Bilge Günaydın'ın ilk albüm projesi Daydreams 20 Mart tarihinde Ada Müzik etiketiyle tüm dijital ortamlarda müzikseverlerle buluştu. Albüm, CD formatında da yakın zamanda piyasaya çıkacak. Daydreams, Bilge Günaydın'ın ilk albüm projesi. Albümde tamamı piyanistin kendi beste ve aranjmanlarından oluşan sekiz parça yer almakta. Merkezine quintet müziğini alarak, iki saksofon arasındaki aranjman oyunları ve güçlü melodik yapılar ile kurgulanan müziklerden oluşan bu albümde, çok değerli müzisyenler çaldı. Saksofonlarda Serhan Erkol ve Tamer Temel, piyano ve synthlerde Bilge Günaydın, kontrbasta Kağan Yıldız ve Apostolos Sideris, davulda Berke Özgümüş albümün çekirdek kadrosunu oluşturdu. Piyanistin ikinci yeni edebiyatının en önemli şairlerinden Cemal Süreya'nın Üvercinka isimli şiirine ithafen bestelediği Üvercinka ve adını, çalan müzisyenlerin ortaya koyduğu kollektif ruhtan ve armonisine çok-kültürlü tarihi ile ilham olmuş İstanbul'dan alan bir diğer bestesi İstanbulin Cats isimli müziklerde ise, Cenk Erdoğan perdesiz gitarıyla yer aldı. Albümün bir diğer konuğu ise, Snow isimli parçada sesiyle yer alan Esra Kayıkçı oldu. Mixler Hayyam Stüdyolarından Sinan Sakızlı'ya, mastering ise Grammy ödüllü ses mühendisi Dave Darlington'a ait. Müzik yazmak aslında tüm o teorik gereklilikleri geride bırakabildiğiniz noktada hayal kurmak ve bu hayallerle özgürce kendinize ait bir alan yaratmak üzerine ilerleyen bir süreç. Adının işaret ettiği üzere Daydreams isimli bu ilk albümde de Bilge Günaydın, hayatın akışı içerisinde ayrıştırdığı kendi öznel dünyasını dinleyici ile buluşturuyor. Bilge Günaydın İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı yarı zamanlı piyano bölümü eğitimini 2007 yılında tamamladı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezuniyetinin ardından, tam burslu olarak Bahçeşehir Üniversitesi Caz bölümünden kabul aldı. Sonrasında Bahçeşehir Üniversitesi'nde caz alanında yüksek lisansını da tamamladı. Baki Duyarlar, Güç Başar Gülle ve Nilüfer Verdi ile çalıştı. Yüksek lisans derecesi ile birlikte Caz tarihindeki big band orkestralarının kronolojik gelişimi ve kompozisyon anlayışındaki tarihsel farklılıklar üzerine bir tez yayımladı. 24. ve 25. Uluslararası Akbank Caz Festivali'nde Baki Duyarlar şefliğindeki İstanbul Gençlik Caz Orkestrası konserlerinde çaldı ve aynı orkestranın ünlü trompetçi Nicholas Payton ile Zorlu PSM sahnesinde olan konserinde piyanist olarak yer aldı. Big band için bestelemiş olduğu müzikler İstanbul Gençlik Caz Orkestrası tarafından seslendirildi. 2015 ve 2019 yıllarında uluslararası müzik örgütü JMI davetiyle tam burslu olarak, Norveç'te gerçekleşen Norway Jazz Improvisation Camp'e katıldı. Burada Olga Konkova ve Randy Ingram ile çalıştı. 2017 yılında ise İtalya'da gerçekleşen Siena Jazz Workshop'a katılarak Will Vinson, Matt Mitchell, Gerald Clayton ve pek çok değerli müzisyenle çalışma ve çalma fırsatı yakaladı. Romanya'da gerçekleşen 2017 Sibiu Jazz Festival Konserleri kapsamında trio olarak kendi müziklerini çaldı. 2019 yılında genç caz yarışmasının finalisti olarak İstanbul Caz Festivali kapsamında kendi triosu ile konser verdi. 2020 Mart ayında tüm beste ve aranjmanlarının kendisine ait olduğu Daydreams isimli albümünü Ada Müzik etiketi ile yayınladı. Zorlu Center, Nardis, Badau, Ankara Samm's Bistro gibi farklı mekanlarda performanslar gerçekleştiren Bilge Günaydın, farklı projelerle performanslarına devam etmektedir.


Kapadokya bölgesindeki kültür varlıklarının korunmasının oldukça önemli olduğuna dikkat çeken İstanbul Gelişim Üniversitesi Restorasyon ve Konservasyon Bölümü Öğr. Üyesi Bilgesu Şen, Ülkemizde kültür varlıklarının korunması ve onarılmasına yönelik bilimsel eğitim programlarının arttırılması ve gençlerin bu alanda yetiştirilmesiyle mümkün olabilir dedi. Kapadokya, yaklaşık 25 bin kilometrekarelik alanı kapsayan, Antik Çağ'da önemli geçiş yolları üzerinde yer alan bir bölge. Sürekli hakimiyet mücadelelerine sahne olan bölgede, bu mücadeleler sonucu çok sayıda savunma yapıları inşa edildiğini belirten Şen, Sığınma amaçlı yapılan yeraltı şehirleri bu yapıların en iyi örnekleridir. Bölgede 15 adet yeraltı şehri olduğu bilinmekte olup, yalnızca Derinkuyu ve Kaymaklı adındakiiki yeraltı şehri turistlerin ziyaretine açık. 2014 senesinde TOKİ'nin yaptığı kentsel dönüşüm projesi sırasında keşfedilen dünyanın en büyük yeraltı şehir yerleşiminde, arkeolojik araştırmalar ve koruma çalışmaları sürdürülerek yakın zamanda ziyarete açılması hedeflenmektedir. Akabinde ise bilinen 12 yeraltı şehrinin daha bölge turizmine kazandırılması düşünülüyor diye konuştu. Kapadokya bölge jeolojisinin işlenmesi kolay tüfik yapıdaki volkanik kayaçlardan oluştuğunu dile getiren Şen, Bu durum peribacaları denilen tüf taşı oluşumların, insan eliyle oyularak yer üstünde mağara kiliselere, kayaların aşağı doğru oyulmasıyla büyük yeraltı şehirlerinin inşa edilmesine olanak vermiştir. İlk oyulduklarında oldukça yumuşak olan tüf taşı murç gibi aletlerle kolaylıkla şekillenmekte ancak, havayla temasla halinde sertleşmekte ve dayanımı yükselmektedir. Bölgede kurulan yerleşimlerin büyüklüğü ve kullandıkları mimari yöntemler, o günün teknolojisi için oldukça ileri tekniklere sahip olduğunu bize gösterir ifadelerini kullandı. Yeraltı şehirlerini inşa edebilmek için öncelikle metrelerce derinliklerdeki yeraltı suyuna ulaşan hava bacalarının oyulduğunun düşünüldüğünü vurgulayan Şen, Bu bacalardan yanlara doğru kazı yapılarak yeraltı şehirleri oluşturulmuş çıkan hafriyat ise önceden açılmış olan hava bacalarından kurulan düzeneklerle yeryüzüne çıkarılması muhtemeldir. Nefes alarak rahat çalışılmasını sağlayan bu havalandırma boşlukları mimarinin oluşturulmasında önem arz etmektedir dedi. Medeniyetlerin bıraktıkları arkeolojik buluntuların tarihlendirme yapılmasını mümkün kıldığını belirten Şen, Kapadokya sürekli olarak akınlara ve saldırılara maruz kaldığından sığınma alanlarına ihtiyaç duyulduğu düşünülmektedir. Hititlerin savunma amaçlı yaptıkları bu yer altı şehirlerini, Hristiyanlar, Arap akınlarından korunmak ve erzak depolamak amaçlı kullanarak derinleştirip büyütmüştür. Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı döneminde de kullanılan bu şehirler yerin altında yaşam izlerini korumayı başarmış, yaşam biçimleri ve dini inanışları hakkında fikir edinmemizi mümkün kılmıştır. Adeta 12-13 katlı birer kompleks olan bu yeraltı şehirleri bünyelerinde içme suyu kuyuları, hayvan yemlikleri, bölge toprağından elde edilen pigmentlerle duvarları resimle süslenen kiliseler, büyük ve ağır taştan yapılan giriş kapıları, duvarlarında aydınlatma amaçlı kandil gözleri oluşturulmuş dikdörtgen şeklindeki odaları, nefes alabilmeyi sağlayan havalandırma bacaları bulunan yer altı şehirlerinin mekanları tünellerle birbirine bağlanmaktadır dedi.


Prof. Dr. Cem Say, Yeni Dünya Yeni Ağ adlı kitabıyla bir kez daha okurlarıyla buluşuyor. Bu kitap; gezegeni saran yeni bilgi ağını, Bilgi Devrimi veya Bilgi Çağı diye adlandırılan bu sürecin bilimsel temellerini, doğayı anlayışımızı ve yaşamımızın çeşitli yönlerini nasıl değiştirdiğini ve gelecekte neler getirebileceğini herkesin anlayabileceği bir şekilde ele alıyor. Bu satırları yazdığım Covid-19 salgını günlerinde dara düşen insanlık yine 'en hakiki mürşit'e, bilime sarıldı. Bu kitap bilimi daha geniş bir kitleye tanıtıp sevdirebilirse amacıma ulaşmış olacağım. diyen Prof. Dr. Cem Say'ın yazdığı Yeni Dünya Yeni Ağ Destek Yayınları'ndan çıktı. Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Cem Say, YENİ DÜNYA, YENİ AĞ adlı bu kitabında gezegeni saran yeni bilgi ağını, bazen Bilgi Devrimi veya Bilgi Çağı olarak adlandırılan bu sürecin bilimsel temellerini, dünyayı anlayışımızı ve yaşamımızı farklı yönlerden nasıl etkileyeceğini de sorgulayarak, keyifli ve sürükleyici bir anlatımla aktarıyor okura.


Google'ın kuantum üstünlüğe eriştiğini açıklamasının ardından IBM'den yanıt gecikmedi. IBM, Google'ın hiçbir şey bulamadığını ve kuantum bilgisayarlarda dönüm noktası olacağı düşünülen verilerinin gerçek olmadığını iddia etti. Google'ın geçtiğimiz günlerde Nature dergisinde yayınlanan makalesinde, şirketin kuantum üstünlüğüne ulaştığı açıklanmıştı. Ancak IBM'in kuantum bilgi işlem araştırma ekibine göre Google hiçbir şey bulamadı ve kuantum üstünlüğüne kesinlikle ulaşılmadı. Kuantum üstünlüğü aslında klasik bilgisayarlarda yıllar sürebilecek karmaşık işlemlerin, kuantum bilgisayarlarda çok daha hızlı bir şekilde çözülebilmesi. Ancak Webtekno'nun aktardığına göre IBM kendi blogunda, Google'ın Çarşamba günü yayınladığı ve kuantum bilgisayarlarda dönüm noktası olarak öne sürdüğü makaleyi reddetti. Şirket, Google'ın kuantum üstünlüğüne ulaştığı iddiasının doğru olmadığını ve Sycamore kuantum işlemcisinin klasik bilgisayarları henüz geçemediğini belirtti. Google araştırmacıları, izin verilen hata eşikleri dahilinde bugün en gelişmiş klasik bilgisayarın 10.000 yılda yapabileceği işlemi, kuantum bilgisayarın sadece 200 saniyede yaptığını açıklamıştı. Ancak IBM araştırmacıları ise bu rakamı abartılı buldu ve şirketin Summit süper bilgisayarının Google'ın göz önünde bulundurmadığı performans artırıcı teknikleri kullanarak sadece 2.5 günde etkili bir şekilde aynı işi yapabileceğini iddia etti. Bilim dünyasından da tepkiler gecikmedi ve bilim insanları, Google'ın kuantum üstünlüğüyle ilgili sorunları çözmek için artık kuantum bilgisayarları kullanabileceğimiz konusundaki ısrarını yanlış buluyorlar. Ayrıca kuantum bilgisayarların uzun yıllar uzakta olduğunu ve Google'ın iddiasının fazlasıyla yapay ve pratiklikten uzak olduğunu belirtiyorlar. Diğer yandan Google'ın teknik başarısın etkileyici olduğu ve sistemin yüzde 1 hata oranından daha düşük olarak 50 kübitten daha fazlasını sunduğu konuşuluyor.


Basitleştirilmiş bir yapbozu çözmekte olan bir farenin beyin aktivitelerini gözlemleyen Rus biyologlar, insan hafızasının güçlenmesinde önemli rol oynayan bir iltihap önleyici maddenin izlerine rastladı. Araştırma sonuçları, 'Behavioural Brain Research' dergisinde yayımlandı. Puşçino'da yer alan Rusya Bilimler Akademisi Deneysel ve Kuramsal Biyofizik Enstitüsü'nden Vladimir Arhipov, Meslektaşlarımız, iltihap önleyici maddelerin oldukça küçük dozlarının dahi nöronların etkinliğini gözle görülür biçimde artırdığını gözlemledi. Söz konusu nöronların aktiviteleri, birey stres altında olduğunda veya bilişsel bir aktivite içerisine girdiğinde gözlemlenebiliyor. Bu husustaki öngörülerimizi sınamak üzere pek çok deney yaptık ve nihayetinde bu maddenin hafızanın güçlenmesi üzerindeki etkilerini doğruladık ifadelerini kullandı. Hatırı sayılır bir süre boyunca bilim insanları, hafızanın sinir hücreleri gibi beynimizde depolandığını düşünüyordu. Ancak 2012 yılında MIT Üniversitesi'nden bir nörofizyoloğun beynin içerisinde 'bellek nöronları' denilen özel sinir hücrelerini keşfetmesi sonucu bu durum tamamıyla değişti. Zira söz konusu çalışma neticesinde, bireylerin anılarının birtakım hücreler aracılığıyla saklandığı ortaya çıktı. Yapılan araştırmalar neticesinde bilim insanları, insan hafızasının tümüyle kimyasal veya elektrokimyasal bir yapıya sahip olduğu kanısına vardı. Bunun neticesinde hafıza kayıplarının metabolizmayı kontrol etmekte olan nöronlarının hücresel sistemlerinde ortaya çıkan sorunlarla ilintili olduğu düşünülmeye başlandı. Bu teoriden yola çıkarak iki yıl önce ABD'de yer alan bir laboratuvarda biyologlar, sinir hücrelerine ışın uyguladıkları bazı farelerde belirli anıları geri getirmeyi başardı. İlerletilen araştırmalar sonucu Arhipov ve ekibi, iltihaplanmanın hipokampus ile beraber beynin kısa ve uzun süreli hafızadan sorumlu bölgelerinin çalışması üzerinde kayda değer düzeyde etki ettiğini tespit etti. Araştırmacılardan bazılarına göre, insanların ağır hastalık geçirdikleri sürelerde kendilerine neler olduğunu hatırlamakta oldukça kötü olmalarının sebebi de bu. Rus araştırmacılar, interlökin-10 ve TGF-B1 isimli bileşenlere odaklanarak bunların insan vücudu üzerindeki etkileri üzerinde çalışıyor. Söz konusu maddeleri laboratuvar farelerinin beyinlerine enjekte eden araştırmacılar, iltihap önleyici madde belirtilerinin farelerin hafızaları üzerinde nasıl bir etkisi olacağını gözlemliyor. Laboratuvar ortamında kimyasal hafıza kaybı yaşatılan farelere interlökin-10 ve TGF-B1 enjekte edildiğinde, kafese gizlenen ve zaten bildikleri yemleri bulamadıkları görüldü. Bu durum da kısa süreli hafızayı geliştirme hususunda söz konusu bileşenlerin pek de bir etkisi olmadığı sonucunu ortaya koydu. Ancak öğrenilmiş ve uzun süreli hafızaya alınmış anılarda bu bileşenlerin etkili olduğu gözlemlendi. Söz konusu proteinin uzun süreli hafızaya etkisi henüz net olarak bilinmiyor olsa da, bilim insanları ilerleyen çalışmalarda bunu da keşfedeceklerini umuyor. Bu sayede hafıza kaybı yaşayan hastaların tedavisinde kullanılacak ilaçların daha da geliştirilmesi mümkün olacak.


