Sevgi Gönül Oditoryumu'nda gerçekleşecek Arter Film Programı dahilinde, haftalık düzenli film gösterimlerinin yanı sıra üç aylık süreçlerde tema veya yönetmen odaklı retrospektifler, söyleşi ve paralel etkinliklerle zenginleştirilmiş gösterimler düzenlenecek. 22 Ekim'de Jonas Mekas hakkında Türkiye'de şimdiye kadar yapılmış en kapsamlı retrospektifle başlayacak olan program, bir hafta boyunca hem sanatçının yönettiği hem de onun hakkında çekilmiş filmleri izleyiciyle buluştururken, film gösterimlerine Mekas'ın çalışmalarına odaklanan paneller de eşlik edecek. Jonas Mekas Retrospektifi avangard sinemanın en etkili temsilcilerinden biri olarak kabul edilen ve bu yıl 96 yaşında hayatını kaybeden Jonas Mekas'ın üretimine kapsamlı bir bakış sunacak. Mekas, yönetmen, görüntü yönetmeni, kurgucu, yazar, oyuncu, şair ve yayımcı kimlikleriyle oldukça üretken ve çok yönlü bir sanatçıydı. 1922'de Litvanya'da doğdu, Nazi işgali sırasında tutuklanıp Hamburg'daki bir çalışma kampına götürüldü. Çalışma kampından kurtulup 1949 yılında New York'a gelen Mekas, kardeşi Adolfas'la birlikte Film Culture dergisinin yayımlanmasına katkı sağladı. John Lennon ve Andy Warhol'un da aralarında yer aldığı dönemin sanatçılarının üretimlerine önemli etkileri bulunan Mekas, günlük formatında çektiği belgesellerle gündelik gerçekliğin küçük parçalarını, kişisel deneyim, dokümantasyon ve anlatının bir karışımına dönüştürdü. Bağımsız filmlerin gösterimlerine ev sahipliği yapan Film-Makers' Cinematheque'i ve bu projenin olgunlaşmasıyla hayata geçen Anthology Film Archives'ı kurdu. 22-27 Ekim 2019 tarihleri arasında gerçekleşecek Jonas Mekas Retrospektifi kapsamında 1960'larda New York'taki avangard sanat ortamını epik bir bakışla ele alırken John Lennon, Yoko Ono, The Velvet Underground gibi aynı zamanda Mekas'ın dostları da olan sanatçılara yer veren Walden; Mekas'ın New York'a geldiği ilk yıllarda şehri keşfedişini, 1950'li ve 60'lı yıllarda canlanan film ve sanat çevrelerini belgeleyen Kayıp, Kayıp, Kayıp ; Venedik Film Festivali'nde En İyi Belgesel Ödülü'nü kazanan Askeri Hapishane ile Jackie Kennedy ve ailesinin Andy Warhol'un evinde geçirdiği yazları kayıt altına alan Cennetin Bu Yanı: Bitmemiş Bir Biyografiden Parçalar'ın da aralarında olduğu kısa, orta ve uzun metrajlı toplam 30 film gösterilecek. Arter Film Programı'nda ayrıca çalışmalarında deneysel sinemaya odaklanan bir akademisyen, yönetmen, yapımcı ve dağıtımcı olan Pip Chodorov'un Jonas Mekas ve Anthology Film Archives üzerine çektiği filmler de yer alacak. Pip Chodorov aynı zamanda 27 Ekim Pazar günü saat 18:00'de Çiğdem Öztürk'ün moderatörlüğünü yapacağı panelde Mekas'ın sanatçı kişiliği ve Anthology Film Archives'da bağımsız ve deneysel sinemanın korunması, araştırılması ve gösterilmesi için yaptığı çalışmalar üzerine konuşacak. 26 Ekim Cumartesi saat 18:00'de yapılacak Seyir Halinde Hafıza başlıklı panelde de yönetmen Burak Çevik ve sinema yazarı Abbas Bozkurt; Jonas Mekas'ın filmlerinin, aralarında Maya Deren, Stan Brakhage, Gregory Markopoulos, Kenneth Anger, Andy Warhol ve George Maciunas'ın da bulunduğu avangard sinemacı ve sanatçılardan, Beat Kuşağı'ndan, 50'lerden 70'lere New York sanat çevresini sürekli canlı kılan enerjiden nasıl ilham aldığı üzerine konuşacaklar. Sevgi Gönül Oditoryumu'nda gerçekleşecek film gösterimlerinin bilet fiyatı 15 TL. Biletler Arter'den temin edilebilir ve telefonla rezervasyon yaptırılabilir. Retrospektif kapsamında gerçekleşecek söyleşilere katılım ise ücretsiz olacak. Film programı Jonas Mekas Retrospektifi'nin ardından 29 Ekim'den itibaren her hafta salı günü Sevgi Gönül Oditoryumu'nda, Arter koleksiyonundan oluşturulan sergiler Saat Kaç? ve Kelimeler Pek Gereksiz'e paralel olarak düzenlenecek gösterimlerle devam edecek. Sergilerin kavramsal çerçevelerini oluşturan ritim, mekan, kişisel tarih, anlatılar, film hafızası, izler, arkeoloji gibi temalar etrafında tasarlanan programda Agnes Varda, Chantal Akerman, Alain Resnais, Chris Marker, Laurie Anderson ve Apichatpong Weerasethakul'un otuza yakın filmi gösterilecek.


Eylül 2019'da kapılarını açmaya hazırlanan Arter, birlikte çalışacağı iletişim ajanslarını belirledi. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan ve çağdaş sanat alanında sürdürülebilir bir üretim ve sergileme altyapısı sunmak üzere 2010 yılında açılan Arter, vakfın 50. kuruluş yıldönümünü kutladığı 2019 yılında, Dolapdere'deki yeni binasına taşındı. İçerisinde sergi alanlarının yanı sıra performans salonları, öğrenme ve etkinlik alanları, kütüphane, konservasyon laboratuvarı, sanat yayınlarına odaklanan bir kitabevi ve yeme/içme alanları bulunan Arter'in medya ilişkileri danışmanlığı; Banu K. Zeytinoğlu önderliğinde bkz. İletişim tarafından yürütülecek. Arter'in açılışa yönelik tanıtım kampanyası Concept tarafından hazırlanırken dijital iletişim ve sosyal medya çalışmalarını 4129|GREY üstleniyor. Arter, gençlere yönelik projelerinde içerik geliştirme ve tanıtım ortağı olarak Akampüs Youth Marketing ile işbirliğine giderken, medya planlamada Mindshare, dijital medya ajansı olarak da Ingage ile çalışıyor. Arter'in yeni görsel kimliği ise Fol tarafından hazırlandı.


COVID-19 salgınının yayılma riskine karşı alınan sağlık tedbirleri kapsamında ziyarete kapalı olan Arter, Öğrenme Programı etkinliklerine çevrimiçi ortamda devam ediyor. Arter'in, her katılımcının evinde bulunan birer sanat yapıtını veya nesneyi diğer katılımcılara anlatmasını temel alan Evden Anlat başlıklı çevrimiçi buluşmaları, 11 Mayıs'tan itibaren her Pazartesi akşamı 19:00'da gerçekleşecek. Evden Anlat etkinliğine ücretsiz olarak katılmak için uygulama üzerinden kayıt yaptırmak yeterli. Fiziksel mekanlarda bir araya gelemediğimiz bu dönemde Arter Öğrenme Programı ekibi, Evden Anlat başlıklı çevrimiçi buluşmalar düzenliyor. Sanat etrafındaki diyaloğu ev ortamında da sürdürmeyi amaçlayan Evden Anlat buluşmalarında, katılımcıların seçtikleri yapıt veya nesnelere ilişkin kısa anlatımlarını takiben bu paylaşımlar üzerine toplu bir sohbet gerçekleştirilecek. Çevrimiçi Evden Anlat buluşmaları 11 Mayıs 2020 Pazartesi akşamı başlayacak ve her Pazartesi saat 19:00'da düzenlenecek. Katılımın ücretsiz ve kontenjanla sınırlı olduğu etkinliğe uygulama üzerinden kayıt olunması gerekiyor.


Vehbi Koç Vakfı'na bağlı bir kurum olarak 2010 yılında açılan Arter, vakfın 50. kuruluş yıldönümünü kutladığı 2019 yılında, Dolapdere'deki yeni binasına taşındı. Eylül ayında kapılarını yeniden ziyaretçilere açmaya hazırlanan Arter, sanatı tüm boyutlarıyla herkes için ulaşılabilir kılmayı hedefliyor. Arter'in İngiliz mimarlık ofisi Grimshaw Architects imzasını taşıyan yeni binası, şehrin önemli kültür yapıları arasında yerini almaya hazırlanıyor. Arter'in yeni binasının tasarımı için 2013 yılında açılan proje yarışmasını; birçok ülkede ödüllü projelere imza atan, dünyanın önde gelen mimarlık firmalarından Grimshaw Architects kazanmıştı. Tasarımına Grimshaw Architects liderliğinde Thornton Thomasetti, Max Fordham ve Neill Woodger Acoustics'in imza attığı binanın 2015 yılında başlayan inşaatı 2019'da tamamlandı. Arter'in yeni binasının mimari projesi için sanatı keşfetmek, sanattan keyif almak, sanatla yakın ilişki kurabilmek üzere açıklık ve akışkanlık kavramlarından yola çıkıldı ve çok yönlü bir mekan oluşturuldu. Arter, dışadönük bir yaklaşımla, etrafıyla bağlar kuran sanatsal ve sosyal bir buluşma noktası olarak tasarlandı. Ziyaretçilerine, şehirle olan bağlantılarını koparmaksızın farklı mekansal ve sanatsal deneyimler sunan bina, keyifli vakit geçirmek için dinamik bir mekanlar dizisi olarak planlandı. Grimshaw Architects'ten Kirsten Lees, Arter'i şöyle tanımlıyor: İzleyicinin bakış açısına göre sürekli değişkenlik gösterebilen, çok katmanlı, iç içe geçmiş, disiplinler arası bir kamusal yapı. Müzenin zengin programı ise çeşitli sanat dalları arasında yeni sinerjilerin geliştirilmesi ve yaşatılmasının yanı sıra çağdaş sanatla fiziksel ve entelektüel ilişkilendirmelerin yapılmasıiçin yeni bir odak noktası olacaktır. Arter, yeni binasının sunduğu olanaklarla zenginleşecek programıyla Türkiye'nin kültür hayatına önemli bir katkı sağlayacak. Farklı sanatsal disiplinleri bir araya getiren, yaratıcılığı tetikleyen, herkese açık, dinamik ve çokdisiplinli bir programlama yapısına olanak sağlayacak bir bina şeklinde inşa edilen Arter, görsel ve fiziksel olarak birbirlerine açılarak bağlanan mekanlardan oluşuyor. Toplam 18.000 m2 kapalı alana sahip olan Arter'in ana fonksiyon alanları binanın kalbi durumundaki merkezi bir atriyum etrafında toplanıyor. 6 kata yayılan 6 galeri ve teras yaklaşık 4.000 m2'lik sergileme alanı oluşturuyor. Arter'de iki adet performans salonu da bulunuyor. Sevgi Gönül Oditoryumu, 168 kişilik kapasitesi ve teleskopik koltuk sistemiyle Arter'in film programı, konuşma ve söyleşilerin yanı sıra performans sanatından örneklere, esnek zeminli yapısı ve aynaya dönüşen duvar panelleriyle dans ve devinim çalışmalarına ve küçük akustik dinletilere de ev sahipliği yapabilecek. Tamamen esnek 332 kişilik bir oturma yapısına sahip tam teşekküllü bir Black Box olan Karbon ise en üst teknik özelliklerle donatılmış olmasının yanı sıra, salon içerisinden bakan seyircinin ilk bakışta göremeyeceği kadar ince, ancak üzerinde aynı anda 4 teknisyen taşıyacak kadar sağlam çelik gergi telleriyle dokunmuş kalıcı bir tavan sistemine sahip. Bu sistem sayesinde tavanda herhangi bir noktadan, herhangi bir açıyla ses ve ışık ekipmanı, dekor veya bir eser asmak mümkün olurken gösteriler arasındaki teknik değişiklikler de çok kısa bir zamanda yapılabiliyor. Her iki salonda da çift dil tercümeye olanak sağlayan simultane çeviri sistemi bulunuyor. Koltukların tamamen kaldırılabildiği düz ayak kullanımın da mümkün olabildiği salonlar, büyük ölçekli yerleştirmeler veya çok kanallı panaromik projeksiyon gerektiren projeler için de kullanılabilecek. Öğrenme odaklı süreçlerin ana mekanı olan Öğrenme Atölyesi, farklı kullanımlar için özelleşmiş dört bölümden oluşuyor. Atölye, mekanda kullanılan modüler sistemler sayesinde buluşma, konuşma, atölye çalışması gibi farklı formatlardaki her tür etkinlik için esnek bir kullanım alanı sağlıyor; ayrıca içerdiği yapım atölyesi bölümü, sanatçıları ve ziyaretçileri Arter'de üretim yapmaya davet ediyor. Arter Kütüphanesi'nde ise çağdaş sanat alanında temel kaynaklara, Arter'in programları bağlamında sürekli güncellenen içeriğe ve süreli yayınlara yer veriliyor. Binada ayrıca yurt içinden ve yurt dışından sanat yayınlarına odaklanan bir kitabevi, bir kafeterya ve açık hava etkinliklerine ev sahipliği yapacak olan bir arka bahçe de bulunuyor. Yeşil alan, yükseltili havuzlar ve bankları içine alan peyzaj özellikleriyle ziyaretçileri karşılayan Arter'in cephesi, cam takviyeli betondan yapılmış düzlemlerden oluşuyor. 3 boyutlu dışbükey ve içbükey baklava biçimli panellerden oluşan düzlemler, el yapımı sırlı seramik yüzeylerle tamamlanıyor. Güneş gün boyu hareket ettikçe ışık ve gölge her bir düzlemin farklı yüzeylerinde toplanıyor ve seramik yüzeylerden gökyüzünü yansıtıyor. Uzaktan bakıldığında ise bina, yansıtıcı yüzeyler sayesinde zengin bir ışık, renk ve doku paleti şeklinde görülüyor. Böylece binanın tasarımı katmanlı yapısıyla bir yandan çağdaş mimariyle diğer yandan da içinde bulunduğu şehrin mimari gelenekleriyle sıkı bir diyalog kuruyor. Tamamı Vehbi Koç Vakfı tarafından karşılanan bir yatırımla hayata geçirilen Arter, Eylül 2019'da kapılarını açmaya hazırlanıyor.


Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan Arter, sonbaharı beş yeni sergiyle karşılıyor. Arter Koleksiyonu'ndan ve koleksiyon dışından oluşturulan yeni sergiler, 10 Eylül'de açılıyor. Güvenli bir ziyaret için binada alınan tedbirler yeni sezonda da devam ediyor. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan Arter, sonbaharı beş yeni sergiyle karşılıyor. Arter Koleksiyonu'ndan ve koleksiyon dışından oluşturulan yeni sergiler, 10 Eylül'de açılıyor. Güvenli bir ziyaret için binada alınan tedbirler yeni sezonda da devam ediyor. Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan ve küratörlüğünü Arter Kurucu Direktörü Melih Fereli'nin üstlendiği Dinleyen Gözler İçin başlıklı sergi, çoğu müzikle güçlü bir bağ kuran yirmi üç yapıtı bir araya getiriyor. John Cage'in müzikte olduğu kadar tüm sanatsal üretiminde sessizlik, belirsizlik ve rastlantısallığı bir arada kullanan deneysel yaklaşımını ve Fluxus sanatçılarını referans alan sergide, ziyaretçiler galeri alanına hakim olan sessizliğin içinde yapıtlardan yükselen sesleri keşfetmeye ve hayal etmeye davet ediliyor. Arter'in Sesli Dizi serisi kapsamında gerçekleşen üçüncü sergisi olan Dinleyen Gözler İçin, çevremizi kuşatan görsel dünyayla nasıl ilişkilendiğimizi sesin perspektifinden düşünmeye, sesin sanatın ayrılmaz bir parçası olduğu konusundaki farkındalığımızı artırmaya odaklanıyor. David Tudor tarafından tasarlanan ve Composers Inside Electronics, Inc. tarafından gerçekleştirilen Yağmur Ormanı V (varyasyon 3) başlıklı etkileşime açık yapıt ise Sesli Dizinin dördüncü sergisi olarak yine Melih Fereli'nin küratörlüğüyle Karbon'da deneyimlenebilecek. 1968 yılında koreograf Merce Cunningham tarafından, besteci David Tudor'a bir dans gösterisi için sipariş edilen Yağmur Ormanı, daha sonra CIE'den John Driscoll ve Phil Edelstein tarafından kendi kendini icra eden bir ses yerleştirmesine dönüştürüldü. Yerleştirmede şamandıra, plastik fıçı, bakır kova, saksı ve raket gibi çeşitli gündelik kullanım nesneleri havada asılı şekilde mekana yayılırken, farklı biçimlerde müdahale edilip birleştirilmiş bu nesneler önceden kaydedilmiş ses dosyalarından gelen sinyallerle titreşiyor, yağmur ormanlarının doğal seslerini hatırlatan bir ses ortamı meydana getiriyorlar. Dinleyen Gözler İçin ve Yağmur Ormanı V (varyasyon 3) sergileri birbiriyle yakından ilişkilenerek ses ve sessizlik kavramları üzerinden tek bir sergi gibi de işliyor. Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan ve küratörlüğünü Kevser Güler'in üstlendiği Gökcisimleri Üzerine başlıklı grup sergisi, yaşamsal bir biraradalık düzleminin bugün yeniden düşünülebilir ve inşa edilebilir olmasına dair sorulara odaklanıyor. Yirmi sekiz sanatçının yapıtlarını kapsayan sergi, var olanların bir araya gelme ve dağılma biçimlerini, ilişki kurma tarzlarını, birbirlerine mesafe alma ve yakınlaşma yollarını birlikte düşünmeye davet ediyor. Gökcisimleri Üzerine sergisi, tarihsel, kültürel ve ideolojik tanımlamalara dayanan dünyevi/göksel, doğa/kültür, insan/hayvan, beden/zihin, kadın/erkek gibi ikiliklerin ürettiği kutuplaşma, ayrım, hiyerarşi ve iktidar biçimlerine dair güncel eleştirilerden besleniyor. Arter, yeni sezonda Alman sanatçı KP Brehmer'in (Berlin 1938 Hamburg 1997) kapsamlı bir retrospektifine yer veriyor. Küratörlüğünü Selen Ansen'in üstlendiği KP Brehmer: Büyük Resim başlıklı sergi, sanatçının otuz yılı aşkın üretiminden geniş bir seçkiyi bir araya getiriyor. Brehmer'in esin kaynaklarını ve çalışma yöntemlerini ortaya koyan 200'ün üzerinde yapıtın ve arşiv malzemesinin yer aldığı sergi, Arter'in Neues Museum Nürnberg, Hamburger Kunsthalle ve Kunstmuseum Den Haag ile birlikte, Kulturstiftung des Bundes'ın mali desteğiyle gerçekleştirdiği; küratoryal çerçevesini bu kurumlar adına Eva Kraus, Petra Roettig, Daniel Koep ve Selen Ansen'in belirlediği; üç yıla yayılan bu ortak yapım projesinin son aşaması olma niteliğini taşıyor. Alev Ebüzziya Siesbye'nin, Arter'de gerçekleşecek Tekerrür başlıklı kişisel sergisi sanatçının son dönemde ürettiği yeni yapıtlarını bir araya getiriyor. Arter ekibinden Eda Berkmen'in küratörlüğünü üstlendiği sergide seramik sanatçısı Siesbye'nin tekrar kavramından yola çıkarak ve tek bir malzemeye, yönteme ve biçime odaklanarak gerçekleştirdiği üretim, yeni bir bağlamda sunuluyor. Tekerrür başlıklı sergi, sanatçının renk, şekil ve boyut farklarından uzaklaşarak bu sergi için özel olarak ürettiği yüksek pişirimli çanaklardan oluşuyor. İsmini Soren Kierkegaard'ın 1843 tarihinde yayımlanan Tekerrür başlıklı kitabından alan sergi, Siesbye'nin sayısız kez tekrar eden hareket ve ritimlerin sonucunda ortaya çıkan zamansız çanakları yoluyla tekrarlamanın imkansızlığını ve getirdiği dönüşümü de görünür kılıyor. Yeni sergileriyle 10 Eylül'de yeniden ziyarete açılacak olan Arter'de, 1976 yılında hayatını kaybeden sanatçının tüm üretimini bir araya getiren Altan Gürman retrospektif sergisi 24 Ocak 2021'e; Cevdet Erek'in Arter'deki galeri mekanına özel olarak tasarladığı sesli bir mimari yerleştirmeden oluşan Bergama Stereotip başlıklı sergisi ise 15 Kasım 2020'ye kadar görülebilecek. David Tudor ve Composers Inside Electronics, Inc. Perşembe günleri sergi girişleri tüm ziyaretçiler için ücretsizdir. 11:00 17:00 arası, her saat başı kalkar.


Arter Öğrenme Programı'nın farklı içerik ve yaklaşımlar etrafında kurguladığı uzun soluklu süreçlerden biri olan Hareket Atölyeleri, Çıplak Ayaklar'la Dans başlıklı çalışma ile devam ediyor. Atölye yürütücülüğünü Duygu Güngör, Aslı Öztürk, Mihran Tomasyan, Büşra Firidin ve Melih Kıraç'ın üstlendiği Çıplak Ayaklar'la Dans, 18 Aralık'ta başlayıp 8 hafta boyunca her Çarşamba 19:00-21:00 saatleri arasında Sevgi Gönül Oditoryumu'nda gerçekleşecek. Her biri 8 hafta süren Hareket Atölyeleri, katılımcıların bedenle çalışmaya dair farklı yöntemleri deneyimleyerek hareket alanlarını genişletebileceği süreçler sunuyor. Hareket Atölyeleri kapsamında düzenlenen Çıplak Ayaklar'la Dans başlıklı çalışma, 18 Aralık Çarşamba akşamı Arter'de başlayacak. Atölye yürütücülüğünü Duygu Güngör, Aslı Öztürk, Mihran Tomasyan, Büşra Firidin ve Melih Kıraç'ın üstlendiği çalışma, 8 hafta boyunca her Çarşamba 19:00-21:00 saatleri arasında Sevgi Gönül Oditoryumu'nda gerçekleşecek. Çıplak Ayaklar Kumpanyası, 2003'ten bu yana bir dans kumpanyası olarak gösteri sanatları alanındaki üretiminin yanında, düzenli olarak atölyeler düzenliyor ve hareketin gündelik hayatın bir parçası olması üzerine paylaşımda bulunuyor. Kumpanya dansçılarının kendi pratiklerini paylaşacağı atölye, çağdaş dans teknikleri, zihin-beden farkındalığı, doğaçlama ve kompozisyon gibi çalışmalara odaklanacak. Katılımcıların hareketle daha yakın bir ilişki kuracağı süreç, herkesin dahil olabileceği bir oyun alanı kuracak. Atölyenin biletleri Arter'den temin edilebilir veya 0212 708 58 00 numaralı telefondan rezervasyon yaptırılabilir.


Kapılarını 13 Eylül Cuma günü açmaya hazırlanan Arter, Dolapdere'deki yeni binasını ve açılış sergilerini 4 Eylül 2019 Çarşamba günü ilk olarak basın mensuplarıyla buluşturdu. Arter'in Sevgi Gönül Oditoryumu'nda düzenlenen basın toplantısı Arter Kurucu Direktörü Melih Fereli, Vehbi Koç Vakfı Genel Müdürü Erdal Yıldırım ve Arter Başküratörü Emre Baykal'ın katılımlarıyla gerçekleşti. Koç Holding ve Arter Yönetim Kurulu Başkanı Ömer M. Koç gönderdiği mesajla Tüpraş'ın 5 yıl boyunca Arter'in kurumsal sponsoru olacağını da açıkladı. Bu işbirliği kapsamında 24 yaş ve altındaki gençler her zaman Arter'deki tüm sergileri ücretsiz olarak ziyaret edebilecek. Vehbi Koç Vakfı Genel Müdürü Erdal Yıldırım konuşmasında, Ülkemize, bölgemize ve dünyaya böyle bir kurum kazandırdığımız için hem çok gururlu, hem de çok mutluyuz. Arter'in açılışının Vakfımızın ellinci kuruluş yılında gerçekleşmesi bu mutluluğumuzu daha da pekiştiriyor. Bu özel yılı 'Üstümüze Vazife' sloganıyla kutluyoruz. Vazifemiz Arter gibi mükemmeliyet merkezlerini hayata geçirmekle sınırlı değil; en az bunun kadar önemli bir diğer husus bu kurumları yaşatabilmek. Dünyada çok az kültür sanat kurumu kendi yarattığı gelirle ayakta durabiliyor; bu durum Arter için de geçerli. Şanslıyız, çünkü Koç Ailesi'nin, Koç Topluluğu'nun ve Vakfımızın desteğiyle Arter'in hep yaşayacağını ve sürekli gelişeceğini biliyoruz. dedi. Arter Kurucu Direktörü Melih Fereli konuşmasında, Arter, yeni binasında yeniden açılırken, günümüz sanatını tüm boyutlarıyla geniş kitlelerle buluşturmayı misyon ediniyor ve her şeyden önce sanatın tüm disiplinlerini kapsayacak programıyla herkes için erişilebilir, canlı ve sürdürülebilir bir kültür ve yaşam platformu olmayı hedefliyor. Biz Arter'le sanat etrafında bir buluşma ve beraber keşfetme alanı yaratmak istedik. Özellikle yeni kuşakların sanatla iç içe, yeni sorular sorarak, yaratıcı üretimin tadına vararak yetişmeleri gerçekleştirmeyi hedeflediğimiz ortamın en vazgeçilmez yanı. dedi. Bundan yaklaşık 10 yıl önce, şimdikine çok benzer bir heyecanı Arter'in İstiklal Caddesi'ndeki ilk açılışında yaşamıştık. Sadece benim ve Arter ekibi için değil, sanatla her ne şekilde olursa olsun ilgilenen herkes için heyecan verici bir başlangıçtı. İstiklal Caddesi 211 numaradaki ilk mekanımız bizim için her şeyden önce bir hazırlık, birlikte deneyimleme ve öğrenme alanı oldu. Şimdi orada biriktirdiklerimizi, bize daha farklı imkanlar sunan bu yeni mekana, yine hep birlikte taşıyoruz. diyerek sözlerine başlayan Arter Başküratörü Emre Baykal sergiler, etkinlikler ve diğer programlar hakkında bilgi aktardı. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan Arter'in açılış programında toplam yedi sergi yer alıyor. Emre Baykal ve Eda Berkmen küratörlüğünde Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan Saat Kaç? başlıklı sergi, bellek, zaman ve mekan kavramları etrafında şekilleniyor. Küratörlüğünü Selen Ansen'in yaptığı Kelimeler Pek Gereksiz başlıklı koleksiyon grup sergisi, jest, kalıntı ve iz temaları etrafında kurgulanıyor. Altan Gürman retrospektif sergisi, 1976 yılında hayatını kaybeden sanatçının tüm üretimini bir araya getiriyor. Ayşe Erkmen'in Arter'in açılış programında yer alan sergisi Beyazımtırak, sanatçının 1970'lerden bu yana gerçekleştirdiği sanatsal üretim içinden retrospektif bir anlayışla seçilenlerle birlikte, bu sergi için özel olarak tasarlayıp ürettiği yeni işleri bir araya getiriyor. Rosa Barba'nın Gizli Konferans başlıklı yerleştirmesi sanatçının 2010 2015 yılları arasında müze depolarında çektiği üç filmden oluşuyor. İnci Furni'nin Bir An İçin Durdu başlıklı kişisel sergisi, sanatçının bu sergi için ürettiği yeni işlerini bir araya getiriyor. Celeste Boursier-Mougenot'nun offroad, v.2 başlıklı yerleştirmesi, dışarıdaki rüzgarın hızı ve yönüyle etkileşim içinde hareket eden üç adet kuyruklu piyanodan oluşuyor. Arter'in sahne sanatları, klasik, çağdaş ve elektronik müzik, film, performans sanatı ve dijital sanatlar gibi pek çok disiplinin yenilikçi örnekleri ve nitelikli yorumlarına yer verecek Etkinlik Programı kapsamında ilk dört ay içinde Arter'de yer alacak sanatçılar arasında Aydın Esen, Portrait and a Dream, Elif Çağlar Quartet, Can Çakmur, In Hoodies, Emin Fındıkoğlu Beşlisi ile Tolgahan Çoğulu ve Sinan Ayyıldız Duo bulunuyor. Meggy Rustamova, Noe Soulier, Gizem Karakaş ve Etem Şahin, Kate McIntosh ise özgün performanslarıyla Arter'in programına dahil olacaklar. 22 Ekim'de Jonas Mekas Retrospektifi'yle başlayacak Film Programı, bir hafta boyunca sanatçının neredeyse tüm üretimini izleyicilerle buluşturacak. Jonas Mekas toplu gösteriminin ardından Arter'in koleksiyon sergilerine paralel olarak hazırlanan bir içerikle devam edecek olan Film Programı, Agnes Varda, Chantal Akerman, Alain Resnais, Chris Marker, Laurie Anderson, Apichatpong Weerasethakul gibi yönetmen ve sanatçıların filmlerinden örnekleri bir araya getirecek. Öğrenme Programı kapsamında kamuya açık olarak düzenlenecek konuşmalar, atölye çalışmaları, seminerler ve sergi turlarıyla beraber, Gençlik Konseyi ve Arter Araştırma Programı adıyla iki uzun soluklu program hayata geçirilecek. İçinde yaşadığımız zamanı sanat aracılığıyla yorumlamaya yönelik etkinlikler sunacak olan program, herkesin yaratıcı sürecin parçası olabileceği bir ortamı mümkün kılmayı amaçlıyor. Arter, sergi programı etrafındaki tartışmaları beslemeyi ve teşvik etmeyi amaçlayan yayınlar sunmayı da sürdürecek. Yeni binadaki yayın programı, sanatçılara ve sergilere odaklı yayınların yanında Arter Koleksiyonu'na odaklanan Arter Yakın Plan ve Arter Arka Plan başlıklı iki yeni kitap dizisiyle başlıyor.


