphotos


Instagram'ın Twitter benzeri Threads uygulaması dün kullanıma açıldı ve kısa sürede on milyonlarca kullanıcıya ulaştı. Threads'e gösterilen bu ilgi Twitter cephesinde pek de güzel karşılanmadı. Twitter, Meta'yı yeni Threads uygulaması yayına alındıktan 24 saat sonra dava etmekle tehdit etti, şirketin gerekçesi ise Meta'nın yeni platformu oluşturmak için eski Twitter çalışanlarını kullanması. Threads yayına alındıktan kısa bir süre sonra, Twitter'ın avukatı Alex Spiro, Meta CEO'su Mark Zuckerberg'e sosyal medya devini Twitter'ın ticari sırlarını ve diğer fikri mülkiyet haklarını yasa dışı bir şekilde kötüye kullanmakla suçlayan bir bildirim gönderdi. Söz konusu bildirimde şu ifadeler yer aldı: Twitter, fikri mülkiyet haklarını sıkı bir şekilde uygulamak niyetinde ve Meta'nın Twitter ticari sırlarını veya diğer son derece gizli bilgileri kullanmayı durdurmak için derhal adım atmasını talep etmektedir. Twitter, fikri mülkiyetinin Meta tarafından daha fazla alıkonulmasını, ifşa edilmesini veya kullanılmasını önlemek için başka bir bildirimde bulunmaksızın hem hukuki yollara başvurma hem de ihtiyati tedbir alma hakkı dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm haklarını saklı tutar. Meta'nın iletişim direktörü Andy Stone ise Twitter'ın bu hamlesine Threads'teki bir gönderiyle yanıt verdi. Stone, "Açık olmak gerekirse, Threads mühendislik ekibindeki hiç kimse eski bir Twitter çalışanı değil ve bu bir şey" dedi. Aslında son dönemde Twitter'ın Bluesky, Post, Mastodon gibi birçok rakibi bulunuyor, fakat Threads'in kısa sürede bu kadar kullanıcıya ulaşmış olması Twitter'ın gözünü korkutmuş gibi duruyor. Görsel Kaynak: Depositphotos


Topraksız tarım, geleneksel toprak bazlı tarım yöntemlerine alternatif olarak geliştirilen bir tarım yöntemi olarak biliniyor. Her zaman taze mahsul yetiştirebilme imkanı sunan topraksız tarım, bitkilerin toprak yerine farklı yetiştirme ortamlarında, genellikle besin çözeltileri içinde veya diğer ortamlarda köklerini büyütüyor. Topraksız tarım, dünya genelinde birçok girişim tarafından uygulanıyor. Ev, kafe ve restoran gibi alanlarda iklim farketmeksizin zirai ilaç olmadan taze mahsuller yetiştiren teknolojiler geliştiren girişim olarak tanımlanan ve Emre Onaran tarafından kurulan Ubicro da bunlardan biri. Ürettiği teknoloji sayesinde bitki bilgisi olan veya olmayan herkese her yerde ve her zaman taze mahsul yetiştirebilme imkanı sunuyor. Onaran'ın aklına fikir, 2020 yılının sonunda geldi. Girişimci sürecin nasıl işlediğini şöyle detaylandırıyor: "Bu konuyla hiç alakası olmayan çok yakın iki arkadaşıma böyle bir şey yapalım diye bir akşam bahsettim onlarda düşünceyi beğendiler ve "hadi yapalım" dediler. Başlangıcımız Wolf of Wall Street filmindeki gibi herkesin işini bırakıp Ubicro'ya odaklanmasıyla ilerledi. Sağlık nedenleriyle bir arkadaşımız ayrılmak zorunda kaldı diğeri de maddi durumlardan bırakmak zorunda kaldı bu arada ürün oluşmaya başladı ve yeni insanlar katıldı. Neredeyse 3 yıldır kullandığımız sensörlerden