Etkinlik ve eğlence merkezi KüçükÇiftlik Park, seyircisinden ayrı düşen ve zor günler geçiren tiyatrolara kapılarını açtı. KüçükÇiftlik Park'ın yeşil yüzü KüçükÇiftlik Bahçe'de URU organizasyonu ile gerçekleştirilecek KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu, hijyen ve sosyal mesafe kurallarına uygun olarak tasarlanan yeni sahnesinde farklı tiyatro gruplarının sevilen oyunlarına ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 13 Ağustos'ta, Türk Tiyatrosu'nun yaşayan efsanesi Haldun Dormen'in başrolünü üstlendiği Kibarlık Budalası oyunuyla başlayacak olan KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu, İstanbulluları havaların serinlediği sonbahar akşamlarına kadar açık havada tiyatronun iyileştirici gücüyle buluşturacak. Son yıllarda konserlerin yanı sıra her zevke yönelik içeriklerle misafirlerine, yeşillikler içinde rafine bir alan sunan, eğlencenin rakipsiz adresi KüçükÇiftlik Park, günümüzün mevcut şartları çerçevesinde evrilerek tiyatrolarla seyircilerini buluşturmak için harekete geçti. Şehirlilerin kaçış noktası haline gelen KüçükÇiftlik Park'ın yeşil yüzü KüçükÇiftlik Bahçe'nin tam kapsamlı sahnesi sayesinde sevilen tiyatro oyunları, KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda seyircisiyle yeniden buluşmak için gün sayıyor. Kültür sanata ve tiyatro sanatının güçlenmesine destek vermeyi amaçlayan KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu, 13 Ağustos 15 Ekim tarihleri arasında birçok oyuna ev sahipliği yaparken uzun süredir sosyal hayattan uzak kalan İstanbullulara, yemyeşil huzurlu bahçe ortamında leziz yiyecekler eşliğinde nefes alabilecekleri, yeniden ve güvenle sosyalleşebilecekleri bir alan sunacak. Misafirlerine keyifli anlar yaşatmakla birlikte onların sağlığını ve güvenliğini de düşünen KüçükÇiftlik Park, COVID-19 nedeniyle almış olduğu tedbirleri, KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu kapsamında da üst düzeyde uygulamaya devam edecek. Yalnızca online biletleme sisteminin kullanılacağı, kapıda bilet satışının yapılmayacağı etkinliklerde misafirlerin alana girişleri ateş ölçümü yapıldıktan sonra sağlanacak. Birçok noktaya dezenfektan üniteleri kurulan KüçükÇiftlik Park'ta, hijyen kuralları en üst düzeyde sağlanacak. URU organizasyonuyla hayata geçirilen KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu havaların serinlediği sonbahar akşamlarına kadar devam edecek. Biletler ise çok yakında Biletix'ten satışa sunulacak. Kapı açılış saatinin 20.00 olduğu program kapsamında oyunlar, hava karardığında başlayacak.


Iskandar yeni yayınladığı çalışması ile dinleyicilerini şaşırtmaya devam ediyor. Nisan ayında bir kült haline gelmiş, video konsol oyunlarının efsanesi Mortal Combatın 16 Nisan'da Uzakdoğu'da vizyona giren film uyarlaması ile aynı gün Iskandar klasik keman yorumuyla yayınladığı filmin ikonik müziği Techno Syndrome YouTube ve dijital müzik platformlarında dinleyiciler ile buluştu. Avrupa'nın en iyi klasik müzik keman virtüözlerinden biri kabul edilen Iskandar Widjaja küresel salgının sekteye uğrattığı profesyonel kariyerinde konserlerin başlamasını beklemek yerine yaratıcılığını özgür bırakmaya karar verdi. 2021'e, Spotify'ın New Music Friday de hemen listeye alınan Love on the Moon parçasının çok beğenilen yeni sürümü ile başlayan yaratıcı süreç, Spirited Away in vokal versiyonuyla devam etti. Ardından Mart ayında, Moğol overtone şarkıcısı URNA ile yaptıkları Rachel's Song ta arkaik armonileri keşfettiği çarpıcı bir işbirliğine imza attı. Techno Syndrome için Iskandar, yaratıcılığının hayal gücünün sınırlarını zorladığı keman, dans ve dövüş sanatlarının sıra dışı kombinasyonundan oluşan öyle bir müzik klibi yayınlandı ki, kendi yaratıcılık çıtasını bir üst seviyeye taşıdı. Müzik klibi ise içinde büyük süprizler barındırmakta. Geçtiğimiz günlerde vizyona giren Mortal Combat filmini Iskandar' a bağlayan şey, önemli karakterlerinden biri olan Kung Laoyu Iskandar'ın kuzeni Max Huang tarafından canlandırıyor olması. Huang'ın son yıllarda gerek Jackie Chan'ın dublör ekibinin eski bir üyesi, gerek bir çok filminin dövüş koreografı ve gerekse bir çok aksiyon filmlerinde yıldızı parlayan bir aktör olarak, destek verdiği bu müzik klibinde emeği büyük. Iskandar Widjaja' nın bugüne kadar yaptıklarına hiç benzemeyen bambaşka atlayan, zıplayan, dans eden mistik bir dövüşçü tiplemesiyle hayranlarının karşına çıkıyor. Techno Syndromeun klibi, orijinal filmde oynayan dublör dövüşçüleriyle, son sahnesinde Max Huang' ın rol almasıyla ve dansçılarla eşiliğindeki çılgın koreografisiyle kısa metraj yüksek tempolu dövüş aksiyon filmi tadında. Klibin dövüşle dansın estetiğinin birleştiği ateşli koreografisinde Roberta Rizzini ve Max Huang'ın imzası var. Mortal Combat'ın unutulmaz Kitana karakterinin klipte Iskandar'ın kadın yansıması olarak betimlenerek geçmiş Mortal Combat filmlerine bir atıfta bulunuyor. Iskandar siyah imparator Shang Tsung'u anımsatan dramatik bir samuray cüppesiyle boy gösterdiği klip aksiyon çekimlerinde profesyonel bir ekip tarafından gerçekleştirilmiş. Ekip tüm akrobatik aksiyonun sahip olduğu estetiğini istisnasız her açıdan yakalamak için drone'lar ve profesyonel kameralarla çektiği görüntülerden harika bir klip hazırlanmış. Klip, kült video oyununun arka planındaki mekan temalarına adeta gönderme yapan, boş bir fabrikada çekildi. Warner Bros.'a göre Mortal Combat filmi gelmiş geçmiş tüm zamanların en çok izlenen fragmanı olarak bir rekora sahip ve Iskandar çektiği bu klibiyle kendi izlenme rekorunu kırmayı hedefliyor.


1985 yılında AÜ DTCF Tarih bölümünde lisans, 2005 yılında Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde yüksek lisansımı tamamladım. Yani araya evlilik ve çocuk sığdırıdım 20 yıl sonra tekrar üniversiteye döndüm. Arkeoloji, mitoloji, sanat tarihi, seyahat, Deep Purple, güzel Ege'miz ve geleneksel yemeklerimiz özel ilgi alanlarım. Şimdi sayfamda neler olacak? Bu sayfada kültür sanat yazıları da okuyabilirsiniz evde ürettiğim tarhana, zeytin, ekşi mayalı ekmek ve doğal turşu, su muhallebisi tarifi de, gezip gördüklerimi ve anlatmayı çok sevdiğim yaşanmış kadın öykülerini de. Ortaya karışık bir köşe olacak. Öyleyse sizlere en sevdiğim sözcükle yürekten bir merhaba demek istiyorum. Kültür kavramı çok geniş ve tartışmaya açık bir konu. Bu tartışmalara hiç girmeden gündelik yaşamda kullandığımız şekliyle duru ve sade bir tanım üzerinde durmak istiyorum. Günlük konuşmalarımızda ya da sanat ve bilim çalışmalarında kullandığımız kültür sözcüğü Türkçe'ye Fransızca'dan girmiş Latince kökenli bir sözcük. Latince cultura, toprağa bir şeyler ekip ürün almak, üretmek anlamlarında kullanılıyordu. Hars sözcüğü Arapça'da toprağın işlenmesi, tarım anlamına gelen hırasetten türetilmiştir. Kökendeki anlamı açısından Latince'deki cultura'ya benzemekle birlikte zamanla değişik on anlamda kullanılır olmuştur. (Ş. Turan, Türk Kültür Tarihi ders notları, DTCF 1982) Latince kökenli sözcüğün tarımsal çağrışımları hala Batı dillerinde de canlıdır. İngilizce agriculture, cultivate gibi. Cumhuriyet dönemi kurumlarından Türk Dil Kurumu, kültür sözcüğü karşılığında ekin sözcüğünü önerdiyse de bu sözcük kullanımda tarım ve ürünle karıştırıldığı için fazla yaygınlık kazanamamış harssözcüğü de unutulurken kültür sözcüğü varlığını sürdürebilmiştir. Şimdi günümüz Türkçesinde kültür sözcüğünün kullanıldığı anlamlara bakalım. - Tarımda: Ekin, ürün - Tıpta: Uygun koşullarda bir mikrop türünü üretmek. Boğaz kültürü yaptırmak. - Tarih öncesi dönemler için: İnsan eliyle yapılmış ve ortak nitelikleri bulunan eşyalar topluluğu ile belirlenen evreler, çağlar. Bakır kültürü, neolitik kültür... - Belli bir konuda edinilmiş geniş ve sistemli bilgi: Tarih kültürü, müzik kültürü. - Eleştirme, değerlendirme, zevk alma yetilerinin geliştirilmiş olması durumu. Kültürlü kişi. - Bir topluma ya da uluslar topluluğuna özgü düşünce, davranış ve sanat yapıtlarının tümü. Türk kültürü, Fransız kültürü, Halk kültürü, İslam kültürü. - Tarihsel gelişme süreci içinde yaratılan bütün maddi ve manevi değerlerle, bunları yaratma ve sonraki kuşaklara aktarmada kazanılan araçların tümü: Uygarlık Bundan sonraki yazılarımın konusu Türk Kültür Tarihi olacağından yukarıda yaptığımız tanımlardan 6. maddedeki tanım üzerinde duracak zaman zaman da 7. maddede belirtilen uygarlık kavramına da değineceğiz. Kültür, aslında herhangi bir toplumun dininin vücut bulmuş bir şeklidir. Din kültüre muhtaç olduğu çerçeveyi temin eder ve bütün insanlığı bunalım ve ümitsizlikten kurtarır. (T. S. Eliot, Kültür Üzerine Düşünceler, 1981:20-27). Sonuç olarak; kültür bir toplumda geçerli olan ve gelenek halinde devam eden her türlü dil, duygu, düşünce, sanat ve yaşayış ögelerinin tümü. Zevklerimizden yaşam biçimimize, okuduğumuz kitaplardan oturduğumuz semtlere, seçtiğimiz partnerlerden yaptığımız düğünlere, dinlediğimiz müziklerden çocuklarımızı gönderdiğimiz okullara, bunun gibi pek çok tercihimizi belirleyen kuvvetli bir etken kültür. Yukarıda da belirttiğimiz gibi eleştirme, değerlendirme, zevk alma yetilerinin geliştirilmiş olması durumu. Çok sevdiğim kıymetli hocam Şerafettin Turan'a rahmet, minnet ve saygıyla. Prof. Dr. Şerafettin Turan 12 Eylül 1980 öncesi Türk Dil Kurumu'nun son başkanı, Dil Derneği Onursal Başkanı ve AÜ. DTCF öğretim üyesiydi.


Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ege ve Marmara denizlerinin buluşma noktası olan ve sahip olduğu su altı hazineleri ile tüm dünyanın ilgisini çeken Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı'nda 27 metre derinlikte bulunan Lundy batığına anı dalışı gerçekleştirdi. Troya Kültür Yolu Festivali etkinliklerine katılmak üzere Çanakkale'de bulunan Bakan Ersoy, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir ile birlikte Suvla koyunda 27 metre derinlikteki Lundy batığına dalış gerçekleştirdi. 1915 yılında batan ve neredeyse ilk günkü halini koruyan 188 tonluk bu dev batığa dalan Bakan Ersoy, çıkışta basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Bakan Ersoy, Troya Kültür Yolu Festivalinin sonuna doğru yaklaştık. 16 Ağustos tarihinde başlayan festival çok yoğun bir şekilde devam etti. Etkinliklere çok büyük bir katılım oldu, bu da bizi oldukça sevindirdi. Dün (223 Eylül) gerçekleşen etkinliğe 35 bin kişi katılmış. Demek ki Çanakkale'de yaptığımız her şeyin karşılığını fazlasıyla alıyoruz. Böyle bir ihtiyaç varmış Çanakkale'de. Herkes tarafından ilgiyle karşılandı. Birçok etkinliğe yüksek katılım oldu. Özellikle Çanakkale'de bu etkinliğin tarihini belirlerken, sezonun uzaması için bu tarihi seçmiştik. Sonucu da olumlu oldu dedi. Kültür ve Turizm Bakanlığı öncülüğünde, Çanakkale'yi dünyanın önemli dalış turizmi merkezlerinden biri haline getirmek amacıyla Gelibolu Tarihi Su Altı Parkı projesinin çalışmalarına 2017 yılında Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığınca başlandı. İki yıl boyunca süren envanter çalışmaları sonucunda 150 kilometrelik alanda dalışa imkan veren bir destinasyon oluşturuldu. Ege ve Marmara denizlerinin buluşma noktası olan ve sahip olduğu su altı hazineleri ile tüm dünyanın ilgisini çeken Gelibolu Tarihi Sualtı Parkı, 2 Ekim 2021'de düzenlenen törenle açıldı ve suyun altındaki tarihi gün yüzüne çıkarıldı. Pek çok hikaye saklayan Çanakkale'nin destansı batıkları, I. Dünya Savaşı temalı ilk sualtı parkı özelliğini taşıyor. 107 yıl önce Seddülbahir Kalesi açıklarında batırılan İngiliz Kraliyet Zırhlısı 'HMS Majestic'in de aralarında bulunduğu 14 batık geminin gizemleri dalış meraklılarına açıldı.