Çevrimiçi ortamda birçok etkinlik gerçekleştiren Arter, şimdi de çocuklarla buluşuyor. Arter'in Kuş Dürbünü başlıklı ilk çevrimiçi çocuk atölyesi 23 Mayıs Cumartesi günü saat 11:00'de başlayacak. Arter Koleksiyonu'ndan seçilmiş yapıtlardan yola çıkan Kuş Dürbünü atölyesinde çocuklar gökyüzünü gözlemlemek için rengarenk bir kuş dürbünü tasarlayacaklar. 6 9 yaş aralığındaki çocuklara yönelik ücretsiz olarak gerçekleştirilen atölyeye katılmak için adresi üzerinden kayıt yaptırılabilir. Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19 salgınına karşı alınan sağlık tedbirleri kapsamında geçici olarak ziyarete kapalı olan ve dijital içerikler aracılığıyla kullanıcılarıyla buluşmayı sürdüren Arter, Öğrenme Programı kapsamındaki Çocuk Atölyeleri'ni de çevrimiçi ortama taşıyor. Arter'in ilk çevrimiçi çocuk atölyesi Kuş Dürbünü, 23 Mayıs 2020 Cumartesi günü 11:00'de 6 9 yaş aralığındaki çocuklara yönelik olarak düzenlenecek. Kuşların renklerinin ve bu renklerin uyandırdığı duyguların, farklı sanatsal yaklaşımlar aracılığıyla keşfedileceği çalışmada, çocuklar hayal güçleriyle sanatın yaratıcı olanaklarını birleştirerek gökyüzünü gözlemlemek için rengarenk bir kuş dürbünü tasarlayacaklar. Kuş Dürbünü için çocukların, iki adet karton rulo, makas, yapıştırıcı ve boya kalemleriyle birlikte süsleme için renkli kağıt parçaları gibi çeşitli malzemelere ihtiyaçları olacak. Katılımın ücretsiz ve kontenjanla sınırlı olduğu çevrimiçi Kuş Dürbünü atölyesine katılmak için adresi üzerinden kayıt yaptırılması gerekiyor. Arter'in çevrimiçi Çocuk Atölyeleri, 30 Mayıs Cumartesi günü Fluxus Resim atölyesiyle, 6 Haziran Cumartesi günü ise Kendi Marakasımızı Yapıyoruz! başlıklı atölyeyle devam edecek.


Gerekli sağlık önlemleriyle yeniden ziyarete açılan Arter'de, salgın nedeniyle evlerde kalınan dönemde başlatılan çevrimiçi rehberli turlar devam ediyor. Ekranlar aracılığıyla buluşulan bu turlarda Arter sergi rehberi ekibi, her hafta farklı bir tema etrafında bir eser seçkisini katılımcıların yorumuna açıyor. 5 Ekim'de başlayarak her Pazartesi 19:00-20:00 saatleri arasında ücretsiz olarak gerçekleşecek çevrimiçi rehberli turlara katılmak için adresine yazarak kayıt yaptırmak gerekiyor. Sonbaharı Dinleyen Gözler İçin, Yağmur Ormanı V (varyasyon 3), Gökcisimleri Üzerine, KP Brehmer: Büyük Resim ve Alev Ebüzziya Siesbye: Tekerrür başlıklı beş yeni sergiyle karşılayan Arter'de Cevdet Erek: Bergama Stereotip ve Altan Gürman sergileri de devam ediyor. Ziyaretçilerini gerekli sağlık önlemleri çerçevesinde ağırlayan Arter, çevrimiçi ortamda düzenlediği etkinliklerini de sürdürüyor. Arter'in, salgın nedeniyle kapalı olduğu dönemde başlattığı çevrimiçi rehberli turlar yeni sezonda devam ediyor. Ekranlar aracılığıyla buluşulan turlar, katılımcıların yapıtları kendi hayat deneyimleriyle ilişkilendirerek yorumlamalarını teşvik eden bir yaklaşım benimsiyor. Arter sergi rehberleri, her hafta farklı bir tema etrafında bir eser seçkisini ekranları aracılığıyla katılımcılarla paylaşıyor ve yoruma açıyor. Ücretsiz olarak düzenlenen çevrimiçi rehberli turlar, 5 Ekim'de başlayarak Ekim, Kasım ve Aralık ayları boyunca her Pazartesi 19:00-20:00 saatleri arasında gerçekleşecek. Diyalog ve tartışmaya daha fazla zaman tanımak amacıyla sınırlı sayıda katılımcıyla düzenlenen turlara katılmak için etkinlik tarihinden önce adresine yazarak rezervasyon yaptırmak gerekiyor.


Dolapdere'deki yeni binasını 13 Eylül Cuma günü ziyarete açmaya hazırlanan Arter'in, 9 Eylül 2019 Pazartesi akşamı Koç Holding ve Arter Yönetim Kurulu Başkanı Ömer M. Koç ve Arter Kurucu Direktörü Melih Fereli'nin ev sahipliğinde gerçekleşen protokol açılışına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un yanı sıra Bakanlık yetkilileri ve sanat iş dünyasından çok sayıda davetli katıldı. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan ve çağdaş sanat alanında sürdürülebilir bir üretim ve sergileme altyapısı sunmak üzere 2010 yılında açılan Arter, vakfın 50. kuruluş yıldönümünü kutladığı 2019 yılında, Dolapdere'deki yeni binasına taşındı. Koç Holding ve Arter Yönetim Kurulu Başkanı Ömer M. Koç açılışta yaptığı konuşmada Koç Topluluğu olarak felsefemizin temelinde ekonomik büyümeyi toplumsal gelişmeyle bir bütün olarak gören bir bakış açısı yatıyor. Toplum olarak daha iyi bir gelecek istiyorsak, yaratıcılığa, yeni fikirlere ve cesur adımlara şimdi her zamankinden daha fazla ihtiyacımız var. Her birimiz yaşamımızın her anında kendimizi ve çevremizi anlama, anlamlandırma ve bu anlamları paylaşma arayışı içerisindeyiz. İşte bu noktada yaratıcılık ve sanat üretimi devreye giriyor. Bireysel varoluşumuzu manen güvenli, tahammül edilebilir ve tatmin edici kılmak için yaratıcılık ve sanat en temel ihtiyaçlarımızdan ikisi. Sanat aynı zamanda farklı görüşlerin çok seslilik içerisinde ifade bulabilmesinin de en önemli mecrası. Arter'in yeni binasıyla birlikte tüm halkımızın, özellikle de gençlerimizin ve çocuklarımızın sanatla özgürce karşılaşabileceği bir ortamı mümkün kılmanın heyecanı içindeyiz. Ne mutlu ki, çağdaş müzecilik anlayışıyla inşa edilen ve sergilerin yanı sıra konserler, canlı performanslar, tiyatro, dans, film gösterimleri gibi sanatın pek çok disiplinini de içererek ziyaretçilerine 'bir müzeden çok daha fazlası'nı sunan bu yapıyı hayata geçirebildik. Çocuklarımızı yaratıcı düşüncenin, sorgulama becerisinin dinamikleriyle donatmalı; yetişkinlerin de sanata erişim ve katılım hakkını yaygınlaştırmalıyız. dedi. Arter Kurucu Direktörü Melih Fereli ise Biz Arter'le sanat etrafında bir buluşma ve beraber keşfetme alanı yaratmak istedik. Farklı sanat disiplinlerini bir araya getiren programıyla çok çeşitli ilgi alanlarına sahip insanları buluşturan bir merkez olmayı, her yaştan, her sosyo-ekonomik kesimden birey için davetkar olabilmeyi hedefliyoruz. Arter'i geniş kitlelerle tanıştırmak hedefimizin odağında ise 24 yaş ve altı izleyiciler yer alıyor. Kurumsal sponsorumuz Tüpraş'ın sayesinde, 24 yaş ve altındaki izleyicilerimiz tüm Arter sergilerine ücretsiz olarak girebilecek. şeklinde konuştu. Yeni binamızla beraber Arter'in programı koleksiyonumuzdan ve dışından muhtelif sergilerin ötesinde sahne sanatları, müzik ve film gibi farklı disiplinlerden etkinlikleri ve özel tasarlanmış atölyemiz sayesinde ziyaretçilerin sanatla bağ kurmalarını destekleyen muhtelif öğrenme imkanlarını içerecek şekilde genişliyor. Arter bu yeni kurumsal kimliğiyle izleyicileri sanatın tüm disiplinlerindeki güncel üretimle buluşturacak bir kültür merkezi gibi işleyecek. Bu kültür merkezinin açılış takip eden ilk aylarda, 2019 yılı sonuna kadar ücretsiz olarak ziyaret edilebileceği müjdesini de burada vermek isterim. dedi. Fereli sözlerini Bu yapının ülkemize kazandırılması ve halkımızla buluşturulması için destek ve kararlılıklarını her zaman yanımda hissettiğim başta Koç Ailesi'nin değerli büyükleri Semahat Arsel ve Rahmi Koç'un yanı sıra patronum, can dostum Ömer Koç olmak üzere Koç Ailesi'nin tüm fertlerine bizlere duydukları güven için minnettarım. Merhume Sevgi Gönül'ün Vehbi Koç Vakfı'na bıraktığı mirasıyla sürdürülmesini istediği değerlere ilişkin beklentilerine layık olacağımızın sözünü veriyoruz; aziz hatırasını Sevgi Gönül Oditoryumu'muzda yaşatmaya devam edeceğiz. Onlar sayesinde hayallerimin gerçekleştiğini görmek her faniye nasip olmayan bir ayrıcalık benim için; bu vesileyle hepsine en kalbi duygularla teşekkürlerimi takdim ediyorum. Arter'in faaliyetlerini güçlü bir biçimde sürdürebilmesi için 5 yıl boyunca kurumsal sponsorluğumuzu üstlenen Tüpraş'a minnetimi ifade ederken, ziyaretçilerimizin Arter'e erişmesini kolaylaştıracak servis hizmetini hayata geçirmemizi sağlayan ulaşım sponsorlarımız Ford Otosan ve Otokar'a da teşekkürlerimizi sunuyorum diye sonlandırdı. Bir Vehbi Koç Vakfı kuruluşu olan Arter'in açılış programında toplam yedi sergi yer alıyor. Emre Baykal ve Eda Berkmen küratörlüğünde Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan Saat Kaç? başlıklı sergi, bellek, zaman ve mekan kavramları etrafında şekilleniyor. Küratörlüğünü Selen Ansen'in yaptığı Kelimeler Pek Gereksiz başlıklı koleksiyon grup sergisi, jest, kalıntı ve iz temaları etrafında kurgulanıyor. Altan Gürman retrospektif sergisi, 1976 yılında hayatını kaybeden sanatçının tüm üretimini bir araya getiriyor. Ayşe Erkmen'in Arter'in açılış programında yer alan sergisi Beyazımtırak, sanatçının 1970'lerden bu yana gerçekleştirdiği sanatsal üretim içinden retrospektif bir anlayışla seçilenlerle birlikte, bu sergi için özel olarak tasarlayıp ürettiği yeni işleri bir araya getiriyor. Rosa Barba'nın Gizli Konferans başlıklı yerleştirmesi sanatçının 2010 2015 yılları arasında müze depolarında çektiği üç filmden oluşuyor. İnci Furni'nin Bir An İçin Durdu başlıklı kişisel sergisi, sanatçının bu sergi için ürettiği yeni işlerini bir araya getiriyor. Celeste Boursier-Mougenot'nun offroad, v.2 başlıklı yerleştirmesi, dışarıdaki rüzgarın hızı ve yönüyle etkileşim içinde hareket eden üç adet kuyruklu piyanodan oluşuyor. Arter'in sahne sanatları, klasik, çağdaş ve elektronik müzik, film, performans sanatı ve dijital sanatlar gibi pek çok disiplinin yenilikçi örnekleri ve nitelikli yorumlarına yer verecek Etkinlik Programı kapsamında ilk dört ay içinde Arter'de yer alacak sanatçılar arasında Aydın Esen, Portrait and a Dream, Elif Çağlar Quartet, Can Çakmur, In Hoodies, Emin Fındıkoğlu Beşlisi ile Tolgahan Çoğulu ve Sinan Ayyıldız Duo bulunuyor. Meggy Rustamova, Noe Soulier, Gizem Karakaş ve Etem Şahin, Kate McIntosh ise özgün performanslarıyla Arter'in programına dahil olacaklar. 22 Ekim'de Jonas Mekas Retrospektifi'yle başlayacak Film Programı, bir hafta boyunca sanatçının neredeyse tüm üretimini izleyicilerle buluşturacak. Jonas Mekas toplu gösteriminin ardından Arter'in koleksiyon sergilerine paralel olarak hazırlanan bir içerikle devam edecek olan Film Programı, Agnes Varda, Chantal Akerman, Alain Resnais, Chris Marker, Laurie Anderson, Apichatpong Weerasethakul gibi yönetmen ve sanatçıların filmlerinden örnekleri bir araya getirecek. Öğrenme Programı kapsamında kamuya açık olarak düzenlenecek konuşmalar, atölye çalışmaları, seminerler ve sergi turlarıyla beraber, Gençlik Konseyi ve Arter Araştırma Programı adıyla iki uzun soluklu program hayata geçirilecek. İçinde yaşadığımız zamanı sanat aracılığıyla yorumlamaya yönelik etkinlikler sunacak olan program, herkesin yaratıcı sürecin parçası olabileceği bir ortamı mümkün kılmayı amaçlıyor. Arter, sergi programı etrafındaki tartışmaları beslemeyi ve teşvik etmeyi amaçlayan yayınlar sunmayı da sürdürecek. Yeni binadaki yayın programı, sanatçılara ve sergilere odaklı yayınların yanında Arter Koleksiyonu'na odaklanan Arter Yakın Plan ve Arter Arka Plan başlıklı iki yeni kitap dizisiyle başlıyor.


Nature Machine Intelligence dergisinde yayınlanan araştırma raporuna göre Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar, insan yardımı olmaksızın Rubik küplerini bir dakikadan daha kısa sürede çözmeyi başarabilen DeepCubeA isimli bir bilgisayar algoritması geliştirdi. Dünyada bir ilk olarak Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar herhangi bir sinir ağı, makine öğrenim tekniği, bilgi birikimi yahut insan yardımı olmaksızın Rubik küplerini bir dakikadan kısa bir sürede çözebilen bilgisayar algoritması geliştirdi. DeepCubeA şeklinde isimlendirilen algoritma, pekiştirmeli öğrenme yöntemiyle kendi kendini geliştirebilecek. Şimdiye dek karşısına getirilen tüm bulmacaları başarıyla çözen yazılım, bir Rubik küpünü ortalama 20 hamlede çözüyor. Denemelerin yüzde 60.3'ünde mümkün olan en az hamleyle bulmacayı tamamlayan algoritma, denemelerin yüzde 36.4'ünde ise mümkün olan en kısa yoldan yalnızca iki hamle daha fazlasını yaptı. Şimdiye dek insanlarda 4 saniye olarak belirlenen Rubik küpü rekoru, yapay zekanın 18 saniyelik hızını oldukça az olsa da; pek çok insan için bir Rubik küpünü çözmek ortalama 50 hamleye gerekiyor. Rubik küpünün yanı sıra DeepCubeA algoritması, Lights Out ve Sokoban gibi farklı bulmacaları da çözebiliyor. Üstelik bunları tamamlarken, Rubik küpüne nazaran çok daha az hamle yapmaya ihtiyaç duyuyor.


