Yayıncılık dünyasının deneyimli ismi Deniz Yüce Başarır, dinleyicilerle Ben Okurum adlı podcast'inde buluşuyor. Sosyal mesafeyi koruyalım ama kitaplarla aramıza mesafe koymayalım diyen Başarır, Ben Okurumun her bölümünde özenle seçtiği konuklarıyla farklı bir kitaba odaklanıyor. Deneyimli yayıncı, her kitabın ona hissettirdiklerini anlatırken yazarla ilgili anahtar niteliğinde bilgiler vermeyi de ihmal etmiyor. Kitaplar üzerine bir arkadaş sohbeti tadında ilerleyen ve aynı zamanda bilgilendiren Ben Okurum podcast'inin tüm bölümleri Spotify ve Apple Podcasts başta olmak üzere farklı kaynaklardan dinlenebiliyor. Değişen medya düzeninde podcast'ler gün geçtikçe önem kazanıyor. Tüm dünyada sayısı hızla artan bu yeni mecra için Türkiye'de de durum farklı değil. Çoğunlukla sohbet ya da monolog ağırlıklı podcast'lerin arasında, nadir de olsa tematik yapımlar da ortaya çıkıyor. Türkiye'nin en deneyimli yayıncılarından Deniz Yüce Başarır'ın imzasını taşıyan Ben Okurum adlı podcast de bu nadir yapımlardan biri. Korona günlerinde sosyal mesafeyi korurken, size kitaplardan söz eden bir sese kulak vermek isterseniz, Ben Okurum tam size göre diyen Başarır kitapseverleri, sohbetle bilgiyi buluşturan podcast'ine davet ediyor. Ben Okurumun her bölümünde farklı bir kitaba odaklanan Deniz Yüce Başarır, kitabın ona hissettirdiklerini anlatırken, yazarıyla ilgili anahtar niteliğinde bilgiler vermeyi de ihmal etmiyor. Her bölümüne farklı bir ismin konuk olduğu Ben Okurumu bir arkadaş sohbeti gibi dinlemek de mümkün; kitaplar hakkında konuşan, tartışan, kitap sevgisini paylaşan dostların muhabbeti. Ancak bu sohbetle sınırlı kalmayan podcast, söz konusu kitaptan alıntıları ve Deniz Yüce Başarır'ın kitapla ilgili bilgileri, kendi fikirlerini, yaşanmışlıklarını paylaştığı metinleri de kitap meraklılarına sunuyor. Birbirini tamamlayan, ustalıkla bir araya getirilmiş bu üç parçalı yapısı, Ben Okurumu diğer podcast'lerden ayıran en önemli özelliklerinden biri. Önceki bölümlerde hep yetişkinler için yazılmış kitaplardan söz eden Deniz Yüce Başarır, Ben Okurumun önceki gün yayına giren 9. bölümünde, konuğu olan yazar Tülin Kozikoğlu'yla birlikte bu kez çocuk kitaplarını masaya yatırıyor. Resimli kitapların tüm dünyada çok tanınan ve sevilen ikilisi Julia Donaldson ile Axel Scheffler'in birlikte çalıştıkları ilk kitap Nohut Oda Bakla Sofa'dan yola çıkan Başarır ve Kozikoğlu, çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmanın yollarından resimli kitapların iyileştirici gücüne kadar birçok konuyu kapsayan ufuk açıcı bir sohbete imza atıyorlar. Ben Okurumun bu yeni bölümünde, Başarır'ın sesinden, çocukların hoşuna gidecek bölümler dinlemek de mümkün. Storytel Türkiye'nin sponsorluğunda hazırlanan Ben Okurum adlı podcast'in önceki bölümlerine ise Filiz Aygündüz, Nermin Yıldırım, Omca-Aybek Korugan, Pelin Yüceyaltırık, Regaip Minareci, Alper Hasanoğlu, Başar Başarır ve Eray Ak konuk oldu. Storytel Türkiye'nin sponsorluğunda hazırlanan Ben Okurumun tüm bölümlerine Spotify, Apple Podcasts, Podtail, CastBox ve Simplecast'ten ulaşılabilir.


Kanada'da araştırma yürüten bilim insanları, Howard Phillips Lovecraft'ın hikayeleriyle tanınan Cthulhu'ya benzer bir deniz canlısı keşfetti. Denizin dibinde yaşayan bu canlının omurgasız ufak canlılardan beslendiği biliniyor. Söz konusu canlının kalıntılarının yer aldığı fotoğraflar, The Royal Society gazetesinde yayınlandı. Toronto Üniversitesi'nden Jean-Bernard Caron, Yakın zamanda bu antik deniz canlısına dair pek çok fosil bulduk. Ancak son kazı çalışmalarımızda bu canlıya dair pek çok kalıntıya rastlanıldı. Aynı zamanda yapılan kazılarda söz konusu deniz canlısının beslendiği düşünülen omurgasız canlılar da bulundu. Bu durumda da, dünyada yırtıcılığın Kambriyen dönemden bu yana gözlemlendiği görülmüş oldu dedi. Bilim insanları, Kambriyen ve Paleozoik döneme ait kayaların altından genellikle oldukça tuhaf görünümlü canlıların çıktığını belitti. Öyle ki modern canlılarla da paleontologların fosillerinin bulduğu diğer canlılarla da hiçbir benzerlik göstermiyorlar. Bu durum da söz konusu hayvanların herhangi bir tür ya da cinse ayrılarak kategorize edilememesine yol açıyor. Örneğin paleontologlar yalnızca üç sene önce 'canavar Tully' ismini verdikleri deveboyunlu ve pörtlek gözlü, uzaylıya benzer bir omurgalı hayvan keşfetmişlerdi. Bu hayvanın sürüngen yahut yumuşakça değildi. Döneminin en büyük yırtıcılarından olan bu canlının gövdesinin yumuşak kısımlarına bakıldığında, 40 sene boyunca üç farklı hayvan türüne dahil edilmiş olan Anomalocaris'in dev bir örneği gibi görünüyordu. Oksijen yönünden fakir denizlerin dibinde gözlemlenebilen özel bir killi tortu olan Lagerstatte'nin keşfinin ardından, bu tortuların arasında bulunan canlı kalıntılarında göz gibi en yumuşak vücut dokuları dahi muhafaza edilmiş oluyordu. Beş yıl önce Caron ve meslektaşları, Kanada'nın kuzeyindeki Kootenay Milli Parkı'nda dev Lagerstatte tortuları buldu. Ardından söz konusu tortularda yıllar içerisinde Kambriyen döneme ait pek çok omurgalı ve omurgasız canlının kalıntıları bulundu. İki yıl evvel ise Kanadalı paleontolog, tortuların içerisinde Howard Phillips Lovecraft'ın hikayeleriyle tanınan Cthulhu'ya ve Ridley Scott filmlerindeki uzaylılara benzeyen Habelia cinsi bir deniz canlısı keşfetti. Antik denizlerin ilk canlılarının kalıntılarıyla karşılaştırılarak, söz konusu Paleozoik canlının kökenleri bulundu. Böylece bilim insanlarının 150 yıldır sandıkları gibi bunun bir yumuşakça türü olmadığı da anlaşıldı. Caron ve ekibi, Paleozoik dönem deniz ve okyanuslarında yaşayan esas yırtıcılara pek de benzemeyen Anomalocaris canlısıyla soydaş olan diğer deniz canlılarının da kalıntılarını bulabildiklerini düşünüyor. Günümüzden yaklaşık 506 milyon yıl önce oluşan Lagerstatte tortuları kazıldığında, uzmanlar Cthulhu'dan çok Star Wars Han Solo filmindeki uzay gemisini andıran devasa bir kalıntı buldu. Denizin derinliklerinde yaşayan omurgasız canlı, Kambiryen dönemin en uzun canlısı olan iki metrelik Anomalocaris'in ardından en uzun deniz canlılarından birisi. Yapılan araştırmaların ardından 'Cambroraster falcatus' olarak adlandırılan bu deniz canlısının denizin derinliklerinde yaşadığı ve besin ihtiyacını alışık olunmadık bir şekilde giderdiği görüldü. Söz konusu canlı, dokunaçlarında birbirlerine oldukça yakın olarak konumlanmış çokça çıkıntı sayesinde avlarını yakalıyor. Ardından silindir şeklindeki ağzına avını götürerek, çok sayıdaki sivri dişleriyle öğütüyor. Antik Cthulhu canlılarının bir diğer türünü keşfeden Joseph Moysiuk, Cambroraster falcatus'un başının üzerindeki gözlerinin gizlendiği geniş kabuk, bu canlıyı günümüzde denizin derinliklerinde yaşayan at nalı yengeçlerine benzetmemize yol açabiliyor. Bu durum, yakınsak evrimin oldukça çarpıcı bir örneği dedi. Aynı zamanda bilim insanı, yeni antik yırtıcı türlerinin keşfinin antik eklem bacaklıların neredeyse mümkün olan tüm habitatlara yerleştiği gördüklerini aktarıyor. Bu durum ise günümüzdeki tüm modern hayvan ilişkilerinin 500 milyon yıl önce şekillendiğini gösteriyor.


İBB, beklenen İstanbul depremi öncesinde, alanında uzman isimleri bir araya getiren 'Deprem Bilim Kurulu' oluşturdu. Bilim insanlarıyla AKOM'da bir araya gelen İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, Biraz da aynaya bakarak kendime söylüyorum; 'Yeter artık'. 'Yeter artık'; vatandaşıma söylüyorum, hükümete söylüyorum, başkalarına söylüyorum ve hep beraber bu 'Yeter artık'ı dedirtmemiz lazım. O bakımdan hem tüm yaptıklarımızın gözden geçirilmesine, bilimsel aklın ve çevrenin yönlendirilmesine dönük masaların daha genişletilmesine, 'Ben niye orada yokum' diyenin bile katkı sunmasının sağlanması gibi, bütün sürecin buna dönük bir çalışmayla bir sunuyu, çağrıyı topluma, kurumlara bizim yapmamızın şart olduğunu söylüyoruz ifadelerini kullandı. İPA'nın Florya'daki yerleşkesini üs olarak kullanacak Deprem Bilim Kurulu, çalışmalarını 25 Şubat'a kadar tamamlayacak. Çıkacak sonuç, İmamoğlu tarafından kamuoyu ile paylaşılacak. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem sonrasında bir kez daha gündeme gelen olası İstanbul depremi konulu çalışma yapacak Bilim Kurulu ile bir araya geldi. İSKİ yerleşkesi içerisindeki AKOM'da gerçekleştirilen toplantıya; Prof Dr. Naci Görür, Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, Prof Dr. Tarık Şengül, Prof Dr. Okan Tüysüz, Prof. Dr. Alper İlki, Prof. Dr. Haluk Özener, Prof. Dr. Himmet Karaman, Prof. Dr. Eser Çaktı, Dr. Turgut Erdem Ergin, Nasuh Mahruki, Prof. Dr. Alp Erinç Yeldan, Prof. Dr. Ejder Yıldırım, Doç. Dr. Seda Kundak, Prof. Dr. Kayıhan Pala, Prof Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Prof Dr. Alper Ünlü ve Prof. Dr. Murat Şeker ile İBB bürokratları katıldı. Tüm Türkiye'yi sarsan depremde bazı noktalar tespit ettiklerine dikkat çeken İmamoğlu, Tamam, birçok yerde de eksiğimiz var, ama bu turnusol kağıdı gibi. 24 yıldır yoğun konuştuğumuz deprem meselesinde, gerçekten o kadar ihmal, o kadar hatta görmezden gelme, hatta yeni yapılanlarda bile o kadar hatalarla dolu bir şehirleşme var etmişiz ki, mültecilerle baktığımızda, neredeyse bugün 10 milyon dediğimiz yerin 4-4,5 milyonu, o depremden bugüne yerleşmiş. Yani yüzde 40-45'i buraya yerleşmiş, ama ne eskiyi toparlayabilmişiz, ne yeniyi doğru düzgün yapabilmişiz. Yani bu kadar kör göze parmak sokmak misali karşılık bulduğu bir ortam olamaz. Yani gerçekten içim yanıyor? Fay hatlarını değil, sanki başka düşüncelerle hareket eden imar politikalarının kentsel gelişmeyi oluştururken hiç de hoş olmayan, bilimi gözetmeyen hatlarla bir süreç yaşandığını gördük dedi. Amacının kendisini masumlaştırmak olmadığını kaydeden İmamoğlu, Kim, nerede, ne şekilde suçlu varsa, eksik yapıyorsa, -buna siyaseten biz de dahiliz, iktidar da dahil- bir çözüm bulmak zorunda olduğumuzu gördüm. Bu da aslında bir yönüyle hem yerel yönetim reformuna ihtiyaç olduğunu bize gösteriyor hem aynı zamanda bir yönetişim modeline ihtiyacımız olduğunu gösteriyor. Afetin yönetiminin bu kadar merkezileşmesinin, bu kadar sivil toplumun yok sayılmasının sonuçları çok ağır. İnsan, böyle hayretler içerisinde izliyor dedi. Burada İstanbul'a dönmek isterim diyen İmamoğlu, Çok şey yapıyoruz. Çok fazla işimiz var. Bunların detaylarına elbette girecek değilim. Ama şahit olduğum bu süreçler, inanılmaz bir iç hesaplaşmaya da beni evirdi. 'Daha fazlasını nasıl yapmalıyız' kısmındayım. Ki ilk gün verdiğimiz talimat da arkadaşlarıma buydu. Onun için sizleri davet ettik ve bir araya geldik. Gelinen noktada daha fazlasını yapmak, ama bir yönüyle en doğrusunu yapmak amacındayız. Biraz da aynaya bakarak kendime söylüyorum, 'Yeter artık'. 'Yeter artık'; vatandaşıma söylüyorum, hükümete söylüyorum, başkalarına söylüyorum ve hep beraber bu 'Yeter artık'ı dedirtmemiz lazım. O bakımdan hem tüm yaptıklarımızın gözden geçirilmesine, bilimsel aklın ve çevrenin yönlendirilmesine dönük masaların daha genişletilmesine, 'Ben niye orada yokum' diyenin bile katkı sunmasının sağlanması gibi, bütün sürecin buna dönük bir çalışmayla bir sunuyu, çağrıyı topluma, kurumlara bizim yapmamızın şart olduğunu söylüyoruz ifadelerini kullandı. İmamoğlu'nun ardından söz alan bilim insanları, deprem öncesi, anı ve sonrasında alınması gerekenleri, kendi uzmanlık alanları noktasında sıraladı. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantı sonunda yeniden konuşan İmamoğlu, katkıları için bilim insanlarına ve uzmanlarına teşekkür etti. Bu buluşmanın bir başlangıç olduğunu da biliyorum diyen İmamoğlu, Çünkü temel amaç, 25'ine kadar sizin yapacağınız hazırlıklar, 25'indeki buluşma ve hemen akabinde buradan çıkan özeti kamuoyuyla paylaşmak arzusundayız. Buradan çıkan özet, bize yol gösterecek. Bu gösterilen yol haritasını kamuoyuyla paylaşmak, kendi sorumluluklarımızı üstümüze almak, bazı kurumların sorumluluklarını onlara hatırlatmak ve aynı zamanda güven diye tariflediğiniz ve harekete geçmemizi önerdiğiniz birtakım hususlarda da zaten harekete geçmiş olacağız ya da geçecek olduğumuzu duyuracağız ifadelerini kullandı. Yaşanılan atmosferin bu açıklama için uygun olduğuna dikkat çeken İmamoğlu, Bunu bizim ıskalamamamız lazım. Vatandaşa evet güven hissini verelim. Ama bir yanıyla da sorumluluğunu hatırlatalım. Yani ben onu şöyle diyorum: Biraz korksun vatandaş. Korkmalı da zaten. Boşu boşuna bir korkudan bahsetmiyoruz. Kurumlar olarak, yöneticiler olarak biz de korkalım. Biz de ona göre gardımızı alalım, sorumluluğumuzu yerine getirelim. Getirmeyeceksek de zaten vatandaş gereğini yapsın. İşin bu tarafındayız diye konuştu.