British Council, 'Kültürde Kadın Gücü' programı kapsamında Türkiye genelindeki yaratıcı kurumlara ve sanat organizasyonlarına 10 bin TL'lik destek sağlıyor. 22 Kasım 2019 Cuma gününe kadar devam eden açık çağrı için başvurular, British Council Türkiye web sitesinden yapılabiliyor. Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadının güçlendirilmesinin katılımcı ve açık toplumlar yaratmada büyük önem taşıdığına inanan British Council, hayata geçirdiği sanat programlarında 'geleneksel'in dışına çıkarak izleyici kitlesini çeşitlendirmeyi, daha katılımcı ve erişilebilir sanata giden yolu açacak yeni sanat küratörleri ve yaratıcı girişimcileri belirlemeyi ve onlara gereken becerileri kazandırmayı amaçlıyor. Bu amaçla, kültür alanında çalışan kadın profesyoneller ve sanatçılar desteklemeyi de programlarının temel unsurları arasında görüyor. Programın ana hedefinden yola çıkan British Council, Birleşik Krallık'daki kadın sanatçılar ve Türkiye'deki kültür ve sanat kurumları arasında iş birliklerini destekleyecek 10 bin TL'lik bir Destek Programı için bir açık çağrı başlatıyor. 22 Kasım 2019 Cuma gününe kadar devam eden açık çağrı için başvurular, www. britishcouncil. org. tr web sitesi üzerinden yapılabiliyor. Destek Programı; Birleşik Krallık'tan kadın sanatçılar ve Türkiye'den yaratıcı profesyoneller, kamu ve özel kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve yaratıcı merkezler arasında profesyonel iş birliği fırsatları yaratmanın yanı sıra Birleşik Krallık ve Türkiye'den kadın sanatçıların, sanatsal başarılarını geniş bir yelpazede, katılımcı ve inovatif programlar yoluyla paylaşmayı, kutlamayı ve daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor. Sivil toplum kuruluşları, dernekler, vakıflar, üniversiteler, devlet kurumları, kültür kurumları ve yaratıcılık merkezlerinin başvurabileceği Destek Programı, 1 Ocak-31 Mart 2020 tarihleri arasında gerçekleştirilecek etkinlikleri kapsamaktadır. Birleşik Krallık'tan bir kadın sanatçı tarafından veya katılımıyla düzenlenecek canlı veya çevrimiçi kültür-sanat etkinliklerinin desteklenmesi için başvuruların yapılabileceği Destek Programı, aynı zamanda konferans, çalıştay, halka açık konuşmalar, sergiler, gösterimler, canlı performanslar veya Türkiye'den sanatçılarla yaratıcı iş birlikleri gibi profesyonel ve seyirci gelişimine yönelik fırsatlar da içerebilir. - Etkinlik, Birleşik Krallık'ın herhangi bir sanat dalında, Birleşik Krallık'tan yeni veya ismini duyurmuş kadın sanatçılar/sanatçı kolektifleri tarafından ortaya konulan sanat üretimini sergilemelidir. - Birleşik Krallık sanat gösterimi Türkiye'de, 1 Ocak 31 Mart 2020 tarihleri arasında gerçekleşmelidir. - Başvuru başına alınabilecek azami hibe miktarı 10.000 Türk Lirası'dır. Projeler, talep ettikleri meblağın tamamını hibe olarak alamayabilirler. - Desteğin ortak fon oluşturmada kullanılması, hibe alanın toplam bütçenin yüzde 25 ila yüzde 50'lik kısmını başka kaynaklardan karşılaması beklenmektedir. - Toplam eksiksiz masraf dökümünü ve diğer beklenen gelirler ile ayni katkılar dahil proje için sağlanacak desteklerin listesini içeren bir bütçe sunulmalıdır. - Etkinlik erişilebilir bir mekanda veya dijital platformda gerçekleştirilmelidir. - Bu etkinlikler destek almaya uygun değildir: a. Bu hibe kapsamında desteklenen daha geniş kapsamlı bir programın parçası olmayan konferans veya diğer performans odaklı olmayan etkinliklere davetler, b. Eğitim konulu etkinliklere davetler. c. Dil eğitimi destekleri. - Destek başvurusunda bulunan organizasyonlar, Türkiye'de kayıtlı tüzel kişilikler olmalıdır. British Council, Birleşik Krallık'ın kültürel ilişkiler ve eğitim fırsatlarından sorumlu uluslararası kuruluşudur. 100'ü aşkın ülkeyle, kültür-sanat, İngilizce, eğitim ve sivil toplum alanlarında çalışıyoruz. Geçen yıl 65 milyondan fazla kişiyle yüz yüze, 731 milyonun üzerinde kişiye de internet üzerinden, radyo ve TV programlarımızla ve basılı yayınlarımızla iletişim kurduk. Fırsatlar yaratarak, bağlantılar kurarak ve güven inşa ederek değiştirdiğimiz yaşamlarla, beraber çalıştığımız ülkelere olumlu katkılar sunuyoruz. 1934 yılında kurulan British Council, Kraliyet Tüzüğü ile tüzel kişilik kazanmış bir hayır kurumu ve bir kamu kuruluşudur. Gelirimizin yüzde 15'i ise Birleşik Krallık hükümet tarafından karşılanmaktadır.


Sanat çalışmalarını Doodlism ile ifade etmesi ve bu bağlamda ülkemizde Doodle platformu kurma hazırlığındaki Küntay Tarık Evren ile sanat yaşamı ve gelecek planları hakkında konuştuk. Küntay Tarık Evren: Yaptığım eserleri sanat dünyasında ifade edebilen bir akım yok. Tam olarak Pop Art diyemem, Dadaist eserler de değiller ya da tamamen sürreal bir eser tanımına da uymuyor. Doodle diyebilirim ama doodle karalama demek. Bir sanat akımını temsil etmiyor. Ben de eserlerimi tanımlayan bir sanat akımı yaratmaya karar verdim. Böylece Doodlism ortaya çıktı. K. T. E.: Keith Haring diyebilirim. Hatta uzun yıllar sadece tek bir sanat kitabım vardı. O da Keith'in eserlerinin olduğu kitaptı. Sonrasın da Andy Warhol beni çok besledi. Ona dair çok şey okudum ve izledim. K. T. E.: Kapitalizm için fresh adversing alanları bence. K. T. E.: Çizimlerim konusunda kendimi kalıplara sokmuyorum. Renkleri kullanmak başta beni korkutuyordu ancak şimdi daha da özgürleştiriyor. Hissettiğim gibi çiziyorum. K. T. E.: Uzun zamandır bu proje üzerine çalışıyoruz. Dijital bir galaxy yaratmayı hayal ediyoruz. İçerisinde Nft projelerinin olduğu, sanatsal eserlerin satıldığı, oyunların oynandığı, insanların birbirleriyle kolayca iletişime geçip bilgi alabilecekleri bir platform kurguluyoruz. Amacımız Türkiye'nin yeni unicornu olmak. K. T. E.: Platform başlı başına yenilikçi bir dünya olacak. Çok yönlü bir sanat platformu düşünün yani en az çizimlerim kadar renkli olacak. Ruhunda sanatı taşıyan herkesin kendini bulacağı, benzerlerin yanı sıra, birbirinden farklı seslerin, görüşlerin buluşacağı bir yer olarak tasarlıyoruz. K. T. E.: Çok hayalim var, ama en büyük hayalim hayatım boyunca hayal kurup yaratabilmek.


Arter Öğrenme Programı kapsamındaki Yorumlama Etkinlikleri, Altan Gürman'ın pratiğine kapsamlı bir bakış sunan sergi bağlamında 3 Ekim Perşembe günü saat 19.00'da, serginin küratörü Başak Doğa Temür eşliğinde düzenlenecek turla devam ediyor. Arter'in yeni binasının açılışıyla birlikte hayata geçirdiği Öğrenme Programı, herkesin yaratıcı sürecin parçası olabileceği bir ortamı mümkün kılmayı amaçlıyor. Çağdaş sanatı üretildiği bağlam, ziyaretçilerin gündelik deneyimleri ve hayal gücüyle ilişkilendirerek yorumlamaya açan Öğrenme Programı kapsamında her hafta, Arter'de sergilenen yapıtların bağlamını genişletmeyi amaçlayan Yorumlama Etkinlikleri düzenleniyor. Etkinlikler kapsamında 3 Ekim 2019 Perşembe akşamı saat 19.00'da Galeri 3'te, Başak Doğa Temür, Arter'in açılış programında yer alan ve küratörlüğünü üstlendiği Altan Gürman başlıklı serginin kavramsal çerçevesi ve sergilenen yapıtlar üzerine, katılımcıların soru ve izlenimlerine de yer veren bir sergi turu gerçekleştirecek. Sergi, Türkiye'de çağdaş sanatın öncülerinden ve yapıtaşlarından biri olarak ancak 2000'li yıllarda sanat tarihi yazımında yerini almaya başlayan Altan Gürman'ın 1965 ile 1976 arasında sürdürdüğü 11 yıllık üretimini yansıtan eserleri bir araya getiriyor. Arter Koleksiyonu'ndan oluşturulan sergide, 39 yapıtın yanı sıra sanatçının arşivinden seçilen eskiz, fotoğraf, ders notu, nesne ve dokümanlar da yer alıyor. Beş yıl boyunca Arter'in kurumsal sponsorluğunu üstlenen Tüpraş'ın desteği sayesinde 2 Ocak 2020'ye kadar sergilerin ücretsiz olarak ziyaret edebileceği Arter'de gerçekleşecek etkinliğe katılım ücretsiz olacak. 25 kişilik kapasitesi olan etkinliğe, adresine e-posta göndererek kayıt yaptırılabilir. Arter salı, çarşamba, cuma, cumartesi ve pazar günleri 11.00 19.00; perşembe günleri ise 11.00 20.00 saatleri arasında ziyarete açık. Müze, her ayın ilk cumartesi günü Uzun Cumartesi kapsamında 11.00 24.00 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor.


Dönemin Rock fırtınası içinde kendine sağlam bir yer edinen Kurban'ın İskender Paydaş prodüktörlüğünde kaydedilen ve 1999 yılında yayınladıkları ilk albümleri, ilk kez dijital platformlarda müzikseverlerle buluştu. Albüm, hidden track'lerle birlikte 15 parçadan oluşuyor. O dönemlerde dinleyicilerin hidden trackleri dinleyebilmeleri için, albüm bitince başa dönmeden veya kapatmadan beklemeleri gerekiyordu. Şimdi bu parçalar ayrıca tekli olarak albüm içinde dijital platformlarda yer alıyor. Yayınlanan üç video klibinin yanı sıra, albümde yer alan diğer tüm parçalara, stüdyo ve konser görüntülerinden oluşan videolar hazırlandı. YouTube'da yayında olan bu videolar, o dönemin popüler depolama diski olan logo floppy diskten aktarılarak mp4 dosyasına çevrildi ve hazırlandı.


Alarko Carrier'ın küresel ısınma ve iklim değişikliğinin yarattığı etkiler hakkında farkındalık yaratmak amacıyla 5 yıldır düzenlediği Küresel İklim Değişikliği Fotoğraf Yarışması bu yıl rekor katılımla tamamlandı. Yarışmaya özel tasarlanan mikro site üzerinden değerlendirmeye alınan 3000'e yakın fotoğraftan, halk oylaması ve jüri puanlamaları sonucu belirlenen 13 fotoğraf finale kaldı. Seçici kurulunda, Şükran Moral, Ali İhsan Gökçen, Ahmet Erdem, Niv Garih, Alper Kaptanoğlu gibi isimlerin yer aldığı yarışmada birinciliği kazanan Ramazan Çırakoğlu Toshiba Daiseikai split klimayla ödüllendirildi. İkinci Mehmet Bedir'e Toshiba Shorai split klima, üçüncü Furkan Bilal Orman'a Huawei akıllı telefon, dördüncü Şerife Keser'e Canon dijital fotoğraf makinesi, beşinci Barış Işıkpunar'a LENOVO Idea Pad hediye edildi. Yarışmada altıncı olan Emrah Yorulmaz da Sony Play Station 4 VR Sony PS4 Sanal Gerçeklik Gözlüğü almaya hak kazanırken son 7'ye kalan Arzu Uğurlu, Feryal Nurdan Akalın, Gürhan Şahin, Ferid Günay, Gürhan Duvan, Vedat Atlı, Muhammed Abdullah Cengiz de D&R'dan hediye kartları armağan edildi. İlk 13'e giren tüm finalistlerin fotoğrafları, Alarko Carrier'ın hazırladığı 2019 takviminde yer almaya hak kazandı.


Amerikalı grunge müzik grubu Nirvana'nın solisti Kurt Cobain'in 1993'teki MTV Unplugged performansında çaldığı akustik gitar haziran ayında açık artırmayla satılacak. Cobain'in ölümünden 5 ay önce çaldığı gitarın açık artırmadaki başlangıç fiyatının en az 1 milyon dolar (yaklaşık 7 milyon TL) olarak belirlenmesi bekleniyor. Geçen sene Cobain'in aynı performansta giydiği hırka açık artırmada rekor fiyata satılmıştı. Zeytin yeşili hırka, New York'taki Hard Rock Cafe'de, Julien's Müzayedecilik tarafından gerçekleştirilen rock müziğe ilişkin iki günlük hatıra eşya satışında 334 bin dolar'a (yaklaşık 2 milyon TL) satılmış ve şimdiye dek satılan en pahalı hırka unvanını kazanmıştı. Julien's Müzayedecilik pazartesi yaptığı açıklamada Cobain'in 1993'teki MTV Unplugged performansında çaldığı 1959 model Martin D-18E akustik gitarın satılacağını duyurdu. Gitarla beraber satışa çıkacak taşıma çantasındaki kadife kesenin Cobain'in son yıllarında bağımlısı olduğu eroini taşımak için kullandığı da belirtildi. Nirvana'nın MTV Unplugged performansı, Kasım 1993'te New York'ta çekilmişti. Kayıt bir yıl sonra, 27 yaşındaki Cobain'in ölümünden 7 ay sonra yayımlandı. Albüm olarak da piyasaya çıkan kayıt Grammy ödülü de kazandı. Julien's CEO'su Darren Julien Rock müziğin en etkili müzisyenlerinden ve ikonlarından birinin, tüm zamanların en iyi ve en unutulmaz canlı performanslarından birinde çaldığı gitar tarihteki haklı yerini geri kazandı ifadelerini kullandı. Müzayade evi gitarın açık artırmadaki başlangıç fiyatının en az 1 milyon dolar (yaklaşık 7 milyon TL) olarak belirlenmesinin beklendiğini de açıkladı. Gitar 15 Mayıs'ta Londra'daki Piccadilly Circus'ta bulunan Hard Rock Cafe'de de sergilenecek. Pink Floyd grubunun üyesi David Gilmour'un kendisiyle özdeşleşmiş 1969 model Fender Stratocaster'ı The Black Strat geçen sene New York'taki açık artırmada 3,9 milyon dolara (yaklaşık 27,5 milyon TL) alıcı bulmuştu. Gitar bir açık artırmada satılan en pahalı gitar olarak tarihe geçmişti.


Nirvana grubunun vokalisti Kurt Cobain'in 'beyazların rap müzik yapmaması gerektiğini' söylediği bir röportajı ortaya çıktı. Cobain'in ilk kez gün yüzüne çıkan röportajı 20 Eylül 1991'de Kanada'da üniversite öğrencisi olan müzisyen Roberto Lorusso tarafından, okul radyosu için yapılmış. Cobain daha sonraki bir tarihte Billboard dergisi ile söyleşisinde de rap müzik hakkında, Rap müzik Punck Rock türünden sonra üretilen hayati derecede önemli bir tarz. Ancak ben asla rap yapmam. Zaten hali hazırda rap müzik yapanlar var ve bu işi iyi beceriyorlar. Mesela Vanilla Ice. Beyazlar siyahları yeterince sömürdü. Rap müziği Afrikalı, Amerikalılara bırakmalılar çünkü onlar bunu çok iyi yapıyor ve bu müzik onlar için hayati önem taşıyor demişti. 1994 yılında intihar eden Cobain, hala müziğe orijinal form veren önemli ve popüler isimler arasında yer alıyor. Nirvana, sadece ABD'de 25 milyon albüm satmış, dünya çapında ise bu rakam 50 milyonu geçmişti.