Son dönemin en revaçta dizilerinden biri olan Stranger Thingsin senaryosunu aratmayacak bir ön çalışmayla işe koyulan bilim insanları, şimdiye kadar eşi benzeri görülmedik bir deneye imza atmak için kolları sıvadılar. Birçokları için ütopik bir fanteziden öteye geçemeyecek paralel/çoklu evrenlerin keşfedilmesine yönelik bu çalışma ve akabinde gelecek deneyi şimdiden büyük bir merak konusu oldu. İngilizlerin önde gelen yayın organlarından biri olan Independent'ın haberine göre; bu yaz içerisinde gerçekleştirilmesi planlanan deney için gerekli tüm ekipmanlar şimdiden tedarik edilmiş durumda. Çok uzun bir süredir bilim insanlarınca dile getirilen paralel/çoklu evren fikri, temelde şu an içinde bulunduğumuz evrenin hemen her açıdan neredeyse birebir kopyası görünümünde olan öngörülemez sayıdaki çoklu evrenlerden oluşuyor. İşte bu çalışma ve deneyi de, bunlardan/içlerinden birinin keşfini mümkün kılabilmeyi amaçlıyor. Araştırmaların temelini ve esin kaynağını oluşturan çalışma ise, 1990 yılında gerçekleştirilen ve atom çekirdeğinden proton parçacıklarının ayrıştırılmasının ardından geriye kalan nötron parçacıklarının çökme sürelerinin tespit edilmesini amaçlayan bir deneye dayanıyor. Tüm bu çalışmalar ve hesaplamalar çerçevesinde şu aşamada bilim insanlarının karşısına çıkan en önemli sorgulamalardan bir de hiç şüphesiz, paralel/çoklu evrenlerin bariz bir kanıtı olma yolunda yerçekimi dalgalarının ne derece bir öneme sahip olduğunun ortaya çıkarılması yönünde. Başka bir bağlamda da, içinde yaşadığımız evrenden -ona çok benzer- başka evren ya da evrenler olabileceği gerçeği; yalnız bilimin değil, başta sinema ve edebiyat olmak üzere pek çok sanat kolunun da yakından ilgilendiği, hatta sıkı sık kendisine tema ve konu edindiği gizemli bir alan oluşturmaya devam ediyor. Yakın bir süreçte kaybettiğimiz yirminci ve yirmi birinci yüzyılın en değerli bilim insanlarından biri olan Stephen Hawking, paralel/çoklu evren fikrini ilk ortaya atanlardan biri olmuş, bu doğrultuda da kara deliklerin paralel evrenlere açılan boyut kapıları olabileceğini öne sürmüştür. Benzer şekilde Gustavo Lucena Gomez gibi genç meslektaşları da aynı görüşü savunmaya ve geliştirerek ileri sürmeye devam etmişlerdir.


OnAir Sahne hem müzisyenlerden hem dinleyenlerden son dönemde gelen yoğun talepler doğrultusunda Rap müziğin de örneklerini sunmaya başladı. Murat Özel'in Varmeta ile birlikte gerçekleştirdiği Rock-Rap tarzındaki şarkı Karantina ile ufaktan aralanan Rap dünyası, OnAir Sahne'de artık daha sık yer bulacak. M. Batuhan Dursun, uzun yıllar dinlediği rap müziğine 2014 yılından itibaren kendi sözlerini yazmaya başlamış genç bir müzisyen. 2021 yılında ilk single'ı olan Altıpatları çok sevdiği rap kültürüne ekleyen El Drago, aktif olarak yazmaya devam ediyor ve kariyerini sürekli ileriye götürme hedefinde ilerliyor.


Bazı ünlü giyim firmalarının, satılmayan ürünlerini markalarının değerini korumak için imha ettiği bir dönemde Rusya'nın Kursk kentinden Artur Braje, çöpten topladığı malzemelerle kıyafet tasarlıyor. Tarzını 'israfsız moda' olarak nitelendiren Braje, gelecekte Türkiye'de de bir ekolojik moda müzesi şubesi açabileceğini söyledi. Kendi ismini taşıyan bir ekolojik moda tiyatrosu ve müzesine sahip çevreci bir kişi olan Braje, kariyerine başlama öyküsünü, neden böyle bir girişimde bulunduğunu ve gelecek planlarını Sputnik'e anlattı. Braje Kullanılmış malzemelerden kıyafet tasarımı ile 11 yıldır, moda ile de 17 yıldır ilgileniyorum. İlkokul çağında 9 yaşındayken eski kıyafetleri yeniden dikip yenilerini yapıyordum. Sonra da mesleki bir okula gidip moda tasarımcılığı eğitimi aldım, kıyafet dikimi ile profesyonel olarak uğraştım, yarışmalara katılıp birinci oldum. Daha sonra da Kursk İşletme, Ekonomi ve Hukuk Enstitüsü'nde Halkla ilişkiler okudum, burada Ekolojik Moda Müzesi'ni kurdum ifadelerini kullandı. Çok yönlü biri olan Braje, modanın yanı sıra resim, dekorasyon, şiir ve müzikle de ilgileniyor. Sanatla ilgili olan her şeyi, seyahat etmeyi, bisiklet, kano, kayak ve badminton sporlarını seviyorum diyen Braje, doğanın kendisi gibi ona zarar veren çöplerin de ilham kaynağı olduğunu ifade etti. Braje Hayatta mottom 'Fikirler ayağımızın dibinde' ve 'çöpü güzelleştirmek' dedi. Braje, tasarımlarında çöpten çıkarılan malzemeleri kullanma fikrinin nasıl oluştuğu sorusunu da şu sözlerle yanıtladı: Çöpün geri dönüştürülmesi sorunun farkına vardığımda, çöpleri sanatta kullanarak gezegenimize yardım edebileceğimizi düşündüm. Böylece aklıma çöpten kıyafet, enstalasyon, tablolar vs. yapma fikri geldi. 2 yıl sonra da tasarladığım kıyafetlerle ekoloji arasında bir bağıntı kurdum. Braje, sanat üzerinden çevre sorunlarına dikkat çekmek, insanları geri dönüşüm konusuna daha ciddi yaklaşmaya sevk etmek istediğini söyledi. Braje Plastik ve kağıt çöpleri atmamaları gerektiği, kıyafetlerimi, müzedeki sergiyi görüp bunların yeniden kullanılabileceğini anlamalarını istedim. İleri dönüşüm yöntemine gelince de, insanlara çöplere ikinci bir hayat verilebileceğini, eski ve yırtık kıyafetlerden battaniye, perde ve uzun süre daha kullanılabilecek şeyler yapılabileceğini göstermek istiyorum dedi. Tasarımlarında hedef kitlenin başta gençler olmak üzere toplumun her kesimi olduğunu belirten Braje Gençler tasarımlarımla gelecekte hem kendileri hem de çocuklarının nasıl bir çevrede yaşamak istediklerini, doğa için iyi bir şeyler yapmayıp sadece tüketici olduklarında onları nasıl bir ekolojik durumun beklediğini, kaynakların er ya da geç tükeneceğini düşünebilirler ifadelerini kullandı. Tasarımları için kaynak sıkıntısı olmayan Braje, kullandığı malzemeleri çöp konteynerlarının yanında bulduğunu vurguladı. Diğer yandan Braje'nin tasarımları sadece görsel amaçlı değil. Braje 10 yılı aşkın süredir var olan gazetelerden yapılmış bir koleksiyonum var. Sadece görsel ve reklam amaçlı kıyafetler dikmiyorum. Kıyafetlerimin sadece mankenler üzerinde güzel gözükmesini değil, giyilebilir de olmasını istiyorum. Kimileri inorganik malzemeler ürettiği fabrikasının reklamı için, kimileri de standartdışı akşam davetleri, düğünler, konserler için kıyafet istiyor dedi. Braje'ye göre, kimileri tasarımlarını çok beğenip yeni koleksiyonunu sabırsızlıkla beklerken, kimileri de duruma şüpheci yaklaşıyor. Hatta zaman zaman çöpten değil de standart kumaşlardan yapılan giysileri giymek isteyen modeller de oluyor. Ancak sanat çevrelerinin bulunduğu müzayedelerde tasarımlarından yararlanılıyor, binalarda tablo yerine çöpten kıyafetlerin giydirildiği mankenler kullanılıyor. Valentin Yudaşkin, Alexander McQueen, Gary Harvey gibi usta tasarımcılardan etkilendiğini belirten tasarımcı, kendi tarzını da 'israfsız moda' olarak nitelendirdi. Braje, şimdiye kadar alanında birçok başarıya da imza attı. Geri dönüşüm ve ileri dönüşüm yöntemleriyle yaptığı 150 kıyafetin sergilendiği bir eko-müze kurdu. Hayır amaçlı üç büyük sanat gecesi organize etti, Rusya'daki genç tasarımcıların katıldığı 'Ruskiy Siluet' gibi çeşitli yarışmaların yanı sıra İtalya, Çekya, Fransa, İspanya'daki yarışmalarda da birinci oldu. Tasarımcı, şimdi de kendi eko-moda evini kurmayı, kullanılmış malzemelerden tam kapsamlı şekilde ayakkabı ve kıyafet üretimine geçmeyi planlıyor. Braje Ayrıca Türkiye'yi ziyaret edip orada da müzemin bir şubesini açabilir, defile düzenleyebilirim dedi.


Farklı galeriler, sanat kolektifleri, sanatçılar ve disiplinleri bir arada gözlemleme imkanı sunan Artweeks Akaretler'in 7. Edisyonu Bilgili Holding'in ev sahipliğinde sanatseverlerle buluştu. UBS ana sponsorluğunda, Bilgili Sanat ve Sabiha Kurtulmuş tarafından organize edilen bu edisyonu 13 Kasım'a kadar Akaretler Sıraevler'de ziyaret edebilirsiniz. Artweeks Akaretler'in 7. Edisyonuna katılan bazı galeriler arasında; Ambiedexter, Anna Laudel, Art On, Bosfor, Büyükdere 35, Difo, Doğançay Müzesi, Ferda Art Platform, Galeri 77, Galeri Nev, Krank, Labirent Sanat, Martch, Merkür, Mine Sanat Galerisi, Mixer, Onearc, Öktem Aykut, Pi Artworks, Pilevneli, Sanatorium, Taksim Sanat, The Empire Project, The Pill, Versus Art ProjectveX-ist yer alıyor. Gezimize Öktem Aykut ile başlıyoruz. Duvardaki QR kodu okutarak sergideki eserlerin görsel ve künyelerinin bulunduğu bir pdf dosyasına erişebiliyorsunuz. Melis Ağazat, Eymen Aktel, Koray Ariş, Gökçen Cabadan, Burhan Kum Öktem Aykut'ta eserleri sergilenen sanatçılar arasında yer alıyor. Üst kata çıktığımızda ise X-İst Sayna Soleimanpour'un oldukça güçlü ve anlamlı bir eseriyle bizleri karşılıyor, Eğer Bir Gün Öldürülürsem Bu Fotoğrafımı Paylaşın. Sayısı her geçen gün artan kadın cinayetleri ve bu cinayetlerin haber yapılış şekli üzerine bu eser beni çok etkileyen eserlerden biri oldu. Kullandığımız dilin ne kadar önemli ve dönüştürücü olduğunu gözler önüne seriyor. Yalnızca Artweeks bütününde değil galeri veya sanat kolektiflerinin sergileri içinde de farklı disiplinden eserler, sanatçılar yer alıyor. X-İst'de bu galerilerden. Popüler kültür öğelerini minyatür sanatıyla birleştiren Murat Palta da İyi, Kötü ve Çirkin, Jurassic Park ve Bir Zamanlar Anadolu'da gibi eserleriyle X-İst'in Arweeks'teki mekanında görülebilir. X- İst Art Weeks 7. Edisyonuna, Ali Bilge Akkaya, Ansen, Aydın Berk Bilgin, Aylin Zaptıçıoğlu, Burak Dak, Burçin Başar, Büşra Çeğil, Doğu Özgün, Gülin Hayat Topdemir, Gökhan Gökseven, Metin Alper Kurt, Murat Palta, Sayna Soleimanpour, Seda Hepsev, Serkan Yüksel ve Tayfun Gülnar ile katılıyor. Sergileri gezerken orada bulunan sanatçılarla sohbet etme ve eserleri üzerine bilgi alma şansım da oldu. Mine Sanat Galerisi'nin Artweeks'teki alanında Ritüel ve Fare Kedi Fare eserleriyle yer alan Zuhal Baysar'da bu sanatçılardan biriydi. Ritüel kişinin kendini bulması ile ilgili bir eser, kendini tüketerek yeniden doğma... Aynı zamanda bu eserde yer alan figür sanatçının kendisi bu yüzden otobiyografik bir tarafı olduğunu da söyleyebiliriz. Fare Kedi Fare de ise yer alan hayvanlar şehir insanına bir metafor aslında. Avlanma geçmişten gelen ve bugün de bilinçaltımızda varlığını devam ettiren dürtüsel bir eylem. Ve günümüz insanı her ne kadar kendini bu eyleme uzak hissetse de o kadar da uzak değil aslında... Avlanma, değişim geçirerek varlığını sürdürüyor. Bir başka canlı üzerinde güç kurma ona üstün gelme dürtüsünü şehir hayatında da nasıl devam ettirdiğimizi hayvanları metafor olarak kullanarak anlatıyor Fare Kedi Fare eserinde sanatçı. Bu eserler sanatçının Av Mevsimi sergisinde yer alan eserlerden. Sohbet etme imkanını bulduğum bir diğer sanatçı ise Mercado'nun Urbanscapes sergisinde yer alan Gamze Yalçın. Özellikle renk kullanımlarıyla dikkat çekiyor. Bazen fosforlu renkler de kullansa da genelde pastel tonları kullandığını ve bir paleti olduğunu söyleyebiliriz. İlhamını ise doğadan ve şehirden alıyor. Eserlerinin insana huzur veren bir yanı var. Sergide yer alan diğer sanatçılar ise Esk Reyn ve Max on Duty. İyilik İçin Sanat Derneği'nin seçkisinde eserleri yer alan sanatçı Rabia Yıldırım'da sohbet etme imkanını bulduğum bir diğer sanatçıydı. Bu seçkide yer alan eserleri doğum lekeleri serisinden işler ve soyut, siyah beyaz eserler. Doğum lekeleri üzerine çalışma fikri ise toplu taşımada ortaya çıkmış. İyilik İçin Sanat Derneği'nin Artweeks'teki sergisinde yer alan sanatçılar, Alla Güner, Burak Dağ, Elif Akçay, Elif Aktaş, Emel Ezal, Emine Büyükbaş, Emir Furkan Tekkalmaz, Fatih Şimşek, Gonca Göde, İpek Erfidan, İrem Öztürk, Loya Kader Öztürkmen, Nida Erdoğan, Rabia Yıldırım, Serap Can ve Tolga Turan. Eserleri üzerine konuşma fırsatını bulduğum bir diğer sanatçı ise Labirent Sanat'ın sergisinde yer alan Nermin Ülker. Bu sergide, kuş, hane ve boğa serisindeki eserleriyle yer alıyor. Kuşlar belli bir mekana bağlı yaşamını sürdüren canlılar değiller. Özgürlükleri ellerinden alınmadığı sürece kapalı bir alanda olmazlar. ... Bununla birlikte 'kuşlar', aynı zamanda kadınlar. Form olarak da dikkat edildiğinde bu nitelikleri rahatlıkla seçilebilir. Toplumsal olarak nerede, hangi eğitimi almış olursa olsun, sosyo-ekonomik olarak hangi mesleği yaparsa yapsın bir kadının mekanla kurduğu ilişkide bir içeride tutulma tutsaklık, ruhsal bir zıtlık buluyorum. Sergiyi gezerken sanatçının metninden alıntıladığım bu cümleleri de aklınızda bulundurun. Labirent Sanat'ın Artweeks'teki sergisinde yer alan diğer sanatçılar ise Aslıhan Kaplan Bayrak, Emre Celali, Serhat Akavcı. Serhat Akavcı'nın eserlerinde karanlık yönümüzle yüzleşme, hayatımızın belli bir döneminde yaşadığımız bireysel veya toplumsal travmatik olguların yıkıcı etkisiyle mücadele ve bu olguların döngüselliğine odaklanıyor.


Hollywood'un en ikonik karakteri Marilyn Monroe bu kez Ana de Armas ve Netflix farkı ile geliyor. Dünya prömiyerini 79. Venedik Film Festivali'nde yapacak olan Blonde, 28 Eylül'de Netflix'te. Joyce Carol Oates'un çok satan romanından uyarlanan Blonde, Hollywood'un en unutulmaz ikonlarından olan Marilyn Monroe'nun yaşam öyküsünü cesur bir şekilde yeniden ele alıyor. Ünlü oyuncunun halkın gözündeki imajı ve özel hayatı arasındaki derinleşen ayrımı keşfe çıkan Blonde, onun Norma Jeane olarak geçirdiği çalkantılı çocukluğu, yıldızlığa yükselişini ve romantik ilişkilerini konu edinirken gerçekle kurgu arasındaki sınırı bulanıklaştırıyor. Andrew Dominik'in yazıp yönettiği filmin başrolünü Ana de Armas üstlenirken oyuncu kadrosunda Adrien Brody, Bobby Cannavale, Xavier Samuel, Julianne Nicholson, Lily Fisher, Evan Williams, Toby Huss, David Warshofsky, Caspar Phillipson, Dan Butler, Sara Paxton ve Rebecca Wisocky yer alıyor.


