ABD müzik endüstrisinin divası Beyonce, Floyd'un katlinin her renkten insanı umutsuzluğa sürüklediğini, gerçek adaletin yerini bulması gerektiğini söylerken, genç yeteneği Billie Eilish, kolluk kuvvetlerinin siyahları hedef almasına odaklanılmasına itiraz eden beyazlara küfürle karışık sert tepki gösterdi. ABD'de siyah yurttaş George Floyd'un boğularak ölmesine neden olan beyaz polis şiddetine yönelik isyan büyürken, şöhretler de tepkilerini yükseltiyor. Silahsız Floyd'u arkadan ellerini kelepçeleyip yüz üstü yere yatırıp üstüne oturan ve 9 dakika boyunca boynunu dizleri arasında sıkıştırmak suretiyle nefessiz bırakarak öldüren beyaz polis memuru Derek Chauvin, tepkilerin ardından üçüncü dereceden cinayet ve adam öldürme suçlamalarıyla tutuklandı, Chauvin ile ekibindeki üç polis memuru daha görevden uzaklaştırıldı. Beyonce, şimdiye dek 6.7 milyondan fazla kez görüntülenen paylaşımında, Floyd'un ölümünden sorumlu tüm yetkililer hakkında daha ağır suçlamalarda bulunulmasını talep eden dilekçenin imzalanması çağrısı yaptı ve kampanyanın linkini verdi. Grammy'de en büyük dört ödülü birden kazanan ilk kadın ve en genç şarkıcı olarak tarihe geçen Billie Eilish de protestoların başını çeken Siyahların yaşamı değerlidir sloganlı harekete karşı Tüm hayatlar önemlidir itirazını getiren beyazlara tepki gösterdi. Şimdiye dek 5.1 milyondan fazla kez görüntülenen paylaşımında, beyazlara, İsteyin ya da istemeyin, ayrıcalıklısınız diye seslenen Eilish, Toplum sırf beyazsınız diye size ayrıcalık veriyor. Yoksul olabilirsiniz, zor hayatlar sürüyor olabilirsiniz, yine de teninizin rengi size farkında olduğunuzdan daha fazla ayrıcalık veriyor diye izah etti. Beyaz ayrıcalığının beyazlara 'ten renkleri nedeniyle hayatta kalıp kalmayacaklarına dair endişelenmek zorunda kalmadan' yaşamalarını sağladığını söyleyen Eilish, Tüm hayatlar önemliyse, o zaman neden siyah insanlar sırf siyah oldukları için öldürülüyor. Niye göçmenler zulme uğruyor? Niye beyazlara diğer ırklardan insanlara sunulmayan fırsatlar sağlanıyor? diye sordu. 'Siyahların hayatları önemlidir' sloganı, diğer hayatların önemli olmadığı anlamına gelmiyor. Sadece toplumun siyahların hayatının bir s.. im önemli olmadığını düşündüğü gerçeğine dikkat çekiyor vurgusu yapan genç şarkıcının paylaşımını övüp yorum yapanlar arasında Michelle Pfeiffer, Halle Berry, Ty Dolla Sign, Ava DuVernay, Joan Smalls gibi yıldızlar da vardı. Beyonce ve Eilish gibi Grammy rekortmeni şarkıcılardan Taylor Swift de ABD Başkanı Donald Trump'ı ırkçı şiddeti körüklemekle suçlayıp Seni kasımdaki seçimle başkanlıktan göndereceğiz diye tweetlemişti.


Paris'te yaşayan yönetmen ve film eleştirmeni Yonca Talu'nun, New York'ta çektiği Where's the Fire adlı kısa filmi, ABD'nin önemli film festivallerinden Key West Film Festivali'nde Dünya Öğrenci Kısa Filmleri kategorisinde En İyi Kurmaca Kısa Film ödülüne layık görüldü. Fransızca, İngilizce, Türkçe kısa filmler çektiği İstanbul'da büyüyen ve şu anda Paris'te yaşayan 25 yaşındaki yönetmen ve film eleştirmeni Yonca Talu, Fransa'nın önemli okullarından Paris'teki Ecole Normale Superieure'de sinema üzerine master yapıyor. Aynı zamanda New York Lincoln Center bünyesinde yayınlanan Film Comment adlı sinema dergisinde yıllardır film eleştirmeni olarak yazan Talu, dünyaca ünlü birçok yönetmen, oyuncu ve sinemacı ile söyleşiler de yapıyor. Genç yönetmenin aynı zamanda Paris 3 Sorbonne Üniversitesi'nden de bir master derecesi bulunuyor. Yonca Talu, New York Üniversitesi Tisch Sanat Okulu'nu bitirme projesi olarak çektiği Where's the Fire adlı kısa filmini mezuniyetinden sonra tamamlayarak post-prodüksiyonunu Paris'te yaptı. Bir kadının cinselliğini yeniden keşfindeki fantastik yolculuğunu anlatan filmin başrolünde, Belçikalı oyuncu Cloe Xhauflaire rol alıyor. Genç yönetmenin Where's the Fire filmi, her yıl ABD'nin Florida eyaletinde düzenlenen ve bu yıl 20-24 Kasım 2019 tarihleri arasında 8.'si gerçekleşen Key West Film Festivali'nin Dünya Öğrenci Kısa Filmleri kategorisinde yarıştı. Film, belgesel ve kurmaca filmlerin yer aldığı kategoride, En İyi Kurmaca Kısa Film ödülüne layık görüldü. Where's the Fire filmi, Key West Film Festivali'nin hemen ardından, ABD'nin Tennessee eyaletinde, Memphis kentinde düzenlenen Cinematic Panic Film Festivali'nde gösterildi. Film Mart 2020'de ise Los Angeles'ta gerçekleşecek Les Femmes Underground Film Festivali'nde gösterilecek.


Netflix'in bugüne kadarki en iddialı yapımı The Irishman'in ABD ve Kanada'da sinema sektörünü vurduğu iddia edildi. ABD genelinde hava sıcaklıklarının mevsim normallerinden daha düşük seviyede seyretmesi ve insanların eve kapanmasının da sinemaya gidişleri azalttığı üzerinde duruluyor. Netflix şu ana kadar The Irishman'in ne kadar izlendiğine ilişkin bir rakam paylaşmadı. Irishman'in bütçesi 140 milyon dolar olarak açıklanmıştı. Box Office Türkiye'nin rakamlarına göre Türkiye'de 2018 yılında 70 milyon 409 bin sinema bileti satıldı. Sinema filmlerinden toplamda 896 milyon TL hasılat elde edildi. 2019 yılında şu ana kadar 862 milyon 252 bin TL'lik hasılat elde edildi. 52 milyon 780 bin sinema bileti satıldı.


ABD'de polis, son dönemde aralarında 8 aylık hamile Porcha Woodruff'un da olduğu 6 kişiyi yapay zeka kullanarak haksız yere gözaltına aldı. ABD'de polis yapay zekalı yüz tanıma araçlarına güvenerek gözaltı yaptı. Yapay zekanın polisi yanlış yere gözaltına almaya sevk ettiği kişilerin tamamının siyah olduğu aktarıldı. Halihazırda yetkililere dava açmaya hazırlanan Woodruff, şubat ayında çocuklarını okula göndereceği bir gün kapıya gelen Detroit polisi tarafından evinden alındığını söyledi. New York Times'a konuşan Woodruff, gözaltı sırasında hırsızlık ve araba çalmakla suçlandığını, hamileliğinin son döneminde olduğu için karakolda sancılandığını ama nezarette birkaç saat beklemek zorunda kaldığını ifade etti. Nihayetinde Woodruff'un bu suçları işlemediği ve polis teşkilatının kullandığı yüz tanıma yazılımının onu yanlışlıkla teşhis ettiği ortaya çıktı. Mahkeme belgelerine göre, Woodruff'un haksız yere gözaltına alınması, Detroit polisine bir benzin istasyonunun silahla soyulduğunun bildirilmesinin ardından yaşandı. Polis olaya karışan bir kadının kamera kayıtlarını bulunca zanlının yüzünü DataWorks Plus adlı bir yüz tanıma aracına yükledi. Yazılım programı, aramayı tamamlayınca Woodruff'un adını verdi. Üstelik Woodruff'un sisteme kayıtlı fotoğrafının henüz 8 yaşındayken çekildiği, yapay zekanın bu fotoğrafı kullanarak suçsuz kadının adını verdiği anlaşıldı. Detroit kenti yetkilileri, yapay zeka destekli yüz tanıma yazılımı nedeniyle yapılan yanlış gözaltıları nedeniyle üç farklı davayla karşı karşıya. Uzmanlar yapay zekanın kolluk kuvvetleri içinde yaygın kullanılmaya başlamasından bu yana 6 siyah yurttaşın hukuksuzca gözaltına alındığını söylüyor. Amerikan Sivil Haklar Birliği'nin kıdemli avukatı Phil Mayor, Kalitesiz teknoloji kalitesiz soruşturmaları beraberinde getiriyor. Polisin yürüteceği soruşturmaların ciddiyetine dair verdiği güvenceler kulağa doğru gelmiyor. dedi.


Konfederasyon generallerinden başlayıp Amerika kıtasını keşfeden Kristof Kolomb'a sıçrayarak eski başkanlara uzanan heykel yıkma seferlerinin yeni hedefi olarak İsa peygamber ile Meryem Ana gösterildi. ABD'de George Floyd protestolarının beraberinde getirdiği kölecilik, ırkçılık, sömürgecilikle bağlantılı tarihi kişiliklerin heykellerinin yıkılması furyası, İsa peygamber ile Meryem Ana'ya kadar geldi dayandı. Black Lives Matter hareketinin öncülerinden olan sivil haklar savunucusu-yazar Shaun King, tarihi kaynaklara göre Filistin'in Beytüllahim kentinde doğan ve Aramice konuşan İsa peygamber'in kültürel nitelikli heykellerini 'ırkçı propaganda', 'beyaz ırkın üstünlüğünü dayatma biçimi' diye niteledi. Meryem ile İsa kökenleri bakımından esmer olmaları gerekirken genelde beyaz tenli, sarı saçlı, mavi gözlü tasvir edilirken, King, Beyaz İsa, Avrupalı annesi ve onların beyaz dostlarının tüm duvar resimleri ve vitrayları da aşağı indirilmeli dedi. All murals and stained glass windows of white Jesus, and his European mother, and their white friends should also come down. They are a gross form white supremacy. Demokrat Parti'nin başkan adaylığı yarışından çekilen 'sosyalist' Senatör Bernie Sanders'ın kampanyasındaki sağ kolu olan King, bunların 'beyaz üstünlüğünün bariz biçimi' ve 'baskı ile ırkçı propagandanın araçları' olarak yaratıldıklarını söyleyerek Hepsi devrilmeli diye altını çizdi. King'in hedef göstermesinin öncesinde, muhafazakar kesimin önde gelenleri, heykel yıkma furyasında sıranın İsa'ya geleceği iddiasında bulunup alarm zilleri çaldırmıştı. King'in bugün attığı tweet ise muhafazakar film yapımcısı Mike Cernovich tarafından 'federal nefret suçlarına tahrik' olarak değerlendirildi ve Ku Klux Klan'ın 'kiliselere yönelik terör kampanyasıyla' kıyaslandı. The KKK would burn down churches in acts of domestic terrorism.


Konfederasyon generallerinden başlayıp Amerika kıtasını keşfeden Kristof Kolomb'a sıçrayarak eski başkanlara uzanan heykel yıkma seferlerinin yeni hedefi olarak İsa peygamber ile Meryem Ana gösterildi. ABD'de George Floyd protestolarının beraberinde getirdiği kölecilik, ırkçılık, sömürgecilikle bağlantılı tarihi kişiliklerin heykellerinin yıkılması furyası, İsa peygamber ile Meryem Ana'ya kadar geldi dayandı. Black Lives Matter hareketinin öncülerinden olan sivil haklar savunucusu-yazar Shaun King, tarihi kaynaklara göre Filistin'in Beytüllahim kentinde doğan ve Aramice konuşan İsa peygamber'in kültürel nitelikli heykellerini 'ırkçı propaganda', 'beyaz ırkın üstünlüğünü dayatma biçimi' diye niteledi. Meryem ile İsa kökenleri bakımından esmer olmaları gerekirken genelde beyaz tenli, sarı saçlı, mavi gözlü tasvir edilirken, King, Beyaz İsa, Avrupalı annesi ve onların beyaz dostlarının tüm duvar resimleri ve vitrayları da aşağı indirilmeli dedi. Demokrat Parti'nin başkan adaylığı yarışından çekilen 'sosyalist' Senatör Bernie Sanders'ın kampanyasındaki sağ kolu olan King, bunların 'beyaz üstünlüğünün bariz biçimi' ve 'baskı ile ırkçı propagandanın araçları' olarak yaratıldıklarını söyleyerek Hepsi devrilmeli diye altını çizdi. King'in hedef göstermesinin öncesinde, muhafazakar kesimin önde gelenleri, heykel yıkma furyasında sıranın İsa'ya geleceği iddiasında bulunup alarm zilleri çaldırmıştı. King'in bugün attığı tweet ise muhafazakar film yapımcısı Mike Cernovich tarafından 'federal nefret suçlarına tahrik' olarak değerlendirildi ve Ku Klux Klan'ın 'kiliselere yönelik terör kampanyasıyla' kıyaslandı. The KKK would burn down churches in acts of domestic terrorism.


