Edebiyat dünyasının Kurdeşen ve Ari Erk Cetveli ile tanıdığı yazar Kaya Tanış ile son kitabı Burası Orası Değil odağında bir söyleşi gerçekleştirdik. Kaya Tanış'ın, 50 Kuşağının önemli temsilcilerinden hem çok sevilen hem kızılan Oğuz Haluk Alplaçin'in yaşamını, yapıtlarını derlediği kitabı Burası Orası Değil kitabı Kırmızı Kedi Yayınevi tarafından yayımlandı. Hayalet Oğuz, yaşadığı dönem görünmeyen Oğuz Haluk Alplaçin'in günümüzde önemli dokümental çalışmayla görünür kılma amacını taşıyor. Kaya Tanış: Kurmaca bir karakter olarak tanıdım Hayalet Oğuz'u. Tezer Özlü'nün Hayalet Oğuz hikayesi ile oldu bu. Aradan birkaç yıl geçtikten sonra ise tesadüf eseri kurmaca değil de gerçek bir karakter olduğunun bilgisiyle karşılaşıp bu kez Sezer-Orhan Duru'nun hazırladıkları O Pera'daki Hayalet'e yöneldim. Böylelikle belleğimdeki kurmaca karakter bu kez ilginç ama gerçek bir kişi olarak çıktı karşıma. Sonrasında içimde uyanan merak bu ilginç kişinin yaşamına sokulmak gibi bir zorunluluğa taşıdı beni. K. T.: O Pera'daki Hayalet'te anlatılan kişi her ne kadar gerçek de olsa eksik bir şeyler vardı. Aslında epey demeliyim. Bir hatırlatma, dahası unutturmama hadisesi gerçekleşmişti bu kitapla. Ancak bu kez de bu hatırlatma isteği gerçeğinden ziyade derinden ilerleyen bir mit yaratımına dönüşmüştü. Meraklanmıştım ben, bunu gidermek için de efsaneden, Hayalet'ten uzaklaşıp Oğuz Haluk'u görmek istedim ve bu nedenle arşivlerden, sahaflardan onun kitaplarını, metinlerini toplamaya, okumaya başladım. Böyle böyle zihnimde bir kimlik yaratıyordum ama kitap değil elbette. O sonra. Okuduklarımın bende düşündürdüğü şey, bir başka ifadeyle beni soktuğu yol, esasında epey gerçek bir karakterin görmezden gelindiği sonucuydu. Bu sorgulamayı yaptıktan sonra kitap fikri çatılmaya başladı. Gerekli malzeme toplanacak ve böylelikle kitap bitecekti. Olmadı. Bu kez de topladığım malzeme yeterli gelmedi, daha içlerde bir yerde Hayalet'in yaşamı vardı ve o yaşam sadece durmuyor, beni de çekmeye devam ediyordu. Yazdıklarını ortaya getireceksem, o vakit bu yazılarda işaret ettiği, ama daima gizlediği yaşamını da görmem, göstermem gerekiyordu. Nihayet kitabın son hali de bu düşünceyle yer etti zihnimde. Birbirine eklemlenmiş bir yaşam ve yaratım süreci vardı Hayalet'te, o zaman bir arada olması gerekiyordu. Bir arada bulunması, artık birinin diğerinden koparılmaması... Nihayetinde kabul etmek gerekiyordu, Oğuz Haluk sadece yaşamadı, aynı zamanda yazdı da. Kitap bu görmezden gelmeye bir itiraz olarak çıktı, bunu söylemek isterim. K. T.: Dönem yazar ve sanatçılarının kitaplarından iz sürdüğüm bir okuma oldu. Ama öncesinde elbette Hayalet'in külliyatı ön plandaydı. Yapıyı görmem gerekiyordu ve bu yapı sadece yazdığı şiir ve hikayelerle sınırlı kalmamış, çoğu zaman çevirdiği kitaplara da sirayet etmişti. İlk okuma buradan başladı, Hayalet'i birinci ağızdan, kendi ağzından dinlemekle başladım işe. Sonrasında dönem yazarlarının metinleri geldi. Hayalet Oğuz içinde bulunduğu tüm zamanlara geniş bir yerden değdiği için okumalar da genişlemek zorunda kaldı. Çünkü çok kişiyle irtibat kurmuş, bir noktada onlara sokulmuş bir karakterdi karşımdaki. Ama bu genişlik içinde elbette daha temel metinler vardı: O Pera'daki Hayalet'i bir kılavuz gibi kullandım, Tezer Özlü'nün ve Leyla Erbil'in metinleri içeri girmeme imkan sağladı, Ahmet Oktay'ın Gizli Çekmece'si, Demirtaş Ceyhun'un Entelektüel'den Entel'e'si öncelikli saydığım kaynaklardır. Ama şunu demek gerekiyor, bu okumalar hızlı bir kabul ediş üzerinden yürümedi, aksine sürekli karşılaştırma ile ilerledi. Çünkü bu sürede Hayalet'e dair bilgilerin kimi aktarımlarda tutarsızlık gösterdiğini gördüm. Bu nedenle okuduğum tüm metinlere uzak bir mesafeden, yükseltirsem, biraz da şüpheyle yaklaştım. Ayrıca süreli yayınlara yoğunlaştığım okumalar da yönümü sağlama almamda yardımcı oldu. Misal Ahmet Oktay'ın bir kitabında aktardığı bir anlatımı hemen kabul etmiş olsaydım, yıllar sonra süreli bir yayında ilkinden farklı bir anlatıma yaslandığını görmez, Hayalet'i koruyamazdım. Tabii bu okumaların/kaynakların en büyük faydası benim zihnimdeki kitap meselesini çatabilmemde ortaya çıktı. Evet, birebir aktarımlar aldığım kaynaklardı bunlar. Ama öncesinde kafa yorduğum ve soru sorduğum kaynaklardı. Soru basitti: Hayalet'i nasıl bilirdiniz? İşte bu sorunun yanıtı neredeyse her yerde aynıydı. Hayalet günümüzde biraz da bu aktarımlar nedeniyle efsaneye dönüştü. Benim bununla, bu efsane yaratma gayretiyle derdim vardı. Okumalar bu derdi iyi besledi, onları inkar etmek yerine, onların karşısına gerçeği koymak istedim. Okumalara dair son olarak şunu diyebilirim; her okuma bir başka yeri işaret etti. Bu Hayalet'in dağınık yaşamından kaynaklıydı elbette. Görüştüğüm kişilere gelirsem, öncesinde çok konuşmamış kişilerle görüşmeyi tercih ettim. Ergin Ertem, Duygu Sağıroğlu, Feyzi Tuna, Can Kolukısa, Fatma Oran bu kişilerin başında gelir. Aslında şöyle de denebilir elbette, sadece konuşmayan değil, konuşulmayan insanlar, bu kişiler aynı zamanda. Büyük aktarımlarda bulundular, haklarını ödeyemem. Hayalet Oğuz'un yaşamını, eserlerini derlerken zorlandığınız konular, sizi heyecanlandıran meseleler neler oldu bunu merak ediyorum. K. T.: Derlemedeki zorluk bu tür işleri yapan herkesin karşılaştığı gibi, kütüphanelerdeki kaynakların dağınıklığıydı. Baktığınızda 60 yıl öncesinin bir dergisi dahi tam takım olarak bir devlet kütüphanesinde bulunamıyor, hatta daha acısı bölük pörçük olarak toplansa bile yine de eksik bir şeyler çıkıyordu. Bu nedenle bir ayağım sürekli Ankara'da Milli Kütüphane'de oldu. Ama bu da zorluğun bir başka ayağıydı. Ben sadece süreli yayınları değil, Hayalet'in yazdığı ve çevirdiği kitapları da topluyordum. Esasında ilk bunları toplayarak başladım işe. Ama kimi kitaplar sahaflarda ve İstanbul kütüphanelerinde olmadığı gibi Milli Kütüphane'de dahi yoktu. Bu çok şaşırtıcı bir şeydi, çünkü o zamanlar çıkan her yayının mutlaka Milli Kütüphane kaydının olması gerekiyordu. Şimdi baktığımda sahaflardan bulup koleksiyonuma aldığım birçok kitabın Milli Kütüphane'de olmadığını görüyorum. Bunu şunu işaret ettiği için söylüyorum, eğer kütüphane kataloglarına şüpheyle yaklaşmasam bu kayıt dışı kitapları arayıp bulamazdım ve çalışma da eksik kalırdı. Bunlar beni en çok zorlayan şeylerdi. Ama işin bir de diğer kısmı var, Hayalet'in geçmişini aydınlatma kısmı. Buradaki zorluk muazzam dağınık bir yaşam ve Hayalet'in bu yaşamın izlerini sürekli silmesi. Bunları ortaya çıkarmak için metinlerini kazıdım ve bu sefer de geçmişle kurduğu hasarlı bağı gördüm. Bunu görmek benim için zorlayıcı oldu, sadece bir keder duyma değil bu, bir kişinin bunca şeyin altından kalkarken kendi yaşamını bambaşka bir uca çekme cesareti, kendini yok etmeye meyilli yapısıydı mesele. Bununla çarpışmak sertti. Heyecana gelirsek, her zaman söylerim, yaşamımda Hayalet'in peşinde olduğum kadar heyecanla geçen bir dilim olmamıştır. Her anıyla mükemmeldi, her anıyla beni canlı tuttu. İçeri aldı, ama orada sakinleştirmedi, yükselttikçe yükseltti. K. T.: Önce şunu demem gerek, mülkiyeti yadsıması anne ile olan ilişkisine değil, sonradan üvey çocuk olarak yerleştiği evdeki yaşamına dayanıyor. Bu ev Nezihe Araz'ın aile evi. Araz Hayalet'in üvey teyzesi. Tevfik Rüştü Aras Hayalet'in annesinin bir akrabası. Ama bu akrabalığa dair Hayalet'in yaşamında kalıcı bir iz yoktur. Anne ufak bir yaştayken babadan ayrılıp kayboluyor. Bunun izleri elbette Hayalet'in yaşamına sızıyor ve neredeyse sonuna kadar da aynı sızıyla kalıyor. Ama eğer bir travmadan bahsedeceksek asıl travma Ankara'daki bu ev ve evin içindeki insanların yaşamlarının üzerinde yer eden baskıcı yapısı. Bu baskı herkesi kapsar demek ileri gitmek olur, bunu diyemem. Ama Hayalet'i kapsadığı aşikar. Oğuz Haluk Alplaçin'i Hayalet yapan nedenlerin izleri bu evde beliriyor. Bireyselliğin asla mümkün kılınmadığı bir yapısı var evin, kurallar var. En baştaki kural bağımsız bir birey olarak var olunamayacağı gerçeği. Bir diğer yandan eşyaya karşı her zaman bir bağlılık, bir hürmet isteği, biraz yükselelim; dayatma var evde. Bütün bunların üzerine eğer üvey evlat olarak sonradan dahil olmuşsanız bu yapıya, bu dayatmalar elbette kalıcı hasarlar bırakacaktır zihinde. Hayalet hasarı alıyor, burada alıyor. Mülkiyetle ve ilişki biçimleriyle olan meselesi de böylece belirginleşiyor. Herhangi bir ilişki yapısına da bir mülkiyet zorunluluğu üzerinden bakıyor ve reddediyor. Eşya teferruat, asıl mesele burası, bağımsızlığı. Buna şerh düşülen bir zamandan çıkarıyor kendini, kaçıyor. Geri kalan tüm yaşamında da bunun hakkını veriyor. Tüm bu teferruatlardan zihnini arındırıyor, aşıyor oraları. K. T.: Başta kendi dönemindeki algıdan kaynaklı. Hayalet Oğuz'a yaşamının uçarı yapısı nedeniyle onun dışında, bu yaşamın dışında bir gözle pek bakılmamış. Üretimleri ile kabul görmemiş. Bu kabul görmeyiş onu günümüze bir efsane, bir kurmaca karakter gibi getirmiş ve şimdiki gözün gören yapısını da belirlemiş. Kimi zaman tutarsız yapısı, yaşamının zorluğu ve dağınıklığı bu üretimleri çoğu zaman bir disiplinden yoksun kılmış. Bu da gayri ciddi bir yapıda görülmesine neden olmuş. Belki şunu da demeli, o kadar önemli işler yapan bir kuşak bu işleri nedense önemli görmemiş. Olsa olsa kimi zaman bir heves olarak görülmüş işleri, kimi zaman da küçümser bir tavırla yaklaşılmış ona. Buna Hayalet bir itirazda bulunmamış, ama içten içe dönemindeki herkesi küçümser bir tavrı o da kendi içinde geliştirmiş. Hatta bunu içte tutmak yerine, yer yer acımasızca sunmaktan geri durmamış. Şu da var, eğer işlerini görmek isterseniz o işlere kafa yormanız gerekir. Ama o dönemde eğer yaşamınız böyle dağınık ve uçlardaysa size kafa yormazlar. Tenezzül de etmezler esasında bir yerde. Ara ara yaşamınızı kolaylaştırmak isterler, vefa, dostluk gösterirler. Ama yerini bilmek şartıyla. O yer, Hayalet dışında bir kimlikle dolaşmanın imkansızlığıdır. Bunu yaptığınızda, şair, çevirmen ya da yazar olarak ortaya çıktığınızda karşılık hemen verilir: hadi canım sen de! Çünkü gerçek ötesi bir yaşamı, yapısı olduğundan, bu sanki bir üretimi kapsayamaz nitelikte görülür. Oysa bohem sanatçıların yapılarına bakıldığında onların sanatını besleyen temel yapı bu yaşam halleridir. Ama 1950 kuşağı bunu sadece ressamlara reva görmüştür, bir edebiyatçıya gelirsek, hele de ele avuca sığmaz ve nedenlerini de asla söylemez bir edebiyatçıya gelirsek, buna izin verilmek şöyle dursun, kafa dahi yorulmamıştır. Ama Leyla Erbil iyi demiştir, yazmak istediğimiz bir karakter gibiydi diye. Evet öyleydi, öyle izlendi çoğu zaman. Ama yazmak istedikleri bu karakter esasında kendi de yazdı! Siz yazıyı ondan sıyırırsanız elbette geriye sadece Hayalet kalır. Siz inanılmaz deseniz de, esasında inanılır bir kişidir Oğuz Haluk Alplaçin. Bugünden bakacaksak, şimdi pekala inanabiliriz, artık görülüyor çünkü. Görsel Sanatlar, edebiyat alanında özel bir devir 50 Kuşağı. Yaşamını Paris'te sürdüren Utku Varlık geçtiğimiz günlerde gerçekleştirdiğiniz sohbette Beyoğlu ve 50 Kuşağı'na da değindi, siz de ayrı bir bölümde ele alıyorsunuz. Büyük bir entelektüel zenginlik, kendi içinde bambaşka edebi akımlar doğuran. Biraz devrin önemli simalarıyla Hayalet Oğuz'un ilişkisinden bahsedebilir miyiz? Tezer Özlü, Hilmi Yavuz, Ömer Uluç, Demir Özlü, Demirtaş Ceyhun sadece birkaçı. K. T.: Hayalet Oğuz gibi bir karakterle o istemediği sürece ilişki kurmak mümkün değildir. Mümkün olduysa da bunun sınırlarını kendi çizer. Mehmet H. Doğan bu ilişkinin anlık olabileceğini, sonu olamayacağını dile getirir. Kısmen doğru, ama çoğunluk yargı dolu bir düşüncedir. Derinine inebilecek cesaretiniz varsa Hayalet sizi sarmaktan çekinmez. Bu nedenle Tezer Özlü ve Leyla Erbil ile olan ilişkisi daha yakın, daha güçlüdür. Buna Demir Özlü'yü de katmam gerek. Elbette diğer sanatçı ve yazarlarla da ilişkisi daima devam etmiştir. Ahmet Oktay'la Ankara'da yakınlaşmış, Demirtaş Ceyhun'la İstanbul'da epey dolanmış, ressam kuşağı ile bohem yaşamın hareketi içinde bir akış tutturmuştur. Ama son noktada şu var, Hayalet bu ilişkilere kimi zaman mecburiyet üzerinden yaklaşmaktan çekinmeyecek bir karakter. Bundan sakınmaz bir zihin yapısı var. Tezer Özlü daima derin görmüştür Hayalet'i, doğru da söylemiştir: Dostlarına aldıklarından fazlasını verdi. Ama rahatlıkla söyleyebilirim, dostları elbette ölümü sonrası ona sahip çıkmış, kimsesiz bırakmamış, bir yere yatırmıştır. Ancak şu var, biraz da öldükten sonra daha bir görülmüştür göze. Demirtaş Ceyhun boşa demez, meğer ne de çok severmişim Hayalet'i diye. Ölümüyle kendini daha bir hatırlanır, gösterir kılmıştır dersem sanmıyorum birisi de desin ki, hayır, ileri gidiyorsun. Saydığınız diğer isimlerden gidersem, Hilmi Yavuz düzeyli bir yerden, ama hakkını teslim ederek yaklaşmıştır Hayalet'e bunu söylemek gerek. Ömer Uluç'la o bohem yaşamın akışı içinde epey yakınlaşmışlardır evet, ama bu derin paylaşımlardan ziyade, çoğunluk eğlenceli ve bol içkili şamataları kapsar. Karşılıklı bir çarpışma olmuştur hep, ama elbette eğlence sınırları içinde bu çarpışmalar. Utku Varlık daha ufak. Yani şöyle söyleyebilirim, Hayalet Beyoğlu'na çıktığı vakit Varlık henüz 12 yaşında. O yüzden onların yakınlaşmaları için biraz zaman gerekli. Sonradan bir dönem ev arkadaşlığına da evrilen bir ilişkileri olmuştur. Ama bu ilişkinin köklü ve içeriden beslenen duygusal bir yapısı olduğunu sanmıyorum. Bunda elbette yaş farkının yahut Hayalet'in büyüklüğünden kaynaklı bir kibrin neden olacağını söyleyemem. Zira Tezer Özlü ile de epey yaş farkları olmasına rağmen ilişkileri her zaman güçlü olmuştur. Daha çok biraz önce belirttiğim ressam kuşağının bohem hayatının içindeki bir başka akış vardır Utku Varlık'la ilişkisinde de. Zaten 1970 yılında Varlık Fransa'ya gidiyor. Artık oradan gördüğü için burasını bu görüşten Hayalet de çok sıyrılamaz. Tüm bu ilişkilere dair son olarak şunu söyleyebilirim. Yazarlarla kurduğu ilişkiler ressamlarla kurduğu ilişkilerden daha derindir. Ressamlar boyanın rengini tutturmak isterken Hayalet'teki renkleri o zaman da biraz kaçırmışlardır. K. T.: Sadece bir iş olarak bakıyor çeviriye. Kalem dışında bir mesleği yok. Bunun en cevval kısmını çeviri kaplıyor. İyi İngilizce bildiği ve hızlı çeviri yaptığı için rağbet gören bir çevirmen. Ama o zamanın şartlarına baktığımızda geçinmesi için bu yeterli değil elbette. Gerçi şimdi de pek farklı değil. Kitap çevirilerine 1950'lerin ortalarında başlıyor. Ucuz polisiye kitapları daha yoğun çeviriyor. İlerleyen zamanlarda sizin de saydığınız isimlerin daha ciddi kitaplarını çeviriyor. Aynı zamanda dergilere de sürekli hikaye çeviriyor. Bunları kitabın bibliyografya kısmında belirttim. Epey bir yoğunluk var dergi çevirilerinde de. Hem kitapların yapısından hem de Hayalet'in çevirmek yerine kimi zamanlar söylemesinden kaynaklı çevirmen kimliği çok ciddiye alınmıyor. Ama bugün baktığımızda bu çeviriler salt o söylemelerin sayesinde bile daima özgün bir yapıdadır. Külliyatının önemli bir kısmını oluşturan Dünya Sallanıyor / Rock'n Roll şahane bir sürpriz olarak eklenmiş durumda. Müzik yazarı Murat Meriç'in de kitabınız ve özelde bu metin üzerine yazdığı yazıdan hareketle, Hayalet 'in, eşsiz merak duygusu, her şeyden haberdar olma halini nasıl değerlendiriyorsunuz? Okurken duyduğumuz o heyecan duygusunu eminim siz de araştırırken, yazarken hissettiniz. Ahmet Oktay, Hayalet'in ölümünden yaklaşık on yıl sonra Milliyet'teki köşesinde Türk boheminin hem sevilen, hem kızılan kişisi Oğuz Haluk yalnızlık içinde, hastane köşesinde öldü. diye yazacaktır. Son günlerinde hayatında Tezer Özlü mühim rol oynuyor. K. T.: Neden bilmiyorum ama Oktay bu kızgınlığı daima dile getirme gereği duymuştur. Bunu yaparken kimi yerlerde Hayalet'i hırpalama gayretkeşliğine de vardırmıştır işi. Gazetedeki bu yazısı da aslında buna dayanır. Evet, yalnızlık içinde öldü. Peki ne olacaktı? Her zaman yalnızdı, iyi ki öyle öldü derim daima. Ölürken kalabalıklaşması sahte bir son olurdu. Ama hastane köşesinde işareti bana biraz acıma uyandırma gayreti gibi gelir. Buna gerek olduğunu düşünmüyorum. Ahmet Oktay belki acımak istemiştir Hayalet'e bilemeyiz, o da öldü, yanıt veremez. Belki insanlarda da böyle bir şey yaratmak, bundan Hayalet'e yersiz bir şefkat devşirmek istemiştir. Bilemeyiz. Ama gerek olduğunu düşünmüyorum. Hayalet'in ölürken bir şeye gerek duyacağını düşünmüyorum. Düz bir ölüm, tek başına, tertemiz! Evet Tezer Özlü son günlerinde de daima yanında. Ama sahte değil, asla! İstanbul'daki son geceyi Demir Özlü'nün Çinili Han'daki dairesinde geçiriyor, Tezer Özlü oraya yerleştiriyor. Ama Hayalet gibi o da biliyor bu gidişin son olduğunu. Ama yinelemek gerek, acımıyor, sadece canı acıyor. Dostluk böyle bir şeydir zaten. K. T.: İz sürme bitti artık, bana da yazık olur sanki bir yerde! Ama Hayalet'e dair başka işler var kafamda, onları zamanla açıklayacağım, ortaya getireceğim. O zaman biraz daha yakından görülecektir Hayalet, belki de daha hızlı kabul edilecektir. Ama elbette şunu rahatlıkla söylerim, sevinerek söylerim hem de, benim Hayalet'le ilişkim öyle kolay kolay sonlanamaz. Sanıyorum ikimizin de en tutarlı ilişkisi oldu, kopamayız. Zor! Başka yerlerde de olsa daha çok dolaşacağız, bunu söyleyebilirim. Hem başka Beyoğlu yok, gidemeyiz bir yere. İlginiz ve sorularınız için teşekkür ederim.