Rus ve ABD'li bilim insanları deprem bölgelerinde söz konusu felaket yaşanmadan önce ortaya çıkan değişimleri uydu ile izleyerek, olası deprem riskleri konusunda insanları uyaran otomatik bir 'deprem tahmin sistemi' geliştirdi. Rus ve ABD'li bilim insanları, uydu görüntülerini baz alarak otomatik bir 'deprem tahmin sistemi' kurdu. Rusya Bilimler Akademisi Uzay Araştırmaları Enstitüsü baş araştırmacısı Sergey Pulinets'in aktardığına göre depremlerin gerçekleşeceği bölgelerde ortaya çıkan sıra dışı iyonosferik anormaliler, 1980 yılında ilk kez Sovyet bilim insanları tarafından Intercosmos-19 uydusunun verilerinin incelenmesiyle fark edilmişti. Söz konusu anomalilerin kural gereği, bir doğal felaket yaşanmadan birkaç gün önce gözlemlendiği, yeryüzünde elektron derişiminde artış ve azalış gibi pozitif ve negatif etkiler biçiminde kendilerini belli ettikleri de biliniyor. Bunun bilincinde olan Rus ve ABD'li bilim insanları da uydu üzerinden sismik aktiviteler gözlemlenen bölgelerdeki termal anormallikleri kaydetmeye başladılar. Söz konusu değişimler yeryüzünden bulutlara kadar pek çok farklı yükseklikte gözlemlenebiliyordu. Bu araştırmalar sonrasında ise, 'deprem tahmin sistemi' adı verilen fiziksel bir model ortaya koyabildiler. Ancak Sputnik'e yaptığı açıklamalarda Pulinets, bu sistem ile elde edilen verilerin analiz edilebilmesi için ise 'henüz dünyanın hiçbir ülkesinde bulunmayan ayrı bir birime ihtiyaç olduğunu' söylüyor.


Kurt Cobain'in kendisiyle özdeşleşen 'depresyon hırkası'nda, lekeler ve sigara yanıkları da bulunuyor. Grunge müziğin öncülerinden Nirvana'nın solisti Kurt Cobain'in ikonik 'depresyon hırkası' için ABD'nin New York kentinde düzenlenecek açık artırmada geri sayım başladı. Kurt Cobain'in 1993 yılında akustik performans sergilediği MTV Unplugged kaydıyla akıllara kazınan zeytin yeşili hırkası, müzayede şirketi Julien's Auctions tarafından 'İkonlar ve İdoller: Rock 'N' Roll' açık artırma etkinliği kapsamında görücüye çıkarıldı. 'Depresyon hırkası' olarak anılan ve üzerinde lekeler, sigara yanıkları bulanan hırkanın 200 bin ila 300 bin dolar arasında alıcı bulması bekleniyor. Açık artırma 25 Ekim'de başlayacak ve sadece bir gün sonra 26 Ekim'de sona erecek. Müzayede evinin Başkanı ve CEO'su Darren Julien, Bu hırka, onun giymiş olduğu tüm kıyafetlerin kutsal kasesi. Kurt, Grunge'ın kitabını yarattı, o öyle şov kıyafetleri giymezdi dedi. Cobain'in, Nirvana'nın son albümü 'In Utero'nun turnesi sırasında çaldığı deniz mavisi rengindeki solak Fender Mustang marka gitarı da satışa sunulacak. Kurt Cobain, akıllardan çıkmayan MTV performansından yaklaşık altı ay sonra, Nisan 1994'te Seattle'daki evinde ölü bulunmuştu. Cobain'in kendisiyle özdeşleşen hırkası daha önce de 2015 yılında açık artırmaya çıkmış ve 137 bin dolara satılmıştı.


Aksak Ritim'in, Yüzdeyüz Müzik etiketiyle yayınlanan Derinlerde Bir Yerde isimli tekli çalışması, video klibiyle netd müzik'te yerini aldı. 2018 yılında İzmir'de kurulan Aksak Ritim, 4 üyeden oluşmaktadır. Rock ve alternatif rock tarzındaki grubun elemanları; vokalde ve ritim gitarda Aygün Yılmaz, elektro gitarda Kenan Çelikarslan, davulda Oğulcan Çevik ve klavyede Sercan Kaya'dır. Hazırlıkları 2 aya yakın süren Derinlerde Bir Yerde, grubun yayınlanmış ilk teklisi. Teklinin kayıtları İzmir Negatif Müzik Stüdyosu'nda yapıldı. Parçanın aranjörlüğünü ve kayıtlarını Başıbozuk grubundan Cüneyt Aykulteli, klip çekimlerini ise Medya Avrupa Ajans'tan Görkem İnce ve İrem İnci yaptı. Grup bu tekli çalışmasını Yüzdeyüz Müzik etiketiyle dinleyicilerine sunuyor. Rock müziğin günümüzde değerini değil belki ama ilgisini bir nebze kaybettiğini düşünen Aksak Ritim grubu, bu müzik türünü tekrar canlandırmak, müzik severlerin de özlediğine inandıkları eski rock havasını kendi şarkılarıyla geri getirmek istiyor. Bundan sonraki müzik hayatlarına bir süre tekli çalışmalarla devam etmeyi düşünen grup, albüm çalışmalarına bu tekliler sonrasında hız verecek.


'Batmayan gemi' olarak tasarlanan ancak ilk seferini yaparken denizcilik tarihinin en büyük facialarından birine sahne olan RMS Titanik'in enkazına dalış yapan araştırmacılar, metal yiyici bakterilerin zamanla gemiyi yok edeceğini belirtti. Farklı uluslardan araştırmacıların oluşturduğu bir ekip, İngiltere'den ayrıldıktan sonra ABD'ye doğru yol alırken 15 Nisan 1912'de buz dağına çarparak batan Titanik gemisinin Atlantik Okyanusu'nun 3.800 metre altında yer alan enkazını incelemek üzere beş dalış gerçekleştirdi. Bugün 107 yaşında olan geminin yüksek çözünürlükte video ve fotoğrafları çeken araştırmacılar ilginç bulgulara ulaştı. Araştırmacılar, geminin metal yiyen bakteriler tarafından yok edilmeye başlandığını açıkladı. Bunun sebebi olarak okyanus akıntıları, tuzlu su ve demir yiyen bakteriler gösteriliyor. Araştırma ekibinde yer alan, dünyanın önde gelen denizaltı şirketi Triton Submarines'in kurucusu Patrick Lahey, En etkileyici şey, Titanik'in okyanus tarafından nasıl tüketildiğini, doğaya nasıl karıştığını ve çeşitli deniz canlılarına ev sahipliği yaptığını görmekti dedi. Dalışta yer alan isimlerden araştırmacı Parks Stephenson ise dalışın 'şoke edici' olduğunu söyleyerek Birçok Titanik tutkununun ilgisini çeken kaptan köşkü artık yerinde yok. Güvertede bulunan kısımlar çökmeye başlamış, kamaralar zarar görmüş. Enkazın durumu ise kötü yönde ilerlemeye devam edecek. Muhtemelen çökecek bir sonraki yer salonun çatısı olacaktır diye konuştu. Kanada'daki Newfoundland'in 600 kilometre açığındaki geminin fotoğraflardan sanal gerçeklik platformlarında kullanılmak üzere 3D modeller elde edilecek. Görüntüler ayrıca bilim insanlarının enkazın nasıl bozulmaya devam edeceğini tahmin etmelerine yardımcı olacak. İngiltere'nin Southampton limanından New York'a gitmek üzere 10 Nisan 1912'de ayrılan Titanik, 14 Nisan'da Atlas Okyanusu'nda buzul kütlesine çarptıktan bir gün sonra battı. Gemideki 2 bin 223 kişiden 1517'si hayatını kaybetti. Titanik'te Amerikalı işadamı Benjamin Guggenheim, İngiliz gazeteci William Thomas Stead, Macy's'in ortağı Isidor Straus ve eşi Ida da bulunuyordu. İngiliz yolcu gemisinin kalıntısı Amerikalı-Fransız bir ekip tarafından 1985'te keşfedilmişti. Bu trajik olayın hikayesini beyaz perdeye aktaran James Cameron, 1995'te gemi enkazını ziyaret ederek çektiği görüntüleri 1997'deki Titanik filminde kullandı. 1987'den 2004 yılına kadar yapılan dalışlarda batıktan çok sayıda eşya ve eski paralar çıkarılmıştı.


Rus edebiyatı, dünya edebiyatının yapı taşıdır. Okuyucu olarak bir şekilde Rus edebiyatına bulaşırsınız veya halihazırda ilk olarak Rus edebiyatı ile dalarsınız okuma evreninin içine. Dostoyevski oradadır, Tolstoy, Puşkin, Turgenyev, Gorki ve Çehov... Bu klasiktir ve değişmez. Rus edebiyatının sağlamlığı edebiyat evreni içerisinde değiştirilemez bir yerdedir. Kemikleşmiş olan bir ülke edebiyatından bahsetmeyeceğim. Bahsedeceğim yazar bahsettiğim klasikleşmiş dönemin çok dışında eserlerini günümüz dünyasından veren bir yazar. Can Yayınları tarafından yayımlanan bir Vladimir Sorokin kitabı olan Tipi geçtiğimiz aylarda raflardaki yerini aldı. Böylece çağdaş Rus edebiyatı ile ilgili bir şeyler anlatma fırsatı bulduk. Ki bu fırsatı -yazarı ve kitabı düşündüğümüzde- en iyi yerden yakaladık diyebilirim rahatlıkla. Vladimir Sorokin 1955 yılında Bıkovo'da doğdu. Kavramsal sanatlarla, yeraltı, bilim kurgu türü edebiyatla ilgilenmeye başlayarak sosyalist gerçekliği alaya alan öyküler yazmaya başladı. 1985 yılında yayımlanan romanı Kuyruk ilginçtir ki Fransa'da yayımlandı. Çünkü yazdığı öyküler Rusya'da yasaklanmıştı. Sovyet ideolojisinin parçalanması, çöküşü Sorokin romanlarının baş karakteridir neredeyse ve Tipi, Türkçede yayımlanan ilk romanıdır. Tipi, Doktor Platon İlyiç Garin'in hikayesi. Dolgoye köyünde salgın bir hastalık vardır. Fakat bu salgının nereden gelip bu köyü bulduğu veya nasıl bir salgın olduğu ile ilgili ortada duran kocaman bir bilinmezlik söz konusudur. Platon yanında bulundurduğu aşı sayesinde salgın hastalığı bertaraf edeceğini düşünür ama Rusya'nın aman vermeyen kış şartları köye ulaşmasını geciktirmekte, bu süreçte yaşadıkları Rusya'nın o alacakaranlık yüzünü ortaya çıkarmaktadır. Kitabın başlangıcındaki şu diyalog içinde bulunulan coğrafyayı ve o coğrafya insanını kesinlikle çok iyi anlatmakta. Birkaç saatlik bir yolculukla başlayacak olan, sonrasında kendi akışında devam edecek hikayeyi Sorokin ters yüz ederek bambaşka bir yere taşıyacağı sinyalini ta en baştan veriyor. Zaman ve mekanlar sonsuzluğa uzanıyor. Hayaller, sanrılar, düş kırıklıkları birbirinin içine geçiyor. Tipi salgın bir hastalığı merkeze alsa da aslında bir arayışın hikayesine dönüşüyor Sorokin'in elinde. Yukarıdaki diyaloğu Sorokin'in yazdığını bilmesek, Dostoyevski yazmış diyebilirdik rahatlıkla. Sorokin yeni bir dil, anlatım yaratırken Sovyet Sosyalist dönemin o kemikleşmiş edebiyat anlatımını inkar etmiyor asla. Aksine kabul ederek ve sosyalist edebiyatı ustalıkla dönüştürebilmesini bilerek yazıyor Tipi'yi. Mesela daha çok doğa anlatımlarında hissediyoruz bunu.


Destek, istek, liyakat üzerine kafa yordum biraz yine. Bu sefer nedeni pırıl pırıl bir çocuğumuzun sosyal medya üzerinden yeni enstrüman tasarımı yarışması için istediği destek mesajıydı. Adil olmak ve hak edene oy vermek yerine sırf Türk kazansın diye, kendimize dönecek olursak sırf benim tanıdığım hatta benim çocuğum kazansın diye o destekleri hiç düşünmeden istemek, istetmek ve yine hiç düşünmeden o desteği verenlerden olmak. Sistem ve liyakat bizim çıkarımıza, hoşumuza gidene göre şekillenmez, kaybedeceğini bile bile yine de liyakattan vazgeçmezsen seni yöneteni de ona göre seçersin. Diyeceğim o ki dostlar eleştirdiğimiz ne varsa o aslında biziz. Biz hak edildiğimiz şekilde yönetiliyoruz.