Gaziantep'ten 1960'lı yıllarda yurt dışına kaçırıldıktan sonra ABD'nin Şikago eyaletindeki Bowling Green Devlet Üniversitesi zemininde sergilenen ve uzun uğraşlar sonrasında kaçırıldığı evine geri getirilen Çingene Kız mozaiğinin parçaları, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy'un katıldığı törenle ziyarete açıldı. Bakan Ersoy, tüm dünyaya, insanlığın ortak kültürel mirası olan eserlerin ait oldukları yerde korunması ve gelecek nesillere aktarılması noktasında hassasiyet göstermeleri için bir kez daha çağrıda bulunarak, Kaçırılan eserlerin ait oldukları topraklara dönmesine izin vererek kazanmak ilkesini herkesin benimsemesi en içten temennimiz. Her eser kendi vatanında ait olduğu yerde güzel, orada anlamlı. Bu bizim kültürel varlıkların özüne olan saygımız yaklaşım felsefemiz diye konuştu. Ersoy, Zeugma Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay ve ekibi ile mozaiklerin iadesinde emeği geçen herkese teşekkür etti. ABD'nin Ankara Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Jeffrey Hovenier de böylesine önemli bir törende olmaktan duyduğu mutluluğu dile getirerek, Atatürk'ün Türkiye Cumhuriyeti'nin temeli kültürdür sözünü anımsattı. Türkiye'nin, dünyanın en önemli hazinelerinden bazılarına ev sahipliği yaptığını ifade eden Hovenier, Bu muhteşem yerlerden eski uygarlıklar bizlere yeniden seslenmektedir. Bugün Türkiye'nin olağanüstü mirasının bir parçası olan Roma dönemi Çingene Kızı mozaiğine 'Evine hoşgeldin' demekten çok memnunuz dedi. Hovenier, kültürel mirasın korunmasının eş güdümlü ve uluslararası bir çaba gerektirdiğine dikkati çekerek Bu da demek oluyor ki hepimiz eski eser kaçakçılığının durdurulması ve bu eserlerin gerçek evlerine dönmesinin kolaylaştırılması için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız. Amerika Birleşik Devletleri ve hükümeti, kültürel mirasın korunması ve muhafaza edilmesinde, Türk hükümeti dahil dünyada birçok hükümetle iş birliği yapmaktan gurur duymaktadır diye konuştu. Vali Davut Gül de, Gaziantep'in binlerce yıllık kültürel ve tarihi mirasa sahip olduğunu vurguladı. Büyük devlet olma, çakıl taşı nerede olursa bunu alabilme gücüyle ilgilidir diyen Gül, dolayısıyla bugün de Türkiye'nin, kendisine ait olan bir eseri, bir varlığı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın önderliğinde ait olduğu topraklara getirdiğini belirtti. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin de dünyanın kalbinin, nabzının bugün 'gazi şehirde', Zeugma Müzesi'nde attığını kaydetti. Çok heyecanlı ve mutlu olduğunu anlatan Şahin, Bize göre zenginlik Anadolu'dur, zenginlik tarihtir, zenginlik kültürdür ve zenginlik kültürel mirastır. Bugün bu müzede Roma döneminin en güzel zarafetini, estetiğini, entellektüel yapısını, sanat eserini sosyal hayatını görüyorsunuz. 60 yıl önce büyük bir hasretle başlayan Çingene Kızı ailesine kavuşuyor, kız kardeşine kavuşuyor, tablosuna kavuşuyor. Çingene Kızı'nın ailesine, kız kardeşi Belkıs'a nasıl kavuştuğuna hep birlikte şahitlik edelim ifadelerini kullandı. Konuşmaların ardından mozaiklerin üzerindeki örtü Bakan Ersoy, milletvekilleri ve diğer protokol üyeleri tarafından kaldırılarak sergilenmek üzere açıldı. Öte yandan, Zeugma Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay da getirilen parçalar ve mozaiğin bütünü hakkında Bakan Ersoy'a bilgi verdi. Tören öncesi, ünlü arp sanatçısı Şirin Pancaroğlu ile Bora Uymaz tarafından bugüne özel bestelenen Zeugma süiti seslendirildi. Bu arada, parçalar arasında bulunan kadın başı figürüne, mozaiklerin çıkarıldığın köyün adı olan Belkısın isim verildi. Çingene Kızı mozaiğinin bordüründen çalınan 12 mozaik parçasında, satir, pan maskesi, Hint tavus kuşu, maenad maskesi gibi tasvirler bulunuyor. Fırat Nehri kıyısında 1960'lı yıllarda bulunan Zeugma Antik Kenti'nde kaçak kazılarla ortaya çıkan ve Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçırılan 12 parça mozaik Ohio Eyaletinde bulunan Bowling Green Devlet Üniversitesi'ne satıldı. Üniversite eserlerin çalıntı olduğunu bilmeden aldı ve kurumdan ayrıldığı 20 Kasım 2018 tarihine dek sergiledi. ABD'de yapılan bilimsel incelemeler sonucunda mozaiklerin stilleri, renk özellikleri, tesseraların tipleri açısından Zeugma mozaikleri ile uyuştuğu tespit edildi. Bu araştırmanın bir gazetede yer alması üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı durumdan haberdar oldu ve üniversite yetkilileri ile görüşmelere başlandı. Zeugma kazısı başkanı Prof Dr Kutalmış Görkay ve Harran Üniversitesinden Prof Mehmet Önal tarafından hazırlanan bilimsel analizler ile kültür varlıklarının ülkemizde 19. yy'dan beri devlet malı olduğunu ispatlayan hukuki raporlar üniversite yetkililerine sunuldu ve bu konuyu karşılıklı kazanım ilkesi ile çözmeye karar verildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin girişimleriyle yaklaşık 6 ay önce imzalanan protokolün ardından kayıp parçalar 28 Kasım'da Gaziantep'e getirildi. Mozaikler, 30 bin metrekare alan üzerine kurulu olan ve dünyanın en büyük mozaik müzesi olan Zeugma Mozaik Müzesi'ndeki yerini aldı.


Yiğit Bener'in geçtiğimiz aylarda kitapçı raflarındaki yerini alan kitabı Acı Portakal bir geçmiş zaman seremonisi. Geçmiş zamandan şimdiki zamana bağlanan, kuşakların birbirleriyle ve kendinden sonra gelen kuşaklarla kurmaya çalıştıkları bağı odak noktasına alan roman aynı zamanda Türkiye'nin çalkantılı sosyo-ekonomik, politik ve toplumsal meselelerini de mercek altına alıyor. Aslında bakarsanız, romanın Amsterdam ekseninde aktarılan ve gerçek bir olaydan esinlenen öykü en az yirmi yıldır kafamda dönüp dolanıyor. Yıllar boyu kim bilir kaç arkadaşıma bu portakal kabuğu hikayesini uzun uzun anlatıp kafalarını ütüledim. Olay akışı, ana karakterler, vurgulamak istediğim hususlar, hepsi belliydi, kafamda çoktan şekillenmişti. Ancak bunları edebi bir kurguya nasıl bir dille/anlatım yöntemiyle aktarmam gerektiğini henüz çözememiştim. Bu hikayenin kafamda başarısız bir takıntıya dönüşmesini önlemek için birkaç yıl önce olayın hiç olmazsa bir kısmını dile getiren Portakal Kabuğu Yoldaşı adlı kısa bir öykü kaleme aldım; 2017 başında yayımlanan derlemem Öteki Düşler'de yer verdim. Kısa bir öykü sınırlarında yeterince derinleşememiştim, roman formatı bunu sağladı, ayrıca bazı sorunları daha cesurca deşmemi sağladı. Bir not daha aktarayım: Romanı önce Fransızca yazdım, çünkü hem o döneme ait anılarım hep Fransızcaydı ve onları çağırmaya ihtiyaç duymuştum hem de romanın okur tarafından nasıl karşılanacağını düşünmeden daha özgürce kaleme alabilmek istiyordum. Bir de sanırım Fransızca roman yazıp yazamayacağımı denemek istiyorum. Sonrasında Fransızca ana kurguyu temel alıp zenginleştirerek Türkçe yeniden yazdım. Böylece yaklaşık iki yıla yayılan iki dilli bir yazı sürecinden sonra, romanı Mart 2019'da tamamlayıp yayınevine teslim ettim. Y. B.: Bana sorsanız 1950'leri, hatta yüz yıl öncesini bugünün okuruna anlatmak, 1980'leri anlatmaktan çok daha kolaydır, çünkü anlatacaklarınız, geçmiş ve bitmiş bir tarih diliminde yer alacağı için yadırganmayacak. Oysa otuz yıl öncesi günümüze bir insan ömrü kadar yakın: Bugünün orta yaşlısı için daha dün, genci için de ebeveynlerinin gençliği mesafesinde bir zaman dilimi. Gelgelelim, aynı zaman dilimi bugüne neredeyse tarih öncesi kadar uzak, çünkü zaman içinde ciddi bir kopuş, adeta başka bir çağa sıçrayış söz konusu. Düşünün ki bugün yaşam tarzımızı ve gündelik yaşantımızı biçimlendiren, genci yaşlısı artık neredeyse hepimiz için vazgeçilmez hale gelen, hatta neredeyse bedenlerimizin doğal bir uzantısı/uzvu olarak algılamaya başladığımız cep telefonu, kişisel bilgisayar, internet, sosyal medya uygulamaları ve benzeri teknolojilerin hiçbiri otuz yıl önce yoktu. Bugün başka bir kıtada eğitim görürken ninesiyle cepten çetleşip gülücük emojili fotoğrafları ya da videolu görüntüleri anında gönderebilen toruna gel de annesinin ve babasının gençliklerinde günlerce postacının yolunu gözleyerek birbirlerinden aşk mektubu beklediklerini anlat! Zihin dünyalarımız da çok farklıydı: Berlin Duvarı 1989'da yıkılmadan ve Sovyetler Birliği 1991'de dağılmadan önce, dünya nüfusunun neredeyse yarısını sosyalist ya da komünist etiketli partiler yönetiyordu, gerisinde de sol partiler ve devrimci gruplar iktidar adayıydı. Bugün faşizan popülist partilerin yönettiği NATO ve AB üyesi Polonya'yla Macaristan'ın o zamanlar Varşova Paktı adlı düşman bir askeri ittifakın üyesi olduklarını ve adı Komünist olan bürokratik partiler tarafından yönetildiklerini bugünün gençlerinin hayal etmesi dahi zor. 30 yıl öncesinin olaylarını anlaşılır kılmak için roman akışına gerekli açıklamaları bir şekilde yedirebildiğimizi varsaysak dahi, dönemin ruhunu ve duygularını bugünün okuruna hissettirebilmek enikonu zor olacaktı. Bu sorunları çözebilmek için sonunda romana ikinci bir eksen eklemeyi ve 30 yıl önce Amsterdam'da yaşananları günümüzde bir babanın üniversite çağındaki kızına anlatması yoluyla taşımayı düşündüm. Bu yöntem sayesinde hem romanın akışı hız, esneklik ve derinlik kazandı hem de baba karakteri bir bakıma kızına kendi geçmişiyle ilgili hesap verir konuma gelince, kızın eleştirileri sayesinde bugünden geriye dönüp o zamanın zihin dünyasını farklı bir pencereden değerlendirmek mümkün oldu. Y. B.: Sizin günah çıkarmayı mecazi anlamıyla kullandığınızın farkındayım, ancak bu özünde dini bir kavram: İşlenen bir suçu itiraf ederek pişmanlığını dile getirmek ve yüce varlıktan af beklemek; o anlamda da bana yabancı bir kavram. Devrimci gelenekte biz daha çok özeleştiri kavramını kullanırdık. Bunun farkı, suçunu itiraf ederek pişmanlık dile getirmek ve bu sayede manevi bir arınma arayışına girmekten çok, yapılan hatanın eleştirel akıl süzgecinden geçirilmesini ve nasıl düzeltileceğinin tartışılmasını hedefleyen pratik bir yöntem oluşuydu. Benim romanda yapmaya çalıştığım şey bu ikisi de değil. Her şeyden önce ben artık yirmi yıldır militanlık yapmıyorum, devrimci bir örgütün yöneticisi de değilim, dolayısıyla sol ya da devrimci hareket adına konuşup geçmiş hatalar için beyanda bulunmaya yetkim yok. Ben olsa olsa bu alanda tamamen bireysel eleştirilerimi ya da kendi bireysel hatalarımla ilgili öz eleştirilerimi dile getirebilirim. Zaten bu romanın asıl odağı solun geçmiş hatalarının irdelenmesi değil, daha genel anlamda erkek kimliği ve kadına yönelik şiddet. Dolayısıyla Acı Portakal'ın bir yüzleşme denemesi olduğu söylenebilir. Gerçi yüzleşmek bile tek başına bizleri sağaltmaya, ıslah etmeye yetmez. Ama yüzleşmekten kaçındığımız sürece işlerin düzelmesi, iyiye gitmesi umudu dahi kalmıyor. Şiddete dayalı eril kimliğimizle ve erkek egemen düzeni ayakta tutma konusunda erkekler olarak tek tek her birimizin rolü ve sorumluluğuyla yüzleşmek, kanımca bugün kadınların mücadelesine destek verebilmenin neredeyse ön koşulu. Acı Portakal'da ataerkiyi erkek gözüyle sorgulayarak bunu anlatmaya çalıştım. Y. B.: Devrimci hareketlerin yenilgisinin birçok nedeni var. Basite indirgeyerek açıklayamayız. Ancak bana göre en önemli nedenler arasında, devrimle olsun seçimle olsun, iktidara gelen sosyalist/komünist etiketli rejimlerin genel anlamda başarısızlığını, yozlaşmasını, adına hareket ettikleri değerlere ihanet etmelerini, anti-demokratik baskıcı rejimlere dönüşmelerini, kitlelere yalan söylemelerini, bunun yanı sıra sol örgütler arasında yaşanan keskin rekabetin nefret söylemi temelinde ve şiddete dayalı olarak yürütülmesini sayabiliriz. Sol iktidarlar ve örgütler bu yola sapınca farklı bir dünyanın mümkün olduğuna dair umudu körelttiler. Bir de tabii geçmişten miras kalan o otoriter, katı ve dikey, eril ve militarist örgütlenme anlayışının iticiliği de önemli bir etken. Oysa bence sol ütopya umuttur, alternatiftir. Kimsenin bu umudu şiddetle, otoriterlikle, yalanla kirletmeye hakkı olmaması gerekirdi. Bir de tabii cinsiyetçilikle. İşin aslı şu ki, sol ve devrimci hareketler erkek egemenliğiyle, ataerkillikle ve kendi bünyelerindeki erkek iktidarıyla, cinsiyetçilikle kuramsal düzeyde de örgütsel yapılanmalarında da yeterince hesaplaşmadılar. Kendi bünyelerinde bile sanıldığından daha yaygın olan kadına yönelik şiddetle yeterince yüzleşmediler. Buna tabii bir de sol partilerde dahi zemin bulabilen ve cinsiyetçiliğin bir başka türevi olan homofobiyle yüzleşmemiş olmalarını eklemeliyiz. Y. B.: Malum, kadına yönelik şiddet, aleni kadın düşmanlarının tekelinde değil. Kadın haklarının en ileri düzeyde olduğu, ekonomisi ve eğitim düzeyi en gelişkin ülkelerde ve sosyal tabakalarda dahi erkekler bu haltı yemeğe devam ediyorlar! Hiçbirimiz -devrimci erkekler, ince ruhlu sanatçı erkekler, sağlam donanımlı aydın erkekler ve hatta kendini feminist ilan eden erkekler bile- bundan muaf değiliz ne yazık ki. Sonuçta hepimiz ataerkil toplumda büyüdük, erkek iktidarını odağına alan bu toplumsal düzen bizleri bebekliğimizden beri bu yönde koşullandırdı. Bebekliğimizden beri bu eril toplumsal kimliğimiz rekabetçilik, saldırganlık, güç gösterisi, şiddet ve kadınlara yönelik bir tür üstünlük kompleksi temelinde şekillendi. Tüm erkekler işi cinsel saldırı ya da fizik şiddete vardırmıyor kuşkusuz. Ancak bunun daha hafif biçimleri korkarım bir ölçüde hepimizin içine kaçmış! Bu hastalığın tedavisi de kolay değil, ne kadar iyi niyetli olursanız olun. Romanda söylendiği gibi, devrimci erkekler de sonuçta uzaydan gelmediler. Bu ataerkil toplum yapısının yetiştirmesiyiz hepimiz. Siyasi bilinç bu yapısal kusurları aşmak için bir ön koşuldur elbette, ama yeterli değil. Bana sorarsanız kadınların sopası olmadan hiçbir erkek evrimleşmeye başlamaz, toplum yapısı tümüyle değişmeden de bu evrimi tamamlayamayız. Feminist hareket hem genelde hem de sol örgütlerde ne kadar güçlü olursa, bu evrimin yaşanma şansı o kadar yüksek olur. Y. B.: Özgürlükle sorumluluk almanın çeliştiğini düşünmüyorum. Aksine... Kendi kimliği bastırılan, ayrımcılığa maruz kalan, şiddet gören, aşağılanan kesimlerin buna itiraz etmeleri, harekete geçmeleri, özgürleşmek için bir araya gelip örgütlenmeleri çok ciddi bir toplumsal sorumluluk üstlenmektir. Sürü olmaktan çıkıp birey olmaya yönelmek de bence ciddi bir çaba gerektirir ve takdir edilmelidir. Homojenleştirilen, sürüleştirilen, bireysellikleri yok edilen toplumlar otoriter iktidarlar tarafından çok daha kolay yönlendirilirler, baskı altına alınabilirler. Unutmayalım ki bizde de bu kimlik hareketlerinin ve bireyselliğin en güçlü olarak ortaya çıktıkları Gezi hareketi, onca keskin söylemli ve disiplinli örgütlerin bunca yıldır yapamadığı oranda iktidarın ipliğini pazara çıkardı, onu geriletti, dahası madara etti! Güçlü ve bağımsız bir kadın hareketi olmasaydı, güçlü bir LGBTİ hareketi olmasaydı, Kürt hareketi solun bile öncülüğünü yapacak derecede güçlenmeseydi ve örgütlenmeseydi, çevreci bilinç bu derece yaygınlaşmasıydı, bugünün gençlerinin bilinci en geri toplumlardaki kadar güdük kalırdı, önyargılı, içe kapalı, faşizan yönlendirmelere açık olurdu... Bence on yıllardır gitgide güçlenen bu kimlik hareketlerine çok şey borçluyuz. Hatırlayalım: Onların olmadığı bir dünya neye benziyordu! Kimlikçi hareketlerin ve farklı toplumsal kimlikler temelinde ayrışmaların toplumsal muhalefeti böldüğünü, zayıflattığını, aynı şekilde bireyselleşmenin de bencilliğe yol açtığını, toplumsal sorumluluk almayı engellediğini düşünen bir kesim var, doğru. Böyle bir risk hiç yok da diyemeyiz kuşkusuz, çünkü elbette herkes meseleye kendi dar bireysel ya da dar grupsal çıkarları açısından bakarsa, ötekilerin dertlerine kulaklarını tıkarsa, bütüncül ve ortak çıkarlar da olduğunu görmeyi reddederse, birlikte hareket etmek imkansız olur ve iktidarlar klasik böl ve yönet yöntemiyle ilelebet payidar olur. Y. B.: Ben gençlerden umutluyum. Onlar belki bizlerden farklı yollar bulacaklar, farklı aşamalardan geçecekler, ama bir yolunu bulacaklar. Bulamazlarsa zaten hepimiz hapı yuttuk... Çünkü artık bizlerin devri geçiyor hatta bana sorarsanız geçti bile! Hem... Unutmayalım ki biz gençliğimizde çok şey denedik ama beceremedik! Eğer gerçekten her şeyi doğru bilseydik, doğru yapsaydık, durum farklı olmaz mıydı? O halde biraz da tevazu sahibi olalım ve bir adım geri çekilip gençliğe yol verelim. Söz sırası artık yeni kuşaklarda, özellikle de şimdiye kadar hep bastırılan, ikinci plana atılan kadınlarda. Bırakalım kendi deneylerini yaşasınlar, kendi hatalarını yapsınlar, kendi yollarını ve doğrularını bulsunlar... Bulamazlarsa Allah yeryüzünde doğaya ve tüm yaşama rahmet eylesin! Y. B.: Kapitalist metalaşma sanatı ele geçirip yozlaştırma ve tek tipleştirme peşinde. Elbette değişik sanat dallarında buna ayak uyduran sığ ve yeteneği kısıtlı ama hırsı zirvede çok insan var, düzenle uzlaşanlar var, kestirmeden para ve şöhret kazanma peşinde koşanlar, çürüyenler var. Ama bir de son derece yetenekli, yaratıcı, geniş ufuklu, muhalif ya da öncü, gurur duyabileceğimiz genç sanatçılar da var. Özellikle bugünün gençliği dünyaya çok daha açık, başka yerlerde olup bitenleri çok daha yakından takip edebiliyor, kendini geliştirebiliyor. Örneğin Türkiye'de müzik alanında çok ciddi bir yaratıcılık ve uluslararası tek tipçi kültürel dayatmalara direnç var. Tiyatroda ben inanılmaz bir yenilenme görüyorum, gencecik insanlar, yeni gruplar kurarak küçük salonlarda çok başarılı işler çıkarıyorlar. Örneğin DOT grubu, Craft Tiyatro ve diğerleri. Sinemada daha büyük paralar gerekiyor, dağıtım ciddi bir sorun, iş yapmak daha zor, ama bu alanda bile yepyeni bir anlayışla çok başarılı işler var. Örneğin Tolga Karaçelik'in Kelebekler'i ya da Ali Atay'ın Ölümlü Dünya'sı son yıllarda seyrettiğim yerli-yabancı en nitelikli absürt komediler arasında. Sonuçta bu bir mücadele. Eşit imkanlarla yürütülmüyor belki, bir kesimde orantısız para gücü, ötekinde orantısız yetenek var... Hangi kesimin ağır basacağını zaman gösterecek. Y. B.: Kitap piyasasındaki yoğun metalaşma ve değersizleşme süreci yazarlar kadar, hatta onlardan çok çevirmenleri vuruyor, çünkü tacir yayıncılar karşısında çevirmenlerin durumu daha da kırılgan. Çevirmen olmanın en önemli zorluğu, toplumun genelde bu mesleği ciddiye almaması, azıcık dil bilenin yapabileceği vasıfsız teknik bir iş olarak görmesi. Bu nedenle birçok yayınevi çevirmenin adını yazarın yanında kapağa koymayı bile zül addediyor! Çevirmene tepeden bakabiliyor. Bu bizde de böyle, ne yazık ki gelişmiş ülkelerin yayın dünyasında da böyle. Kimse çevirmenliğin de bir tür yazarlık olduğunun, bir dil ve kültür bağlamında yaratılmış bir sanat eserinin bir diğer dil ve kültür bağlamında yeniden yaratılması/yazılması olduğunun farkında değil. Gerçi çevirmen elbette çevirdiği metni kafasından uydurup yazmıyor: Hem içerik hem üslup olarak yazara olabildiğince sadık olmaya çalışıyor. Rahmetli Ahmet Cemal'in dediği gibi çeviri, başkasının kafasından ve kaleminden çıkma olanları, üstelik o başkasının anlatım özelliklerine olabildiğince bağlı kalarak, kendi dilinde yeniden yazmaktır. Dolayısıyla metnin içeriği ve yazılış tarzı elbette yazara aittir. Ancak çevirmen bir çevirikopi makinesi değildir. Kitabı bir ucundan verip öbür ucundan diğer dildeki kopyasını elde edemezsiniz. Metin her bir çevirmenin zihninde farklı bir yolculuğa çıkar, dönüşür. Y. B.: Gecenin Sonuna Yolculuk'tan söz ettiniz. Değerlendirenlerin çoğu çeviriyi başarılı buluyor, çevirmenin hakkını da veriyorlar; sağ olsunlar. Mesele de bu zaten: O çevirinin dili kime ait? Celine'e mi? Celine Türkçe bilmezdi ki! Eser Celine'e ait, üslubunun patenti yazara ait, ama o eserin Türkçesi bana ait, Almancası ya da Japoncası da o dildeki çevirmenlerine... Romanın sonuna tam da o dilde yazılmış uzun bir sonsöz yazdım, çeviri sürecini anlattım, o dilin çevirinin dışına taşabileceğini gösterdim. Çevirmenin bu şekilde kendi adına söz almasına alışkın olmayan okurların bir kısmı bunu yadırgadı. Y. B.: Türkiye'de hem de hemen her dilde mükemmel çevirmenler var. Bunu bugün çok rahatlıkla iddia edebiliyorum, çünkü kuruluşundan bu yana beş yıldır Talat Sait Halman Çeviri Ödülü'nün seçici kurulunda yer alıyorum. Her yıl onlarca çeviri eser geliyor önümüze. İçlerinde çeviri dahi denemeyecek korkunç metinler var kuşkusuz, ama bunlar için daha çok yayınevlerini suçluyorum: Neden yetkin olmayan çevirmenlere kitap çevirtilir ki? Ve neden bu çeviriler ciddi bir editör okumasından geçirilmeden yayımlanır? Öte yandan, ödül alanların dışında da gurur duyabileceğimiz ve zevkle okuduğumuz çevirilere imza atan çok sayıda meslektaşım var. Zaten ola ki ilk taşıyıcı kaynak amcamdır: Ne de olsa bana Yiğit ismini takan oymuş. Ortada Bener soyadını taşıyan Erhan ve Vüs'at gibi iki yazar varken bana sen de Yiğit ol demek başka ne anlama gelebilir ki? Hadi bakalım, göster yiğitliğini! diye meydan okumuş düpedüz. Ağır tahrik! Babamdan farklı yoldan ayrı bir koşullandırma bu, besbelli. Çocuklukta ilk ortaya çıkan belirtiler hakkında Matbaacılık Oyuncağı adlı çocuk kitabımda epey ipucu vermiştim. Erken tanı sayesinde durumumun vahametinin farkına varınca, bu kalıtımsal sorundan kaçıp kurtulmak için elimden geleni yaptım açıkçası. Ne de olsa yiğitliğin onda dokuzu kaçmaktır. Y. B.: Dediğim gibi, kaçmayı denedim aslında, hem de militan yöntemlere, yani edebiyattan önce devrimci militanlıkla uzaklaşmaya çalıştım edebiyattan. Yetmedi. Çare arayışıyla tıbbın kollarına bile sığındım, haklısınız. Yani Ankara üniversitesi Tıp Fakültesinde son sınıfa kadar tıp eğitimi aldım, evet. Kaderimi belirleyen o son ameliyat olmasaydı belki bugün bu söyleşiyi yapıyor olmayacaktık. 1980 yazındaki o son ameliyat sırasında Lozan'da acil cerrahi stajı yapmaktaydım. Genç bir Afgan mültecinin apandisitini alacağız. İsviçreli hocam: Haberin var mı, bu sabah senin ülkende darbe olmuş demesin mi? Tıp eğitimimin yarım kalması sonucunu doğuran ve hakkımda tutuklama kararı falan çıkmasıyla da on yıl Belçika ve Fransa'da yaşamama neden olan sürgün serüvenim işte öyle başladı. Ve işte öyleyken böyle, ateş bacayı sardı, 1990'da sürgünden dönünce enikonu azıttım, ilk öykümü de yazdım ve işler olacağına vardı! Sonuç olarak, darbe olmasaydı, sürgüne gitmeseydim belki bu yol açılmazdı. Başka bir deyişle, suçu pekala darbeci generallere atıp beni onların zorla yazar yaptıklarını da iddia ederek kendimi kurban olarak dahi sunabilirim. Uzun lafın kısası, benim otoriteyle bir sorunum var. Bu yüzden yazıyorum.