Dolapdere'deki yeni binasını sanatseverlere açan Arter'in Öğrenme Programı, açılış programındaki sergilere paralel bir içerikle devam ediyor. Öğrenme Programı Yorumlama Etkinlikleri kapsamında; Arter'de Bir An İçin Durdu adlı kişisel sergisiyle yer alan sanatçı İnci Furni ile onun sanat pratiğini uzun süredir yakından izleyen yazar ve çevirmen Fatih Özgüven, 26 Eylül Perşembe akşamı 19.00'da sergi üzerine bir söyleşi gerçekleştirecekler. Arter Öğrenme Programı, içinde yaşadığımız zamanı sanat aracılığıyla yorumlamaya yönelik süreç ve etkinlikler sunarak herkesin yaratıcı sürecin parçası olabileceği bir ortamı mümkün kılmayı amaçlıyor. Kamuya açık olarak düzenlenen konuşmalar, atölye çalışmaları, seminerler ve sergi turlarının yanı sıra uzun soluklu programların yer aldığı Öğrenme Programı kapsamında; her hafta Arter'de sergilenen yapıtların bağlamını genişletmeyi amaçlayan Yorumlama Etkinlikleri düzenleniyor. Arter'in açılış programında Bir An İçin Durdu isimli kişisel sergisiyle yer alan sanatçı İnci Furni ve Furni'nin sanat pratiğini uzun süredir yakından izleyen yazar ve çevirmen Fatih Özgüven, 26 Eylül Perşembe akşamı 19.00'da Galeri -1'de, sergi üzerine bir söyleşi gerçekleştirecekler. Bir An İçin Durdu, İnci Furni'nin sokakta gezerken karşılaştığı kişilerden esinle yarattığı karakterler, topladığı bazı nesneler, yaklaşık iki buçuk ayını geçirdiği galeride gerçekleştirdiği video performanslar ve onları mekanda bir arada ağırlamak için bulduğu doğaçlama yapısal çözümlerden oluşuyor. 2 Ocak 2020'ye kadar sergilere girişin herkes için ücretsiz olduğu Arter'de düzenlenecek söyleşiye katılım da ücretsiz ve herkese açık.


Salon İKSV'nin, şehrin farklı mekanlarında daha geniş kitlelere ulaştığı etkinliği Gezgin Salon, Birlikte Güzel'in desteğiyle 30 Kasım'da indie rock yıldızı Mac DeMarco'yu Volkswagen Arena'da ağırlayacak. Kanadalı şarkıcı, şarkı yazarı, prodüktör Mac DeMarco, indie rock, lo-fi, saykedelik pop ve soft rock'tan unsurlar barındırsa da müzik sahnesindeki meslektaşlarından keskin çizgilerle ayrılan müziğini jizz jazz'' olarak tanımlıyor. 2017 çıkışlı This Old Dog'la yılın albümü listelerinde zirveden inmedi. Bu yıl yayımlanan son albümü Here Comes the Cowboy ise, çabasız gözüken ama derinliği her adımında daha da artan müzikalitesinin ulaştığı şimdilik son nokta. Sanatçı, Shuggie Otis, Black Sabbath, Pete Seeger, Jonathan Richman, Genesis, Sting ve Weezer'ı favori isimleri arasında gösteriyor. İlham aldığı isimler sorulduğunda John Maus, Ariel Pink, Isao Tomita ve R. Stevie Moore cevabını veriyor. Sanatçınınn 'Chamber of Reflection', 'My Kind of Woman', 'Cooking Up Something Good', 'Freaking Out the Neighborhood', 'Nobody', 'Salad Days' ve 'Ode to Viceroy' gibi bundan yıllar sonra bile aynı keyif ve duygularla dinlenebilecek şarkıları şimdiden indie rock klasikleri arasına girdi. Dünyanın dört bir yanında tescillenmiş canlı performansıyla Mac DeMarco dev Avrupa turnesinin final konserinde, Birlikte Güzel: Gezgin Salon kapsamında 30 Kasım'da Volkswagen Arena'da sahne alacak.


Sosyal medyada ne kadar sık paylaşım yapıyorsunuz? Gönderilerinizi herkes görebiliyor mu? Takip ettiğiniz ve sizi takip eden kişilerin yanında kimler size çevrimiçi rahat bir şekilde ulaşabiliyor? Sosyal medya hesaplarınızdaki profilleri tamamen gizli yapmadığınız takdirde kimlerin sizi takip ettiğini bilmeniz, o kişi veya kişiler sizinle iletişime geçmedikçe pek mümkün değil. Siber zorbalık nedir? Siber zorbalık, bir kişiye online olarak tehditkar mesajlar göndererek ona karşı zorbalık yapmaktır. - Sosyal medya üzerinde bir kişi size karşı argo bir dil kullanıyorsa, - Bir kişi size düzenli olarak nefret söylemlerinde bulunuyor ve uygunsuz mesajlar gönderiyorsa, - Kişisel bilgilerinizi ve sırlarınızı herkese açık bir şekilde internette paylaşıyorsa, - Birisi fotoğraflarınızı çalarak internette siz olduğunu iddia eden sahte hesaplar açıyorsa, - Birisi online olarak paylaştığınız her bilgiyi takip ederek sizi stalkluyor yani gizlice takip ediyorsa siber zorbalığa uğruyorsunuz demektir. - Bu durum sizin hatanız değil! - Yalnız değilsiniz! - Yardım alabilirsiniz! Yardım almanız, zayıf olduğunuz anlamına gelmiyor. - Sessiz kalmayın ve durumu yakınlarınıza anlatın. - Size siber zorbalık uygulayan kişiye kesinlikle karşılık vermeyin. Kişi devam ederse engelleyin ve sosyal medya hesaplarını şikayet edin. - Gerekirse polisten ve yetkililerden yardım isteyin. - Hakkınızda yayınlanan gönderileri şikayet edin ve kaldırılmasını sağlayın. - Yakınlarınıza konudan bahsedin ve yardım alın. Okuduğunuz okuldaki bir kişi veya grup tarafından siber zorbalığa uğruyorsanız, okul müdürüne ve öğretmenlere bildirin. Okulun bu konuda soruşturma açmasını sağlayın. - Size uygulanan siber zorbalığın kanıtlarını ekran görüntüleri alarak saklayın. - Siber zorbalığa kesinlikle ortak olmayın. Sosyal medyada birinin dış görünüşü ile dalga geçmek veya aşağılayıcı söylemleri şaka yoluyla söylemek de siber zorbalıktır. Bundan kaçının. - Siber zorbalığı raporlayın. - Siber zorbalığın uygulandığı gruptan çıkın veya konuşmadan ayrılın. - Siber zorbalığa uğrayan kişiye pozitif söylemlerde bulunarak destek olun. - Güvenliyse siber zorbalık yapan kişilere karşı uyarıda bulunun. - Siber zorbalık yapan kişi veya kişilerin bunun normal veya kabul edilebilir olmadığını fark etmelerini sağlayın. - Siber zorbalığa uğrayan kişiye yardıma ihtiyacı olup olmadığını sorun. - Online hesaplarınızı herkese açık yapmayın. Özellikle anlık olarak paylaşım yapıyorsanız, gönderilerinizin herkes tarafından görülebilir olmasını engelleyin. - Yakın arkadaşlarınız ve tanıdıklarınızın görebileceği paylaşımlar yapmak için ayrı hesap oluşturun. Mümkünse bir herkese açık bir de yakın çevreniz için hesap oluşturun. - Anlık olarak konumunuzu paylaşmayın. Yaşadığınız yerin konumunu paylaşmayın. - Kişisel bilgilerinizi içeren paylaşımlar yapmaktan kaçının. Yaptığınız işin detaylarını, bilgisayar ekranınızı, doğum tarihinizi online olarak herkese açık bir şekilde paylaşmayın. - Etiketlendiğiniz fotoğrafları herkesin görmesini engelleyin ve hatta insanların sizi etiketlemek için izin almasını sağlayın. - Yorum filtreleme özelliğini kullanın ve negatif bulduğunuz kelimeleri içeren yorumları kısıtlayın veya engelleyin. - VPN kullanarak online konumunuzu üçüncü partilerin görmesini engelleyin.