Arzum Onan'ın farklı malzemeler kullanarak ürettiği 22 heykelden oluşan ikinci kişisel sergisi sanatseverlerle buluştu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tophane-i Amire Kültür Sanat Merkezi'nde açılan Kadın adlı sergiye, Onan'ın eşi Mehmet Aslantuğ'un yanı sıra sanat dünyasından ünlü isimler katıldı. Onan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ikinci sergisini açmaktan dolayı yaşadığı mutluluğu ve heyecanı dile getirdi. Heykelin en zor sanat dalı olduğunu vurgulayan Onan, Bu denli emeğin, çabanın, zamanın görücüyle buluşması benim için çok anlamlı ve keyifli bir süreç. dedi. Onan, materyal çeşitliliğini önemsediğine dikkati çekerek, üretim süreci için, Metalleri keserek, eğip bükerek, kaynak yaparak ya da taş ve ahşapta, yontarak, sabırla, malzemeyi de tanıyarak, onun yolundan giderek, inatlaşmayarak koca kütlelerden içinde tasarladığınız formu ortaya çıkarma süreci bambaşka bir süreç. Bu kadar zorluğun bu kadar sevilmesi de çok yaşanılabilir bir şey de değil. Sabrı öğreten, malzemeyi de sevdiren zor ama güzel zamanlar. ifadelerini kullandı. Bazı eserlerinde, ekinlerin tanelerini sapından ayırmaya yarayan tarım aleti düveni kullanan sanatçı, Anadolu'da, daha çok toprakta, karnında ya da kucağında çocuğu, sırtında küfesiyle üretimin içinde olan ve çabalayan, aynı zamanda evde de o emeği veren kadını temsil ettiğini düşünüyorum. O niyetle, gözle ve bilgiyle yaptığım işler. diye konuştu. Sergide, taş, ahşap, metal, bronz ve mermer gibi malzemeler kullanılarak üretilen farklı form ve boyutlarda eserler bulunuyor.


1993 yılında Atilla Tutumlu, Muzaffer Kuvvet ve Tanju Can tarafından Bakırköy/İstanbul'da kurulan Türk Death Metal grubu Asafated, dönemine damga vurmuş bir grup. Uzun bir aradan sonra Asafated'ın bir araya gelmesi ve konser turnesi duyurusuyla sevenleri büyük heyecan yaşadı. Biz de Tanju Can ile Asafated'ın hem geçmişi hem de yeni projeleri üzerine konuştuk. Tanju Can: Aslında her şey gördüğüm bir rüya ile başladı. Rüyamda yıllar önce Radical Noise ile verdiğimiz bir konserin posteri vardı. Posterdeki tarihin üstüne çarpı çekilmiş güncel bir tarih vardı. Sabah uyanınca ilk iş RN Pedro'ya mesaj yazmak oldu. Ondan Tarihler uyarsa seve seve beraber yaparız cevabı gelince ekstra keyiflendim ve Atilla ve Cenk'e haber ettim. Hepsi çok özlemiş olacak ki hemen atladılar. Davullarda bize eşlik etmesi için de Dorock Bar'ın nerede ise ssk'lı davulcusu olan Razor Berkay'a sordum. O da Büyük Zevkle deyince start verdik. T. C.: Aslında ilk cevapta buradaki çoğu ayrıntıyı vermişim. Evet kadro TVB+davulda Berkay. Buna göre muhtemelen bu konserlerde Kaybolmuş Masumiyet ve Tout Va Bien'deki tüm parçaları çalarız. Yetişirse kaydetmediğimiz parçalardan da 1 veya 2 ekleme de olabilir. T. C.: Kaybolmuş Masumiyet tek albümümüz, Tout Va Bien ise 3 parçalık EP. Gerçekten Türk Death Metal tarihinde önemli yerleri var. Aslında Zihni Müzik Tout Va Bieni 10 inch plak olarak basacak ve bu bizim açımızdan da çok heyecan verici. Kayıtlarımız sadece kaset olarak basıldı çünkü. Eğer istediğim kadar güzel bir kapak çalışması yapılırsa bu bir kaç şehri kapsayacak konserlerde her iki çalışmanın içinde olduğu limited edition cd de yapmak isterim. Fakat bu da tamamen eski usul underground çalışma olmalı. T. C.: Rahmetli Peter Steele'in bir lafı vardı Müzik bok gibidir, içinde tutamazsın diye. Bizim zaman zaman sahnelerde hortlamamız da bunun gibi. O dönem yaptıklarımızı, yaşadıklarımızı özlüyoruz ve sanırım hala yeterince yaşlı hissetmediğimiz için tekrar Asafated olarak sahnede olma kaşıntımız ortaya çıkıyor. Yeni albüm planlamadık. Hepimizin müzik ürettiği başka grupları var zaten. Olaya nostaljik yaklaşıp o dönem yaptıklarımızı çalmaktan daha çok zevk alıyoruz. T. C.: Kült olup olmadığımızı bilmiyorum açıkçası. Biz Death Metal'in bütün dünyada çok güçlü bir dalga olduğu yıllarda, büyük tutku ile kurduk Asafated'ı. Sabahtan akşama müzik düşünerek yaşıyorduk. Modern dünyaya karşı haykırma isteğimiz hiç bitmedi. Ve o dönem Asafated nefretimizi kusmanın aracıydı. Yaptığımız her şeye müzik ve sanat gözü ile bakmıyorduk. Asafated bizim için başkaldırıydı. Muhtemelen hayata tutunma aracımızdı. Bir şeyi bu kadar tutku ile yaptığında muhakkak o dönemde fark ediliyordu. Bir de müzikal olarak soundumuz hiç kimseye benzemezdi. Başka grupların müzik veya tarzlarından arak yapacak kadar yetenekli değildik. Bu sayede Asaf Sound diye bir şey çıktı ortaya. T. C.: Tout Va Bien sevenler için doğal olarak aynı ismi taşıyan parçayı sevmeleri bence en doğal şey. Kaybolmuş Masumiyet tayfasının da favorisi Lonely sanırım. Toplam 10 parça yayımlandığı için aralarında ayırım yapmak zor aslında. Hepsini çalarken aynı zevki alıyoruz. Playlist yaparken hiç zorlanmıyoruz. Hepsini çalıyor sadece sıralarını değiştiriyoruz zaman zaman. T. C.: Buna şu anda cevap vermek çok zor. Herhangi bir söz vermek veya olmayan şeylerin planını yapamayız. Bu bizim işimiz değil o yüzden isteğimiz ve uygun şartlar olduğunda tekrardan çıkar çalarız. T. C.: İlk konser her zaman en heyecan verici olanıdır. Gitanes Bar vardı Mis Sokakta. Çok çalışıp iyi hazırlanmıştık ve insanlar da çok beğendi. Her ne kadar amatör olsak, tesisatlar boktan olsa da ortam adeta yıkılmıştı. Sonradan da çok iyi konserlerimiz oldu, hatta hiç kötü hatırladığım konserimiz yok diyebilirim, fakat ilk konserin yeri her zaman farklıdır. T. C.: Bizler için de belli bir döneminde adeta hayata tutunma sebebidir. Etrafında arkadaşlık, mutluluk, mutsuzluk, paylaşım her zaman vardı. Eminim ki o zamanlar Asafated olmasaydı bugün çok daha farklı insanlar olurduk. Olduğumuz kişiler olmaktan pişman değil isek iyi ki Asafated varmış diyebiliyorum. T. C.: Biz teşekkür ederiz. Aralık ayında başlayacak olan konserlere katılım göstersinler ve bu zaman tünelini beraber paylaşalım.


Asena Akan ve Tanju Eren iş birliğinden çıkan yeni albümleri Feng Yun dijital müzik platformlarında yayımlandı. Bestecilikten söz yazarlığına, vokal&enstrüman ile icradan yorumculuğa müziğin farklı alanlarında çalışmalarını sürdüren Asena Akan'ın; besteci, aranjör, prodüktör, ses mühendisi ve multienstrümanist Tanju Eren ile iş birliğinden yepyeni, dingin ve ferah bir müzik projesi doğdu. Geçtiğimiz aylarda Hep Böyle, Rüzgarın Kızı ve Gökyüzün adlı single çalışmalarını arka arkaya yayınlayan ikili, aynı dönemde ürettikleri diğer besteleri de içinde barındıran bir albüm yayınladılar. Sabih Cangil Prodüksiyon etiketiyle yayınlanan ve Çince Rüzgar ve Bulut anlamını taşıyan Feng Yun adlı albüm, biri enstrümantal 10 eserden oluşuyor. Derin ve kırılgan sözlerin, sade ve samimi melodilerle buluşup downtempo trip hop ve etnik elektronik formda aktığı albümde, eserlerin söz ve müzikleri Asena Akan'a, düzenlemeleri Tanju Eren'e ait. Albümün hikayesi, Akan ve Eren'in 2022 Mayıs ayında birlikte müzikal üretim yapmak niyetiyle buluşmalarıyla başlıyor. Hikayeyi özel kılan, ilk eser üzerinde birbirinden bağımsız çalışma kararı veren ikilinin, besteleri birbirlerine dinlettiklerinde diğerinin ne yaptığını bilmeden neredeyse aynı şarkıyı yaratmış olmalarını fark etmeleri. Bu güzel tesadüf ya da benzer ruhların telepatik gücüyle oluşan iki ayrı yaratımın buluşmasıyla Hep Böyle doğuyor. Ardından Akan, yıllar önce yazdığı sözler üzerinde çalışyor ve kendisini de şaşırtan bir enerjiyle Haziran ayı içinde 9 beste üretiyor. Eren de benzer hızla eserlerin düzenlemeleri üzerinde çalışıyor ve birkaç ay içinde her ikisini de tatmin eden, yoğun duygulu ve nitelikli bir müzikal üretim ortaya çıkıyor. Asena Akan'ın yakın zamanda geçirdiği Kristal Hastalığı sırasında, başı dönmemesi için gözleri kapalı olarak, piyanoda tek seferde çaldığı doğaçlama eserin üzerine Tanju Eren'in hissettiklerini gitarıyla yine tek seferde, doğaçlama icra etmesiyle ortaya çıkan enstrümantal eser ile albüm, doğasına uygun şekilde tamamlanmış oluyor. Feng Yun abümü insanın kırılganlığını ve dayanıklılığını, acıyı ve mutluluğu barındıran karşıt duyguları iç içe geçirerek tarifliyor. Aşkın evrensel ve her yönüyle güzel oluşuna vurgu yaparken; aşkı aramaya değil, aşkın kendisi olmaya davet ediyor. Yaşamdaki zorluklara, acılara ve tüm hayal kırıklıklarına rağmen, inanç ve umudu yitirmeden devam etmenin değerini, beklentilerin yerini alan teslimiyetin gücünü anlatıyor. Feng Yun sevgisizliğin kuraklığında acı çeken dünyaya, rüzgar ve bulutun buluşmasıyla doğan bir yağmur sesi oluyor.


Rainbow45 Records, Türk / Fransız Progressive Rock Grubu Asia Minor'ın 41 yıl aradan sonra gelen yeni albümü Points Of Librationu müzikseverlerle buluşturuyor. Temelleri 1971 yılında Saint Joseph Lisesi'nden 3 gencin Milliyet Gazetesi'nin düzenlediği Liselerarası Müzik Yarışması'na katılmak amacıyla kurdukları okul orkestrası ve bu orkestra ile kazandıkları birincilikle atılan Asia Minor'ın asıl müzikal yolculuğu, 1979 tarihli ilk albümleri 'Crossing The Line' ile başlayıp, 1980 yılında çıkan 'Between Flesh & Divine' ile devam etmiş ve daha sonra grup 1982 yılında dağılmıştı. 2014 yılında Paris'te yeniden bir araya gelip yeni şarkılar üretmeye başlayan grup, Setrak Bakırel, Evelyne Kandel, Micha Rousseau (keyboard & 12 telli gitar), Eril Tekeli, Julien Tekeyan dan oluşan son kadrosuyla 2019 yılının Kasım/Aralık aylarında Paris yakınlarında 'Profile-On-Air stüdyosunda 3. Albümleri 'Points of Libration'ın kayıtlarını tamamladı. Bu yeni albüm plak formatında, EMI Universal Müzik Türkiye dağıtımıyla 15.01.2021 tarihi itibariyle müzik marketlerden ve www. rainbow45records. com'dan edinebilirsiniz.


Yazar Gülşah Elikbank'ın Aşıklar Gece Ölür romanı, müzik ve edebiyatı buluşturan novel soundtrack çalışmasına ilham oldu. Aynı adla müzikseverlerle buluşan albümdeki sanatçıların da katıldığı dinleti ve söyleşi etkinliği, 4 Ekim Salı günü Ataşehir'deki Mustafa Saffet Kültür Merkezi 'nde gerçekleşti. Aşıklar Gece Ölür romanı, ana karakterlerinden olan rock yıldızı gibi müzik dünyasına da ilham olurken; yakın zamanda bir novel soundtrack çalışmasıyla sanatseverlerin karşısına çıktı. Yazar Gülşah Elikbank'ın kaleme aldığı Aşıklar Gece Ölür, aynı adı taşıyan albümle edebiyat ve müziğin işbirliğini ortaya koyarken; 4 Ekim Salı günü Ataşehir'deki Mustafa Saffet Kültür Merkezi 'nde gerçekleşen dinleti ve söyleşide yazar Gülşah Elikbank ve müzisyenler Ali Başarır, Alişan Özaydın, Efe Dikmen, Ufuk Sağın bir araya geldi. Aşk, edebiyat ve müziği bir arada sunan Aşıklar Gece Ölür romanı, albüm çalışmasıyla da beğeni toplarken; sunumunun Rising Tides tarafından gerçekleştirildiği dinleti ve söyleşi programına katılım oldukça yoğundu. Müzisyenlerin, albümde yer alan şarkıları seslendirdiği etkinlikte; yazar Gülşah Elikbank ise romanında, müzisyenlerin şarkı sözlerine ilham olan bölümlerden okumalar yaptı. Programda Aşıklar Gece Ölürün dinleti ve söyleşi etkinliklerinin başka şehirlerde de devam edeceğinin müjdesi verildi. Aşıklar Gece Ölürden hareketle hazırlanan albümde yedi besteciden sekiz şarkı yer alıyor. On Air Music etiketiyle yayınlanan Aşıklar Gece Ölür albümünde; Efe Dikmen'in Gönüllü Delilik, Alişan Özaydın'ın O Son Gülüşün, Ufuk Sağın'ın Aşklar Mezarlığı, Ferit Tunçer'in Düşman Oldum Hayata, Ali Başarır'ın Lovers Die at Night, Samet Serhat'ın Aşıklar Gece Ölür ve Erinç'in Aynı Geceden eserleri bulunuyor. Gülşah Elikbank'ın Efe Dikmen ile beraber seslendirdikleri Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkısı ise Elikbank'ın yazım çalışmaları devam eden romanından izler taşırken; Aşıklar Gece Ölür ve Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkıları, Gülşah Elikbank'ı şarkı yazarı olarak da müzikseverlerin karşısına çıkarıyor.