57 sanatçıya ait 39 sanat atölyesinin kapılarını ziyaretçilere açtıkları Açık Stüdyo Günleri // Open Studio Days, Deniz Beşer tarafından kar amacı gütmeyen, sponsorsuz bir organizasyon olarak koordine ediliyor. 2-4 Ekim 2020 tarihleri arasında yedinci edisyonu gerçekleşecek olan Açık Stüdyo Günleri'nde resim, heykel, seramik, fotoğraf, enstalasyon, performans ve video gibi disiplinler üzerine çalışmalar gerçekleştiren görsel sanatçılar, sanatçı kolektifleri ve bağımsız sanat alanları, Kadıköy, Taksim, Cihangir, Galata, Karaköy, Tophane, Kurtuluş, Beşiktaş, Kasımpaşa, Şişli, Burgazada ve Büyükada bölgelerinde bulunan ev, atölye ve sanat alanları yer alıyor. Ziyaretçiler ise Açık Stüdyo Günleri haritaları aracılığıyla atölyeleri bulup, normalde ziyarete açık olmayan sanatçıların çalışma ortamlarına misafir olma fırsatı edinir. Sanatı sergileme ve günümüz sanat dünyasının önemli unsurlardan biri olan ağ oluşturma için bağımsız bir yapı mantalitesi güden Açık Stüdyo Günleri, aynı zamanda herkesin sanata erişimini amaçlıyor. Dünyanın birçok yerinde düzenlenen Açık Atölye organizasyonlarına paralel bir yapıda işleyen ASG, İstanbul'un ilk en kapsamlı açık atölye etkinliği olarak ziyaretçilerini sanatçı atölyelerinde ağırlıyor.


Bu sene 2-4 Ekim 2020 tarihleri arasında yedinci edisyonu gerçekleştirilecek olan Açık Stüdyo Günleri'nde sanatçılar, ev ve atölyelerinde kendi eserlerini meraklı bir izleyici kitlesi ile paylaşma fırsatı buluyor olacak. ASG 2020 de resim, heykel, seramik, fotoğraf, enstalasyon, video ve performans gibi disiplinler üzerine çalışmalar gerçekleştiren görsel sanatçılar, Taksim, Cihangir, Galata, Karaköy, Tophane, Şişli, Kurtuluş, Teşvikiye, Adalar ve Kadıköy bölgelerinde bulunan ev ve atölyelerini ziyaretçilere açıyorlar. Ziyaretçiler ise Açık Stüdyo Günleri sanatçı atölyeleri haritaları aracılığıyla bir atölyeden diğerine ulaşarak normalde ziyarete açık olmayan, sanatçıların çalışma ortamlarına misafir olma imkanına erişiyor. Sanatı sergilemek ve günümüz sanat piyasasının önemli unsurlardan biri olan ağ oluşturma için bağımsız bir yapı mantalitesi güden Açık Stüdyo Günleri, aynı zamanda sanatın herkese erişimine olanak sağlamayı amaçlıyor. Bu bağlamda Açık Stüdyo Günleri 2019'da 63 sanatçının 42 atölye ve evi 3 gün boyunca yüzlerce sanatsever tarafından ziyaret edildi. ASG ile ilgili gerek basın gerekse sosyal medya ve ziyaretçiler tarafından gelen olumlu izlenimler ASG'yi her sene tekrarlanan bir etkinlik haline getirdi. Açık Stüdyo Günleri /// Open Studio Days, kar amacı gütmeyen ve sponsorsuz bir organizasyon olarak Deniz Beşer tarafından koordine edilmektedir. Taksim, Cihangir, Galata, Karaköy, Tophane, Şişli, Kurtuluş, Teşvikiye, Adalar ve Kadıköy bölgelerinde ev, atölye ve alanlari bulunan resim, heykel, fotoğraf, illüstrasyon, video ve performans gibi disiplinler üzerine çalışmalar gerçekleştiren tüm görsel sanatçı ve bağımsız sanat mekanları başvuru yapabilir. www. openstudiodays. com adresinde bulunan ASG başvuru formunu doldurduktan sonra 5 farklı eser-projenizi, 3 adet atölye fotoğraf ve kendi profil fotoğrafınızı ekleyerek 20 Ağustos 2020 e dek a göndermelisiniz.


Bu sene 2-4 Ekim 2020 tarihleri arasında yedinci edisyonu gerçekleştirilecek olan Açık Stüdyo Günleri'nde sanatçılar, ev ve atölyelerinde kendi eserlerini meraklı bir izleyici kitlesi ile paylaşma fırsatı buluyor olacak. ASG 2020'de resim, heykel, seramik, fotoğraf, enstalasyon, video ve performans gibi disiplinler üzerine çalışmalar gerçekleştiren görsel sanatçılar, Taksim, Cihangir, Galata, Karaköy, Tophane, Şişli, Kurtuluş, Teşvikiye, Adalar ve Kadıköy bölgelerinde bulunan ev ve atölyelerini ziyaretçilere açıyorlar. Ziyaretçiler ise Açık Stüdyo Günleri sanatçı atölyeleri haritaları aracılığıyla bir atölyeden diğerine ulaşarak normalde ziyarete açık olmayan, sanatçıların çalışma ortamlarına misafir olma imkanına erişiyor. Sanatı sergilemek ve günümüz sanat piyasasının önemli unsurlardan biri olan ağ oluşturma için bağımsız bir yapı mantalitesi güden Açık Stüdyo Günleri, aynı zamanda sanatın herkese erişimine olanak sağlamayı amaçlıyor. Bu bağlamda Açık Stüdyo Günleri 2019'da 63 sanatçının 42 atölye ve evi 3 gün boyunca yüzlerce sanatsever tarafından ziyaret edildi. ASG ile ilgili gerek basın gerekse sosyal medya ve ziyaretçiler tarafından gelen olumlu izlenimler ASG'yi her sene tekrarlanan bir etkinlik haline getirdi. Açık Stüdyo Günleri /// Open Studio Days, kar amacı gütmeyen ve sponsorsuz bir organizasyon olarak Deniz Beşer tarafından koordine edilmektedir. Taksim, Cihangir, Galata, Karaköy, Tophane, Şişli, Kurtuluş, Teşvikiye, Adalar ve Kadıköy bölgelerinde ev, atölye ve alanlari bulunan resim, heykel, fotoğraf, illüstrasyon, video ve performans gibi disiplinler üzerine çalışmalar gerçekleştiren tüm görsel sanatçı ve bağımsız sanat mekanları başvuru yapabilir. www. openstudiodays. com adresinde bulunan ASG başvuru formunu doldurduktan sonra 5 farklı eser-projenizi, 3 adet atölye fotoğraf ve kendi profil fotoğrafınızı ekleyerek 20 Ağustos 2020 e dek a göndermelisiniz.