İngiltere'de Blenheim Sarayı'ndan çalınan 6 milyon dolarlık 18 ayar altın klozetin geri getirilmesi için 124 bin dolar ödül konuldu. Oxfordshire kentinde bulunan ve meşhur başbakan Winston Churchill'in doğum yeri olarak tanınan Blenheim Sarayı'nı sigortalayan FASA, altın klozetin geri getirilmesini sağlayana belli koşulların yerine getirilmesi halinde 124 bin dolar para ödülü vereceklerini söyledi. Öncelikle klozetin sağlam ve salim geri dönmesi, ikincisi soruşturma kapsamında yakalananlar olması şartlarını sıralayan sigorta şirketi Kötü adamlara para ödememek için çok dikkatli olmalıyız dedi. Polis, eylül ayında gerçekleşen hırsızlığa karışan bir aracın güvenlik kamerası görüntülerini yayımladı. Görüntülerdeki mavi renkli Volkswagen Golf R model aracın henüz bulunamadığı, hırsızlık sırasında araca sahte plaka takılmış olabileceği belirtildi. Açıklamaya göre ilk etapta soygun suçlamasıyla gözaltına alınan 66 yaşındaki bir erkek ile soygun komplosu şüphesiyle gözaltına alınan 35 yaşındaki erkek daha sonra bırakıldı. Hırsızlık sırasında en az iki araç kullanıldığı kanaatini aktaran polis, Hırsızlık sırasında Woodstock bölgesinde bulunanlar içinden bu aracı tanıyanlar veya çalınan sanat eserinin yeriyle ilgili bilgisi olanlar bizimle temasa geçsin duyurusunu yaptı. 'America' adı verilen 6 milyon dolar değerindeki altın klozet, İtalyan sanatçı Maurizio Cattelan'ın 'Zafer bir seçenek değil' başlıklı sergisi kapsamında Blenheim Sarayı'nda bulunuyordu. Klozetin 2016'da New York'taki Guggenheim Müzesi'nde sergilendiğinde ziyaretçilerin kullanımına sunulması, büyük gürültü koparmıştı. Kullanım 3 dakikayla sınırlandırılırken kapıda korumalar beklemişti. 2017'de Donald Trump'ın ABD Başkanı olarak yerleştiği Beyaz Saray, Guggenheim'dan Vincent Van Gogh'un 1888 tarihli Kar Manzarası tablosunu ödünç almayı talep ettiğinde 'America' yeniden manşetlere çıkmıştı. Zira müzeden Biz size onun yerine altın klozeti verelim mesajı gelmişti.


Şimdi bunu bir de ben size anlatayım. Kim bu Freud? Sigmund Freud'un torunu, malum günümüzde psiko analizin ilk kez bilim haline getiren kişidir Sigmund Freud. Aslında Freud, günümüzde pek çok eğitim metodunun temelini atması ile de bilinir. Özellikle zihinsel özürlü çocukların eğitiminde kullanılan modern eğitimin temelini atan kişidir. Freud adını duymayan çok azdır sanırım psikoloji konusunda özellikle. Doğrusu Ressam Freud'un dedesi için yüzlerce kitap yazılsa da zor açıklanabilecek birisi bence. Şimdi diyoruz modern eğitimin belki de en baş temelini aslında bu adam atmış olsa da!!! Ben kendi adıma onun yöntemlerini hiç sevmiyorum. Her ne kadar dünyada kabul edilirse edilsin... Her ne kadar başarılı olursa olsun. Ben kendi adıma hoşlanmıyorum onun yöntemlerinden. Bu özellikle onun hakkında izlediğim bir belgeselden sonra tamamen perçinleşti. Çalışma yöntemlerini de hiç tasvip etmedim. Günümüzde yaşasaydı yaptığı çalışmalar çok eleştiri alırdı orası kesin. Hatta hiçbir metoduna izin bile verilmezdi büyük ihtimal. Gerçi yaşadığı dönemde o ve diğerleri bu çalışmaları yapmasaydı bilim de bugünkü seviyesine hiçbir zaman ulaşamazdı belki. Tek bir kişiyi de suçlamamak gerek. Brunel, İngiltere'de teknoloji reformunu gerçekleştirirken işçi sağlığı/güvenliği konusunda son derece kötüydü hatta çok kişi de öldü ama Brunel olmasaydı sanırım bugünkü modern İngiltere hatta Avrupa olmazdı. Neyse yaşananları ve yöntemleri kendi zamanlarında bırakayım ve ben yeniden yazı konuma döneyim; Lucian'in ailesi, Lucian daha çocuk yaşlarındayken İkinci Dünya Savaşı sırasında Almanya'dan İngiltere'ye iltica etmişler savaş sırasında, İngiltere'ye yerleşmiş ve daha sonra Amerika'ya gitmişler. Bu yolculuk ve son durak Amerika olmasına rağmen Lucian Michael Freud hep İngiliz ressam olarak tanınıyor. Bu sanırım İngilizlerin daha çok hoşuna gidiyor, hatta bence gerçekte İngiliz bile değilken... Neyse kimliğinin çok da önemi yok. Ailesi aslında varlıklıymış ve Lucian'ı İngiltere'nin en iyi okullarına göndermişler, Ama o hiç parlak ve başarılı bir öğrenci olamamış. Çünkü aklında hep resim varmış. Neden Ressam Freud için bu yazıyı yazıyorum önce onu belirtmeliyim: Lucian Freud'un bu yazıyı yazdığım tarihlerde Portraits National Gallery 'de bir sergisi vardı. Ben genelde sergiye gitmeden önce o sergi üzerine elimden geldiğince çalışırım. Çok iddialı oldu bu belki biraz ama bunu sergi öncesinde yapamasam bile sonrasında mutlaka yapmaya çalışırım. Çünkü ben bir sanat eğitimi almadım, bu merak sonradan başladı. Eğer tamamen hiçbir bilgim olmadan bir sergiye gidip de anlamaya çalıştığımda doğaldır ki zorlanabilirim. Gerçi artık az da olsa biraz bilgi sahibiyim, ucundan kıyısından anlıyor gibiyim de ama sanatçı üzerine okuyup bilgi sahibi olunca olay çok daha farklı bir boyuta gidiyor. Çünkü bir sanatçının yaşadığı ve anlattığı şeyi hissetmemiz için az buçuk onu tanımamız ve anlamamız gerek bence. Eğer biraz dahi olsa tanırsak, eserlerini daha doğru yorumlayabilir ve sergiden de daha fazla keyif alırız. Ben bu düşüncemi sadece resim sanatçıları için de düşünmüyorum. Yani bir piyanist, bir tiyatrocu ya da bir dansçı... Eğer izlemeyi düşündüğümüz kişiyi biraz tanırsak, hayatını öğrenirsek; onu farklı kılan o noktaları da öğreniriz. Yaptığı sanat bize daha bir anlamlı gelir. Kuşkusuz anlamlandırmalarımız da daha farklı bir boyuta gidecektir. İşte ben bahsettiğim görüşüm nedeniyle ressam Freud için de çalışmamı yaptım lakin sergiye gidemedim. Gitmek isteyip de gidemediğim o kadar çok sergi var ki, her ne kadar arada işimden izin alıp sergi görmek için Londra'ya gittiğim oluyorsa bile, o kadar çok sayıda güzel organizasyonlar yapılıyor ki, her istediğimi izleme imkanımın olmayışını anlamak hiç de zor bir şey değil. Her ne kadar sergiye gidememiş olsam da Lucian'ın bir eserini görünce imzaya bakıp acaba bu Lucian mı diyecek kadar onun resimlerine baktığımı ifade etmeliyim gitme amaçlı yaptığım bu hazırlık için ve doğrusu sergiye gidememiş olsam dahi buna değer birisi. Bu yazıyı ilk yazdığımda, ilk satırlarda buna henüz karar vermemişim. Emin değilim henüz diye yazmışım. Ama sanırım zaman icinde anlıyorum ki gerçekten görülmeye değerdi onun sergisi. Kaçırdığım en iyi sergilerden birisi maalesef. Yukarıda gördüğünüz Fat Sue isimli resmi dünya tarihinde, yaşarken bir sanatçının yaptığı tablo için ödenen rekor paraya sahip; $33.6 milyon dolara satılmış. Çok ilginç geldi bana, açık artırmadan önce gelip müzayedenin başlamasından önce oraya gitmiş Freud, başka bir odaya girip orada beklemiş müzayede sonunu. İzlememiş direkt olarak artırma bittikten sonra da ne kadar diye sorup öğrenip çıkmış. İnanılır gibi bir rakam değil ama gerçek. Bu esere kimin $33 milyon verdiğini bilmiyorum ama kimin verdiği de önemli değil zaten. Önemli olan bir ressamın yaşarken bunu başarmış olması bence. Kadınları olduğu kadar erkek modeleri de çiziyor, evinin penceresinden bakıp yaptığı da pek çok resim var aslında ve incelediğimizde çok da etkileyici resimler. Haftanın yedi günü sürekli resim yapması ile de biliniyor. Bu kadar çıplak modelle birlikte çalışınca sanırım çalışmalarının içine bolca seks de karışıyor, resim yapmasının ötesinde. Kabul ettiği 19, iddia edilen 40'a yakın cocuğu olduğu. Şimdi aslında buraya onun cinsel yanının değil resimsel yanını anlatmak gerekir diye çalışıyorum ama bu kadar çıplak resim yapması ile tanınan birisinin diğer resimlerini ve o yönünü anlatmak benim gibi bu işin uzmanı olmayan birisi için bile zor bir iş. Bu konuda benim fikrimi sorarsanız bence Freud resimlerinde pek çok şey anlatıyor. Çok ilginç ama üç kızının da çıplak resimlerini yapmış. Kızlarıyla yapılan bir röportajı dinledim. Kızları da ilk başta bunu yadırgamış ama babalarının işi çıplak resim yapmak olduğu için, bir süre sonra bunu yadırgamadıklarını söylediler. Kızlarından biri şöyle dedi: Aslında çok minyon bir tip olmama rağmen beni çizerken olduğumun ötesinde iri vücutlu çizmesi beni karakter olarak çok güçlü bulmasından kaynaklanıyor diye düşünüyorum. Yani Freud birinin resmini yaparken hiçbir zaman göründüğü gibi yapmamış, resmini yaptığı kişi için ne düşündüğünü anlatmış. Maalesef yazıma daha fazla tablosunu ekleyemeyeceğim ama Google'da aratırsanız göreceksiniz ki kendisine has bir tekniği ve anlatım tarzı var. Böyle bir tarzı oluşturmak bile bence çok ciddi bir başarı tabii. Aklıma çok uzun zaman önce bir ablamın söylediği sözler geldi, Sanatçıyı uzaktan seveceksin çok yakın olmak iyi değil demişti, üstelik bunu Orhan Veli için demişti. Olmaz ki böyle de yatılmaz ki dizelerini okuduktan sonra. Sana ne el alemin karısından, istediği gibi yatar niye bakıyorsun demişti hiç unutmam. Hep kulağıma küpe olmuştur bu uzaktan sevme kısmı. Ben Freud için de böyle düşünüyorum. Bence çok etkileyici birisi, bir sanatçı. Zaten yakın olmak gibi bir durum söz konusu olmadığına göre gidip de resimlerini görmenin hiçbir zararı olmaz kimseye üstelik çokça getirisi olacaktır eminim... Umarım bir başka sergide yakalarım ben de bu şansı. Ama bir sanatçıyı uzaktan sevme fikri, bunu da belki sanatçılara bırakmak lazım. Lakin ailesinin elinde vergi borcunu verecek nakit parası olmayınca vergi dairesi demiş ki babanızın tablolarının büyük bir değeri var ve ödemeniz gereken bedel X miktar Pounds. Ailesi ise babalarından kendilerine kalan hiçbir tabloyu satmak da istemiyor. Çünkü bu gerçekten paha biçilemeyecek kıymette ve özellikle hepsi bir aradayken. Aile çok ilginç bir çözüm buluyor; Lucian yaşarken dönemin pek çok ünlü ressamı ile de çok yakın arkadaş olmasından dolayı, pek çok arkadaşının resmini almış kendisi ya da ona hediye olarak verilmiş bazıları. Ailesi de vergi dairesine Lucian'ın resimlerini vermek yerine onun koleksiyonundaki diğer ünlü ressamların resimlerini vergi borcuna karşılık verebileceklerini söylüyor. Vergi dairesi de bu öneriyi kabul ediyor. Hatta eserleri satmak yerine vergi dairesine ait bir binada sergilemek üzere envanterlerine kayıt ediyorlar. Hiç unutmuyorum bu hadiseyi dinlediğimde arabada gidiyordum. Ne kadar şaşırdım kendi kendime, vergi dairesi bile sanatın değerini biliyor dedim içimden. Eserleri satmak yerine ellerinde tutarak aslında onlar da değerinin artacağının farkında ve kendi sanatlarına sahip çıkıyorlar. Ve bunu çok etkileyici buldum ne diyeyim. Vergi dairesi sadece para odaklı bir yer olmadığını ve bilinçli-duyarlı davranmanın ne demek olduğunun çok güzel bir örneğini sergilemiş bu tavrıyla. Ne diyebilirim ki, bravo onlara. Bence ders alınacak çok hoş bir davranış. Lucian gercekten çok ilham alınabilecek birisi, yaptığı şeyin iki boyutlu olmasının ötesinde psikolojik analizi yapıp onu da tabloya bakan kişiye anlatma yeteneğine sahip birisi iyi hoş lakin benim içinse tablodan çok günlük hayatta karşımıza çıkan her insanın aslında farklı bir iç dünyası olduğunu düşündürdü. Bu iç dünyası her kişide de farklı. Öyle birkaç grup kurmakla hepsini sınıflandırabilmek kesinlikle mümkün değil. Diyecek, yazacak çok şey var ama gerçekten inanılmaz bir deha bence o da büyükbabası gibi....


İngiltere'de bir robot tanıklık etmek üzere parlamentoya çağrıldı. Middlesex Üniversitesi'nde ikamet eden Pepper isimli robot, bir yasama organı karşısına çıkacak ilk insan dışı varlık olacak. Pepper isimli robot, gelecek hafta Avam Kamarası'nın Eğitim Seçilmiş Komitesi'nin yapay zeka, robot bilimi ve 4. Sanayi Devrimi (Endüstri 4.0) konusunda tanıklık yapacak. Yapay zeka gibi teknolojideki hızlı değişimlerin ülkenin gelecek on yıllarda uğraşacağı en önemli konulardan biri olacağını belirten Komite Başkanı Robert Halfon Gelecek 10-20-10 yılda ulusumuzun karşılacağı muhtemelen en büyük meydan okuma 4. Sanayi Devrimi olacak dedi. İngiliz parlamentosunun bu meydan okumayla ilgili bilgi almak istediği kaynaklar arasında yer alan Pepper, Japon elektronik şirketi SoftBank tarafından geliştirilip 2014'ten beri faal olan, 2 HD kamera, 4 mikrofon ve göğsüne yerleştirilmiş dokunmatik ekranla donatılmış bir robot. Stephen Hawking gibi bilim insanları, Elon Musk gibi teknoloji yatıırmcılarının yapay zeka teknolojisinin insanlığa tehdit oluşturabileceğine dair endişelerini reddeden Halfon, Matrix'i yaşayacağımızı zanıyorsanız, öyle olamayacak. Bence heyecanlı, ilgi çekici ve temelde potansiyeli gösteren şekilde olacak dedi. Robotun tanıklığını da Oyuncak tanıtımı gösterisi değil, robot bilimi ile yapay zekanın potansiyelinin, bunların beceriler üzerindeki etkisinin gösterilmesi olacak diye değerlendirdi. Daha önce de kamu memurlarının en üst düzey amiri konumundaki John Manzoni Hükümet hizmetlerinin pek çoğu, robot biliminin potansiyelinden faydalanmaya başlayacak. Bu da vatandaşların hizmetten faydalanma hızını ve isabetini artıracak öngörüsünde bulunmuştu. Avrupa Birliği'nin 2017 tarihli bir raporunda robotlara elektronik kimlik verilmesi önerilirken böylelikle hem robotların korunacağını hem de yasadışı işler yapmaları halinde hesap verebilecekleri belirtilmişti. Ama nisan ayında 14 Avrupa ülkesinden 156 yapay zeka uzmanı, Avrupa Komisyonu'na mektup yazarak böyle bir adım atılmaması uyarısında bulunmuştu. Mektupta Yasal ve etik açıdan uygunsuz olur. Robotlara kimlik verirsek üreticilerin yasal sorumluluğunu ortadan kaldırırız denilmişti.