İçinde bulunduğumuz Samanyolu galaksisinin her zaman bu kadar büyük ve güçlü olmadığı ortaya çıktı. Yapılan son araştırmalar, Samanyolu'nun geçmişte komşusunu absorbe etmiş olabileceğini doğruladı. Bilim insanları Samanyolu galaksisinin oluştuğu kozmik olay mahallinin parçalarını birleştirmeye devam ediyor. Bu süreçte 1 milyardan fazla yıldızın yerini belirlemeye çalışan Avrupa Uzay Ajansı'nın Gaia uzay teleskobu birçok bilgi topladı. Webtekno'nun aktardığına göre geçen hafta yayımlanan bir makale, Gaia'nın topladığı bilgilerin astronomların evrenin ilk günlerinde Samanyolu'nun nasıl ikinci bir galaksiyi absorbe ettiğini anlamalarına olanak verdiğini ortaya koydu. Makalenin içeriğinde, Bugüne kadar Samanyolu'na benzeyen uzak sarmal gök adaların tüm kozmolojik tahminleri ve gözlemleri, daha küçük yapılar arasındaki bu şiddetli birleşme aşamasının çok sık olduğunu göstermektedir ifadeleri yer aldı. Teleskobun konum gözlemleri, bu devasa yıldızların geldikleri yerleri görmeye izin verdi. Gaia'nın topladığı veriler, yeni bir araştırmayı mümkün kıldı. Bir astronom ekibi aynı yaşlarda iki yıldız belirledi. Gözlemlenen tüm bu yıldızların Samanyolu galaksisinde bulunan tüm yıldızlardan daha yaşlı olduğu anlaşıldı. Ayrıca yeni araştırmalar, eski yıldızlardan oluşan bir grubun ağırlıklı olarak hidrojen ve helyum olmasına karşın, diğer grubun daha büyük miktarlarda daha ağır elementler içerdiğini öne sürdü. Bu, 13 milyar yıl önce Gaia-Enceladus adında küçük bir galaksi ve Samanyolu'nun atası olan, diğer bu minik galaksiden dört kat daha ağır ve barındırdığı madenlerle çok daha zengin galaksinin daha var olduğu iddiasını doğurdu.


LEGO Group, yeteneklerini geliştirmeleri ve hayallerinin peşinden koşmaları için kızları motive etme kararlılığını sürdürürken, diğer yandan ebeveynleri de çocukların gelişimi için kritik olan oyuna öncelik vermeleri konusunda cesaretlendiriyor. LEGO şirketi, kızlara ilham vermek ve oyunun önemini vurgulamak amacıyla Eda Erdem, Doğa Rutkay, Burcu Erenkul ve Leyan Senay gibi istedikleri yolda azimle yürüyen ve hayal ettikleri yer için yeteneklerini geliştiren kadınların cümlelerini taşıyan dev LEGO minifigürler ile Nişantaşı sokaklarında! Kantar Araştırma şirketi ile LEGO Group tarafından Türkiye'nin de dahil olduğu altı ülkede yapılan araştırmaya göre ebeveynlerin çoğu, çocukları için doğru hobileri ve ilgi alanlarını seçmenin geleceklerine olumlu bir etki yapacağına inanıyor. Araştırma kapsamında yer alan ülkelerden derlenen verilere göre ebeveynlerin %34'ü, çocuklarının bazı hobilerden veya ilgi alanlarından uzaklaşmalarına neden oluyor. Bu vazgeçirmenin başlıca nedeni cinsiyet olarak karşımıza çıkıyor. Diğer yandan araştırma kapsamında kızların, erkeklere göre yaratıcı aktivitelere daha az zaman harcadıkları görülüyor. Kızlar haftada dokuz, erkekler ise 10,5 saat yaratıcı aktivitelerle ilgileniyor. 1,5 saatlik fark bir okul günündeki okul dışı aktivite zamanına, aylık bakıldığında ise tam bir okul gününe denk geliyor. Çocukların yaratıcı aktivitelere ne kadar zaman ayırdıklarını gösteren araştırma ayrıca, kız çocuklarının yaratıcı aktiviteler konusunda erkeklerden daha fazla engelle mücadele etmek zorunda kaldıklarını ortaya koyuyor. Çünkü kızlar, bu konuda ebeveynlerinden ya da çevrelerinden daha az destek alıyor. Haftada 7,5 saatle Türkiye, altı ülke arasında kızların yaratıcı aktivitelere en az dahil olduğu ülke olarak karşımıza çıkıyor. Tam da bu nedenle LEGO Group, dünyanın her yerinde kız çocuklarının yaratıcı aktivitelere daha çok zaman ayırmaları için onlara ilham vermek ve ailelerin de oyunu önceliklendirmelerini teşvik etmek misyonuyla hareket ediyor. Bu global misyon şimdi Nişantaşı sokaklarında, LEGO markasının dev minifigürleri aracılığıyla her biri kendi alanında etkili kadınların kızları, tutkularının peşinden koşmaya davet ettikleri kolektif bir çağrıya dönüştü. Türkiye Voleybol Kadın A Milli ve Fenerbahçe SK Kadın Voleybol Takımı Kaptanı Eda Erdem, Oyuncu Doğa Rutkay, Türkiye'nin En Genç Kadın Ralli Şampiyonu Burcu Erenkul ve Baterist Leyan Senay gibi toplumsal cinsiyet kalıplarını kırarak kendi alanlarında başarılara imza atmış güçlü kadınlar, LEGO minifigürler tarafından taşınan cümleleriyle kızlara ilham oluyor. Bizzat bu dört kadın tarafından yazılan ve LEGO markasının ikonik minifigürleri tarafından taşınan cümleler, 7 Kasım Salı akşamına kadar Nişantaşı sokaklarında sergilenecek. A Milli ve Fenerbahçe SK Kadın Voleybol Takımı Kaptanı Eda Erdem: 'Sen yapamazsın diyenleri bloklarınla durdurabilirsin'. Çünkü kız çocuklarının dış etkenlerden etkilenmeden kendi yetenekleri ve istekleri doğrultusunda hayallerini gerçekleştirmeleri, topluma daha fazla katkı sağlayabilir. Yapmak istediğimiz her şey için sadece kendi gücümüze ve tutkuya ihtiyacımız var, geri kalan her şeye blok koyup ilerleyebiliriz. Oyuncu Doğa Rutkay: Bir oyuncu olarak sahnede çok farklı role büründüm. Aynı şey hayat için de geçerli. Bir kadın olarak birden fazla rolüm var. Hepsinde mükemmel olmak zorunda değiliz ama istediğimiz her rolü oynayabiliriz. Önemli olan ne istediğimiz, tam da bu nedenle kızlara diyorum ki 'Tek bir rolün yok hayatta, istersen her rol senin'. Türkiye En Genç Kadın Ralli Şampiyonu Burcu Erenkul: Erkeklerin daha egemen olduğu bir alanda var olmak ve kendini kanıtlamak kolay değil. Ama etaba çıktığım an dünya benim, o an her şeyi yapabilirim. Erkek ya da kadın olmam önemli değil sadece ne hissettiğim önemli. Kızlara 'Direksiyonda sen varsın, istediğin yolu sen seç' diyorum çünkü hayat bizim hayatımız ve onu istediğimiz yöne çevirebiliriz. Baterist Leyan Senay: Müzik dünyasında özellikle de bateri gibi daha çok erkeklerle özdeşleşmiş bir enstrümanda ben de varım diyorum. Çünkü bagetleri elime aldığımda yaşadığımın heyecanın ve bu enstrümana olan tutkumun bir cinsiyeti yok. Zaten bateri çalan bir kadın olmak başlı başına önyargıları yıkmak demek. Hadi kızlar, gelin davullara kız gibi güçlü vuralım, özgürce hayallerimizin peşinden koşalım. Unutmayın 'Bateristler baget kırar, baterist kızlar zincirlerini'. Aksi belirtilmediği sürece metin içerisindeki tüm bulgular, Kantar Çalışması: Kızların Ebeveynleri: Yaratıcılık Desteği) bir araştırma raporuna dayanmaktadır. Araştırma, Eylül 2023 boyunca Türkiye dahil 6 pazarın yer aldığı 6-12 yaş aralığında çocuğu bulunan 600 ebeveyn ile yapılmıştır. Çek Cumhuriyeti, Slovakya, Romanya, Türkiye, Macaristan ve Polonya'da yapılan araştırmada çocukların yaratıcı etkinliklere ne kadar zaman ayırdıkları, bunun cinsiyete göre nasıl değiştiği, ailelerin yaratıcı etkinliklerle ilgili sorumlulukları ve çocukların yaratıcı etkinliklere nasıl daha fazla zaman ayırabilecekleri inceleniyor.


HBO, Game of Thrones'tan binlerce yıl öncesini anlatacak olan Age of Heroes adlı diziyi iptal etme kararı aldı. İptal kararının nedeni olarak, post-prodüksiyon sürecinin planlanandan uzun ve pahalı olması gösteriliyor. David Benioff ve Dan Weis tarafından yazılıp yönetilen final bölümü, tüm zamanların en çok izlenen Game of Thrones bölümü olsa da, alel aceleye getirilen bazı olaylar nedeniyle eleştiri oklarının hedefi olmuştu. Hatta bazı dizi hayranları, final bölümünün yeniden çekilmesi için imza kampanyaları dahi başlatmıştı. Game of Thrones evreninden kolay kolay vazgeçmek istemeyen HBO, efsane serinin yazarı George R. R. Martin ile beş pilot proje üzerinde çalışıyordu. Bunlardan biri, geçtiğimiz nisan ayında iptal edilmişti. Webtekno'nun aktardığına göre, Game of Thrones'tan 8 bin yıl önceki zamanı anlatacak olan Age of Heroes spin-off'u beklenmeyen bir kararla iptal edildi. Başrolünde Naomi Watss ve Josh Whitehouse'un olduğu dizi, hayata geçmeye en yakın proje olarak gösteriliyordu. Jane Goldman tarafından yazılan Age of Heroes'un pilot bölümünü beğenmeyen HBO, post-prodüksiyon sürecinin planlanandan uzun ve pahalı olmasının da etkisiyle devam dizisini iptal etme kararı aldı. HBO, bunun yerine orijinal diziden yaklaşık 300 yıl önce geçen ve Targaryen Hanedanı'nın yükselişine ve düşüşüne odaklanan 'House of the Dragon' adlı diziyi hayata geçirecek. George R. R Martin'in romanı Fire & Blood'a dayanacak olan serinin yönetmen koltuğunda orijinal dizinin altı bölümünü yöneten Miguel Sapochnik oturacak. #HouseOfTheDragon, a #GameofThrones prequel is coming to @HBO.


Joaquin Phoenix tek bir filmin ötesinde keşfedilecek daha çok şey olduğunu söyleyerek, Joker'e devam filmi çekilmesini önerdi. Filmin yapım süreci için The Envelope şirketine referans veren Phoenix'e göre ilk başta projeye imza atmasının nedeni, kendine yeten bir hikayeye sahip olmasıydı. Ancak Phoenix, filmin çekimlerine başlayınca, yönetmen Todd Phillips'e devam filmlerine dair fikrinin değişmeye başladığını söyledi. Film vizyona girmeden çok önce, başarılı olup olmayacağına dair henüz hiçbir fikrimiz yokken devam filmlerini konuşmaya başlamıştık diyen Phoenix, sözlerini şöyle sürdürdü: Çekimlerin ikinci ya da üçüncü haftasında 'Todd, devam filmi üzerinde çalışmaya başlayabilir misin?' diyecek hale gelmiştim. Keşfedilecek çok fazla şey var. Phoenix ayrıca, Bu bir tür şakalaşma gibiydi ama aslında öyle değildi dedi. Phillips ise, Bir devam filmine dair çok fazla konuşmadık. Yalnızca eğer bir film yaparsak, onun 'Suçun Palyaço Prensi' ile ilgili bu vahşi ve çılgın filme benzemeyeceği gerçeğini konuştuk dedi. Şu anda ilgimizi çekmiyor. Çünkü bu filmdeki gibi bir tematik rezonansa sahip olması gerekir. Geçen ay 788 milyon dolar (4,5 milyar lira) gişe yapan Joker rekorun eski sahibi Deadpool'u burun farkıyla geçerek, en başarılı 17+ film oldu. Haberi öğrenen Deadpool'un başrol oyuncusu Ryan Reynolds, Twitter'da Joker afişinin üzerinde değişiklik yapılmış bir versiyonunu paylaşmıştı. Afişte Seni pislik herif yazıyordu.


En son 2004 yılında çalınıp yurt dışına götürülen çini panonun Londra'dan geri getirilmesini sağlayan Kültür ve Turizm Bakanlığı, şimdi de Antalya Perge antik kentinden 1960'larda kaçırılan ve bugün Brüksel Kraliyet Sanat Müzesi'nde sergilenen Thyke heykelinin peşinde. Kültür ve Turizm Bakanlığı 2004 -2018 yılları içinde toplam 4 bin 331 eseri yurt dışından getirmeyi başardı. En son Mehmet Ağa Camisi'ne ait 2004 yılında çalınıp yurt dışına götürülen çini pano Londra'dan getirtilerek İslam Eserleri Müzesi'nde sergiye kondu. Sıra, Antalya Perge Antik kentinden 1960'larda kaçırılan ve bugün Brüksel Kraliyet Sanat Müzesi'nde sergilenen Thyke heykelinde. Hürriyet'ten Ömer Erbil'in haberine göre aynı ustanın elinden çıktığı düşünülen benzer Thyke heykeli 3 yıl önce arkeolojik kazılar sırasında yine Perge'de bulunmuştu. Son yıllarda Batılı koleksiyonerler Anadolu menşeyli eserleri almak istemiyor. Bunun sebebi, Türkiye'nin eserlerinin peşine düşmesi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele birimi sınırlarımız dışındaki tüm müzayede ve koleksiyonları yakından takip ediyor. Özellikle 1970 UNESCO Sözleşmesini imzalama tarihinden sonra kaçırılan tüm eserler diplomatik yollarla ve hukuk mücadelesi ile geri alınıyor. Bakanlık bilimsel olarak Anadolu'dan götürüldüğü ispat edilen eserleri önce iyi niyet çerçevesinde karşı taraftan talep ediliyor, olumsuz yanıt durumunda diplomatik ve hukuki yollara başvuruluyor. 3. Murad döneminde Darüssaade ağası olan Habeşi Mehmed Ağa tarafından Mimar Sinan'ın çırağı Davut Ağa'ya yaptırılan Mehmet Ağa Camisi, 2004 yılında soyulmuş ve eşsiz çinileri bir gecede çalınmıştı. Kültür ve Turizm Bakanlığı uzun yıllar çininin izini sürdü. Çini panonun Londra'da bir koleksiyonerde olduğunu öğrenince ikili ilişkiler ile koleksiyonerle bağlantıya geçildi. Eserin Mehmet Ağa Camisi'nden kaçırıldığı ispat edildi. Hukuki yollara başvurmadan koleksiyoner eseri iade etmeye zorlandı. 16. yüzyıla ait İznik çini pano ismi gizlenen koleksiyonerce Londra Büyükelçiliğimize teslim edildi. 17 Nisan 2019 günü eser İslam Eserleri Müzesi'ne getirildi. Geçtiğimiz hafta Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy İslam Eserleri Müzesi Etnografya bölümünün açılışında çini panoyu ziyaretçilere tanıttı. Şimdi sırada Antalya Perge antik kentinden 1960'lı yıllarda kaçırılan mitolojide tesadüf tanrıçası olarak nitelendirilen Thyke heykelinde. Brüksel Kraliyet Sanat Müzesi'nde sergilen heykelin Perge'den kaçırıldığı artık netleşti. Heykelin bir benzeri 3 yıl önce yine Perge antik kentinde Nymphaeum yapısı kazıları sırasında bulunmuştu. Uzmanlar iki eserin heykeltıraşının neredeyse aynı olduğu görüşündeler. Diğer yandan Brüksel'deki heykelin altındaki yazıtta 'Clemens Pelopidianus' ismi geçiyordu. Aynı isim Perge'deki çeşme yapısı kazılarında bulunan Afrodit heykelinin kaidesinde de geçiyor. Müze yetkilileri, Clemens Pelopidianos'un Perge'de yaşayan soylu bir ailenin ismi olduğunu sadece bunun bile Brüksel'deki heykelin Perge'den gittiğini ispatlamaya yettiğini belirtiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2016 yılında eserin iadesi için bilimsel dosyayı hazırlayıp Belçika'ya iletti. Kraliyet Müzesi, eserin 1868 yılından satın alma yoluyla alındığını ileri sürse de ispatları bilimsel olarak hazırlanan dosya karşısında çaresiz kaldı. İadeye yanaşmaması halinde bakanlık yetkilileri dava açılacağını söyledi.


Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt, ilk defa sahnelenen, yeni yazılan oyunlarla, yerli ve yabancı yazarların eserleri ve dünya klasiklerinin yer aldığı yeni bir repertuvar hazırladıklarını söyledi. Kurt, yeni sezonda 100 yeni oyunu izleyiciyle buluşturacaklarını kaydetti. Antalya Devlet Tiyatrosu, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü ile Antalya Müzesi işbirliğiyle 'Müzede Hayat Var' projesi kapsamında 'Midas'ın Kulakları' adlı çocuk oyunundan bazı sahneler, tarihsel kostümlerle Antalya Müzesi'nde heykellerin arasında sergilendi. Oyunu, Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt ve müzeye gelen çok sayıda ziyaretçi izledi. Dönem kostümleri giyen tiyatro sanatçıları, heykeller arasına yerleşerek cansız manken oldu. Müzeyi gezen çocuk ve yetişkinlere aniden 'Hoş geldiniz' diyen oyuncular bazı ziyaretçileri korkuturken kimilerini güldürdü. Tarihsel kostümlerle canlı performans gerçekleştiren ADT sanatçıları, daha sonra 'Midas'ın Kulakları' adlı çocuk oyunundan bazı bölümleri sahneledi. Keyifli dakikalar yaşayan çocuklar, oyun sonunda sanatçıları alkışladı. Kıyafetleri ve makyajlarıyla kendilerini müzedeki heykellere benzeten sanatçılar, çocuklarla hatıra fotoğraf çektirdi. Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt, çocuklarla sohbet etti, oyun hakkında görüşlerini sordu. Mustafa Kurt, Devlet Tiyatroları'nın gelecek aydan itibaren perdelerini açacağını söyledi. Sezonda 100 yeni oyunun sahneleneceğini kaydeden Kurt, İlk defa oynanan, yeni yazılan, yerli ve yabancı yazarların eserlerinden, dünya klasiklerinden birçok eserden oluşan yeni bir repertuvar hazırladık dedi. Sosyal sorumluluk projelerine de önem vereceklerini vurgulayan Mustafa Kurt, Projelerden ilkini bugün Antalya Müzesi'nde hayata geçirdik. 'Nöbetçi Tiyatro' uygulamasını da başlattık. Tüm dünyayı ilgilendiren 'mülteci' konusunu da sahnelere yansıtacağız. Müzelerin konseptlerine uygun eserleri müzeler ve ören yerlerinde sahnelemeyi sürdüreceğiz. Buradaki amacımız, müzelere ilgiyi artırmak, sevdirmek, geçmişimizi hatırlatmak diye konuştu.


Yeni tip koronavirüs nedeniyle temsillerine 4 aydır ara veren Devlet Tiyatroları, Açık Hava Tiyatrosu Yaz Oyunları ile seyircisiyle yeniden buluştu. Etkinliğin açılışı, İrfan Şahinbaş Sahnesi Macunköy Yerleşkesi'nde, Gökhan Kocaoğlu'nun rejisörlüğünü üstlendiği, İstanbul Devlet Tiyatrosunca sahneye konulan 80 Günde Devr-i Alem oyunuyla yapıldı. Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt, temsil öncesinde AA muhabirine yaptığı açıklamada, Mart ayında oyunlarına pandemi sebebiyle ara verdiklerini, bugün ise yaz oyunlarıyla sanatseverlerle yeniden buluştuklarını söyledi. DT'de ilk defa açık hava yaz oyunları yapıyoruz. Bu etkinliği 15 Ağustos'a kadar devam ettireceğiz. Çok sevilen oyunları tiyatroseverlerle buluşturacağız. ifadelerini kullanan Kurt, bu hafta İstanbul Devlet Tiyatrosunu, gelecek hafta da İzmir Devlet Tiyatrosunu konuk edeceklerini belirtti. Devlet Tiyatroları olarak her türlü hijyen tedbirini aldıklarını, seyircilerin girişte ateşlerinin ölçüldüğünü, maske dağıtımı yapıldığını belirten Kurt, Sadece Devlet Tiyatrolarının önlem alması yetmiyor. Seyircilerimizin de kişisel önlemlerini alması gerekiyor, bugün çok keyifli ve çok güzel bir yaz akşamında çok güzel bir oyun seyredeceklerini düşünüyorum. Seyircilerimiz buradan mutlu ayrılacaklar. diye konuştu. Bursa Devlet Tiyatrosunun da 17 Temmuz itibarıyla Bursa'da Açık Hava Yaz Oyunlarına başlayacağını bildiren Kurt, DT'nin yeni projesi Kamyon Tiyatrosunun Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da çocuklarla buluştuğunu ifade etti. Jules Verne'nin eseri 80 Günde Devr-i Alem 3-4 Temmuz'da, İzmir Devlet Tiyatrosunca sahnelenen Türkiye Kayası 9, 10 ve 11 Temmuz'da, Antalya Devlet Tiyatrosunun Buzlar Çözülmeden oyunu 23, 24 ve 25 Temmuz'da İrfan Şahinbaş Macunköy Yerleşkesi'nde tiyatroseverlerle buluşacak.


Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Mustafa Kurt, ilk kez hayata geçirilen projeyle, çeşitli üniversitelerin yazarlık bölümünde eğitim alan öğrencilerin eserlerini yeni dönemde sahneye taşıyacaklarını açıkladı. DT Genel Müdürü Mustafa Kurt, Türk tiyatrosunun gelişimi için yerli eser üretiminin artmasının yanı sıra oyunların nitelikli olmasının önemine dikkati çekti. Bu çerçevede, repertuvarda hem usta yazarların eserlerini oynayacaklarını hem de genç yazarlara fırsat tanıyacaklarını vurgulayan Kurt, geçen yıl Ankara Üniversitesi, İzmir 9 Eylül Üniversitesi ve Erzurum'daki Atatürk Üniversitesinin yazarlık bölümlerinde eğitim alan öğrenciler için atölye çalışmaları gerçekleştirdiklerini anımsattı. Atölye çalışmalarının ardından yeni bir projeyi hayata geçirmeye hazırlandıklarını bildiren Kurt, İzmir, Erzurum ve Ankara'daki üniversitelerde eğitim alan yazarlık bölümü öğrencilerimizin eserleri, bu yıl Devlet Tiyatrolarının repertuvarında olacak. Bu bir ilk. Öğrencilerimizin üniversite eğitimi devam ederken profesyonel bir tiyatroda oyunu sahnelenecek. dedi. Yurt dışındaki turnelerde defalarca sahnelenen yabancı klasikleri oynamaktan ziyade Türk tiyatrosunun tanınırlığını artırmak için yerli eserlerin sahnelenmesi gerektiğini anlatan Kurt, Yerli yazarları çok önemsiyoruz. Dünyayla yarışabilmek için kendi yazarlarımızın eserlerini, sanatçılarımızı, rejisörleri ön plana çıkartmamız lazım. Yurt dışında turne düzenliyorsak kendi yazarımızla, kendi sanatçılarımızla ve kendi eserlerimizle gitmeliyiz. Biz yurt dışına öz kültürümüzü anlatmalıyız. değerlendirmesinde bulundu. Turnelerde özellikle Türk Cumhuriyetleri ve Balkanlar'daki ülkelerle Türkiye'nin ortak kültürünü yansıtan oyunlara büyük önem verdiklerini söyleyen Kurt, repertuvarda yüzde 70 yerli eser hedeflediklerini kaydetti.


Devrim Erbil'in 19 tablosu, 19 farklı yazarın kalemiyle kağıda döküldü ve ortaya kolektif bir çalışma çıktı. On dokuz yazar, resmin şairi Devrim Erbil'in tablolarının karşısında durdu. Durmadan üreten ve yaşayan bir efsaneye dönüşen sanatçının meşhur eserlerini kaleme aldılar. Şiirlerle, öykülerle, denemelerle, duyguların sadece uyandırıldığını değil, özgün bir desen sayesinde baştan yaratılabildiğini gösterdiler. Kimi bir hikayede yüzmeye başladı, kiminin hikayesinin yolu geometrik bir kaostan geçti. Devrim Erbil'in sanatına, edebiyat dünyasından imzalar eklendi ve türler arası bu kolektif eser ortaya çıktı.