Müzik ve edebiyatı buluşturan novel soundtrack projesine, yazdığı Aşıklar Gece Ölür romanıyla ilham olan Gülşah Elikbank'ın, albümün yayınlanmasının ardından ilk söyleşi ve imza etkinliği, 4 Eylül Pazar günü Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Cemevi Pendik Şubesi'nde gerçekleşecek. Yazar Gülşah Elikbank'ın, bir rock yıldızından ilham alarak yazdığı ve aşkın yaralara dokunan en özel halini ele alan Aşıklar Gece Ölür romanı; 4 Eylül Pazar günü, saat 14'te Pir Sultan Abdal Kültür Derneği ve Cemevi Pendik Şubesi tarafından Kültür ve Sanat Etkinlikleri kapsamında gerçekleştirilen söyleşi ve imza gününde okurlarının karşısında olacak. Elikbank, Aşıklar Gece Ölür romanından esinlenilerek hazırlanan ve yakın zamanda müzikseverlerle buluşan novel soundtrack projesi üzerine ilk kez konuşacak. Aşkın ve müziğin bir araya geldiği Aşıklar Gece Ölür romanı, kurgusu ve yetkin dil kullanımıyla okurları tarafından yoğun ilgiyle karşılanırken; aşkın bir kez ve usulca gelişi, gidişinin kıyamete dönüşü de ana karakterler Melis ve Hakan üzerinden anlatılıyor. Gülşah Elikbank, aklın kalbe teslim olmasıyla başlayan bir aşkı konu ettiği romanında; henüz çocukken kalpten alınan yaralara, o yaraların yol açtığı yanlış kararlara, gerçekleri göstermek için yokluğuna mahkum edilenlere ve böylesi bir yanılgıda acı çekenlere, şefkatin değmediği hayatlara uzanıyor. Müzisyenlerin dünyasına yer vermesinden dolayı da özel bir kitap olan Aşıklar Gece Ölürden hareketle yedi besteci, sekiz şarkılık albümde bir araya geldi. On Air Music etiketiyle yayınlanan Aşıklar Gece Ölür albümünde; Efe Dikmen'den Gönüllü Delilik, Alişan Özaydın'dan O Son Gülüşün, Ufuk Sağın'dan Aşklar Mezarlığı, Ferit Tunçer'den Düşman Oldum Hayata, Ali Başarır'dan Lovers Die at Night, Samet Serhat'tan Aşıklar Gece Ölür, Erinç'ten Aynı Geceden eserleri yer alıyor. Gülşah Elikbank'ın Efe Dikmen ile beraber seslendirdikleri Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkısı, Elikbank'ın yazım çalışmaları devam eden romanından izler taşırken; Aşıklar Gece Ölür ve Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkıları, Gülşah Elikbank'ı şarkı yazarı olarak da müzikseverlerin karşısına çıkarıyor.


Yazar Gülşah Elikbank'ın Aşıklar Gece Ölür romanı, müzik ve edebiyatı buluşturan novel soundtrack çalışmasına esin kaynağı olurken; aynı adla müzikseverlerle buluşan albümdeki sanatçıların da katılacağı dinleti ve söyleşi etkinliği, 4 Ekim Salı günü Ataşehir'deki Mustafa Saffet Kültür Merkezi 'nde gerçekleşecek. Ana karakterlerinden biri, ilham olduğu novel soundtrack çalışmasındaki gibi bir rock yıldızı olan Aşıklar Gece Ölür; 4 Ekim Salı günü, saat 20'de bir kez daha müzik ve edebiyat dünyasını buluşturacak. Ataşehir'deki Mustafa Saffet Kültür Merkezi 'nde düzenlenecek etkinlikte Aşıklar Gece Ölür romanına hayat veren yazar Gülşah Elikbank ve sunumu Rising Tides tarafından gerçekleştirilecek dinleti kapsamında müzisyenler Ali Başarır, Alişan Özaydın, Deniss, Efe Dikmen ve Ufuk Sağın yer alacak. Aşka, müziğe ve edebiyata dokunan satırlarıyla okurlarının büyük beğenisini toplayan Aşıklar Gece Ölür, albüm çalışmasıyla da dikkat çekiyor. Gülşah Elikbank'ın kaleminden edebiyatseverlerle buluşan roman, müzisyenlerin dünyasına yer vermesiyle de sanatsal açıdan özel bir yere sahipken; gerçekleşecek dinletide müzisyenler, albümde yer alan şarkıları seslendirecek. Etkinlikte yazar Gülşah Elikbank ise Aşıklar Gece Ölürde müzisyenlerin şarkı sözlerine ilham olan bölümlerden okumalar yapacak. Aşıklar Gece Ölürden hareketle hazırlanan albümde yedi besteciden sekiz şarkı yer alıyor. On Air Music etiketiyle yayınlanan Aşıklar Gece Ölür albümünde; Efe Dikmen'in Gönüllü Delilik, Alişan Özaydın'ın O Son Gülüşün, Ufuk Sağın'ın Aşklar Mezarlığı, Ferit Tunçer'in Düşman Oldum Hayata, Ali Başarır'ın Lovers Die at Night, Samet Serhat'ın Aşıklar Gece Ölür ve Erinç'in Aynı Geceden eserleri bulunuyor. Gülşah Elikbank'ın Efe Dikmen ile beraber seslendirdikleri Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkısı ise Elikbank'ın yazım çalışmaları devam eden romanından izler taşırken; Aşıklar Gece Ölür ve Seni Sana Rağmen Seviyorum şarkıları, Gülşah Elikbank'ı şarkı yazarı olarak da müzikseverlerin karşısına çıkarıyor.


Bağ kurduğum kişileri anlamak için çok okumak, araştırmak temel meraklarımdan. Küçükken babamın aldığı Dostum Mozart ile başladı. Araştırarak, başkalarınca dışıma çizilenler yerine, kendi kalemlerimle kalbime portreler çizmeye çalışıyorum. Dışımda bırakmak benim için kolaydır. Dışarıda bıraktıklarım da çokçadır; onlar anlamak istemediklerimdir, kendimi biliyorum. Belki de bu keşiflerle varoluşumda daha derinlere iniyorum. Şimdi Rudolf Nureyev. Bu sene 80 yaşında. Küçük yaştan gelen, kabiliyetimi aşan bale merakım, ortaokul ve lisede AKM'de defalarca üst üste gittiğim, koreografilerini kendi başıma sahneye koyabilecek kadar öğrendiğim eserler, mesela Bahçe Saray Çeşmesi, Don Kişot... Ah Hülya Aksular, Oktay Keresteci, Sibel Sürel'li rüya rüya günler... Onların zerafeti, iyiliği, aydınlığına dokunmak. Ve Nijinsky, Pavlova, Nureyev, Baryshnikov! Efsanevi Nureyev! Ben ne kadar da bilmiyormuşum! Düz biyografiyi hepimiz biliyoruz, bulabiliriz. Ben kendi bilmediğim, yeni öğrendiğim özellikle de videolarda kendinden dinlediklerim ile tanıyanların hatırlarından edindiğim bilgileri anlatmak istiyorum. Çokluk kronolojik gitmiyorum, parmağını kaldıran düşünceyi hemen seçiyorum... Doğaçlama çalıyorum. Göçebe, vahşi, güçlü, asil ve fatihim çünkü ben Tatar'ım. Küçükken kulağını radyoya yapıştırıp müzik ile bulunduğu yokluk ortamından başka alemlere gidermiş. Sonraları, coğrafya dersinde, kulakları öğretmeninin söylediklerine kapalı, haritada işte ben burada dans edeceğim, Milano'da dans edeceğim diye hayaller kurarken, aslında daha önce hiç görmediği yerlere, çoktan dans etmiş olduğunu anlatıyordu bir televizyon programında. Yıl 1961. 23 yaşında. Kirov Balesi, Paris'te turnede. Londra'ya gidecekler. Özgürlük arayışları, kurallara karşı gelmesi, Fransızlarla kurduğu arkadaşlıklar. Hayır, sen Rusya'ya geri döneceksin, denilince havaalanında, soğuk savaş dönemiyle ilgili yapılan filmler gibi macera ve gerilim dolu saatler sonunda, Fransız bir arkadaşının yardımı ile burada Rudy'nin pek de haz etmediği tabir kullanacağım, en büyük atlayışını özgürlüğe yaparak, Fransız polisine, beni koruyun diyor. Hakkında görenin ihbar etmesi kararı çıkıyor, gelecek günlerde yaralanması için dans ettiği sahneye KGB kırık cam parçaları atacak ve hastalığının ilerleyen safhalarında endişe dolu bu zamanları tekrar tekrar yaşayacak.... Anneme dedim ki, sürekli sorular soruyorsun, yüzlerce soru ama bir soruyu var onu hiç sormuyorsun. Mutlu olduğunu söylüyor fakat röportajlarda yüzüne gölge düşüren, geçiştirdiği sorular sadece annesi ile ilgili olanlar, bir kere bile sahnede annesinin onu görmemesi... Kişiliği ile öne çıkan özelliklerden biri de kameraları çok seven, pek çok röportajında neşeli, zeki, iletişime açık, sevimli ve şok etkisi yaratan cevaplar vermeyi seven Rudy'nin tüm duyguların saklamadan gösterdiği veya belki de gösterebildiği tek yerin sahnede dans ettiği zamanlar olduğu.... Müzik dükkanlarından gördüğü bütün eski notaları almaya, konserlere gitmeye, etrafında kimse yokken kendi kendine piyano çalmaya başladığı seneler. Yüksek müzik yeteneği ile müziğin her nüansının dansına yansıması, sonraları orkestra şefliğindeki azmi, klavyesi ve metronomunu her yere taşıyarak sürekli piyano çalışması, özellikle de Bach çalması. Böhm, Karajan, Bernstein gibi üstatlar tarafından şeflikte ilerlemesi icin cesaretlendirilmesi. 90 yaşına kadar yaşamak istemesi ve orkestra şeflerinin uzun yaşadığı ile ilgili hem muzip hem naif fikri... 90 yaşına kadar yaşayamasa da müzisyenlik rüyasını gerçekleştirmesi. Dansı nasıl ciddiyetle ve iradeyle ele aldıysa, müziği de aynı şevkle ele alıp Viyana'da Wilhelm Hübner ile çalışıyor. İlk konserinde Haydn'ın 73 No 73 D majör Senfonisini, Tchaikovsky'nin Yaylı çalgılar için Serenad'ını ve Mozart'ın K218 keman Konçertosu'nu yönetiyor. Çok çalışkan; hedeflerine ulaşma konusunda dur durak bilmeyen çalışma azmiyle birleşen zeka ve yeteneği Nureyev'in en önemli özelliklerinden biri. Türkiye'ye olan sevgisinde Tatar olmasının etkisi büyük muhakkak ki. Türkiye'de Ege köylerini dolaşıp, kendi annesini, köyünü yad edermiş... Köylü kadınları gösterip, işte anneme benziyor, ahşap evleri, sokakları gösterip benim büyüdüğüm yerlere benziyor, diyen Rudy. Kilimlere olan düşkünlüğü beni çok mutlu etti çünkü ben de çok severim kilimleri. Yatağının altında en az bir düzine kilim, evlerinin dekorasyonunda Türkiye'den aldığı kilimleri ve hayran olup, Türkiye'den sipariş ettiği çinileri kullanmış. Kilimleri alırken, Kapalı Çarşı'da kilim motiflerinin üzerinde dans etmiş, koreografilerine bu motifleri eklemiş. Dansa folklor ile başlamış ve folklorik öğelere, doğuya olan ilgisi artarak devam etmiş. Türk kültürüne merakı, Topkapı Sarayı'na hayranlığı, tarihin ve doğanın iç içe geçtiği Gemiler Adası'nı almak istemesi, antik şehirleri dolaşması, köylerde rastladığı kişilerle kurduğu sıcak iletişim... Mavi Yolculukları... Tutkuyla istediği Fethiye Gemiler Adası'nı alamıyor ama ada rüyasına, hayatının son zamanlarında inzivaya çekileceği İtalya'da aldığı ada ile ulaşıyor, duvarlarını, şöminesini Türkiye'den getirttiği çiniler işe dekore ediyor. Kalabalıklar arasında yalnız, hem tepeden tırnağa çırılçıplak hem baştan aşağı gizli saklı bir insan. Margot Fonteyn anlatıyor, önce çok koktum, 42 yaşındaydım, o ise sahnelerde atlayan genç bir aslandı. Margot'nun ondan yaşça büyük olması ise umurumda değildi Rudy'nin, o ebedi gençliği temsil ediyordu, ne zaman beraber dans etseler, aralarında aşk tekrar tekrar doğuyordu. Büyük bir arkadaşlık, muhtemelen aşk, sanat ve ömür boyu dostluk... Kuğu Gölünün sonunda beyaz tütüsü ile sahneden çıkarken, peşinden dünyanın öbür ucuna gidebilirdim Sahip olduğum tek aile dediği, azize olarak bahsettiği Fonteyn ile 90'lar basında bir telefon konuşmaları olmuş. Fonteyn'in bir arkadaşı odadaymış. Margot Fonteyn kanser. Bir sene daha dayanamayacağım Rudy diyor telefonda. Nureyev, ben de, diye cevaplıyor. Burada sevgilisi, ilham perisi Marianne'e Leonard Cohen'in yazdığı son mektubu hatırlamamak imkansızdı benim için. Fonteyn hastanedeyken Nureyev ile konuşmadan, ilaçlarını almazmış. Herkes tarafından son derece yorucu bulunan Nureyev'e, hasta yatağında, sen beni asla yormuyorsun Rudy, diyen yegane insan olmalı Fonteyn. Bir azize olarak hayata veda etmeyi seçti, keşke Margot ile evlenseydim dediği, bu kayıptan sonra perişan olan Rudy'si ödemiş bütün hastane masraflarını. Ne de olsa evrende hiçbir şey kaybolmaz. Ben bir yerlerde dans ediyor olduklarına inanmak istiyorum. Hep çalışkan, sonsuz talepkar, hem kendine ve hem başkalarına. Artık zamanının geldiğine inanarak, yöneticilik teklifine olunca herkes çok korkuyor. Bir Nureyev yerine yüz Maria Callas ağırlamayı tercih ederiz denilen Rudy! Sizden isteğim vücudunuzla ilgili değil, kafanızla ilgili değişiklikler yapmanız, sizin için en iyiyi ve en iyi koşulları istediğimi bilmeniz Gün şığı alan yeni çalışma odaları, yeni repertuar, tüm hiyerarşinin yerle bir edilmesi. En genç ve en yetenekli dansçıları solist yapması. Kirov Balesi'nin dansçısı olarak 1961'de Palais Garnier'de La Bayadere'de Solor'du. Hasta hayvanlar barınağından 1991'de sevinçle bir köpek almış. Çok hastayken, büyük sevgi ve direnç ile sahneye koyacağı (1992) La Bayadere'in kahramanı 'Solor'ın adını vermek istemiş, kopek dişi olduğu için 'Soloria' demiş. Aradan geçen ve her anının sanatla dolu olduğu 31 sene. Sene 1992. Son koreografisi, son nefesi yine La Bayadere. Hindistan'da geçen doğu masalı. Artık konuşamayacak kadar hasta, zaman zaman provalarda yattığı yerden elleri ile işaret ederek, La Bayadere'i sahneye koyuyor. Prömiyerinde arkadaşı olan doktoruna yaslanarak oturuyor. Yürümesi bile zor ama sahneye çıkacak mısın sorusuna, İşte yine aynı salonda iltica ettiği 1961'de Kirov Balesi La Bayadere'de Solor idi. Şimdi aynı masalı sahneye kendi taşıdı. Sahneye geldiğinde, önce bir sessizlik oluyor. Ayrılığın, vedanın, saygının sessizliği. Sonra, uzun uzun ayakta alkışlanıyor. Çok hasta ama zarif, asil, mağrur. Gözlerine baktım uzun uzun, hüzünlü değiller, gururla parlıyorlar. Bu sefer, hem kendisi hem izleyiciler son kere sahnede olduğunu biliyor. Balede erkek dansçının etkisini yeniden şekillendirerek, güçlendirerek yaptığı devrim. İngiliz, Danimarka, Fransa ve Rus balelerini ve tüm dünyadan öğrendiklerini, aldıklarını sentezleyerek kendi balesini yaratması. Bir adımın görünce Nureyeve ait olduğunu anlarsınız, diyor Laurent Hilaire. İlham veren onlarca koreografi. Bale ile halkı buluşturan Muppet Show'lardaki eğlenceli bir misafir, Kral ve Ben de başarılı müzikal oyuncusu, pek çok filmde aktör, dergi kapaklarına fotomodel Nureyev. 1993 Ocak ayında sonsuzluğa gözlerini açıyor. Vefatına yakın zamana kadar inzivaya çekildiği adada her sabah kalkıp çalışmış. Bir melek gibi dans ederken yaptığı figürleri yaparken çok zorlanıyor ve durmadan çalışıyormuş. Şimdi üzerini örten kilimin motiflerine benzer çok renkli, güzel, ele avuca sığmaz, hem muzip hem ciddi, hem narin hem güçlü, ruha işleyen ve anlaşılması zor, bütününün algısı bir araya gelen parçalarının birleşiminden çok daha büyük, büyüleyici, göz kamaştıran bir varoluş hikayesi. Çok sevdiğin Türkiye'den bir şeyler yazmaya, seni tanımaya, anlamaya, anlatmaya çalıştım. Zor tabii biliyorum ama umarım biraz olsun yapabilmişimdir Rudy! Cok begendim Asli. Kalemin kuvvetli. Ne de olsa edebiyatci ailenin cocugusun.. Bir belgeselle yıla çıktım, yazınızla dinlendim. Kaleminize sağlık. Çok güzel bir bellek izdüşümü olmuş. Bir solukta okudum. Sadece adını duyduğum bir efsanenin yaşamına çok güzel, etkileyici satırlarla dokunmuşsunuz. Kaleminize, yüreğinize sağlık.