British Council, 'Kültürde Kadın Gücü' programı kapsamında 17 ve 18 Kasım tarihlerinde Sanat, mit, sembol ve masal çalışmaları ile ünlenen İngiliz yazar Dame Marina Warner 'ı, 'kadın' ana teması altında Yapı Kredi Kültür Sanat Loca ve Kadın Eserleri Kütüphanesi'nde iki konuşma ile sanatseverlerle buluşturuyor. British Council, kültür-sanat alanındaki kadın profesyonellerin mesleki ilerlemesini desteklemeyi ve alanlarında değişim gerçekleştirebilme potansiyellerini teşvik etmeyi amaçladığı 'Kültürde Kadın Gücü' programı kapsamında, The British Academy tarafından 'Yaşam Boyu Başarı' madalyasına layık görülen ve 2015 yılında İngiliz Onur Nişanı olan Dame unvanını alan kurgu, eleştiri ve tarih yazarı Marina Warner'ı ağırlıyor. 'Bir Zamanlar, Bir Ülkede... Masalların Kısa Tarihi' kitabının ünlü İngiliz yazarı, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Kadın Araştırma Uygulamaları ve Araştırma Merkezi ve Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı iş birliğiyle 15-24 Kasım 2019 tarihleri arasında gerçekleştirilecek Kadın Yazısı Festivali'nin konuğu oluyor. British Council'ın desteğiyle, festival kapsamında 17 ve 18 Kasım tarihlerinde iki önemli konuşmaya imza atacak olan Marina Warner, odağında 'kadın ve peri masalları' konusunun işlendiği söyleşileriyle sanatseverlerle buluşacak. Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi'nde 17 Kasım Pazar günü saat 16.30'da gerçekleştirilecek ilk söyleşi ve okumada Warner'a, 'Otopsi' romanının yazarı Özge Lena eşlik edecek. 'Dilek ve Uyarılar: Klasik masallardaki Cadı ve Kız' ana başlığıyla Marina Warner'ın 'Bir Zamanlar, Bir Ülkede... Masalların Kısa Tarihi' kitabına da atıfta bulunan söyleşide, Pamuk Prenses, Rapunzel ve Uyuyan Güzel gibi Avrupa'dan yayılmış peri masalları tartışılacak ve dramatize edilen kadınlar arasındaki mücadelelerin anlamları ve amaçları ortaya çıkartılacak. Konuşmada, İngilizce simültane çeviri sunulacaktır. 'Edebiyatta Eve Dönüş: Kelimeler, Hikayeler, Bölge' başlığıyla, 18 Kasım Pazartesi günü saat 18.30'da Yapı Kredi Kültür Sanat Loca'da gerçekleştirilecek ikinci konuşmada ise Marina Warner, 'Şiddetli çatışma ve ekolojik tehlike zamanlarında, milyonlarca insan yerinden edildiğinde, edebiyat yardım edebilecek kadar güçlü olabilir mi?' sorusuna cevap olarak hem miras alınan hem de icat edilen hikayelerin, bir yer duygusu geliştirmede ve zorla göç eden topluluklar arasında ortak bir zemin oluşturmadaki rolünü araştıracak. Çalışmalarında, sanat ve edebiyatta hayal gücü ve gerçekliğin etkileşimini ve bunların hem bireyler hem de toplumlar üzerindeki etkilerini inceleyen ünlü yazara bu konuşmasında, kitabının çevirmeni Güven Turan eşlik edecek. 18 Kasım Pazartesi günü Yapı Kredi Kültür Sanat Loca'da gerçekleştirilecek konuşma, herkesin katılımına açık ve ücretsizdir. Yer kapasitesinden ötürü kayıt yapılması tavsiye edilmektedir. Kayıt için web sayfası ziyaret edilebilir. Konuşmada, Türkçe işaret dili tercümesi ve İngilizce simültane tercüme olacaktır.


İstanbul'un her bir köşesinde saklanan hikayeleri, yüzlerce yıllık tarihiyle eski İstanbul'u ve şehrin kültür hayatında iz bırakan Rum tatlarını, İnkılap Kitabevi'nin gezi kitaplarıyla keşfedin. İstanbul, kendisine ve duvarları arasında olup bitenlere tanıklık etmem için bana fırsatlar yaratır. Bunun için ona her defasında minnettar olurum. Boğaziçi, Tarihi Yarımada, vapurlar, birbirini kesen binlerce sokak, yalılar, köprüler, martılar, seyyar satıcılar, balıkçılar, sokak sanatçıları... Fotoğraflarımda gördüğünüz hikayeleri onlardan öğrenmişimdir. Ne şanslıyım ki şehrin neresine gidersem gideyim ya ben onları arar bulurum ya da onlar karşıma çıkar. - Tarabya'nın ünlü balıkçıları - Beyoğlu'nun efkarlı meyhaneleri - Adalar'ın sahil durakları - Buzuki seslerinin sokaklara taştığı tavernalar - Sırrı çözülemeyen profiterol - Namı dünyaya yayılmış badem ezmesi - Muhabbete muhabbet katan mezeler - İştah kabartan yemekler


ABD'nin Hawaii eyaletine bağlı Maui Adası'ndaki bir yanardağın zirvesine yerleştirilen Inouye teleskobu sayesinde Güneş'in şimdiye kadar çekilmiş en ayrıntılı görüntüleri elde edildi. ABD Ulusal Güneş Rasathanesi'ne ait olan ve Haleakala yanardağının zirvesinde 3 bin metre yükseklikte konumlandırılan teleskop, Güneş'in en ayrıntılı görüntülerini elde etti. Çekilen fotoğraflarda Güneş'in yüzeyi, altın renkli tanecikler halinde bölünmüş görünüyor. Taneciklerin her birinin Fransa'nın yüzölçümü (640 bin kilometrekare) büyüklüğünde olduğu ve sıcaklığının da 6000 derece olduğu belirtiliyor. Sıcaklığın yüksek olduğu bölgeler parlak görünürken, daha düşük sıcaklıktaki alt bölgeler komşu taneciklerle gölgeli bir sınır oluşturuyor. Bu ayrıntılı görüntülerin, Güneş'in davranışlarının daha iyi anlaşılmasına ve faaliyet döngüsünün daha kesin tahmin edilmesine yardımcı olması bekleniyor. Dört metrelik çapıyla dünyanın en büyük teleskobu olan Inouye, tam 30 kilometre çözünürlüğe sahip. Ancak büyüklüğü fazladan bakımı da beraberinde getiriyor. Teleskop, Güneş'i doğrudan gördüğü için aşırı sıcaklığa maruz kalıyor. Herhangi bir sıcaklık değişiminin hava türbülansına yol açıp görüntü kalitesini etkilememesi için her gün bir yüzme havuzunu dolduracak kadar buzla soğutuluyor. Bunun içinde her gece sekiz tank, buzla dolduruluyor. Toplam uzunluğu 12 kilometre olan borulardan geçen soğutucu sıvı bu tanklarından geçiriliyor. Ayrıca aynanın arkasında da 100 fıskiye var.


Bilim insanları insan kolajenini kişiye özel olarak şekillendirdi ve lens gibi üretilerek uygulandı. Türkiye'de birçok hastaya uygulanan ve biyolojik kornea adı verilen yöntem sayesinde hastalar hem yakın gözlükten kurtuldu hem de bugüne kadar uygulanan diğer yöntemlerine aksine insan kolajeni olduğu için gözde reaksiyon oluşma ihtimali en aza indirildi. Presbiyobi ve hipermetrop hastalarına uygulanabilen yöntem Türkiye'den sonra Avrupa'nın birçok ülkesinde de yapılmaya başlanacak. Medipol Mega Üniversite Hastanesi'nden Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Aylin Kılıç, insan kolajeninden kişiye özel olarak üretilmesi nedeniyle biyolojik korneaya vücudun tepki vermediğini ve hastaların memnun kalmadığı takdirde tekrardan eski haline döndürülebildiğini belirtti. Saç telinden daha ince hale getirilen biyolojik kornea daha çok yakını görmede sorun yaşayan 45 yaş üstü hastalarda uygulanıyor. Doç. Dr. Kılıç: Yakın gözlükten kurtulmanın yanında hipermetroplarda, eskiden hipermetrop nedeniyle lazer tedavisi olmuş ve numarası geri dönmüş hastalarda, katarakt cerrahisi geçirmiş ve yakın gözlükten kurtulmak isteyenlerde de uygulanabiliyor dedi. İlki 1947 yılında denenen ancak yaklaşık 3 yıl önce fizik mühendisi Prof. Michael Mrochen ve Phd David Muller tarafından geliştirilen biyolojik kornea desteği yöntemi ile insan kolajeni yeniden şekillendirilerek kalıcı bir şekilde gözün yüzey tabakasına yerleştiriliyor.


Güney Afrika'da üniversite öğrencileri, insan idrarından çevre dostu bir yöntemle tuğla üretti. Cape Town Üniversitesi'nde mühendislik öğrencilerinin, erkekler tuvaletinden topladıkları idrarı kullanarak, çevre dostu bir yöntemle tuğla üretmeyi başardı. Tuğlanın, İnsan idrarı, kum ve tuğlayı oda sıcaklığında katılaşmasına imkan sağlayan bir çeşit bakteriyi bir araya getirerek, üretildiği aktarıldı. İlk olarak idrardan katı gübre üreten öğrenciler, daha sonra üniversitenin 'bio-tuğla' adını verdiği buluşlarını büyütmek için, mikrobik karbonat çökelmesi adı verilen bir süreç izledikleri belirtildi. Üretim sürecinde kritik rol oynayan bakterilerin, idrardaki üreyi çökelten bir enzim ürettiği ve ortaya kalsiyum karbonat çıkarttığı daha sonra da kalsiyum karbonat kum tanelerini birbirine bağlayarak, ortaya sert tuğlalar çıkmasını sağladığı açıklandı. Cape Town Üniversitesi'nde görev yapan Dr. Dyllon Randall BBC'ye yaptığı açıklamada, Temelde, mercanların okyanuslarda yaptığının aynısı yapıyoruz yorumunda bulundu. Normal tuğlaların yapım aşamasında, kireç ocaklarında yüksek ısı kullanılarak fırınlanması gerektiği için üretim sürecinde doğaya büyük miktarda karbondioksit salmakta olduğu bilinmekte. Geçen sene tuğlanın üretimine başladığımızda, kireç taşından üretilmiş bir tuğlanın yüzde 40'ina eş değerde bir sertlik elde etmeyi başardık diyen Dr. Randall, Tuğlanın içerisine koyduğumuz bileşen malzemeyi değiştirerek, yeniden kalıba koyduk ve bakterilerin partikülleri daha uzun süre çimentolamasına izin verdik. Sadece birkaç ay sonrasında ise bu işlem sayesinde tuğlanın sertliğini iki kat oranında arttırdık ifadelerini kullandı. İnsan idrarından üretilen çevre dostu tuğlanın yapım aşamasının normal tuğlaya göre oldukça 'kokulu' olduğunu belirten Randall, Diyelim ki bir evcil hayvanınız var ve köşeye işedi. Aldığınız o güçlü koku, salınan amonyağa ait. Bu süreçte bir yan ürün olarak amonyak ortaya çıkıyor. Daha sonra bu, amonyak nitrojen zengini gübreye dönüştürülüyor diye konuştu. Yüksek oranda pH ile çalıştıkları için tüm zararlı patojenlerin ve bakterilerin öldüğünü bu sebeple kokunun ortadan kalktığını belirten Randall, 48 saat içerisinde tuğlalardaki amonyak kokusunun tamamen gittiğini ve sağlık açısından herhangi bir risk oluşturmadığını aktardı. Tuğlalaların büyümesi için dört ila altı gün gerekiyor. Tuğlanın ne kadar güçlü olmasını istiyorsanız, süreç o kadar uzuyor.


Etiyopya'da 3.8 milyon yıl öncesine dayanan ve ilk insanlara ait 'neredeyse eksiksiz' bir kafatasını inceleyen bilim insanları türün nasıl bir yüze sahip olduğunu ilk kez açığa çıkardı. Kafatasının insan evrimine ışık tutması bekleniyor. Bu tür dünyanın en ünlü fosillerden biri olan Lucy'nin de ait olduğu 'Australopithecus afarensis'lerin atası sayılıyor. Bilim insanları tarafından 'çığır açıcı' olarak nitelenen kafatası Etiyopya'nın kuzeyinde yer alan Afar bölgesinde bulundu. Keşfe dair detaylı analiz Nature dergisinde dün yayımlandı. İnsan ve kuyruksuz iri maymun özelliklerini bir arada gösteren 'Australopithecus anamensis' adlı türe ait olduğu düşünülen kafatasının 3.8 milyon yıllık olduğu açıklandı. Kafatasının büyük olasılıkla bir erkeğe ait olduğu belirtildi. Cleveland Tabiat Tarihi Müzesi antropoloji küratörü ve araştırmanın yazarlarından Yohannes Haile-Selassie, keşif için Tam bir 'eureka' anıydı ve bir rüya gerçek oldu. Bu, bugüne kadar bu alanda bulduklarımız içinde en önemli numunelerden biri dedi. 'MRD' olarak adlandırılan kafatası aynı zamanda anamensis türüne ait bulunan ilk kafatası özelliğini taşıyor. Bu türün 3.9 ile 4.2 milyon yılları arasında yaşadığı biliniyor ve dünyanın en ünlü fosillerden biri olan Lucy'nin de ait olduğu 'Australopithecus afarensis'lerin atası sayılıyor. Bu iki türün Homo'ya yani bizlere genlerini aktardığına inanılıyor. Daha önce bulunan kısmi kemik parçalarını inceleyen bilim insanları, anamensislerin yok olduğunu ve ardından afarensislerin geldiğini düşünüyordu. Bu keşifle birlikte iki türün birlikte en az 100 bin yıl yaşadığını kanıtlıyor. Bu da daha eski olan türün yerini yeni türe bıraktığı görüşünü sarsıyor. Afarensislerin 3 ile 3.8 milyon yıl önce yaşadığı biliniyor. Bu araştırmaya kadar bu eski insanların yüzünün nasıl olduğu gizemini korurken, keşifle birlikte bilim insanları daha önce hiç bilinmeyen yüz özelliklerini de belirledi. Max Planck Enstitüsü'nden Stephanie Melillo'ya göre MRD, tek bir türde görülmesi beklenmeyen karışık yüz ve kafatası özelliklerini taşıyor. 'MRD', çıkıntılı bir çeneye ve elmacık kemiklerine sahip. Bu özelliklerin Afarensislere benzediği aktarıldı. Kafatasının uzun ve dar olması ise erken insan atalarına benziyor. Melillo, Şimdiye kadar, yaklaşık 6 milyon yıl önce yaşayan bilinen en eski insan türleriyle 'Lucy' gibi 2 ile 3 milyon yıl yaşındakiler arasında büyük bir boşluk bulunuyordu. Bu keşfin en heyecan verici yönlerinden biri de bu iki grup arasındaki morfolojik boşluğu doldurması dedi. Afar bölgesinde yapılan kazılarda ilk olarak 2016 yılında üst çene bulunmuş, daha sonra da kafatasının kalan kısımlarına ulaşılmıştı. Kafatası, 'Lucy' fosilinden yaklaşık 55 kilometre uzakta konumlanmıştı. Öte yandan bilim insanlar bu keşifle birlikte o dönemin coğrafyasına da ışık tuttu. MRD'nin ağaçlarla çevrili büyük bir gölün yakınında kurak bir bölgede yaşadığı sonucuna varan uzmanlara göre bu bölge volkanik kül ve lavlarla kaplanmıştı. Araştırmanın yazarlarından Michigan Üniversitesi'nden Naomi Levin, MRD'nin ait olduğu çevreyi, iklim değişikliğiyle ilişkisini ve bunun insanın evrimini nasıl etkilediğini daha iyi anlamak için daha fazla araştırma yapmak istiyoruz dedi.