Bilim insanları, her biri potansiyel olarak yıkıcı çarpışma rotasında olan üç galaksi keşfetti. Keşfedilen galaksilerin birinin için kara delik bulunuyor. Galaksilerin çarpışması, yaşamın nasıl başladığına dair veriler elde edilmesi adına önem teşkil ediyor. George Mason Üniversitesi'nden astrofizikçi Shobita Satyapal, 'tren çarpışması' olarak nitelendirilen bir uzay olayını gözlediklerini açıkladı. Webtekno'nun aktardığına göre, 'tren kazası çarpışması' olarak nitelendirilen olayda, üç galaksi birbiri ile potansiyel çarpışma rotasında bulunuyor. Çarpışma rotasında olan galaksilerden birinin içinde bir kara delik bulunuyor. Araştırmacılar, her galaksinin milyonlarca yıldız, gezegen ve gezegen uydusu bulundurduğunu açıkladı. Space. com'da yayınlanan makaleye göre, devasa kara delik Güneş'in kütlesinin en az 12 katı kadar olabilir. Potansiyel galaksi birleşmesi olarak isimlendirilen bu çarpışmalar, bilim insanlarına göre Güneş sisteminin nasıl ortaya çıktığına dair fikir verebilir. Bilim insanları, çığır açacak bu birleşmenin nadir olması nedeniyle, daha fazla çarpışmanın bulunmasının önemli olduğunu belirtiyor. Space. com'a açıklama yapan George Mason Üniversitesi'nde astronomi doktora öğrencisi olan Ryan Pfeifle, Bu sistemler çok nadir oldukları için, onlar hakkında bir popülasyon olarak pek bir şey bilmiyoruz Bu yüzden daha fazlasını bulmak önemli. Daha fazlasını bulabilirsek, onları bir popülasyon olarak inceleyebilir ve tamam, genel olarak bu sistemlerin böyle davranma eğiliminde olduğunu söylebiliriz dedi. Pfeifle, NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi tarafından çekilen görüntüleri yeniden incelemeden önce sadece iki birleşme keşfettiklerini düşündü. Gözlemevinden elde edilen verilere bakıldığında, çarpışmaya devam eden üç galaksi olduğu fark edildi. Üç galaksi birbirinden 11.000 ile 23.800 ışık yılı uzakta olmasına rağmen, çarpışma bilim insanlarına hala önemli veriler sağlayabilir.


Harvard Üniversitesi'nden bir grup bilim insanı, bir gezegenin yer çekimi kuvvetlerinin olmamasından önce atmosferini ve sıvı su kütlesini kaybetmesine neden olabilecek en küçük kütleyi bulduklarını açıkladı. Bilim insanları, yaşamı kolaylaştıran bu özellikleri koruyabilecek en küçük gezegenin Dünya kütlesinin yüzde 2.7'si kadar olabileceğini buldu. Bu oran, Ay'ın kütlesinin iki katından biraz fazla ve kabaca bir ifadeyle Merkür'ün kütlesinin yarısı kadar. Webtekno'nun aktardığına göre, ağustos ayında yaptığı araştırmayı Astrofizik Dergisi'ne anlatan Constantin Arnscheidt, İnsanlar, yaşanabilir bölgenin iç ve dış kenarları hakkında düşündüklerinde, sadece uzaysal olarak düşünmeye meyillidir. Bu durum, gezegenin yıldıza ne kadar yakın olduğu anlamına geliyor ama aslında bir gezegenin kütlesi de dahil olmak üzere yaşanabilirlik konusunda birçok başka değişken var dedi. Araştırmayı yapan bilim insanları, öte gezegenler yeterince büyükse yaşanabilir bölgedeki konumlarından bağımsız olarak onları doğru sıcaklıkta tutacak yeterli sera etkisi olduğunu buldu. Bulgulara göre, nispeten küçük gezegenlerin atmosferi, nispeten düşük yer çekimi sayesinde dışa doğru genişliyor. Bu da yıldızdan daha fazla radyasyon emmesine ve böylece yüzeyindeki sıcaklıkları dengelemesine neden oluyor.


Euronews Space programı güneş sisteminin en gizemli gezegenlerden Merkür'ü yakından inceliyor. Kısa bir süre sonra Güneş'e en yakın gezegeni araştırmak için yeni bir uzay aracı yola çıkıyor. Avrupa ve Japon bilim insanları gezegene yakından bakmak için oraya gidiyor. Avrupa Uzay Ajansı ve Japon Uzay Ajansı Merkür'ün gizemlerini çözmek için bir araya geldi. Her uzay ajansının BepiColombo gemisinde ayrı bir araştırması var. Gezegen Bilimci Jörn Helbert, BepiColombo uzay aracı ile Merkür'e gidip orayı görüntülemenin büyük bir düşünce olduğunu söylüyor. Burada yapılacak araştırmanın kendilerini oldukça heycanlandırdığını kaydeden Helbert, Araçlarımızla elde edeceğimiz verilerde gerçekte ne görmek istiyoruz sorusu ağır basıyor. Çünkü bir örneğimiz yok. Bu daha önce incelediğimiz uydular gibi değil. Yapabileceğimiz tek şey yalnızca uzaktan bakabilmek. Çok ama çok sıcak olan bir şeye bakıyoruz, bu yüzden malzemeyi Mercure ile ile aynı sıcaklıkta incelemeliyiz. Tahmin edebileceğiniz gibi bunu yapmak hiç kolay bir iş değil. şeklinde konuştu. Gündüzleri 450 santigrat derece sıcaklığı bulunan Merkür'ün sıcağına karşı dayanıklı bir araç geliştirdiklerini kaydeden Helbert, gezegenden gelecek olan ısıyı mekiğin içerisinde hissetmek istemiyoruz. Bu sebeple elimizden geldiği kadar ısıdan kurtulmalıyız. Merkür'ün sıcaklığını ve güneş ışığını çok iyi yansıtan bu aygıta 'akım saptırıcı' adını verdik. Mekiğin ana merkezine giren tek şeyse sadece ışık olacak dedi. Merkür'den alınacak verilerin BepiColombo'nun spektrometresi ile karşılaştırılacağını kaydeden Helbert, bu araçla yapılacak yolculukta hedeflerinden birinin de Merkür'ün yüzeyini neyin oluşturduğunu anlamak olduğunu söyledi. ESA ve JAXA, Merkür yörüngesinde araştırmaları farklı yollardan yürütecek. JAXA' uzaktan gözlem yaparken ESA'lar gezegene yakın uçacak. Önceki Merkür misyonundan daha fazla araçla araştırmasını yürütecek olan ekibe Alman Havacılık Merkezi'nden eşlik edecek Hauke Hussmann alttaki kraterleri, vadileri ve ovaları taramak için bir lazer altimetre kullanacak. Merkürün tüm yüzey çekimlerini lazer ölçümleriyle taradıklarını belirten ve üç boyutlu bir harita hazırladıklarını belirten Alman uzay bilimci, uzay aracının yörünge alanındaki tüm yüzeyi elde ettikleri verilerle ele aldıklarını ve yüzey topografisini yeniden oluşturabileceklerini düşündüklerini söyledi. Gezegenlerin nasıl oluştuğunu anlamak için Merkür'ü tanımaya ihtiyacımız var diyen Helbert, Tüm gezegenlerle ilgili bir modeliniz olsa bile içinde eğer Merkür yoksa bu model olarak yararsızdır ifadesini kullandı. BepiColombo, Venüs'ün ve Merkür'ün yeryüzü ölçümlerini yapmakta kullanılacak. O bunu kademeli olarak yapacak. Ve gerçek bilimsel ölçümlere yörüngeye gireceği 2025 Aralık ayında başlayacak.


Araştırmacılar, modern insanlarının kökeninin güney Afrika ülkesi Botsvana'ya dayanıyor olabileceğini belirtti. Bu bölgenin en az 70 bin yıl 'homo sapiens'lere ev sahipliği yaptığı ardından ilk göç dalgasının geldiği düşünülüyor. Günümüzde yaşayan tüm insanların anavatanını kesin olarak saptadıklarını savunan bilim insanları, Zambezi Nehri'nin güneyinde kalan bölgenin 200 bin yıl önce 'homo sapiens'lere ev sahipliği yaptığını açıkladı. Şu anda tuzlalarla kaplı olan kurak bölgenin o dönemlerde oldukça büyük göllere sahip olduğu düşünülüyor. Bunun da ilk insanlar için elverişli yaşam koşulları sağladığı sanılıyor. Bölgenin sürdürülebilir ve izole durumu nedeniyle en az 70 bin yıl boyunca modern insan nüfusunu beslediği belirtiliyor. Avustralya'daki Garvan Tıbbi Araştırma Enstitüsü'nden genetik bilimci Profesör Vanessa Hayes, Modern insanların 200 bin yıl önce Afrika'da görüldüğü bir süredir biliniyor. Uzun zamandır tartışılan şeyse, bu ortaya çıkışın gerçekleştiği ve buna müteakip ilk atalarımızın dünyaya dağılmaya başladığı kesin konumdu ifadelerini kullandı. Afrika'nın dördüncü büyük nehri olan Zambezi, Orta Afrika Platosu'ndan doğuyor, Zambiya-Zimbabve sınırını oluşturuyor, Mozambik topraklarına girdikten sonra Hint Okyanusu'na dökülüyor. Botsvana sınırından da geçen Zambezi'nin güneyi bu ülke içinde kalıyor. Bilim insanlarına göre yerel iklimin değişmesiyle, yağışlardaki değişimle birlikte ilk insanlar verimli yeşil koridorlar oluşturdu ve bu da Afrika dışına yapılacak göçlere zemin hazırladı. İlk göç dalgası 130 bin yıl önce kaydedilirken; ilk göçmenler kuzeydoğuya, bundan 20 bin yıl sonraki ikinci dalga göçmenlerse güney batıya gitti. Üçüncü bir grupsa anavatanda kaldı. İlk göçmenler tarım nüfuslarını, ikincilerse avcı topluluklarını oluşturdu. Araştırmacılar, 1217 mitokondriyal DNA örneğini inceleyerek bu senaryoyu oluşturdu. DNA örneklerinin hepsi, bugün Afrika'nın güneyinde yaşayan insanlardan alındı. Daha sonra ekosistem hakkında bilgi vermesi için fosiller ve arkeolojik buluntular incelendi, ayrıca iklim simülatörleri de geliştirildi. Tüm verileri bir araya getiren uzmanlar, 200 bin yıl önce bölgenin neye benzediğini ortaya koydu. Ancak sadece anneden geçen mitokondriyal DNA'nın incelenmesiyle ulaşılacak sonuçların yetersiz kaldığını, dolayısıyla bulgulara daha temkinli yaklaşılması gerektiğini savunan uzmanlar da var. Bunlardan biri olan Londra Doğa Tarihi Müzesi'nden Profesör Chris Stringer, homo sapiens'lerin evriminin daha kompleks olduğunu savundu. Stringer, Genomun sadece küçük bir parçasına bakıyorsunuz, bu kökenimizin tüm hikayesini veremez dedi. Stringer, bir konumdan daha fazla anavatan olabileceğini belirtti.


Harvard ve Yale Üniversitelerinden araştırmacılar, Dünya'nın atmosferine Güneş ışınlarını engelleyecek kimyasallar salarak küresel ısınmanın etkilerinin azaltılabileceğini gösterdi. Bilim insanları, yeryüzünden yaklaşık 20 kilometre yukarıda bulunan stratosfer katmanına düzenli olarak sülfat tanecikleri sıkılması halinde küresel ısınmanın azalacağını belirtiyor. 'Stratosferik Aerosol Enjeksiyonu' olarak da adlandırılan yöntemin altyapısı için 15 yıl çalışılması gerekeceğini söyleyen araştırmacılar, henüz bu tekniği uygulayabilecek bir aracın var olmadığına, ancak bu iş için özel uçak benzeri araçların kolayca üretilebileceğine de değiniliyor. Rapor, söz konusu tekniğin yürürlüğe konmasının ne kadar cazibeli ve pratik olacağı konusunda değerlendirme yapılmadığını ama yılda yaklaşık 2,25 milyar dolara mal olacak yöntemin göreceli olarak oldukça 'ucuza' mal olacağına değiniyor. Yöntemi eleştiren bilim insanları ise stratosfere parçacıklar yerleştirmenin kuraklık ve ekstrem hava durumlarına sebep olabileceği konusunda uyarıyor. Konunun bir de uluslararası boyutuna değinen Profesör Phil Williamson, Bu senaryolar problemlerle dolu, böyle bir yöntemi yürürlüğe sokmak için gerekli uluslararası desteği almak neredeyse imkansız. ifadelerini kullanıyor.