Fatih Sultan Mehmet ve Yunus Emre rolleriyle tanınan oyuncu Devrim Evin ile tiyatroya nasıl başladığı, rol aldığı ve yer aldığı projelerle yollarının nasıl kesiştiği ve son dönem yurt dışı çalışmalarına dek pek çok konuyu konuştuk. Babamın İzmir'e tayini çıkmıştı o sene. Bir şekilde orada kalmam gerektiğini, tiyatro ve arkadaşlarımdan kopmak istemediğimi fark ettim. Strateji uygulayarak, KTÜ Jeoloji Mühendisliğini kazanıp, orada kaldım. Ertesi sene de Hacettepe Devlet Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nü kazanarak konservatuar hayatıma adım atmış oldum. Benim için son derece büyüktü bu okulun anlamı; çünkü Cüneyt Gökçer hocanın aktif olarak hocalık yapmaya devam ettiği tek okuldu bu konservatuvar. Sonrasında da peşi sıra şehir tiyatroları ve devlet tiyatroları derken devam etti oyunculuk serüvenim. D. E.: Bana aslında hep destek oldular ve hiç yalnız bırakmadılar. Amatör tiyatro yaparken de oyunlarımı izlediler sürekli. Sadece kazanamadığım sene, babam tam kavrayamadığı için olayı, Kazanamıyorsa, demek ki olmuyor bu; fazla düşmemek gerek üzerine! diyerek, açıkça dile getirdi düşüncelerini. İşin içine torpilin girmiş olabileceğini, bu yüzden de bir memur çocuğu olarak şansımın her zaman çok az olabileceğini bile söyledi... Babamın düşünce tarzında, yetenekli bir çocuktum; teknik lise düzeyinde bilgisayar eğitimi almış, üniversitenin mühendislik bölümünü kazanmıştım; farklı birçok yöne kanalize olabilirdim rahatlıkla. Seçimlerimi yaparken çok dikkatli olmam gerektiğini salık verdi durmadan; onun dışında da hep destek oldu bana. Bir yıl içerisinde konservatuarı kazanarak da, hem kendimi ispatlamış hem de onları hayal kırıklığına uğratmamış oldum; daha ne olsundu?! Yolum açılmıştı artık. Konservatuarı bitirir bitirmez, meslek hayatıma başlamış olmam, onları daha da gururlandırdı ve bunu bana her fırsatta hissettirmekten kaçınmadılar. Başıma gelen her türlü zorluk ve sıkıntıda hep yanımda oldular, hep güvendiler bana. Devam eden süreçte, profesyonel hayatımda da gerek yurt içinde gerekse yurt dışında her türlü başarı ve başarısızlığımda arkamda durarak, Devrim yapıyorsa, bir sebebi vardır! demekten geri durmadılar. 2008 yılında Grotowski'nin kendi yöntemini hayata geçirdiği ilk demlerde beraber çalıştığı Eugenio Barba tüm ekibiyle birlikte Sabancı Tiyatro Festivali'ne katılmak üzere Türkiye'ye gelmişti... Bunu fırsat bilip, bi' şekilde onunla temasa geçmeyi başardım ve aynı yıl Eugenio Barba ve ekibinin de dahil olduğu, Danimarka'da düzenlenecek olan ve 22 ülkeden 33 oyuncunun katılacağı geniş kapsamlı kültürler arası bir projeye ismimi yazdırdım. Birbirinden güçlü projelerle bu süreç devam etti. Medea, Ur-Hamlet, Quetzalcoatl bunların en önemlileriydi. Grotowski'nin ölümüyle hiçbir şey sona ermedi elbet. Onla bir şekilde yakın temas içinde olmuş, projelerinde birlikte çalışmış önemli isimlerle işbirliğim ve çalışmalarım devam etti. Böylelikle de, fiziksel eylem, vokal eylem gibi fiziksel tiyatronun getirisi birçok yöntemi kendi oyunculuk perspektifi ve disiplinime monte edip, hem oyunculuğun evrensel dilini özümsemeye hem de oyunculuk kariyerimde emin adımlarla ilerlemeye devam ettim. D. E.: Projelere dahil olma hikayemi ve öncesini kısaca anlatayım size... Konservatuarı 2001 yılında bitirdim. O dönemde hemen herkes için geçerli olan şöyle bir gerçeklik vardı aslında: Konservatuarı bitiren hemen her oyuncu tiyatro yapardı. Bunun ötesinde de hiçbir şey yoktu açıkçası. Şimdiki gibi geniş kapsamlı dizi ve film sektörü de yoktu. Dublaj yapmak bile neredeyse ayıp görülecek düzeyde hoş karşılanmayan bir şeydi. Özellikle de Ankara'daki kültürel yaklaşım ve anlayışla ilgili bunu söyleyebilirim. Ancak çok zorda kalırsan, başvurursun buna; çünkü dublaj yapmak sonuçta mikrofon karşısında sürekli konuşmayı gerektirir ve bu da sahne üzerindeki performansını olumsuz yönde etkiler. Okulu bitirdikten sonra, vakit kaybetmeden devlet tiyatrosunda sözleşmeli oyuncu olarak çalışmaya başlamam, kendi kariyerim açısından büyük bir şans oldu açıkçası bu. Bir buçuk sene sonra da Eskişehir Şehir Tiyatroları'nın sınavını geçerek, kadrolu oyuncu olarak işe başladım. Akabinde de 2005 yılında Devlet Tiyatroları'na geçiş yaptım. Takip eden süreçte yurtdışı performans çalışmaları başlayınca, oyunculuk kariyerimin istediğim yolda ilerlediğini fark ettim... Ailemden gelen bir şeydir ve organik bir ilişkimiz yoktur parayla. O yüzden de dizi çekeyim ve para kazanayım gibi şeyleri aklımın ucundan bile geçirmedim. Kafamdaki tek şey, sanatımı layıkıyla icra edebilmek ve mümkün olduğunca ileriye taşıyabilmekti. İşin diğer boyutunda, yurtdışına giderken paraya ihtiyacım olacağının elbette ki bilincindeydim. Devlet Tiyatroları'ndan gelen maaşımı tutumlu bir şekilde kullanarak, gerektiğinde kredi çekerek, elimdekilerin hepsini sanata aktarmaya çalıştım. Halihazırda da öyleyim ve bu hiç değişmedi. Televizyon olayı, sadece para kazanmaya yönelik bir olaydır. Çünkü tutup da bir karakter yaratamazsınız televizyonda. Hikayeler haftada bir elinize geldiğinde anlıyorsunuz ki, bürünmeye çalıştığınız karakter hiç alakası olmayan davranışlar sergilemeye başlamış. Hal böyle olunca da, role hazırlanmak, role girmek ve bunu kalıcı kılmak imkansızlaşıyor ve bunu fark ettiğinizde de, süreçten acayip soğumaya başlıyorsunuz. Dolayısıyla daha çok reyting kaygısıyla yol alan o düzleme kendimi hiçbir zaman yakın hissetmedim ben. Üstelik ona ihtiyacım da yoktu. Kafamdaki en önemli şey, tiyatro yapmak ve bu yolda ilerlemekti. Televizyon sektörünün özellikle para dağılımı konusundaki son derece eşitsiz yapısı da, salt para kazanma yaklaşımını ve amacını bile baltalamaya yetiyordu. Ben hasbelkader oyuncu olmuş bir insan değilim ve ölene kadar da bu böyle devam edecek. Bir gün dizi de yapabilirim elbet; ama piyasa koşulları böyle diye kendimden asla ödün vermem; asla da ezdirmem kendimi! 2009 yılında, Grotowski Enstitüsü'nün kuruluşunun 50. yılı münasebetiyle Polonya'da UNESCO tarafından Grotowski Yılı ilan edilmişti. Daha önce Grotowski ile çalışmış tüm yönetmenler birer oyunlarıyla etkinliğe davet edildiler. Ben de Eugenio Barba'nın ekibiyle birlikte ve Ur Hamlet projesiyle etkinliğe katılanlar arasındaydım. Ekiple birlikte iki ayımız Polonya'da geçti. Sonrasında askere gitmem gerekiyordu. Yurda dönüşte askere gideceğim sırada, İranlı yönetmen Faribos Kamkari'nin Cannes'da yarışacak bir filminden teklif geldi. Onunla görüşmek için İstanbul'a geldim. İstanbul'a geldiğim günün gecesinde Fetih filminin cast'ını yapan insanlarla tesadüfen karşılaştım. Ertesi gün audition'a girdim. Yaklaşık on gün devam eden audition sürecinden sonra da Fatih Sultan Mehmet rolüne seçildim. Bu süreçten sonra benim hayatımda iki kademeli bir yol açılmış oldu. Adana'dan İstanbul'a taşınmaya karar verdim. Üç yıl boyunca devam etti film çekimleri. O filmi çekerken de tabii tam olarak neyin içinde olduğumu çok bilmiyordum. Yani sonucun ne olacağını pek öngöremiyordum açıkçası. Film vizyona girdiği 2012 yılında, ülke genelinde 900'e yakın salonda gösterilmeye başlandı. Bu da tabii, beni sadece Adana ve Eskişehir'de bilinen bir tiyatro oyuncusu olmaktan çıkartıp, ülke genelinde milyonların tanıdığı bir oyuncu haline getirdi. Ancak işin diğer boyutunda böylesi bir değişimin karakterinizi ne yönde etkileyeceği, buna nasıl reaksiyon vereceğiniz ve bunu nasıl yöneteceğiniz gibi bir gerçeklikle karşı karşıya kalmıştım. Aslında çok hazırlıklıydım buna. 33 yaşındaydım ve bu süreci müthiş bir olgunlukla karşılamakla hiç zorlanmadım. Ne telefon numaramı, ne arkadaşlarımı ne de evimi değiştirmek gibi gereksiz ve saçma şeylerle uğraşmak zorunda kalmadım. İlginçtir ki, film vizyondayken ben Anadolu'da turnedeydim. Yani film vizyondayken, ben Orhan Kemal'in Murtaza oyununda dört ayrı rolde oynuyordum. Normalde sinemanın önüme açtığı fırsatları değerlendirip, reklam ve dizi piyasasında milyonları götürmek dururken, ben Kahramanmaraş'ta, Gaziantep'te, Rize'de, kısaca yurdun dört bir yanında turnelere çıkarak tiyatro yapmaya devam ettim. Tiyatronun önüne geçecek projeleri hiç düşünmeden elimin tersiyle ittim ve bugünlere kadar geldim. D. E.: Evet, haklısınız... Her şey bir yana, bizim zamanımızda başlamış olduğumuz proje bir ilkti aslında. Biz sete girdiğimizde, sene 2009'du. Ve daha Muhteşem Yüzyıl bile yoktu ortalıkta, düşünün. Muhteşem Yüzyıl'ın sete giriş tarihi 2010'un Kasım ayıdır; yani bizden bir yıl sonrasıdır. İnsanlar başlangıçta inanmadılar böyle bir projenin yapılabileceğine. Gerçekten çok maliyetliydi ve hep yarıda kalacağını, devam edemeyeceğini düşündüler. Muhteşem Yüzyıl başladığında, biz çok büyük bir ekiple Meksika'da çalışmalarımızı ve çekimlerimizi sürdürüyorduk. Onların normal bir plato kurup, çekimleri genelde iç mekanda gerçekleştirdiklerini görünce, kendi içimizde geniş çaplı bir değerlendirme yapmaya başladık... Filmi o zamana kadar çıkarmış olmamız gerekiyordu. Hem para hem de zaman kaybı demekti bu; üstelik filmin maliyeti de giderek artıyordu. Muhteşem Yüzyıl televizyonlarda boy göstermeye başladıktan ancak iki yıl sonra gösterime girebildik. Bu da Muhteşem Yüzyıl'ı tarihsel konseptli işlerin miladı gibi gösterdi kaçınılmaz olarak; ancak işin aslı öyle değildi elbet. Diğer bir yandan da bu tür projeler Yeni Osmanlıcılık gibi bir kavramı da beraberinde getirmişler ve yeni bir tartışma konusu başlatmışlardı. Şunu da söylemeliyim ki, projemiz tamamen bağımsız bir yapımdı. Üstelik hiçbir şekilde bir yerden destek almadık. Hatta Ayasofya çekimlerini bile Ayasofya'da yapmadık maalesef. Greenbox kurup, Ayasofya'yı dijital ortamda yerleştirmek ve o şekilde çekimleri gerçekleştirmek zorunda kaldık. Film çekimleri için sonuna kadar devlet desteğini arkalarına aldılar gibi tüm söylemler, tüm haberler baştan aşağı birer asparagastan ibaretti. Şahsıma yöneltilen hükümet karşıtı! gibi söylemlerin de hiçbir dayanağı, hiçbir aslı astarı yoktu. Ben her zaman neysem oydum; bildiği yolda ilerleyen ve bundan da asla taviz vermeyen bir oyuncuydum her şeyden önce. Sadece insanlar görmek istediklerini görüyorlardı, o kadar. Sonrasında da tarihsel olaylara merakla körüklenen ancak tabanı ve alt yapısı olmayan toplumsal gelgitler ve bunların yansımaları bir süreliğine gerek TV sektörünü gerekse toplumun kendisini uzun süre meşgul etti. Aslında kaçınılmaz bir şeydir ve dünyanın her yerinde böyledir bu. Tıpkı Troy ve Game of Thrones türevi, dünya çapındaki dev prodüksiyonlarda olduğu gibi. Dünyanın genelindeki durum bu yani. Bunlar olabilir, olmalıdır da. Fakat nitelik açısından bence çok değer kaybetmeye başladı peş peşe gelen ve ardı arkası kesilmez işler. Her önüne gelen yapmaya başladı zira. Bizden sonra yine Fatih Sultan Mehmet ve fetih temalı iki dizi birden gösterime girdi. Kaçınılmaz bir şekilde İkisi de karşılığını bulamadı ve yayından kaldırıldı. Bu bağlamda her şeyden önce sorgulanması gereken şey, alt yapı ve kalite oluyor. Örneğin Amerikalılar Troy'u bugün yeniden çekmeye kalksalar, öncelikle ilk yapmaları gereken şey, diğer Troy'un önüne geçecek ve hatta onu gölgede bırakıp unutturacak bir prodüksiyonla işe başlamak olmalıdır. Peki, bunu tam anlamıyla başarabilirler mi?.. Hiç sanmıyorum. Aynı şeyi Muhteşem Yüzyıl için de rahatlıkla söyleyebilirim. Buna dair hedef kitle açısından bir yanlış okuma olduğunu da düşünüyorum aslında. Bunun da en büyük nedeni; tarihsel akışın, olayların veriliş biçimiyle birlikte insanlara tam olarak geçmemesinde yatıyor kanımca. Yunus Emre'de gelince; projede yer almamın bir çeşit tesadüfler zincirinden ibaret olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Şöyle ki: Fetih döneminde Tarihsel bağlamda oynanabilecek en önemli karakteri oynadığınızı düşünmüyor musunuz? gibi hep aynı sorularla karşılaşıyordum... Yani kısaca Bundan öteye daha neyi oynayabilirsiniz ki? Demek istiyorlardı. Onlara verdiğim cevap kesin ve netti: Fatih Sultan Mehmet bir devrimcidir. Kendi dönemi içerisinde yaptığı eylemlerle de sabittir bu. Dolayısıyla tarihsel akışı içerisinde bu ülkede yaşamış olan ve hayatına odaklanıp oynamak istediğim daha pek çok devrimci var. Peki, kimlerdir bunlar?diye soracak olursanız da, aklıma ilk gelen, Yunus Emre'den başkası olmaz... Bu sözleri sarf ettikten sonra, daha bir sene geçmemişti ki, önüme bir Yunus Emre projesi geldi. Proje hakkında araştırma yaptığımda, Yunus Emre'nin Yeşilçam'da sadece bir versiyonunun bulunduğu, üzerine başka hiçbir çalışma yapılmadığı gerçeğiyle karşı karşıya kaldım. Projeyi kabul edip tamam dedikten sonra, vakit kaybetmeden çalışmalara başlanıldı. Kültür Bakanlığı destekli, ancak düşük bütçeli bir projeydi bu. Fetih gibi büyük bir prodüksiyonun ardından orada bir şeyler yapmaya çalışmak, açıkçası yıpratıcı bir süreçti benim için. 13 ayrı şehirde çekimleri gerçekleştirilen bu proje tam bir buçuk yıl devam etti. Bütçesi düşük olduğu için de geniş kapsamlı bir vizyon dönemi geçiremedi maalesef. Hatta çoğu salonda 3 günden fazla gösterimde kalamadı. D. E.: Buna şöyle yanıt vereyim: Dışarıda son derece kayda değer bir İran Sineması gerçeği var. İran, siyasi yapısı itibarıyla kapalı bir ülke olmasına rağmen, uzun yıllardır Cannes Film Festivali gibi birçok önemli festivalde boy gösteren ve oldukça ses getiren bir ülkedir. Ancak ne yazık ki Türkiye hakkında en fazla bilinen şeyler; Nuri Bilge Ceylan, Fatih Akın gibi sadece birkaç başat yönetmenden ibaret. Kaldı ki Fatih Akın da sinema kariyerini Türkiye'de sürdüren bir yönetmen değil. Burada dikkat edilmesi gereken husus, bilhassa sinemaya emek verenlerin düşünce ve eserlerinde ne denli özgür olabildikleridir. Çünkü düşünce yapınızı darlaştırdığınız ve hikayelere objektif yaklaşımları kestiğiniz ve hatta otosansür uyguladığınız noktada hikaye kurgusunu asla öremezsiniz. Yani yönetmen ya da oyuncu fark etmez, kim olursa olsun sinemada ses getiren yapımların ortaya konulabilmesi için özgür olunması ve fikirliklerin tüm çıplaklığıyla ortaya dökülmesi şarttır. Bu sadece sinemada değil, sanatın her alanında böyledir. Ve ne yazık ki ülkemiz bu konu ve yaklaşımda son derece kısır bir ülkedir. Hani bir kavram var ya; sanat sanat içindir diye... Neden sanat sanat içindir peki? Ya da şöyle soralım bunu; neden sanat sanat için yapılmalı ve icra edilmelidir?.. Bu aslında her zaman tartışma konusu olmuş bir sorunsal; sanatın ne olması ve neye hizmet etmesi gerektiğine dair tartışması asla bitmeyecek, dinmeyecek son derece kaygan bir zemin. İnsanlık var olduğundan bu yana, insanların, halkların söyleyemeye ve hatta düşünmeye korktuğu, bunun için de sürekli bir geri çekilme ve kaçış içerisinde girdiği ne kadar gerçeklik varsa, onları açık etmeye ve gerekirse yüzlerine vurmaya dair ümitsiz ve sonsuz bir çaba içersinde olduğunuzu bilmeniz gerekir; şayet kendinizi ufak da olsa sanatçı olarak hissediyor ve addediyorsanız. Tüm cesaretinizi ve gücünüzü bu yönde harcamanız ve asla susmamanız, asla yorulmamanız ve yılmamanız gerekir. Başka bir bağlamda da gerçeklerin ortaya serilmesi yönelik bir yönlendirme ve farkına vardırma sürecidir bu. İşte ancak o zaman sanatın, halka üstünlük taslamak gibi bir niyeti olmadığı ve tüm gayesinin onları uyandırmak olduğu anlaşılabilir. Unutmayalım ki yapılan her şey, batırma, gerekirse rahatsız etme, uyandırma ve farkına vardırma sürecinin stilize edilmiş bir dışavurumudur. Sanat tam da böyle bir şeydir işte. Şimdi tüm bu süreci günümüz Türkiye'si üzerinden değerlendirecek olursak, ilk etapta Türkiye'de müthiş bir ayrışma olduğunu görürüz. Ve eğer kalkıp da Sanat halk içindir! demeye başlarsanız, istemsizce de olsa siz de bu ayrıştırma kervanına katılmış olursunuz. Ki tam tersine, sanat ve sanatçı bilincine sahip biriyseniz, kesinlikle bundan kaçınmanız gerekiyor. Şu aşamada özellikle Türk Sineması açısından bunların gerçekleşmesi çok zor görünüyor. En azından böylesi ikilemlerle örülü bu sancılı süreç uzun bir süre daha devam edeceğe benziyor. Umarım aksi gerçekleşir ama, şu aşamada çok zor görünüyor bu. D. E.: Benim konservatuarda okuduğum dönemde öğrenci değişim programları çok yoktu. Sadece Fulbright bursu vardı. Bunun da koşulları çok ağırdı. Bu burs için bütün koşullarım uygun olsa da, dil sınavlarını verebilmem için bizdeki yüksek lisans programı gibi bir programa kaydolmam gerekiyordu. Ancak son derece yüksek maliyetli şeylerdi bunlar. Zaman geçtikçe de ne yazı ki bunları karşılayamayacağımı anladım ve hayallerimi ertelemek zorunda kaldım. Peki, yurtdışına gitmeyi neden bu kadar istiyordum? Öncelikle şunun altını çizmeliyim ki, çocukluğumdan beri çok meraklı bir insanım ben. Sürekli öğrenmek ve kendini sürekli geliştirmek isteyen ve buna hep aç olan bir yapım var. Açıkçası Anadolu'nun hemen her tarafında yaşamış ve havasını solumuş biri olmam da bunu fazlasıyla pekiştiriyor. Mesleğimde, sanatımda, yaşamımda kendimi sürekli geliştirme isteğim birçok nedenden dolayı sekteye uğradı. Sonra Devlet Tiyatroları'na girince ve maddi olarak biraz rahatlayınca, yurtdışına açılmamın imkanı doğdu. Fakat anında bir sorunla yüzleşmek zorunda kaldım. O da şuydu: Eğer ki sizin oturma ve çalışma izniniz yoksa Avrupa'da ya da Amerika'da herhangi bir audition'a bile girme şansınız kalmıyor. Örneğin ben bugün bir iş teklifi alsam, ona başlayabilmek için P2 vizemin olması gerekiyor. Bu vize sanatçılara özel olarak verilen kısa süreli bir çalışma izni aslında... Ve maalesef ki o dönemde bu yoktu bende. Bunu nasıl sağlayabileceğim noktasında uzun uzadıya düşünmeye başladım. Amacım, bir yandan kendi topraklarımdan kopmadan hayatımı idame ettirirken, diğer yandan da sanatımı hem yurt içinde hem de yurt dışında icra edebilmekti. Bu bağlamda İngiltere'nin cazip bir seçim olduğunu fark ettiğimde, Ankara Antlaşması hükümleri çerçevesinde çalışma izni alabilmek için vize başvurusunda bulundum... Bundan sonraki sürecin getirisi her şey 2016 yılında böylece başlamış oldu işte. İngiltere'deki sürecin onuncu ayında ilk uzun metraj audition'ı almayı başardım. The Scar adlı bir filmde rol aldım. Sonra orada kendi şirketimi kurup, meslek hayatımı sistematik bir düzene soktum. Ayrıca şu an halen sahnelenmekte olan APEx / Çıkış Yolu Yok tiyatro oyununu, İngiliz yönetmen Malcolm Keith Kay ile beraber hazırladığımızın önemle altını çizmek isterim. D. E.: Evet, Kafka'nın 8 sayfalık kısa bir öyküsünden uyarlama. Daha önce de çeşitli kereler uyarlamaları yapılmış bir öykü bu. Bu uyarlamalar arasında Kızıl Peter ve Maymun aklıma ilk gelenler. Aslında hemen hepsi de, yapılsa bile çok az değişiklikler ve eklemelerle orijinal metne tümüyle sadık kalınarak ortaya konulmuş eserler. Bize ait versiyonunun ise, diğerlerine hiç benzemeyen çok farklı bir yapısı olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim size. Benim sanat perspektifimde özenle seçtiğim ve günün birinde mutlaka hayata geçirmeyi amaçladığım bir takım metinler vardır... Böyle, masanın üzerinde duran ve zamanının gelmesini bekleyen metinler. Bu da bunlardan bir tanesi işte... Yaklaşık 5 yıldır masamda beni bekliyordu. Oyunun yönetmeni Malcolm'la Devlet Tiyatroları'na dayanan bir geçmişimiz, birlikte çalışmışlığımız var. O da benim gibi Kuzey İngiltere'de yaşıyor ve uzun zamandır birlikte bir şeyler yapmayı planlıyorduk. Sonunda masa başına oturmaya karar verdik ve yaklaşık bir ay boyunca ben Türkçe, o da İngilizce üzerinden kağıda aktardığımız görüşlerimizi çevire çevire birbirimize aktarmaya çalıştık. Bu süreçte, Kafka'nın bu öyküdeki ana problemi neydi; neyi dert edinmiş ve insanlığa neyi iletmeyi amaçlamıştı? gibi sorular kafamızı kurcalayan en önemli sorular oldu. Tabii bu sorulara, ardı arkası kesilmez bir şekilde yenileri eklendi: Kafka 1917 yılında Akademiye Bir Raporu yazarken, hangi söylemlerle neyi hedeflemiştir? Ve şayet günümüzde yaşamış olsaydı, Kafka bu karakteri nerede, hangi koşullarda ve nasıl konuştururdu?.. Diğer yandan da metni çözümleme noktasında fark ettik ki, Kafka'nın simgesel anlatımı en belirgin bir şekilde maymun imgesinde kendini buluyor ve aynı maymun imgesi üzerinden sistemin ötekileştirip değersizleştirdiği, en uç noktada da yalnızlaştırdığı insanlara derin bir vurgu yapılıyor: Köleler, göçmenler, mülteciler belki de bunlar arasında ilk akla gelenler. Çünkü sınıfsal ve cinsel ayrımların ayyuka çıktığı o dönemde bilhassa Yahudileri, siyahileri ve kadınları içine alan ayrımcılık ve dışlama düzlemi yüzünden nefes alamaz durumdaydı zavallı gezegen. Öte yandan mültecilik ve göçmenliğe dayalı tüm sorunların günümüzde de hız kesmeden devam ettiğini, sadece köleliğin modernize edilip, berbat maskeler ardında şekil değiştirdiğini önemle vurgulamak gerek tam da bu noktada. İşte çalışmamızın odak noktası ve ana amacı da burada su yüzüne çıkıyor: Bu sorunları günümüz perspektifinden izleyiciyle buluşturmak ve olaya izleyiciyi de dahil ederek, genel farkındalığa interaktif bir boyut kazandırmak. Bunu yapmak için de ilk etapta belli kavramları oyun kurgusuna monte etme yoluna gittik; en başta da modern köleliği. Ardından da göçmenlik ve mülteciliği... Her üçünü de ayrımcılığın ve ırkçılığın başlangıcı olan ötekileştirme potasında buluşturarak, kurgusal bazlı metnimizi yavaş yavaş örmeye başladık. Ardından bunları alıp, ana öykünün içerisindeki Kafka'nın ısrarla altını çizdiği yerlere monte ettik. O yüzdendir ki bizim ortaya çıkardığımız metne, bir uyarlamadan çok, eklektik bazlı bir yeniden yazım diyebiliriz. Oyun kurgusundaki karakterler de bu yeniden yazımın sonucu olarak kaçınılmaz bir şekilde günümüze uzanan yeni bir kimlik kazanmış oldular. D. E.: Kesinlikle katılıyorum buna... Ve ne yazık ki bu berbat oyun tüm hızıyla devam ediyor. İnsanoğlu doğanın anlaşılması imkansız ve doymak bilmeyen tek yaratığı. Onun ayak bastığı her yer birer birer kurumaya, yok olmaya mahkum; üstelik bu berbat durum çok uzun bir süre daha böyle devam edeceğe benziyor. Yüz yıl öncesinden çok daha beter bir durumdayız aslında. Kartlar artık eskiden olduğu gibi açık da oynanmıyor. Ve ne yazık ki çoğu şey olanca yüzsüzlüğü ve ikiyüzlülüğüyle kapalı kapılar ardında gerçekleşiyor. Ben açıkçası bu kötü gidişatın durmasının tek çözüm yolunun, insan bilincinin kitlesel bir halde uyanmasına bağlı olduğuna inanıyorum. Artık yumurta kapıya dayandı ve her şey pamuk ipliğine bağlı... ki zamanımız da pek kalmadı aslında. Peki, şunu soralım kendimize: Göçmen, mülteci, köle, kariyer sahibi, hangi konumda olursak olalım bunları ne derece sorguluyor, ne derece irdeliyoruz gündelik hayatımızda?.. Olanları ve süregelenleri değiştirme yolunda ne derece harekete geçiyor, ne derece bir şeyler yapma isteği duyuyoruz?.. Maalesef ki neredeyse hiç! Bu da insanlığın en büyük problemi zaten; ölümcül bir uyuşukluğun pençesinde kıvranmak. Eğitimden uzak, bilgiyi reddeder bir halde ve sabit fikirlerle çevresini ve dünyayı süzmeye devam etmek ve gittikçe daha da derine saplanmak insanlığın en ölümcül hastalığı. D. E.: Bir kere her şeyden önce yepyeni söylemleri, yepyeni açılımları olmalı hepsinin de. Daha önce söylenmemiş ya da çok nadir dile getirilmiş şeylerin gözü kulağı olmalı her biri de. Böyle olunca da orijinallik ve özgünlük de kendiliğinden geliyor zaten. Bir ikincisi, her yönüyle çağdaş olmaları ve günümüze, hatta her döneme uyarlanmayı mümkün kılan bir yapıda devinmeleri gerekiyor. Diğer bir yandan da, oyalamaya ya da vakit geçirmeye yönelik yüzeysel hiçbir yaklaşımları olmamalı... Çünkü Brecht'in de her zaman inatla ve üstüne basa basa vurguladığı gibi, tiyatro ne eğlence ne de vakit geçirme amaçlı bir sanat değildir... Aksine, dışavurumunu ve söylemlerini toplum dinamikleri içinde arayan ve onu dönüştürme, yaşamın kendisine uyarlama yolunda emin adımlarla ilerleyen bir varoluş biçimidir. Ben buna benzer söylemleri Ataşehir'de sahnelediğimiz oyundan sonra da dile getirmiştim; ki her zaman da bu şekilde onları açık etmeye büyük özen gösteriyorum. Dalı ne olursa olsun, sanatın da gerçek yönelimi ve amacı bu olmalı zaten; farkındalığı uyandırmak ve ona ivme kazandırmak. Bizlere zaman ayırıp, görüşlerinizi bizlerle paylaştığınız için çok teşekkür ediyoruz size. D. E.: Rica ederim, ne demek... Bana bu imkanı sağladığınız için, asıl ben teşekkür ederim sizlere.