İnsan var oldu olalı hep kendisiyle ilgilendi. Son yıllarda kişisel gelişimcilerin ağızlarından düşürmediği 'Kendiniz olun! İç sesinizi dinleyin! Kendinize dönün!' modaya dönüşmüş sözleri aslında insanların hep sergiledikleri davranış şekliydi. Yani insan zaten hep ve daima kendine odaklı bir varlık olarak evrene yabancı kaldığından ve kendi kendine 'kendi' içinden çıkamadığından dış seslere ihtiyaç duydu. Kişisel olarak mutluluk yakalanabildi mi peki? Hayır. Çünkü evrene, içinde bulunduğumuz yerküreye, uzaya; tüm bu sistemde ne olup bittiğine yabancıyız. Yerkürede sadece biz varmışız gibi davranıyoruz. Milimetrik kaymalar olduğunda her şeyin altüst olabileceği ve ancak fizik kurallarıyla açıklanabilir olan evrenin varlık yasalarından bir haberiz maalesef. Halbuki insanlardan önce evren vardı ve fiziğin kanunları keşfedilmeyi bekliyordu. Can Yayınları tarafından yayımlanan Gerçeklik Göründüğü Gibi Değildir kitabı ile evrenin gizemlerine doğru yolculuğa çıkacağız. Gerçekten de yukarıda yazdığım gibi insanlar evrene yabancı mı, evrende gerçekten neler olup bitmekte ve göremediğimiz, farkında olmadığımız şeyler neler? Tüm bunları fiziğin görünmeyen fakat insanların varlığından da önce hep orada olan kuralları, kanunları eşliğinde açmaya, anlatmaya çalışıyor Gerçeklik Göründüğü Gibi Değildir kitabı. Kitabın yaratıcısı, yazarı ise ünlü fizikçi Carlo Rovelli. İtalyan bir fizikçi olan Profesör Carlo Rovelli, kuantum gravity çekimi ve döngü kuantum gravity kuramının kurucusudur. Rovelli'ye göre fizik kanunları insan yaratılmadan önce de vardı ve yerküre varlığını bu fizik kuramlarına, teorilerine borçludur. Her iyi kitap gibi çok soru soran bir kitap Gerçeklik Göründüğü Gibi Değildir. Rovelli akademisyenliğinden gelen öğretilerle, bilime ve fiziğe olan tutkusuyla hareket ederek Antik Yunan biliminden başlayıp konuyu 20. Yüzyıl fiziğinin yeni kuramlarına kadar getiriyor. Antik Yunan'ın yıkılması esnasında o dönemde evren, fizik ve bilim üzerine birçok metin yazan Demokritos'un arşivlerinin neredeyse tamamının kaybolmasının büyük bir talihsizlik olduğunu belirten Rovelli, Demokritos'un bir öğrencisinin öğrencisi olan Lucretius'un yazdığı atom, deniz, gökyüzü, evren temalı şiirlerinin karanlıkta kalmak üzere olan Antik Yunan düşünce sistemini bir felaketten kurtardığını şiirlerden örnekler vererek bizlere anlatıyor. Albert Einstein kitabın önemli bölümlerinden biri. Einstein'ın evrenin fizik kurallarına nasıl kafa yorduğunu tüm detaylarıyla anlatıyor Rovelli. Bölüm boyunca 'uzatılmış şimdiki zamandan' bahsediliyor ki Rovelli bunu daha iyi anlamamız için 'geçmiş ile gelecek arasındaki ara bölge' tanımlamasını grafiklerle izah ediyor. Bir de yine Einstein çalışmalarından yola çıkarak gerçekliğin enerji ile kütle kavramlarını ortaya çıkardığını aktarıyor. Kuantum konusu Rovelli'nin uzmanlık alanı. Aralarında uçurumlar olmasına rağmen 20. Yüzyıl fiziğinin iki temel direği olan genel görelilik ile kuantum mekaniği Rovelli'nin anlatmak istediği kavramların temelini oluşturuyor. Yani 'dünya imgesinin' temelini. 20. yüzyıl fiziğini anlatmaya Newton fiziğinin dünya imgesini kökten değiştirdiğinden bahsetmekle başlıyor Carlos Rovelli. Yukarıda da bahsettiğim 'genel görelilik' ve 'kuantum mekaniği' 20. yüzyılda yarattıkları devrimin önemine ışık tutması açısından Rovelli'nin özellikle üzerinde durduğu iki önemli kavram. Kuantum kütle çekimini araştırmak için çıkılan yolun başlangıcında duran bu iki kavram üzerinden 20. Yüzyıl bilimi ve fiziği aydınlanmaya çalışılıyor. Rovelli, uzay-zaman kuantumları, zamanın yokluğu-varlığı, tanecikler, kara deliklerin ısısı, sonsuzluğun sonu, bilgi ve gizem konularına art arda değinerek fiziğin aslında hayatımızdaki varlığının temel taşı olduğunu bize göstermeye çalışıyor. Bilime tutkulu bir akademisyen Carlo Rovelli. Sadece yazarak değil kitap boyunca yazdıklarına eşlik eden çizimler ve görsellerle de anlattıklarını destekliyor. Gerçeklik Göründüğü Gibi Değil heyecanlı bir keşif yolculuğu. Aynı zamanda kaynak niteliğinde. Göründüğü gibi olmayanın ne olduğunu merak ediyorsanız bu kitap tam da sizin için. Okumanız dileğiyle.


Biz insanlara yeryüzündeki yaşamın tesadüfen oluştuğu öğretiliyor. Duygusal, zihinsel ve manevi kapasiteye sahip olan insanlara, gerçekleşme olasılığı çok düşük olan bir tesadüfi olay sonucunda evrimle var olduğumuz söylenir. Mukaddes kitap ise insanları Tanrı'nın yarattığını söyler. Geçmiş yüzyıllar incelendiğinde insanoğlunun ortaya çıkışı ile birlikte sanat eserleri de varlığını göstermeye başladığını görmekteyiz. Sanat anlayışı ve eserleri toplumdan topluma ve kişiden kişiye farklılık gösterir, çünkü sanat özünde öznel bir kavramdır. Sanat sadece bireysel olarak değil, toplumsal olarak da bir kendini ifade etme aracıdır. Sanattan uzak olan bir toplum kendini geliştiremez. Sanat insan aklının ve hayal gücünün ürünüdür. İnsan nasıl duymaya düşünmeye başladığı andan itibaren duygularını ve düşüncelerini sesler çizgiler ve renklerle canlı ve cansız simgeler halinde şekillendirmeye başladığı andan itibaren gerçekten kendi sahnesine çıkmış olur. Sanat, çeşitli öğretiler, mantık ve felsefe gibi insanı günlük hayatın dar kalıplarından kurtaran ve bir eğlendinlen alanı gibidir. Yeryüzündeki en eski manevi kurum dindir. ''Yavaş yavaş yaban çağından, mağara çağından sıyrılıp kurtulmaya başlayan ilk insanlar güneş, yağmur, gök gürültüsü, orman, yaban hayvanları, sıcak, soğuk gibi sevdirici, ya da korkutucu birçok olaylarla karşılaşmışlar; korktuklarına yaranmak, nimetlerini gördüklerine minnetlerini göstermek istemişler, bu duygu, düşünce ve davranışlardan din ve din kuralları doğmuştur. İlkel topluluklarda din önderleri, çoğu zaman, kabilelerin büyücüleri olmuştur. Din adamı, büyücü, aynı zamanda kabilenin hekimliğini de ediyordu. Bu gibi kimseler biri hastalanınca onu iyileştirmek için kutsal kuvvetlere, cinlere, tanrılara başvurur, birtakım hareketler yapar, ahenkli homurdanmalarda bulunurlardı. Din olgusu aslında ilk çıktığı zamanlarda tam bir hayal gücünün ve yaratıcılığın ürünüdür. İnsanın hayatta kalmak için zekasını da kullanıp yaptığı soyutlama becerisinin ürünüdür ve soyutlama becerisi gelişmiş bir zeka gerektirir. Sanat, bireyin yaşamının hemen hemen her anında onun ayrılmaz bir parçasıdır denilebilir. Çünkü insanlar her nereye bakarlarsa baksınlar sanat ve tasarım çalışmalarını görebilirler. Sanat biçimleri ve tasarım ürünleri hemen her gün insanlara, kullandıkları bir sabah kahvaltısı tabağında, elbiselerinde, mobilyalarında, sofra takımlarında görünür. Bu durum sanatın birey açısından ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Sanat ve buna bağlı olarak sanat eserlerinin, bireyin yaşamında işlevsel yönü olduğu kadar biçimi, renkleri vb. gibi diğer özellikleri ile insanın estetik yönünün bir yansımasıdır. Çünkü estetik tavır alan, müzik dinleyen, film izleyen, tiyatro veya bir tabloyu seyreden kişi için, o anda ilgilendiği herhangi başka bir şey, bir konu söz konusu değildir. Bütün öz benliği ile ilgilendiği şey, o sanat yapıtının varlığına yönelmiş olmasıdır. Birey estetik tavır alırken hayal dünyasına dalar ve o eserde kendinden bir şeyler bulur ve onunla özdeşleşir. Doğal olarak bireyin sanatsal tercihleri bir anlamda onun kişiliğini de yansıtır. Sanat, insana estetik haz verip, insanı eğlendirerek onun oyalanmasını ve yaşam dersi vermesini sağlar. Bu anlamda sanatın, insanların ruhlarını yaşamın karanlıklarından kurtarıp, gerçek yaşamdan daha üstün olan ideal bir yaşam için hazırladığı söylenebilir.


Institut français Türkiye, yayınlanmış eserlerin Fransızcadan Türkçeye çevirisini desteklemek ve teşvik etmek ; çevirmenlik mesleğini öne çıkarmak ve çevirmenin Türkiye'de kitap ve yayıncılık sektöründeki yerini güçlendirmek amacıyla bir manifesto yayınlayarak Fransızca Çeviri Ödülleri'ni başlatıyor. Genel ve teşvik adı altında iki ayrı kategoride verilecek olan Institut français Türkiye 2021 Fransızca Çeviri Ödülleri'ne başvurular 16 Şubat 16 Nisan tarihleri arasında yapılabilecek. Başkanlığını INALCO Türkçe Kürsüsü Yöneticisi ve Actes Sud Türkçe Koleksiyonu Müdürü Timour Muhidine'in yaptığı Institut français Türkiye Çeviri Ödülleri Seçici Kurulu; Ankara Üniversitesi'nden Prof. Dr. Emin Özcan; Yıldız Teknik Üniversitesi'nden Doç. Dr. Lale Özcan, Hacettepe Üniversitesi Çeviri Bölümü Başkanı Doç. Dr. Zeynep Oral ve çevirmen Ayça Sezen'den oluşuyor. Bir kitabın ortaya çıkma sürecinde çevirmenlerin katkısı esastır. Institut français Türkiye için diller birer Evliya Çelebi gibidir, onlar da seyahat ederler! Çevirmenler ise, kültürleri buluşturup aralarında kalıcı bağlar kurulmasını sağlayan her şeyin -sözcüklerin ve eğretilemelerin- peşine düşen, yeri doldurulamaz aktarıcılardır. İyi bir çeviri okumak, yazarı kendi dilinde okuyormuş hissini uyandırır. Edebi çevirmen, yeteneğini başkalarının hizmetine sunarak eserde kendisini görünmez kılsa bile, aslında bir sanatçıdır. O basit bir teknisyen değildir, yılların deneyimine ve eğitimine dayanarak karmaşık düşünceleri yorumlayan ve öteki dilde eşdeğer bir üslup yaratabilen kişidir. Çevirmen, kendi kültürüne olduğu kadar yazarın kültürüne de hakim olmalıdır, bu onun mesleğinin doğası, hatta asaletidir. Çevirmenlerin işlevi çoğu kez azımsanır, sektördeki aktörler tarafından nadiren öne çıkarılır ve değerinin karşılığını maddi açıdan da pek bulamaz. Institut français Türkiye bir Fransızca Çeviri Ödülü yaratarak çevirmenlerin bu rolünü takdir eder ve yanlarında yer aldığını beyan eder. Sezar'ın hakkını Sezar'a verme zamanı gelmiştir! Başka bir deyişle, ezelden beri kültür ve edebiyatın bizi bu derece mutlu edecek şekilde daldan dala konmasını sağlayan kadın ve erkek çevirmenlerin, yani bu edebiyatçıların emeğini yerli yerine oturtarak artık haklarını vermeliyiz.


Intel nihayet Avrupa'daki çip fabrikasını genişletmesinin önündeki bir engeli kaldırdı. Çip devi, Magdeburg'da açacağı fabrika için Alman hükümetinden 11 milyar dolarlık finansman desteği aldı. Intel ve Almanya hükümeti, Magdeburg'daki devasa bir çip fabrikasının faturasının nasıl paylaşılacağı konusunda bir anlaşma yaparak aylarca süren bir finansman anlaşmazlığı noktaladı. Alman hükümeti yatırımın üçte birini karşılamayı kabul etti. Intel'in Magdeburg'da açacağı fabrika konusunda Alman hükümeti ile maddi olarak uyuşmazlıkların giderildiği belirtildi. Almanya Şansölyesi Olaf Scholz'un Almanya tarihindeki en büyük yabancı yatırım olarak övdüğü bu anlaşmada, Alman hükümeti Intel'in fabrikasını geliştirmek için yapacağı yatırımın üçte birini karşılama sözü verdi. Hükümetin, Intel ile Magdeburg'da yeni bir yarı iletken çip fabrikası için 30 milyar eurodan fazla bir anlaşma sağladığı belirtildi. Ayrıca hükümetin mega proje için desteğini 6,8 milyar eurodan 10 milyar euroya çıkarmayı kabul ettiği aktarıldı. Scholz, Bugünkü anlaşma, yüksek teknolojili bir üretim yeri olarak Almanya için önemli bir adımdır. Bu yatırımla, teknolojik olarak dünyanın en iyilerini yakalıyor ve mikroçip üretimi için kendi kapasitelerimizi genişletiyoruz. Bu Magdeburg, Almanya ve tüm Avrupa için iyi bir haber. dedi. Anlaşmanın ardından Intel CEO'su Pat Gelsinger, Almanya ve AB'de sürdürülebilir, önde gelen bir yarı iletken çip endüstrisi vizyonunu gerçekleştirdikleri için hükümete ve Magdeburg'un bulunduğu Saksonya-Anhalt eyaletine minnettar olduğunu söyledi. Magdeburg'da yapılacak tesisin Avrupa Komisyonu tarafından onaylanmasının ardından dört ila beş yıl içinde üretime geçmesi bekleniyor. Yarı iletken çipleri, dijital ürünlerin yapı taşlarıdır. 2022 ile 2030 yılları arasında bunlara olan talebin iki katına çıkması bekleniyor. Sektörün aynı zaman dilimi içinde 1 trilyon dolarlık küresel piyasa değerine ulaşacağı tahmin ediliyor. Şansölye yardımcısı Robert Habeck, Intel'in yatırımının Almanya'daki yarı iletken çip üretimini yeni bir düzeye çıkaracak. Büyüyen Avrupa egemenliğine önemli bir katkısı olacaktır. açıklamasını yaptı.