Rusya Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi'nden araştırmacılar, İngiltere, Finlandiya ve İsrail'den bilim insanlarıyla birlikte gerçekleştirdiği araştırmada lazer vasıtasyıla insanın el yazısını inceleyerek onun ruh hali ve psikolojik özelliklerini belirleyen yöntem geliştirdi. Sonuçlar Laser Physics Letters dergisinde yayınlandı. Araştırmada seyreltik çözelti içerisindeki küçük parçacıklardan saçılan lazer ışığının şiddetinin ve değişiminin ölçülmesi temeline dayanan dinamik ışık saçılımı yöntemi kullanıldı. Işık saçılımı sonucunda lazer benekleri olarak adlandırılan pozitif ve negatif girişim alanları oluşuyor. Söz konusu araştırmayı yürüten ekibin yöneticisi, MEPhI ve Birmingham'daki Aston Üniversitesi'nden Prof. İgor Meglinskiy, konuyla ilgili Sputnik'e yaptığı açıklamada lazer benekleri analiz yönteminin özellikle suç bilimcilerin suçlu, mağdur ve cinayet şahitlerinin el yazısının özelliklerini incelemesine katkıda bulunacağına dikkat çekti. Meglinskiy, sonraki aşamada gerçekleştirdikleri araştırma sonuçlarının uygulamalı tıp ve kriminoloji alanlarında kullanılmasını sağlamayı hedeflediklerini belirtti. Şu an itibariyle İsrail'deki Weizman Enstitüsü'nden Prof. Viyaçeslav Kalçenko ile adli tıp ve yazı inceleme uzmanı Dr. Yuriy Kuznetsov'un başkanlığındaki araştırmacı ekibinin katılımıyla araştırma sonuçlarının değerlendirilmesi ve yöntemin kriminoloji alanında kullanımı için hazırlıklar yapılıyor. Gerekmesi halinde söz konusu yöntemin psikotrop maddelerin insan üzerindeki etkisinin ortaya çıkarılması için kullanılabilmesi bekleniyor. Bilim insanlarının değerlendirmelerine göre, bu yöntem ayrıca otizm, Alzheimer ve Parkinson, epilepsi, şizofreni olmak üzere birçok ruh ve sinir hastalıkları için temassız teşhis konulmasında son derece etkili şekilde uygulanabilir. Bu yöntem özellikle çocuk tedavisinde önemli rol oynayabilir, çünkü onun sayesinde çocuğun el yazısı veya resim çizme şekline göre hastalığının ilerleyip ilerlemediği ve tedavisinin ne kadar etkili olduğu saptanabilir.


Bilim insanları, bebeklerin ana rahmindeyken sürüngenlerdekine benzeyen kaslara sahip olduğunu ancak doğumla birlikte kaybettiklerini iddia etti. Bunun, evrim sürecinin insanlardaki en eski kanıtlarından biri olduğuna inanılıyor. 'Development' adlı dergide yayımlanan araştırmaya göre, üç boyutlu tıbbi taramalarda 7 ile 13 haftalık doğmamış fetüslerin ve embriyoların uzuvlarında kertenkeleleri andıran ilave kaslar bulundu. Bu kaslar sonradan yok olurken, bu sürecin, insanların başparmaklarında diğer parmaklara göre fazladan bir kas bulunmasıyla bir ilgisi olabileceği düşünülüyor. Ancak söz konusu kaslar nadiren de olsa bazı embriyolarda yok olmuyor ve normalden farklı ellere sahip olan bebeklerin doğmasına yol açıyor. Bilim insanları bu kasların, 250 milyon yıl önce kertenkelelerden evrilen atalarımızdan beri memelilerde bulunmadığını belirtiyor. Araştırmacılar, elde saptanan bu kasların insanlarda görülen evrimin en eski kalıntılarından biri olduğuna inanıyor. Araştırmayı yürüten ABD'deki Howard Üniversitesi'nden Dr. Rui Diogo, Evrim sürecinde bu kaslara olan ihtiyacımızı kaybettik diyor. Ancak bu durumun her zaman bir 'avantaj' olmadığına dikkat çeken Diogo, Kaybettiklerimiz, bizi daha iyi ya da daha gelişmiş yapmıyor. Aslında bizleri 'süper insan' yapabilecek şeyleri de kaybediyoruz diye konuşuyor. Bu kaslar artık insanlarda görülmese bile maymun gibi ortak atadan gelindiğine inanılan türlerde bulunuyor. Bu da onların neden daha iyi tırmandıklarını ya da ayaklarıyla bir nesneyi kontrol edebildiklerini açıklıyor. İnsanlarda, daha önce işlevi olan fakat evrim nedeniyle artık ihtiyaç duyulmasa da henüz tam olarak kaybolmamış kuyruksokumu, apandisit ve yirmi yaş dişleri gibi organlar bulunuyor. Ancak kertenkele kaslarının bu işlevsiz organlara kıyasla çok daha kayda değer bir evrim kalıntısı olduğu belirtiliyor. Rui Diogo, Şimdi benim için önemli olan soru şu: Başka neleri kaybettik? Fetüslerin yalnızca el ve ayak kasları değil tüm bedenleri incelendiğinde başka neler göreceğiz? Bunların oluşmasını ve yok olmasını ne sağlıyor? ifadelerini kullanıyor. Nitekim bilim insanları bu noktadan hareketle fetüslerin tüm vücudunu incelemeyi düşünüyor.


İklim bilimciler, ilk birleşik Sümer devleti olan Akad İmparatorluğu'nun 4200 yıl önce kentleri su rezervlerinden tümden yoksun bırakan güçlü kuraklık ve kum fırtınalarından dolayı birdenbire dağılarak yok olduğu sonucuna vardı. Kral Sargon'un Mezopotamya'daki Sümer kentlerini birleştirerek kurduğu güçlü bir memur mekanizmasıyla idare edilen Akad İmparatorluğu, zamanının en güçlü 'süper devletlerinden' biri kabul edilse de, kurulmasından yalnızca 200 yıl sonra dağıldı, başkenti olan Akkad kentiyse geriye iz bırakmadan yok oldu. Bu dağılmanın nedenleri uzun zaman boyunca tarihçilerin arasında tartışmalara konu oldu. Araştırmacıların bir kısmı, Mezopotamya'daki eski düzen yanlılarının merkezi yönetimden memnun olmayıp Sargon ve soyundan gelen torunlarına karşı savaş açtıklarını düşünürken, diğer bir kısımsa bu güçlü devletinin düşmesini göçebe Gutilerin istilalarına bağlıyor. Kısa bir süre önceyse bazı tarihçiler, iklim bilimcileri ve jeologlar, Sümer uygarlığının geçirdiği felaketin insan elinden değil, iklim şartlarından kaynaklandığını dile getirmeye başladı. Zira o bölgenin komşusu olan Suriye'de yapılan kazılar, milattan önce 2.200 yıllarında Ortadoğu'da fiilen tüm büyük kentleri yok eden güçlü bir kuraklık dalgasının başlamış olduğu yönünde güçlü ipuçları verdi. Carolin ve ekibi, İran'ın kuzeyindeki Demavend kentinin yakınlarında yer alan bir mağarada son 5 bin yıl içinde oluşan sarkıtları inceleyerek, imparatorluğun yok oluşuna gerçekten de kuraklığın yol açtığı konusunda doğrudan kanıtlara rastladı. Mağaranın Akad İmparatorluğu'nun kuzey bölgelerinin yakınında bulunduğu için araştırmacılar, krallığının çöküş dönemine denk gelen iklim koşullarını net bir biçimde restore etti. Mezopotamya'nın ilk 'süper devleti' yok eden faktörün gerçekten de iklim olduğu ortaya çıktı, zira araştırmacılar, 4.26 bin yıl önce sarkıtların büyümesinin sert bir şekilde yavaşladığını ve bunun yağışların seviyesinde keskin bir düşüşe işaret ettiğini saptadı. Araştırmaya göre büyük kuraklık yaklaşık 300'ü aşkın yıl sürdü ve sona erdiği dönem, Mezopotamya'nın yeniden doğuşuna ve Babil'in kurulmasına denk geliyor.


Yapay zekalı silahların geliştirileceği bir savaş teknolojisinde görev almak istemeyen Laura Nolan, Google'daki görevinden istifa etmişti. Yaptığı açıklamalarla bu sistemi 'katil robotlar' olarak adlandırırken, uyarıları ile dikkatleri üstüne çekti. Webtekno'nun aktardığına göre, geçen yıl ABD askeri drone teknolojisini geliştirmek için Google tarafından yönlendirilen ve bu sebeple Google'dan istifa eden Laura Nolan, yapay zekalı ve insan tarafından kontrol edilemeyen bütün 'katil robotların' yasaklanması ve onların da kimyasal silahlar ile benzer statüde olması gerektiğini söyledi. Nolan, 'Katil Robotları Durdurma Kampanyası'na katılarak New York ve Cenova'da Birleşmiş Milletler diplomatlarını olası riskler hakkında uyardı. Aynı bölgede ne kadar fazla makine varsa felaket riskinin o kadar artacağını belirtirken, bu savaş makinalarının savaş yasaları altında bile yasadışı cinayetler işleyebileceğini ve vahşetlere yol açabileceklerini belirtti. Aynı zamanda makinaların tahmin edilemeyen hareketler yapıp beklenmeyen şekilde çalışabileceklerini belirtirken, bu yüzden insan kontrolü altında olmalarını, aksi takdirde yasaklanmaları gerektiğini ifade etti. Maven Projesi adıyla anılan bu projenin insanlar için İHA'lardan daha tehlikeli olduğunu belirten Nolan, geliştirilen programın 18 yaşındaki bir düşman askeri ile 18 yaşındaki tavşan avlayan herhangi birini nasıl ayırt edeceğini sorarak olası riskler üzerine dikkatleri yoğunlaştırdı. Nolan ayrıca otonom silahların tamamen yasaklanmasını söylemediğini belirtirken, tam otonom sistemler yerine insan kontrolü ile çalışan teknolojilerin kullanılması gerektiğini belirtti.


ABD'li bilim insanları beyinde yeme dürtüsünü değiştiren özel bir devre tespit etti. ScienceDaily'nin haberine göre, Georgia Üniversitesi'nden Emily Noble liderliğindeki ekip, fareler üzerindeki çalışmaları sırasında hipotalamusta melanin yoğunlaştırıcı hormon olarak adlandırılan bir tür iletkeni üreten hücre kümesine odaklandı. Sonuçları 'Nature Communications' dergisinde yayımlanan çalışmada, daha önce beyinde yüksek seviyelerde bulunmasının gıda tüketimini artırabileceği keşfedilen MCH'nin, ilk kez dürtüsel davranışta rol oynadığı ortaya koyuldu. Emily Noble, beyinde MCH üreten hücreler etkinleştirildiğinde farelerin yemek konusundaki tutumlarının daha dürtüsel hale geldiğini belirterek, Beyninizde dürtüsel yemeğe hayır deme kapasitenizin düzenlenmesinin temelinde yatan bir fizyoloji var değerlendirmesini yaptı. Bulgunun, bilim insanlarının gelecekte aşırı yemeğe karşı iştahın azaltılması ya da lezzetsiz yemeklerle diyete gerek kalmadan yeni tedavi yöntemleri geliştirmesini sağlaması ümit ediliyor.


Avustralya'da bir adli tıp araştırması, ölülerin temenni edildiğinin tersine huzur içinde uymadığını ortaya koydu. Bir 'ceset çiftliğinde' hızlandırılmış kameralarla yapılan çekimler, ölü beden kurur ve ve çürürken uzuvların hareket ettiğini gösterdi. 'Ceset çiftliği' diye tabir edilen ve 70 ölü beden üzerinde inceleme yapan Avustralya Tafonomi Deneysel Araştırma Tesisi'nde kurulan hızlandırılmış kameralar, ölümün üzerinden bir yıldan uzun süre geçtiğinde bile bedenlerin hareket ettiğini saptadı. Hızlandırılmış kameralar 17 aydan uzun süre her 30 dakikada bir ölü bedenlerin fotoğraflarını çekti. Fotoğraflara bakıldığında beden kurur ve çürürken uzuvların hareket ettiği sonucuna varıldı. Bunun özellikle cinayet masası dedektifleri ve pataloglar için önemli bir keşif olduğu belirtildi. ABC kanalına konuşan araştırmacı Alyson Wilson Kolların önemli ölçüde hareket ettiğini bulduk. Vücuda sarılmış ya da vücudun yanında duran kollar yana düşüyor ya da genişçe açılıyor. Dışarı açılan kol sonra geri gelip yeniden vücuda dokunuyor dedi. Araştırmayla ilgili 'Forensic Science International: Synergy' dergisinde bir makale de yaymlayan Wilson, bu hareketlerin, bağ dokusu kururken vücudun küçülüp büzüşmesinden kaynaklanıyor olabileceğini belirtti. Newcastle Üniversitesi'nden adli tıp antropoloğu Dr. Xanthe Mallett, Ölünün ne kadar hareketli olduğunu görmek bence insanları şaşırtacak, ben gördüğümde hayretler içinde kaldım, hele de kolların bu kadar çok oynamasına ağzım açık kaldı dedi. Üç yıl önce Sydney'de gizli bir yerde kurulan AFTER, çeşitli suç mahalli senaryolarını tekrarlamak için değişik şartlar altında ölü bedenlerin bozuşup dağılmasını inceliyor. Wilson ve Mallett, sözkonusu bulguların polis ve özellikle de suç mahalli soruşturmacıları için önemli olduğunu belirtti. Bunun ölüm zamanının doğru belirlenmesi, ölüm nedeninin doğru belirlenmesi, suç mahallinin doğru yorumlanması ve kimliği bilinmeyen cesetlerle ilintilendirilen kayıp insan sayısının azalması açısından önemli bir buluş olduğunu vurguladı. Bugüne dek cesedin üzerinden uzun zaman geçse de ölüm anındaki pozisyonunu koruduğu düşünülüyordu.


İngiltere'de Londra Metropolitan Üniversitesi ve money. co. uk internet sitesinin ortak yaptığı araştırma sonucunda, bozuk para ve banknotların 19 farklı bakteri türüne ev sahipliği yaptığı ortaya çıkarıldı. İngiltere'de mikrobiyoloji alanında çalışmalar yapan bilim insanı Dr. Paul Matewele, öğrencileriyle birlikte 36 ayrı bozuk para ve banknot örneğini inceledi. 8 hafta süren çalışma kapsamında metisiline dirençli süper bakteri Staphylococcus aureus da dahil olmak üzere paraların 19 farklı bakteri türünü taşıdığı ortaya çıktı. Genellikle pastörize edilmemiş süt ve yumuşak peynirlerde bulunan listeria da yine araştırma sonucuna göre paralar üzerinde yer alan bakteri türleri arasında yer alıyor. Araştırmaya liderlik yapan Dr. Matewele, araştırmanın kendisi açısından en şaşırtıcı yanını anlatırken Normalde, metal objeler üzerinde bu kadar bakteri türünün hayatta kalabileceğini tahmin etmezsiniz. Bakterilerin çevrelerine uyum sağlaması sonucu paralar üzerinde de hayatta kalmayı başardılar. Dr. Matewele, özellikle hastane ziyaretlerine dikkat çekerken paralar vasıtasıyla bakteri transferi riskine dikkat çekti. Araştırmaya destek veren Money. co. uk adına konuşan Hannah Maundrell de, paraların dünyanın en tehlikeli bakterilerinden ikisine ev sahipliği yaptığını gördüklerinde şok olduklarını söyledi. Maundrell, bu veriler ışığında nakit paranın olmadığı bir dünyaya geçişin önemine dikkat çekerken, para transferleri sonrası el yıkamanın önemli olduğunu hatırlattı.