AçıkhavADA Sinema bu hafta, fantastik ve bilim kurgu türündeki en sevilen filmleri sinemaseverlerle buluşturacak. Aaahh Belinda, Pan'ın Labirenti/Pan's Labyrinth ve E. T. the Extra-Terrestrial filmleri, 27, 28, 29 Ağustos'ta Büyükada Tarihi Arabacılar Meydanı'nda izleyicilerle buluşacak. 29 Ağustos Cumartesi akşamı, 80'ler bilim kurgu dünyasının doruk noktası olarak nitelendirilen, Elliot ile dünyaya yabancı olan E. T.'nin dostluğunu anlatan E. T. the Extra-Terrestrial filminin gösterimi, yazar Doğu Yücel'in sunumuyla gerçekleşecek. Büyükada Belediyesi'nin pandemi günlerinde insanlara moral vermek amacıyla fiziki mesafeyi koruyarak düzenlediği açık hava sineması, adalıların ve ada ziyaretçilerinin büyük ilgisiyle devam ediyor. Adalar Belediye Başkanı Erdem Gül ve Kaan Müjdeci'nin organizasyonuyla hayata geçirilen AçıkhavADA Sinema, birbirinden başarılı yerli ve yabancı yapımları izleyiciyle buluşturuyor. 2020 yazı boyunca her perşembe, cuma ve cumartesi günleri düzenlenen film gösterimleri, akşamları saat 21.00'de başlıyor. AçıkhavADA Sinema'da bu hafta; 27 Ağustos Perşembe akşamı Atıf Yılmaz'ın yönettiği, Macit Koper, Füsun Demirel ve Müjde Ar'ın rol aldığı fantastik/komedi türündeki Yeşilçam filmi Aaahh Belinda; 28 Ağustos Cuma akşamı 3 dalda Oscar ödülü sahibi olan, Guillermo del Toro'nun yönettiği fantastik/korku türündeki Pan'ın Labirenti/Pan's Labyrinth filmi; 29 Ağustos Cuma akşamı ise bilim kurgu/aile/macera türündeki Steven Spielberg imzalı 1982 yılı yapımı E. T. the Extra-Terrestrial filmi Büyükada Tarihi Arabacılar Meydanı'nda sinemaseverlerle buluşacak. Elliot ile dünyaya yabancı olan E. T.'nin dostluğunun anlatıldığı dünya, insan, kaos ve ön yargı eleştirisinin unutulmaz bilim kurgu filmi E. T. the Extra-Terrestrialin gösterimi, yazar Doğu Yücel'in sunumuyla gerçekleşecek. Bilet 10 Lira, çekirdek bedava sloganıyla yola çıkan AçıkhavADA Sinema, Perşembe Halk Günü'ne özel, ücretsiz giriş imkanı sunuyor. AçıkhavADA Sinema, bu yaz boyunca 7'den 70'e herkesi adalara davet ediyor.


T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü'nün katkıları, Üsküdar Belediyesi'nin iş birliği, BKM Mutfak'ın desteği ve Uluslararası Bağımsız Sinema ve Sanat Derneği tarafından bu yıl ilk kez düzenlenen Uluslararası Distopya Film Festivali'nin açılış gecesi dün akşam Üsküdar Bağlarbaşı Kültür Merkezi'nde yapıldı. Geceye eski Bakan Yüksel Yalova, yönetmen Biket İlhan, oyuncu Meral Çetinkaya, oyuncular Didem Balçın, Cansel Elçin, Umut Karadağ, Yosi Mizrahi, Şencan Güleryüz, Gökhan Mumcu, Ferdi Yıldız, ses sanatçısı Neşe Seçil, Prof. Dr Nilay Ulusoy'un yanı sıra festival danışma kurulu, jüri üyeleri, finalistler ve çok sayıda basın katıldı. Sunuculuğunu ünlü oyuncu Janset ve AkınRobotics'in insansı robotu Ada'nın yaptığı gecenin açılış konuşmasını Festival Direktörü Hatice Aşkın gerçekleştirdi. Konuşmasına teşekkürlerini sunarak başlayan Hatice Aşkın, Sinema yeryüzünü sahiplenme cesareti veren, dünyayı değiştirme ve dönüştürme gücü hissettiren çok güçlü bir sanat formudur dedi. Mantığın sınırlarını geçmek için alanların dışına çıkmaya aracı olan distopik evrenden bahseden Aşkın, daha derine dal sloganı ile yola çıktıkları bu yolda distopya filmlerinin varlığını artırmayı hedeflediklerini belirtti. Festival Sanat Yönetmeni Gülşah Elikbank da konuşmasında İnsanların birbirlerini anlamak için birbirlerinin hikayelerini görmeye ve hissetmeye ihtiyacı olduğunun altını çizdi. Elikbank, İçinde bulunduğumuz bu festival, daha derine dalmaya cesaret edenlerin, daha adil bir dünya düzeni ve daha anlamlı bir dünya yaratmak için kalbi çarpanların. Ütopyamızı bulmak için yolumuz distopyadan geçiyor ve daha derine dalıyoruz dedi. Konuşmaların ardından jüri üyelerine plaket verilirken gecede usta oyuncular Meral Çetinkaya ile Çetin Tekindor Onur Ödülü aldı. Ödülünü Eski Bakan Yüksel Yalova'dan alan Meral Çetinkaya ödül almaktan onur duyduğunu belirterek duygularını Bize hikaye gibi gelen distopya, artık gerçek olur. Bu distopyadan umarım dediğiniz gibi bir ütopyaya çıkış olur şeklinde açıkladı. Geceye katılamayan Çetin Tekindor'un ödülü menajerine oyuncu Umut Karadağ tarafından takdim edildi. Bugün Distopya Teorik ve Eleştirel Yaklaşımlar akademik oturumu ve Yapay Zeka ve Yeni Tekno-Lojik Gelişmeler programı ile başlayan festival, distopik sinemaya farklı yaklaşımları izleyicilerle buluşturdu. Dr. Emrah Atasoy tarafından Distopyanın Tanım Sorunu nun ele alındığı Distopya Teorik ve Eleştirel Yaklaşımlar akademik oturumunda Atasoy, distopyanın ütopyadan ayrı düşünülemeyeceğinin altını çizdi. Bir insanın distopyası başka bir insanın ütopyası olabilir ya da bir insanın ütopik rüyası başka birinin distopik kabusu olabilir. sözleri ile distopya kavramının tanım sorununa eleştirel bir pencere açan Atasoy, distopya kavramının türsel anlamda tasvirini anlattı. Distopya kavramının etimolojik olarak kötü yer anlamına geldiğini belirten Emrah Atasoy, distopya kavramının hayatımıza ilk ne zaman girdiğini ve günümüz dünyasında pandeminin de etkisiyle bu kavramın popüleritesinin arttığını aktardı. Distopyanın edebiyat, sosyoloji, siyaset bilimi ve medya çalışmaları gibi farklı alanların çalışma konusu olabileceğini belirten Atasoy, distopyanın çeşitlerinin var olduğunu ve bu yüzden distopyanın tanım sorununu eleştirel olarak ele aldığını anlattı. Dr. Öğr. Üyesi Burcu Kayışçı Akkoyun ile devam eden akademik oturumda, Akkoyun Distopya Yazınında Metinlerarası Diyaloglar başlıklı sunumunu izleyiciye aktardı. Distopyayı metinlerarası ele almanın Türün genel özelliklerini anlamak ve eleştirel değerini algılamak açısından önemli olduğunu söyleyen Akkoyun, sözlerine metinlerarasılık kavramının Kristeva gibi isimler açısından nasıl ele alındığını belirterek devam etti. Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünyası, George Orwell'in 1984ü ve Margaret Atwood'ın Damızlık Kızın Öyküsü gibi eserlerinden örneklemler alarak distopyada metinlerarasılık kavramını inceleyen Akkoyun, Örnek verdiğim tüm distopik eserlerin metinlerarası diyaloglarla birbirine bağlı olduğunu görebiliriz ve distopyaların insanlara bir uyarı niteliğinde olduğunu söyleyebiliriz dedi. Prof. Dr. Tommy Moylan ve Prof. Dr. Raffaella Baccolini tarafından ise Distopya Çağında Ütopyanın Peşinde Distopyada Umut ve Toplumsal Cinsiyet temalı sunum yapıldı. Distopya tanımının ve ABD'nin yeteneklerinin yansımasıyla başlayan meta yorumlamayı anlatan Prof. Dr. Tommy Moylan, distopya tanımının tarihsel sürecini ele aldı. Distopyayı feminizm ve toplumsal cinsiyet üzerinden ele alan Prof. Dr. Raffaella Baccolini Atwod'ın Damızlık Kızın Öyküsü ve Katharine Burdekin'ın Swastika Gecelerini örneklem olarak açıkladı. Kök Hücre ve Genetik hakkında bilgilerini aktaran Dr. Semir Beyaz, beslenme ve çevresel faktörlerin, insan sağlığı üzerine olan etkilerini hücresel ve moleküler olarak sürecini anlattı. Bunun zor bir süreç olduğunun altını çizen Beyaz, bilimsel keşif yolculuğunda öğrendiği dersleri bir tavsiye niteliğinde paylaştı. Entelektüel birikime dayanan bu sürecin gelişim aşamasını anlatan Beyaz, kritik düşünme yönetiminden de bahsetti. İnsansız Otonom Araçlar hakkında konuşan Dr. Tekin Meriçli ise, hayata geçirdiği ve geçirmeyi hedeflediği araçları izleyicilere anlattı. Sürücüsüz otonom araçların özelliklerini aktaran robot bilimci Meriçli, özellikle pandemi döneminde artan e-ticaret arzının kamyon sürücüsü yetersizliği ile nasıl sekteye uğrayabileceğinin ve bu noktada otonom araçların varlığının öneminin altını çizdi. Uluslararası Kısa Metraj Film Yarışması Finalist Film Gösterimleri ve Yönetmen Söyleşileri başlıklı gösterimin ilk bölümünde Murat Uğurlu'nun Tapınak filmi, Aysun Karaosman'ın Kauai filmi, George Georgakopoulos'un Ifigeneia: No More Tears filmi ve Nadin Alyekhina'nın 2040 filmi distopik film severlerin beğenisine sunuldu. İkinci bölümünde ise Sengthe Vanh Bouapha'nın The Bure Au isimli filmi, Gökalp Gönen'in Lal isimli filmi, Fehmi Öztürk'ün Bir Annenin Sonatı isimli filmi ve Pierre Dogowson'ın 2030 isimli filmi izleyicilerle buluştu. Gösterimler sonrası yönetmenlere sorularını yönelten izleyiciler için sinema dolu bir gün oldu.


Bu yazı bakım sürecinde olan sitemizin hızla aramıza dönmesine yardımcı bir yazıdır. diye tarihe not düşelim desem ayıp olmaz bence. Çünkü arayıp epey bir darladım yazı yazacağım diye. Sertab Erener geçtiğimiz günlerde Bastırın Kızlar isimli bir single yayınladı. Ayak sesleri öncesinde gümbür gümbür geldi tabii ki. Instagram sayfasında başlattığı proje ile kadınların sesini duymak istediğini, en sevdiği hikayenin sahibine çift kişilik Sertab'ın Müzikali biletini armağan edeceğini açıkladı. E hikayeler ardı ardına geldi tabii sonrasında. İyi ki de geldi. Başlattığı bu hareketi çok kıymetli buluyorum. Buram buram feminizm kokan bir yazı yazmak gayretinde değilim. Ancak bence birazcık ruhumda var. Kendimi dizginlemeyeceğim. Ayrıca gözümüzü, gönlümüzü kapatmamamız gereken ülke gerçekleri var. İçimize su serpen şarkının klibi oldukça hareketli, kıpır kıpır. Öyle ki sözlerini biliyorsan sözlerine eşlik etmeden duramazsın zaten. E hadi diyelim sözleri bilmiyorsun... O zaman da omuzlar hafif oynar o tatlı ritimle valla! Klibi ilk izlediğimde dikkatimi çeken pembeli background oldu. Tüm bunlar bana Sertab'ın ilk albümüne de adını veren, hepimizin çok da iyi bildiği Sakin Ol şarkısının klibini hatırlattı. Sakin Ol klibini tekrar dikkatle izlerseniz yönetmenin hangi sahnelere tatlı tatlı atıfta bulunduğunu siz de farkedeceksiniz. Hoş bir detay daha geliyor... Sakin olda gelinliği ile dans eden Sezen Aksu'ya da ufak bir selam var bence Bastırın Kızlar klibinde. Klibi bu gözle izlediğinizde Sertab'ın olgunluğunun, 90'lı yıllardaki Sertab ile harmanlandığını göreceksiniz. Ve bence bir insanın başına gelebilecek en tatlı şey; eskinin o ilk heyecanının, şimdinin güvenli olgunluğu ile buluşması. Çekilir çileymiş, sıkı tut elinden aman kaybetme. Böyle kıymetli sözlerin bir erkek tarafından yazılmış olmasının tekrar tekrar altını çizmek ve yanımızda, yamacımızda desteğini hissettiğimiz beylerin varlığını da hatırlatmak gerekir. Çünkü kadın ya da erkek farketmeksizin tüm resme baktığımızda da şunu farkediyoruz ki ; herkes anlaşılmak istiyor. Herkes sınırlarına saygı duyulsun istiyor. Herkes özgürlüğünü istiyor. Ve tüm bu isteklerin hiçbiri lüks değil. Şarkılarımızı dinleyelim, söyleyelim. Ateş böceklerini seyre dalalım. Tatlı tatlı yaşayalım. Klipteki gibi dans edelim... İşte bunun adına da hayatdiyelim. Böyle de bir hikayemiz olsun. Üreten, emek veren, kalbini temiz tutan herkese sevgiyle!


Soft ve Pop Rock türünün yeni temsilcisi Öznil'in ilk teklisi 'Biri Giderken' müzikseverlerle buluşuyor. Ada Müzik etiketiyle, Şubat 2020'de tüm dijital platformlarda yerini alan eserin söz ve bestesi de yine Öznil'e ait. Küçüklüğünden beri rock, alternatif ve pop müziğe ilgi duyan Öznil, 'Biri Giderken' adlı eserinde biten bir aşk hikayesini anlatırken, yaşanan duruma dair veryansın da yalın ama duygusal biçimde dile getirilmiş ve şarkı Öznil'in sevdiği türlerin karma çalışmasına bürünen bir sentez halini almış diye özetleyebiliriz. 1996 doğumlu sanatçı, eserin düzenlemesi için Miraç Yavuz ile çalışırken projede Pinhani grubundan da tanıdığımız Selim Aydın prodüktörlüğü üstlendi. Nordic Stüdyosu'nda yapılan kayıtlarda kendisine Onur Atar, Ethem Saran, Arda Görgün ve Miraç Yavuz eşlik ederken, Mix ve Mastering koltuğuna yine Pinhani grubundan tanıdığımız Eray Polat oturdu. Bir yandan Bahçeşehir Üniversitesi Sosyoloji Bölümü'nü tamamlamak üzere olan, diğer yandan Üniversite Radyosu'nda düzenli olarak program yapan Öznil, yeni şarkılarını üretimine de aralıksız devam etmektedir.


Anadolu Kültür'ün ilk podcast serisi olan Adalet Atlası'nın 2. sezonu, Büyürken adalet bölümüyle yayına başladı. Bu açılış bölümünde şair yazar Murathan Mungan ve psikanalist yazar Nilüfer Erdem ile büyürken içinden geçtiğimiz ahlak gelişimini konuşuyor. Hans Christian Andersen'in Kırmızı Pabuçlar masalından yola çıkarak masalların seslendiği ilkel dünyayı, bu dünyada ötekini keşfini ve adalet duygusunu nasıl inşa ettiğimiz ele alınıyor. Yeni bölümü Adalet Atlası'nın podcast hesaplarından dinleyebilir, bölümlerden haberdar olmak için sosyal medya hesapları takip edilebilir.