Kuruçeşme Hamam Arts Hub'da 9 Mart-5 Nisan tarihleri arasında açık kalacak Şaman İzleri sergisinde, geçmişin en çok merak edilen ve en gizemli kültürlerinden biri olan Şamanizm ile ilgili eserler görülebilecek. Türk dünyasının ve kadim Türk kültürünün temel taşlarından biri olan Şamanizm, tüm yönleriyle Kuruçeşme Hamam Arts Hub'da açılacak Şaman İzleri sergisinde sanatseverleri geçmişten bugüne taşıyacak. 300 yıllık tarihi Osmanlı hamamının restore edilmesiyle sanata kazandırılan Hamam Arts Hub'ta 9 Mart tarihinde açılacak serginin küratörlüğünü Denizhan Özer üstlendi. Şamanizmi Kadın, doğa, sağlık üçlemesiyle irdeleyecek olan Şaman İzleri sergisi 5 Nisan tarihine kadar ziyaret edilebilecek. Sabiha Tansuğ'a ithaf edilen, ilginç olduğu kadar derin kültür hazinesini de günümüze ulaştıran sergiye Hüsamettin Koçan, Tomur Atagök, Fevzi Karakoç, Murat İrtem, Selçuk Fergökçe, Nesim Saydın, Nigar Bilgen, Hayri Emrah Elpaş, Akagu Cenk Sertdemir, Ahmet Özçetin ve Yuko Sönmez gibi sanatçılar katkıda bulundular. Kadın Kültür Platformu'nun yapımcılığını üstlendiği sergide ayrıca Nesrin Öcal, Berrin Öztoprak, Sabiha Tansuğ, Buğra Karahan, Kevser Gürcan Akbaş ve Nigar Bilgen gibi koleksiyonerlerin sahip olduğu Şaman kültürüne ait eserler de yer alacak. Etno çağdaş özellikli interaktif bir sergi olmasıyla dikkatleri çekecek olan Şaman İzleri Sergisi'nde resim, yontu, fotoğraf, enstalasyon, video art ve tasarım ürünleri yer alırken, çeşitli koleksiyonlardan toplanan eşya, giysi, araç-gereç, müzik aletleri, obje ve takılar da görülebilecek. Şaman kültürüne ait yaşamsal süreci, Şaman estetiği ve kültürü üzerinden zaman akışı içinde tanıtacak olan sergi, İstanbul'daki ilk gösterimden sonra Ankara, Eskişehir, Bursa, İzmir, Adana, Gaziantep, Malatya da izleyiciler ile buluşacak ve daha sonra da Asya, Avrupa ve farklı coğrafyalarda turneye çıkacak. Sergilenecek koleksiyon parçaları ve yeni üretilen yapıtlara ilave olarak sergi süresince şaman kültürü ve yaşam biçimiyle ilgili söyleşiler, müzik dinletileri, performanslar ve film gösterimleri de olacak. Sergi kapsamında sergi küratörü ve farklı yazarların katkılarıyla bir kitap da hazırlanıp yayınlanacak.


Şekli itibarıyla kurukafayı andıran bir asteroidin 11 Kasım'da Dünya'nın çok yakınından geçeceği öğrenildi. Live Science'ın haberine göre şekil olarak kurukafaya benzeyen 2015 TB145 kod adıyla sınıflandırılan asteroid 11 Kasım'da Dünya'nın 38 milyon kilometre yakınından geçecek. Haberde bu mesafenin Dünya ile Güneş arasında olan mesafenin 4'te biri olduğu belirtiliyor. Sıra dışı asteroit ilk kez 3 yıl önce bilim insanlarının dikkatini çekmiş ve gök cisminin 31 Ekim'de Dünya'nın 486 bin kilometre yakınından geçtiği için NASA tarafından 'Büyük Balkabağı' adı takılmıştı. Bilimciler kafatası benzeri asteroitten birkaç görüntü de alabilmiş, fotoğraflarda gök cisminin kafatasına benzediği net olarak görülebiliyor. 2015 TB145 adlı asteroidin, yumurta biçimindeki yörüngesinden ve uçtuğu hızdan ötürü ölü bir kuyruklu yıldız olduğu sanılıyor. Asteroidin bir diğer özelliği ise tamamen siyah olması. Gök cismi üzerine gelen ışığın yüzde 94'ünü yuttuğu belirtildi. 2015 TB145 kod adlı asteroidin Dünya'ya bir sonraki yaklaşmasının 2082'den önce olmayacağı tahmin ediliyor.


1871 yılından bu yana kahveyi bir sanat gibi işleyen Kurukahveci Mehmet Efendi, Kurukahveci Mehmet Efendi Mahdumları'nın 150 Yılı kitabı ile kahveseverlere kahvenin tarihine ilişkin eşsiz bir koleksiyon kitabı hazırladı. Kahvenin saray dışına çıkması, Tahtakale'de açılan ve ardından hızla tüm şehre yayılan kahvehaneler sayesinde gerçekleşir. Bu kahvehanelerde; günün her saati kitap ve güncel yazılar, satranç ve tavla oynanır, şiir ve edebiyat sohbetleri yapılır. Kahve kültürü böylece dönemin sosyal hayatına damgasını vurmuş olur. Osmanlı elçileri ve Avrupalı tacirler sayesinde, Türk kahvesinin lezzeti ve kahvehanelerin ünü önce Avrupa'yı, daha sonra tüm dünyayı sarar. Ve günümüzde Türk kahvesi geleneği artık kırk yıl ile tanımlanmaktan çıkıp evrenselleşerek UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası listesinde de yerini alır. Türk kültüründe kahve altı teriminden türetilmiş, kahvaltıdan sonra veya yorgunluk atmak, sohbetlere keyif katmak için içilen Türk kahvesinin en büyük ve önemli temsilcisi ise, hiç kuşkusuz Kurukahveci Mehmet Efendi... Türk kahvesi geleneğinin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirasına girmesi gibi o da ismini uluslararası arenada tescillemiş durumda. Başta Türkiye olmak üzere; aralarında ABD, Rusya, Fransa ve Yeni Zelanda'nın da bulunduğu 60'a yakın ülkeye ihraç ediliyor ve tüketiliyor. 1871 yılından bu yana kesintisiz olarak faaliyet gösteren Kurukahveci Mehmet Efendi, ülkemizde Türk kahvesi denilince akla ilk gelen ve sevilen marka olmasının yanı sıra, dünya çapında da yaşayan en eski kahve markaları arasında. Kurulduğu günden bugüne, kahveye bir sanat gibi yaklaşan Kurukahveci Mehmet Efendi, bu zanaatı beraberindeki ustalık, bilgi, tecrübe ve inceliklerle babadan oğula, ustadan çırağa aktarmaya devam ediyor. Türklerin dünyaya armağan ettiği Türk kahvesini, gelecek nesillerle buluşturma bilincini taşıyan marka, kahveseverlere her yudumda aynı kalite ve keyfi ulaştırmayı amaçlıyor. Kurukahveci Mehmet Efendi Mahdumları'nın 150 Yılı kitabı, ilk kez yayımlanan tarihi belge ve fotoğraflar eşliğinde Türkiye'nin en eski kahve markasının ilginç hikayesine şahitlik ediyor. Aslında kitap, Türkiye'nin 100 yılı aşkın nadir şirketlerinden birinin tarihi ile birlikte geçmişimize de ışık tutuyor. Kitap sadece içeriği ile değil görselliğiyle de son derece ilgi çekici. Ünlü fotoğraf sanatçısı Manuel Çıktak'ın günümüz kurum çalışanlarıyla gerçekleştirdiği çarpıcı fotoğraf çekimleri ile Kerem Yaman'ın etkileyici grafik tasarımı markanın yenilikçiliğini ve çağdaşlığını yansıtıyor. Kitabın editörlüğünü yapan Suna Altan; Kurukahveci Mehmet Efendi Mahdumları sadece bir buçuk asırdır hayatta kalmayı başaran bir firma ve marka değil. İşin her yönüne gösterilen olağanüstü ihtimamı, kitabın hazırlık sürecinde de gözlemledik: Firmanın neredeyse tüm belgeleri kurum arşivinde itina ile muhafaza edilmiş. Bu onbinlerce eski belge, muhasebe kaydı, yazışma, kupür, reklam, fotoğraf vs. iki yıl süren bir çalışmayla dijital ortama aktarılmış. Bu çalışma kitabımızın bilgi zeminini oluşturduğu gibi ileride başka araştırmacılar için de faydalı bir kaynak oluşturacaktır. Ayrıca, kitabın uzun hazırlık sürecinde bize ihtiyaç duyduğumuz her türlü destek sağlandı. Bütün bunların sonucunda son derece kapsamlı ve yüksek nitelikli bir çalışma ortaya çıkabildi. Demek istediğim şu ki, Kurukahveci Mehmet Efendi'nin gerçek bir sevgi markası olması, dört nesildir aralıksız sürdürülen bu samimi çabanın, kaliteye olan adanmışlığın sonucu. 150. yıldönümü kitabında bunu hem hem anlatımımzda hem tasarım ve fotoğraflarda okuyucuya hissettirmek istedik dedi. Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan kitabın yerli ve yabancı kahve tutkunlarına hitap edeceği gibi kahveyle eş anlamlı olan bir ailenin ve kurumun hikayesini merak eden herkesin ilgisini çekecektir. - Kurukahveci Mehmet Efendi, Türk Kahvesini kavrulmuş, öğütülmüş ve paketlenmiş olarak tüketime hazır şekilde sunan ilk şirket. - Şirket aynı zamanda İstanbul Ticaret ve Sanayi Odası'na kayıtlı ilk Türk şirketlerinden biri. - Kurukahveci Mehmet Efendi, Türkiye'nin ilk reklamverenleri arasında yer alıyor. - Kurukahveci Mehmet Efendi'nin kurulduğu, günümüzde de merkezinin yer aldığı İstanbul'daki Tahmis Sokağı, dünyanın ilk kahve sokağı olma özelliğini taşıyor. - Türk Kahvesi, dünyanın en eski kahve pişirme yöntemiyle hazırlanır. Yumuşak ve kadifemsi köpüğü, tadını damakta en uzun süre devam ettiren kahve türü olmasını sağlıyor. - Kurukahveci Mehmet Efendi, döviz yokluğu nedeniyle Türkiye'ye çiğ kahve ithalatının durdurulduğu 1942-44, 1955 1958 ve 1977 1982 arasındaki dönemlerde, Türk Kahvesi üretimine ara vermek zorunda kaldı. Ancak kurumun bilgi, birikim ve becerisi, aile bireylerinin fedakarlıklarıyla uzun yıllar yaşayarak günümüze kadar ulaştı. Kurukahveci Mehmet Efendi, bu dönemde Türk Kahvesi kültürüne sahip çıktı, muhafaza etti ve kahvenin yok olup gitmesini önledi. Markanın gösterdiği, pek az kurumda bulunan azim, gayret, sebat ve ısrar meziyetleri, Türk kahvesini dünyaya taşıdı. - Kurukahveci Mehmet Efendi, bugün beş kıtada 60'a yakın ülkeye ihracat yapıyor. Viyana'nın tarihi Cafe Landtmann pastanesinin kahve mönüsünde Türk Kahvesi Mehmet Efendi adıyla yer alıyor. - Kurukahveci Mehmet Efendi, Türk kahvesiyle tanınsa da yeni nesil kahveseverlerin beğenisine hitap eden farklı filtre ve espresso kahve çeşitleri ile Etiyopya, El Salvador, Nikaragua ve Guatemala çekirdeklerinden hazırlanan dört ayrı Özel Seri filtre kahve çeşiti sunuyor. - Tarihi Eminönü dükkanın yanında 2019 yılında açılan Kurukahveci Mehmet Efendi'nin 'Tahmis Binası'nda tüm paketli ürünlerin yanı sıra, özel tasarım fincan setleri, kahve gerekçeleri ve hediyelik eşyalar satılmaktadır.


İnsan hayatındaki değişimleri; dekordan ışığa, koreografiden kostüm tasarımına kadar tiyatronun tüm olanaklarını layıkıyla kullanarak düzgün bir mizansenle ve muhteşem bir görsellikle sahne üzerinden yansıtan Alt Sahne'nin ikinci oyunu olan Yaban Arısını seyrettik; düşüncelerimizi sizlerle paylaşmak istiyoruz. Yaban Arısı, 20 yıl sonra yeniden bir araya gelen biri işkenceci ve biri kurban olan iki lise arkadaşının birbirlerinden bağımsız değişen hayatlarında ortak eklemlenen problemleri çarpıcı bir dille konu ediniyor. Heather okuldayken, gözlüklü, özgüvensiz bir genç kızdır ve bir kabadayı çetesinin mağdurlarından biridir. Şimdi, 20 yıl sonra, lüks bir evde yaşayan zengin bir kadın haline gelmiştir. Heather'ın şimdiki hayatı eski hayatı ile keskin bir kontrast içindedir. En yakın arkadaşı olan Carla, 7. Sınıfın sonunda Heather'ın en azılı işkencecilerinden biri olmuş ve okul yılları boyunca onun korkuyla yaşamasının en büyük sebebi haline gelmiştir. Carla ise okulu terk ettikten hemen sonra hamile kalmış, kendisinin iki katı yaşında vasat bir adamla yaşamaya başlamış ve çok yakın zamanda 5. çocuğunu doğurmaya hazırlanmaktadır. Heather okul yıllarından beri görmediği Carla ile bir buluşma ayarlar. Bu buluşma böbürlenmek için ayarlanmış bir buluşma değildir. Heather, Carla'ya para dolusu bir çanta ve şaşırtıcı bir iş teklifi ile gelecektir. Carla bu teklifi reddedebilecek durumda değildir. Heather'ın kurgusu burada başlar. Yaban arısı gibi avını yakınına alır. Roller değişmiştir. Fakat Carla yaban arısının avı misali hiç bir şeyin farkında değildir. Yaban Arısı hayatta bir insanın zorda kaldığında her şeyi yapabileceğini, çekilen acıların yıllar sonra dahi olsa insan psikolojisindeki etkilerini ve dengelerin zaman içerisinde tam tersine dönebileceğini, zaman zaman komik zaman zaman ise sert bir dille seyirciye anlatıyor. Hacettepe üniversitesinin Alt Sahne'sinin ismi bu ekiple ne şanslıyız ki İstanbul'da bizimle buluşuyor. İnsanın hayatta karşısına çıkan zorluklara karşı olan duruşunu ve bunun psikoloji sonuçlarını yer yer sert, yer yer komik bir dille ele alan bu oyunu sakın kaçırmayın!


Çağdaş seramik sanatçısı Özkan Elagöz'ün Bastetler adlı sergisi 03-24 Mart 2022 tarihleri arasında Hub 962'nin içine taşınan Karaköy Art Galerimde görülebilecek. Sanatçı, kendi geliştirdiği dokusal çatlak, seramik üzerine seramik pigment tekniği ile oluşturduğu 13 adet çalışmasında, eski Mısır'daki kutsal kedileri anlatıyor. Günün konseptine özel olarak, kedi maması dağıtılacak olan açılışta kedili sanat severlerden yoğun katılım bekleniyor. Kültür bakanlığının resmi sanatçılarından olan Özkan Elagöz, kutsal kedilere atfettiği bu serginin amacını şöyle özetliyor: Ben bir sanatçı olarak içinde bulunduğumuz coğrafyanın en güçlü hikayelerinin üzerine eserlerimi bina etmeyi seviyorum. Pandemi sürecinde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en fazla sahiplenilen hayvan kedi oldu. Kedileri hepimiz çok seviyoruz. Kedilerin toplumlardaki yerinin önemini bu projem ile sanat severlere duyurmayı amaçlıyorum. Türkiye dışında daha önce Kore, Kuveyt ve Amerika gibi ülkelerde de sergiler düzenlemiş olan, uluslararası pek çok ödül sahibi Özkan Elagöz Kütahya'da yaşıyor. Koleksiyonerleri arasında Güney Afrika Cumhurbaşkanı'ndan Rahmi Koç'a kadar pek çok ünlünün de yer aldığı sanatçının Barış Manço için hazırladığı bir eseri de Merhum sanatçımızın müzesinde sergileniyor.