bitki yetiştirme tekniğine, yazılımından tasarıma kendimiz geliştirdik ve geliştirmeye devam ediyoruz." UbiHouse geliştirilirken aeroponik teknolojisi kullanıldı Ubicro ismi her yerde yetiştirme/mahsul anlamına gelen Latince her yer anlamına gelen unique ve İngilizce mahsul anlamına gelen crop kelimelerini birleştirerek bulundu. Şirket, yer farketmeksizin sağlıklı, ve sürdürülebilir tarım için çalışıyor. Tarımda insansız üretimin yakın zamanda genelleşeceğini düşünüyor ve insanlığın bu teknolojiye daha erken ulaşması için uğraşıyor. Şirket, UbiHouse aeroponik teknolojisi kullanarak her yerde ve her zaman zahmetsizce meyve-sebze yetiştiren cihaz geliştirdi. Cihaz da UbiHouse Mini, UbiHouse, UbiHouse Pro ve UbiHouse Pro Max şeklinde kategorilendiriliyor. Aeroponik sistem, bitki köklerine sis şeklinde besin çözeltisi verilen bitki yetiştirme tekniği olarak tanımlanıyor. Emre Onaran bu yetiştirme tekniği, NASA tarafından 90'lı yıllarda uzayda bitki yetiştirmenin etkili yollarını ararken keşfedildiğini söylüyor. Bir ayda en ufak cihazı bile kullanıcıları hiç uğraştırmadan 72 fesleğen yetiştirebiliyor. Yetiştirilen ürünler geleneksel tarıma göre yüzde 95'e kadar daha az su tüketiyor, böcek ilacı gibi zararlı maddeler kullanılmıyor ve transport olmadan taze bir şekilde ürünler yetişiyor. Şirketin iki gelir modeli var. Kullanıcılar cihazları direk satın alıp istediklerini yetiştirebiliyor ya ya abonelik ile cihazları kiralayarak ilerleyebiliyor. Bu sayede cihazların tüm sorumluluğu şirkete ait oluyor. Kullanıcılar sadece istedikleri ürünleri sağlıklı, taze ve zahmetsiz bir şekilde elde etmiş oluyor. Emre Onaran, dikey ve topraksız tarım sektöründe bir sürü farklı yenilik yapılmaya çalıştıklarını anlatıyor ve sözlerine şöyel devam ediyor: "Günümüzün teknolojisi ile artık aynı kurulum ile farklı ürünleri hiç insanların uğraşmasına gerek kalmadan yetiştirmek mümkün ve bizde kendi yarattığımız sistemimiz ile bunu başardık. Evlerden alışveriş merkezlerine restorandan seralara tohumdan paketlemeye tamamen otomatize üretimi herkese sağlamak istiyoruz."


Apple, katma değer vergisinin yüzde 18'den yüzde 20'ye yükseltilmesinden sonra ürünlerinin fiyatlarını bir kere daha artırdı. Bu zam, Apple'ın mayıs ayından bu zamana kadar yaptığı beşinci zam oldu. Apple'ın yeni iPhone fiyatları Yeni zamla birlikte iPhone 14 128 GB'ın fiyatı 47.499 TL'den 48 bin 304 TL'ye, iPhone 14 Plus 128 GB'ın fiyatı 52.499 TL'den 53.389 TL'ye, iPhone 14 Pro 128 GB'ın fiyatı 61.499 TL'den 62.541 TL'ye, iPhone 14 Pro Max 128 GB'ın fiyatı 65.999 TL'den 67.118 TL'ye çıktı. iPhone 14 Pro Max 1 TB'ın yeni fiyatı: En yüksek iPhone modeli olan iPhone 14 Pro Max 1 TB'ın fiyatı ise 85.999 TL'den 87.457 TL'ye çıktı. iPhone fiyatlarının yanı sıra tüm Apple ürünlerinde fiyat artışı olduğunu da belirtmeden geçmeyelim. Apple'ın eylül ayında iPhone 15 ailesini tanıtması bekleniyor. Bu durumun yeni fiyatlara nasıl yansıyacağını ise ilerleyen dönemde göreceğiz. Apple Türkiye'deki güncel fiyatlara buradan ulaşabilirsiniz.