Devrim Vural'ın ilk şiir kitabı olan İptila şiirle tanışmak isteyen fakat bir türlü buna cesaret edemeyen okurları ve şiirle yatıp şiirle kalkan şiir severleri kucaklamak için raflardaki yerini aldı. Ruhun yansımaları her dem ziyasıyla aydınlatırken yüreğinizi, İptila kitaplığınızın en özel kitapları arasında kendine hakkaniyetli bir yer edinecek. Benim şiire iptilalığım Orhan Veli Kanık ile tanıştığım gün nüksetti... diyerek başlıyor Devrim Vural şiirle münasebetini anlatmaya ve devam ediyor: ... cebimde şiirler biriktirdim, heybem şiir yüklü. Orhan Veli Kanık'ın, Ahmed Arif'in, Cemal Süreya'nın yaşadığı topraklarda insan kendine ne kadar şair diyebilir ki!.. ve şiirin fevkalbeşer şahıslarının önünde saygıyla eğilerek bir şairin taşıması gereken en önemli özelliğiyle, mütevazılığıyla karşımıza çıkıyor. Kendisinin de söylediği gibi onu etkisi altına alan Garip Akımı şairlerinden ve bu akımın devamını getiren İkinci Yenici şairlerden derin izler bulabilirsiniz dizelerinde fakat bu yüce şahsiyetlerin arasında şahsına münhasır şiirlerle okuru buluşturmak onu son dönemlerde karşılaştığımız nadir şairlerden birisi yapmıştır. Birkaç kelimeyle anlatılan derin hislerin hangi manaya geldiğini yazarak anlatmanızı istediğimizde eminim ki zihninizde tezahür eden kıvılcımları birkaç sayfa kağıda sığdıramayacak, fakat o yazdıklarınızı tekrar tekrar okuduğunuzda yazdıklarınızın, bu birkaç kelime kadar sizi sarsmadığını kabul edeceksiniz. İşte tam da burada şiir sanatının özgül ağırlığını fark edeceksiniz ve o andan sonra şiir sanatının görkemine kendinizi kaptıracaksınız.


Oyun içerisinde birçok hatayı giderdiğini duyuran Blizzard, yeni güncelleme ile ilgili yama notlarını paylaştı. Oyunseverler çıktığı günden bu yana Diablo 4'ün ilk büyük güncellemesinin ne zaman geleceğini merak ediyordu. Blizzard, yaptığı açıklamayla birlikte Diablo 4 için güncellemenin yayınlandığını paylaştığı yama notlarıyla beraber duyurdu. - Nightmare Dungeons'ı tamamlamak için verilen deneyimi önemli ölçüde artırdı. - Kabus Zindanlarında canavarları öldürmekten kazanılan deneyimi önemli ölçüde artırdı. - Helltide sandıkları artık açıldığında çok daha fazla bonus deneyim sağlıyor. - Bireysel Fısıltıları tamamlayarak ödüllendirilen deneyim önemli ölçüde artırıldı. - Zindan hedeflerini tamamladıktan sonra meydana gelebilecek hold out tarzı olayı tamamlama karşılığında deneyim verilmemesi sorunu düzeltildi. - Helltide Roaming patronları artık daha tutarlı bir şekilde daha yüksek kaliteli ganimet bırakacak. - Oyuncular artık Kabus Zindanlarına doğrudan harita üzerinden ışınlanabilirler. - Dünya patronlarından haftalık bonus önbelleklerin açılması için artık bir seviye gereksinimi yoktur.