Deneyimli editör Şebnem Soral Tamer'in bir defter vasıtasıyla mitlere, masallara dayanan, iki metni bir araya getirdiği, Kafka Kitap'tan çıkan ilk romanı Gece Denizi üzerine keyifli bir söyleşi gerçekleştirdik. Şebnem Soral Tamer: Açıkçası uzun uzadıya bir planlama sürecine giriştiğimi söyleyemem... Uzun zamandır Türkçe-İngilizce metinlerin çeviri editörlüğünü yapıyorum. Bu benim için büyük bir şans, çünkü dünyanın hemen her köşesinden yazarları daha yakından tanıma, metinlerini derinlemesine inceleme şansı buluyorum. Gecem gündüzüm kitaplar... Çalıştığım metin sayısı çoğaldıkça dünyanın farklı yerlerinden insanların hayatlarına ve yazım tekniklerinin çeşitliliğine de tanıklığım çoğaldı, çoğaltmaya devam ediyorum. Bana kalırsa yazmaya başlamak, böylesi bir sürecin normal karşılanabilecek sonuçlarından ki buna uzun süre direndim. Camiadan kıymet verdiğim büyüklerimle otururken hep çok destekleyici laflar işittim, Yazman lazım, diyorlardı. Ben de Birimiz de sadece okuyucu olarak kalıversin, olmaz mı? diye geçiriyordum içimden ama ses etmiyordum. Sonra bir akşam bilgisayarın başına oturdum, hiç öyle bir niyetim yokken boş sayfayı açtım ve yazmaya başladım. Çünkü galiba şunu anladım sonunda: Her şeyi çok abartıyor, yapacaklarımıza neredeyse kutsal vasıflar yakıştırıyoruz. Yazacak müthiş bir şeyim olduğun yazayım, herkes okusunu dayatıyor sistem, sen de bu tornadan çıkma biri olarak boyun eğiyor, öyle düşünüyorsun ama mesele bu değil. Cebinde bir fikir varsa, yazmak istiyorsan ve kurgulayıp yazabiliyorsan yazarmışsın, hepsi bu. Ş. S. T.: Geçtiğimiz sezon, editörlük haricinde, Doğru Okumalar adlı bir online atölye yapmaya başladım. Katılımcılar gibi benim de ilgimi en çok yazarlar ve onların gündelik hayattaki halleri, rutinleri çekti. Bu hikayeler arasında beni en çok etkileyen, belki de bu kitabı yazma cesaretini aşılayan Yaşar Kemal'in öyküsüydü: Gençliğinde ceplerini kurşunkalemleri ve defterleriyle doldurup köy köy gezer, karşılaştığı kadınlara Teyze, bana bir ağıt söylesene, dermiş. Kadıncağız yürek yakan nameleri dillendirirken o da hiç durmadan not alırmış... Masallar, mitler, hatta ağıtlar, türküler ve yerel deyişler... Bunların hepsi sözlü edebiyat dediğimiz türe bir şekilde dahil edebileceğimiz ya da bilfiil oradan gelen, paha biçilmez yaratımlar. Yaşar Kemal gibi, Türk edebiyatının dev isimleri bunun bilincindeydi. Dolayısıyla tuttukları notları, onların kitaplara dönüşerek raflarımı doldurmasını çok kıymetli buluyor, o çabaya sırtımı yaslayarak bir şeyler yazmaya gayret ediyorum. Ş. S. T.: Örnek verdiğiniz üç türün de kendine yer bulduğu, hem öykü hem de anlatımla biçimlenip birbirine eklemlenerek romana dönüştüğü bir kitap. Dolayısıyla klasik türlere yakın durmayan, hibrit bir yazım. Hatta bir de bölümleri başlatan sözlükçeleri eklemek lazım ki iş iyice karışmış gibi duruyor böyle olunca. Ş. S. T.: Aslına bakarsanız, Servi'nin asıl derdi geçmişiyle yüzleşmekten çok, zamanında yanından kayıp gitmiş, çoğunlukla içine dert olan yaşanmışlıklara bir alternatif yaratabilmek. Zamanı geriye alma fantezisi. Ben onu her şeyini kaybedip gözünü karartmış bir kadın olarak hayal ettim. Ayıplarlar, garipserler, dışlarlar beni, demeden, komikse komik, acıysa acı, aklına geleni aklına geldiği gibi anlatabilen biri olmasını istedim. Böyle bir kadın, giderayak hayatının çetelesini tutsa ne yapardı? sorusunun yanıtını aradım. Kitabın ilk kısmı da benim bu soruya bulduğum cevap oldu: Birilerinin o defteri bulmasını ümit ederek, zamanında diyemediklerini derdi. Bunun Servi için iyileştirici bir yanı olduğunu sezebiliyorum, umut ederim ki okuyucu için de aynı niteliktedir. Ş. S. T.: Buna hala hayret ediyorum ama çok güzel yorumlar aldım. Çoğu kişi kitabı kısa bulduğunu söyledi ki bundan daha büyük bir iltifat olmazdı benim için. Yorum yapan her bir kişiye büyük borcum var; bunları duymasaydım yazmaya devam etmeyi bu kadar kolay kararlaştıramazdım, sizin vasıtanızla her birine teşekkür ederim. Ya bir şah kafasıdır ya bir vezir eli! Yanından geçip gittiğimiz yapılar, her gün sokaklarını arşınladığımız şehirler, üzerinde tepinip durduğumuz bu topraklar aslında nedir? Ben her bölümde, gittiğim her şehirde bu sorunun cevabını aradım, arıyorum. Bu kitabı okuyanlar, Nemrut'a bakarken sadece heykelleri değil, onların büyüleyici kaşiflerinden olan Theresa'yı da anımsasınlar istiyorum bundan sonra. Mardin'i gezerken duvarına Dünyanın sonu yok cümlesinin kazındığı evi gördüklerinde Adır Usta'nın eli değmiş bu duvara desinler. Halfeti üzerinde gezen turistik teknelere baktıklarında biraz olsun içleri sızlasın, binecekleri varsa da binmesinler; onun yerine kıyıda durup bir zamanlar suyun altındaki köyde yaşanan hayatı, ağaçları saran yemişleri düşlesinler... Ancak bu şekilde yaşayarak baktığımız yeri görebildiğimizi anlayalım hep birlikte. Ve bunu başardıktan sonra bir daha asla eskisi gibi olamayacağımızı. Ş. S. T.: Mardin'e yılın en sıcak zamanlarında, birden fazla kez gittim. Gündüz kırk küsur derecenin altından kavrulduktan sonra gece ilik donduran bir soğuk başlıyordu. Fakat asıl mesele, bu sıcaklık farkına insanın değil toprağın verdiği tepki: Nusaybin'e doğru bakınca sonsuza dek gittiğini düşündüğünüz topraklar, soğuk havanın sıcak toprak üzerinde dalgalanmasıyla bir deniz görüntüsü yaratıyor... Bunu gördükten sonra değiştiğimi düşünmeye çok meyilliyim ben; gündüz toprak olanın gece denize döndüğünü gören kimse aynı kalamaz. Gece Denizi, gerçeğin içinde yer bulamayacağını düşündüğünüz canavarlarla bir arada yaşayıp onları anlatan Servi için muhteşem bir yer, gösterişli bir alegoriydi. Genelleme yapacak olursak, maddenin içinde bulunduğunuz koşullara göre gerçeklik algınızla nasıl oynayabildiğinin ispatı, müthiş bir şölen. Ben de kitaba adını ve temsil ettiği anlamı yükleyerek hakkını vermeye gayret ettim. Ş. S. T.: Bu kitaba başlarken sıradaki kitap diye bir şey yoktu benim için. Fakat bitirdikten kısa bir süre sonra devam edeceğimi anladım. İkinci kitap, Servi Hanım'ın gece defterlerini tutacağı ve benim de kendisiyle vedalaşacağım bir metin olacak.


İçinde bulunduğumuz bilişim çağında kişisel veri ve bilgilerinizi korumak için alabileceğiniz birkaç basit önlem siber saldırılara maruz kalmanızı engelleyebilir. En çok gerçekleştirilen siber saldırı türlerinin arasında oltalama, sisteme izinsiz erişim ve mobil saldırıların olduğu günümüzde bilgisayarınız ya da akıllı telefonunuzda bilinçsiz olarak tıklayacağınız bir link ya da indireceğiniz bir dosya sizi maddi ve manevi zarara uğratabilir. Bilişim çağında kişisel veri ve bilgilerinizi korumak için öncelikle internet bağlantınızı güvende tutmalısınız. Kişisel veri ve bilgilerinizin güvenliğini sağlamak için VPN kullanabilirsiniz. VPN Nedir? VPN internete bağlandığınız cihazın başka bir cihaz üzerinden internete bağlanmasını sağlayarak internet protokol adresinizi gizleyen ve internet bağlantınızı çeşitli kriptografi algoritmaları ile şifreleyen bir teknolojidir. Güvenilir bir programını cihazınızda kullanmaya başladığınızda internete VPN programının sunucusu üzerinden bağlanırsınız. Genellikle VPN programlarının dünyanın çeşitli bölgelerinde konumlanmış VPN sunucuları olur. İnternete farklı bir sunucu üzerinden bağlandığınız için değişen IP adresiniz dolayısıyla sanal konumunuz gizlenir ve VPN sunucusu yeni sanal konumunuz olur. Değişen sanal konumunuz ile birlikte gerçek konumunuzda erişime engellenen web sitelere erişebilirsiniz. Bunun yanında, bölgenizde mevcut olmayan içeriklere konumunuzu sanal olarak değiştirerek ulaşabilirsiniz. VPN programı sadece IP adresinizi değiştirmez. Güvenilir bir VPN programı sağladığı kriptografi algoritmaları ile internet bağlantınız süresinde seyahat eden veri paketlerinizi şifreler. Bu şekilde ağınızı gözetleyen siber saldırganlar ya da internet servis sağlayıcınız veri akışını göremez; görse dahi sadece şifreli bilgilere ulaşır. Bir siber güvenlik şirketi olan ExpressVPN, ortak Wi-Fi ağlarında yaygın olan man-in-the-middle-attack saldırılarından VPN ile korunmanın mümkün olduğunu belirtiyor. Bilişim çağında kişisel veri ve bilgilerinizi korumak için siber saldırılar hakkında bilinçli olmak ve bir siber saldırıya maruz kaldığınızı anlayabilmek çok önemlidir. Bu konuda güvenli e-posta kullanımının önemi büyüktür. En çok gerçekleştirilen siber saldırılardan biri olan phishing saldırısına çoktan maruz kalmış olabilirsiniz. Oltalama saldırıları mesaj, arama, e-posta yoluyla gerçekleştirilir. Kişisel telefon numaranızı ve/veya e-posta adresinizi ele geçiren siber saldırganlar hedeflerini kandırarak onlardan kişisel veri ve bilgilerini çalmayı hedeflerler. Yukarıdaki resimde görülen e-posta her ne kadar gerçekten Amazon tarafından gönderilmiş gibi görünse de aslında bir oltalama e-postası. Kurumun marka renkleri ile gerçek bir e-posta görünümü yakalamayı başaran siber saldırganlar e-postada Amazon hesabının kilitlendiğini belirterek hedefi paniğe itiyorlar. Verification linkinin üstünde fareyi gezdirince ortaya çıkan link ise Amazon ile alakası olmayan bir web site. Bu gibi linklere tıklayarak cihazınıza bir anda kötü amaçlı yazılım indirebilirsiniz. Bu yüzden bu linklere linkin URL adresini görmeden ve doğruluğundan emin olmadan tıklamayınız. E-posta gönderici adresi ise e-postanın güvenilir olup olmadığını anlayabilmenin bir başka yolu. Bu e-postadaki gönderici adresi Amazon'a bile ait değil fakat gönderilen kişi olarak Amazon'un müşteri hizmetleri e-posta adresi gibi görünen bir e-posta var fakat Amazon kendi web sitesinde ''amazon. com'' ile bitmeyen e-posta adreslerine güvenilmemesi gerektiğini ve bunların spam olduğunu belirtiyor. Burada ise gönderen adresin hiçbir şekilde Amazon ile alakası yokken gönderilen kişi kısmında yer alan ''email. amazon. com'' kişiyi yanlış yönlendirmek için hazırlanan bir sosyal mühendislik. E-posta üzerinden bir kurumdan gelmiş gibi gözüken e-posta içeriklerinde linke tıklamak yerine o kurumun web sitesine kendi tarayıcınızdan arama yaparak giriş yapın ve şüpheli bir aktivite olup olmadığını kontrol edin. Bu tür e-postaların ekindeki herhangi bir dosyayı indirmekten kaçının.


Bilkent Center Sanat Sokağı'nda gerçekleşecek olan Fotoğraf Haftası, Arşivden sergisiyle sanatseverlere kapısını açacak. Bilkent Holding'in önde gelen şirketlerinden Tepe Emlak Yatırım yönetiminde olan Bilkent Center'da düzenlenecek olan Fotoğraf Haftası başlıyor. Kültüre ve sanata verdikleri değeri her fırsatta dile getiren Bilkent Center AVM Müdürü Ayhan Aytekin; Bilkent Center'ın son yıllarda ev sahipliği yaptığı festivaller, konserler ve çeşitli etkinliklerle sanat ve kültürün merkezi haline geldiğini söyledi. Aytekin; Bilkent Center'ı bir yaşam merkezi olarak konumlandırmaya devam edeceğiz. Sanata ve sanatçıya verdiğimiz önemle, festivalden sergiye, konserden tiyatroya sosyal hayatın her anını burada deneyimleyeceğiz. diyerek Bilkent Center'ın Ankara'da yaşamın merkezi konumuna ulaştığını vurguladı. Bilkent Center ARS Galeri iş birliği ile 8-15 Ekim 2022 tarihleri arasında AFSAD küratörlüğündeki Arşivden isimli sergide, geçmişten günümüze AFSAD'a gönül vermiş 42 usta fotoğrafçının fotoğraflarına yer verilecek. Birçok söyleşi, sunum ve atölyeye de ev sahipliği yapacak olan Bilkent Center; Arzu Eke, Aytül Keskin, Beyza Tokgöz, Burcu Vardar, Can Ataç, Can Gazialem, Cemal Can Ateş, Cengiz Akduman, Cengiz Oğuz Gümrükçü, Damla Yedisan, Eda Arısoy, Emrah Akyıldız, Funda Baydar, Gülser Günaydın, Hanife Deveci, Hayati Gün, İbrahim Göğer, İlker Karaman, Özgür Erdi Akbaba, Seda Usubütün, Şirin Gazialem ve Tuncay Bal gibi önemli fotoğraf sanatçılarını da sanat severlerle buluşturacak. Fotoğraf Haftası kapsamında gündelik hayatta çektikleri fotoğrafların görücüye çıkmasını arzu eden katılımcılar için ise Fotoğrafını Al Gel yarışması düzenlenecek. 16 Ekim'e kadar fotoğrafıyla beraber Bilkent Sanat Sokağı'na gelip, kayıt yaptıran ziyaretçiler arasından en başarılı fotoğraflar seçilecek ve birinci seçilen eser sahibine eğitim, ikinci ve üçüncü seçilen eser sahibine birer yayın seti hediye edilecek. AFSAD Çocuk Fotoğrafçılar atölyesinde ise Bilkent Center'ı ziyaret eden miniklere özel pratik Camera Obscura etkinliği yapılacak ve fotoğraf çekmeyi öğrenmeleri üzerine eğlenceli çalışmalar gerçekleştirilecek. Fotoğraf Haftası boyunca, misafirlerin fotoğraf çekimlerinin yapılacağı Bas-Çek-Sat etkinliği ile Kontrast Dergisi tanıtımı ve satışının yapılacağı stantlar ziyaretçilere açık olacak. 25 yılı aşkın süredir Bilkent Holding çatısı altında yer alan Tepe Emlak Yatırım A. Ş., Metro AG ve Carrefour gibi Avrupa'nın tanınmış şirketleri ile iş birliği yaparak bugüne kadar Türkiye'nin değişik bölgelerinde alışveriş merkezleri yatırımlarına imza atmıştır. Organize perakende sektöründe ilkleri başarmış ve birçok başarılı projeyi hayata geçirmiş olan Tepe Emlak Yatırım, deneyimli kadrosuyla, varlık yönetimi, alışveriş merkezi ve ticari alanlarda sürdürdüğü kiralama, mimari tasarım, proje yönetimi ve konsept danışmanlığı hizmetlerini yüksek profesyonellik ve uzmanlık seviyesi ile tek çatı altında toplamaktadır. Yenilikçi ve yaratıcı bakış açısıyla ziyaretçilerin içinde bulunmaktan keyif alacakları modern mekanlar yaratan Tepe Emlak Yatırım, hali hazırda İstanbul Anadolu Yakası'nda, 2002'den bu yana bünyesindeki ulusal ve uluslararası birçok marka ile en popüler alışveriş merkezlerinden biri olan TEPE NAUTILUS, Ankara'da kısa süre önce geçirdiği renovasyonun ardından 'Mutluluk Paylaştıkça Çoğalır' mottosuyla bünyesine gastronomi merkezi BİLKENT STATION'ı katarak ziyaretçilerine hem alışveriş yapıp hem de kaliteli zaman geçirebilecekleri yaşam alanları sunan BİLKENT CENTER, özgün mimarisi ve ilk açık hava konseptiyle Ankaralıların vazgeçilmez buluşma noktası, iş ve yaşam merkezi TEPE PRIME AVENUE, ulaşılabilir lokasyonu, rahat dolaşım alanı ile tercih edilen 365 AVM, AHLATLIBEL ATATÜRK PARKI, İzmir Körfezi'nin en güzel noktasında yer alan yarı açık konsepte sahip, şehrin ritmini ve eğlencesini içinde barındıran keyifli bir yaşam alanı İş GYO'ya ait EGE PERLA'nın varlık yönetimini yapmaktadır. İDO terminal ve gemilerindeki ticari alanlar ile İş Portföy Yönetimi A. Ş.'ye ait Manzara Adalar, Narcity ve Bilkent Üniversitesi ticari alanları için kiralama hizmeti vermektedir.