Komedyen, aktris ve yazar Sarah Silverman ile yazarlar Christopher Golden ve Richard Kadrey, içeriklerini izinsiz olarak yapay zeka dil modellerini eğitmek için kullandıkları iddiasıyla OpenAI ve Meta'yı dava ediyor. Silverman, Kadrey ve Golden tarafından San Francisco federal mahkemesinde açılan toplu dava, Facebook'un çatı şirketi Meta ve ChatGPT üreticisi OpenAI'ın yapay zeka sohbet robotlarını eğitmek için telif hakkıyla korunan içeriği kullandığını iddia ediyor. Dava, diğer hususların yanı sıra, OpenAI'ın ChatGPT ve Meta'nın LLaMA'inin, Bibliotik, Library Genesis, Z-Library gibi web sitelerinden elde edildiğini söyledikleri eserlerini içeren yasa dışı olarak edinilmiş veri kümeleri üzerinde eğitildiğini söylüyor. OpenAI davasında yazarlar, ChatGPT'nin kitaplarını özetleyerek telif haklarını ihlal ettiğini gösteren kanıtlar sundu. Silverman'ın Bedwetter adlı kitabı ChatGPT tarafından özetlendiği gösterilen ilk kitap olurken, Golden'ın Ararat adlı kitabı ve Kadrey'in Sandman Slim adlı kitabı da örnek olarak kullanılıyor. İddiaya göre yapay zeka sohbet robotu, davacıların yayınlanmış eserlerine ekledikleri telif hakkı yönetim bilgilerinin hiçbirini yeniden üretme zahmetine girmiyor. Meta ve OpenAI, söz konusu dava ile ilgili herhangi bir açıklama yapmadı. Söz konusu davalar, yapay zeka sohbet robotu geliştiricilerinin, kullanıcı istemlerine gerçekçi yanıtlar veren uygulamalar oluşturmak için çok sayıda telif hakkıyla korunan materyali kullanırken karşılaştıkları yasal risklerin altını çiziyor. Hatırlarsanız daha önce de üyeleri arasında New York Times ve Washington Post gibi yayınların da bulunduğu Digital Content Next adlı yayıncı grubu, üretimsel yapay zeka içeriklerinin telif hakkı yasasını ihlal edebileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. Yani bu davalar, yapay zeka sistemlerine karşı açılan son davalar olmayacak.


Dünyanın en çok ziyaret edilen üçüncü kripto para borsası Bybit; 'Dünyanın Kriptoya ve Web3'e Açılan Kapısı' olma vizyonuyla 160'dan fazla ülkede faaliyetlerini sürdürüyor. Bireyleri finansal özgürlüğe ulaşma yolunda destekleyen Bybit, dünya genelinde 15 milyondan fazla kullanıcıya sahip. İster Kripto para alım - satımını daha önce hiç deneyimlememiş, ister bu alanda derin bilgi ve deneyime sahip kullanıcılar olsun; her türlü kullanıcı profiline özel çözümleriyle Bybit, üst düzey likidite ve iF Design Awards ödüllü, kullanımı kolay arayüzü ile hızlı ve güvenilir çözümler sunuyor. 2021 yılından bu yana Türkiye'de operasyonlarını yürüten Bybit, 7/24 Türkçe müşteri desteği sağlayarak; Spot İşlemler, Vadeli İşlemler, Birikim Hesapları, Copy Trading, P2P, NFT ve Web3 ürünleri ile kullanıcılarına hizmet veriyor. Bununla birlikte en popüler kripto paraları platformlarında listeleyen Bybit, Türkiye kullanıcılarına özel kampanyalarla cazip fırsatlar sunuyor. Hizmet vermeye başladığı ilk günden bu yana kesintisiz siber güvenlik altyapısı ile herhangi bir güvenlik ihlaline maruz kalmadan faaliyetlerini sürdüren Bybit, sektör lideri güvenlik teknolojileriyle korunuyor ve lider blok zinciri gözetim çözümleri ile hizmet kalitesini geliştiriyor. Kripto dünyasının son dönemde en önemli konu başlığı haline gelen şeffaflık, Bybit'in en fazla önem verdiği unsurlar arasında yer alıyor. Kullanıcılarının varlıklarına ilişkin Üç Katmanlı Varlık Koruması, Gizlilik Koruması ve İleri Düzey Veri Koruması sağlayan Bybit, risk kontrolleri ile kullanıcı davranışlarını gerçek zamanlı ve aktif olarak izleyip analiz ediyor. Hesapta şüpheli etkinlikler tespit edildiğinde, çekim işlemleri için ek güvenlik sağlamak adına ileri düzey kimlik doğrulama önlemleri uyguluyor. Dünya çapında Oracle Red Bull Racing Formula 1 Takımı, Borussia Dortmund Futbol Kulübü ve Franck Muller gibi önemli markalar ile sponsorluk ve iş birliği anlaşmaları olan Bybit, sosyal sorumluluk projeleri kapsamında ise kız çocuklarının eğitimini desteklemek amacıyla UNICEF ile iş birliği yapıyor. Bybit mobil uygulamasını iOS ve Google Play üzerinden indirebilir ya da Bybit web sayfası üzerinden kolayca kayıt olabilirsiniz. Aramıza katılın, 'Hoş Geldiniz Hediyeleri'nizi alarak yepyeni bir kripto deneyimine adım atın.