Prenses Diana'nın hayatı bir kez daha belgesel oluyor. Bu kez Oscar ve Emmy ödüllü film yapımcıları Simon ve Jonathan Chinn'in hazırlayacağı belgesel hem TV'de hem de sinema salonlarında gösterilecek. Oscar ve Emmy ödüllü film yapımcıları Simon ve Jonathan Chinn tarafından yönetilen prodüksiyon ekibi Altitude ve Lightbox, Prenses Diana belgeseli için bir araya geliyor ve yapımın salonlarda da gösterime gireceğini duyurdular. Beyazperde'nin haberine göre, Diana adlı belgesel, 1997'de Paris'te ölen prensesin hikayesini anlatmak için Ed Perkins'in yönettiği binlerce saatlik haber raporlarından, daha önce görülmemiş görüntülerden ve fotoğraflardan yararlanacak. 2022 yazında, Prenses Diana'nın tahtın varisi Prens Charles'tan ayrılmasının ardından bir trafik kazasında ölümünün 25. yıldönümü olacak. HBO ve Sky belgeselin sırasıyla ABD ve İngiltere'de TV haklarını aldı ve salon gösterimlerinden sonra yayınlayacak. Amy ve Louis Theroux'un My Scientology Movie gibi filmlerin arkasındaki İngiltere distribütörü olan Altitude, küresel satışları yönetiyor ve yapımı İngiltere ve İrlanda'da teatral olarak piyasaya sürecek. Beneluxe, Almanya ve Avusturya, İtalya, Portekiz, İsviçre, Çek Cumhuriyeti, Japonya Avustralya ve Yeni Zelanda, Orta Doğu ve Türkiye için ön satışlar şimdiden yapıldı ve belgesel ülkemizde de gösterime girecek. Perkins, Birçok kez anlatılan bir hikayeyi anlatıyor olsak da amacımız onu modern bir izleyici kitlesi için yeniden sunmak ve her zamanki kadar yeni hissettirmek. Yalnızca arşiv yaklaşımını benimseme fikri, izleyicileri sanki o an anlatılıyormuş gibi hikayenin içine çekmemizi sağlayacak. Diana'nın hayatının bu versiyonunu daha önce yapılandan daha duygusal ve aracısız bir şekilde izleyicilere sunmak istiyoruz ve bunu yeniden analiz etmek ya da başka bir geriye dönük yorum sunmak yerine izleyicileri kendi anılarına götürmeyi tercih ettik dedi. Yapımcılar, Lightbox adına Simon Chinn ve Jonathan Chinn olurken, editör BAFTA ödüllü Jinx Godfrey olacak.


Oscarlı sinema oyuncusu Leonardo DiCaprio 2010 yılında başrolünde yer aldığı Inception filminin sonuyla ilgili hiçbir fikri olmadığını söyledi. Inception izleyici tarafından sonu tam olarak anlaşılamayan film olarak biliniyor. Leonardo DiCaprio, izleyecinin sonu hakkında tam bir karar veremediği Inception filmiyle ilgili bir açıklama yaptı. Ünlü oyuncu 'Neler oldu? Hiçbir fikrim yok. Sanırım filmin sonu seyirciye göre değişir' dedi. Christopher Nolan tarafından yazılıp yönetilen Inception filmi rüya içinde rüya görme temeli üzerine kurulu bir bilim kurgu filmi. Filmin son sahnesinde ise yaşananların gerçek mi yoksa rüya mı olduğu kesinliğe kavuşmuyor.


Koronavirüs salgınıyla mücadele için bağış çağrısı yapan Leonardo DiCaprio, bir hayranına Martin Scorsese ve Robert De Niro ile birlikte çektikleri yeni filminde rol alma şansı verecek. ABD'li oyuncu DiCaprio, koronavirüs salgını kapsamında ekonomik güçlük çekenlerin desteklenmesi için hayranlarına bağış yapmaları çağrısında bulundu. Ünlü oyuncu, bağış yapanlardan seçilen bir kişinin Martin Scorsese'nin yönetmenliğini üstlendiği ve başrollerini Robert De Niro ile paylaştıkları yeni filmi Killers of the Flower Moon'da küçük bir rol verileceğini duyurdu. Bağışçılar arasından seçilen kişi ayrıca üç ünlü isim ile sette bir gün geçirecek ve filmin galasına katılacak. Duyuruyu Instagram hesabından Robert De Niro ile çektiği video aracılığıyla yapan DiCaprio, Kısa bir süre önce #AmericasFoodFund'u, ihtiyaç duyan her ailenin bu kritik zamanda yemeğe erişmesini sağlamak için başlattık. En savunmasız topluluklarımızın desteğimize her zamankinden daha fazla ihtiyacı var. Bu yüzden bize yardım etmenizi istiyoruz dedi. Sunucu Ellen DeGeneres, bağış yapan bir hayranına TV programını birlikte sunma şansı vereceğini söyleyerek DiCaprio ve Justin Timberlake'e 'meydan okumuştu'. Güvenli yiyeceğe ulaşamayan yoksullara yardım etmeyi amaçlayan America's Food Fund adlı yardım kuruluşu, DiCaprio ve iş insanı Laurene Powell'ın işbirliği ile 1 Nisan'da 72 saat içinde açıldı. Kuruluş, bugüne kadar 13 milyon dolar yardım toplandı.


Uzmanlar geleceğin mesleklerinin %90'ının dijital beceriler gerektireceğini öngörüyor. Bu nedenle Avrupa Komisyonu Dijital Eğitim Hareket Planı kapsamında yeni bir yazılım geliştirdi: SELFIE. Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi ile Eğitim, Gençlik, Spor ve Kültür Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen SELFIE tamamen ücretsiz ve tüm okulların kullanımına açık. Kullanımı son derece basit SELFIE, okullara dijital teknolojiler açısından zayıf noktalarını göstererek eksikliklerini kapatma şansı tanıyor. SELFIE adı verilen yeni çevirimiçi özdüşünüm aracı öğrencilerin ve eğitimcilerin anonim olarak fikirlerini belirtmesine fırsat tanıyor. Platform böylece okulların teknolojiyi eğitimde kullanma becerileri üzerine her okula özel bir rapor hazırlıyor. Yazılımın çalışma sistemi okulun herhangi bir anda kendi fotoğrafını çekmesine benzetildiği için adına selfie deniyor. Kampylis ayrıca ekim ayı sonunda Polonya'nın başkenti Varşova'da bir lisede düzenlenen törenle resmi olarak uygulamaya giren yazılımın 2019 yılı sonuna kadar 1 milyon kullanıcıya ulaşmayı hedeflediğini kaydediyor. 24 dilde hizmet veren yazılımın kısa süre içinde Türkçe, Sırpça, Rusça ve Gürcüce dillerinde de hizmet vermesi amaçlanıyor.


Netflix, Habitat Derneği ve ICC Türkiye iş birliğiyle hayata geçirilen Geleceğin Ekranı Projesi, ikinci dönemini 'Geleceğin Ekranı Zirvesi'yle tamamladı. 3 Ekim Salı günü Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin Ankara'daki merkezinde gerçekleştirilen zirvede, projenin ilk iki yılında elde ettiği kazanımlar paylaşılırken; dijital okuryazarlık, bilinçli içerik tüketimine yönelik yöntem ve araçlar ile yeni dönemde aile çocuk ilişkisi gibi başlıklar ele alındı. Türkiye'nin dört bir yanından ebeveynlerin, öğretmenlerin ve sivil toplum kuruluşlarının katılım gösterdiği zirvenin açılış konuşmalarını RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin'in yanı sıra Başkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve TOBB Türkiye Kreatif Endüstriler Meclisi Danışmanı Dr. Erman M. Demir, Netflix Türkiye, Ortadoğu ve Kuzey Afrika Kamu İlişkileri Direktörü Pelin Mavili, Habitat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sezai Hazır, ICC Türkiye Milli Komitesi Yönetim Kurulu Üyesi Mazhar U. Basmacı yaptı. Açılış konuşmalarının ardından Doç. Dr. Elif Posos Devrani moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumlarda ise yazar Şermin Yaşar, sosyal medyada Akademisyenanne olarak bilinen Doç. Dr. Saniye Bencik Kangal ve Ankara Bilim Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yavuz Demir katılımcılarla bir araya gelerek çocuk aile ilişkisi, doğru içerik seçimi, yeni dönemde ailelere ve eğitmenlere düşen roller başta olmak üzere dijital okuryazarlık çerçevesi içerisinde yer alan farklı konuları ele aldılar. Proje ortaklarından Habitat Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Sezai Hazır ise Netflix ve ICC Türkiye iş birliğiyle gerçekleştirdiğimiz 'Geleceğin Ekranı Projesi' dijital dünyada bilinçli ve güvenli bir şekilde hareket etmenin önemini vurguluyor. Proje, öğretmenlere ve ebeveynlere dijital ebeveynlik, dijital ekran kullanımı ve bilinçli içerik tüketimi gibi kritik konuları kapsayan eğitimler sunarak bu konulara dair farkındalık oluşturuyor. Öğretmenler ve ebeveynler çocukların dijital dünyada daha bilinçli, güvende ve verimli bir şekilde zaman geçirmelerine yardımcı oluyor. Ayrıca proje, öğretmenlerin öğrencilere daha etkili ve interaktif dersler sunmalarına da olanak tanıyor. Geleceğin Ekranı Projesi, dijital dönüşümün kaçınılmaz bir gerçek olduğunu kabul ediyor ve bu alandaki eğilimleri yakından takip ederek çalışmalarını planlıyor. Bu proje, sadece öğretmenlere ve ebeveynlere bilgi aktarmakla kalmıyor, aynı zamanda öğretmenler ve ebeveynler aracılığıyla çocuklara ulaşarak onları dijital dünyanın avantajları ve riskleri konusunda bilinçlendiriyor. Bu sayede genç nesil, dijital dünyayı daha güvenli ve bilinçli bir şekilde keşfetme fırsatı buluyor dedi.


Şarkı, diyoruz elimizdeki 90'lık boş kaseti uzatıp, şu kaseti doldurtacaktık. Listeyi de verip heyecanla beklemeye başlıyoruz. Çok sıkı parçalar seçmişiz, öyle diyor listeye bakarken. Yalnız diyor Blur' un son albümü daha gelmedi, en az iki hafta sürer. Bir ya da birkaç şarkı için haftalarca beklemeyi göze alıyoruz ve tamam sorun değil bekleriz artık deyip çıkıyoruz iş hanından. Yaklaşık bir ay sonra alabiliyoruz yirmi beş şarkılık müzik seçkimizi. Aslında iki hafta demişti ama unutmuş, sınavları filan varmış. E haliyle biraz kızgınız. Ancak az sonra eve koşup kaseti teybe takacak ve şarkıları son ses dinleyecek olmanın verdiği haz kızgınlığımızı alıp götürüyor. Yukarıdaki kısa hikaye, bir kuşağın müziğe erişimi hakkındaki zorluklar ile alakalı küçük bir anekdot olsun diye anlatıldı. Şimdi aklımızdaki nostaljiyi yavaşça ve sakince bir kenara bırakıyoruz: Yeni kuşağın jargonuyla söyleyecek olursak; boomer' lığın bir alemi yok. Dünya hızla değişiyor. Ve teknoloji sadece müzik alanını değil, eğitim, tekstil, kültür, gastronomi v. b. daha birçok alanı rüzgarına katmış, yepyeni bir dünyaya doğru sürüklüyor. Haliyle bizler, yani bağımlı bağımsız müzik üreten tüm gruplar ve sanatçılar da bu kaçınılmaz olana ayak uydurabilmenin türlü yollarını arıyoruz. Görüldüğü kadarıyla kaçınılmaz olan şımarık bir çocuk gibi tüm ilgiyi üzerinde görmek istiyor ve bizleri belki de gereğinden fazlaca meşgul ediyor. Dolayısıyla tüm dünya ile birlikte elbette Türkiye'de de müzik üretiminin ve onun yarattığı endüstrinin kadim yolculuğu, dijital platformların karşı konulamaz rotasında seyrediyor. 2021 verileri dünya çapındaki müzik dinleyicilerinin iki ana platformda toplandığını işaret ediyor: Ücretli ya da ücretsiz üyelik seçeneği sunan ve 345 milyon aktif kullanıcısı bulunan Spotify ile sadece ücretli üyelik koşulu ile hizmet veren ve 72 milyon kullanıcısı olan Apple Music. Her ne kadar Türkiye sınırlarındaki kullanıcı sayıları net olmasa da bu iki platformun başı çektiği biliniyor. Kullanıcıların dinleme alışkanlıklarını merkezine alan dijital müzik platformlarının algoritmaları, doğal olarak bu platformları bir tür sosyal medya uygulamasına dönüştürüyor. Eşin, dostun ne dinlediği izlenebiliyor, takip etme, beğenme ve hatta şimdilerde beğenmeme gibi eylemler gerçekleştirilebiliyor, parçalar veya gruplar story lerde paylaşılabiliyor, hashtag leniyor ve tabii ki pazarlanabiliyor. Malum sebeplerden dolayı fiziksel albüm satın almak denilen eylemin kendisi de onları satan müzik mağazaları da tarihe karışmak üzere. İşin gerçeği bu yeni durumun doğal kaynakların ve enerjinin tüketimi gibi çevresel faktörler açısından avantajlı olduğu rahatlıkla söylenebilir. Ancak bizleri fiziksel olandan her geçen gün uzaklaştıran dijital dünya, bir video klipte, bir radyo yayınında, bir müzik grubunun konserinde ya da sıradan bir kafede bir şarkı duyup onu buluncaya kadar ter dökme meselesinden de uzaklaştırdı. Şimdilerde katlanmak zorunda olduğumuz tek zahmet bir New Music Friday listesini takip etmek veya bir Shazam dokunuşu yapmak. Ve algoritmalar bizler için gerekeni yapıyor. Listeler düzenliyor, mailler atıyor, telefonlarımızın ekranlarına çeşitli bildirimler gönderiyor. Ve tabii ki tüm bu işleri platformlarda daha fazla vakit geçirmemiz için yapıyor. Elbette bu durum müzik üretimini her yönüyle etkiliyor. Algoritmaların gözüne girmek, beğenilmek, daha çok tıklanmak ve mümkün olan en kısa sürede bir rock-star olabilmek zamanla bir tür reflekse dönüştü. Ancak maalesef herhangi bir sanatçının herhangi bir şarkısının Editöryel Listelere veya Küratörün Seçimi gibi listelere girebilmesi, o şarkının ya fazlaca dinlenmiş olmasını ya da etkili bir ilişkiler ağını gerektiriyor. Öte yandan dinlenme sayılarını arttırmanın ise, şarkıyı çok takipçisi bulunan -çoğu ücretli- listelere ekletmek, bir plak şirketi ile anlaşarak dağıtım ağına girebilmek ve son olarak da çeşitli siteler aracılığıyla doğrudan satın almak gibi birden fazla yöntemi bulunuyor. Tabii müzik hayatını bağımsız olarak sürdürmek ve işi akışına bırakarak gerçek anlamıyla keşfedilmeyi beklemek de bir seçenek: Ancak sistemin yarattığı araçların fazlasıyla adaletsiz olması hasebiyle bu yolu seçmek, samanlıkta bulunmayı bekleyen iğne olmakla hemen hemen aynı şey. Zamanla, herkesçe bilinen bu sorunlar ve ihtiyaçlar, ticari bir sektörün daha doğuşuna ön ayak oldu. Tıpkı sosyal medya uygulamalarında olduğu gibi, müzik endüstrisinde de yeni bir ihtiyaç hasıl oldu ve bu alandaki açığın farkına varan birtakım girişimciler kurdukları siteler aracılığıyla çeşitli tarifeler belirleyip, sanatçılara dinlenme ve takipçi sağlamaya başladı. Böylece sosyal medya uygulamalarında sıklıkla karşılaşılan beğeni ve takipçi satın almak gibi kavramlar müzik alanındaki karşılığını dinlenme ve izlenme satın almak olarak bulmuş oldu. Meselenin daha iyi anlaşılabilmesi için adını henüz kimsenin duymadığı fakat dünyaca ünlü gruplara hatta efsanelere taş çıkaracak dinlenmesi veya izlenmesi olan irili ufaklı lokal sanatçılara veya gruplara bakmak yeterli olacaktır. Biraz daha gerçekçi olmak gerekirse; Aleyna Tilki' nin Youtube üzerinde 470 milyon izlenmeye ulaşarak Beatles'ın Let It Be' sini geride bırakmış olmasına inanmak, tencerenin de bir gün doğurabileceğine inanmak ile aynı saflığı gerektirir. Artık müziğin akışını, beğenilerin yönünü ve müziğin gündemini dijital platformlar ve elbette para belirliyor. Müzik üretimi duygusal veya düşünsel bir aktarımın sonucu olmaktan çıkıyor ve bir tür iş stratejisi halini alıyor. Cevaplanmayı bekleyen daha onlarca soru var önümüzde. Ancak öyle görünüyor ki, dijital platformların etkisi ile birlikte bir tür meta haline gelen müzik, pornografinin o eşi benzeri bulunmaz ölçüdeki cüretkarlığı, gösteriş hevesi ve duygu yoksunluğu ile benzeşen yönleri de fazlaca barındırıyor artık.