Şehir ve suç meselesi üzerine odaklanan ve şehri bir 'olay mahalli' olarak okuyan bu sergide, Ahmet Ergenç'in küratörlüğünde Murat Germen ve Mehmet Ali Boran'ın işleri bir araya geldi. Germen ve Boran'ın hem kapitalizmin hem de siyasi iktidarın şehir 'suçlarına' odaklandıkları işlerine Begüm Çalımlı da ses tasarımıyla eşlik ediyor ve şehirdeki suç unsurlarının işitsel karşılığını yaratıyor. 21 Kasım'da açılacak sergi, 21 Ocak'a Adas'ta kadar izlenebilecek. Murat Germen 'forensic photography' bakışıyla bir inşaat alanı olarak şehirdeki suç unsurlarını belgelediği fotoğraf ve videolarla bir İstanbul'u bir 'olay mahalli' olarak betimliyor. İnşaat, kapital, kentsel dönüşüm, 'soylulaştırma,' yoksullaştırma ve diğer beton-suçlarına dair bir arşiv çıkaran Germen şehri özellikle yoksullar için yaşanmaz hale getiren bir görsel-gürültü, yığılma ve ayrımcılığı kayda geçiriyor. Üst üste yığılan bu imajlarda kapitalin ve inşaatın gürültüsünü duymak ve 'kabul edilmeyen' suç haritalarını görmek mümkün. Germen'in takip ettiği bir diğer odak da gözetim sistemleri: 'panoptikon' bir gözün şehri kuşatmasının ve bunun sonucunda şehrin bir 'esaret yeri'ne dönüşmesinin görsel kayıtlarını tutuyor. Bütün bu kayıt ve belgeleme çabaları başka bir şehir mümkün mü sorusuna doğru bir kapı açıyor. Sanatçı, bu sergi vesilesi ile ilk defa göstereceği iki ayrı seriden oluşan eserlerin üretiminde oyun tasarımcısı Haluk Diriker ve arayüz tasarımcısı Emrah Kavlak ile işbirliği yaptı. Mehmet Ali Boran ise kültür ve doğaya müdahale faaliyetlerini belgeleyerek, devletin ve politikanın manzarada bıraktığı suç izlerini araştırıyor. Siyasi baskılar nedeniyle terk edilen evler, güvenlik mekanizmalarıyla donatılmış korkulu manzaralar, taşa sinen tarih ve şiddet, aciliyet sesleri, uyarılar, soyu tükenen türler, ekolojik krizler, arkeolojik araştırmalar, güvenlik mekanizmaları ve yeni denetim sistemleri Boran'ın işlerinin temel hattını oluşturuyor. Boran işlerinde küçük ikaz, uyarı ve işaretlerden hareketle devasa denetim, gözetim ve güvenlik ağlarına işaret ediyor. Sesler, görüntüler ve hikayeler aracılığıyla suçların, ekolojik ve sosyolojik şiddetlerin kaydını tutan Boran işlerinde kültürel manzarayı sömürgesizleştirme ve krizleri 'iyileştirme' arzusunu da taşıyor. Boran bu sergideki işlerin bazıları için Mehmet Said Aydın ve Hüseyin Aksoy'la işbirliği yaptı. Sergi sonuçta iki yönden, hem sermaye hem de siyaset yönünden işlenen suçlara ve şehre yapılan müdahalelere dair bir 'suç hattı' ya da olay yeri incelemesi çıkarıyor. Begüm Çalımlı da ses tasarımı ve kolajlarıyla bu suç hatlarının çıkardığı ya da gizlediği sesleri bir araya getiriyor: suçun ve gündelik şiddetin işitsel kaydı. Bu hatlar aslında dünyada başka şehirlerde benzer strateji ve yöntemlerle ilerliyor. Bu sergide görülen işleri saldırgan inşaat faaliyetleri ve devlet suçlarının bir anatomisi olarak izleyebilir, okuyabilir ve dinleyebilirsiniz. Benzer suç hatlarının enternasyonal anlamda dünyanın başka yerlerinde görülmesine karşı yine enternasyonal bir oluşum ve tartışmanın başlangıcı olarak da düşünebilirsiniz bu sergiyi. Suç hatları her yerde olabilir ama bunu gören ve buna müdahale etmek isteyenler de her yerde.


Dünyanın en saygın edebiyat ödüllerinden The Booker Ödülü'nün kısa listesi açıklandı. 13 eserden oluşan uzun listede yer alan Elif Şafak'ın kaleme aldığı On Dakika Otuz Sekiz Saniye (10 Minutes 38 Seconds) adlı roman, 6 kitabın yer aldığı kısa listeye de yerleşti. The Booker Ödülü kısa listesi, British Library'de yapılan canlı yayında açıklandı. Hay Edebiyat Festivali'nin direktörü Peter Florence'ın başkanlığında, Liz Calder, Xiaolu Guo, Afua Hirsch ve Joanna MacGregor'dan oluşan seçici kurul, kısa listeye seçilen 6 kitabın ismini ve seçme sebeblerini açıkladı. Elif Şafak, On Dakika Otuz Sekiz Saniye romanında baş karakteri Tekila Leyla üzerinden bir yandan bir kadın hikayesi anlatırken diğer yandan da İstanbul sokaklarına ve Türkiye'nin yakın tarihine bambaşka bir bakış sunuyor. Elif Şafak, geçtiğimiz yıl da ödülün jüri koltuğunda yer almıştı.


OneRepublic solisti Ryan Tedder, Beyonce ve Adele'in yeni bir şarkı için düet yaptıklarını söyledi. New York merkezli radyo kanalı Z100'a röportaj veren Tedder, iki ünlü şarkıcının düetinin OneRepublic'in gelecek albümü Human'da yer alacağını belirtti. Tedder, Coldplay'den Chris Martin'in de piyano çalarak parçaya eşlik ettiğini ifade etti. Şarkıcı başka detay vermedi ama bazı sosyal medya kullanıcıları Tedder'ın şaka yaptığını ileri sürdü. Adele 2016'daki beğeni toplayan 25 adlı albümünde yer alan Water Under the Bridge'ten bu yana yeni bir single yayımlamamıştı. İngiliz şarkıcı o zamandan beri halkın karşısına sınırlı sayıda çıkmış, bu durum da hayranlarının yeni bir albüm üzerinde çalıştığını düşünmesine neden olmuştu. Beyonce'nin imza attığı son albüm bu yıl vizyona giren Aslan Kral yeniden çevriminin yapımcılığını ve düzenlemesini üstlendiği soundtrack albümüydü. Beyonce'nin Halo, XO ve I Was Here şarkılarının ortak söz yazarı olan Tedder, Adele'le de Remedy, Rumour Has It ve Turning Tables şarkılarında işbirliği yapmıştı.


Adelina Gençoğlu, ilk kitabı Gerçeğin Doğuşu: Karanlık Gece Kitaplığı'yla okurla buluştu. Ünlü tablolardan esinlenerek yazılan sanatsal sayfalar ve şiirlerin olduğu kitap bir hikayeyle açılıp, bir hikayeyle kapanıyor. Ama bana ait olan her şey bana geri döner, İllüzyonlara kapıldık, çok dolaştık yalan mağaralarında. Sonra zamanı geldi ve nihayet bileklerimi kendime sakladım. Kimin kim olduğunu da yeni anladım. Ve bulunduğum noktanın bütünüyle farkında olmaktı önemli olan.


Eindhoven Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü'nde 20'li yaşlardaki öğrenciler arasında diz üstü bilgisayarı ile uğraşan 9 yaşındaki Laurent Simons'u, uzaktan görenler, öğretim üyelerinden birinin çocuğu sanıyor. Ancak o, önümüzdeki günlerde lisans eğitimini tamamlayarak dünyanın en genç üniversite mezunu unvanını alması beklenen bir öğrenci. Üstelik normalde en az 3 yılda tamamlanması gereken elektrik mühendisliği eğitimini, bir yıldan kısa bir süre içinde tamamlayacak. Eindhoven Dagblad gazetesine göre, Mart ayında elektrik mühendisliği eğitimine başlayan 9 yaşındaki Laurent, lisans derecesi için son projesini bitirmek üzere. Şu anda dünyanın en genç üniversite mezunu unvanını elinde tutan kişi, 10 yaşında ABD'deki University of Alabama'dan mezun olan Michael Kearney. En genç üniversite mezunu unvanıyla Guinness Rekorlar Kitabı'nda yerini alacak olan Laurent Simons, Belçika'nın Oostende kentinde doğdu. Babası Alexander'in, Annesinin karnındayken beyninde bir şeyler yanlış gitmiş olmalı. Ama neyse ki olumlu anlamda dediği Laurent, 6 yaşında liseye başladı. IQ düzeyi 145 olan Laurent, okulda sıkıldığı için Amsterdam Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde bir araştırma projesine başladı. 8 yaşında Belçika'nın Brugge kentinde matematik bilimleri üzerine lise diploması alan Laurent, ailesi ile birlikte Hollanda'ya taşındı. ABD'deki Stanford ve Fairfield üniversitelerinin üstün yetenekli çocuklar için açtığı kurslara katılan Laurent, gittiği her yerde, en küçük öğrenci oldu. Eğitim hayatının 3. yılında üniversite diploması alacak olan Laurent, diğer öğrencilerin 10 haftada ustalaştığı bir konuyu, bir hafta içinde halledebiliyor. Laurent Simons, okul yaşamı dışında normal bir çocuk gibi yaşıyor. Hafta sonları en büyük eğlencesi, büyükannesinin köpekleri ile oynamak. Köpeklerden söz edince gözleri parlıyor. Eğitim hayatı nedeniyle bir çok arkadaşı kendinden büyük. İzcilik ya da spor, çok fazla ilgisini çekmiyor. Annesi Lydia'ya göre, akşam yemeğimde sevdiği şeyler olmazsa, her 9 yaşındaki çocuk gibi inat edip, surat asıyor. Eindhoven Teknik Üniversitesi'nden hocası Prof. Dr. Peter Baltus, 20 yaş ortalamasındaki sınıfta 9 yaşındaki bir öğrencinin bulunmasının ilk zamanlarda biraz garip göründüğünü söylüyor. Baltus'a göre Laurent, inanılmaz bir beyin yapısına sahip ve deli gibi bir hızla öğreniyor. Bunun fotoğrafik bir hafızadan fazla olduğunu söyleyen Hollandalı Profesör, Uzun meslek yaşamımda tanıdığım en zeki öğrenciden üç kat daha zeki. Bir yetişkin öğrencinin asla ulaşamayacağı bir düzeye çıkıyor diyor. Laurent, Eindhoven Teknik'teki laboratuvarların, normal okuldan daha eğlenceli olduğunu düşünüyor. Elektrik mühendisliği alanında bir şeyler icat etmenin kendisini mutlu ettiğini söylüyor. Bundan 3 yıl önce Belçika medyasına verdiği röportajda kalp cerrahı ya da astronot olmak istediğini söyleyen Laurent, artık sadece kalp üzerine yoğunlaşmak istiyor. Bir bilim insanı olarak kalp rahatsızlıklarını gidermenin yanı sıra, insan ömrünü uzatan çalışmalar yapmak istiyor. Bu sayede, kalp hastası olan büyükbaba ve büyükannesine yardım edebileceğini düşünüyor. Kısa bir süre sonra Eindhoven Teknik Üniversitesi'nden mezun olacak olan Laurent'in anne ve babası, çocukları için ileri eğitim arayışı içinde. Bu nedenle sık sık ABD Hollanda arasında gidip geliyorlar.


adidas Originals logosunda yer alan Trefoil, 50 yıldan uzun bir süre önce dünyaya ilk kez tanıtıldığından beri, sporculardan kültür öncülerine kadar herkesle yeni hikayeler yarattı. adidas Originals, 2023 döneminde ikonik simgesi olan Trefoil logoyu Originals kültürünün ön saflarına yeni kampanyası Biz Dünyaya İlham Verdik, Siz Bir Kültür Yarattınız ile taşıyor. Originals; spor, kaykay, müzik ve moda kategorilerinde her daim zamana meydan okumuştur. Bu kalıcı hikayeyi kutlayan Trefoil, üç yaratıcı öncünün çektiği üç filmin her biri üç çizgili arşivde yer alan zamansız karakterleri; Superstar, Gazelle ve Samba'ya odaklanan triptikler halinde düzenlenmiş bir dizi fotoğrafla geri dönüyor. Her film ve farklı bir silüeti ön plana çıkaran görüntü setiyle, Trefoil'in tarihinin anlatıları, sporda doğan bu ikonik tarzların kucaklanma, yeniden yorumlanma ve kültüre emilme biçimleriyle iç içe geçiyor. Ünlü yönetmen ve LoveSong prodüksiyon stüdyosunun kurucusu Daniel Wolfe, diğer yönetmenlere de yol göstererek yaratıcı gözünü Superstar'a yönlendiriyor. Basketbol için tasarlanan ancak Hip Hop tarafından benimsenen klasik, deri Süperstar sahadan çıktığı anda oyunun kurallarını değiştirdi ve zamansız silüetiyle bir simge haline geldi. Wolfe'un filmi ayakkabının kültürel bir güç haline gelme yolculuğunu, ünlü Hip-Hop grubu RUN DMC'nin de kısa bir görünüm yaptığı sahne dahil olmak üzere, dünya çapında etkisi yaratmış Shell Toe ayakkabılarını giyen bir yolculuğu anlatıyor. Podyumlardan paten parklarına uzanan Gazelle, ikonik süet üst kısmı ve kauçuk tabanıyla inovasyon arayışında farklılık arayanların sembolü haline geldi. Hareketli görüntü yapımcısı, Will Dhorn, ikonik siluetin hikayesini, çağlar boyunca hareket eden genç bir kahramanın objektifinden anlatıyor. adidas kıyafetlerini giymiş olan kahraman, zaman yolculuğunda patenci Mike Arnold ve Miles Silvas ile buluşuyor. Yeşil sahalarda doğan ve sokak stilinde zamansız bir ikon haline gelen Samba, şık ve ince silüeti, yumuşak deri üst yüzeyiyle ile mirasına sadık kalıyor. Ünlü görsel sanatçı Justyna Obasi, Samba'nın zaman ve mekandaki efsanevi hikayelerini yakalıyor ve ayakkabının özünü yaratan detayları kültürel sahnelerle sonlandırıyor. Her filme, Chadwick Tyler tarafından çekilen bir dizi triptik fotoğraf eşlik ederken bazı setlerde de Trefoil'in hikayesini dünyanın dört bir yanına anlatan partnerler ve marka dostları Zinedine Zidane, David Beckham, Jenna Ortega, Pusha T yer alıyor. Üç şerit. Üç imza simge. Üç film. Binlerce Originals. adidas Originals kampanyası, zamansız hikayelerden oluşan bir koleksiyonu, yarınlar için yeniden anlatılıyor.


Adidas spor, moda ve kültür dünyasında sınırları aşan kadınları kutlamak için sekiz kadının heykelini dikti. Bu eylem, Londra'nın kadınlardan (%4) daha fazla erkek (%21) ve hayvan (%8) heykeline sahip olduğunu ortaya koyan araştırmayı takiben geliştirildi. Yetersiz desteğin spor katılımı ve performans üzerindeki etkisini ele alan yeni adidas spor sutyen koleksiyonunu lanse eden kampanyanın bir parçası olarak heykeller, South Bank'taki Belediye Binası'nın yanına yerleştirildi. 3D sanat eserlerine dönüştürülen kadınlar arasında Arsenal futbolcusu Vivianne Miedema; Futbolcu ve Yorumcu Eniola Aluko; Goals4Girls Futbolcusu ve CEO'su Francesca Brown; Dansçı ve Model Ellie Goldstein; Ragbi Oyuncusu Emily Scarratt; Gençlik Çalışanı ve Aktivist Tanya Compas; Basketbolcu, Şair ve Aktivist Asma Elbadawi ve son olarak Dansçı, Koreograf ve BM Savunucusu Sherrie Silver yer alıyor. Her bir heykel, İngiltere okyanuslarından elde edilen sürdürülebilir geri dönüştürülmüş atık plastikler kullanılarak, çevreye duyarlı bir şekilde 3D yapıda oluşturuldu. Heykeller, ilişkili kadın topluluklarıyla birlikte uzun vadeli konumlarına taşınmadan önce iki hafta boyunca Belediye Binası'nda kalacak.