İlk olarak geçtiğimiz yılın Kasım ayında karşımıza çıkan OpenAI'ın yapay zeka çözümü ChatGPT, yapay zeka teknolojilerinin popülerleşmesi konusunda öncü oldu. ChatGPT'nin Microsoft'un Bing arama motoruna geldiğini de geçtiğimiz aylarda sizlere aktarmıştık. ChatGPT'nin Bing'e eklenmesi ile birlikte platformun web sitesi ve mobil uygulamasının kullanım oranları da yükselişe geçti. ChatGPT'nin ivmesi ile birlikte Microsoft Bing arama motorunun günlük 100 milyon aktif kullanıcıyı aştığını geçtiğimiz Mart ayında sizlerle paylaşmıştık. Kısa süre içinde hızlı bir yükseliş yaşayan ChatGPT'nin hızı ilk kez kesildi. Similarweb'in verilerine göre ChatGPT'nin web sitesi Haziran ayı itibarıyla ilk kez düşüş yaşadı. Paylaşılan verilere göre ChatGPT'nin web sitesinin trafiği Haziran ayında yüzde 9,7 oranında düşüş yaşadı. ChatGPT web sitesinin ziyaretçi sayısı bir önceki aya oranla yüzde 5,7 oranında azalırken, ziyaretçilerin site içinde geçirdikleri süre ise yüzde 8,5 oranında azaldı. Haziran ayındaki düşüşün sürpriz olmadığını da ekleyelim. Similarweb tarafından sağlanan verilere göre ChatGPT web sitesinin yükselişi ilk olarak Mayıs ayında durdu. ChatGPT web sitesinin trafiği azalmış olsa da hala pek çok platforma göre oldukça yüksek olduğunu da ekleyelim. Örnek vermek gerekirse ChatGPT web sitesinin trafiği Microsoft'un arama motoru olan Bing'in web site trafiğinin üzerinde. ChatGPT'nin Ocak ayında aylık aktif 100 milyon kullanıcıya ulaştığını da hatırlatalım.


Google, geçen nisan ayında gerçekleştirdiği I/O 2023 etkinliğinde yeni yapay zeka modeli Med-PaLM 2'yi tanıtmıştı. Med-PaLM 2, Google'ın Mayıs 2023'te duyurulan Bard'ın temelini oluşturan bir dil modeli olarak ön plana çıkmıştı. Şirket, yapay zeka aracının, Mayo Clinic gibi ABD'nin önde gelen hastanelerinde test edilmeye başlandığını duyurdu. Her ne kadar sağlık kuruluşlarında test edilmeye başlansa da Google'ın üst düzey araştırma direktörü Greg Corrado, Med-PaLM 2'nin henüz erken aşamada olduğunu belirtiyor. Med-PaLM 2 gibi yapay zeka araçları dijital sağlık için önemli bir potansiyele sahip. Bu araçların özellikle doktora sınırlı erişimin olduğu bölgelerde veya acil durumlarda, bu tür araçlar hayati önem taşıyor. Çünkü Med-PaLM 2, kullanıcılara hızlı ve doğru sağlık bilgisi sunabiliyor. Bu, insanların sağlık sorunları hakkında hızlı bir şekilde bilgi almasını sağlıyor ve doğru kararlar vermelerine yardımcı olabiliyor. Med-PaLM 2'nin hastaların semptomlarını analiz ettiğini, risk faktörlerini değerlendirerek veya aciliyet düzeyini belirleyerek tarama ve triyaj süreçlerinde yardımcı oluyor. Bunun sağlık hizmetlerinin verimliliğini artıracağı ve sağlık çalışanlarının daha kritik durumlara odaklanmasını sağlayacağı düşünülüyor. Med-PaLM 2'yi test eden müşterilerin verilerini kontrol edeceklerinin ve verilerin şifreleneceği belirtiliyor. Google'ın bu verilere erişiminin olmayacağı söylendi. Veri gizliliği ve güvenliği önemli bir konu olarak ön plana çıkıyor. Google sağlık sektörüyle ilgili yaptığı çalışmalarla gündemden düşmüyor. Şirketin her yıl düzenlediği The Check Up etkinliğinde bu sene, sağlık alanında yaptığı yeni güncellemeler duyurulmuştu.