Sabancı Üniversitesi ve digitalSSM yürütücülüğünde başlatılan Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması araştırma projesi, Ocak 2020'yle beraber devam ediyor. Dijital sanat alanında çalışan yeni medya sanatçılarına, yeni teknolojilere ve çalışma metotlarına destek veren Digilogue platformu işbirliğiyle hayata geçirilen proje, verinin ve dijital sanat eserlerinin korunması, arşivlenmesi ve geleceğe taşınması konularına odaklanacak. Teknolojik Sanat Eserlerinin Korunması araştırma projesi kapsamındaki konferanslar, 17 Ocak'ta Foundation of Arts Initiatives Yönetim Kurulu Başkanı Vasıf Kortun'un Anıt ve Belge, Eser ve Arşiv Arasında Sanatçı Pratiği: Eşit Olmayan Koşullar, Küresel Beklentiler başlıklı konuşmasıyla devam edecek. Kortun, konuşmasında; Yeni teknoloji var mıdır, varsa ne anlama gelir?, Fiziki ve dijital sürümlerin sürekli yenilendiği bir zamanda sanatçı, küratör ve kurumun, belge ve esere karşı dürüstlüğü nasıl gerçekleşir?, Etik kıstaslar nedir?, Soru, zamanımızda sanatçı eser ve arşivlerinin kaybolması değil, aksine kaybol maması olabilir mi?, Ekonomik koşulların yetersiz, kurumsallaşma ve teknolojik imkanların yaygın olmadığı ortamlarda koruma sorunlarını nasıl değerlendirebiliriz? gibi soruları değerlendirecek. 15 Kasım 2019'da Rhizome, Tate Modern ve Sabancı Üniversitesi'nden uzman ve akademisyenlerin katılımıyla, Yazılım Tabanlı Sanat Eserlerinin Korunması ve İnternet Sanatının Korunması konuşmalarıyla başlayan konferans serisi, 16 Kasım 2019'da Zaman Dayalı Medya Sanatının Korunması konulu atölye çalışmasıyla devam etmişti. 13 Aralık 2019'daki konferanstaysa Prof. Dr. Siegfried Zielinski, Gelecekteki Arkeolojiler: Medya Zamanının Derin İzleri'nden Olası Geleceklere Seyahat, ZKM Sanat ve Medya Merkezi'nden Daniel Heiss, Morgane Stricot ve Matthieu Vlaminck Medya ve Dijital Sanat Eserlerinin Medya Arkeolojisi Bağlamında Yeniden İnşası: Uygulamalı Vaka Çalışmaları başlıklı konuşmalarını sunmuştu.


Türk Heavy Metal müziğinin en üretken gruplarından Diken, iki yeni şarkıdan oluşan bir single yayınladı. Mart ayında Cinnet Çağı adlı teklisini yayınlayan grup, pandemi döneminde zor günler geçiren müzik sektöründe her şeye rağmen üretimine devam etmekte kararlı. Elenor etiketiyle yayımlanan single'da yer alan Söz Mezarlığı ve Anladığın Dilden isimli 2 şarkı, Taylan Ayık ve Hakan Akkaya'nın imzasını taşıyor. Üretimleriyle Rock müziğinin protest dilini yoğun olarak kullanan Diken, Daha sert, daha hızlı sloganıyla 2021 yılında yayınlamayı planladıkları 6. stüdyo albümü için çalışmalarına da başladı.


Ben-Hur, Kayıp Aranıyor ve Wanted gibi filmlerle tanınan yapımcı ve yönetmen Timur Bekmambetov'un yeni bir film üzerinde çalıştığı bildirildi. Rus yönetmenin V2. Escape From Hell adlı yeni filmi, dikey format çekilen ilk gişe filmi olacak. Deadline'ın aktardığına göre II. Dünya Savaşı'nı konu alacak filmde Rus aktör Pavel Priluchny, Alman toplama kampından bir uçağı ele geçirerek kaçan Sovyet savaş pilotu Mikhail Devyatayev rolünde olacak. Film, 75. yıldönümü geçen hafta kutlanan gerçek bir olaya dayanıyor. Bekmambetov olayların bilgisayar, tablet veya akıllı telefon perspektifinden beyazperdeye yansıtıldığı Screenlife film ve dizi formatının mucitlerinden biri olarak görülüyor. Ağırlıklı olarak bilgisayar ekranı için uygulanan tekniği, sinema endüstrisinin oyunbozanı diye niteleniyor. Bekmambetov şimdi de dikey kadrajlı bir film türüne öncülük etmeye hazırlanıyor. Dikey içerikler aslında TikTok ve Snapchat gibi kısa videoların yer aldığı mobil uygulamalarla popüler hale geldi. Bu filmin de akıllı telefon izleyicisini hedeflediği söyleniyor. Öte yandan bu, 58 yaşındaki yönetmenin ilk dikey çekim girişimi değil. Bekmambetov, zombi istilasını konu alan 2019 yapımı ve Snapchat formatında çekilen internet dizisi Dead Of Night'ın yapımcılığını üstlenmişti.


26 Eylül 1932'de toplanan ilk Türk Dili Kurultayının 86. yıldönümü 26 Eylül 2018 Çarşamba günü Dil Derneği ile Çankaya Belediyesinin birlikte hazırladığı törenle kutlandı. Erdemin Başı Dil başlığıyla kutlanan Dil Bayramı töreninin açılış konuşmasını yapan Dil Derneği Başkanı Sevgi Özel, Ruşen Eşref Ünaydın'ın Dil devrimi, bir bütün olan Türk devriminin dile yansımasıdır, herkesin Mustafa Kemalce düşünmesi gerekir. sözlerini hatırlatarak Mustafa Kemalce düşünmenin altını çizdi. Törende 86. Dil Bayramı Onur Ödülleri'ne değer görülen İnci Aral, Prof. Dr. Semih Baskan, Prof. Dr. Ali Demir, Adnan Gerger, Mehmet Kurukahveci, Hüseyin Ersöz, Demet Kayıran, Yaşar Çatak ve Sinan Meydan'a da ödülleri takdim edildi. Ödülünü alan yazar İnci Aral, ilk öyküsünün 1977 yılında Türk Dili Dergisi'nde yayımlandığını ve yıllar sonra aynı çatı altında bu ödülü almaktan gurur duyduğunu dile getirdi. Tören Devlet Opera ve Balesi Sanatçılarının Türkçe Dinliyoruz! başlıklı dinletisinin ardından son buldu.


İnkılap Kitabevi, pandemi nedeniyle evlerine kapanan okurlara #evdekalkitaplakal etiketiyle, yazarlarının eserlerinden öneriler sunmaya devam ediyor. Fotoğrafçı Dilan Bozyel'in Paris-Beyrut Mutluluk Hattı adlı fotoğraf kitabı, tüm dünyada seyahat kısıtlamalarının olduğu bugünlerde okurları, bu iki kentin sokaklarında bir yolculuğa çıkarıyor. Fotoğraf sanatçısı Dilan Bozyel'in yaşamak istediği iki şehri fotoğrafladığı Paris-Beyrut Mutluluk Hattı adlı kitabı, geçtiğimiz yıl İnkılap Kitabevi tarafından yayımlandı. Paris-Beyrut Mutluluk Hattı, Bozyel'in çektiği fotoğraflar ve iç cebine iliştirdiği notlarla okuru bu iki kentin sokaklarına davet ediyor. Dilan Bozyel'in, Paris-Beyrut Mutluluk Hattı adlı fotoğraf kitabı, İnkılap Kitabevi etiketiyle inkilap. com, dr. com. tr ve kitapyurdu. com adreslerinde.


Merhaba bugün size dünyada sayılı insanlar arasına girerek Uluslararası Chicago Kukla Festivali'ne katılım hakkı kazanan iki genç kadından; Dilan Uğurlu ve Hilal Akcan'dan bahsedeceğiz. Güzel Sanatlar Fakültesi'nde okuyan iki genç Chicago'ya gidecek yeterli imkanları olmadığı için kartpostallar yaparak satıyorlar. Dilan ve Hilal Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde Sahne Tasarımı Anasanat Dalı ikinci sınıf öğrencileri olarak öğrenimlerine devam ediyor. 2019 Uluslararası Chicago Tiyatro ve Kukla Festivali'ne başvuru yaptılar ve kabul edildiler! Bu festival, dünya çapında sanatçılara ve ekiplere ev sahipliği yapmakta, kukla alanında eğitim ve gösteri programlarından oluşmakta. Bu yılki eğitim programı; gösteri performanslarının, atölyelerin ve festival sanatçılarının perde arkası çalışmalarını bir arada sunmakta. Festival her ülkeden sınırlı sayıda katılımcı seçmekte, Dilan ve Hilal de okullarını ve ülkemizi temsilen eğitim programına katılmaya hak kazananlar arasında. Bu programda kukla ve gösteri sanatını dünyanın farklı yerlerindeki temsillerini görecek aynı zamanda ülkemizdeki kukla kültürü üzerine aktarımlar yapacağız. Mezun olduktan sonra kukla alanında çalışmalarımızı sürdürmek istediğimiz için bu programa katılmak şahsımız adına oldukça önemli. Festival komitesi programa katılabilmek için eğitim programının ücretini karşılayabileceğimiz bir burs imkanı sağlıyor. Eğer siz de iki gencin hayallerine destek olmak isterseniz aşağıdaki sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz!


Dilek SAYDAM Çağın Çocukları Resim Sergisi, Kuğulu Sanat Galerisi'nde 15 Ekim Pazartesi günü saat 18:00'de açıldı. Atatürk Üniversitesi Eğitim Fakültesi İş Öğretmenliğinden 2007 yılında mezun olan Dilek Saydam, yüksek lisansını 2017 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat dalında tamamlamıştır. Çocuklar çağımızın varoluşunda masum ve güzel kalan elimizdeki tek evrensel ve insancıl değerlerimizdir. Artık, Çocuklar yaşadığımız çağın sorunları ve bunalımları karşısında bir umut ve mutluluk kapısı olarak kendilerini gösteriyorlar. Endüstrileşmiş ve nesnelleşmiş yaşantımızın yine kendimize karşı yarattığı yabancılaşma ve ötekileştirme sorunları içinde bizlere insan olmanın değerlerini hatırlatan ve huzursuzluktan bir kaçış imkanı veren yine çocukların duygu dünyalarıdır. Fakat çağımızda, çocukların yaşadığı sorunlar ve onların maruz kaldığı şiddet, bir gösterge olarak, içinde bulunduğumuz dönemin acı ve yıkımını temsil etmeye başlamıştır. Resim sanatının ifade gücüne dayanarak yaptığım çalışmalarda, çağımızın sorunları karşısında çocukların duygu dünyalarını anlamak aynı zamanda çocuk duyguları üzerinden de kendi benliğime ilişkin gerçekleri bulmak istedim. Dilek SAYDAM Çağın Çocukları Resim Sergisi, Ziraat Bankası'nın Tunalı Hilmi Caddesi No: 104 Kavaklıdere / Ankara adresinde bulunan Kuğulu Sanat Galerisi'nde, 15 Ekim 2 Kasım 2018 tarihleri arasında pazar-pazartesi ve resmi tatil günleri hariç 10.00 19.00 saatleri arasında görülebilir.


Nijerya'nın Oscar adayı filmini, yapımın diline ilişkin bir sorun üzerine diskalifiye eden Sinema Sanatları ve Bilimleri Akademisi eleştiri oklarının hedefi haline geldi. Lionheart, Nijerya'nın resmi dili İngilizce ağırlıklı çekilmiş. Websitesine göre film, dilinin çoğunlukla İngilizce olması nedeniyle kategori dışı bırakıldı. Bu durum, Akademi'nin Uluslararası En İyi Uzun Metraj Film kategorisine yönelik koşullarını karşılamıyor. Ancak aralarında Nnaji ve yapımcı Ava DuVernay'ın da bulunduğu çoğu kişi İngilizce, Nijerya'nın resmi dili olduğundan Lionheart'ın diskalifiye edilmesini haksız buldu.