Aile; kişiyi tamamen sınırlayan, hapseden, dayattıkları şekillenmeye uzun bir müddet boyun eğmek zorunda kaldığımız, kalın duvarları olan bir kafes, bir fanus. Ailemizi seçemediğimiz için, içerisine dahil olacağımız topluluğu, kabileyi, ülkeyi, milleti..., hangi dine mensup olacağımızı da seçemiyoruz. Doğumumuzla birlikte paket olarak geliyorlar ve üzerimize/sistemimize yükleniyorlar. Aile de, bütün bu iç/dış etmenlerin oluşturduğu paketin kurulumunu yapan bir kurum. Kimse bize 'Bu paketi kabul ediyor musun?' diye sormuyor. Ait olduğumuz aile bireyleri; ister eğitimli, ister eğitimsiz olsunlar; kişi olana kadar-habersizce- mecbur bırakıldığımız, ama iyi-ama kötü, ama doğru-ama yanlış, iskeletimize şekil verilen bu tam dayatmacı kafesimiz içinde yaşayıp gidiyoruz. Kimi aile bireyleri; ayağımıza bağlı olan zincirini bol bırakırken, kimileri de adım atmaya bile imkan vermiyor. Sadece daha dar ya da daha geniş alanlarda nefes alıyor olduğumuz gerçeği değişiyor. Düşünene, fark edene, anlayana kadarki sürecimizde bizi yönlendirerek, oynatacak baş karakterlerimizdir: ebeveynlerimiz. Bu ebeveynler; bizlere bazı ufak seçenekler sunarak: aynısının lacivertini tercih edebilecek bir alan sağlayarak; gazımızı alırlar. Böylece kişi, herhangi bir tercihte bulunduğunu düşünür, ama zaten gerçek seçeneklerimiz; onların süzgecinden geçirilip, kendi istedikleri düzeyde elenip, önümüze koyulmuştur. Yani bize sadece onların 'iyi'lerine göre; kötünün iyisini ya da iyinin daha iyisini seçmek kalmıştır. Bedenlerimizi, tercihlerimizi kontrol ediyorlar, düşünme biçimimizi şekillendiriyorlar!.. derken kabın şeklini alıyoruz. Böyle tamamen izole bir hayatta nasıl 'sen' olabilirsin ki? Ama bir gün -umarım ki herkes için geçerlidir- o maymun açar gözünü. Açar ve gerçek dünyayı görüp, kendi hayatını seçmeye, seçtiği hayatı yaşamaya başlar. İçine hapsedildiği duvarları kırar, kırıp çıkar! Kukla yaşantısını ardında bırakıp, yavaş yavaş 'kendi' olur insan. Kendi seçimleriyle, kendi doğruları/yanlışlarıyla, kendi hayatını yaşamaya başladı mı; işte o zaman Kişi olur insan yavrusu. Geçtiğimiz haftalarda Jeanette Winterson ile tanıştım ve böylece hayatıma yeni bir iyi ki! katmış oldum. Yaşamış olduğu kukla hayatından beslenerek, kitaplarını/yazılarını yazan Winterson; deneyimlediği bu dönemi/hayatı samimi bir şekilde paylaşarak, bizleri de geçmiş yaşantısına misafir ediyor. Bu misafirlikle birlikte, bizi kendi içerisine de dahil ediyor. - JEANETTE WINTERSON, 1959'da Manchester, İngiltere'de doğdu. Pentekostal Kilise'ye mensup ebeveynler tarafından 1960'ta evlat edinilip misyoner olmak üzere yetiştirildi. Kitapların gücünü erken keşfeden ve kendini bir lezbiyen olarak tanımlayan Winterson 16 yaşında evden ayrılıp küçük bir arabada yaşamaya başladı. Bu süre içinde eğitimini devam ettirdi ve Oxford Üniversitesi İngilizce bölümünde okurken ek işler yaparak geçimini sağladı. Mezun olduktan sonra bir süre tiyatro alanında çalıştı. 25 yaşındayken yayımlanan ilk romanı Tek Meyve Portakal Değildir, 1985'te En İyi İlk Roman dalında Whitbread Ödülü'ne layık görüldü. Yetişkinler için on romanın yanı sıra çocuk kitapları, öyküler, denemeler, senaryolar ve bir anı kitabı yazdı. Ağırlıklı olarak fizikselliğin ve hayal gücünün sınırlarını, cinsiyet kutuplaşmalarını ve cinsel kimlikleri işleyen eserleriyle, John Llewellyn Rhys Ödülü'ne, E. M. Forster Ödülü'ne ve Cannes Film Festivali'nde Gümüş Ödül'e layık görüldü. 2006 yılında ise edebiyata hizmetleri için kendisine Britanya Kraliyet Onur Nişanı verildi. Düzenli olarak The Guardian gazetesine yazan Winterson, Manchester Üniversitesi'nde Yaratıcı Yazarlık profesörü olarak görev yapmaktadır.1 - Büyüme çağındayken, o her şeyin karmakarışık olduğu dönemde yüzümü kitaplara gömerdim, oksijen maskesi niyetine. Kendi hava kaynağımdan emin olmak için yazarlığı seçtim.2 Kitabın ana karakteri olan Jeanette; küçük yaşta misyoner bir aile tarafından evlat edinilmiş bir çocuktur. Ailesi onu tamamen misyoner bir çocuk olarak yetiştirir. Giyim-kuşamı, dinledikleri, oynadıkları, düşündükleri, konuştukları... ve hatta yedikleri bile 'Efendi'sinin izin verdiği, doğru bulduğu şeylerdir. Hayatı ev-kilise arasında geçmektedir. Oturduğu mahallenin büyük bir çoğunluğu da ailesi gibi misyoner insanlardır. Misyoner olmayanları ise kesinlikle kabul etmeyen, mümkün olduğunca onlardan uzak duran bir topluluğun içinde yaşayanJeanette için tabii ki de normal olmak, misyoner olmaktır. Bir-iki istisna dışında, kendilerinden farklı şekilde yaşayan insanlar tanımadığı için, ailesinin ve akabinde çevresinin yaşadığı bu hayatı özümsemiştir. Hem nasıl özümsemesin ki? Sonuç itibariyle onun fanusu da buydu. Bütün o hayatı okurken daralıp, 'Hadi dışarıyı gör, fark et!' diye bağırmak istiyorsunuz, içiniz şişiyor! Ta ki o kırılma an'ını yaşanana kadar. Jeanette, kiliseden bir kıza karşı ilgi duymaya başlamasıyla birlikte, zincirlerini/prangalarını fark ediyor. Onun için zor bir deneyim olsa da bu hayattan kurtulduğu için seviniyorsunuz. Bir kadını sevdi diye ailesinden, kilisesinden, topluluğundan aforoz edilen Jeanette'in gerçek hayatı on altı yaşında başlamış oluyor ve işte o zaman anlıyor tek meyvenin portakal olmadığını! Hepimiz, hayatımızdaki o kırılma anlarıyla gerçekten kendimiz oluyoruz. Ama acı, ama tatlı bir deneyimle; bene yönelip, kabuğumuzu kırıyoruz ve böylece yeni hayatımıza bir selam çakıyoruz. 2 Jeanette Winterson, Vişnenin Cinsiyeti, çev. Pınar Kür (İstanbul: Sel Yayıncılık, 2016, 5. 3 Jeanette Winterson, Tek Meyve Portakal Değildir, çev. Sevin Okyay (İstanbul: Sel Yayıncılık, 2016), 7-8. 4 Jeanette Winterson, Tek Meyve Portakal Değildir, çev. Sevin Okyay (İstanbul: Sel Yayıncılık, 2016), 9.


Türkiye İstatistik Kurumu'nca geçen yıl 2 milyon 459 bin 197 kişi tarafından halk kütüphanelerinin kullanıldığı Konya'nın, 'kütüphane kullanılan iller' arasında birinci olduğu açıklandı. TÜİK verilerine göre, İstanbul ikinci, Manisa ise üçüncü oldu. TÜİK Konya Bölge Müdürlüğü'nce illere göre, halk kütüphanelerinin 2017 yılında kaç kişi tarafından kullanıldığına yönelik istatistik açıklandı. Açıklamada, Türkiye'de geçen yıl 25 milyon 91 bin 232 kişinin halk kütüphanelerinden faydalandığı belirtildi. Konya'nın 2 milyon 459 bin 197 kullanıcıyla birinci, İstanbul'un 1 milyon 187 bin 457 kişiyle ikinci, Manisa'nın da 946 bin 254 kullanıcıyla üçüncü olduğu kaydedildi. TÜİK tarafından Türkiye'de 1146 halk kütüphanesinin bulunduğu ve iller arasında 43 halk kütüphanesiyle Ankara'nın birinci sırada yer aldığını belirtildi. Ankara'yı 38'er halk kütüphanesiyle Nevşehir ve İzmir'in, 36 kütüphaneyle İstanbul'un ve 35 kütüphaneyle Konya'nın takip ettiği kaydedildi.


Los Angeles metrosunda sergilediği performansla sosyal medyada büyük yankı uyandıran evsiz bir Rus opera sanatçısı, yeteneğini sergilediği videonun viral olmasının ardından sayısız albüm anlaşması teklifi aldı. Yetenekli kadına ilgi gösterenler arasında iki kez Grammy Ödülü'ne aday gösterilen meşhur müzik yapımcısı Joel Diamond da bulunuyor. ABD'nin Los Angeles kentinde evsiz kalmasının ardından sokaklarda yaşamak durumunda kalan Rus opera sanatçısı Emily Zamourka'nın metro istasyonunda Puccini'yi seslendirdiği video, Los Angeles Polis Teşkilatı'nın resmi Twitter hesabı üzerinden paylaşıldı. Yerel basına yansıyan haberlere göre yeteneğiyle sosyal medyada büyük yankı uyandıran kadın, sayısız albüm anlaşması teklifi aldı. Amerikan basınına yaptığı açıklamada opera sanatçısı, Polisten beni çekmemesini rica ettim, zira kendimi suçlu hissediyordum. Bir polis sizin fotoğrafınızı çekerken nasıl hissedebilirsiniz ki? ifadelerini kullandı. 24 yaşındayken ABD'ye yerleşen ve ardından evsiz kalan 52 yaşındaki sanatçı, internet kullanıcılarının beğenisini topladı. Anlattığına göre önceleri keman ve piyano dersleri vererek geçinen sanatçı, hastalanmasının ardından hastane masraflarını karşılayamaması sonucu evsiz kaldı. Uzun bir süre sokak sanatçılığı yaparak geçinen opera sanatçısı, 10 bin dolarlık kemanının çalınması sonucunda buna da son vermek durumunda kaldı. Zamourka, Kemanım benim tek gelir kapımdı, her şeyimdi. Ancak hayallerim suya düştü. Para kazanabilmek için metro istasyonlarında şarkı söylemeye başladım, sokaklarda yaşamak zorunda kaldım. Neden metro istasyonlarında söylüyorum biliyor musunuz? Çünkü kulağa harika geliyor. İnsanların benim için üzüldüğünü görüyorum, ama benim kimsenin sırtına yük olmaya niyetim yok açıklamasını yaptı. Ancak yetenekli sanatçının yıldızı bir kez daha parladı ve Los Angeles Polis Teşkilatı'nın yayınladığı video bir haftada 1 milyonun üzerinde görüntülenme aldı. 50 yıldır müzik endüstrisinde olan ve iki kez Grammy Ödülü'ne aday gösterilen müzik yapımcısı Joel Diamond'ın da Los Angeles Polis Teşkilatı'nın paylaştığı videoyu gördüğü ve Zamourka'ya bir mektup yazarak, klasik-elektro dans türü bir albüm kaydetmeyi teklif ettiği öğrenildi. Zamourka'nın söz konusu teklifi kabul edip etmediği ise şimdilik bilinmiyor. Yetenekli sanatçı için GoFundMe üzerinden birisi 52 bin diğeri ise 32 bin doları aşan iki ayrı yardım kampanyası düzenlendi. Kampanyalar kapsamında opera sanatçısına hem başını sokacak bir ev hem de yeni bir keman bulunacak. Ayrıca Down Town Kadın Sağlığı Kliniği, sanatçıya ikamet edeceği bir otel ayarladıklarını açıkladı. Basına yansıyan haberlere göre Zamourka, cumartesi günü Los Angeles'ta düzenlenen bir etkinlikte de sahne alarak şarkı söyleyecek.


Ne diyorduk; eski bir radyoda çalan Bella Ciao şarkısı ile Moskova nihayet toprağa kavuşur. Bu özgürlüğe giden yolda ilk en önemli adımdır. Zira sadece Moskova'nın değil soygunun içinde bulunan Tokyo, Berlin, Rio, Helsinki, Oslo, Nairobi, Denver hepsinin sinirleri bozulmaya başlamıştır. Çünkü 16 kişi onlardan kurtulup kaçmışlardır. Çünkü Profesör ortada yoktur. Çünkü her yerde olduğu gibi bu soygunda da aşk işleri bozmakta ve sarpa sardırmaktadır. Çünkü Stockholm sendromu baş göstermiştir. Çünkü dünya devletleri tarafından resmileştirilen para basma meselesi kaybedecek hiçbir şeyi olmayan sabıkalı suçlular tarafından yapıldığında soygun damgası yenmesine sebebiyet verecektir. Daha sıralayayım mı? Ama bu kadar yeter. Zira yazılacak birçok başka mesele var La Casa De Papel hakkında. La Casa De Papel, yani kağıt evi. Kağıt para basılan yer anlamında da kullanılıyor İspanya'da. Ama biz darphane diyeceğiz. Alex Pina tarafından İspanya'daki Antena 3 kanalı için yapılan 2 Mayıs 2017'de ilk kez yayımlanıp iki parçaya bölünmüş tek sezonluk bir dizidir aslında. Fakat dizi dünyada öyle bir fenomen haline dönüşür ki; sezon sezon yayınlanmaya başlar. Ekranda ilk olarak Tokyo'yu görürüz fakat perde arkasında tüm bu büyük soygunu planlayan Profesör vardır. Yukarıda isimlerini zikrettiğim Berlin, Rio, Helsinki, Oslo, Nairobi, Denver, Moskova; Profesör tarafından titizlikle seçilmiş sabıka kayıtları olan eski suçlulardır. Profesör'ün planı İspanya Kraliyet'ine ait darphanede şimdiye kadar kimsenin aklına gelmeyen bir soygun yapılması yönündedir. Ne olursa olsun bu soygun başarılacak ve her bir karakter bundan sonraki yaşantılarına zengin ve özgür olarak devam edeceklerdir. Soygun tüm ayrıntılarıyla Profesör tarafından anlatılır, gerekli tatbikatlar yapılır ve soygun başlar. Tabii bu sırada polis teşkilatının eli armut toplamıyordur. Derhal gerekli önlemler alınır. Teşkilatın en iyi dedektifi bu zorlu soyguna son vermesi için görevlendirilir. İlk etapta soyguna son verilmek amaçlı harekete geçilir fakat Darphane'de başka dolaplar dönmektedir. Kimsenin tahmin etmeyeceği şekilde başka bir plan yapmıştır Profesör. Bir kere soyguncular kırmızı tulumları ve ressam Dali'yi andıran maskeleriyle sıra dışılardır gerçekten. Yüzlerini polise deşifre etmemekle beraber, rehinelere deşifre edeceklerdir elbet. Bunlar asıl konudaki önemsiz ayrıntılardır. Asıl konu İspanya Kraliyet Darphanesi'ndeki paralardır. Basılı paralar değil ama basılı olmayan paralar! Profesör'ün hedefi halihazırda basılı olan paralar değildir. Çünkü adı üstünde darphane olan bu mekanda devlet eliyle para basımı yapılmaktadır. Profesör ellerde değişiklik yapıp devlet elini şahısların eline çevirir. Legal olan iş böylelikle illegal olmuş olur. Fakat Profesör'e göre yaptıkları iş suç değildir aslında. Suçsa eğer Neden devletler yaparken de suç değildir ki? Öyle değil mi ama! Bu yüzden halk onları bu işin sonunda kesinlikle kahraman ilan edecektir. Kimseyi öldürmezlerse eğer.! Rehine ya da polis kimseyi öldürmemeleri gerekmektedir. Tabii ki planda sapmalar olur Tabii ki yaralanmalar, ölümler, kavgalar başlayacaktır. Çünkü bu büyük bir soygundur. Devletler kişiler üzerinden temsil edilir. Devletlerin yaptıkları işler ve birbirleriyle olan bağı, kavgası, gürültüsü, çekişmesi, ortaklıkları vb... ne varsa Tokyo, Berlin, Moskova, Rio, Nairobi, Helsinki, Oslo, Denver kişileri üzerinden vücut bulur. Aşklar da işin içine girince belirlenen zamanlarda kaymalar başlar. İhanetler söz konusudur. Av ve avcı yer değiştirir. Tıkırında olmasa bile önüne geçilemeyen bir soygun söz konusudur. Ve Profesör tüm bu olayların üstünde kişi olarak tüm ekibi ve emniyet birimini yönetir. Zaten dünya için de böyle konuşulmaz mı hep? Lider gibi gözüken kişiler yönetmez, asıl yöneten ama hiçbir şekilde görmediğimiz kişi veya kişiler vardır diye. Profesör tam da böyle biridir. Tüm planları yapan, bu planları yürürlüğe koyan ve yöneten kişi olarak son derece akıllı ve karizmatiktir. La Casa De Papel içinde bazı mantık hataları barındırsa da çok kısa bir sürede tüm bölümleriyle fenomen oldu. Bunun nedeni dizinin çok iyi bir akış yakalamış olması hiç şüphesiz. Sürükleyicilik açısından bir senaryoda kullanılması gereken tüm akıcı özellikler; sosyal konumlar, birbirinin zıttı karşıt karakterler, aşk, çatışma, mücadele her şeyi kullanan La Casa De Papel tabii ki çok geniş kitleler tarafından izlenecekti. Berlin yaşıyor mu? Herkes buna kilitlenmiş durumda. Yaşıyorsa dengeler nasıl değişecek? Dedektif Raquel Murillo ile Profesör arasında neler olacak? Tokyo ile Rio devam etseler ne güzel olur, değil mi?. Fakat asıl önemli olan İstanbul diye bir karakter olacak mı? Dizinin şimdiye kadar tartışması hiç kesilmeyen konusu bu idi. Dizinin yazarı ve yapımcısı Alex Pina geçtiğimiz haftalarda bu deli eden tartışmaya son noktayı koydu. Ne diyelim; Çav Bella... Çav Bella... Çav... Çav... Çav...!!!