Ülkemizdeki girişim ve yatırım ekosisteminin en aktif oyuncuları arasında yer alan Alesta Yatırım'ın, spor yapmak isteyenlerle spor tesislerini buluşturan Olleyy'e 2 milyon dolar değerleme üzerinden yatırım yaptığını geçtiğimiz Nisan ayında sizlere aktarmıştık. Bugün ise yeni bir yatırım ile karşımıza çıkan Alesta Yatırım, Pusula girişimine yatırım yaptığını duyurdu. Alesta Yatırım tarafından aktarılan bilgilere göre şirket, yapay zeka desteği ile metaverse ortamında müfredat temelli eğitim ve farklı formatlarda kitap içerikleri sunan Pusula'ya 46,96 milyon TL değerleme üzerinden yatırım yaptı. Uzun yıllardır bilgisayar bilimleri, yazılım, programlama ve tasarım alanlarında bir yayınevi olarak hizmet veren Pusula, uzman kişilerin müfredat temelli eğitim ve kitap içeriklerini metaverse ortamında yapay zeka desteği ile 50 farklı dilde, aylık premium bir paket olarak satışa sunmaya da hazırlanıyor. Pusula, aldığı yatırım ile blokzincir tabanlı, yapay zeka desteği ile metaverse üzerinde global çapta bir eğitim gezegeni hayata geçirmeyi hedefliyor. SPACE STEAM olarak adlandırılan eğitim gezegeninde canlı eğitimler ve eğitimciler için özel alanlar sunulacak. Alınan yatırım ile ilgili açıklamalarda bulunan Pusula 20 Teknoloji ve Yayıncılık A.Ş. firma kurucusu Mehmet Arslantunalı, Kim Korkar serisi ile ülkemizde yakaladıkları bilinirliği yapay zeka desteği ile 50 farklı dilde metaverse üzerinde SPACE STEAM projesi ile global pazara sunmaktan heyecan duyduklarını aktardı.


Küresel medya platformu Teads, dinamik programatik satın alma platformu Teads Ad Manager çözümüne ilgi ölçümünü ekledi. Bu entegrasyon, Teads'i Lumen'in ilgi ölçümünü doğal olarak kullanan bir platform haline getiriyor. Böylece kullanıcılar, görüntülenme oranını ölçebildiği gibi ilgiyi de ölçme olanağına erişiyor. Bu entegrasyon, Lumen ve programa dahil olan diğer iş ortaklarıyla yüzlerce testin gerçekleştirilmesini sağlayan bir inovasyon olan Teads İlgi Programının başlatılmasının üzerinden geçen bir yılın sonucunda gerçekleşti. İlgi ölçümünün eklenmesiyle Teads Ad Manager çözümü, reklamverenlere ilgiyi ölçme ve optimize etmeyi tek bir dokunuşa kadar indirgeyerek karmaşık olabilecek süreçleri sadeleştiriyor. Lumen Research Genel Müdürü Mike Follett, "İlgi ölçümlerinin yayınlanmasıyla birlikte Teads, dünya genelinde türünün en kolay ve en yaygın kullanılan sistemi olma konumunu güçlendirdi. Artık Teads Ad Manager çözümünü kullanan müşteriler kampanyalarında ilgiyi tek bir tıklamayla ölçebiliyor ve Lumen'in son teknoloji ilgi modellerinden yararlanarak performansa ilişkin benzeri görülmemiş bilgiler elde ediyor" dedi. Teads Ad Manager içinde bulunan "ilgi" düğmesine tıklandığında, kampanyalar otomatik olarak Lumen etiketi ile etiketlenerek reklamverenlere, reklamlarının gördüğü ilgi düzeyi hakkında önemli bilgiler veriyor. Bununla birlikte ilginin nedenlerini belirlemelerini, kampanyalarını optimize etmelerini ve etkili sonuçlar elde etmelerini sağlıyor. Bu ölçümler aynı zamanda doğaları gereği tanımlama bilgisi içermedikleri ve reklam etkinliğini ölçmek için ölçeklenebilir bir çözüm sağladıkları için basitlik ve sürdürülebilirlik sunuyor. Çözümün lansmanından bu yana, TAM müşterileri genelinde kullanım oranı büyük oranda artış gösterdi ve Lumen ilgi ölçümü, TAM'daki faaliyetlerin %20'sinde kullanılmaya başlandı. OMD Fransa Dijital İşlemler Başkanı Damien Prybis, "Performans odaklı medya planlamasında önemli bir dönüm noktası olan ilgi ölçümü, medya yatırımlarında nereye odaklanmaları gerektiği konusunda daha da net bir görüşe sahip olmak isteyen markalar