Herkese kısa bir aradan sonra tekrar merhabalar, bu ay sizlere katılacağım ve Sürrealist ekolde ülkemi, Türkiye'den katılan tek sanatçı olarak temsil edeceğim büyük bir Sürrealist grup sergi olan International Surrealism Nowdan bahsedeceğim. International Surrealism Now sergilerinin 10. yıldönüm sergisi 24 Nisan'dan 26 Haziran tarihine kadar Center of Arts and Spectacle Sanat Merkezinde, Figueira da Foz kentinde Portekiz'de sergilenecektir. Sergilerin 10. yıldönümü kapsamında, söz konusu grup sergilerin 14. sü olan bu sergide kutlamalar ve çeşitli etkinlikler yapılacaktır. Sergilerin isim babası ve küratörü olan ve aynı zamanda da bir Sürrealist sanatçı olan Santiago Ribeiro tarafından hayata geçirilen bir proje olan International Surrealism Now sergileri, 2010 yılında Bissaya Barreto Vakfı bünyesinde Coimbra şehrinde hayata geçirilmiştir. İlerleyen 10 yıl boyunca sergi, birçok Avrupa kentini gezmiş, Lizbon'dan Porto'ya, ABD'de Dallas, Los Angeles, Mississippi Üniversitesinden, New York'a ve Avrupa'da Berlin, Paris ve Madrid şehirlerine kadar dünyanın birçok yerinde bu sergi kendisine mekanlar bulmuştur. Sergi, çok geçmeden dünyanın her ülkesinden Sürrealist ekolde katılımcı sanatçıların bir araya getirilmesiyle 21. yüzyılda düzenlenen dünyanın en büyük Sürrealist ekolde sergi organizasyonlarından biri haline gelmiştir. Sergide, Sürrealist ekolde resim, heykel, seramik, özgün baskı, dijital sanat ve fotoğraf dallarında yüzlerce başyapıta ev sahipliği yapmaktadır. 52 ülkeden 124 Katılımcı sanatçı: Arnavutluk, Cezayir, Arjantin, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Belarus, Belçika, Brezilya, Kanada, Şili, Çin, Kolombiya, Çek Cumhuriyeti, Küba, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Almanya, Macaristan, İzlanda, İsrail, İtalya, Japonya, Letonya, Meksika, Marakeş, Norveç, Yeni Zelanda, Nijerya, Peru, Filipinler, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya, Sırbistan, İsviçre, Slovenya, İspanya, İsveç, Türkiye, Birleşik Krallık, ABD, Ukrayna, Venezuela, Vietnam, Hindistan, Hırvatistan gibi ülkelerden bir araya gelen Sürrealist ekolde sanatçılardan oluşmaktadır. Sergi, Sürrealist ekolde dünyaca ünlü sanatçılar ile bu tarzda yetişmekte olan ve yeni isim yapmaya başlamış yetenekli genç sanatçıların ayrım gözetilmeksizin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. Bu serginin fikir babası, ve küratörü olan Santiago eserleriyle Berlin, Moskova, New York, Dallas, Los Angeles, Mississippi, Varşova, St. Petersburg, Nantes, Paris, Londra, Beijing, Floransa, Madrid, Granada, Barcelona, Lisbon, Belgrad, Montenegro, Romanya, Japonya, Tayvan, Brezilya, Minsk, Yeni Delhi, ve Sicilya'da Caltagirone, Portekiz'de de birçok kentte sergiler düzenlemiş, ve şu esnalarda Amerika'nın Güney İndiana eyaletinde New Harmony Galerisinde Mart ortalarına kadar sergisi sürmektedir ve Denver kentinde Colorado Convention Center'da bir sempozyum düzenlemektedir. Achraf Baznani, Morocco / Agim Meta, Albania-Spain / Aissa Mammasse, Algeria / Alessio Serpetti, Italy / Alvaro Mejias, Venezuela / Ana Neamu, Romania / Ana Pilar Morales, Spain / Andrew Baines, Australia / Asier Guerrero Rico, Spain / Axel Blotevogel, Germany / Brigid Marlin, UK / Bien Banez, Philippines / Can Emed, Turkey / Carlos Sablon, Cuba / Catalin Precup, Romania / Chuang Chih Hui, China Taiwan / Cristian Townsend, Australia / Conor Walton, Ireland / Cynthia Tom, China / USA / Dag Samsund, Denmark / Daila Lupo, Italy / Dan Neamu, Romania / Daniel Chiriac, Romania / Daniel Hanequand, France / Canada / Daniele Gori, Italy / Delphine Cencig, France / Dean Fleming, USA / Domen Lo, Slovenia / Edgar Invoker, Russia / Efrat Cybulkiewicz, Venezuela / Egill Eibsen, Iceland / Erik Heyninck, Belgium / Ettore Aldo Del Vigo, Italy / Fabrizio Riccardi, Italy / Farhad Jafari, Iran / France Garrido, USA / Francisco Urbano, Portugal / Gabriele Esau, Germany / Genesis Cabrera, USA / Graça Bordalo Pinheiro, Portugal / Graszka Paulska, Poland / Gromyko Semper, Philippines / Gyuri Lohmuller, Romania / Hector Pineda, Mexico / Hector Toro, Colombia / Henrietta Kozica, Sweden / Hugues Gillet, France / Isabel Meyrelles, Portugal / Iwasaki Nagi, Japan / James Skelton, UK / Jay Garfinkle, USA / Jay Paul Vonkoffler, American / Argentine / Jimah St, Nigeria / Joanna Budzynska-Sycz, Poland / Joao Duarte, Portugal / Keith Wigdor, USA / Leo Wijnhoven, Netherlands / Leo Plaw, Germany / Liba WS, France / Lubomir Sticha, Republic Czech / Ludgero Rolo, Portugal / Lv Shang, China / Maarten Vet, Netherlands / Maciej Hoffman, Poland / Magi Calhoun, USA / Marnie Pitts, UK / Maria Aristova, Russia / Mario Devcic, Croatia / Martina Hoffman, Germany / Mathias Böhm, Germany / Mehriban Efendi, Azerbaijan / Naiker Roman, Cuba / Spain / Nazareno Stanislau, Brazil / Nikolina Petolas, Croatia / Octavian Florescu, Canada / Ofelia Hutul, Romania / Oleg Korolev, Russia / Olesya Novik, Russia / Olga Spiegel, USA / Otto Rapp, Austria / Paula Rosa, Portugal / Paulo Cunha, Canada / Pavlina Boroshova, Switzerland-Germany / Pedro Diaz Cartes, Chile / Penny Golledge, UK / Peter MC LANE, France / Philippe Pelletier, France / Radhika Menon, India / Richard Shannon, USA / Roch Fautch, USA / Rodica Miller, USA / Ruben Cukier, Argentine / Israeli / Rudolf Boelee, New Zealand / Russbelt Guerra, Peru / Sabina Nore, Austria / Sampo Kaikkonen, Finland / Santiago Ribeiro, Portugal / Sarah Zambiasi, Australia / Serge Sunne, Latvia / Sergey Tyukanov, Russia / Shahla Rosa, USA / Shoji Tanaka, Japan / Shan Zhulan, China / Shia Weltenmenge, Germany / Sio Shisio, Indonesia / Slavko Krunic, Serbia / Sonia Menna Barreto, Brazil / Steve Smith, USA / Stuart Griggs, UK / Svetlana Kislyachenko, Ukraine / Svetlana Ratova, Russia / Tatomir Pitariu, USA / Tersanszki Cornelia, Romania / Tim Roosen, Belgium / Ton Haring, Netherlands / Victor Lages, Portugal / Vu Huyen Thuong, Vietnam / Yamal Din, Morocco / Spain / Yang Sumin, China Taiwan / Yuliya Patotskaya, Belarus / Yuri Tsvetaev, Russia / Zoltan Ducsai, Hungary / Zoran Velimanovic, Serbia. Serginin tarih ve süreleri; 24 Nisan 2020 26 Haziran 2020, Pazartesi ve Perşembe: Sabah 9, akşam 11. Cuma: sabah 9'dan gece yarısına. Pazar ve Tatil günleri; sabah 10'dan akşam 11'e. Gösterim günleri; sergi kapanış tarihine kadar. Bir sonraki makalemde tekrar bir araya gelmek üzere, Sanat ile kalın!


Herkese tekrar merhaba. Her ay sizlere Türkiye'de pek bilinmeyen fakat yurt dışında iyi tanınan bir başka Sürrealist sanatçıyı tanıtıyorum. Bu ay her zamankinden farklı olarak benim de katıldığım uluslararası bir sergiden bahsedeceğim. Organizasyonu yapan kişi aynı zamanda bir sanatçı, kendisini Sürrealist sanata tamamen adamış ve düzenlediği sergileri, sanatçılar üzerinden para kazanmak için yapmayan, işin masrafını sponsorlarla halleden, bu sebeple düzenlediği sergilerde katılım koşulu olarak ücret yerine, Sürrealizm ekolüne adanmışlık ve yetenek arayan bir insan olup aynı zamanda da dostum olur. Bu organizasyonu 2010 yılından beri düzenli olarak yapan Santiago Ribeiro, International Surrealism Now adı altında dünyanın birçok şehrinde gezici sergiler düzenlemektedir. Sergiye katılan sanatçıların bir kısmını size geçtiğimiz aylarda tanıttık. Listede yer alan diğer isimler ise bu köşede henüz ismi geçmemiş sanatçılar olup gelecek aylarda sizlere tanıtmayı planladığım çok önemli ve yetenekli sanatçılar. Bu kapsamda bu sene düzenlenen son sergimiz ise Portekiz'in Condeixa şehrinde Coimbra ilçesinde POROS Multimedya Müzesinde gerçekleşmektedir. Sergi kapsamında hiçbir sergide daha önce gerçekleştirilmemiş ciddi bir PR kampanyası yürütülmüş ve Amerika'nın New York şehrinde Times Square meydanında Nasdaq binası camları üzerindeki dijital reklam panolarında sergimizin reklamları haftalarca yer almıştır. Sergiye Belçika'dan Erik Heyninck, Birleşik Krallık'tan Brigid Marlin, Fransa'dan Liba Waring Stambollion, Almanya'dan Leo Plaw, Avusturya'dan Otto Rapp, Amerika'dan Olga Spiegel ve birçok ülkeden 100'ü aşkın yetenekli ve tanınmış Sürrealist sanatçılar yanında Türkiye'den katılan tek Sürrealist sanatçı olarak bendeniz yer almaktayım. Aşağıdaki fotoğrafta katılımcı sanatçılardan Otto Rapp'in bir eserini görüyorsunuz. Sürrealizm, her geçen zaman içerisinde daha çok tanınmakta ve bizler senelerdir bu akımın daha çok kitle tarafından beğenilir olup takdir edilmesini mutlulukla karşılamaktayız. Sürrealist sanatçılar bugün sadece yarattıkları eserlerle anılmamakta, aynı zamanda meydana getirdikleri sanat eserlerinin Hollywood filmlerine konu olduğuna şahit olmaktadırlar. Örnek olarak hocam demekten gurur duyduğum Oscar ödüllü sanatçı HR Giger'ın tasarladığı Alien filmini ve John Howe'un tasarladığı The Lord of The Rings filmlerini verebiliriz. Bunda ise genç kuşakların bu akımı sahiplenmesinin payı oldukça büyüktür. Aşağıdaki fotoğrafta benim Airbrush kullanarak yaptığım bir eserimi görüyorsunuz. Açılışı geçtiğimiz hafta yapılan sergimiz halen Portekiz'de izleyicilerin ziyaretine açıktır. Aşağıda sergi açılışından bir grup fotoğraf görüyorsunuz.


Alan sunucuları ve altyapıda yapılacak kontroller sebebiyle, dünya çapında internet kullanıcılarının çeşitli kesintilerle karşılaşacağı öğrenildi. Alan adlarının ve IP adreslerinin kayıtlarının tutulmasından sorumlu olan İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu, alan adı sistemini ve internet adres defterlerini korumaya yardımcı olan şifreleme anahtarlarını değiştirecek. İletişim Düzenleme Kurumu'na göre, yapılan işlem güvenli, kararlı ve esnek bir DNS sağlamak için önemli bir önlem. Kurum tarafından yapılan açıklamada, Daha da açıklığa kavuşturmak gerekirse, ağ operatörleri veya İnternet Servis Sağlayıcıları bu değişiklik için hazırlanmamışsa, bu durumdan bazı internet kullanıcıları etkilenebilir. Ancak, bu etki uygun sistem güvenlik uzantılarını etkinleştirerek önlenebilir. Mobil Analiz Grubu'ndan analist Eldar Murtazin, önümüzdeki 48 saat içerisinde internet kullanıcılarının bazı problemlerle karşılaşabileceğini belirtti. Söz konusu sorunlar, kendisini bazı sitelere ulaşamama veya internet hızında yaşanan düşüş şeklinde gösterebilir. Eski bir sağlayıcı kullanan internet kullancıların ise sorunla karşılaşma ihtimallerinin daha yüksek olduğu belirtildi. ICANN tarafından başlatılan testlerde, şifreleme anahtarlarının değişimi esnasında bazı küçük problemlerin yaşandığı şimdiden görüldü. Dijital ekonomi uzmanı Arseny Shcheltsin ise, ana yazılımın çoktan başarılı bir şekilde güncellendiği için korkacak bir şey olmadığını belirtti. Şifreleme anahtarlarının değiştirilmesi, internet altyapısına yönelik tehditlerin artması sonucunda gerekli hale geldi.