Netflix, La Casa de Papel'in yaratıcısı Alex Pina'nın yeni dizisi White Lines'ın fragmanını paylaştı. Nick Hamm, Luis Prieto, Ashley Way ve Alvaro Brechner'ın yönetmenliğini üstlendiği yapım, kardeşinin başına gelenleri araştırmak için İbiza'ya giden bir kadının maceralarına odaklanıyor. Çekimleri haziranda başlayıp ekimde tamamlanan White Lines, Mayorka ve İbiza adalarında çekildi. Her biri 60 dakikadan oluşan 10 bölümlük dizi 15 Mayıs Cuma tüm dünyayla aynı anda Netflix'te yayımlanacak. Manchester'lı efsanevi bir DJ'in İbiza'da gizemli bir şekilde kaybolmasından yirmi yıl sonra cesedi ortaya çıkar ve kız kardeşi bu olayın perde arkasını öğrenmek üzere bu güzel İspanyol adasına geri döner. Kardeşini bulmak adına yaptığı tüm araştırmalar bir yandan da onu herkesin hayatını yaşadığı bu adada kendi karakterinin karanlık taraflarıyla yüzleşmeye zorlayan ve heyecan verici dans kulüpleri ve yalanlarla dolu dünyaya bir yolculuğa çıkarır.


Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın 15 milyon euro karşılığı yönetim kurulu üyeliği satın alma girişimini ilkin olumlu karşılayan La Scala Opera Evi, insan haklarıyla ilgili tepkilerin hedefi olunca tavır değiştirdi. İtalyan opera geleneğiyle özdeş kurumda yapılan oylamada Suud'a üyelik anlaşması geri çevrildi. İtalya'nın Milano kentindeki La Scala Opera Evi'nin yönetim kurulu oylamaya giderek 15 milyon euroluk Suudi Kültür Bakanı Bedr bin Ferhan'a 5 yıllık üyelik anlaşmasını reddetti. Oylama kapsamında Suudi kraliyetinden alınan 3.1 milyon euroluk ilk taksidin geri ödenmesine de karar verildi. La Scala'nın yönetim kurulu başkanlığını da yürüten Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala, emanet hesaptaki Suudi parasının geri gönderilmesi yönünde oybirliğiyle karar verildiğini açıkladı. Başta Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın teklifini kimseye sorup danışmadan kabul etmiş olan La Scala'nın Avusturyalı CEO'su ve sanat direktörü Alexander Pereira'ya istifa etmesi yönünde çağrılar var. Pereira ise gelecek yıl sözleşmesi bitene dek görevinin başında kalmakta ısrarlı. İtalyan kültürünün en önemli simgelerinden La Scala'ya Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda 'kıtır kıtır kesilip fırında yakılması' emrini verdiğine dair raporlarla anılan Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın el atmasına izin verilmesi, Çizme'de infial yaratmıştı. 'En değerli kültür kurumunun en ağır insan hakları ihlallerinden sorumlu zalim bir rejimin nakit parasını kabul edemeyeceğine' dair seslerini yükseltenler arasında La Scala'nın bazı yönetim kurumu üyeleri de vardı. Suudi Veliaht Prensi, Kaşıkçı cinayetiyle bozulan imajını dünyanın en prestijli spor, sanat ve diğer kültürel kurumlarında söz sahibi olarak düzeltme çabasında. Geçmişte Salzburg Festivali ve Zürih Opera Evi'nin artistik direktörlüğünü yapmış Pereira, 2014-15 sezonunda gelmesinden beri sponsorların özel fonlarından milyonlarca euro akmasını sağladığı La Scala'da en üst düzey sanat faaliyetlerinin sürebilmesi için Veliaht Prens'in 'kanlı' parasını kabul etmek gerektiği görüşündeydi. Anlaşma kapsamında Riyad'da La Scala Akademisi'nin yönetiminde müzik ve dans konservatuarı açılması planlanıyordu. Anlaşmaya karşı çıkan koalisyon hükümetinin aşırı sağcı ortağı ve Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini, La Scala özgür ve bağımsız kalmalı, Suudilerle bağlantısı olmamalı. Diğer ülkeler yatırım yapmak isterse başka mesele. İsviçreliler para koyarsa sorun olmaz dedi. Suudi parasının geri çevrilmesini, eski Başbakan Silvio Berlusconi'nin partisi Forza Italia da memnuniyetle karşıladı.


Dünya'nın en tanınmış ve en sevilen operalarından biri olan Guiseppe Verdi'nin ölümsüz 'La Traviata' eseri New York'ta yeniden sahnede. Metropolitan Operası'na geri gelen şaheserin başrolündeki talihsiz Violetta rolünü Alman soprano Diana Damrau canlandırıyor. Çaresiz aşığının rölünüyse tenör Juan Diego Florez üstleniyor. Müzik yönetmenliğini Yannick Nezet Seguin'in yaptığı eserde hikaye Violetta'nın hayatı etrafında dönüyor. Hayat kadınlığı yaptığı dönemde bitap düşen ve yakında öleceğini bilen Violetta birden gerçek aşkla karşılaşıyor. Diana Damrau bu rolün kendisi için önemini, Violetta hayallerin rolü, çünkü inanılmaz bir yolculuk yaşıyor. İlk defa gerçek anlamıyla aşık oluyor. Önce kendine engel olmaya çalışıyor ama sonra bırakıyor ve tüm kalbini veriyor. şeklinde açıklıyor. Broadway'in sahne direktörü Michael Mayer, operayı Violetta'nın hatıraları olarak seyircilere sunuyor. Ölüm yatağında olan Violetta, burada gerçek aşkının hikayesini anımsıyor. 'La Traviata', aralık ve nisan boyunca Metropolitan Operası'nda izlenebilecek.


Labirent Sanat, 22 Eylül 8 Ekim 2022 tarihleri arasında, küratörlüğünü İsmet Doğan'ın yaptığı Damla Menteş, Hıdır Eligüzel, Jeff Oslo, Karbon, Kübra Ayyıldız. KA, Met-İs, Nesrin İçen, Okyanus Çağrı Çamcı, Öner Başkan, Selman Akıl ve Serhat Akavcı'nın temellük kavramı üzerine ürettikleri işlerinin yer aldığı Kendileme sergisini sunar. Son birkaç yılda, Kendileme kavramı, kültürel etkileri nedeniyle özellikle anladığınızı veya saygı duyduğunuzu göstermeden, size ait olmayan bir kültürden bir şeyler alma veya kullanma eylemi olarak daha geniş çapta anlaşılır hale geldi. Belki de daha az bilinen şey, sanatta teorik bir terim ve uygulama olarak Kendilemenin-Temellük etmenin tarihsel bağlamıdır. Kendilemenin tanımında küçük farklılıklar olsa da özünde sanatta Kendileme, diğer sanat eserlerini veya sanatçıların görsel malzemelerini yeniden kullanan, bunlara atıfta bulunan, kopyalayan veya sahiplenen amaçlı ve yaratıcı bir uygulamadır. Sanat tarihinde, kendileme eyleminin derin teorik ve kavramsal kökleri vardır; yüzyıllarca süren sanat yapımı ve dağıtımı yoluyla filizlenen ve sayısız şekilde tezahür eden bir uygulama olarak günümüze kadar gelmiştir. Kendileme kendisi üzerine düşünmedir, ne yaptığımız üzerine. Aynı zamanda kendisine karşı düşünmedir. Ve düşünceyi homojenleşmekten kurtarır. Kendileme sanatı ya da kendine mal etme eylemi temel olarak modernite eleştirisi yapar. Eleştireldir. Kendileme eylemi yerinden eder, köksüzleştirir, piç kılar, piçleştirir. Temellükün de bir pasif alımlamadan ziyade bir aktif faaliyet olduğunun altını çizer. Bağlam her şeydir. Mesele şu; Batı'nın dayattığı bağlamı yerinden etme meselesi var. Çağdaş sanat ve onun tarih yazımının Avrupa merkezli olduğu çok açık. Monster yaratmış batı uygarlığını kutsayan ve bunu refere eden bir durum söz konusu. Modern dışı toplumlarda, burası gibi, kavramın sınırları üzerine düşünmek, farklı dolambaçlı, tehlikeli yollarda gezinmeye iter. Modern-dışı düşünce gerek modern yenilik hayranlığına gerekse de en az bunun kadar modern olan geleneğin yeniden canlandırılmasına dair bir eleştiri sunar. Eleştirel düşünce, kısaca eleştirmek bu serginin işi ve meselesi oldu. Akilmerkezci batının, logosun, babanın iktidarı ne kadar devam edebilirdi! Kendileme sergisinin amacı sanat geleneğinin yeniden okunmasıdır. Bu sergide neyi nasıl temellük ettiğimizi de görürüz. Ne yaptığımız üzerinde düşünmektir. Akıl, akıl yürütür, düşünmez. Aklın iktidarı kanlı bir iktidardır. Düşünmek ise aklın kendiliğinden yaptığı otomatik bir edim değil, seçilen ve üzerinde uğraşılan bir şeydir. Damla Menteş, Hıdır Eligüzel, Jeff Oslo, Karbon, Kübra Ayyıldız. KA, Met-İs, Nesrin İçen, Okyanus Çağrı Çamcı, Öner Başkan, Selman Akıl ve Serhat Akavcı'nın İsmet Doğan'ın küratörlüğünde Kendileme sergisi için ürettikleri işlerini 8 Ekim 2022 tarihine kadar Labirent Sanat'ta ziyaret edebilirsiniz.


Dünyaca ünlü şarkıcı Lady Gaga, yeni tip koronavirüs salgını nedeniyle yani albümü Chromatica albümünün çıkış tarihin ertelediğini duyurdu. Şarkıcı, böyle bir dönemde albümü yayınlamanın kendisine doğru gelmediğini belirtti. Çin'de ortaya çıkan yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını ABD'de de yayılmayı sürdürürken, dünyaca ünlü şarkıcı Lady Gaga, salgın nedeniyle yeni albümü Chromaticanın çıkış tarihini ertelediğini açıkladı. Gaga, aynı zamanda hayranlarına Covid-19'un yayılmasına karşı sosyal mesafe kurallarına uyma çağrısında bulundu. Şarkıcı, Sağlık çalışanlarına temel tıbbi ekipmanların verilmesine dikkat edilmesi, devlet okullarındaki çocukların ihtiyaç duydukları yemek yardımını aldıklarından emin olunması benim için önemli dedi. Covid-19 salgını, pek çok sanatçının, grubun ve film stüdyosunun projelerini ve etklinliklerini ertelemesine neden oldu. ABD'de düzenlenen Coachella ve Stagecoach gibi büyük müzik festivalleri de geçen haftalarda ertelenmişti.


Lalehan Uysal'ın tohum fotoğrafları sergisi, Oxford, Gaziantep, Adana ve İstanbul'dan sonra Bodrum-Gümüşlük'te 'Kurda, Kuşa, Aşa... Ve GÖZE' adıyla açılıyor. Müziğin tohumları notalar ve topraklarımıza has tohumlar, Uluslararası Gümüşlük Klasik Müzik Festivali merkezinde yer alan Toprak Ev'de birlikte yeşerecek. Uluslararası Gümüşlük Klasik Müzik Festivali sürecince festival akademisine katılan genç öğrencilere gündüz derslik, bazı gecelerde konser mekanı olan Toprak Ev, 12 Ağustos- 24 Ağustos tarihlerinde her gün 19.00- 21.00 saatlerinde Lalehan Uysal'ın tohum fotoğraflarına ev sahipliği yapacak. Buğday Derneği ve İstanbul Bomonti'deki Ekolojik Pazar'ın kurucuları arasında anılan grafik tasarımcı Lalehan Uysal, önceki yıllarda Uluslararası Gümüşlük Klasik Müzik Festivalinin de kreatif danışmanlığını yaptı. Bugün kendini sadece 'tohum gözlemcisi' olarak tanımlayan Lalehan Uysal'ın, geçtiğimiz yıl Londra'da Oxford Üniversitesinde teması tohum olan bir sempozyumda açtığı sergisi bir ilkti. Bunu, Gaziantep Uluslararası Gastronomi Festivalinde Gaziantep'e has yerel tohumlardan ilham alarak çektiği fotoğraflardan hazırladığı sergi izledi. Ardından Çukurova'ya has yerel tohumları fotoğrafladı ve Adana Lezzet Festivalinde üçüncü sergisini açtı. 'Hayatın Mücevherleri: Tohumlar' adıyla farklı coğrafyalarda açtığı bu üç sergide yer alan fotoğraflardan bir seçkiyi bu yıl 'Kurda, Kuşa, Aşa... Ve GÖZE' adıyla İstanbul'da Cihangir Ark Kültür'de sergiledi. ''Çocukluğumdan beri tohum gözlemcisiyim. Karahindiba tohumlarının rüzgarla bir coğrafyadan başka bir coğrafyaya uçuşunu, keçilerin yediği zeytin çekirdeklerini dağlara, tepelere taşıyıp toprakla buluşturmasını, ağacından yere düşen meyvenin çekirdeğini kırıp yeşermesini hayranlıkla izliyorum. Umutsuzluğa kapıldığımda beni güçlendiren şey; gözümü kapatmak ve bir tohumun bir meyve ağacına dönüşünü düşlemek... O ağacın meyvesine dokunana kadar da gözümü açmamak! Gezegenin toprağına her gün akıl almaz sayıda tohum düşüyor. Görmediğim bilmediğim diyarlarda yeşeren, filizlenen, boy atan her tohumun nefesim olduğunu hissediyorum. Ben tohumun can seslerini gösteremediğim için fotoğraflarını çekiyorum. Onların bazen narin, ince, kırılgan, uçucu; bazen sert, iri, güçlü; bazen yeşil, kahve, siyah renkleri fark edilsin istiyorum. Fotoğraflarımdaki tohumların göze görününce ruhun toprağında yeşereceğine inanıyorum. Her deklanşöre bastığımda toprağına tohum serpen Anadolu insanının ektiğinin sadece insan için değil, tüm canlılar için olduğuna dair niyetini tekrarlıyorum; Bu tohumlar kurda, kuşa, aşa... Ve bu kadim niyetin sonuna bir kelime daha ekliyorum '... ve göze...'. 12 Ağustos 2019 Pazartesi günü Gümüşlük Festival Merkezinde yer alan Toprak Ev'de açılışı yapılacak olan Lalehan Uysal'ın 'Kurda, kuşa, aşa... ve göze' başlıklı fotoğraf sergisi, 24 Ağustos Cumartesi gününe kadar her gün 19.00-21.00 saatleri arasında görülebilir. Bilgi için: 0 532 799 81 16 numaralı telefon aranabilir.