için bir sonraki adım olarak öne çıkıyor. Teads ilgi ölçümlerinin kullanıma sunulması, hedef kitleler hakkında daha ayrıntılı bilgiler edinmemizi benzersiz bir şekilde kolaylaştırıyor. Aynı zamanda daha fazla hedef kitle katılımı sağlamamıza ve bu paha biçilmez bilgilerden yararlanarak ilgi çekici ve bağ kuran içerikler oluşturmamıza olanak tanıyor şeklinde konuştu. Dünyanın en büyük ilgi analiz veritabanı oluşturuldu Teads, 74 pazarda 1.236 aktif ajans ve 3.349 aktif reklamveren ile dünyanın en büyük ilgi analizi veritabanına sahip lider uçtan uca küresel platform haline geldi. Şu anda Teads Ad Manager üzerinde, eşi olmayan ölçekte ve kullanıcı dostu özelliklerle desteklenen milyarlarca gösterim raporlanıyor ve etiketleniyor. Böylece bir markanın tüm kanallarda yüksek ilgi gören medya içeriklerinden stratejik olarak yararlanarak kayda değer bir başarı elde ettiği ve Teads'in mağaza içi ziyaret kriterlerine kıyasla %42 daha güçlü bir artışla sonuçlanan yakın tarihli bir kampanyada olduğu gibi doğrudan iş sonuçlarına dönüşüyor. Teads, kampanyaları daha uygulanabilir hale getirerek iş sonuçları elde etmenin yeni yollarını keşfetmeye devam ediyor ve müşterileri ile iş ortakları için uygulamada mükemmellik çıtasını yükseltmeye devam ediyor. Teads Araştırma ve İçgörülerden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Caroline Hugonenc ise sözlerini şöyle tamamladı: "Canlı kampanyalarda ilgiyi ve sonuçları birleştiren en kapsamlı veritabanını kullanarak, müşterilerin ilgiyi sonuçlarla kolayca ilişkilendirmesine olanak tanıyan bir deneyim oluşturduk. Lumen ile kapsamlı ve kullanımı kolay entegrasyon, türünün en büyük veri kümesinin oluşturulmasını sağladı. Teads Ad Manager'ın lansmanından bu yana 103 reklamverenin katılımı ve 200'den fazla kampanya ile ulaştığımız bu muazzam kilometre taşıyla gurur duyuyoruz. Bu daha başlangıç.


Geçtiğimiz hafta Instagram'ın Twitter rakibi uygulaması Threads'in açıldığını sizlere aktarmıştık. Instagram'ın Threads uygulaması 100 milyon kullanıcıyı geçti. Bu noktada Threads'in 100 milyon kullanıcı barajını ChatGPT'den daha hızlı bir şekilde aştığını söylemek mümkün. Hatırlarsanız OpenAI'ın ChatGPT'si 2 ayın ardından 100 milyon kullanıcı barajını aşabilmişti. Threads ise Çarşamba günü yayına alındıktan sonra günler içinde 100 milyon kullanıcı kazanımına erişmeyi başardı. Yine de uygulama, bu başarının büyük bir kısmını Instagram kullanıcısına borçlu. Kullanıcı kazanımına kronolojik olarak baktığımızda Threads'in ilk 2 saat içinde 2 milyon kullanıcıya ulaştığını, sonrasında ise sırasıyla 5 milyon, 10 milyon ve 30 milyon kullanıcıya ulaştığını söyleyelim. Uygulama Cuma günü 70 milyon kullanıcıya ulaştığında, Zuckerberg, yaptığı açıklamada beklentilerinin ötesinde bir lansman gerçekleştirdiklerini ifade etmişti. Kullanıcılar uygulamaya kayıt olmanın ötesinde içerik paylaşımı da gerçekleştiriyor. Perşembe günü paylaşılan verilere göre, uygulamada 95 milyon gönderi ve 190 milyon beğeni paylaşıldı. Instagram yöneticisi Adam Mosseri'nin açıkladığına göre Meta, Twitter'ın yerini almaya çalışmıyor. Bu bağlamda platformda politikanın ve haberlerin paylaşılması aktif olarak teşvik edilmiyor. Ancak uygulamanın konuşmaya dayalı bir sosyal medya platformu olarak konumlanması muhtemel. Geçtiğimiz kasım ayında Twitter, 260 milyon gelir elde edilebilir günlük aktif kullanıcı sayısına sahipti. Twitter'ın trafiğinin son dönemde düşüş trendine girdiğini de eklemekte fayda var. Bu anlamda Threads'in, yakaladığı ivme ile kısa süre içinde Twitter'ın günlük aktif kullanıcı sayısını geride bırakması olası.