Korona günlerine denk gelen 23. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Filmleri Festivali, evde kalmanın her halini dünyadan 76 filmle internet üzerinden evlere taşıyor. Evlenmemiş kadınları aşağılamak için yüzyıllardır kullanılan evde kalmak deyimi korona günlerinde hayatta kalmanın can simidine dönüştü. Ancak bu kez evlenmemiş kadınlardan çok işe gitmek zorunda kalan, evde duramayan herkes evde kalamamanın politik yönüne dikkat çekiyor. Türkiye'de kadınlar için dayanışmanın güçlenmesinde en etkin rolü oynayan sivil toplum kuruluşlarından Uçan Süpürge de, gelenekselleşen kadın filmleri festivalini bu yıl evde kalmak temasıyla gerçekleştiriyor. Kadın yönetmenlerin sinemaya kazandırdığı 31 ülkeden 76 filmi sinemaseverlerle buluşturan 23. Uçan Süpürge Uluslararası Kadın Festivali, Evde kaldık sloganıyla internet üzerinden canlı yayınlanan açılış töreniyle başladı. Oyuncular Yetkin Dikinciler ve Ece Dizdar'ın sunuculuğunu yaptığı online açılışı, festivalin onursal genel başkanı Türkan Şoray yaptı. Yetkin Dikinciler'in Hangi kentte, hangi ülkede olursanız olun, festival bu kez size bir dokunuş kadar yakın. Sinemada film izleyeceğimiz günlerin gelmesini istiyoruz ama her sorunun bize açtığı bir yeni kapı da oluyor. Pandemi de festivalin sınırlarını kaldırıverdi sözleri büyük beğeni topladı. Festival organizasyon ekibinden Dicle Kızılkan, en başta Doğa olarak belirlenen festivalin temasını evde kalmak olarak değiştirirken, korona günlerinin kendilerine bir fırsat sunduğunu anlatıyor. Kızılkan, Kadınları aşağılamak, istenmediklerini vurgulamak için kullanıldı bu deyim hep. Ama bu kez korona günlerinin sloganı oldu. Ve evde kalmak deyimini alaşağı etmek, kadınların hayatına daha da güçlü dokunmak için bir fırsat geçti elimize. Hepimiz evde kaldık diyor. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi ve Uçan Süpürge Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sündüz Haşar da, İlk kez sınırsız, limitsiz, biletsiz bir festival yapıyoruz. Hep bu festivalin neden sadece Ankara'da yapıldığına dair şikayetler alıyorduk. Şimdi sınırları aştık. Türkiye'den, Berlin'den, Afrika'dan izleyebilirsiniz diyor. Festival cinsiyet eşitsizliğinden kaynaklanan sorunları Pembesiz mavisiz, göçmenliği Yersiz yurtsuz bölümleriyle anlatırken, kadının ve çocuğun aile hallerine tanıklık eden Olay Yeri Aile temalı filmleri de gündeme taşıyor. Erkekliğin ideolojik aygıtları ismiyle eklenen özel bir bölümde de festivalde kaçırılmaması gereken filmler sunuluyor. İran filmlerinden Exam, İspanya'dan You'll be a man bölümün en favori filmlerinden. Festivaldeki uzun filmler, kurmacalar, belgeseller, animasyon ve deneysel filmlerde her kültür ve renkten izler bulmak mümkün. Sündüz Haşar, festivalde bu yılın ülkesinin İrlanda olduğunu anlatırken, Hem İrlanda sinemasını tanımış, hem orada kadın yönetmenler dünyaya nasıl bakıyor konusunda fikir sahibi olacağız. Ev içi şiddetin yüksek olduğu ülkelerden biriydi İrlanda. Bir animasyon bir de belgesel yönetmeniyle söyleşi olacak diyor. Festivalde ödüller de online olarak dağıtılıyor. Festival, filmlerin yanında atölye ve etkinlikleriyle de dikkat çekiyor. Bu yıl düzenlenen atölye ve etkinlikler arasında yoga ve hareket atölyesi, çocuklarla felsefe, çocuklarla film çözümlemesi, yaratıcı yazarlık atölyeleri yer aldı. Yetişkinler için ise sanatla terapi, hafıza mekanları, korona günlerinde kadına yönelik şiddet ve hukuk, çocuk istismarı, müzik ve film ilişkisi üzerine atölyeler yapılıyor. 14 Mayıs'a kadar sürecek festivalde filmler ve tüm etkinliklerle ilgili ayrıntılar, Uçan Süpürge Vakfı'nın sosyal medya hesaplarından takip edilebilecek. Film öncesi ve sonrası söyleşiler de Uçan Süpürge Vakfının internet sitesi www. ucansupurge. org. tr den, YouTube kanalından, Facebook ve Twitter hesaplarından izlenebilecek.


Bir polisiyesever ve polisiye yazar olarak Türk polisiye edebiyatının son zamanlarda gördüğü rağbetten çok memnunum. Özellikle gençler arasında polisiye serüvenlere duyulan ilginin arttığını sevinerek gözlemliyorum. Benim gibi eski zamanlara aşina birinin kendi gençlik dönemleri ile şimdiki zaman arasında karşılaştırma yapabilmesi daha kolay oluyor. Teknolojik gelişmelerin etkisi ile internetin hayatımıza girmesi gençlerin ya da meraklısının polisiye eserlere ulaşabilmesini kolaylaştırıyor. Böylece geçmiş yıllarda her zaman biraz küçümsenerek bakılan bu edebiyat türünün gerçekte sanatsal açıdan diğer türlerden hiçbir eksiğinin olmadığı ve büyük yazarları, büyük yetenekleri ve büyük eserleri ile edebiyat dünyasının kült oluşumlarından biri olduğunu da gözler önüne seriliyor. Çocukluğumda Jules Verne romanları ile başlayan macera tutkum yaşım büyüdükçe gizemlerle, bilmecelerle dolu polisiye hikayelere yöneldi. Arthur Conan Doyle ile Sherlock Holmes bütün ukalalığıyla ve Agatha Christie ile Hercule Poirot eşsiz düşünce sistemiyle hayal dünyama giriverdiler. Seksenli, doksanlı yıllar televizyonun evlerimizde krallığını ilan ettiği yıllardı ve benim polisiye aşkım şöhretli Amerikan dizileri ile renklendi adeta ete kana büründü. Mavi Ay da yakışıklı Bruce Willis ve güzeller güzeli Cybill Shepherd ile suçluları yakalarken Komiser Colombo' da pasaklı komiserimizi oynayan Peter Falk ile cinayetleri çözüyordum. Sonrasında bir gün Sevgili Agatha Christie'nin dedektifi Hercule Poirot enteresan bıyıkları, gözlüğü ve ağdalı lisanıyla karşıma çıkıverdi. Ardından sevimli yazar teyzemiz Jeccica Fletcher biraz Miss Marple'ı taklit etse de olayları çözmedeki başarısı ile kalbime hemen taht kurdu. Fakat romanların bendeki yerini hiçbir televizyon dizisi dolduramazdı elbette. Ejderha Dövmeli Kız ile Stieg Larsson, Kızıl Nehirler ya da Leyleklerin Uçuşu ile Jean-Christophe Grange başucu kitaplarım olmaya devam etti yıllarca. Polisiye kitaplar, filmler ve dizilerin renkli dünyasında gizemler, cinayetler arasında dolaşırken, içimden geçenleri bende kağıtlara dökmeye ve polisiye hikayeler yazmaya başladım. Önceleri çekingen ve tereddütlü, ilerledikçe daha güvenli ve becerikli şekilde yazdım. Yazmaya başladıktan sonra içinde gezindiğim Türk polisiye edebiyatını derinlemesine araştırmak istedim. Örneğin Ahmet Mithat Efendinin yazmış olduğu ilk Türk polisiye eserine ulaşmak istedim ya da Nazım Hikmet'in kaleme aldığı polisiye tefrikayı bulabilmek istedim. Kütüphaneler bu konuda yardımcı olsa da tarihte geriye gidildikçe kaynaklara ulaşmak zorlaşıyordu doğal olarak. Benim polisiye yazı ve araştırma serüvenim kendi kendime devam ederken bir gün bir sihirli değnek değdi ve İnternet denilen dev, koca gövdesiyle oturuverdi hayatımızın üzerine. Her şey bir anda çok kolay olmuştu sanki. Bilgi elimizin altındaydı. Güvenilirliği hala çok tartışılsa da internet teknolojisinin sunduğu olanaklar benim gibi yavaş yavaş gençlik yıllarını geride bırakıp eski enerjisini bulamayanlar için mucize gibi bir şeydi. Hayatımızı artık onsuz düşünmek olanaksız. Bilgisayarların önce işyerlerimizdeki koca koca makinelerden, evlerimizdeki dizüstü hallerine dönüşmesini sonra da ceplerimize, çantalarımıza girmesini bir bilim kurgu filmi izlercesine hayretle ama çabucak alışarak izledim. Türk Polisiye edebiyatı içinde bir devrim gerçekleşti elbette. Polisiye yazarlarımız eserlerini internet aracılığıyla okurlarına daha kolay ulaştırır oldular, yayıncılar internet sayesinde yayınlarını büyük kitlelere tanıtma olanağı buldular. Sosyal medya, alternatif bir yayın kaynağı olarak parmaklarımızın uçlarına kadar geldi. Her konuda olduğu gibi polisiye dünyası da bu olanaklardan nasibini aldı. Benim için internetin hayatıma kattığı kolaylıklardan birisi elbette her tür yayına özellikle polisiye eserlere ulaşma olanağı oldu. Örneğin, Nazım Hikmet'in Yeşil Elmalar isimli polisiye eserinin bir gazetede tefrika edilirken tutuklanması üzerine yarım kaldığını öğreniveriyorum anında. Yeni bir dünya bu, dijital kitaplar, gazetelerin internet sayfaları, çeşitli programlar eşliğinde istediğiniz dergiye, aktüaliteye ulaşabilmek ya da internette yayınlanan dergiler, öykü sayfaları, bloglar ve tabi ki sosyal medya ile yeni yazarlara yeni konulara ve bilinmedik dünyalara yelken açabilmek çok güzel. Her şeyden önemlisi istediğim bilgiler hemen elimin altında olabildiği gibi bende söylemek istediklerimi tüm dünyaya internet aracılığıyla anında duyurabiliyorum. Polisiye sevdam yıllar içinde artarak devam ettiğinden internet dünyasında da bu alandaki gelişmelerin sürekli takibindeyim. Türk polisiye edebiyatının internet denilen sevimli devi kullanarak dünyaya açılması heyecanla beklediğim bir gelişme. Çünkü bu şekilde polisiye edebiyatımızda yeni bir dönemin başlayacağına inanıyorum. Bu sayede bugüne kadar okurlarına ulaşmayı başaramamış pek çok yetenekli polisiye yazarı okurlarına ulaşabilecek, internetin sağladığı olanakları kullanarak eserlerinin okunmasını, kalabalıklara ulaşmasını sağlayabilecek. 2017 yılında Dedektif Dergi nin sadece internette yayınlanan bir polisiye dergi olarak yayın hayatına başlaması bu açıdan çok sevindirici oldu. Artık her telefonuma baktığımda ya da bilgisayarımın başına geçtiğimde suçların, gizemlerin dünyasına dalabileceğim, dünyaca ünlü yazarlardan haberler alabileceğim ya da bu güne kadar öğrenme şansına sahip olmadığım harika Türk polisiye yazarları ile tanışabileceğim bir ortama adeta dost meclisine kavuşmuş gibi oldum. Dedektif Dergi ülkemizin ilk ve tek polisiye internet dergisi olarak yayına başladı ve halen de bu unvanı fazlasıyla hak ederek taşımaya devam ediyor. Bünyesine kattığı yazarlar, yeni yeteneklere sunduğu eserlerini dünyaya gösterebilme olanağı, yayınladığı polisiye hikayeler, bu hikayelere verdiği önem ve adı duyulmuş ya da duyulmamış Türk polisiye yazarlarını dünyaya sunuşundaki özen bu dergiyi özel bir konuma oturtuyor. Yıllarını Türk polisiye edebiyatına adamış yazarlar ve bilim insanları ile yapılan röportajların dolu dolu içerikleri, uzman beyinlerin ellerinden çıktığı her kelimesinden anlaşılan makaleler ile dedektif dergi bence bu alandaki çok büyük bir açığı kapatıyor. Dergide yazıları ya da hikayeleri yayınlanan polisiye yazarları arasında dergi yöneticilerinin de katıldığı bir birliktelik var. Sosyal medyanın ve internetin tüm olanakları kullanılarak sadece Türkiye ile sınırlı kalmayıp dünyanın çeşitli yörelerinden polisiye yazarlarının ve meraklılarının birbirlerini buldukları, birbirlerine ulaştıkları açık bir forum gibi. Kitapların insan ruhuna katkısını ve kağıt kokusunun yerini hiçbir teknolojik gelişme alamaz ama internet yayıncılığı da kapsamı ve tüm dünyaya ulaşabilme yeteneği, emsalsiz kolaylıkları ile hayatımızda çoktan vazgeçilmez hale geldi. İşte bu noktada Dedektif Dergi Türk polisiye edebiyatı için yayınları ile çok önemli bir görev yükleniyor bence. Dilerim arkası gür olur ama Türk polisiye edebiyatının dergicilik anlamında internette konumlanabildiği yegane alan olarak Dedektif Dergi alkışı fazlasıyla hak ediyor. Yöneticilerinin özverileri, yetenekleri ve elbette polisiye sevdaları ile oluşmuş olan kocaman bir dünya bu dergide polisiye severleri kucaklıyor. Kendi açımdan bakacak olursam; Artık gizemler dünyasının karanlık suçluları ya da aydınlık kahramanları polisiye kitap sayfaları arasında, film ve dizi senaryolarının içinde kaybolup gitmiyorlar. Dedektif Dergi ile o olağanüstü dünyaları yaratan esas oğlanlara, esas kızlara yani yazarlara ulaşabiliyorum. Hikayelerini okuyup yorumlar yapabiliyorum onlardan gelen cevapları bende cevaplayabiliyorum. Sorular sorup merak ettiklerimi ya da bilmediklerimi öğrenebiliyorum. İnterneti kullanmanın eşsiz kolaylığında kendimi ilk defa dedektif dergi sayesinde bir polisiye yazarı olduğumu düşünüp, Türk polisiye dünyasının bir ferdi olduğumu hissedebiliyorum. Her şeyde olduğu gibi her geçen gün biraz daha güçlenerek internetin polisiye dünyasındaki etkisi de büyüyor bence. İnternet polisiyesi oluşuyor ve yarattığı ilgi alanına bakarsak bu çok mutluluk verici bir şey. Dünyanın teknolojik açıdan gittiği yöne baktığımızda bundan sonra gelecek nesillerin internet üzerinden daha neler yapabileceklerini düşünmek korkutucu olabilecek kadar büyüleyici. İnsan var olduğu sürece suç, gizem ve çözüm olacak. Mutlaka bu karanlık dünyanın aydınlığa çıkması için çalışanlar ve onları tarihe not etmek, hikayelerini anlatmak isteyen polisiye yazarları da olacak. İnternetin ya da gelecekte şu anda tahmin bile edemediğimiz iletişim yollarının ortaya çıkması ile insanlık edebiyat dünyasına duyduğu ihtiyacını giderecek çeşitli yollar mutlaka bulacaktır. Bu dünyanın içinde her zaman özel bir yere sahip olan olan polisiye edebiyatı ise gizemli yolculuğuna dün sadece romanlar, filmler, diziler ile devam ederken bugün internet yayıncılığına ulaşan gelişimiyle gelecekte de o günün teknolojisini kullanarak devam edecektir. Önemli olan Türk polisiye edebiyatının da gelişmelere ayak uydurarak günümüzde olduğu gibi gelecekte de varlığını sürdürebilmesidir. Geleceği merak etmiyorum ve gençleri kıskanmıyorum desem yalan söylemiş olurum. Çok teşekkürler. Sayın Yunus Emre Eroğlu ile röportajınızı okumuştum. Evet Polisiye değerlidir.