Disney ve Sony arasında yaşanan gelir paylaşımı krizi nedeniyle Spider Man filmlerinin Marvel Stüdyoları'yla olan bağları tamamıyla kesilebilir. Gösterime giren son Örümcek Adam filmi 'Spider-Man: Far From Home', Sony'nin en yüksek hasılat elde eden filmi olmuştu. Sony Pictures ile Disney tarafından satın alınan Marvel Studios'un Örümcek Adam karakterinin haklarını paylaşmak için 2015 yılında yaptıkları anlaşmada gelir paylaşımı konusunda kriz çıktı. Disney'in film gelirlerinin yarı yarıya paylaşılmasını istediği ancak Sony'nin bu öneriyi kabul etmediği belirtiliyor. Bunun yerine Sony, Marvel Studios'un brüt kazancın yüzde 5'ine yakın bir oranı aldığı anlaşma şartlarını devam ettirmeyi teklif etti ancak Disney de bunu reddetti. Aylardır devam ettiği belirtilen anlaşmazlık çözülemediği takdirde Marvel, Örümcek Adam filmlerinden elini çekmiş olacak. Basına yansıyan bilgilere göre, Sony Pictures'ın çalışmalarını yürüttüğü, sıradaki iki Örümcek Adam filminde, önde gelen yaratıcı yapımcı olarak Kevin Feige yer almayacak. Yönetmen Jon Watts ve yıldız Tom Holland ise gelecek filmler için kadroda kalmaya devam edecekler. Sony Pictures'ın, karakteri Feige olmadan devam ettirebileceklerini düşündüğü belirtiliyor. Bunun, karakterin artık diğer Marvel Sinematik Evreni filmlerinde görünmeyeceği anlamına gelip gelmediği henüz belli değil. Şu ana kadar ne Disney ne de Sony konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmadı. Ancak gelişmeler sonrası filmin hayranları Sony'yi boykot etmekle tehdit etti. Marvel filmlerinin toplam gişe hasılatı 22 milyar doları geçerken, Örümcek Adam giderek Marvel Sinematik Evreni'nin en popüler karakteri konumuna geldi. 2 Temmuz'da gösterime giren 'Spider-Man: Far From Home' sadece en çok izlenen Örümcek Adam filmi olmakla kalmadı, Sony'nin en yüksek hasılat elde eden filmi oldu. Film 1,109 milyar dolarlık hasılata ulaşarak tarihi bir başarı elde etti.


Serenay Sarıkaya ve Burak Deniz'i asırlar öncesine uzanan bir aşk hikayesinin içine çeken dizi Şahmaran, 20 Ocak'ta sadece Netflix'te izleyiciyle buluşuyor. Şahsu, annesini kaybettikten sonra büyük babasıyla yüzleşmek için Adana'ya gider ancak burada kendisini Mar adı verilen sıra dışı bir topluluğun ortasında bulur. Şahmaran efsanesine inanan Mar ırkı seçilen kızın Şahsu olduğunu düşünmektedir. Ve onun gelişiyle tarihi kehanetin gerçekleşmesini beklemektedirler. Her şeyden habersiz olan Şahsu ise Mar topluluğunun yol göstericisi Maran ile aralarındaki çekime karşı koyamaz ve ona aşık olur. Şahsu, onu bekleyen bu tehlikeli yolda hem kendini hem de aşkın gücünü keşfedecektir.


Grup Gündoğarken'in 2000 yılında yayınlanan 'İstanbul Atina İstanbul' albümünde yer alan 'Aşk İçin' şarkısı, Erdem Metinkaya'nın yorumuyla tekrar müzikseverlerle buluştu. Şarkının aranjörlüğünü Metinkaya'nın arkadaşı Kemal Eren yaparken klibinde de eşi ve oğlu oynadı. Müzisyen ve müzik öğretmeni Erdem Metinkaya'nın ilk single'ı 'Aşk İçin', Yüzdeyüz Müzik etiketiyle tüm dijital platformlarda yayınlandı. Söz ve müziği Grup Gündoğarken'in usta ismi Burhan Şeşen'e ait olan, grubun 2000 yılında yayınlanan 'İstanbul Atina İstanbul' albümünde yer alan şarkının lansmanı Serhan Şeşen Müzik Felsefe ve Yaşama Saygı Derneği'nde yapıldı. Henüz Denizli Lisesi'nde öğrenciyken sıra arkadaşı Kemal Eren'in Senin sesin de kulağın da güzel. Gitar al beraber çalarız demesiyle müzikle ilgilenmeye başladığını anlatan Metinkaya, Tam o sıralarda Grup Gündoğarken'in 'İstanbul Atina İstanbul' albümü çıkmıştı. Albümdeki 'Aşk İçin' şarkısı gitarı öğrenmemde motivasyon kaynağım olmuştu. Yıllarca kafelerde, evde, sınıfta öğrencilerime keyifle söyledim bu şarkıyı. Geçtiğimiz yıl Burhan Şeşen ile tanışmam ve şarkıyı okumama izin vermesi beni inanılmaz mutlu etti. Beni gitar çalmaya yönlendiren arkadaşımın aranjörlüğünde, onun stüdyosunda kaydettik şarkıyı. Klibimde de eşim ve oğlum oynadı dedi. Metinkaya'nın yorumuyla şarkının bambaşka bir yere gittiğini belirten Burhan Şeşen de Şarkının düzenlemesini de imece usulü yapmaları çok güzel bir şey bizim için. Umarız yolu açık olur yorumunu yaptı.


New York Times çoksatanlar listesinin yıldızlarından Colleen Hoover'ın romantik, eğlenceli, umutlu ve duygusal romanı Belki Bir Gün, Epsilon logosuyla ilk kez Türkçe olarak raflardaki yerini aldı. Şarkıların, aşkın ve ihanetin iç içe geçtiği, iniş çıkışlarla dolu romanında Hoover, kalbin yaptığı seçimlerin sonuçlarıyla şaşırtıyor. Colleen Hoover ve müzisyen Griffin Peterson'ın, Belki Bir Gün için özel olarak besteledikleri şarkılar ise romana eşlik etmek üzere kitabın içindeki QR kodda okurları bekliyor. Sydney'nin dört dörtlük bir hayatı vardır. Üniversitede sevdiği bölümde okuyordur, ayakları üzerinde durmasını sağlayan bir işe ve büyük bir aşkla bağlı olduğu harika bir erkek arkadaşa sahiptir. Ta ki karşı balkonda gitar çalan gizemli adam Ridge, ona erkek arkadaşının kendisini aldattığını söyleyene kadar... Sürprizlerle dolu bir müzisyen olan Ridge, Sydney'ye hayatını yeniden kurması için müziğinin ve evinin kapılarını açar ve beraber şarkılar yapmaya başlarlar. Ancak bu müzikal birliktelik hiç hesapta olmayan zorlukları ve karşı konulmaz bir yakınlaşmayı beraberinde getirecektir. Belki Bir Gün, müziğe ve kelimelere tutkuyla bağlı iki insanın özgün hikayesinden çok daha fazlası... Aşkın ve duyularımızın sınırlarını zorlayan Sydney ve Ridge'in bütün dürüstlükleriyle yazdıkları tüm şarkıları Griffin Peterson, Colleen Hoover okurları için özel olarak seslendiriyor. Roman boyunca ortaya çıktıkları sırayla dinlenebilen şarkılar, Belki Bir Gün'ü okuyanlara sıradışı bir okuma sunuyor. Colleen Hoover'ın kaleme aldığı, Nil Bosna'nın dilimize çevirdiği Belki Bir Gün, Epsilon logosuyla raflarda ve internet satış sitelerinde.


Aşk erkeğe yakışır, kadın zaten aşktır! Kadının hak ettiği değeri gördüğü bir dünya yaratabilmek için el ele verdik. diyerek yola çıkan Aşk Tesadüfleri Sever 2 ekibi, aralarında daha önce hiç sinemaya gitmemiş olanların da bulunduğu 150 kadını sinemayla buluşturdu. Filmin yönetmenleri Ömer Faruk Sorak ve İpek Sorak ile filme ilham veren hikayenin gerçek kahramanlarından Gülçin Sınar Kiropoulos, 19 Şubat Çarşamba günü Cinetime ÖzdilekPark İstanbul'da gerçekleşen özel gösterimde filmi konuklarıyla birlikte izlediler. Beykoz Eğitime Destek Derneği iş birliğiyle kendileri için özel olarak düzenlenen gösterime katılan kadınlar, bu deneyimden duydukları mutluluğu ve heyecanı dile getirirken, filmi gözyaşları içinde izlediklerini ifade ettiler. Aşk Tesadüfleri Sever 2, aşkın en yalın, en tesadüf halini bu defa başka zamanlarda, başka yaşamlar üzerinden anlatıyor. Serinin ilk filminden farklı ancak yine gerçek bir yaşam öyküsüne dayanan film, 1960'ların İstanbul'undan günümüz Ankara'sına uzanan, tesadüflerle örülü unutulmaz bir aşk hikayesiyle izleyenlerden tam not alıyor. Başrollerini Nesrin Cavadzade, Yiğit Kirazcı, Elif Doğan ve Aytaç Şaşmaz'ın paylaştığı Aşk Tesadüfleri Sever 2nin yönetmen koltuğunda Ömer Faruk Sorak ve İpek Sorak birlikte oturuyor. Filmin zengin oyuncu kadrosunda başrollerin yanı sıra Zuhal Olcay, Uğur Polat, Levent Can, Erkan Can, Türkü Turan, Hülya Gülşen, Eli Mango gibi isimler yer alıyor. Hikayesi ilk filmde olduğu gibi İpek Sorak'a ait olan Aşk Tesadüfleri Sever 2nin senaryosu yine Nuran Evren Şit'in imzasını taşıyor. Hüzzam Film ve Böcek Film ortaklığında hayata geçirilen Aşk Tesadüfleri Sever 2, herkesin hayatında örneklerini yaşadığı tesadüflerin ve teğet geçişlerin öyküsünü, sarsıcı bir kurguyla bir kez daha beyazperdeye taşıyor. İki farklı dönemi anlatan film, geçmişin aşklarını günümüz ilişkileriyle karşılaştırırken seyircisini 1960'lardan günümüze uzanan romantik bir yolculuğa çıkarıyor. Dağıtımcılığını CGV Mars Dağıtım'ın üstlendiği Aşk Tesadüfleri Sever 2 sinemalarda.


Usta yönetmen Ömer Faruk Sorak'ın milyonlarca seyirciye ulaşan Aşk Tesadüfleri Sever filminin, merakla beklenen ikincisi için çekimler 21 Temmuz Pazar günü başladı. Ömer Faruk Sorak'ın, yönetmenliğini bu defa İpek Sorak'la birlikte üstlendiği Aşk Tesadüfleri Sever 2nin başrollerini başarılı oyuncular Nesrin Cavadzade, Yiğit Kirazcı, Elif Doğan ve Aytaç Şaşmaz paylaşıyor. Aşk Tesadüfleri Sever 2, tesadüflerle örülü unutulmaz bir aşk hikayesiyle seyircisiyle buluşmaya hazırlanıyor. Gerçek bir yaşam öyküsüne dayanan film, geçmişin aşklarını günümüz ilişkileriyle karşılaştırırken seyircisini 1960'lardan günümüze uzanan romantik bir yolculuğa çıkaracak. Aşk Tesadüfleri Sever 2 bir kez daha tesadüflerin aşka hizmet edişini anlatacak. Hikayesi ilk filmde olduğu gibi İpek Sorak'a ait olan Aşk Tesadüfleri Sever 2nin senaryosu yine Nuran Evren Şit'in imzasını taşıyor. Filmin yönetmen koltuğunda ise Ömer Faruk Sorak ile İpek Sorak birlikte oturuyor. Beş yıla yayılan uzun bir hazırlık aşamasının ardından çekimleri 21 Temmuz'da başlayan ve temmuz-ağustos aylarında çekimleri devam edecek olan film, Hüzzam Film ve Böcek Film ortaklığında hayata geçiriliyor. Başrollerini Nesrin Cavadzade, Yiğit Kirazcı, Elif Doğan ve Aytaç Şaşmaz'ın paylaştığı Aşk Tesadüfleri Sever 2nin oyuncu kadrosunda yer alan sürpriz isimler ise gelecek haftalarda açıklanacak. Dağıtımcılığını CGV Mars Dağıtım'ın üstleneceği Aşk Tesadüfleri Sever 2, Ocak 2020'de vizyondaki yerini alacak.