Twitter, nefret söylemi içeren ve antisemitist tweetleri kaldırmadığı için Almanya merkezli HateAid ve Avrupa Yahudi Öğrenciler Birliği EUJS tarafından dava edildi. Kurumlar, yasal süreçlere başvurmadan önce Twitter'dan altı antisemitist veya ırkçı tweeti ocak ayında kaldırması talep etti. Tweetlerden dördü Holokost'u tamamen inkar ederken, bir tanesi "siyahlar gazla öldürülmeli ve Space X ile Mars'a gönderilmeli" ifadesini içeriyor. Tweetlerden altıncısı ise Covid aşılama programlarını Nazi ölüm kamplarındaki toplu imha ile karşılaştırdı. Yasal dokümanlarda yer alan bilgilere göre; Twitter, yapılan şikayetler karşısında tweetlerin üçünün içerik ilkelerini ihlal etmediğine karar verdi. Bununla beraber diğer şikayetlere yanıt vermedi. Bu durumun sonucunda HateAid ve EUJS bu yılın ilk aylarında tweetlerin silinmesi için Berlin'deki bir mahkemeye başvurdu. Kurumlar, başvuruda tweetlerin Alman yasalarını ihlal ettiğini savundu. Ayrıca Twitter'ın kullanıcıları için güvenli ve emniyetli bir ortam sağlama konusundaki sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği öne sürüldü. Twitter yasal işlemle ilgili bildirimi almasının ardından söz konusu tweetlerin bazılarını engellemek için harekete geçti. EUJS'den Avital Grinberg yaptığı açıklamada diğer çabalarının sonuç vermediğinin belirterek, bu çabalara rağmen Twitter'ın antisemitizm ve Holokost inkarının gittikçe büyüdüğü bir alan haline geldiğini vurguladı. Grinberg, diğer çabalar boşa çıktığı için yasal yollara başvurduklarını dile getirdi. Yapılan araştırmalara göre, anitsemitizm odaklı çevrim içi içerikler, Covid-19 pandemisinden bu yana büyük bir artış gösterdi. Öyle ki; 1979'dan bu yana antisemitik olayları kayıt altına alan ABD'deki Anti-Defamation League, ABD'deki en yüksek antisemitik olay sayısına ulaşıldığını belirtiyor. Uzmanlar, çevrim içi ırkçı ve antisemitik söylemlerin bu olayların vuku bulmasına zemin hazırladığını düşünüyor. Elon Musk, Twitter satın alması öncesinde platformun ifade özgürlüğüne yönelik kısıtlamalarını eleştirmekteydi. Satın alma sonrasında ise ayrıştırıcı ve muhafazakar söylemleriyle tanınan eski Başkan Donald Trump'ın Twitter hesabının yeniden açılmasını destekleyerek ifade özgürlüğüne verdiği değeri bir kez daha göstermiş oldu. Aynı şekilde Elon Musk satın alması sonrası Twitter ilkelerinin ihlal eden pek çok hesap yeniden açıldı. Elon Musk'ın ifade özgürlüğünü destekleyen bu tutumu kimi zaman moderasyonun zayıflamasıyla sonuçlanabiliyor. Örneğin "What is a Woman" belgeselinin Twitter'da ücretsiz yayınlanması, pek çok aktivist tarafından transeksüellere bir saldırı niteliği taşıdığı gerekçesiyle eleştirildi. Geçtiğimiz ay Twitter'ın güvenlik lideri Ella Irwin istifası da Elon Musk'ın desteklemesine rağmen bu belgeselin geçici bir süre platformdan kaldırılmasıyla ilişkilendirildi. Moderasyon tarafındaki istihdam eksikliği, Twitter'daki içerik akışını değiştirirken, yasa düzenleyicilerinin şirketi mercek altına almasına neden oluyor. Twitter, dezenformasyonla mücadele etmek için Avrupa Birliği ile yaptığı gönüllü anlaşmadan çekilse de, AB'de yürürlüğe girmesi beklenen internet kurallarına uymaya kararlı olduğunu belirtti. Öte yandan Strategic Dialogue analistlerinin yaptığı araştırmaya göre, Haziran 2022 ile Şubat 2023 arasındaki dokuz ayda 325 bin 739 İngilizce antisemitizm içeren tweet tespit etti. Elon Musk'ın satın alınmasından önceki ve sonraki dönem karşılaştırıldığında haftalık ortalama antisemitizm odaklı tweet sayısı yüzde 106 arttı. Musk'ın devralmasından sonraki dönemde antisemitizm odaklı hesapların açılma oranı üç kattan fazla arttı.