Dünyanın önde gelen yeni nesil medya sanatçılarından Bill Viola'nın ilk kişisel sergisi Borusan Contemporary'de açıldı. Borusan Contemporary, 16. İstanbul Bienali ile birlikte güz döneminde iki sergi ile sanatseverleri buluşturuyor. İlki Kathleen Forde küratörlüğünde, dünyaca ünlü video sanatçısı Bill Viola'nın Geçici adlı sergisi, ikinci sergi ise Dr. Necmi Sönmez küratörlüğünde, ikincisi gerçekleşen, Turgut Uyar'dan ilhamla Söylenir ve Yarım Kalır Aşklar Yeryüzünde II sergisi. İlk olarak 13 Eylül 2020 tarihine dek hafta sonları görülebilecek olan Bill Viola'nın 'Geçici' sergisine değinelim. Dünyaca ünlü video sanatçısı Viola'nın kırk yılı aşkın bir süredir ürettiği yapıtlarda Doğu-Batı kültüründen esinle, hayatı anlamamamızı, hayat ve ölüm üzerine düşünmemizi sağlıyor. Uluslararası çağdaş sanat alanında mühim bir yere sahip olan sanatçının bu sergideki işlerinde su ve hava elementleri ile sağladığı dönüşüm izleyenleri içsel bir yolculuğa davet ediyor. Borusan Contemporary güz dönemi sergileri, düzenlenen basın toplantısına katılan Bill Viola'nın eşi ve aynı zamanda Bill Viola Stüdyosu'nun Direktörü Kira Perov da sanatçının işleri hakkında basın mensuplarına bilgiler verdi. Bugünün sanatçısı görünmeyeni keşfeder. Dünyanın anlamını arayarak özgürleşiriz. İşlerimin temelinde soru sorma, şüphe etme, meydan okuma var diye anlattı. Perov sanatçının yaklaşımını, sergideki işler farklı biçimlerde görüntüleniyor, su, hayat ve ölüm arasındaki en yakın iş 2015 tarihli Sel adlı yapıtı. Viola'nın işleri, kolay kolay unutamayacağınız, içsel dünyanıza dokunan, güçlü, sağlam yapıtlar. Sinematografisi hayranlık verici. Sanatçının ilk kişisel sergisi Borusan Contemporary'de 13 Eylül 2020 tarihine dek hafta sonları görülebilir. Borusan Contemporary'de 8 Mart 2020 tarihine dek görülebilecek diğer sergi ise Dr. Necmi Sönmez küratörlüğünde geçen bahar döneminde açılan Söylenir ve Yarım Kalır Aşklar Yeryüzünde II sergisinin devamı niteliğinde. Borusan uluslararası çağdaş sanat koleksiyonundan derlenen serginin ana ekseni yeni medya sanatına dair işler oluşturuyor. Necmi Sönmez mekanın eserlerle uyumuna dikkat çektiği konuşmasında, dijital olarak üretilmiş farklı sanat eserlerine yer verildiğini, bunların da fotoğraf, video, ışık ve yerleştirme 4 ana ekseni bulunduğunu ifade etti. Mekana, Perili Köşk'e vurgu yaparken, mimarinin değişkenliği, Boğaziçi'ndeki akıntının sergideki etkisine değindi. Şiirin kapı araladığına dikkat çeken Sönmez, daha evvelki sergiler Leyla Erbil, Cemal Süreya, Tezer Özlü, İlhan Berk'ten esinlendiklerini belirtti. Bu sergideki eserler, bu koleksiyon için üretildi. Bu eserlerin Perili Köşk'le, Boğaziçi ile bağı, mekan ve serler arasında yaşama önem verdikleri kriter olarak vurguladı.


Borusan Contemporary, 16. İstanbul Bienali ile birlikte açılacak yeni sanat sezonunda video sanatının öncülerinden Bill Viola'nın İstanbul'daki ilk sergisi ile öne çıkıyor. Bill Viola: Geçici, dünyaca ünlü sanatçının kariyerinin ilk yıllarından bugüne farklı üretim dönemlerine ışık tutarak sanatçının pratiğini inceliyor. Borusan Contemporary'de yer alacak diğer bir sergi olan Dr. Necmi Sönmez küratörlüğündeki Söylenir ve Yarım Kalır Bütün Aşklar Yeryüzünde II ise, geçen sezon Turgut Uyar'dan alınan ilhamla aralarında Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'na yeni dahil olan eserlerin de bulunduğu seçkiyi izleyiciye sunan serginin genişletilmiş olarak devamı niteliğinde. Borusan Contemporary yeni sanat sezonunun yaklaşmasıyla birlikte, iki yeni sergiyi sanatseverlere sunmaya hazırlanıyor. 14 Eylül Cumartesi itibarıyla ziyarete açılacak sergilerden ilki, medya sanatının öncü isimlerden Bill Viola'nın İstanbul'daki ilk kişisel sergisi olacak Bill Viola: Geçici. Sergide sanatçının on yapıtı çağdaş sanat izleyicileri ile buluşturulacak. Zamanımızın en önemli ve saygı duyulan video sanatçılarından biri olan Bill Viola, 40 yılı aşkın süredir, bu süreçte hızla gelişen video teknolojisini kullanarak, insan olmanın gizemlerini inceliyor. Kompozisyonlarıyla büyüleyen her işi, içine sinmiş büyük anlatının ipuçlarıyla bizi içine çekerken, doğum, ölüm, korku, arzu ya da gerçeklikle ilgili daha öğrenmediğimiz bir şeyi kulağımıza fısıldıyor. Görsel netliğin zenginliği, insan ve insan olmanın ne demek olduğunun sorgulanması, çelişkilerle yüzleşilen tavır, izleyicinin eserlerin ardındaki hikayeyi aramasına yol açıyor. Anlatılarıyla klasik Budizm'deki koanları, yani bilmeceleri andıran yapıtlar, Viola'nın görünmez dünya olarak tanımladığı, entelektüel düzenlerimizin yapay olduğunu fark ettiğimiz algı durumunu tecrübe etmeye çağırıyor. Başarılarıyla kazandığı A. B. D / Japonya Yaratıcı Sanatçı Bursu (1980), MacArthur Vakfı Bursu (1989), XXI Uluslararası Katalonya Uluslararası Ödülleri (2009) ile Japonya Sanat Birliği'nin layık gördüğü Praemium Imperiale (2011) aracılığıyla ve dünyanın çeşitli şehirlerindeki sergileriyle işleri gösterilen sanatçı, Zen Budizmi, İslam sufizmi ve Hıristiyan mistisizmini kullanarak Doğu ve Batı kültürleri arasında bir köprü kuruyor. Kathleen Forde küratörlüğündeki sergide yer alan tüm eserlerde izleyicinin dikkatini çekecek ortak temalar var: İçine alma, dönüşüm, su ve hava gibi elementlerle yüzleşme. Özellikle sonuncu tema sanatçının eserlerinde yer alan en güçlü motiflerden. Sergideki Yükseliş ve Sal gibi eserlerde insanların bu elementlerle mücadelesi ve onlar tarafından kontrol edilmesi üzerine düşündüren Viola, Madison ve Sharon adlı işlerde ise suyun içinde olmanın cennetsi bir tecrübe olması, rüya haliyle ilişkilendirilmesi ve sükuneti üzerinde duruyor. Sanatçının çok daha erken bir döneminde, 1979'da ürettiği Chott el-Djerid ise, algı sorunuyla uğraşır ve ileriki dönem işlerini birbirine bağlayacak bağları kurmaya başlarken, çöl sanrısı fenomenini inceler. Eser aracılığıyla duyularımız güvenilir değilse dünyayı ya da kendimizi bu dünyanın içinde değerlendirmemizin mümkün olmadığı gerçeğiyle yüzleşiriz. İşte tüm bu gizem içinde Viola bizi işlerini tanımladığını söylediği ana edime, etrafımızdaki sıradan şeylere yoğunlaşarak bakmaya davet ediyor. Sergi, 13 Eylül 2020 tarihine kadar Borusan Contemporary'de hafta sonları görülebilecek. Söylenir ve Yarım Kalır Bütün Aşklar Yeryüzünde II sergisi ise, Dr. Necmi Sönmez'in geçen sezon Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'na katılan yeni eserleri Turgut Uyar'dan aldığı ilhamla izleyiciye sunduğu serginin devamı niteliğinde. Uluslararası çağdaş sanatın önemli isimlerini bir araya getiren sergide, Turgut Uyar şiirinin imgeselliği, görsel sanatlar için özel bir parantez oluştururken, günümüzün farklı ekonomik, sosyal sorunlarına gönderme yapan çalışmalar izleyicilerin estetik algılarını güçlendiren yerleştirme biçimleriyle yeni yorumların kapılarını aralamayı hedeflemekte. Video-heykelden fotoğrafa, neon yerleştirmelerinden interaktif dijital çalışmalara dek deneysel yaklaşımları ön plana çıkaran sergi, sanatçıların geleceğe ait öngörülerini dijital yorumlarla ortaya çıkarırken, Uyar'ın şiirinde en yetkin ifadesini bulan bugünün sıkıntılarını görselleştiriyor. Sergi, 8 Mart 2020 tarihine kadar ziyarete açık kalacak. Ziyaret Saatleri ve önemli bilgiler: Borusan Contemporary yalnızca hafta sonları 10.00 19.00 saatleri arasında açık. Müzede 11.00-18.00 saatleri arasında, her saat başı düzenlenen ücretsiz rehberli sergi turları bulunuyor. 16. İstanbul Bienali'nin ilk haftasına özel, Borusan Contemporary'deki sergileri görmek isteyen sanatseverler, 14-15 Eylül tarihlerinde Karaköy'den direkt Borusan Contemporary'ye sefer yapacak ücretsiz tekne seferleri ile müzeye ulaşım sağlayabilecekler. Sefer saatleri hakkında ayrıntılı bilgiye www. borusancontemporary. com adresinden ulaşılabilir. Borusan Contemporary, İstanbul'da Borusan Çağdaş Sanat Koleksiyonu'nu merkez alan sergiler, etkinlikler, eğitim faaliyetleri, yeni sipariş edilmiş işler ve kuruma özel yerleştirmelerden oluşan çok platformlu bir programdır. Bu aktiviteler özellikle medya sanatlarına, yani daha geniş anlamıyla, zaman, ışık, teknoloji, video, yazılım ve ötesiyle çalışan sanatçılara odaklanır. Programın çoğu Borusan Holding ofislerinin de bulunduğu, İstanbul'daki Perili Köşk'te gerçekleşir ve bu da özünde ofis ortamında yer alan benzersiz bir müze yaratır. Galeri, ofis alanları, cafe, Borusan Sanat Mağazası ve boğazın nefes kesici manzarasına hakim açık hava terasları da dahil olmak üzere tüm bina hafta sonları halka açıktır. Rumelihisarı Mah. Baltalimanı Hisar Cad. No: 5 Perili Köşk, Sarıyer, İstanbul.


Taylor Swift karantinada kaydettiği ve 24 Temmuz'da piyasaya sürdüğü sekizinci albümü Folklore ile kırdığı rekorlara bir yenisini daha ekledi. 30 yaşındaki şarkıcı, Billboard'un En Popüler 100 listesinde yer bulun 113. eserine imza attı ve 62 yıllık listede en çok yer alan kadın şarkıcı oldu. Pop müziğin yıldız ismi Taylor Swift, önceki albümlerinin aksine reklam, ve PR çalışması yapmadan 24 Temmuz 2020'de sessiz sedasız çıkardığı Folklore ile rekorları alt üst etti. Kısa süre içinde üst sıralara çıkan albümdeki parçalar, yalnızca ilk 24 saatte Spotify'da 80 milyonun üzerinde dinlenmeye ulaştı. Bu yükseliş ile birlikte kadın sanatçılar arasında en çok dinlenen albüm olma unvanını ele geçiren folklore, Apple Music'te de rekor kırdı. Apple Music tarafında da 35 milyonu aşkın dinlemeye ulaşan albüm, platformun günlük istatistiklerini altüst etmiş durumda. Dijital baskılarının yanı sıra bir de fiziksel kopyalarının satışlarıyla dikkat çeken albüm, plak ve CD baskılarıyla 1,5 milyon satışa ulaştı. Swift'in sekizinci albüm çalışması olan Folklore, çıktığı ilk hafta boyunca çeşitli platformlarda 500 milyon kez dinlendi. ABD'deki satış rakamları henüz açıklanmadı, ancak Swift'in albümü 2020'nin en büyük çıkış yakalayan albüm ünvanına şimdiden imza atmış kabul ediliyor. ABD'nin haftalık Spotify listesinde ilk 10'un tamamında kendi şarkısını bulunduran sanatçı haline gelen Swift bununla da yetinmedi ve Billboard'un En Popüler 100 listesinde yer buldu. Böylece ABD'yi şarkıcının bugüne kadan listeye giden şarkı sayısı 113'e çıktı. Bu da Swift'e 62 yıllık listede en çok yer alan kadın şarkıcı unvanını kazandırdı.