Eserleriyle ve uluslararası başarılarıyla adından söz ettirmeye devam eden çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi'nin video çalışmalarından oluşan Dijital Analoglar başlıklı video gösterimi, 15-22 Nisan tarihleri arasında Akbank Sanat Beyoğlu binasında sanatseverlerle buluşuyor. Sanatçının Split isimli video serisinin görülebileceği gösterim, SENKRON Eş Zamanlı Video Sanatı Sergileri kapsamında gerçekleşiyor. Algı ve gerçekliğin öznel doğasını araştırmak için sezgi ve teknolojiyi kullanan sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi'nin eserleri Türkiye, İspanya, Japonya, Tunus, Almanya, Güney Kore, Polonya, Lübnan, Belçika, İsviçre, Rusya, Şili, İngiltere, Amerika gibi dünyanın birçok farklı ülkesinde çeşitli galeri, müze, kamusal alan ve festivallerde sergilendi. Lara Kamhi'nin Split başlıklı video serisinin gösterileceği Dijital Analoglar gösterimi, 15-22 Nisan 2022 tarihleri arasında SENKRON Eş Zamanlı Video Sanatı Sergileri kapsamında Akbank Sanat Beyoğlu binasında ziyarete açık olacak. Dijital Analoglar, küratörlüğünü Zeynep Arınç'ın üstlendiği ve Akbank Sanat'ta devam eden Dijital Sanatta Şimdi: Alternatif Gerçeklikler +NFT sergisine paralel olarak düzenleniyor. Sanatçının erken dönem çalışmalarının önemli bir aşaması olan ve dolayısıyla anlatısının merkezinde yer alan Split serisi, her gün etrafımızı saran semiyotik unsurları algıladığımız, gözlemlediğimiz ve kavradığımız yolların taklidiyle, dış dünyanın geçici ancak manipülatif doğasını araştırıyor. Bu dijital analoglar, Kamhi'nin dokunsal olan ile dokunulamayanın, figür ile soyutlamanın, analog ile dijitalin birlikteliğini tasvir etme çabasını simgeliyor. Gerçeği kavramak için soyutlamayı kullanırken, görünen dünyanın bir nevi barkodunu çıkartıyor ve onu algısal kodlarımızın özüne, hareket halindeki renklere, biçimlere ve ışıklara indirgiyor.


Çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi, ödüllü Fransız görüntü yönetmeni Florent Herry ile birlikte şarkıcı Selin Baycan'ın çıkış parçası Tutsak için kısa film tadında bir klip çekti. Kamhi'nin uzun metraj filmine yönelik denemelerden oluşan klip serisinin ilki olma özelliğini taşıyan çalışma, YouTube'da ve diğer sosyal medya platformlarında yayınlanmaya başladı. 10 yılı aşkın bir süredir sinematik sanatlar alanında üretim yapan sanatçı Lara Kamhi, yönetmenliğini üstleneceği ilk uzun metraj filminin çalışmaları kapsamında kısa filmlerden oluşan bir klip serisi hazırlıyor. Bu serinin ilk çalışması ise, genç şarkıcı Selin Baycan'ın Tutsak isimli çıkış parçası için ödüllü Fransız görüntü yönetmeni Florent Herry ile birlikte çektiği video klip oldu. Sarmal ve deneysel sinema pratiğini yurt içi ve yurt dışı sergilerde, festivallerde, kamusal alanlarda ve müzelerde sergileyen Lara Kamhi'nin son müzik video çalışması Tutsak, sanatçının kurucu ve yöneticisi olduğu, büyülü gerçeklik, bilimkurgu ve fantastik türlerine yönelik çalışmalar gerçekleştiren Prizma Productions Istanbul imzasını taşıyor. Lara Kamhi, Sorbonne Nouvelle Paris III Üniversitesi'nde Tiyatro, Paris Amerikan Üniversitesi'nde Film üzerine öğrenim gördükten sonra lisans eğitimini İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde Sinema ve Televizyon üzerine tamamladı. Yüksek öğrenimini 2013'te Slade School of Fine Art'ta tamamlayan sanatçı mekana özgü, sarmal ve sinematik yaklaşımlara odaklanan dokuz bölümden oluşan bir sergi serisi gerçekleştirdiği Prizmaspace adlı bağımsız sanat insiyatifinin de kurucu-ortaklığını ve yöneticiliğini üstlendi. Kamhi, 2009 yılından bu yana ulusal ve uluslararası galerilerde, müzelerde, festivallerde ve kamusal alanlarda çalışmalarını sergiliyor. Kariyeri boyunca çok sayıda deneysel video ve film çalışması gerçekleştiren Kamhi, ayrıca müzik video yönetmenliği yapıp tiyatro, konser ve etkinlikler için görsel, sahne ve ışık tasarımcısı olarak çalışmaktadır.


Çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi, sevilen müzik grubu Multitap'ın Parmakların şarkısına klip çekti. Kamhi'nin, kendi imkanlarıyla evinde tek başına çektiği klipte, kendisinin geçmişten bugüne görüntülerinin yanı sıra 2010-2020 arasında çektiği bazı soyut görüntüler de yer alıyor. Parmakların klibi, YouTube'da ve diğer sosyal medya platformlarında yayınlanmaya başladı. Lara Kamhi, geniş bir hayran kitlesine sahip olan Multitap grubunun No:3B adlı albümünde yer alan Parmakların şarkısına klip çekti. Yönetmen koltuğunda oturduğu klip için aynı zamanda kamera karşısına da geçen Kamhi, kendine özgü tarzını yansıtan videoda 2010-2020 arasında çektiği görüntülere de yer verdi. COVID-19 pandemisi nedeniyle yaşanan karantina sürecinden önce başladığı klip projesini bu süreçte tamamlayan Lara Kamhi'nin çektiği Parmakların klibi, kendisinin kurduğu Prizma Productions Istanbul çatısı altında yayınlanıyor. 10 yılı aşkın bir süredir sinematik sanatlar alanında üretim yapan Lara Kamhi, sarmal ve deneysel sinema pratiğini yurt içi ve yurt dışı sergilerde, festivallerde, kamusal alanlarda ve müzelerde sergilemeye devam ediyor. Sanatçı aynı zamanda, ilk uzun metraj filmi Chaosmosa yönelik çalışmalarını da sürdürüyor.


Lara Kamhi, yurt içinde ve yurt dışında çeşitli festivallerde gösterilen Transparency of Being adlı deneysel belgesel filmini online platformlarda ücretsiz olarak erişime açtı. Gündelik hayat, teknolojik iletişim ve ulaşım platformlarının istilası ile tinsellik üzerine karşılaştırmalı gözlemlerden oluşan belgesel aynı zamanda bireysel izolasyona da değiniyor. 10 yılı aşkın bir süredir sinematik sanatlar alanında üretim yapan çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi, küresel koronavirüs salgını nedeniyle bugünlerde evlerine kapanan sanatseverler için Transparency of Being adlı belgesel filmini online olarak herkesin erişimine açtı. Ses, mekana özgü yerleştirme ve görsel anlatım üçlüsü üzerine çalışmalar gerçekleştiren sanatçı Lara Kamhi, çekimlerini 2017'de Japonya'da gerçekleştirdiği Transparency of Being belgeselinin çekimini, kurgusunu ve ses tasarımını da kendisi yaptı. Belgesel, gündelik hayat, teknolojik iletişim ve ulaşım platformlarının istilası ile tinsellik üzerine karşılaştırmalı gözlemlerden oluşuyor. Belgesel, YouTube ve Vimeo üzerinden izlenebilir. Medya sanatı ve deneysel sinema pratiğini yurt içi ve yurt dışı sergilerde, festivallerde, kamusal alanlarda ve müzelerde sergilemeye devam eden Lara Kamhi, yeni sinematik projeleri üzerinde çalışmayı da sürdürüyor.


Ses, mekana özgü yerleştirme ve görsel anlatım üçlüsü üzerine çalışmalar gerçekleştiren sanatçı Lara Kamhi'nin, Disappearance/Kayboluş ve Grid/Kafes isimli iki yeni eseri Tunus'ta INTERFERENCE adlı projede sergilenecek. Kamhi'nin, tek Türk sanatçı olarak yer aldığı uluslararası ışık ve gölge sanatı projesi INTERFERENCE, 6-9 Eylül tarihleri arasında sanatseverlerin ziyaretine açık olacak. 10 yıldır sinematik sanatlar alanında üretim yapan sanatçı Lara Kamhi'nin yeni eserleri; 6-9 Eylül 2018 tarihleri arasında Tunus'un Medina şehrinde, bu yıl ikincisi gerçekleştirilecek uluslararası ışık ve gölge sanatı projesi INTERFERENCE'ta sergilenecek. Görünen ile gerçeklik arasındaki çatışmalara odaklanan Lara Kamhi, ses, mekana özgü yerleştirme ve görsel anlatım üçlüsü üzerine yaptığı çalışmalarla algının sınırlarını keşfe çıkıyor. Sanatçı Disappearance/Kayboluş adlı yeni eserinde ışıklarla, filtre, cam ve demir kafesler aracılığıyla sürekli değişen ve dönüşen bir tablo yaratıyor. Işık, oluşturduğu farklı şekiller ve renklerle eserin ana unsurlarını görünenin içinde görünmez kılıyor. Grid/Kafes adlı eser ise, algının doğrusal olmayan doğasını ve görme yetisinin fani ancak manipülatif yapısını irdeliyor.


Çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi'nin çektiği kısa film tadındaki Tutsak ve Senden Korktum Ben klipleri Varşova ve Chicago'da düzenlenen iki ayrı film festivaline seçildi! Kliplerin çeşitli kategorilerde aday olduğu festivallerde Kamhi ve ekibi de farklı ödüllere aday gösterildi. Polonya'nın başkenti Varşova'da düzenlenen Doğu Avrupa Uluslararası Film Festivali 2020'de Tutsak ve Senden Korktum Ben klipleri En İyi Müzik Videosu kategorisinde; Tutsak klibi ile En İyi Görsel Efekt ve Tasarım kategorisinde yarışıyor. Tutsak ile Kamhi'nin En İyi Prodüksiyon Tasarımcısı; Alev İzet, Bade İde, Fatih Akdoğan, Hüseyin Akgül, Hülya Boyoğlu'nun En İyi Saç Makyajı ve Vücut Tasarımı ödüllerine aday gösterildiği festivalde Florent Herry ise Senden Korktum Ben ile Kısa Filmde En İyi Görüntü Yönetmeni ödülüne aday. Chicago'da düzenlenen Blow-Up Film Festivali'nde ise sanatçının yönettiği her iki klip de En İyi Müzik Videosu kategorisinde yarışıyor. Doğu Avrupa Uluslararası Film Festivali, Avrupa'daki Füzyon Uluslararası Film Festivalleri'nin ev sahipliği yaptığı dört bağımsız film festivalinden biri. Uluslararası yaratıcı kitleyi bir araya getirerek onlara, çalışmalarını Avrupa'daki şehirlere taşıma fırsatı sunan festival, bağımsız film yapımcılarının ve yaratıcılarının, düzenlenen etkinliklerde çalışmalarını doğru izleyicilere göstermeleri için bir fırsat yaratıyor. Ayrıca dünyanın her yerinden film, senaryo ve fotoğraf projelerine yer veren festival, yaratıcı zihinleri buluşturmayı da hedefliyor. Her yıl fiziksel olarak düzenlenen Doğu Avrupa Uluslararası Film Festivali, pandemi nedeniyle bu yıl 14-19 Aralık tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleşecek. Blow-Up Film Festivali ise samimiyetle anlatılan bir hikayenin, hümanizme, yaratıcı sınırların genişlemesine ve hatta sosyal değişime katkı sağlayabileceğine inanıyor. Kitlesel pazar tüketicisi yerine belirli bir izleyiciyi hedefleyen bağımsız filmleri ağırlayan festival, estetik ve felsefi nedenlerle yapılan filmlere öncelik veriyor. Festivalde ödül kazanan filmler kasım ayında açıklanacak. Lara Kamhi'nin müzik video çalışmaları Tutsak ve Senden Korktum Ben, sanatçının kurucu ve yöneticisi olduğu; büyülü gerçeklik, bilimkurgu ve fantastik türlerine yönelik çalışmalar gerçekleştiren Prizma Productions Istanbul imzasını taşıyor. Kamhi'nin yönetmen koltuğunda oturduğu ve daha önce yurt dışında çeşitli festivallerin ana yarışmalarında aday olarak gösterilen Tutsak klibi, ABD'nin Atlanta şehrinde düzenlenen 18. Urban Mediamakers Film Festivali'nden ise En İyi Uluslararası Müzik Videosu ödülünü de kazandı. 10 yılı aşkın bir süredir sinematik sanatlar alanında üretim yapan Lara Kamhi, sarmal ve deneysel sinema pratiğini yurt içi ve yurt dışı sergilerde, festivallerde, kamusal alanlarda ve müzelerde sergilemeye devam ediyor. Sanatçı aynı zamanda, ilk uzun metraj filmi Chaosmosa yönelik çalışmalarını da sürdürüyor.