Amerikalı müzik grubu Interpol ile ünlü yönetmen ve film yapımcısı David Lynch 8 adet NFT'den oluşan bir seriye imza atıyor. 2011 Coachella Festivali'nde dünyanın ünlü yönetmenlerinden David Lynch'in kısa filmi I Touch a Red Button Man ile New York kökenli önemli müzik grubu Interpol'ün 2010'da çıkardığı Lights şarkısıyla bir araya gelmesiyle başlayan David Lynch x Interpol iş birliğine bir yenisi ekleniyor. Yeni Lynch X Interpol projesinde Lights parçasının yeni kaydedilen sürümleri 8 NFT'lik sınırlı bir seri için Lynch'in sürükleyici animasyonlarıyla bir araya geliyor ve kalabalık kitleler tarafından bilinen orijinal eserlerini anarak ona yeni bir boyut kazandırıyorlar. Interpol grubunun solisti Paul Banks, Yeni performanslar, Daniel Kessler'ın piyanoda yer aldığı, sadeleştirilmiş yorumlar. diyor. Bu daha akustik olan yeni çekimler, her klibi yeni sanatsal zirvelere çıkarmak için derinlere inen, şimdiye kadarki en dokunaklı haldeki Interpol olabilir. Hayranlarını bu benzersiz ortaklığa dahil etmek için oldukça istekli olan Lynch ve Interpol, iş birliği için fırsatlar da sunuyor. Banks, Bu sekiz NFT'den birinin hayranlara ücretsiz olarak gideceğini açıklamaktan mutluluk duyuyoruz. diyerek müjdeyi veriyor. Hayranlar 3D galerideki NFT'lerden bir tanesine kendi kişisel yaratıcı dokunuşlarını ekleyebilme fırsatı bulacak ve şanslı katılımcı bu ortak yapım NFT'yi eve götürecek. Lynch X Interpol projesi için açık artırmalar bugün, 26 Ekim'de başlayıp 9 Kasım'da sona erecek. Interpol ayrıca 7. stüdyo albümleri üzerinde çalışmaya başladıklarının ve efsanevi yapımcılar Flood & Pumpkins ortaklığı ile gelecek yıl Türkiye'de GRGDN Müzik tarafından temsil edilen Matador Records etiketiyle geri döneceklerinin müjdesini verdi.


Arkadaş Zekai Özger eğer Brixton'da doğsaydı David Bowie, Pittsburgh'da doğsaydı Andy Warhol olurdu. Bursa'da doğdu ve erkenden öldü. İspanya'da kariyerine devam eden Serkan Tosun'un performans ve kayıt projesi Introduction to Humanity'nin şair Arkadaş Z. Özger anısına yazdığı yeni teklisi Merhaba Canım Hi My Dear, 21 Temmuz'da, Radyo Eksen Hakan Tamar MOD programında ilk kez bizimle buluşuyor. Yakın dostum, yönetmen Ulaş Tosun, Arkadaş Zekai Özger, (8 Ocak 1948, Bursa 5 Mayıs 1973) hakkında bir belgesel çekeceğini ve ses tasarımı konusunda destek istediğini söylediğinde gerçekten çok heyecanlandım. Benim gibi uzunca bir süre politik pratiği olan bir müzisyen için hem büyük bir deneyim hem de onur olacaktı. Proje bir süre olgunlaşmayı bekledi. Teaser çalışması ve ana tema için bir kaç kayıt yaptım. Fakat hiç biri gerçekten içeriği karşılayacak düzeyde değildi. Beş ayın sonunda projeyi tekrar açtım. Gerçekten denemeler çok yetersizdi. O gece farkettim ki ben şairi tanımıyorum. Gece boyunca ne kadar şiirine ulaşabildiysem okudum. Hakkında yazılan özgeçmişlere inat. Sabah olduğunda teaser için şarkı bitmişti. Karşımda müptezel dahi bir şair duruyordu. Eğer Brixton'da doğsaydı David Bowie, Pittsburgh'da doğsaydı, Andy Warhol olurdu. Bursa'da doğdu ve erkenden öldü. Bu da bizim milyon ayıbımızdan birisi olsun. Video yine Cottonbro ekibinin. Her zamanki gibi muhteşemler. -Serkan Tosun-


İspanya'da kariyerine devam eden Serkan Tosun'un performans ve kayıt projesi Introduction to Humanity'nin şair Arkadaş Z. Özger anısına yazdığı yeni teklisi Merhaba Canım Hi My Dear, 21 Temmuz'da, Radyo Eksen Hakan Tamar MOD programında ilk kez bizimle buluşuyor. Yakın dostum, yönetmen Ulaş Tosun, Arkadaş Zekai Özger, (8 Ocak 1948, Bursa 5 Mayıs 1973) hakkında bir belgesel çekeceğini ve ses tasarımı konusunda destek istediğini söylediğinde gerçekten çok heyecanlandım. Benim gibi uzunca bir süre politik pratiği olan bir müzisyen için hem büyük bir deneyim hem de onur olacaktı. Proje bir süre olgunlaşmayı bekledi. Teaser çalışması ve ana tema için bir kaç kayıt yaptım. Fakat hiç biri gerçekten içeriği karşılayacak düzeyde değildi. Beş ayın sonunda projeyi tekrar açtım. Gerçekten denemeler çok yetersizdi. O gece farkettim ki ben şairi tanımıyorum. Gece boyunca ne kadar şiirine ulaşabildiysem okudum. Hakkında yazılan özgeçmişlere inat. Sabah olduğunda teaser için şarkı bitmişti. Karşımda müptezel dahi bir şair duruyordu. Eğer Brixton'da doğsaydı David Bowie, Pittsburgh'da doğsaydı, Andy Warhol olurdu. Bursa'da doğdu ve erkenden öldü. Bu da bizim milyon ayıbımızdan birisi olsun. Video yine Cottonbro ekibinin. Her zamanki gibi muhteşemler. -Serkan Tosun-


Google'da çalışan güvenlik uzmanları, geliştirilen bir kötü niyetli yazılım aracılığıyla, Apple'ın iPhone marka akıllı telefonlarının en az iki yıl boyunca hacklenmeye çalışıldığına dair kanıtlar olduğunu ortaya çıkardı. BBC'nin Kuzey Amerika teknoloji muhabiri Dave Lee'nin haberine göre saldırılar, birtakım internet sitelerine kötü niyetli yazılımlar yerleştirilerek iletişim bilgileri, fotoğraflar ve diğer veriler ele geçirilmeye çalışılarak yapıldı. Google'ın çalışmalarına göre bu internet siteleri bir haftada binlerce kez tıklanan adresler. Google'ın yeni güvenlik açıklarını bulmakla görevli Project Zero ekibinde çalışan İngiliz siber güvenlik uzmanı Ian Beer, hedef ayrımı gözetilmeden saldırıların yapıldığını belirtti. Beer aynı zamanda, hacklenen sitelerin ziyaret edilmesinin sunucuların istismar edilerek cihazlara saldırılması için yeterli olduğunu, saldırganların başarılı olması takdirinde ise cihazı takip eden bir yazılımın yerleştirildiğini söyledi. Beer ve ekibine göre saldırganlar, çoğunluğu internet tarayıcısı Safari olmak üzere Apple cihazlardaki 12 güvenlik açığını kullanarak saldırıları gerçekleştirdi. Siber güvenlik uzmanı Beer, bir kişinin iPhone cihazına erişimin sağlandığı anda adres rehberinden GSP konumuna kadar çok sayıda verisine ulaşıldığını, bu verilerin 60 saniyede bir başka sunucuya aktarıldığını söyledi. Yerleştirilen kötü yazılımın Instagram, WhatsApp, Telegram, Gmail ve Hangouts gibi uygulamalardaki verilere de ulaştığı belirtildi. Apple, BBC'ye konuyla ilgili yorumda bulunmak istemediğini aktardı. Apple, bu durumu düzeltmek için Şubat ayında telefon yazılımı iOS'a bir güncelleme geçti. Eğer siz de bu güncellemeyi gerçekleştirdiyseniz güvendesiniz demek, bunun için iOS'un 12.4.1 sürümünü kullanmalısınız. Yoksa telefonunuzu ayarlardan güncelleyebilirsiniz. Google, Apple'ı bu açıktan 1 Şubat'ta haberdar etti. Bunun üzerine Apple altı gün içinde bir yama yayımladı. Beer, bu saldırının ardında kimlerin olabileceğine dair bir spekülasyonda bulunmazken bu kötü yazılımların arkasında siber suçluların olduğu düşünülüyor. Bu saldırılar sonucu elde edilen verilerin birkaç milyon dolara satılabileceği biliniyor.


When you login first time using a Social Login button, we collect your account public profile information shared by Social Login provider, based on your privacy settings. We also get your email address to automatically create an account for you in our website. Once your account is created, you'll be logged-in to this account. When you login first time using a Social Login button, we collect your account public profile information shared by Social Login provider, based on your privacy settings. We also get your email address to automatically create an account for you in our website. Once your account is created, you'll be logged-in to this account. Flört'ün yeni teklisi 'Çok Zor' Pasaj Müzik etiketiyle 1 Aralık Cuma günü tüm dijital platformlarda yerini aldı. "Çok Zor" Flört'ün 2023 yılında çıkardığı ikinci... Alternatif kulvarın üretken isimlerinden Barış Çapkın'ın yeni şarkısı Zehir Verir Gibi, On Air Music Co. markası ile yayımlandı. Bencil ve kendisinden başka kimseyi düşünmeyen bir... Müzisyen, besteci ve söz yazarı Asena Akan, müziğin bireysel ve toplumsal iyileştirme gücünden ilhamla tasarladığı yeni projesi Duy Sesimi ile dinleyicisiyle buluşuyor. CultureCIVIC Kültür Sanat... Şimdi daha yazının başındaki bu ilk başlıkla Beyza ne demeye çalışıyor diye sizi yormadan daha net açıklamaya çalışayım. İster reklam veren marka olun, ister müzik... AI teknolojisi en sevdiğimiz seslere her şarkıyı söyletmeye başladı. YouTube ve sosyal medya bu içeriklerle dolup taşıyor ama?.. Ya ses hakkı? İsteyen sevdiği sese istediği... Sevgili Barlas, 90'lardan bu yana şarkılarını çok sevdiğim, hangi müzisyen Barlas şarkısı ile çıkış yapar ya da söylerse onu da sevip-takip ettiğim, birlikte -yine... Flört'ün yeni teklisi 'Çok Zor' Pasaj Müzik etiketiyle 1 Aralık Cuma günü tüm dijital platformlarda yerini aldı. "Çok Zor" Flört'ün 2023 yılında çıkardığı ikinci... Alternatif kulvarın üretken isimlerinden Barış Çapkın'ın yeni şarkısı Zehir Verir Gibi, On Air Music Co. markası ile yayımlandı. Bencil ve kendisinden başka kimseyi düşünmeyen bir... Müzisyen, besteci ve söz yazarı Asena Akan, müziğin bireysel ve toplumsal iyileştirme gücünden ilhamla tasarladığı yeni projesi Duy Sesimi ile dinleyicisiyle buluşuyor. CultureCIVIC Kültür Sanat...


İran kripto para geliştirme çalışmalarını tamamladı. İran Merkez Bankası'nın resmi onayının ardından dijital para finans kurumları ve bankalar arası ödeme işlemlerinde test edilecek. İran hükümeti desteğinde geliştirilen kripto paraya henüz bir isim verilmedi. Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın bankacılık ve finans kurumlarına ambargo uygulaması, kripto parayı İran hükümeti için önemli hale getiriyor. Projeyi yürüten İran Merkez Bankası'nın görevlendirdiği Informatics Services Corporation başkanı Seyyed Abotaleb Najafi, projeyle kripto paranın ve blok zinciri bilgisayar ağı teknolojisinin İran'daki kapasitesi ve kullanılabilirliğini keşfetmeyi amaçladıklarını söyledi. İran merkezli haber ajansı IBENA'ya açıklamalarda bulunan Seyyed Abotaleb Najafi, ulusal kripto parasının İran'a finansal ödemelerde, bireysel bankacılık işlemlerinde ve bankalar arası işlemlerde kolaylaştırıcı rol oynayacağını belirtti. Kripto para biriminin, devlet kontrolünde geliştirilmesi, ülkenin zayıf ve gittikçe değer kaybeden ulusal para birimi Riyal'e endekslenecek olması olması, işlevselliği hakkında soru işaretlerini artırıyor.


Bir grup İranlı doktor, bazı bölge ülkelerinin liderlerine mektup göndererek, 'ABD'nin tüm biyolojik laboratuvarlarını yok etmek için gerekli adımları atmalarını' talep etti. Mektupta koronavirüsün biyolojik laboratuvarlarda manipüle edildiği ve ABD tarafından biyolojik saldırı amaçlı kullanıldığına dair spekülasyonlar hatırlatıldı. Bazısı komşu ülkeler olan Irak, Afganistan, Pakistan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan'ın devlet ve hükümet başkanlarına mektup gönderen İranlı doktorlar, tüm kürede hızla yayılan yeni tip koronavirüsün (KOVID-19) laboratuvarda yapılandırıldığı ve kasti amaçlarla kullanıldığı spekülasyonlarına dikkat çekti. Bulaşıcı hastalıklar, akciğer hastalıkları, astım ve alerji alanında uzman 101 doktor, mektupta pek çok yurttaşları ve meslektaşlarına virüs bulaştığını belirtip Onların hayatlarını kurtarmak için gece gündüz çalışıyoruz dedi. Buna örnek olarak, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian'ın daha önce attığı bir tweet gösterildi. Sözcü Zhao Lijian, yeni tip koronavirüsün sanılanın aksine Çin'in Vuhan kentinin yerlisi olmadığından, Çin'e ABD ordusu tarafından getirilmiş olabileceğinden söz ederken iki bulguya atıf yapmıştı. ABD ordusundan yüzlerce atlet, Ekim 2019'da Vuhan'daki Dünya Askeri Oyunları'na katılmıştı. Lijian'ın ABD'nin şeffaf olması ve verileri kamuoyuyla paylaşması talebiyle yayımladığı 11 Mart tarihli videoda, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri Direktörü Robert Redfield, Kongre'ye brifing verirken görülüyordu. Redfield, ABD'de gripten kaynaklandığı sanılan bazı ölümlerin daha sonra Kovid-19 vakası olarak saptandığını' söylüyordu, ama bu kişilerin hastalık zamanı ya da ölüm tarihini belirtmiyordu. 'ABD'nin biyolojik silah kullanma siciline' dikkat çeken İranlı doktorlar, 'insan yaşamını korumak ve insanlık tarihindeki bu devasa suç karşısında sessiz ve eylemsiz kalınması yüzünden gelecek kuşaklarca lanetlenmemek için' uluslararası topluma harekete geçme çağrısı yaptı. Bölgesel devlet ve hükümet başkanlarından, 'ABD'nin tüm biyolojik laboratuvarlarını yok etmek için gerekli adımları atmalarını' talep etti. Özellikle Donald Trump'ın başkanlığında 'ABD'nin pek çok uluslararası anlaşmadan ve sözleşmeden çekilmesini' gündeme getiren İranlı doktorlar, 'Washington'ın büyük ihtimalle Cenevre Sözleşmesi, Bakteriyolojik ve Toksin Silahların Geliştirilmesi, Üretilmesi ve Depolanması Yasaklanması ve İmha Edilmesi Sözleşmesi gibi biyolojik silah geliştirilmesini kontrol eden uluslararası anlaşmalara da uymadığını' dile getirdi. Yanısıra 'mikrobiyolojik silahların önlenmesi sözleşmelerini imzalamadığına' dikkat çekti. Daha önce İran'ın en üst düzey isimleri olan dini lider ve Devrim Muhafızları Komutanı da ABD'ye koronavirüsle biyolojik saldırı düzenleme suçlamasını yöneltmişti. Bu ayın başında ABD'nin eski terörle mücadele uzmanlarından, CIA askeri istihbarat yetkililerinden Philip Giraldi, Koronavirüsün mutasyon yoluyla doğal şekilde meydana gelmesinden ziyade biyolojik silah olarak laboratuvarda üretilmesi daha muhtemeldir yönünde görüş bildirmişti. ABD'nin 1989 tarihli Terörle Mücadele Biyolojik Silahlar Yasası'nı hazırlamış olan saygın uluslararası hukuk profesörü, insan hakları savunucusu Francis Boyle da şubat başında yaptığı açıklamada 'koronavirüsün ABD'nin bu amaçla genetik dönüşümden geçirilmiş biyolojik silahı' olduğu yönünde görüş bildirmişti.