ABD'li ünlü yıldız Billie Eilish'in merakla beklenen belgeselinin fragmanı yayımlandı. Eylül'de duyurulan Billie Eilish: The World's A Little Blurry isimli belgesel sinemalarda ve Apple TV+ yayın platformunda Şubat'ta yayımlanacak. Eilish kısa süre önce My Future ve Therefore I Am isimlilerinde iki şarkı yayımlamıştı. Bununla birlikte Bad Guy şarkısının YouTube'da 1 milyardan fazla kez izlenmesini kutlamak için YouTube'la işbirliği yaparak şarkının tüm cover'larından oluşan sonsuz bir video hazırlamıştı. Genç müzisyen 2020'nin en sevdiği albümünün The Strokes'un The New Abnormal albümü olduğunu söylemişti.


Billie Eilish'in hip hop yorumuna tepkiler sürüyor. Yakın zamanda 4 büyük kategorinin hepsini kazanarak 2020 Grammy Ödüllerini silip süpüren sanatçı, American Vogue dergisine konuşmuş ve modern rapçileri müzikte yalan söylemekle suçlamıştı. Eilish, Hikayenin gerçek olmaması önemli olmadığı anlamına gelmez iddiasında bulunmuştu. Öte yandan sosyal medyadaki bir dizi rap hayranı Eilish'in açıklamalarını umursuyor gibi görünmüyor. Onlardan biri, Son dakika: Billie Eilish, hip hop'a dair ırkçı boomer (1946-1964 arası doğanlar ed. n) amcanızla aynı düşünüyor yazdı. Bir diğeriyse SON DAKİKA: Billie Eilish, Doksanlardan bu yana hip hop hakkında söylenen bitik söylevleri tekrarlıyor dedi. Mandel devamla, Bu, hip hopun kapsama alanını sanatsal biçimde gerçekten genişlettiği bir nesil. Saul Williams'a bakın, türler arasında bu kadar sorunsuz geçiş yapabilen başkası var mı bu gezegende? Resmen Hip hop'un Trent Reznor'u. Kanye sadece iki gospel kaydı çıkardı. Ne diyor bu ya? dedi. Eilish, müziğine ilham verdiğini belirttiği bir dizi hip hop sanatçısı saymıştı. Daha önce de (2018'de ölmeden önce aile içi istismar suçlamaları nedeniyle yargılanan ve tartışmalara neden olan) rapçi XXXTentacion'a sevgisini savunmuştu. Ölümünden aylar sonra XXXTentacion'a şarkı adayan Eilish, New York Times'a yaptığı açıklamada Yas tutabilmek istiyorum, bundan dolayı utanç duymak istemiyorum demişti: Ölmüş birini sevdiğim için nefreti hak ettiğimi sanmıyorum. Daha önce de XXXTentacion'ı kimse yapamazken beni İYİ hissettiren çok güçlü bir insan diye nitelemişti. Eilish, bu yıl Grammy Ödülleri'nde En İyi Yeni Sanatçı, En İyi Albüm, En İyi Şarkı ve En İyi Kayıt olmak üzere 4 ana kategorinin hepsini kazandı.


ABD'li genç sanatçı Billie Eilish, sevilen şarkısı Bad Guyın YouTube'da 1 milyar kez izlenmesini kutlamak için yeni bir video hazırladı. Eilish, Bad Guy şarkısının başarısını daha görkemli hale getirmek için sosyal medya platformuyla işbirliği yaparak ilk sonsuz müzik videosunu yarattı. Metro'nun haberine göre esasen YouTube'da bulunan on binlerce Bad Guy cover'ı billie. withyoutube. com adresinde bulunan yeni bir videoyla bir araya getirildi. Bahsi geçen videoda şarkının farklı coverları çeşitli seçeneklere göre arka arkaya sıralanıyor ve bu da her bir müziğin eşsiz bir kombinasyonda bir araya geldiğine işaret ediyor. Şarkı devam ederken, müziğin kaldığı yerden farklı coverlara geçmek mümkün. Şarkı Billie Eilish'in orijinal Bad Guy şarkısıyla başlıyor daha sonra diğer videolara geçiş yapılıyor. Eilish kısa süre önce Therefore I Am isimli şarkısını çıkararak hayranlarının karşısına yeniden çıkmıştı.


Yaklaşık 10 yıllık bir müzik kariyeri olan Nükleer Başlıklı Kız, kendi deyimleriyle.. hayata başka açılardan bakmanın verdiği olgunluk ve ortak bir kararla.., yepyeni bir başlangıçla karşımıza geliyor. 16 Eylül tarihinde dinleyicileriyle buluşan Venüs isimli single ile Billur Yapıcı, solo kariyeri ile müzik yapmaya devam edecek. Bundan sonra müziğe Billur Yapıcı adı altında devam edecek olan grup bunun sadece bir isim değişikliği olduğunu, grubun en önemli elemanı Tansel Turna'nın ise, yine onunla beraber sahnede yerini alacağını bildirdi. -Öncelikle NouvArt ekibi olarak solo kariyeriniz için başarılar diliyoruz. Nükleer Başlıklı Kız'ın yaklaşık 10 yıllık bir müzik geçmişi ve güzel de bir kitlesi var. Venüs'ün gelmesiyle Nükleer Başlıklı Kız'ın resmi olarak bittiğini söyleyebilir miyiz? Öncelikle NouvArt ekibine çok teşekkür ediyorum.. Evet, müziğimize isim olarak artık NBK diye devam etmiyoruz fakat tabi ki bizim için anlamını yitirdiği düşünülmesin.. Hep söylüyorum, onunla büyüdük, tanındık, güzel şeyler başardık ve yaşadık. Zor olsa da bu değişikliğin zamanı geldiğini düşündüğümüz için Nükleer Başlıklı Kız adıyla devam etmeme kararı aldık.. -Dinleyicilerinizin tepkisi nasıl oldu? -Neden müzik kariyerinize solo olarak devam etmek istediniz? Bu aslında ilk soruyla doğru orantılı. 10 yılın ardından zamanı geldiğini düşündük. Fakat benden önce bu fikirle bana Tansel geldi, biraz düşünüp taşındıktan sonra yanlış bir karar olmayacağına kanaat getirdim ve böylelikle yeni bir yola girmiş olduk. NBK ile 10 yıl içinde yapabileceğimiz her şeyi yaptığımızı düşündük ve hem onu hem kendimizi biraz daha özgür bırakmak istedik sanırım. Hem böylece de Nükleer Başlıklı Kız'ın benim takma adım olduğunu sananların da kafa karışıklığını yok etmiş olduk. -Kendi sosyal medya hesabınız üzerinden bu kararı açıklarken, bunun sadece bir isim değişikliği olduğunu dile getirdiniz. Yani solo kariyerinizde de Nükleer Başlıklı Kız'ın izlerini görecek miyiz? Hep söylüyorum, bu isim değişikliği kimseyi yanıltmasın, müziğimizi yine Billur ve Tansel olarak yapmaya devam edeceğiz 🙂 ve ikimiz beraber olduğumuz sürece bir şekilde hep Nükleer Başlıklı Kız'ın ruhunu taşıyan bir müzik olacak elbette ki. -Bize biraz Venüs'ten bahseder misiniz? Nasıl ortaya çıktı? Venüs; esprili, enerjik ve çılgın bir aşk şarkısı. Venüs'ün yörüngesinin üzerimde olduğunu söyleyen bir haber okuduktan sonra, söylenenin aksine her şeyin tersine gittiği bir dönemin üzerine yazılmış bir şarkı. Ama tamamen pozitif bir dönemime denk gelmesi, şarkının sözlerine, melodisine ve ritmine yansıdı. Beni heyecanlandıran bir şarkı oldu. -Nükleer Başlıklı Kız albümlerine bakarsak, ilk albüm ikinci albüme göre sound olarak daha sert kalıyor. Venüs ise daha farklı ve özgün bir şekilde çıkıyor karşımıza. Bu değişimin sebebi ne? Bundan sonra nasıl bir tarz bekliyor dinleyicinizi? Biz her zaman farklı sound arayışları içinde olan, yeni şeyleri denemeye açık olan bir gruptuk. Bu sebeple farklı prodüktörlerle çalışmaktan keyif alıyorduk çünkü prodüktör değiştiği anda sound da değişiyor. Bu sebeple zaten NBK'nın sabit bir soundu olduğunu söylemek de güç. Venüs ile yeni ve modern sound yakaladığımızı düşünüyorum. Ve Yasin ile çalışmak bu anlamda şarkıya çok şey kattı. Bundan sonra, yeni şarkılarda da onunla yakaladığımız bu kimyayı bozmadan devam etmeyi düşünüyoruz. -Klip çekimleri nasıl geçti? Bu süreçte kimlerle çalıştınız? -Bir röportajınızda Venüs'ü Özgür bir ruha sahip ve beni mutlu eden bir şarkı. olarak tanımlamışsınız. Sizce bu ruhu ekrana yeterince yansıtabildiniz mi? Size geri dönüşler nasıl? Evet gerçekten özgür bir ruha sahip olduğunu ve beni mutlu hissettirdiğini söyleyebilirim. Şarkının kapak ve klip görsellerinde benim hayal dünyamı yansıtmaya çalıştık. Tabi ki büyük bir şirketin arkasında olduğu büyük bütçeli bir yapım olmadığı ortada. Elimizden geldiği kadar, olabildiğince güzel yansıtmaya çalıştık. Görselliğin çok önemli olduğu, bir yandan da hiç önemli olmadığı çok ince çizgili garip bir dönemde yaşıyoruz ama daha önce başka bir röportajda da söylediğim gibi, internette dolaşan, içeriksiz saçma sapan, milyonlarca kez izlenmiş bir sürü videonun yanında bu klip de hiç fena sayılmaz 🙂 Şarkıyı her dinleyenden güzel tepkiler alıyor olmak da yaptığımız işi daha da anlamlı kılıyor. -Peki, çok ara geçmeden albüm gelir mi? -Önümüzdeki günlerde belirlenmiş konser tarihleri var mı? Henüz net olan konser tarihleri yok ama beni çok heyecanlandıran çok güzel projeler var. Hepsini netleştikçe sosyal medya hesaplarımdan bildireceğim.


Politik psikoloji literatürüne başlangıç için kılavuz niteliğinde bir çalışma: Travmaların Gölgesinde. Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan editörlüğünde; siyasal ve sosyal bilimler alanında akademik çalışmalarını sürdüren bilim insanları ve misafir öğretim üyelerinin katkılarıyla hazırlanan Travmaların Gölgesinde, İnkılap Kitabevi etiketiyle okurlarla buluştu. Arıboğan'ın Ayasofya'yı tartıştığı makalesiyle açılan kitapta, Türkiye'nin en sıcak gündemlerinden biri olan Ayasofya'nın halklar üzerinde yarattığı travmalar da bilimsel bir bakışla ele alınıyor. Son yıllarda ilgi çeken bir disiplin haline gelen politik psikoloji, politika ve psikoloji bilimleri başta olmak üzere sosyal antropoloji, tarih, sosyoloji, hukuk ve teoloji gibi birçok bilimsel alanı odağına alıyor. Türkiye akademisinde alan çalışmaları, Üsküdar Üniversitesi Politik Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi aracılığıyla yürütülüyor. Merkezin müdürü Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan editörlüğünde hazırlanan Travmaların Gölgesinde adlı kitapta toplumlar, hafızalarındaki travmatik ve belirleyici olaylarla, geçmiş deneyimlerle oluşturdukları birikimlere yönelik bir değerlendirmeye tabi tutuluyor. Bu travmaların nedensellikleri ve tekrarlayan pratikleri tartışılıyor. Prof. Dr. Deniz Ülke Arıboğan'ın, Türkiye'nin en sıcak gündemlerinden biri olan Ayasofya'yı tartıştığı makalesiyle açılan Travmaların Gölgesinde, Ayasofya'nın camileşme veya müzeleşme gündemini tarihsel arka planını irdeliyor; halklar üzerinde yarattığı travmaları bilimsel bir bakışla ele alıyor. Güncel siyasete ve toplum psikolojisine bakışta, okurlara farklı bir perspektif kazandıracak bir çalışma niteliği taşıyan Travmaların Gölgesinde: Politik Psikoloji, İnkılap Kitabevi etiketiyle raflarda, inkilap. com, dr. com. tr ve kitapyurdu. com adreslerinde.


Grammy ödüllü Eric Whitacre, corona virüs sebebiyle rekor katılımcıyla sanal koro oluşturdu. Dünyanın dört bir yanından 17 bin 572 müzisyenin sesi birleştirildi. Dünyayı etkisi altına alan yeni tip corona virüs (Covid-19) pandemisi birçok sektörü etkiledi. Konserler ve diğer sanatsal aktiviteler de küresel salgından zarar gören sektörler arasında. Birçok sanatçı canlı yayın konserleri düzenlese de geniş katılımcılı koroları canlı yayında düzenlemek mümkün değil. 2009 yılından beri dijital korolar oluşturan Grammy ödüllü besteci Eric Whitacre pandemi sırasında bir rekora imza attı. Whitacre dünyanın farklı yerlerdinden 17 bin 572 müzisyeni bir araya getirerek sanal koro oluşturdu. Ödüllü besteci Whitacre, Fikir oldukça basit. Ben performansımı sergilediğim parçayı sisteme yüklüyorum. Sonra başka insanlar orkestra şefimizin yönlendirmeleriyle müziğini yapıp sisteme yüklüyor. Bütün eserler toplanıp aynı anda çalındığında ortaya sanal bir koro çıkıyor açıklamasını yaptı. İlki 2009 yılında gerçekleştirilen sanal koro müziğine katılan ses sayısı 185'ti. Covid-19 dönemindeki sanal korodaki katılımcı sayısı ise 17 bin 572'ye yükseldi. Binlerca sanatçı bir araya gelerek Sing Gently eserini seslendirdi. Youtube yüklenen çalışma 12 saatte 350 binden fazla izlenmeye ulaştı.