Çağdaş sanatçı ve yönetmen Lara Kamhi'nin, Selin Baycan'ın çıkış parçası Tutsak için çektiği klip; bağımsız içerik yaratıcılarını ve multimedya prodüksiyonlarını destekleyen, ABD'nin Atlanta şehrinde düzenlenen 18. Urban Mediamakers Film Festivali kapsamında gösterildi. Yönetmenliğini üstleneceği ilk uzun metraj filmi Chaosmosun çalışmaları kapsamında kısa filmlerden oluşan bir klip serisi hazırlayan Lara Kamhi, ilk olarak genç şarkıcı Selin Baycan'ın Tutsak isimli çıkış parçasına bir klip çekmişti. Sanatçının, ödüllü Fransız görüntü yönetmeni Florent Herry ile birlikte çektiği kısa film tadındaki video geçtiğimiz aylarda yayınlanmıştı. Lara Kamhi'nin yönetmen koltuğunda oturduğu Tutsak, 10-16 Ekim 2019 tarihleri arasında düzenlenen 18. Urban Mediamakers Film Festivali'nde izleyiciyle buluştu. Klip, ABD'nin Georgia eyaletinin başkenti Atlanta'da düzenlenen festivalin Animasyon ve Müzik Videoları bölümünde gösterildi. Urban Mediamakers Association tarafından düzenlenen 18. Urban Mediamakers Film Festivali, çok sayıda etkileşimli proje oluşturmak için yeni teknoloji ve dağıtım modellerini kullanan sanatçıları, film yapımcılarını, yazarları, oyuncuları ve dijital içerik yaratıcılarını destekliyor. 10 yılı aşkın bir süredir sinematik sanatlar alanında üretim yapan Lara Kamhi, sarmal ve deneysel sinema pratiğini yurt içi ve yurt dışı sergilerde, festivallerde, kamusal alanlarda ve müzelerde sergilemeye devam ediyor. Sanatçı aynı zamanda, ilk uzun metraj filmi Chaosmosa yönelik çalışmalarını da sürdürüyor. Lara Kamhi, Sorbonne Nouvelle Paris III Üniversitesi'nde Tiyatro, Paris Amerikan Üniversitesi'nde Film üzerine öğrenim gördükten sonra lisans eğitimini İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde Sinema ve Televizyon üzerine tamamladı. Yüksek öğrenimini 2013'te Slade School of Fine Art'ta tamamlayan sanatçı mekana özgü, sarmal ve sinematik yaklaşımlara odaklanan dokuz bölümden oluşan bir sergi serisi gerçekleştirdiği Prizmaspace adlı bağımsız sanat insiyatifinin de kurucu-ortaklığını ve yöneticiliğini üstlendi. Kamhi, 2009 yılından bu yana ulusal ve uluslararası galerilerde, müzelerde, festivallerde ve kamusal alanlarda çalışmalarını sergiliyor. Kariyeri boyunca çok sayıda deneysel video ve film çalışması gerçekleştiren Kamhi, ayrıca müzik video yönetmenliği yapıp tiyatro, konser ve etkinlikler için görsel, sahne ve ışık tasarımcısı olarak çalışıyor. Yönetmenliğini üstleneceği ilk uzun metraj filmi Chaosmosun çalışmaları kapsamında kısa filmlerden oluşan bir klip serisi hazırlayan sanatçının çektiği iki video çalışması internet üzerinden seyirciyle buluşuyor. Kamhi çalışmalarını, kurucu ve yöneticisi olduğu; büyülü gerçeklik, bilimkurgu ve fantastik türlerine yönelik çalışmalar gerçekleştiren Prizma Productions Istanbul çatısı altında sürdürüyor.


Lazer teknolojisi, Güney Afrika'da izleri çok az görülen yerleşim alanının sofistike ve gelişmiş bir metropol olduğunu ortaya koyuyor. Kent terk edildiğinden beri görünür olan şeyler şunlardı: toprağın arasındaki kırık duvarlar, kuru otlarla kaplı bir höyük ve kurumuş bir nehre ait su yolu. Ancak Prof. Kerim Sadr ve ekibine göre Kweneng'deki harabeler uzun zamandır kayıp bir şehrin sıradışı hikayesini bize anlatıyor. Yeni lazer teknolojisi, Güney Afrika'nın ticari başkentinin yaklaşık 50 kilometre güneyinde bulunan Kweneng'in bir zamanlar yüzlerce hanesi, büyük toplanma yeri, duvarlar ardındaki çok sayıda aile evi ve hareketli pazarı ile gelişen bir metropol olduğunu ortaya koydu. Kent, ticareti düzenleyen; diğer benzer kent devletlerine karşı savaşlar yapan ve anlaşmazlıkları çözen krallar tarafından yönetiliyordu. Keşifler, sadece kimilerinin hala Avrupalıların buradaki batı kıyılarını sömürgeleştirip iç bölgelere sürmeden önce buraların büyük ölçüde yerleşişmemiş alanlar olduğunu iddia ettiği Güney Afrika için önemli değil, tüm Afrika kıtası için önemli. Geçtiğimiz 10 yılda araştırmacılar, Sahra Altı Afrika'sını, Avrupalılar tarafından medeniyeti bekleyen geniş bir çorak arazi olarak görüp onla ilgilenmeyen Batılı emperyalist ve tarihçilerin tamamen yanıldıklarını kesin olarak gösterdi. Bunun yerine akademisyenler kentlerin ve Büyük Zimbabwe, Mali imparatorluğu, Benin krallığı gibi diğer medeniyetlerin zenginliklerini, güçlerini ve ileriliğini araştırdılar. Araştırmalar, Avrupalıların gelişinden çok önce, 15. yüzyıldan itibaren küresel ticari ve entellektüel değişim sistemlerinin parçası olan bir kıtayı da ortaya çıkardı. Yeni bir araştırma dalgası daha da ileri giderek; karmaşık ticari, tarımsal ve kentsel gelişim katmanlarının ortaya çıkmasını sağladı. Sömürge öncesi Afrika konusunda uzman olan Thomas Vernet-Habasque: Şimdi anlıyoruz ki çok geniş bölgelerden ve ticaret bağlantılarından oluşan bir yerleşim ağı vardı. Bunların tek bir ana alanı yoktu ve geride sınırlı yazılı veya sözlü izler bıraktılar, bu yüzden de radarın altına girdiler. diyor. Kweneng; ilk Avrupalı yerleşimciler gelmeden önce, yüzyıllar boyunca Tswana dilini konuşan halkların yerleşmiş olduğu şu anda Güney Afrika olan alanın, kuzey kesimlerdeki birçok büyük yerleşim yerinden biriydi. Bu yerleşim yerlerinin birçoğu 19. yüzyılın başındaki şiddetli kargaşada harap oldu, ama tamamen insansız kalmadı. Kweneng'in varlığı onlarca yıldır bilinmekteydi, ancak yeni lazer teknolojisi onun gerçek boyutunu ortaya koydu. Lazer sistemi radar algılama sistemine benzer şekilde çalışıyor, ancak radyo dalgaları yerine sistem lazer titreşimleri gönderiyor. Bir bilgisayar daha sonra bu titreşimleri, arkeologların alanın geçmişte nasıl göründüğünü yeniden yapılandırabileceği yüksek çözünürlüklü bir görüntüye dönüştürüyor. Kent, 20 metrekareye yayılan üç büyük mahalleye bölünmüş ve sığırların barındırılabileceği iki büyük taş duvarla çevrilmiş bir yer görünümünde. Sadr, İzlerini bulduğumuz 900 çiftlik evi ve arazisinde bir zamanlar birileri yaşamışsa, buradaki popülasyonun sayısı 20.000'e kadar ulaşmış olabilir; ancak bölgedeki diğer kentler kaynak gösterilirse bu sayı büyük ihtimalle 5.000 gibi bir rakamdı. diyor. Kentin kayda değer ilerilik düzeyine yönelik de kanıtlar var. Sadr, Dört ya da beş temel düzeydeki yerel yönetim birimi ile birlikte muhtemelen yaşlarına göre düzenlenmiş, mahalli müşterek işler ve savaşlar için o anda çağırabilecekleri alay birlikleri vardı. Önemli ölülerini duvarla çevirdikleri ve sığırlarını barındırdıkları merkezi alanların altına gömüyorlardı; fakat oldukça güçlü bir eşitlikçi gelenek vardı ve kral göze çarpmamak için zahmetlere katlanıyordı. diyor. Kweneng'in büyük bir metropol olarak günlerinin ne zaman sona erdiğine dair kesin bir tarih bulmak zor çünkü mevcut arkeolojik teknikler son birkaç on yıl içindekilere göre kesin değil. Ancak kentin son günleri korku dolu ve şiddetli olabilir. Kent, Mfcane olarak bilinen kaotik çatışmaların veya Zulu krallığının daha güneydeki askeri genişlemesiyle tetiklenen büyük serpilişinin bir kurbanı olmuş olabilir. Witwatersrand Üniversitesi'nden bir ekibin yaptığı bundan bir önceki kazıda, kentteki kasten yangınla yıkıldığı anlaşılan üç ev kazılmıştı. Evlerde sakinlerin acele içinde bıraktıkları düşünülen hayvan kemikleri, silahlar ve boncuklar gibi değerli eşyalar terk edilmişti. Sadr, Benim tahminim tüm kentin ağır hasar gördüğü yönünde. Buradaki soru işareti, kentin tamamen yok edilip edilmediğinde. diyor. Güney Afrika'da, bu tür sorular uzun zamandan beridir politik bir boyuta sahipti. 800 yıl önce muhteşem altın nesneler üretebilen Mapungubwe Ticaret Devletinin tarihi, Apartheid döneminde ırkçı yetkililer tarafından kasıtlı olarak gizlendi. Avrupalılar tarafından iskan edilen toprakların yalnızca büyük bir Afrika medeniyetine ev sahipliği yapmakla kalmayıp; aynı zamanda sadece basit kol gücüne dayalı üretime uygun görülüp ilgilenilmeyen yerel nüfusun, sofistike sanatsal ürünler yapmaya da yetenekli olduğuna dair kanıtları gizlemek istediler. Bir zamanlar Mapungubwe krallarının yetkisi altında küçük bir kasaba olduğu düşünülen Mapela'daki çalışmalar, yerleşimin önceden düşünülenden çok daha büyük olduğunu gösteriyor. Arkeologlar binlerce cam boncuk buldular. Bu onun gelişen bir ticaret merkezi olduğunu gösteriyor. Mapela'daki kısımların kazısını gerçekleştiren Cape Town Üniversitesi'nden arkeolog Shadreck Chirikure: Ticaret ağları çok karmaşık ve çarpıktı. Bakır külçe stillerindeki benzerlik, Orta Afrika ile Güney Afrika arasında bir ticaret ve değişimin olduğunu göstermektedir. Sömürge müdahaleleri her şeyden önce birbiriyle ilişkileri olan insanları bölen sınırların kurulmasını öngördü. diyor. Ülkedeki toprak mülkiyetinin ve buralardaki ikametin tarihi, bugün hala güçlü ve hassas bir konu olmayı sürdürüyor. Kweneng, 18. yüzyılın ortalarında hala iskan gördüyse, yerel halkın iddia ettiği kentte ayakta kalan arazinin mülkiyetinin kendilerine ait oluşu iddiaları güçlenecek. Yerel cemiyetlerin, kendilerine ait olduğunu söyledikleri arazilerin geri verilmesine yönelik talepleri onlarca yıldır seriler halindeki davalarda engelleniyor. Bu yeni bulgular, Güney Afrika'ya gelen ziyaretçilerin çevreyi anlama şeklini de değiştirmeye başlayabilir. Araştırmacılar, turistler tarafından görüntülenen; hiç el değmemiş ve doğal durumundaki gerçek Afrikanın temsil edildiği manzaraların hiç de böyle bir şey olmadığını belirtiyor. Afrika'nın Kruger Milli Parkı'nın büyük bir kısmında yaşayan topluluklar, burası bir doğa rezervi olarak kurulduğunda zorla çıkarıldılar. Kıtanın büyük kısmına yayılan ünlü savanlar bile burada çalışan insanlar tarafından nispeten yerel halkın da yeni tanıştıkları çok sayıda bitki ekilerek işlenmişti. Vernet Habesque, Bizim 'vahşi' olarak gördüğümüz ortamlar hiç de vahşi değil. diyor.


İngiliz rock müzik efsanesi Led Zeppelin'in çalışmalarına ara verdiği halde, 2007'de müzik yapımcısı Ahmet Ertegün anısına gerçekleştirdiği Celebration Day adlı özel konseri 72 saatliğine erişime açıldı. 2007 yılında Londra'da O Arena'da gerçekleşen özel konser 30 Mayıs'ta YouTube'da yayınladı. Led Zeppelin, grubun davulcusu John Bonham'ın ölümünün ardından çalışmalara ara vermiş, grup üyelerinin başka projelerle meşgul olmaya başlamasıyla da dağılmıştı. 2007 yılında Atlantic Records'un kurucusu, müzik yapımcısı Ahmet Ertegün'ün ölümünün ardından Celebration Day adlı özel bir konser için bir araya gelen Led Zeppelin, 80'li yıllardan sonra ilk defa aynı sahnede buluşup kendi şarkılarını seslendirdi. 2012 yılında yayımlanan konser filmi ve albüm, 2014 yılında en iyi rock albümü dalında Grammy kazandı. Albümde yer alan Kashmir yorumu da, aynı yıl Grammy ödüllerinde en iyi rock performansı dalında aday oldu.


Derginin kurucu ismi, yazar Arda Özgüven'in Genel Yayın Yönetmen'liğini yürüttüğü LEMUR, ekim sayısıyla edebiyatseverlerle buluştu. Derginin bu ay kapak konuğu Kaldırım Serçesi lakaplı Fransız şarkıcı Edith Piaf oldu. Kapak çizimini, tıpkı önce ki sayılarda olduğu gibi Efecan Sezer yaparken; kapak yazısını ise Für Edith... başlıklı yazısıyla Burak Bayülgen kaleme aldı. Kısa süre önce yayın hayatına güçlü bir şekilde geri dönen LEMUR internet dergisi, geçtiğimiz günlerde ekim sayısını okurlarıyla buluşturdu. İnternet sitesi üzerinden ücretsiz takip edilebilen LEMUR'un on dokuzuncu sayısı, kıymetli kadrosuyla yine dopdolu! Her sayısında değerli isimleri ağırlayan LEMUR'a ekim sayısında Burak Bayülgen, Mehmet Utku Şentürk, Remzi Karabulut ve daha pek çok önemli isim eşlik ediyor. L-Koltuk köşesiyle okurlarına da yer veren LEMUR'da bu ay; hazırlamakta olduğu Aşiyan'da ve Galatasaray'da Tevfik Fikret yazı dizisinin final bölümüyle Nebil Özgentürk de yer aldı. Mehmet Utku Şentürk'ün İsveç korku sinemasını kaleme alırken, dergi ekibi ekim sayısında; Edgar Allan Poe, Cahit Sıtkı Tarancı, Erol Günaydın ve Nilgün Marmara gibi değerli isimleri de unutmadı. Cihan Yılmaz'ın karikatürleriyle eşlik ettiği LEMUR ekim sayısında, Nazlı Demet Uyanık'ın yeni yazı dizisi Şanu ilk bölümüyle okurlarla buluştu. Konuşan Lemur projesiyle, görme engelli vatandaşlarımıza sesli öykü yayını yapan LEMUR, yeni sayısıyla hem eğlendirip, zaman zaman geçmişe götürürken hem de Arda Özgüven'in Esaretten, Tarihin Tozlu Sayfalarına başlıklı yazısıyla Türk matbaacılığına değiniyor.