Güney Afrika'da lise öğrencilerinin 3 haftada monte ettiği uçak, ilk seferini başarıyla gerçekleştirdi. 6 haftada 12 bin kilometre kat ederek Mısır'a gitmesi planlanan Sling 4 tipi 4 kişilik uçak, ilk durağı komşu ülke Namibya'ya indi. Uçağı, öğrenciler kullanıyor. Uçak, pilotluk sertifikasını geçen yıl alan 17 yaşındaki Megan Werner adlı öğrenci tarafından Afrika genelinde gençlerin girişimciliğe özendirilmesi amacıyla kurulan U Dream Global adlı vakfın projesi. Proje kapsamında Güney Afrika merkezli Airplane Factory adlı şirketin ürettiği tek motorlu uçağın binlerce parçası, uçak mühendislerinin gözetiminde 20 öğrenci tarafından birleştirildi. Uçağın motor ve elektronik sistemleri mühendisler tarafından kuruldu. Airplane Factory, amatörlerin kendilerinin monte ettiği uçaklar üretiyor. Normalde bu uçakların 3000 saatte monte edilebildiği belirtiliyor. Bu öğrenciler, projeye tüm kıtadan başvuru yapan bin kadar kişi arasından seçildi. Babası da pilot olan Megan Werner, pilotluk sertifikası almanın okul bitirmeye eşdeğer olduğunu belirterek Sınavlarıma hazırlanırken bunu başarmak kolay olmadı dedi. Uçağın gövde ve stabilizörlerinin montajında görev alan 15 yaşındaki Agnes Keamogetswe Seemela da Uçağa baktıkça kendimle gurur duyuyorum. Yaptığımız şeye inanamıyorum. Uçak bebeğim gibi diye konuştu. Uçuşları için internet üzerinden yardım kampanyasıyla para toplayan öğrenciler, altı-buçuk saat havada kalabilen uçaklarıyla Zimbabve, Malavi, Tanzanya, Kenya, Etiyopya ve Eritrea üzerinden Kahire'ye gidecek. Uçak dönüş yolculuğunda Uganda, Ruanda, Zambiya ve Botsvana'ya da uğrayacak. Öğrencilere profesyonel pilotların kullandığı başka bir Sling 4 uçağı da eşlik ediyor.