Grammy ödüllü Eric Whitacre, corona virüs sebebiyle rekor katılımcıyla sanal koro oluşturdu. Dünyanın dört bir yanından 17 bin 572 müzisyenin sesi birleştirildi. Dünyayı etkisi altına alan yeni tip corona virüs (Covid-19) pandemisi birçok sektörü etkiledi. Konserler ve diğer sanatsal aktiviteler de küresel salgından zarar gören sektörler arasında. Birçok sanatçı canlı yayın konserleri düzenlese de geniş katılımcılı koroları canlı yayında düzenlemek mümkün değil. 2009 yılından beri dijital korolar oluşturan Grammy ödüllü besteci Eric Whitacre pandemi sırasında bir rekora imza attı. Whitacre dünyanın farklı yerlerdinden 17 bin 572 müzisyeni bir araya getirerek sanal koro oluşturdu. Ödüllü besteci Whitacre, Fikir oldukça basit. Ben performansımı sergilediğim parçayı sisteme yüklüyorum. Sonra başka insanlar orkestra şefimizin yönlendirmeleriyle müziğini yapıp sisteme yüklüyor. Bütün eserler toplanıp aynı anda çalındığında ortaya sanal bir koro çıkıyor açıklamasını yaptı. İlki 2009 yılında gerçekleştirilen sanal koro müziğine katılan ses sayısı 185'ti. Covid-19 dönemindeki sanal korodaki katılımcı sayısı ise 17 bin 572'ye yükseldi. Binlerce sanatçı bir araya gelerek Sing Gently eserini seslendirdi. Youtube yüklenen çalışma 12 saatte 350 binden fazla izlenmeye ulaştı.


Ufuk S. Yüksel'in iki hafta içerisinde yazılmış, Ankara'da geçen, 33 saatlik bir zaman dilimini kapsayan, 'Tek Cut' tekniği kullanılarak kaleme aldığı Stalker romanını Temmuz ayı itibariyle okumaya başladık. Gördük ki başka bir evrenden ziyade başka bir kozmos var. Daha da önemlisi sırtımızı yasladığımız inançlarımızın ötesine geçen sorgulayıcı ve tam bağımsız olan akımlar söz konusu ki; ancak romanı okuduktan sonra anlayabileceğimiz ve yazarı Ufuk S. Yüksel'i merak edip araştırdıktan sonraki evrede idrak edebileceğimiz akımlar bunlar. Ufuk S. Yüksel ile bir şekilde karşılaşmanız, onu dinlemeniz ve bu kozmosun bildiğimizin dışında farklı döngüleri de olabileceğini keşfetmeniz gerekiyor. Bu ancak Stalker romanın evrenine dalabilmenizle mümkün. Stalker'ı okuyun. Aşağıdaki çok katmanlı, hatta belki de Stalker romanı ve Ufuk S. Yüksel ile ilgili yapılmış olan bu en katmanlı söyleşiyi de okuyun. Yaşadığımız dünya dışında bir kozmos, sizin dışınızda var olan insanlar var. Ufuk S. Yüksel: O isim, benim için hayatımın bir evresinde yöneldiğim alışkanlıkları ve yaşanmışlıkları temsil eder. Bu nedenle 3. tekil kişi gibi ondan bahsedebiliyorum. Ama geçmişe çok da takılmamak gerekir. Nihayetinde bir gün -çok uzak değil- enjolrasla birlikte terk edeceğim bir isim olacaktır. Kitap nasıl misyonunu tamamladıysa, isim de tamamlamıştır. Yeraltı, her zaman kendimizi daha ait hissettiğimiz yer oldu. Bir gün bütün bunları geride bırakıp Lostun çekildiği Pasifik'teki adada zaman felsefesi ve kuramsal fizikle ilgili çalışmalara odaklanmak... Geleceğe dair düşündüğüm tek şey bu. U. S. Y.: 17 yaşında bir roman yazmaya başlamıştım. İsmi Tanrı'nın Cehennemiydi. Roman paralel bir evrende geçiyordu ve öykü yazdıkça genişliyordu. Yazdığım ve hala yazmaya devam ettiğim en önemli şeydi. Ve en sonunda, Stephen King'in The Standi gibi, 1400 sayfalık kaotik bir projeye dönüştü. Stalker'ı o projenin üçte birini yazdıktan sonra yazmaya karar verdim. Stalker, Tanrı'nın Cehennemindeki gerçekliğin paralel evreninde, yani bu gezegende ve bu zamansallıkta geçecekti. Dolayısıyla iki metindeki olaylar birbirini doğrudan etkilemektedir. Bu Stalkerdaki öyküyü göründüğünden daha karanlık bir forma sokmaktadır. Lakin roman fantastik bir element içermez, aksine matematiksel bir formda, her parçanın iç içe geçtiği ve tamamlandığında bir YOL'a çağıran bir öyküdür bu. Arayışı salt edebiyatla anlatmak çok zor olduğu için felsefeye, matematiğe ve kuramsal fiziğe bu nedenle satır aralarında çok referans var. Neo-Beat... Bu tanımdan ve oluşumdan bahsetmenizi rica edeceğim sizden. Anlamı nedir? Sizin için önemi nedir? Bazılarına göre topluluk, bazılarına göre 'enerji alanı' olan Neo-Beat'in kendini ifade ediş biçimi sırtını tam olarak nereye yaslar? Çünkü internetteki yorumların bazılarında Neo-Beat'ten nefis bir oluşum olarak bahsedilirken, bazıları hiçbir şey anlamadığından, dolayısıyla anlamsız oluşundan dem vuruyor. Hem içeriden hem de dışarıdan, hakkında çok fazla spekülasyonun, yanlış bilginin dolandığı bir kavramdır Neo-Beat. Bu kişisel olarak beni en çok rahatsız eden mesele olabilir. Bu nedenle 2013-2019 dönemi Neo-Beat'ini anlatacak, muhtemel ki İngilizce basılacak olan The Dark Side of Neo-Beatin yayımlanmasını çok önemsiyorum. Bu metin bir gün The Man from Earth gibi bağımsız bir internet dizisine de dönüşebilir. Bu çalışma için Türkiye henüz hazır olmayabilir. O dönem boyunca ne yaşandıysa, hiçbir sansüre uğratmadan ya da üzerinde oynamadan olduğu gibi aktaracağız. O dönemleri ve bir şekilde o karmaşanın parçası olmuş bütün o insanları böylelikle onurlandırmış olacağız. Ben hepsinin Neo-Beat'e bir şeyler eklemiş olduğunu düşünüyorum. Kitapta en küçük bir manipülasyonun olmadığını ilk sayfalardan itibaren okuyucu görecek. Çünkü kitap Neo-Beat'in en kırılgan-tartışmalı yanlarını da içerecek... Tarih yazımında her zaman objektivitenin önemine inanan biri olarak en doğrusunun bu olacağı inancındayım. U. S. Y.: Neo-Beat akımının Türkiye'deki en zor dönemi 2013-2014 dönemiydi, yani ilk bir yıllık dönem... Bu dönem boyunca reelde hiçbir etkinlik almayışımız, Neo-Beat'e ilişkin doğrudan basılı bir metnin olmaması, hatta bir web sitesinin bile bulunmaması; insanların bu düşünceye tepkisinin ne olduğunu anlamayı çok zorlaştırıyordu. Aynı zamanda Neo-Beat'e dair en çok spekülasyonun ve karalamanın olduğu dönemdi. Buna karşılık yeraltı yapısı gereği bu tsunaminin karşısında duracak çok az kişi vardı. Dolayısıyla bu literatürü yansıtacak basılı bir kitabın çıkması çok önemliydi. Bu nedenle Stalker'ı 2014 yazında büyük oranda tamamlamış olsam da, Neo-Beat literatürünü oluşturacak kitap serisi tamamlanana kadar bu kitapları yayımlamamayı ve mevcut bağlantıları bu kolektif kitap projeleri için kullanma kararı aldım. Halihazırda basılan 3 kitap da kendine özgü konsepti ve doğrudan bu deneyimi hisseden yazarlarının katılımıyla bu coşkuyu yansıtan eserlerdir. Neo-Beat tarihine bir şekilde mal olmuşlardır. U. S. Y.: Öykü çok güçlü bir Arayış obsesyonuyla başlıyor. Ana karakter çevresindeki şeyleri, Arayış'la ilgisi olan şeyler ve Arayış'la ilgisi olmayan şeyler olmak üzere ikiye ayırıyor. İşte o an Arayış için ölüp ve öldürecek kadar ileri gidebileceğini görebiliyorsunuz. Bu noktada artık eskisi gibi bir cafede kahve içip karşısındaki insanın gözlerine bakarak sıradan hayatlarından bahsedemeyeceğini, bir gazetenin sayfalarını karıştıramayacağını, belki de hiçbir şeye odaklanamayacağını bilmektedir. İşte tam da bu kırılma noktasında, başkentin merkezinde günlük hayatın akışını kesip sanki ona bir şey fısıldayacakmış gibi gökyüzüne bakarken, Arayış'ın karşısına bir şey çıkarmasını beklemektedir. O şeyin ne olduğunu bilmez ama o olasılığa sarılmaya hazırdır. İşte Selen tam da bu noktada ortaya çıkar -ki bu kitaptaki belki de tek fantastik sahnedir. O an Devin için Selen artık Arayış'ın materyal formu olmuştur. Onun nereden geldiğini ya da onunla nereye sürükleneceğini umursamaz. Ona elini uzatır, o karşılık verir ve hiç sorgulamadan gri şehrin sokaklarında sürüklenmeye başlarlar... O dönemlere bir şekilde kıyısından tanık olmuş olanlar, bu enerjiyi çok yakından hissedecekler... Nihayetinde roman en çok da onlara adanmıştır. U. S. Y.: Roman, sembolik bir noktada, Ankara'da Sakarya Caddesi'nde başlıyor... Dolayısıyla ana karakterinin öykünün başlangıcında orada bulunması tesadüf olamaz, bulunması da... O, neden orada olduğunu bilmese de bütün bu gizemin düğümünün orada çözüleceğini bir şekilde hissediyor. 2010 Ankara'sının yapısına baktığımızda, bugünün penceresinden fantastik görünse de birçok kişide bu algının olduğunu görüyorsunuz. Bir şey bekleniyor, bu şeyin ne olduğu tam olarak bilinmiyor ama garip bir şekilde düğümün orada çözüleceğine olan inanç, karakterlerin kendisinden bile vazgeçmesini gerektirecek kadar tehlikeli yollara sapmasına neden olacaktır. Stalk meselesine gelirsek; romandaki ana karakterlerin hepsi bu konuda deneyimli isimler ve çok küçük detaylardan karşısındaki kişinin karanlık tarafına uzanma potansiyeline sahipler... Bu nedenle kendilerine dair detayları tümüyle vermiyorlar, bazı şeyleri değiştiriyorlar ya da gizliyorlar. Çünkü bir Stalker, gerçek bir Stalker'ı ilk görüşte tanır ve onun ne kadar ileri gidebileceğini az çok tahmin eder. Bu nedenle roman baştan sona twistlerle dolu görünüyor. Hikaye gerçek zamanlı olarak ilerliyor ve 33 saatlik bir periyodu anlatıyor. Birinci sorum, niye 33 saat? Niye 34 değil, 44 değil? Siz fizikle ve matematikle de ilgilisiniz aynı zamanda. Devin karakteri zamanın içinde arayış içinde 'devinirken' zamanı inkar edip ona bir zaman dilimi yaratmaya da bilirdiniz. İkinci sorum romanı niye gerçek zamanlı yazmak istediniz? Bu tespit 'acaba otobiyografik bir durum mu var?' sorusunu beraberinde getiriyor çünkü. U. S. Y.: Romanın kendi içinde bir matematiği var. Bunu iç içe geçen puzzle parçaları gibi düşünebiliriz. Öyle ki bir paragrafın eklenmesi ya da çıkarılması bile bütün dizgeyi bozabilirdi. Sürenin tam olarak 33 saatte tamamlanması, bu anlamda matematiksel bir zorunluluktan kaynaklanıyor. Roman belki doğrudan benim için değil ama hayatının bir döneminde gri şehre temas etmiş herkes için bir parça otobiyografiktir. Kişisel değil, kolektiftir; anlatılan hepimizin öyküsüdür. Satır aralarında şehre dair çok fazla detay var ve bu şehri tanıyanlar için romana nüfuz etmeyi kolaylaştıran bir etken oluyor. Ama Ankara'da daha önce hiç bulunmamış olsanız da kitabı bir rehber gibi kullanmanız mümkün. Olaylar 9 yıl öncesinde geçse de kesinlikle size yardımcı olacak bazı detaylar hala canlı bulunuyor. U. S. Y.: Eksiksiz bir duygunun da tek cut biçiminde yaşanabileceğine inandığım için... Kitabın en başından itibaren Arayış obsesyonuyla kendini bulan, parçalara ayrılamayacak bir akış vardı. Uçlarda olan bir deneyimi yarım bırakıp insanların nasıl saati geldiğinde uyumaya hazırlandığını anlayamadım. Çünkü gerçek bir tutku, tamamlanmak ve kendini gerçekleştirmek ister. Ertelemek risklidir, çünkü yarın aynı yerden öykünün devam edeceğinin garantisi yoktur. Kitabın ana karakteri önemli bir şeye çekildiğini ve bunun bir insanın hayatı boyunca en fazla birkaç kere tanık olabileceği dereceden bir kırılma noktası olduğunu hissediyor. Ancak bu kırılma noktası öyle kritik bir anda yaşanıyor ki içinde olaylara müdahil olacak güç yok. Belki de bu nedenle hiçbir şeyi sorgulamamaya ve olacaklara izin vermeye karar veriyor. Felsefi açıdan ise bu zaman saplantısına yönelik Heidegger'in Sein und Zeitına dek uzanan birçok gizli referans arka planda var. Ama temel olarak okuyucuyu da yıpratan, onu karanlık bir tarafa çekmeye çalışan bir metin bu. Şüphesiz en doğrusu hiç ara vermeden tek seferde okunmasıdır. Öyküyle beraber yükselmenin ve düşmenin en doğrudan yöntemi bu olsa gerek. U. S. Y.: Toplamda iki haftada ve çok hızlı yazılmış olsa da öncesinde öykü zihnimde defalarca baştan sona oynadı. Bu nedenle Stalkerın zaten filmden romana uyarlandığını söyleyebiliriz. Önce film oluştu, sahneler, karakterler, zaman-mekan... Sonra film cümle cümle romana dönüştürüldü. Bu süreçte kuşkusuz bazı detaylar kayboldu. Ama yine bu nedenle ilk andan itibaren okuyucunun bir filmi izliyormuş gibi öyküye tanık olması mümkün oldu. Mümkün olsaydı 1973 yapımı La maman et la putainin yönetmeni olan Jean Eustache'in kitabı filme çekmesini isterdim. Ama o da 1981'de intihar etti. U. S. Y.: Sanırım öykünün bu kadar irrasyonel ve alışılmadık biçimde ilerleyişinde, anormal koşullarda yazılmasının da etkisi vardı. Çünkü yazar, bu kitabı oluştururken kitaptaki karakterlerden daha az uykusuz değildi. Kitabın en önemli kısımları bir üniversitenin kampüsünde, ormanda yazıldı. Normalde bir deftere yazma alışkanlığım yoktur ama zorunlu olarak önümü bile tam olarak göremeyeceğim kadar karanlık bir noktada kitabı yazmak zorunda kaldım. Tamamlanana kadar neyin yazıldığından tam olarak ben de emin değildim. Alkol, burada gerçeğin karanlık ve soğuk etkilerine karşı Jim Morrison'ın deyişiyle kolaylıkla ulaşılabilecek bir enstrüman işlevi görüyor. Çünkü uyanık bir zihinle bir gerçeği duyumsamak olanaksızlaştığında, hayatta kalmana yardımcı olabilecek bir şeyler bulman gerekir. Alkol, aşk, siyasi idealler ya da kozmosun bilinmezliği... Ve bazen hiçbiri işe yaramaz. Üstün ile Devin arasında daha çok Üstün'ün sürüklediği heyecanlı bir diyalog söz konusu Stalker'lıkla ilgili tespitlerin yapıldığı. Şöyle ki; Gizemli kız yani Stalker da onlardan biri. Cosmos'taki matematik kampından... Delta'yla ikisinin aynı masada karşılaşması tesadüf değildi. Onların elinde, siber boyutta akla gelmeyecek olanaklar vardır. Telefonuna bir virüs bulaştırıp seni adım adım izlerler, yazdığın her satırı, girdiğin her web sitesini izlerler. Teknolojiden, dijital dünyadan, siber evrenden korkmalı mıyız? Çünkü siz Neo-Beat grubu olarak yoğun olarak ve daha çok twitter üzerinden birbirinizi takip edip haberleşiyorsunuz. U. S. Y.: Siber Devrim'den korkmalı mıyız? -Evet. Lakin artık bu durdurulamaz. Tarihin akışı başlamıştır. Ona ancak uyum sağlayabilirsiniz ya da onu yönlendirmeyi deneyebilirsiniz. Ancak şurası açık ki hayat eskisi gibi olmayacaktır. Artık yaşamın en az %50'si siber alandadır ve bu etki gittikçe artacak. Önümüzdeki 50 yılda fiziksel mekanlar, kamu-özel sektör binaları, fiziksel olarak üniversiteler, hatta restaurantlar büyük oranda ortadan kalkacak. Hologram ve benzeri teknolojilerin yayılmasıyla insanlar günün büyük kısmını bir odada geçirirken, bu teknoloji yardımıyla gerektiğinde sanal olarak bu mekanları deneyimleyecekler. Küçük bir odanın sanal olarak bir restauranta, amfiye ya da bir ofise dönüşmesi mümkün olacak. Sanal gerçeklikle fiziksel gerçeklik arasındaki algı farklılığı gittikçe kapanacak ve insanlar Miami'de bir daire almak yerine Miami simülasyonunda siber bir alan satın alıp bunu Anadolu'nun bir şehrinde deneyimleyebilecekler. Bu, bizden önceki kuşaklar ve bizim kuşağımız için çok korkunç görünebilir ancak San Francisco'daki Silikon Vadisi'nde şu an en çok kaynak ayrılan projeler bunlardır. Bazı mühendislerin süreçten dehşete düşerek Pasifik'te bir adaya çekilip erken emekliliğe geçiş yaptığını biliyoruz. Bulguların aşamalı olarak açıklanması bizi yanıltmasın, çok değil 50 yıl içinde zaman-mekan algısı radikal biçimde değişecek... Bir atom savaşı yaşanmazsa, birkaç yüz yıl sonrası tahminlerimizin çok ötesinde dönüşümlere gebedir. U. S. Y.: Kolektif bilinç kökeni Carl Gustav Jung'a giden bir teori aslında. İnsanlık tarihinin ortak bir hafızaya sahip olduğunu, farkında olmadığımız birçok travmanın, trajedinin insan ruhunun derinliklerinde gizlendiğini kabul ediyor. Bu bilinç -teoriye göre- bütün insanları birleştiriyor ve dönüştürüyor. Mitolojik öykülere bu noktada çok büyük bir önem atfediliyor, çünkü onlarda insanlık tarihinin ortak hafızasının gizli olduğuna yönelik bir inanç var. Şüphesiz, milyonlarca yıl önce yaşanan, hiç temas etmediğimiz deneyimlerin etkisinin bize kadar uzanması sıra dışı bir algı açıklığına neden olur. Stalkerda ise bu teoriye yeni bir ekleme var: Zaman döngüselse benzer biçimde geleceğin de bugünü değiştirmesi mümkündür. Geçtiğimiz günlerde birkaç bölümünü izleme şansı bulduğum, Netflix'in popüler dizisi olan Darkta bu temanın işlenmesi tesadüf olamaz. 2029 yılında X'e gelecek bir telefonda, X'in 2009 yılında yaşadığı bir olayın nedeni söylenecektir. X, 2019 yılındadır ve doğal olarak o telefona dair hiçbir bilgisi olamaz. 4 boyutlu zaman-mekanda 2029 yılına kadar o telefonda yaşanan gerçeği bilmeden yaşamaya devam eder. 4'ten daha fazla boyutlu bir evren modelinde ise durum farklıdır. 2029 yılında gelen telefonda söylenen şey, 2009 yılında yaşanan olayın ana nedeni olabilir. O telefonun 2029'da geleceği kodlanmasaydı, 2009 yılındaki olay belki de hiç yaşanmayacaktı. U. S. Y.: Vega'nın Ankarası gri şehir üzerine yazılmış en iyi şarkı olabilir. Bu nedenle kitap o şarkıyla başlar. Roman çıktıktan birkaç gün sonra Vega'nın solisti Deniz Özbey'e kitap bir şekilde ulaştı. Sembolik açıdan bu değerliydi. Ankara üzerine yazılmış çok az şarkı-kitap var. Bunun bir açıdan şehrin mirasına haksızlık olduğunu düşündüm hep. Çünkü kayda geçirilmemiş bir öykü, hiç yaşanmamış demektir. Kitabın temel nedeni benim için bu oldu. Hayatım boyunca kendimi borçlu hissettiğim tek şey orasıydı ve bunu bilmek üzerimde baskı oluşturuyordu. Şehir beni almış ve başka bir şeye dönüştürmüştü. Bir açıdan geçmişimi yok etmişti ve hiçbir lokasyonda kalıcı olamayan benim için ait hissettiğim tek yer olmuştu. Kişisel bir roman yazsam kuşkusuz bu benim için çok daha kolay olurdu. Oysa Stalker'ı yazarken üslubumu fazlasıyla değiştirmem gerekti. Bu nedenle, söylemesi garip olsa da roman gerçek üslubumda yazılmamış oldu. Şehirlerin gizli bir ritmi olduğunu düşünmüşümdür hep. Bir açıdan Stalker bu ritimle yazılmıştır. Gri şehrin sokaklarında hayatının bir döneminde kaybolanlar bu ritmi arka planda sürekli hissederler. Ve Pink Floyd'un The Wall'u bu ritmin oluşumunda en merkezde durur. 100 sene öncesine kıyasla daha umutlu bir gezegende yaşamıyoruz ama uğruna savaşmaya değer bir şeye inanmak zorundayız. İnanmazsak, ölecektik çünkü.