Hit Like A Girl Türkiye Kadın Davulcular Yarışması bu yıl ülkemizde ilk kez düzenlendi. Gerçekleşen yarışmanın ardından Türkiye temsilcisi Leyan Senay yarışma hakkında merak edilenleri, yarışmanın misyonunu ve gelecek planlarını bizlere anlattı. Leyan Senay: Ana yarışmayı sosyal medya mecralarından hayranlıkla uzun bir suredir takip ediyordum. Ama öncesinde birebir bir bağlantımız yoktu. Ne zaman yurtdışı kanallarına çeşitli röportaj ve canlı yayın dersleri vermeye başladım, o zaman bana böyle bir temsilcilik teklifi geldi. L. S.: Bu duyguyu istesem de kelimelerle tarif edemem. İlk başta çok heyecan ve gurur vericiydi. Aralık ayında netleşti temsilciliğim sonraki 5 ay içinde de inanılmaz çalıştım en iyi şekilde Türkiye'yi ve buradaki yetenekli kadın arkadaşlarımızı temsil edebilmek adına. Çok benimsedim yarışmayı, topluluğumuzu ve uğruna çaba sarf ettiğimiz her şeyi. Bunun en güzel yanı da diğer arkadaşlarımızın en az benim kadar benimseyişi ve ailede bulunmaktan mutluluk duymasıydı. İşte bu karşılıklı samimiyet ve duygu akışını hissettiğim anda HLAG TR benim için bir yarışmadan çok daha fazlasını ifade etmeye başladı. L. S.: Yarışma öncelikle katılımcı arkadaşlarımıza yeteneklerini uluslararası bir platformda sergileyebilmelerini ve kendilerine daha evrensel bir kariyer yolu çizebilmelerine bir basamak oluyor. Diğer ödüllere gelecek olursak, hep seçerken ödülleri arkadaşlarımızın eğitimine katkı sağlayacak ve kullanışlı ödüller olmasına özen gösterdim. Başvurular arasından jürimizin belirleyeceği 18 yaş üstü yarışma birincisine; Turkish Rockbeat Crash Zil, Öke Cajon çalışma pedi, bir çift Vater 5A Baget, Özgür Can Öney'den 1 aylık davul kampı, ikincisine; Rudicubes seti, Öke Cajon baget çantası, bir çift Vater 5A Baget, Özgür Can Öney'den 1 aylık davul kampı, üçüncüsüne; Öke Cajon 4 diz çalışma pedi, bir çift Vater 5A Baget, Özgür Can Öney'den 1 aylık davul kampıdır. 18 yaş altı birincisine; diz çalışma pedi, Leyan Senay'dan 1 aylık davul kampı, ikincisine baget çantası ve Leyan Senay'dan 1 aylık davul kampı, üçüncüsüne; Vater bir çift baget, Leyan Senay'dan 1 aylık davul kampıdır. Ve yarışmaya katılan herkese Roland V davulları tarafından %20 indirim çeki hediyesi ve sürpriz 3 isimle davul kampına katılım hakkı kazanılacaktır. L. S.: Öncelikle en büyük hedefimiz kadın davulcular ile ilgili önyargıları yıkmak ve ötekileştirmeye bir son vermek. Biliyorum bu toplumsal bir süreç ve hemen olacak bir şey değil ama bizler birlik olup bu düşüncelerin tohumlarını atıyoruz. Belki bu şekilde ilerde bu topraklar üzerinde yetişecek olan yeni nesil bizim yasadığımız zorlukları ve savaşları vermek zorunda kalmayacak. Onlara kadın davulcu değil, olması gerektiği gibi davulcu denecek! L. S.: Yarışmamız yeni bitti ve ilk yılımız olmasına rağmen gelen ilgi ve yoğun talep hepimizi çok şaşırttı! Hatta bu yıl dünya çapında katılımın en çok olduğu ülkelerden biri Türkiye ve bu ne kadar gurur verici size anlatamam! L. S.: Öncelikle içindeki azim ve motivasyon çok önemli. Sonrasında kulağın aşina olduğu müzikler, duyum, yetenek de önemli faktörler. Ama yetenek %30 ise kalanı çalışmak ve çalışmak. Davul maddi imkanlardan ötürü zor bir enstrüman, gitar gibi evin bir köşesinde istediğiniz saatte pratik yapamıyorsunuz, apartman hayatında hem ses hem de genel anlamda bütçe olarak zorladığından ötürü bir kişinin profesyonel olarak davulu hayatına alması diğer enstrümanlara göre bir tık daha zor. L. S.: Davul eğitmeni olarak yıllardır kendi stüdyomda öğrenciler yetiştiriyordum. 2 yıl öncesinde de sevgili Zuhal Müzik'in kursunda eğitim vermeye başladım. Önce nota okuyarak çeşitli kaynaklardan temel teknik eğitimleri verip ardından öğrencinin hedeflerine doğru bireysel bir planlama hazırlamaktayım. L. S.: Kesinlikle! Sosyal medya bilgi ve eğitim açısından tam bir derya deniz. Aynı zamanda dünyanın her bir yanından müzisyenle hatta hayranı olduğunuz müzisyenlerle dahi bir tık ile iletişim kurup müziğinizi, yeteneğinizi paylaşabiliyorsunuz. Bence bu üretken zihinlere yeteneklerini dünyaya duyurabilmek adına çok büyük bir kolaylık ve imkan eğer verimli kullanılırsa. L. S.: Elbette... Hatta buna en büyük örnek HLAG şampiyonu olan Faith Benson! Şuan bireysel olarak kendine çok güzel bir stil ve kariyer çizmiş bulunmakta. @faithndrums instagram hesabından videolarını inceleyebilirsiniz. L. S.: Hayalim hem yarışma hem topluluğumuzu her yıl daha fazla geliştirerek sürdürmek. Şimdi bile ilk yıl olmasına rağmen bu denli yoğun ilgi varsa üç yıl sonrasındaki katılımcı sayısını ve bizlerden ilham alıp davul öğrenmek isteyen arkadaşlarımızla ailemizin genişlemesini hayal edemiyorum! Mükemmel bir şey olacak! L. S.: Kesinlikle çok zor bir süreç... Hem maddi anlamda hem psikolojik anlamda. Sanat ve müzik piyasası ülkemizde ciddi darbe aldı. En çok üzüldüğüm de bağ kurduğu enstrümanlarını satmak zorunda kalan müzisyenlerdi. Ben ailemle yasadığım için maddi açıdan şanslıydım ve bu dönemde hayata davulla tutundum diyebilirim. Bütün zamanımı daha çok üretebilmek, öğrenebilmek ve gelişebilmeye ayırdım. Krizi fırsata çevirebilmek için çok emek harcadım. L. S.: Yarışmamızın yegane amacı daha fazla kadın arkadaşımızı hep birlikte müziğe ve davula teşvik etmek. Lütfen bunu okuyan ve davula ilgisi olan tüm arkadaşlarımız bana @hitlikeagirltr instagram adresinden ulaşsın. Tanışalım, konuşalım, paylaşalım. Bu güzel röportaj ve verdiğiniz destek için NouvArt ekibine çok teşekkürler ve sevgilerimle!


Sanatçı Leyla Emadi ve Rafet Arslan'ın eserlerini bir araya getiren Olası Her Rüya sergisi kapılarını ziyaretçilerine açtı. Olası Her Rüya, Vision Art Platform'un Teşvikiye'de açılan yeni mekanında gerçekleştirdiği ilk sergi olma özelliğini taşıyor. Özgürlük, zorunluluk, irade gibi kavramların tarih ve etik bağlamlarında insan iradesini sorguladığı yapıtların merkeze alındığı sergide sanatçılar farklı coğrafya, kültür ve zamanlardaki tahakküm ve manipülasyon yöntemleri karşında bilişsel bir irade kavramını ortaya koyuyor. Leyla Emadi, Eserlerim bu bağlamda, hayatla akışta kalabilmek, plan ve programlara boğulmadan yaşamın getirilerine 'kabul ve teslim' olmakla ilgili diyor. Rafet Arslan da Benim niyetim imgeyi ütopya distopya arasındaki gerilime sürükleyerek, hakikati aramak. Günümüzde hayatlarımız sayısız sahte gerçeklikle çevrilmiş durumda. Burada sanata düşen sahteliğin çelik çemberinde gedikler açmaktır diye belirtiyor. 27 Haziran'a kadar sürecek sergiyi gezmek isteyen ziyaretçiler, adresinden randevu alabilecek.


Sözü çok uzattım. Aslında ben size Erbil'in bende bıraktığı izleri anlatacaktım, yolumu nasıl değiştirme, dönüştürme gücünün olduğunu. Hadi, gelin size anlatayım artık ondan bana kalanları. Zihin Kuşları ile başladığım okul, bana sık sık son anda bile şunu hatırlattı: Asla, hiç kimseye boyun eğme! Ne diyordu yazarın Eski Sevgili öyküsünde anlatıcı: ... Haksızlıkla yüz yüze geldiğin anda sana doğru yolu gösterecek olan tek şey yüreğinde duyacağın o derin öfkedir. Kalıplaşmamış bir öğüttür öfke. Öfkelenmeyi bil oğlum, haksızlıkla yüz yüze geldiğin anda öfkelenmesini bil! (Erbil, 2010, 221). Haksızlığa uğradığımızda sadece sızlanmamızı ama dahası susmamızı, sindirmemizi telkin eden öğretilere karşı Erbil, yeni bir yol sunuyor. Bu öyküsünden yıllar sonra da son novellası Tuhaf Bir Erkek'te zaman içinde kılıkları, yüzleri değişen ama yaşamın her an her yerinde beliriveren Gorgo'lar karşısında sadece dert yanan, kendini çaresiz hisseden insanları uyarır Erbil. Yazarın diğer yapıtları öyle ya da böyle birçok defa incelenirken son yapıtı Tuhaf Bir Erkek üzerine henüz çok az yazı yazıldı. Oysa daha ilk sayfasında bir Cioran göndermesiyle, sonra da açık açık gorgo'ya dikkat edin / her yerde olabilir diyen anlatıcısıyla bize çok şey anlatmak ister (Erbil, 2013, 37). her hainde, rezilliğe susamışlık olması mümkündür der Erbil'in metnin başında alıntıladığı tümcesinde Cioran (akt. Erbil, 2013, 4). Gorgo'ların nasıl Gorgo'ya dönüştüklerini zaman zaman unutanlar, hiç ummadıkları bir yerde başka bir Gorgo kılık değiştirerek karşılarına çıktığında yine aynı hataları yaparak onun palazlanmasına fırsat verirler. Gorgo'ların rezilliğe susamışlığını yumuşatmaya, makul göstermeye çalıştıklarındaysa ete kemiğe büründürdükleri kötülüğün eli, kolu, bacağı olurlar ve kötülük, Arendt'in belirttiği gibi sıradanlaşır. Leyla Erbil ise yaşamının da, yazının da hiçbir evresinde bu sıradanlaşmayı olağan karşılamadı. Okur da Erbil'in metinlerini doğru çözümleyebildiğinde o direnme notasını buldu (Erbil, 2013, 60). Bu son satırlarda sık sık gönderimde bulunduğum öyle bir anlatı ki, yine aslında yazarın diğer yapıtları gibi, metinlerarasılık açısından ucu bucağı olmayan, adını andığı her metinle, her olayla, her gerçekle başka katmanları açılan, okurun her daim uyanık olmasını isteyen, yazarın zekasının ve kaleminin gücüyle müthiş bir kara mizah örneği sunan tuhaf bir novella. Erbil, Leyla. Eski Sevgili. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010. Erbil, Leyla. Karanlığın Günü. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2009. Erbil, Leyla. Zihin Kuşları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2010. Erbil, Leyla. Cüce. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2015. Erbil, Leyla. Kalan. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2011. Erbil, Leyla. Tuhaf Bir Erkek. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.


Boğaziçi Üniversitesi Nazım Hikmet Merkezi pek çok konferans, yazar buluşması ve disiplinler arası çalışmanın yanı sıra, Leyla Erbil'in kişisel arşivine de ev sahipliği yapıyor. Nazım Hikmet Merkezi'nin, yine Boğaziçi bünyesinde yer alan Arşiv ve Dokümantasyon Merkezi ile ortak yürüttüğü çalışma, Leyla Erbil'in özel yazışmalarını, 40 kadar defterini, kişisel fotoğraflarını, evrak ve gündelik nesnelerini de barındıran bu özel koleksiyonu dijital ortama aktarma amacı güdüyor. Erbil'in dönemdaşı olan pek çok yazar hakkındaki görüşlerini de içeren bu koleksiyonun iki yıl içinde tamamıyla dijitalleştirilmesi planlanıyor. Arşivde yer alan Demir Özlü, Nermin Menemencioğlu, Necmi Sönmez, Nedim Gürsel ve Erden Kıral'ın aralarında olduğu yazar ve sanatçıların mektupları, özellikle 1950-90 arasındaki dönemin edebi, sanatsal ve siyasal nabzını tutmak açısından önem taşıyor. 'Kişisel Arşivi Işığında Leyla Erbil'in Edebi Dünyası' başlıklı projenin Leyla Erbil edebiyatının yeniden değerlendirilmesi ve Türk edebiyat tarihinin belirli bir dönemine yeni bilgilerle katkı sunulması açısından önemine vurgu yapılıyor.


Mobil sektörün son zamanlarındaki en büyük trendlerinden biri olan kamera sayısını artırma, bazen beklenildiği gibi iyi sonuçlar vermese de doğru uygulandığında çok başarılı fotoğraflara imza atılmasını sağlıyor. Bunun farkında olan LG de, geçtiğimiz hafta 16 arka kameralı bir telefon için patent aldı. Vatan gazetesinde yer alan habere göre, Birleşik Devletler Patent ve Marka Ofisi tarafından onaylanan patentte, kameraların 4x4'lük bir düzende yerleştirildiğini görüyoruz. Söylenen şey ise, kullanıcıların fotoğraf çekmeden önce birkaç lensi birlikte kullanıp daha iyi bir sonuç elde etmesi yönünde. Hatta HDR mantığı gibi, her kameranın çektiği fotoğrafın en iyi kısmının alınıp tek bir görüntü oluşturulması, belgeden anlaşılanlar arasında. Patent, telefonun arka tarafında bir çeşit ayna ya da ekran olabileceğini de hesaba katarak, bu 16 kameranın özçekimler için de kullanılabileceği gösteriyor. Ancak bu durum, telefonun ön kamerasının olmayacağı anlamına da gelmiyor. Ek olarak patent, telefonun katlanabilir olabileceğinden ya da arkasında bir çeşit touchpad'in ev sahipliği yapabileceğinden bahsetmekte. Buysa yeni bir özellik değil; çünkü Doogee birkaç yıl önce telefonu arkadan da kontrol edebileceğiniz bir ekrana sahip olan cihazını yayınlamıştı.


Müziğe uzun bir süre ara verip kendi kabuğuna çekilen Lider Çelik, yıllar sonra bağımsız bir şekilde çıkardığı ilk single'ı olan Bakale'yi 2020 Eylül başında çektiği klibiyle beraber yayınladı. Müziğe uzun bir süre ara verip kendi kabuğuna çekilen Lider Çelik, yıllar sonra bağımsız bir şekilde çıkardığı ilk single'ı olan Bakale'yi 2020 Eylül başında çektiği klibiyle beraber yayınladı. Bütün prodüksiyonu Lider Çelik'e ait olan şarkının mix'i de yine kendisine ait. Bakale'nin mastering'ini Eksi24, klibin yönetmenliğini Polen Ada Öz, görüntü yönetmenliğini ise Ozan Sihay üstlendi. 2007 senesinde ilk demo kayıtlarını almaya başlayıp birlikte çalıştığı gruplarla Adana'da ve Akdeniz bölgesinin birçok ilinde underground konserlerde sahne alarak kendisini tanıttı. Eğitimi için İstanbul'a taşınıp Galatasaray İTM'de Müzik Prodüksiyon Bölümünü tamamlayıp bu süreçte de kendi solo çalışmalarına devam etti. Lider Çelik; Yıllar sonra dönüp arkama baktığımda, beni ben yapan yere, yani Adana'ya teşekkür mahiyetinde 'Bakale' diye şarkı yapmak istedim diyor. Şarkıda kendine ait üslubuyla yaşadığı mahalledeki olayları anlatan Lider, İlk başladığım noktaya geri döndüm ve yeniden başladım. diye ekliyor.