Doğadan ilham alan meta-sezgisel algoritmalar basitlikleri ve esnekliklerinden dolayı mühendislik planlamalarının optimizasyonu ve gerçek dünya problemlerini uyarlayarak çözmek amacıyla araştırmacılar için ilginç bir konu olmuştur. Bu çalışma da Woodpecker Mating Algorithm olarak adlandırılan doğadan ilham alan yeni bir arama algoritması sunulmakta ve zorlu problemlere yapısal optimizasyon olarak uygulanmaktadır. WMA ağaçkakanların çiftleşme davranışlarını taklit eden nüfusa dayalı bir meta-sezgisel algoritmadır. Ağaçkakanların nüfusu WMA' de dişi ve erkek gruplar olarak bölünür. Dişi ağaçkakanlar davul sesinin yoğunluğunu baz alarak erkek ağaçkakanlara yaklaşır. WMA ve diğer meta-sezgisel algoritmalar arasında 19 kıyaslama fonksiyonu kullanılarak verimlilik karşılaştırılması yapılmıştır. Dahası, WMA' in performansı 13 yüksek boyutlu çok modlu ve tek modlu kıyaslama fonksiyonları kullanılarak 8 en iyi meta-sezgisel algoritmayla karşılaştırılmıştır. Değerlendirmeler ve istatistiksel sonuçlar gösterir ki WMA algoritması vaat edilen sonuçları ve en yeni algoritmalardan daha iyi performans gösterir ve literatürde kullanılan kıyaslama fonksiyonlarının çoğunda önerilen popüler algoritmaları sunar. Dahası, diğer değerlendirilen algoritmalarla karşılaştırıldığın da istatistiksel önemli bir fark gözlemlenmiştir. Önerilen algoritma dışbükey olmayan, ayrılmaz ve ölçeklenebilir problemler için önemli sonuçlar üretmiştir. Optimizasyon çıktıyı büyültmek ya da küçültmek için tüm olası değerlerden özel bir sistem parametreleri için en uygun değerleri elde etme sürecidir. Optimizasyon tekniklerinin gelişimine yol açtığı ve aynı zamanda araştırmacılar için merak uyandıran alanlar belirebileceğinden optimizasyon problemi bütün araştırma alanlarında incelenebilir. Son 20 yılda optimizasyon problemlerini çözmek amacıyla meta-sezgisel algoritmalara karşı büyüyen bir ilgi olmuştur. Meta-sezgisel algoritmalar problemi siyah bir kutu gibi değerlendirdiği için popülerdir. Rastgele doğalarından dolayı yerel uygunluktan kaçınırlar. Sonuç olarak onları öğrenmek ve uygulamak kolaydır. Meta-sezgisel algoritmalar çoğunlukla doğal organizmaların kurallarını baz aldığı için doğadan ilham alan algoritmalar olarak adlandırılır. Meta-sezgisel algoritmalar taklidi yapılan fenomenin doğasına bağlı olarak dört sınıf şeklinde kategorize edilebilir: evrimsel algoritmalar, fiziksel tabanlı algoritmalar, sürü zekası algoritmalar, insan davranışından ilham almış algoritmalar. Evrimsel algoritmalar genellikle çevresel şartlara uyum sağlayan ve gelişen canlı organizmaların yetenekleriyle ilişkili doğanın Darwin prensiplerinden ilham alan belli optimizasyon algoritmalarıdır. Örneğin; Genetik Algoritma, Diferansiyel Evrim, Evrimsel Programlama, Evrim Stratejisi, evrimsel algoritmalardır. İkinci sınıf fiziksel tabanlı teknikleri içerir. Bu optimizasyon uygulamaları genellikle fizik kanunlarının simülasyonudur. Örneğin, onlar harekete geçmeyi, yer çekimini, radyasyonu, elektromanyetiği, ağırlığı kullanır. Çoklu Evren Optimizasyonu, Benzetimli Tavlama, Isı Değişimi Optimizasyonu ve Oryantasyon Arama Algoritmaları fiziksel tabanlı algoritmalara örnektir. Meta-sezgisel algoritmaların üçüncü sınıfı insan davranışlarından ilham almış algoritmalardır. Örnek olarak Armoni Arama, Beyin Fırtınası Optimizasyon Algoritması, Emperyalist Rekabet Algoritması, Böbrekten Esinlenen Algoritma, İç Arama Algoritması, Single Seekers Society, Sinüs Kosinüs Algoritması, Zayıf ve Zengin Optimizasyon algoritması, Grup Öğretimi Optimizasyon Algoritması ve Öğrenme Öğretimi Tabanlı Optimizasyon. Dördüncü sınıf optimizasyon problemlerini çözmek için kullanılan dağıtılmış zeka modeli olan sürü zekasıdır. SI böcek sürülerinin ve diğer hayvan sürülerinin kollektif davranışlarından esinlenir. SI genellikle bölgesel çevreyle ve birbirleriyle faaliyet gösteren belli bir grubun basit bir popülasyonunu oluşturur. Bu kuruluş çok sınırlı yeteneklerle çok komplike görevleri tamamlayarak hayatta kalmak için iş birliği yapar. Parçacık Sürüsü Optimizasyonu, Yapay Arı Kolonisi, Karınca Kolonisi Optimizasyonu, Satin Bowerbird Optimizer, Yusufçuk Algoritması, Gri Kurt Doktoru, Güve-Alev Optimizasyonu, Yarasa Algoritması, Ateşböceği Algoritması, Guguk Arama, Karınca Lion Optimizer, Whale Optimization Algorithm, Harris Hawks Optimizer, Karga Arama Algoritması, Eşek ve Kaçakçı Optimizasyon Algoritması ve Yapay Acari Optimizasyonu SI algoritmalarıdır. Keşif ve istismar nüfusa dayalı meta-sezgisel algoritmaların ortak noktalarıdır. Keşif aşamalarının bütün araştırma alanlarını keşfetmek için belli mekanizmalarla donatılmış bir algoritma olmalıdır. Aslında, araştırma uzayında gelecek vaat eden alanlar bu aşamada belirlenir. Keşif küresel seviyede problemi analiz etmeyi ve en iyi küresel çözümle araştırma uzayında belli alanları tanımlamayı içerir. İstismar aşamaları keşiften sonra gelir. Keşif aşaması içinde bulunan gelecek vaat eden alan analizinin bir süreci olarak tanımlanabilir. İstismar aşaması bölgesel araştırmayı vurgular ve algoritma keşif aşamasında bulunan gelecek vaat eden alanı belli bir noktada toplar. Keşif ve istismar iki zıt dönüm noktasıdır. Aşamanın cesaret veren sonuçları diğer sonuçları azaltır. İki dönüm noktası arasındaki uygun denge nüfus tabanlı algoritmaların kullanımıyla en uygun küresel doğru tahmini garanti edebilir. Bu çalışma da alışılmışın dışında doğadan esinlenen meta-sezgisel algoritma ilk kez ağaçkakanların çiftleşme davranışlarına dayandırılarak kullanılmıştır. Ağaçkakanlar seks karşısında ilgi çekmek için ağaçları gagalarlar. Gagalamak ses dalgası üretir. Fizik kurallarına göre ses dalgaları çevre içinde çoğalır bu yüzden diğer ağaçkakanlar onları duyar. Böylece fiziksel nicelik dinleyici tarafından alınan sesin miktarına bağlı olan ses yoğunluğu olarak belirlenir. Bu gibi kavramlar önerilen algoritmalar için ilham verir. Bu çalışmanın geri kalanı dört bölüm içerir. İkinci bölümde, ağaçkakanların çiftleşme algoritması tanıtıldı. Üçüncü bölümde önerilen algoritmayı değerlendirmek için matematiksel kıyaslama fonksiyonları kullanıldı. Son olarak dördüncü bölümde gelecek çalışmalar için öneriler ve sonuç sunuldu. Ağaçkakanlar şahane kuşlardır. Onların yaklaşık olarak 200 farklı türü vardır. Ağaçkakanlar iletişim için özel bir strateji kullanırlar. Bu yöntem davul çalma ya da ağaç gövdesini gagalama olarak adlandırılır. Davul çalma ağaçkakanlara özel fırsatlar sağlar. Onlar ağacın gövdesinde yuva yapmak ve böceklerle ya da reçineyle beslenmek için delik açarlar. Böyle yaparak onlar diğer ağaçkakanlarla iletişim kurabilir, yaşam alanlarını gösterebilir ve düşmanlarını korkutabilirler. Fakat, davul çalmanın en önemli amacı çiftleşme sezonunda eş çekmektir. Aslında davul çalma çiftleşme sezonunda cinsiyet içi bir yarışmadır. Erkek ağaçkakanlar dişi ağaçkakanları etkilemek için davul çalarak birbirleriyle yarışır. Dişi ağaçkakan eşini seçmeden önce davul çalma seslerini iyice dinler ve içgüdüsel olarak analiz eder. Sonra en yüksek kaliteye sahip ses onu cezbeder ve o davul çalmanın kaynağına doğru uçar. Davul çalma oranları farklı türlerde farklılık gösterir. Büyük türler için düşer ve onlar bunun yerine yüksek sesli telefonlar kullanırlar. Fakat davul çalma uzun mesafe iletişimi için fonetik olmayan ana araçtır. WMA algoritması kırmızı karınlı ağaçkakanların çiftleşme davranışından esinlenmiştir. Önerilen algoritmada davul çalmanın sadece ağaçkakanlarla bir iletişim aracı olduğu farz edilir. Çiftleşme sezonunun başında erkek ağaçkakanlar davul çalmaya başlar. Erkek ağaçkakan tarafından üretilen sesin kalitesi dişi ağaçkakanı cezbeden muhteşem bir efekte sahiptir. Diğer hayvanlar gibi ağaçkakanlarda eşlerini etkilemeye ve en iyi eşi seçmeye çalışır. Davul çalmak için yüksek yeterliliğe sahip kuşlar daha güçlü yüksek kaliteli davullar üretebilir ve ideal eşler olarak saygındırlar. Onların davulları daha uzakta duyulabilir ve daha fazla dişi ağaçkakanı etkileyebilir. O zaman dişi ağaçkakanlar kaynaktan etkilenirler, çünkü onlar için daha güçlü ses erkek ağaçkakanın daha iyi yiyecek bulabilmesini, yuva yapabilmesini ve taklit edebilmesini ve onların eş olarak daha iyi seçenek olabileceğini ifade eder. Sonuç olarak, erkek ağaçkakanların davullarının akustik gücü, dişi kuşları etkilemek için onların yeteneklerini gösterir. Diğer bir yandan, dişi ağaçkakanların erkek ağaçkakanlara doğru hareketinin büyüklüğü duydukları sesin kalitesine bağlıdır. Daha güçlü ses onu üreten erkek ağaçkakana en yakın dişi ağaçkakana ulaşır. Güçlü ya da yüksek kaliteli sesin aşağıda açıklandığı gibi sesin yoğunluğunun fiziksek miktarını ifade etmesi kayda değerdir. Erkek kuşun sesinden etkilenen bir dişi ağaçkakan ona doğru hareket eder ve ona yaklaşır. Bu süreç her seferinde birkaç kez ya da birkaç gün aralıklarla devam eder, dişi ağaçkakan erkek ağaçkakana daha çok yaklaşır. Erkek ağaçkakanın farklı zaman aralıklarındaki davul çalma performansı ve periyodik davullar dişi kuşa adım adım iletilir. Bu yaklaşım evrimsel sürece benzer ve her bir tekrarlanmayla dişi kuş erkek kuşa daha çok yaklaşır. Başka bir deyişle, erkek ağaçkakan ağaca vurduğunda ses diğer dişi kuşların kulağına ve çevreye iletilir, böylelikle onlar erkek kuşa doğru hareket eder. Erkek kuşun konumu hareketin temelidir çünkü dişi kuşlar erkek kuşun davulundan elde ettikleri bilgilere dayanarak ona doğru hareket eder, bu süreç içinde erkek kuş ve dişi kuş arasında bilgi akışı ve iletişim metodu vardır. Bu yüzden bu süreç sürü zekası davranışıdır. Doğa da çiftleşme sezonunun başında birçok erkek ağaçkakan eş olarak dişi ağaçkakanları etkilemek için davul çalmaya başlar. Sonuç olarak, her bir zaman aralığında aynı anda birkaç erkek ağaçkakanın davul çalma sesini duyarlar. Önceki paragrafın başında değindiğimiz gibi dişi ağaçkakanlar en iyi eşi ararlar. Ama eğer diğer erkek ağaçkakan dişi kuşa yakınsa, dişi kuş bu erkek kuştan etkilenecektir çünkü sessin kaynağı daha kısa mesafede olduğu için en kaliteli davul sesi olacaktır. Çalışma sahasının alanı 4 r2 'dir. Eşitliğe (2.2) göre izotropik nokta kaynağının ses yoğunluğu mesafenin karesine (r2) göre azalır. Böylece alınan sesin yoğunluğu nesne ve kaynak arasındaki mesafeye oldukça bağlıdır. En kısa mesafede en yüksek ve en kaliteli ses alınacaktır. Öklit uzaklığı aşağıdaki eşitliğe göre hesaplanır (2.3). Xs kaynakta toplanan sesin konumu ve X' dinleyicilerin konumudur. Dişi ağaçkakanların ses yoğunluğunu baz alarak erkek ağaçkakanlara doğru uçtuğu farz edilmiştir. Bir diğer asıl faktör mesafedir. Alınan sesin yoğunluğu ağaçkakanlar arasındaki mesafeye de bağlıdır. WMA algoritması bahsi geçen kavramlardan esinlenir ve aşağıdaki varsayımlara dayanır. 1. Ağaçkakanlar için iletişimin tek yolu davul çalmayla iletilen sestir. 2. Bütün dişi ağaçkakanlar her mesafe için en uygun erkek ağaçkakanın davul sesini duyar ve etkilenir. 3. Erkek ağaçkakanların zindeliği hedef fonksiyonlar baz alarak hesaplanır. 4. WMA algoritmasında zindeliğin çekicilik faktörü olduğu düşünülür. Dişi ağaçkakanlar daha nitelikli erkek ağaçkakanlardan etkilenir. En iyi ağaçkakan gpop olarak adlandırılır. 5. Dişi ağaçkakanların hangi oranda erkek kuştan etkilendiği duyduğu davulun ses yoğunluğuna bağlıdır. Diğer yandan akustik dalgalar açısından fizik kurallarına göre cezbetme oranı kaynaktan uzaklaştıkça düşer. Erkek ağaçkakanlar için en yakın mesafede cezbetme oranı daha yüksektir. 6. WMA algoritmasında, ağaçkakanların nüfusu erkek ve dişi ağaçkakanların zindelik düzeyi olarak düşünülür. Erkek ağaçkakanların nüfusu keşfin başlarında fazladır. Fakat bu nüfus algoritmanın tekrarlanmasıyla azalır. Bu süreç istismara yol açar. 7. İlk tekrarlarda, dişi ağaçkakanlar en uygun ve en yakın erkek ağaçkakandan etkilenir. Fakat son tekrarlarda sadece en iyi ağaçkakandan etkilenirler. 8. Basitleştirmek için, gpop davulunun yanı sıra, her bir dişi ağaçkakan zamanın belirli noktalarında sadece bir erkek ağaçkakanı yani dişi ağaçkakana en yakın erkek kuşu duyacak ve böylece davulun en yüksek ses yoğunluğuna sahip olduğunu farz edecek. Üstte de değinildiği gibi, WMA algoritması ağaçkakanların çiftleşme davranışlarından ilham alan bir sürü zekası algoritmasıdır. Bilimsel açıdan WMA algoritması ile ateş böceği algoritması arasında bazı benzerlikler vardır. Fakat onların ikisi teknik ve işlem yönünden çok farklıdır. Ateş böceği algoritmasında ışık yoğunluğu kavramı iki ateşböceğinin etkilenme miktarı olarak tartışılır, aksine WMA algoritmasında ise ses yoğunluğu kavramı arama ajanlarının etkileme ölçümü olarak kullanılır. Bu iki kavram fizik kuralları ve formülleri bakımından oldukça farklıdır. FA algoritmasında nüfus üniseks olarak düşünülür ve her bir ateşböceği uydurma arama ajanları tarafından cezbedilebilir. Fakat WMA algoritmasındaki ağaçkakan nüfusu erkek ve dişi olarak düşünülür. Her bir dişi ağaçkakan en iyi ya da en yakındaki ağaçkakandan etkilenir. FA algoritmasının aksine WMA algoritması, algoritmanın performansı ve küresel ve yerel arama yetenekleri üzerinde önemli bir etkiye sahip istismar ve keşif aşamalarının verimli ve ardışık uygulanması için birkaç işlemi vardır. WMA algoritması dişi ve erkek ağaçkakan olarak iki faktörden meydan gelir. Erkek ve dişi ağaçkakanların her biri çözüm adayı olarak kabul edilir. WMA algoritmasında erkek ve dişi ağaçkakanlar cinsiyetlerine göre farklı değillerdir fakat amaç fonksiyonlarının değerlerine göre farklıdırlar. Ek olarak, erkek ve dişi ağaçkakanlar arsındaki fark problemler alanını keşfetme ve konumlarını güncelleme metotlarında bulunur. Dişi ağaçkakanlar problem alanına doğru hareket eden asıl arama ajanlarıdır ve erkek ağaçkakanlar onların uzağında en iyi konumdadır. Aslında, erkek ağaçkakanlar dişiler tarafından bulunan işaretler ve bayraklardır. Böylelikle, dişi ağaçkakanlar erkek kuşlar çevresinde ararlar ve onların lokasyonlarına göre konumlarını güncellerler. Eğer en iyi adayı bulurlarsa, erkek ağaçkakanın konumunu güncelleyecektir. WMA nüfusa dayalı bir algoritmadır. Her ağaçkakan çözüm adayı olarak düşünülür. Diğer meta-sezgisel algoritmalar gibi önerilen algoritma rastgele seçilen ağaçkakan grubunu kullanıma hazırlar. Aslında ağaçkakanlar arama alanına benzer şekilde dağıtılır. Her ağaçkakan problemin n-boyutlu çözüm vektörüdür. Algoritmanın maksimum iterasyon, nüfus büyüklüğü, RA olasılığı ve ses dalgalarının gücü gibi parametreler bu adımda ayarlanır. Fig. 1 önerilen WMA algoritmasının sözde kodunu gösterir. Diğer kuşlar gibi ağaçkakanlar da en iyi eşi seçme eğilimindedir. Böylece en iyi genç ağaçkakan doğabilir. Bu adımda ağaçkakan popülasyonu onların zindelik değerlerini açıklayan amaç fonksiyonla değerlendirildi. Daha sonra ağaçkakan popülasyonu erkek ve dişi gruplara bölündü. Her bir iterasyonun başında ağaçkakan popülasyonu amaç fonksiyonlarına göre uydurma değerlerin oran esası ve erkek ağaçkakanların popülasyonunun orantısal büyüklüğü üzerinden sınıflandırılır, en nitelikli ağaçkakanların erkek kuşlar olduğu kabul edilir. Her bir iterasyon da erkek ağaçkakanlar amaç fonksiyonuna göre en yüksek zindelik derecesiyle arama ajanlarıdır. En yüksek zindelik derecesiyle erkek ağaçkakan en iyi gpop olarak seçilir. Bütün dişi ağaçkakanlar en iyi etkileyen ağaçkakan gpop'un mesafesine göre onun davul sesinin yüzdesini duyar ve ona doğru hareket eder. Bu adım da her ağaçkakan aşağıdaki eşitliğe göre konumlarını günceller (2.4). Buradaki xti ağaçkakanın önceki konumunu gösterir ve xtgpop en iyi üyenin konumunu gösterir. Dahası, xtmj erkek ağaçkakanın konumudur, r aralığından seçilen benzerlik dağılımının rastgele sayısıdır, gti t iterasyonunda ağaçkakan için i-th katsayısını gösterir. Katsayıların değeri eşitliğe göre algoritmanın iterasyon döngüsü boyunca uyarlamalı olarak hesaplanır (2.5). a eşitlik boyunca kararlı olabilir (6). Aslında a bir dişi ağaçkakanın bir erkek ağaçkakandan alınan sesin yoğunluğuna göre ne kadar etkilendiğini gösterir. Önceki bölümün başında değinildiği gibi, dişi bir ağaçkakan eşleşme sezonunun her bir bölümünde sadece gpop olan ağaçkakandan değil aynı zamanda en yakın ağaçkakanın davul sesinden etkilenebilir. 2.4'teki eşitlikte verilen xmj erkek ağaçkakanın konumunun göstergesidir. Aslında her dişi ağaçkakan gpop ve mj olarak seçilen ağaçkakana göre konumunu günceller. Erkek kuştan mj değerinin seçilmesiyle ilgili, dişi ağaçkakanın her erkek kuştan Öklit mesafesi eşitlik boyunca her bir iterasyon için belirlenir (2.3). Sonra dişi kuştan en yakın uzaklıkta olan erkek kuş mj olarak seçilir. Aslında gpop popülasyondaki en iyi erkek kuşu gösterir. Sonuç olarak o dişi kuşu etkileyen davul sesini en yüksek kaliteyle oluşturur. Erkek kuş mj dişi kuşun yanındadır, böylece dişi kuşu etkilemek için ağacı oyar ve belirli arzularının geliştirmesini sağlar. Fig. 2 iki boyutlu arama uzayında mj ve gpop'a göre dişi ağaçkakanların konumlarını nasıl güncellediğini gösterir. Bu eşitliğe göre r arasında rastgele dağılımdan rastgele bir sayıdır. b parametresinin değeri algoritmanın iterasyon döngüsü boyunca 0.77'den 0'a kadar düşer. Bu eksilmeyle keşif ve istismar aşamaları sırasıyla etkili bir şekilde uygulanır. Algoritmanın her bir iterasyonunda b'nin değeri 2.7'deki eşitlik kullanılarak hesaplanır. gti algoritmanın iterasyon döngüsü boyunca azalan b değerinin dalgalanma değerinin yanı sıra gti değeri aralığında azalan rastgele bir değerdir. Eğer gti 'nin değeri dağılımındaysa, dişi ağaçkakanın yeni konumu hedef ağaçkakanın konumu ile şimdiki konumu arasında herhangi bir rastgele noktaya yerleştirilmiştir. Diğer bir deyişle dişi ağaçkakanlar hedef ağaçkakana yaklaşır ve birleşir. Bu uygulama iterasyonun sonunda özellikle istismar aşamasını vurgular. Bu durumda, arama ajanları alınan çözümlerin kalitesini arttırmak amacıyla erkek ağaçkakanların çevresinde gelecek vaat eden alanları bölgesel aramak için talep edilir. Başka bir yönden, eğer gti >1 ise dişi ağaçkakan hedef ağaçkakandan uzaklaşması gerekir ve ondan uzaklaşır. Gelecek vaat eden alanların keşifleri için bu sonuçlar en iyi çözümlerdir. Bu durumda WMA algoritması küresel olarak araştırabilir. Kısacası, gti <1 ise dişi ağaçkakanlar hedef ağaçkakanla birleşirler (Fig. 3a), aksi takdir de ondan uzaklaşırlar (Fig. 3b). Bu eşitlikte a dişi ağaçkakanlara ulaşan i'yi ve hedef ağaçkakanın sesinin yoğunluğunu SIij'yi ağaçkakan için erkek ağaçkakanların etkileme olasılığını gösterir. Aslında a parametresi seçilen erkek ağaçkakanın cazibesine göre hızın miktarıdır. Hız sesin yoğunluğuyla ters orantılıdır. Başka bir deyişle ağaçkakanın varacağı yerin en yüksek ses yoğunluğu dişi ağaçkakan için en büyük payda olacaktır. Böylece hız azalacaktır. Hız aralığından seçilir. En yüksek değer ağaçkakanın menzili sıfıra yaklaştığında elde edilir. En düşük hız ağaçkakanın daha doğru bir şekilde menzile doğru hareket etmesidir. Bir ağaçkakan doğru tahmini çözümler içeren sonuçlar ve istismarın azaldığı merkezi hedef çevresinde hareket eder. Böylece a parametresi algoritmanın istismarı üzerinde bir etkiye sahiptir. Burada Tansig teğet sigmoid fonksiyonudur, t şimdiki iterasyon sayısı ve tmax iterasyonun maksimum sayısıdır. Erkek ağaçkakan nüfusu uyarlamalı olarak iterasyon döngüsü algoritması boyunca azalır. Son iterasyonda sadece bir erkek ağaçkakan kalır. Erkek ağaçkakanların sayısının çokluğu ilk iterasyonda keşfi arttırabilir. Dahası, algoritma en uygun yerel bölgeye sıkışıp kalmaktan korunur. Son iterasyonda azalan erkek kuşların sayısı istismarı ve çözümün doğruluğunu arttırır. Eşitlik 2.8 her bir ağaçkakanın sayısını açıklamak için kullanılabilir. Bu eşitlikte Malenu her bir iterasyondaki erkek ağaçkakan sayısıdır ve t şimdiki iterasyon sayısıdır. Dahası, ağaçkakan nüfusunun maksimum miktarını N gösterdiğinde tmax iterasyonun maksimum sayısını gösterir. Erkek ağaçkakanlar için en az nüfus bir ağaçkakandır ve O'da gpoptur. Bu durumda 2.4'teki eşitlik 2.9'daki eşitliği basitleştirir (2.9). Bir dişi ağaçkakan başka bir erkek ağaçkakanın sesinden etkilendiğinde ve ona doğru hareket ettiğinde sesler doğada benzeşebilir. Böylece erkek ağaçkakanlar bilinçsizce yolları değiştirebilir ve sapabilirler. Diğer yandan bir ağaçkakan diğer ağaçkakanlardan ve yol üstündeki avcı kuşlardan etkilenebilir. Ayrıca yolda tehlikeli hissetmesinden dolayı rastgele değişiklikler olabilir. Rastgele değişiklikler kaçma işlevi olarak simüle edilir. Diğer yandan yol değişiklikleri çözümüm rastgele değişikliği gibi değerlendirilir. Ağaçkakanların nasıl çıktıkları popülasyonun en iyi üyesinden alınan sesin yoğunluğuna göre farklı olabilir. Bu bölümde hareketin iki türü ağaçkakanların kaçışı olarak düşünülür. Seçilen hareket türünün değer ölçütü gpop'tan alınan ses yoğunluğunun eşiğine göredir. Ha'nın değeri 2.11'deki eşitliğe göre hesaplanır. Önceki bölümde neyle göre olduğu belirtilen Ha'nın değeri sesin yoğunluğuyla ters orantılıdır. aigpop en büyük değeri davul sesinin kalitesinin düşüklüğü ve ağaçkakan ile gpop arasındaki mesafenin büyüklüğüdür. Eğer aigpop >Ha ise ağaçkakanın gpop'tan uzakta olduğu varsayılır ve davul sesi çok düşük ses yoğunluğuyla alınacaktır. Bu durumda dişi ağaçkakanlar gpop'a göre uygunsuz bir noktadadır, bu yüzden arama uzayının başka bir noktasına 2.10'daki eşitliğe göre oldukça rastgele uçarlar. Bu hareket rastgele kaçış olarak adlandırılır. Ha ilk iterasyonda hesaplanan gpop ses yoğunluğunun eşiğidir, n ağaçkakanların boyutudur ve aigpop 2.6'daki eşitlik kullanılarak hesaplanan değer i ağaçkakanların ses yoğunluğunun orantılı hesaplanmasıdır. Bu eşitliğe göre xiRPA ağaçkakan üzerinden RRA ile elde edilen yeni elementin konumudur, aralığından seçilen tekdüze sürekli dağıtımın rastgele sayısıdır. lb ve ub sırasıyla sınır değerlerinin en düşük ve en yüksek değerleridir. Eğer aigpop < Ha ise ağaçkakan uygun ses yoğunluğuyla gpop'ın davulunun sesini duymuştur. Böylece o uygun konumdadır. Bu durumda ağaçkakan gpop'a kaçar. Bu kaçış gpop'a kaçış olarak adlandırılır. GRA oranı RA olasılığı ile kontrol edilir. PGRA 'nın değeri eşitlik 2.12'deki formülle algoritmanın iterasyon döngüsünde y'dan 0'a uygun bir şekilde azalır (2.12). t şimdiki iterasyon sayısıdır. tmax iterasyonun maksimum sayısını gösterir, y ise RA katsayısıdır. Önerilen algoritma GRA iki ebeveyn ile gerçekleştirilir. GRAbit 2.13' deki eşitlikle elde edilen elementlerden oluşan problem boyutu olduğu sürece bir vektördür. Bu eşitlikte, r vektör elementidir. Her element aralığından seçilen tekdüze dağılımın rastgele bir sayısıdır. WMA algoritması 2.14' teki eşitliğe göre bitirilir. GRA işlemcisi dişi ağaçkakan gpop'a kaçar. Diğer etkileyen faktör ise rastgele seçilen ağaçkakanın konumudur. Bu ağaçkakan popülasyonundan rastgele seçilir amaç dişi ağaçkakanların kaçışını rastgele dağıtmaktır. Aslında dişi ağaçkakan gpop'a ve ağaçkakanın rastgele konumuna kaçar. Dişi ağaçkakanın yeni konumu gpop'un konumu ve rastgele ağaçkakanın konumu arasında herhangi bir noktada konumlanır. Bu eşitlikte xiGRA ağaçkakan üzerinde RA'den elde edilen yeni elementin konumudur, xr ağaçkakanın rastgele konumudur. xtgpop t' inci iterasyonda en iyi üyenin konumunu gösterir. xit iterasyonda ilk adımda taşınan arama uzayıyla elde edilen ağaçkakanın yeni konumudur. R aralığından seçilen tek düze dağılımın rastgele sayısıdır. GRAbit vektörünün her bir elementi 2.14' teki eşitliğin ikinci ifadenin bir değeridir. Bu işlemin sonunda xiGRA ya da xiRRA zindeliği hedef işlem kullanılarak hesaplanır. Eğer zindelik değeri xit' den daha iyiyse yerini değiştirir. Aksi takdirde element RA işlemi tarafından görmezden gelinerek oluşturulur. Verilen Ha değeri ve WMA algoritmasının yaşam döngüsü içinde ilk iterasyonlarında a'dan daha geniş değerlerin RRA oluşum oranı bu iterasyonda en yüksektir. RRA' den beri dişi ağaçkakanların arama uzayı çevresinde rastgele uçmaları keşfin sonucudur. Algoritma döngüsü daha fazla tekrar ettikçe dişi ağaçkakanların gpop'a yaklaşımından dolayı a'nın oranının azalmasının yanı sıra RRA oranı azalır ve GRA oranı artar. GRA işlemcisi dişi ağaçkakanların gpop çevresindeki rastgele hareketi ve aynı zamanda başka rastgele ağaçkakanın keşfinin artmasıdır. Algoritmanın iterasyon döngüsü boyunca azalan PGRA ile rastgele hareketin azalmasına rağmen, iterasyonun sonunda yerel en uygunluktan hala kaçınabilir. Azalan PGRA ile iterasyonun sonunda istismar gerektiğinden dişi ağaçkakanlar istismara yol açarak daha fazla konumlarına konsantre olurlar. Özet olarak, RA fonksiyonu ilk iterasyonda keşfin uygulanması üzerinde ve bölgesel uygunlukla durgunluğu önlemek için büyük bir etkiye sahiptir. Bu adımda ağaçkakanın yeni konumu önceki konumu ve en iyi ağaçkakanın konumu ile kıyaslanır. Eğer konum birinden daha iyiyse konum değişecektir. Eğer algoritmanın bitirme şartları karşılandıysa en iyi çözüm problemin en uygun çözümü olarak seçilecektir. Aksi takdirde adımlar 3-5 kez tekrar edecektir. Bu bölümde önerilen algoritmanın verimliliği 19 matematiksel kıyaslama fonksiyonu üzerinden değerlendirildi ve üç gruba ayrılmıştır: tek modlu (Tablo 1), çok modlu (Tablo 2), bileşik fonksiyon (Tablo 3). Tek modlu fonksiyon sadece bir tane en uygun değere sahip. Algoritmanın yakınsaması ve istismarın değerlendirilmesi için uygun fonksiyondur. Fakat çok modlu fonksiyon birden fazla optimuma sahiptir. Tek modlu fonksiyondan daha fazla zorludur. Optimumların biri küreseldir ve onların sonuncusu bölgesel optimumdur. Her algoritma küresel optimumu belirlemek ve yaklaşmak için bütün bölgesel optimumlardan kaçınmalıdır. Böylece, çok modlu fonksiyon testi bölgesel optimumdan kaçınma ve keşfin içinde algoritmanın performansını değerlendirmek için kullanılabilir. Kıyaslama fonksiyonlarının sınıfı bileşik fonksiyonları içerir. Aslında bu fonksiyonlar çok modlu ve tek modlu fonksiyonların birleştirilmiş, kaydırılmış, onaylanmış ve ön yargılı versiyonudur. Bu fonksiyonlarda arama uzayı çok karışıktır çünkü birçok bölgesel optimumu vardır ve arama uzayının farklı alanları farklı formlar içindedir. Böyle bir fonksiyonda, bir optimizasyon algoritması istismar ve keşif arasındaki yeterli dengeyi kurabilir ve küresel optimuma doğru hareket edebilir. Böylece bu fonksiyonların asıl görevi keşfi ve istismarı eşzamanlı olarak değerlendirmektir. Önerilen algoritma Genetik Algoritma, Parçacık Sürüsü Optimizasyonu, Ateşböceği Algoritması, Saten Çardak Optimizer, Yapay Arı Kolonisi, Wolf Optimizer, Çoklu- İşaret Optimizer ve Yarasa Algoritma gibi çok iyi bilinen yeni grup meta-sezgisel algoritmalarla karşılaştırıldı. Testlerin hepsi MATLAP 2017a' da çalıştırıldı. Her kıyaslama fonksiyonu optimizasyon algoritmalarıyla 30 kez çalıştırıldı. 30 uygulamanın en iyi sonucu standart sapma ve ortalamalar karşılaştırılarak hesaplandı. Sonra Wilcoxon işaretli sıralama testleri WMA ve diğer algortimalar arasındaki önemli farkları analiz etmek için kullanıldı. Çıktı p-değeri istatiğidir. Bu çalışmada, önem seviyesi 0.05 olarak kullanılmıştır. Böylece eğer iki algoritmanın sonuçları 0.05'ten düşükse onlar istatiksel olarak farklıdır. Bütün algoritmalarda ilk popülasyonun büyüklüğü 50'dir ve maksimum iterasyon 500'dür. Problemin boyutu 30'dur. Tablo 4'te her bir algoritma için diğer parametre düzenlemeleri gösterilmektedir. Tablo 5 optimizasyon algoritmasının tek modlu kıyaslama fonksiyonunun derleme sonucunu gösterir. Buna göre, WMA algoritması 7 tek modlu fonksiyon üzerinden 6'sında diğer algoritmalardan daha iyi sonuçlar göstermiştir. Bu fonksiyonun verilen özellikleriyle, sonuçlar önerilen algoritmanın fazlasıyla istismar etme kabiliyetini gösterir. Figür 4'te göre WMA algoritması fazlasıyla sömürebilirliğine ek olarak diğer algoritmalardan daha hızlı yakınlaşma performansı gösterdi. Tablo 6'da Wilcoxon işaretli sıralama testleri görülebilir. Ek olarak bütün p-değerleri 0.05'ten küçüktür. Böylece WMA ve diğer algoritmalar arasında önemli bir fark vardır. Tablo 7 optimizasyon algoritmalarında 6 çok modlu fonksiyonların derlemenin sonuçlarını gösterir. Buna göre WMA algoritmasında çok modlu fonksiyonlar bütün test durumlarında en iyi performansı gösterdi. Ayrıca Tablo 8 Wilcoxon işaretli sıralama testleri içinde optimizasyon algoritmalarının karşılaştırılmasını gösterir. Bir fonksiyon dışında bütün durumlar için p-değeri 0.05 değerinin altındadır. Böylece WMA ve diğer algoritmalar arasında önemli bir fark vardır. Figür 5'te çok modlu fonksiyonlar içinde optimizasyon algoritmalarının sırasıyla yakınlaşma diyagramını gösterir. WMA algoritması yüksek keşif kabiliyeti ve küresel optimuma doğru hareketi sonucuyla bölgesel optimumdan kaçınmasından dolayı diğer metotlardan daha çok yakınlaştı. Bileşik fonksiyonlar da bir optimizasyon algoritması keşif ve bölgesel optimumdan kaçınmaya izin veren sömürü arasında etkili bir denge kurar. Tablo 9 optimizasyon algoritmasında derlenen 6 bileşik fonksiyonun sonuçlarını gösterir. Buna göre fonksiyonlar WMA algoritmasında test durumlarının çoğunluğu üzerinden en iyi performansı gösterir. Ayrıca tablo 10 Wilcoxon işaretli sıralama testleri içinde optimizasyon algoritmalarının karşılaştırmasını gösterir. p-değeri F16'nın dışındaki çoğu durumda 0.05'ten daha küçüktür. WMA ve diğer algoritmalar arasında önemli bir fark vardır. Sonuçlardaki büyük farklılık değerlendirilen bileşik fonksiyonda arama uzayının fazla karışık olmasından dolayıdır. Figür 6 optimizasyon algoritmalarının kesişim diyagramıdır. WMA algoritması önceden tartışılmış olarak diğer algoritmalarla birleştirildi, keşif ve istismar aşamaları bileşim fonksiyonu içinde kombine edildi. Figür 6 ve tablo 9'un sonuçlarına göre önerilen algoritma böylesine karışık arama uzayının çeşitli farklılıklarını ele alan iki aşama arasında etkili bir denge kurdu. WMA algoritmasının yeteneklerini ve uygulanan algoritmanın önemini göstermek için yüksek boyutlu, gerçek dünya problemleri, tek modlu ve çok modlu kıyaslama fonksiyonlarının (F1... F13) 1000 boyutlu versiyonları kullanıldı. Bu testte popülasyonun büyüklüğü ve iterasyon sayısı sırasıyla 30 ve 500 olarak kabul edildi. İstatiksel sonuçlar 30 bağımsız çalışanın ortalamışıdır. Tablo 11'de bu problem testinin detayları rapor edilmiştir. Tek modlu ve çok modlu yüksek boyutlar için önerilen algoritmanın sonuçları tablo 11' de sunulmuştur. Görüldüğü gibi sonuçlar, problem çeşitlerinin sayısı arttırıldığında bahsedilen yüksek boyutlar içinde fazlasıyla etkili ve gelecek vaat ediyor. 1000 boyutlu arama uzayının sonucu tablo 11' de verildi. Görüldüğü gibi WMA algoritması tüm F11 ve F13 fonksiyonları için en iyi sonuçları sunan algoritmalardan daha iyi performans gösterir. Önerilen algoritmanın 30 ve 1000 boyut içinde F9 ve F11 fonksiyonları için küresel optimum da elde edildiği belirtilmelidir. Bu çalışmada WMA olarak adlandırılan yeni bir meta-sezgisel algoritması çiftleşme sürecinde ağaçkakanların davranış zekasından esinlenir. WMA algoritmasında alınan davul sesi yoğunluğu başka bir yöne hareket etmek için cezbedici olarak adlandırılır. Ses yoğunluğu ses dalgaları fiziğinin kavramlarından esinlenir. Önerilen algoritma arama uzayını keşfetmek ve kullanmak için birçok işlemciyle donatılmıştır. WMA algoritmasında popülasyon erkek ve dişi ağaçkakan olarak bölünmüştür. Dişi ağaçkakanlar konumlarını en yakın ve en iyi erkek kuşa göre güncellerler. İlk iterasyonda metot keşfi ve çeşitliliği arttırır. Son iterasyonda erkek ağaçkakanların sayısındaki uyarlanabilir azalma sonuç olarak ortaya çıkan çözümlerin çevresinde istismar azalır. Aynı zamanda iterasyon döngüsünde algoritma boyunca uyarlamalı olarak adımların büyüklüklerinin azalması keşfi ve istismarı ayrıca iki aşama arasındaki transferi dorudan etkileyecek. Önerilen algoritmanın verimliliği 19 matematiksel kıyaslama fonksiyonu kullanılarak değerlendirildi (7 tek modlu, 6 çok modlu, 6 bileşik). WMA algoritması yeni ve çok iyi bilinen meta-sezgisel algoritma grubuyla karşılaştırıldı. Önerilen algoritmayla 17 kıyaslama fonksiyonunda en iyi sonuçlar elde edildi. Algoritma konveks olmayan, ayrılmayan ve ölçeklenebilir fonksiyonlar içinde önemli sonuçlar üretti. Ek olarak karşılaştırma diyagramları yüksek kıyaslama hızını gösterdi. Simülasyon sonuçları algoritmanın arama uzayını keşfetmek ve kullanmak için yüksek yeteneklerini gösterdi. Ayrıca algoritma hızlı bir şekilde kıyaslama sağlayabilir. Gelecek çalışmalara öneri olarak WMA gerçek dünya problemlerini çözmek için farklı mühendislik alanlarında kullanılabilir. Aynı zamanda WMA algoritmasının performansını geliştirmek için diğer algoritmalarla birleştirilebilir.