İnanılmaz bir yaşam hikayesi var Frida Kahlo'nun. Yaşam hikayesi yerine yaşam mücadelesi demeli belki. Hayatı mücadele ile geçen güçlü bir kadın çünkü Frida. Bir fahişe olarak doğdum diyebilecek kadar cesur, bir ressam olarak doğdum diyebilecek kadar da kendine güvenen bir kadın öncelikle. Baştan alalım. Meksikalı olan Frida doğum tarihini üç yıl gecikmeli olarak Meksika devrimine rastgelen 7 Temmuz 1910 olarak kabul etti. Belki biraz da genç görünmek istedi, olabilir, olsun. Devrimin asi çocuğu tanımlamasına uymaz belki yaşam öyküsü ama devrimin güçlü kadınıydı Frida. Frida Kahlo'nun feminizmi üzerine detaylı ayrı bir yazı yazmak mümkün. Kısaca değineceğim ben. Hep bir oğlum olsun istemiştim diyen babasını mutlu etmek için erkek kılığına girebilen bir feminist düşünün. Öyle bir feministti Frida. Biraz tartışmalı bir konu Frida'nın feministliği. Bazı 'katı' feministler Kahlo'nun bir feminist olamayacağını da savunuyor. Oysa sadece tabloları feminizminin birer kanıtı. Resimden anladığım sadece boyaları birbirine karıştırıp sonuçta hep siyahı elde ettiğim, yaptığım değil de 'bozduğum' tablolar. Kendi evimden başka hiçbir duvarda yer edinmeyen karanlık şeyler. Bırakın bir ressamı, amatör olarak resim yapan birine bile eleştiri getiremem belki. Ama feminizmden az çok anlarım. Kendi gerçekliğini tuvale yansıttığını söyleyen Frida, kadınlık, doğum, kürtaj, cinsiyet rolleri ve daha nice sorunu cesaretle ve kendine has üslubuyla resmetmişti. Bu açıdan baktığımızda Frida'nın yaptığı Cixous'un önerdiği dişil yazından çok da farklı değildi. Nasıl bir yazar kelimeleri bir araya getirerek sorunsalını kağıt üzerine dökerse, Frida da boyayı, fırçayı, tuvali ve renkleri araç edinmişti kendine. Resmettiği her bir Frida bir şekilde acı çekmekte olan bir kadındı. Patriyarkal bir toplumda yaşayan, sadakatsiz bir eşe sahip, ciddi sağlık problemleri yaşamış, anne olmak istemiş ve olamamış bir kadının resmettikleri birçok kadının anlatamadıklarıydı. Her kadın gibi kurbanıydı toplumun, öteki idi. Ama köşesine çekilip acılarının öylece geçmesini beklemedi. Kendisi ile yüzleşirken aslında kadınlığı ile de yüzleşiyordu her fırçayla. Kahlo için şöyle demişti bir eleştirmen: Bu olağandışı insanın yaşamını ve eserlerini birbirinden ayırmak imkansızdır. Resimleri onun biyografisi. Kendi yüzünden ve bedeninden yola çıkıyordu Frida ve böylelikle kişisel olan politiktir cümlesinin kanıtı oluyordu. Bu nedenledir ki Frida'nın her bir tablosu biraz Simone de Beauvoir'un İkinci Cins'i, biraz bell hooks'un feminizm herkes içindiri, biraz Woolf'un Kendine Ait Bir Odası, biraz Butler'ın Cinsiyet Sorunudur. Listeyi dilediğiniz kadar uzatıp, resimlerle dilediğiniz kadar eşleştirebilirsiniz. Sanat tam da bu değil mi zaten. Frida'nın kendi tabiriyle hayatında iki büyük kaza vardır. Bu kazaların ilki onu yatağa mahkum etmiştir. Kazadan sonra çocuk sahibi olamayacağını öğrendiğinde hayali oğlu Leonardo için bir doğum belgesi hazırlar Frida. Belgeye göre Leonardo Eylül 1925'te doğar. Hayal gücünü acı ile birleştirmeye başlamıştır bile. Bir kızı değil de oğlu olduğunu hayal ediyor olması, kendisinin de bir şekilde erkeğin üstün olduğu fikrini içselleştirmiş olduğunu fısıldayabilir size. Ben bu fısıltıyı oğlan kardeşinin olmamasıyla geçiştirdim. Hayali oğlu Leonardo'nun Eylül ayında doğmuş olması ise Eylül'ün hüznünü bir kez daha açıklayan bir veri olabilir kendimce. Yatağa bağımlı olduğu günlerde babasının aldığı fırça ve tuval, annesinin yatağının üzerine astığı ayna hayat vermişti Frida'ya. Aynadan kendi aksine bakıp, gördüğü farklı yüzleri resmetmişti. Ne bir akım kaygısı vardı, ne de toplumda ressam olarak yer edinme. Yaşam öyküsünü yazan bir yazar gibi kendi portrelerini yapıyordu. Yatağa bağımlı bir bedenle olabildiğine özgür bir ruhun ortaya çıkardığı tezattır belki de onu bugün bildiğimiz kadın yapan. Yaşaması bile bir mucizeyken, yürümeyi başarabilecek kadar inatçıydı ve asıl savaşı aslında bundan sonra başlamıştı. Aşık oldu. Başa dönelim yine. İki büyük kazadan bahseder Frida, birincisini biliyoruz zaten. İkincisi ise Diego'dur. Aşık olduğu adam. Komünist, Ressam Diego Rivera. Kendisinden yirmi bir yaş büyüktü Diego. İki kez evlenmişti, çocukları vardı. Çapkınlığı ve sadakatsizliği ile tanınırdı. Birçok kişi gibi Frida'nın annesi de evliliğe karşı çıkıyor, aralarındaki ilişkiyi bir güvercin ile filin birlikteliğine benzetiyordu. Ona göre Diego çok yaşlı, çok şişman ve daha da kötüsü bir komünist ve ateist idi. Doğrusu Diego koca bir çınar gibiydi ve Frida küçüğü idi onun. Olması istenmeyendi aşk, sınır çizilendi ancak adına yaraşır şekilde kendi yatağını bulup, var etti kendini. Birbirlerine aşıklardı fakat hep olur ya ama vardı ilişkilerinde. 'Çalkantılı' basit bir kelime belki ama evet 'çalkantılı bir aşk' idi onlarınki. Herkesin başarısız olacaklarına inandığı bir evlilik yaptılar, belki de herkesin başarısız olmasını istediği bir evlilik. Birlikte büyük acılar yaşadılar; sağlık sorunları, düşük, mesleki başarısızlık, sadakatsizlik. Bazen karşılıklı. Diego'nun Frida'nın kızkardeşiyle birlikte olmasının ilişkilerinde büyük yara açtığı söylenir. Frida'nın da farklı kadın ve erkeklerle dahası Meksika'da sürgünde olan ve evlerinde misafir ettikleri Troçki ile birlikte olduğu da yazar kaynaklarda. Bir dönem boşanırlar ancak ayrılık aşklarını bitiremez, yeniden evlenirler. Onlarınki sadece aşk değildi; yoldaşlık, dostluk, annelik, babalık, çocukluk, meslektaşlıktır da. Birbirlerini ülkenin en iyi ressamı olarak nitelediler. Destek oldular birbirlerine. Başkalarının tenlerinde bulsalar bile dönem dönem kendilerini, hep birbirlerinde buldular huzuru ve huzursuzluğu, kısacası hayatın ta kendisini. Sağlık sorunları yaşarken de, kocasıyla olan fırtınalı ilişkisinde de, mutlu günlerinde olduğu gibi resim yapmaya devam etti Frida. Amerika'da ve Fransa'da sergilere dahil oldu. Ülkesindeki ilk kişisel sergisinde yataktan çıkmaması öğütlenmişti, çareyi yatağı sergi salonuna taşıtmakta buldu. Öyle de güçlü, öyle de inatçı idi. Ölümden sonrası için Yatarak çok fazla vakit geçirdim. Yakın sadece diyerek yaşamın ölüm dahil tüm trajedilerine gülebilen bir kadındı. 13 Temmuz 1954'te gözlerini yumdu Frida. Gömülmedi, çok yatmıştı zaten. Yakıldı. Külleri şimdi müze olan Mavi Ev'de sergileniyor. Saplantılı denebilecek kadar aşık bir kadındı Frida. Eğer boyun eğdiyse de aşk üzre boyun eğdi. Aynı hikayeye bakıp Frida'yı yenik ve güçsüz bulabilirsiniz ya da güçlü bir kahraman. Aynen onun aynı yüze bakıp, farklı kadınlar yaratması gibi. Gücü de, sırrı da belki buradadır.


Dün gece Maximum Uniq Hall'da gerçekleşen gala etkinliğinde Ata Demirer'in Bursa Bülbülü filmi davetlilerin beğenisine sunuldu. Davetlilerden biri olarak yıllardır gerçekleştirdiği çalışmaları yakından takip ettiğim Ata Demirer'in yeni filmi öncesi derin bir heyecan içindeydim. Bunun önemli noktalarından biri filmde seslendirilen parçalardan oluşacak bir longplay üretiminin yakında raflarda yerini alacak olmasıydı. Film bu bağlamda henüz başlamadan ilgimi diri tutmayı başarmıştı. Kokteyl sonrasında salona geçmemiz ile beraber filmin içeriğine doğru yolculuk da böylelikle başlamış oldu. 1986 yılının sıcak bir yaz mevsiminde Mudanya sahilinde başlayan macerada 40'lı yaşlarını yaşayan saçlarını yitirmiş, aşık olmamış, Bursa'da kalmış ve büyük hayallerini yitirmemiş bir karakter olarak bizleri Cengiz Sezen karşıladı. Bursa'da kalmak tabirini daha detaylı olarak sizlere yazının devamında aktaracak olmakla birlikte öncelikle karakterimizin kırılma anına değineceğim. Cengiz Sezen'in hayatı bir gün bir aile ile tanışması ve bu ailenin müzikal yolculuğunda ona eşlik etmeye başlamasıyla tamamen değişmiştir. Filmin daha ilk sahnelerinde Cengiz Sezen'in hayat değişiminin yanında duygusal değişimleri de hızlıca değişlik göstermeye başlamıştır. Karakter, hayalleri uğruna mücadele ederken bir yandan da kendine yeni bir mücadele sahası olarak sevdayı bulmuştur. Müzikle iç içe olan aile ile yollarının kesişmesi ile Cengiz Sezen yavaş yavaş ailenin kızı ile arasındaki duygusal bağı ilerleterek bu ailenin müzikal birikimi ile kendi hayallerini harmanlayarak sahnelerde kendini göstermeye başlamıştır. Bu durum o yılların Bursa'sında rekabeti de beraberinde getirecektir. Müzikal anlamda yeteneklerin üretim merkezlerinden biri olan Bursa'da Cengiz Sezen'in işi hayalleri ve ekibine rağmen kolay olmayacaktır. Cengiz Sezen ile birlikte filmde dikkat çeken unsurlardan biri de bir bülbül. Kanun çalan karakterin dernekten büyük bir meblağ karşılığı satın aldığı bülbül ile Cengiz Sezen'in sesleri arasında birbirine ters orantılı bir bağ film içinde işlenmiştir. Bu alt metin ile kendi kabuğuna sıkışan ve özgürce uçamayan bir bülbül olarak Cengiz Sezen karakteri de dikkat çekmektedir. Hayalleri olan, iyi düşünen, muzip davranışlara sahip Cengiz Sezen, Bursa'da bu bağlamda sıkışmıştır. Bu sıkışmada ona kimi zaman mentorluk etse de aşkı da filmin sonunda gerçekleştirdikleri fiziksel üretimlere rağmen kabuğuna çekilmesine, sadece duygularıyla değil müziğiyle de vedalaşmasına sebep olmuştur. Aşka tutsak olan hayaller ile Cengiz Sezen, kendini Bursa'ya hapseden bir bülbül olarak peruğu ile vedalaşıp kendini hayalsizliğin ötesine bırakmıştır. Film boyunca hayalleri uğruna mücadele edip genç kalabilen Cengiz Sezen, aşkının kaybı sonrasında bir anda yaşlanmıştır. Filmin dönemin koşullarını, atmosferini ve yerelliğini yansıtmasının yanında o yılların alışıldık çıkış noktası olarak İstanbul idealini de filmde işlediği aşikardır. Karakterlerin en büyük hedefi İstanbul'a uçup orada seslerini duyurmaktır. Bu bağlamda demo kasetlerin kaydedilip soluğun İstanbul'da alınacak olması dönemin şartları itibarıyla yadırganacak bir durum değildir. 1980 darbesinin kültürel ve toplumsal değişiminden en çok etkilenen alanlardan biri olan müzik piyasası bu bağlamda film içerisinde işlenmiştir. Piyanist şantör sayısının hızla artışı tavernaların, aile çay bahçelerinin, Devekuşu Kabere gösterilerinin ve 1986 Dünya Kupası'na yapılan vurguların yanında Bursa'nın yerel motiflerinin ve yerel ezgilerinin de film içinde titizlikle işlenmesi dikkati çekmiştir. Fahrettin Aslan, Emrah ve Bülent Ersoy kimi şahsiyetlerin de karakter olarak filmde işlenmesi filme ayrı bir renk katmasının yanında özellikle Fahrettin Aslan sahneleri ile dönemin gazino, yapımcılık ve müzikal tarzına yönelik önemli mesajlar iletilmektedir. Buradaki ileti ile aslında 1970'lerdeki topluluk müziğinin 1980'lerde nasıl yitirildiğine dair önemli bir mesaj filmin içinde yer almaktadır.


İtalyan yazar ve kompozitör Richard Cocciante ile efsanevi Fransız besteci Luc Plamondon'ın uyarlamasıyla sahneye taşınan Victor Hugo'nun ölümsüz aşk hikayesi Notre Dame'ın Kamburu, ilk kez sahnelendiği 1998 yılından bu yana izleyicileri büyülüyor. Şimdi bu unutulmaz eser, Gilles Maheu'nün rejisi, Martino Müller'in koreografisi ve dünyanın dört bir yanında hayranlık uyandıran performanslara imza atmış başarılı oyunculardan oluşan 30 kişilik dev kadrosuyla, 5-23 Mayıs 2023 tarihleri arasında yeniden Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde sergilenecek. Aşka dair her duygunun muazzam besteler ve etkileyici koreografiler eşliğinde, ustalıkla sahneye taşındığı Notre Dame de Paris müzikali, Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde 15 gün boyunca toplam 21 performansla izleyici karşısında olacak. Fransızca olarak orijinal dilinde sergilenecek bu unutulmaz hikaye, göz kamaştırıcı oyuncu kadrosunun performanslarıyla bir kez daha devleşecek. Müzikalde seyirci, Quasimodo rolüne 2011'den bu yana üç farklı dilde hayat veren İtalyan oyuncu Angelo Del Vecchio'yu ve 19 yaşında kadroya dahil edilerek ünlü karekteri oynayan en genç oyuncu ünvanına sahip olan Philippe Tremblay'i izleyecek. Güzeller güzeli Esmeralda rolünde ise, Avrupa'da çok sayıda ses yarışmasında ödül alarak şöhreti yakalayan Arnavut şarkıcı Elhaida Dani bir kez daha yıldızlaşacak. Müzikalin en çok katmanlı karakterlerinden biri olan Frollo'yu, daha önce Les Miserables müzikalinin ana kadrosundaki rolüyle adından söz ettiren Robert Marien ve SOLAL dönüşümlü olarak canlandıracak. Frollo'nun dostu, sokakların şairi ve Esmeralda'nın evlenmek zorunda kaldığı Gringoire'ye ise Eric Jetner hayat verecek. 2016'dan bu yana müzikalin ana kadrosunda yer alarak izleyicileri büyüleyen Fransız oyuncu Jay ile 10 yılı aşkın süredir farklı tarzlardaki performanslarıyla sahneye çıkan Mike Lee, Clopin karakteriyle izleyici karşısında olacak. Phoebus rolünde daha önce dünyaca ünlü operalardaki performanslarıyla beğeni toplayan İtalyan aktör Gian marco Schiaretti ile Quebec'li aktör Martin Giroux yer alırken, Phoebus'un nişanlısı Fleur-de-Lys'i Emma Lepine canlandıracak. Fleur-de-Lys ve Esmeralda'nın dönüşümlü kadrosunda ise Les Miserables ve Beauty and the Beast gibi klasiklerdeki rolüyle dikkat çeken Jaime Bono yer alacak. 24 yıl önce Palais des Congres Paris'te başlayan Notre Dame de Paris müzikali, Guinness Rekorlar kitabına ilk yılında en çok izleyiciye ulaşan müzikal olarak girdi ve halen ilk günkü heyecanıyla seyirci çekmeyi sürdürüyor. Müzikalde yer alan Vivre, Belle ve Le Temps des Cathedrales şarkıları müzik listelerinde uzun yıllar boyunca yer aldı. Toplam 10 milyondan fazla DVD ve CD, 12 milyondan fazla bilet satan; 10 dilde, 24 ülkede 5000'den fazla sahnelenen ve çok sayıda ödül alan Notre Dame de Paris müzikali, yeniden 5-23 Mayıs 2023 tarihleri arasında Zorlu PSM Turkcell Sahnesi'nde tüm görkemiyle seyircisiyle buluşacak.