Egaranti, tüketicilerin garanti süreçlerini tek panelden kontrol etmeleri için, firmalara dijital garanti çözümleri sunan bir web uygulaması olarak faaliyet gösteriyor. Şirketler, API tabanlı egaranti platformunu e-ticaret altyapılarına, pazar yerlerine ve fiziksel satış kanallarındaki CRM sistemlerini saniyeler içerisinde entegre ederek garanti süreçlerini tek bir noktadan yönetebiliyor. 2021 yılında Kamil Kınacı, Sinan Peksoy ve Faruk Yılmaz tarafından kurulan girişim, şu anda 12 kişilik bir ekibiyle faaliyet gösteriyor. 2022 yılında canlıya alınan egaranti, 65 marka, 18 partner ve 100 bin üzerinde kullanıcıya sahip. Ağustos 2022'deki değerlemesi 25 milyon TL Kurucu ortaklardan Sinan Peksoy'un önceki şirketinde yaşadığı problemlerden ortaya çıkan girişim fikri, 2021 Kasım ayında TÜBİTAK 1512 desteğiyle geliştirilmeye başlandı. Ağustos 2022'de Hedef GSYF, Mustafa Namoğlu, Ozan Doğan, Kerem Özten ve Yiğit Çallı gibi isimlerin de aralarında bulunduğu yatırımcılardan 25 milyon TL değerleme üzerinden 2.8 milyon TL'lik tohum öncesi yatırım turunu tamamladı. Yatırım sonrasındaki kısa sürede partnerliklerini büyük ölçüde tamamlayan API tabanlı platforma kolay bir şekilde entegre olan firmalar, garanti süreçlerini ve buradaki verileri uçtan uca kontrol edebiliyor. Kurucu ortaklardan Sinan Peksoy, firmaların satış sonrası hizmetlerde maliyetlerini azaltmalarına ve aynı zamanda firmaların gelir elde etmelerine olanak sağladıklarını söylüyor. Girişimin globalde Extend, Arma Karma, Clyde gibi rakipleri mevcut. Global pazardaki rakipler ile çoğu noktada benzer bir modele sahip olunsa da egaranti'yi ayıran temel noktanın merkezinde veriyi konumlandırması olduğu belirtiliyor. egaranti'nin gelir modelleri Girişimin gelir modeline baktığımızda, B2B'de firmalara, bulut tabanlı web uygulaması içerisindeki çözümler için abonelik sistemi bulunuyor. Firmalar sistem üzerinden, satın alma sonrası ek garanti planları sunuyor. B2C' de ise bu planları satın alan kullanıcılardan komisyon ile gelir elde ediliyor. Haziran ayında yüzde 115 oranında büyüdüğünü belirten girişimin ağustos sonu için hedefi, e-fatura çözümlerinin satışlarında faaliyet gösteren 30 iş ortağıyla çalışmaya başlamak. Önümüzdeki aylarda ise girişim, kullanıcılarına garanti yönetiminin yanı sıra hem Türkiye'de hem de Avrupa'da sigorta çözümleri sunmaya hazırlanıyor. Firmalardan garanti belgesi aktarım başına kontör modeli üzerinden gelir elde eden egaranti, 2023 içinde 100 firma ile anlaşarak 1 milyon kullanıcıya garanti verisi aktarmayı ve gelir modellerine sigorta, yedek parça gibi ek hizmetleri eklemeyi hedefliyor.