Kartal'da Ağaçlar Kitap Açıyor adı verilen projeyle, daha önce kuruduğu için kesilmiş olan bir ağacın gövdesi küçük bir kütüphaneye çevrildi. Kartal Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü, daha önce kuruduğu için kesilmiş olan bir ağacın gövdesini kullanarak ona yeniden hayat verdi. Vatandaşların kullanımı için küçük bir kütüphaneye çevrilen ağaç gövdesine, minik kitap kurtlarının ilgisi de yoğun oldu. Yaklaşık 100 kitabın yer aldığı kitaplıkta, Nutuk'tan çocuk kitaplarına, siyasi araştırmalardan, macera romanlarına pek çok türde kitap bulunuyor. Bayram Demirkol Parkı'nda yer alan kitap okuma köşesini Kartal Belediyesi Başkan Yardımcısı Hüseyin Tozkoparan ile Çevre Koruma ve Kontrol Müdürü Dr. Dilek Kars da ziyaret ederek kitap okuyanlarla sohbet etti. Kitap okuma köşesi hakkında konuşan Başkan Yardımcısı Hüseyin Tozkoparan, Kentin yorucu ve bunaltıcı stresinden uzaklaşmak isteyen kitapseverlerin uğrak yeri olacağını düşünüyorum. Daha yeni bitmiş olmasına rağmen minik kitapseverlerin ilgisini çektiği belli. Bu çalışmayla çocuklara ve gençlere daha çok kitap ulaştırmayı hedefliyoruz dedi.


ABD'de beyaz polisin silahsız siyah George Floyd'u boğarak öldürmesi, Jacob Blake'i felç etmesi gibi vakaların tetiklediği protestolar tüm dünyayı sarsar ve ırkçılıkla bağlantılı isimlerle eserlerin kaldırılması furyası başlatırken, Agatha Christie'nin en ünlü romanı da nasibini aldı. 1890-1976 yılları arasındaki ömrüne 66 roman ile kısa öykü kitabı sığdıran İngiliz polisiye roman kraliçesi Agatha Christie'nin ilkin 80 yıl önce '10 Küçük Zenci' adıyla yayımlanan, daha sonra 'Ve Sonra Hiçbiri Kalmamıştı' adıyla benimsenen romanına, ırkçılık karşıtı protestoların ışığında, Fransa'da 'çeki düzen verilecek'. Agatha Christie'nin vasiyetini yöneten torununun torunu James Prichard, on yıllardır Fransa'da '10 Küçük Zenci' adıyla yayımlanan romanın adının 'gereksiz hakaret oluşturmaması için' değiştirilmesine karar verdi. RTL'ye konuşan Prichard, ilk basımı Kasım 1939'da yapılan romanla ilgili Yazıldığı dönemde dil kullanımı çok farklıydı, artık unutulmuş olan kelimeler kullanılıyordu dedi. Bugün itibarıyla romanın yeni Fransızca baskılarında adının 'On Kişiydiler' diye değiştirileceği açıklandı. 1940'lardan kalma Fransızca çevirinin 74 kez geçen 'zenci' sözünden de temizleneceği duyuruldu. ABD'deki basımında olduğu gibi Fransızca basımda da olayların geçtiği Zenci Adası'na da Asker Adası denileceği belirtildi. Roman, ABD'de 'ırkçı aşağılama' endişesiyle Ocak 1940'den beri tekerlemenin son cümlesine dayanarak 'Ve Sonra Hiçbiri Kalmamıştı' adıyla yayımlanıyor. Başka pek çok ülkede de zamanla bu isim benimsendi. ABD'den diğer Batı ülkelerine de yayılan ırkçılık karşıtı protestolar, tarihteki köleci ve sömürgeci isimlerin heykellerinin yıkılmasına da sahne oldu.