Baba Sahne'nin çok sevilen oyunu Bir Baba Hamlet, 10-11 Ekim'de yeniden KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda tiyatroseverlerle buluşuyor. Geçtiğimiz günlerde Dümbüllü Kavuğunu devralan Şevket Çoruh ile Murat Akkoyunlu'nun muhteşem bir performans sergiledikleri, yüksek tempolu, bol ödüllü Bir Baba Hamlet, 10 Ekim Cumartesi ve 11 Ekim Pazar akşamları 20.30'da KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda sahnelenecek. URU organizasyonu ve Mey Diageo kurumsal desteğiyle gerçekleştirilen KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda sahnelenen oyunun biletleri, etkinlik başlama saatine kadar online olarak Biletix'ten temin edilebilir. Şevket Çoruh ve Murat Akkoyunlu'nun birlikte rol aldığı KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda kapalı gişe oynayan çok ödüllü komedi oyunu Bir Baba Hamlet, 10 Ekim Cumartesi ve 11 Ekim Pazar akşamları yeniden İstanbullu seyircisiyle buluşacak. Kahkaha dolu Bir Baba Hamlet, dünya literatürünün en önemli oyunlarından biri olan Hamleti şarkılarla, danslara, sürekli değişen bir dekorla ve kılıktan kılığa giren karakterlerle harmanlayıp tepetaklak bir yorumla sahneye koyuyor. Oyun, Sebastian Seidel'in, komik olanın tadını çıkaran özgün metni, Yücel Erten'in usta işi çevirisi ve Baba Sahne'nin babacan yorumuyla bu toprakların tiyatro geleneğine göz kırpıyor. Yönetmen koltuğunda Emrah Eren'in oturduğu Bir Baba Hamlet hiç azalmayan temposuyla seyircileri dolu dolu gülmeye davet ediyor. Kapı açılış saatinin 19.00 olduğu oyunların başlama saati ise 20.30. Biletler oyun başlayana kadar online olarak Biletix'ten temin edilebilir. KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nda COVID-19 nedeniyle alınan hijyen tedbirleri en üst düzeyde uygulanıyor. Yalnızca online biletleme sisteminin kullanıldığı, kapıda bilet satışının yapılmadığı etkinliklerde misafirlerin ateş ölçümü sağlık görevlileri tarafından yapılıyor. Ortak kullanım alanlarında birçok noktaya dezenfektan üniteleri kurulan etkinlik alanında maske takma zorunlu bulunurken, maskesi olmayan seyircilere maske temin ediliyor. 50-145 TL arasında değişiklik gösteren bilet fiyatlarının tiyatro grupları tarafından belirlendiği KüçükÇiftlik Bahçe Tiyatrosu'nun program bilgisi ve biletleri Biletix'ten edinilebilir.


Şevket Çoruh ve Murat Akkoyunlu, çok beğenilen ödüllü oyunları Bir Baba Hamlet ile; her şeye rağmen ayakta kalmayı sürdüren tiyatro salonlarından birinde, Ses Tiyatrosu'nda seyircisiyle buluşuyor! Zaman zaman alaturka öğelerle bezenen, zaman zamansa adeta bir rock müzikaline dönüşen çok eğlenceli ve çok hareketli Bir Baba Hamlet, 17 Ekim Çarşamba akşamı 20.30'da tiyatronun baba evi sayılan Ses 1885 Ortaoyuncular Tiyatrosu'nda sahnelenecek. Yönetmenliğini Emrah Eren'in üstlendiği Bir Baba Hamlet, Sebastian Seidel'in, komik olanın tadını çıkaran özgün metni, Yücel Erten'in usta işi çevirisi ve Baba Sahne'nin babacan yorumuyla bu toprakların tiyatro geleneğine göz kırpıyor. Zaman zaman seyircilerin de oyuna dahil olduğu oyunda, oyuncular bir karakterden bir karaktere geçerken, dekor da onlarla birlikte sürekli değişiyor. Dünya literatürünün en önemli oyunlarından biri olan, Shakespeare'in başyapıtı Hamleti kahkaha dolu alışılmadık bir yorumla sahneye taşıyan oyun, Şevket Çoruh ve Murat Akkoyunlu'nun yüksek tempolu muhteşem performanslarıyla da çok beğeniliyor. İki perdelik Bir Baba Hamlet; 17 Ekim 2018 Çarşamba akşamı saat 20.30'da Ses 1885 Ortaoyuncular Tiyatrosu'nda sahnelenecek. Oyunun biletleri, Biletix'ten ve gişeden temin edilebilir. Bir Baba Hamlet; Afife Tiyatro Ödülleri 2018'de Haldun Dormen Özel Ödülü, Yılın En Başarılı Yönetmeni ve Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu ödüllerini kazandı. Üstün Akmen Tiyatro Ödülleri 2018'de Yılın Erkek Oyuncusu ve Yılın Sahne Tasarımı ödüllerini kazanan oyun; Akkoyunlu'ya 2018 TEB Ödülleri'nde Yılın Erkek Oyuncusu Ödülü'nü, Yeni Tiyatro Dergisi Emek ve Başarı Ödülleri 2018'de ise Şevket Çoruh ve Murat Akkoyunlu'ya Komedi/Müzikal dalında En İyi Erkek Oyuncu Ödülü'nü getirdi. Bir Baba Hamlet, 18. Direklerarası Seyirci Ödülleri'nde ise Komedi Ensemble Ödülü'nü kazandı. Sahne ve kostüm tasarımını Barış Dinçel, ışık tasarımını Yakup Çartık, hareket düzenini Işıl Zeynep'in yaptığı oyunun müzikleri Can Şengün, eskrim koreografisi Deniz Özmen, şarkı sözleri ise Faruk Üstün imzasını taşıyor.


Özellikle Eskiçağ Tarihi, Anadolu Uygarlıkları açtığı sergilerle, zengin kütüphanesi, yayınları, gerçekleştirdiği sempozyumlarla önemli bir işleve sahip olan Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi, ANAMED'in yeni sergisi Arşivin Belleği: Marcell Restle'ın Anadolu Araştırmaları sergisi ziyarete açıldı. Alanının önemli sanat tarihçilerinden Marcell Restle'ın Bizans, Selçuklu ve Erken Osmanlı devrine ait arşiv, Uluslararası Sevgi Gönül Bizans Araştırmaları Sempozyumu kapsamında ziyaretçilerle buluştu. 1. Dünya Savaşı ve sonrasında Almanya'dan dünyanın dört bir yanına dağılan bilim adamı, yazar, öğrencilerden biri olan Marcell Restle, İstanbul Üniversitesi 'nde dönemin önemli akademisyenlerinden Halet Çambel ve Semavi Eyice'den dersler almıştır. Marcell Restle'ın Viyana Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü'nün arşivi olan DiFaB'a bağışladığı özel koleksiyonundan, vefatından sonra üniversiteye taşınan belge ve malzemelerin büyük bir bölümü ilk kez sergileniyor. Küratörlüğünü yine Viyana Üniversitesi'nden Lioba Theis, Su Sultan Akülker ve Caroline Mang'ın yaptığı sergide ziyaretçiler ayrıca, 1956 2000 yılları arasında oluşturulmuş zengin arşivden, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı sanatı ve mimarisi alanlarında yüzlerce fotoğraf ve yazılı belge, teknik ve fotogrametrik çizim, görüntü ve ses kayıtlarını da inceleme fırsatı buluyor. Arşivin dört bölümde ziyaretçilere sunulduğu serginin ilk üç bölümünde Restle'ın İstanbul, Anadolu ve Suriye'nin Havran bölgesinde yaptığı araştırmalar kronolojik olarak yer alırken, son bölümde arşivin kısa bir öyküsü teşhir ediliyor. Sergiyle eş zamanlı olarak, editörlüğünü serginin de küratörleri olan Lioba Theis, Su Sultan Akülker ve Caroline Mang'ın yaptığı ve çevirisini Yiğit Adam'ın üstlendiği kitap Lioba Theis, Birgitt Borkopp-Restle, Johannes Koder, Friedrich Hild, Klaus Belke, Tolga Uyar, Peter Waldhausl, Su Sultan Akülker, Caroline Mang, Philipp Pichler, Nina Rannharter ve Cedric Huss'un yazılarından olan bir de kitap hazırlandı. Bir bilim adamının yarım yüzyıllık arşivine, çalışma metodolojisine, belleğine odaklanan sergi 1 Aralık'a dek görülebilir.


Robert Louis Stevenson'ın klasik gerilim romanından uyarlanan dünyaca ünlü 'Jekyll & Hyde' müzikali, çarpıcı bir prodüksiyon ve muhteşem bir kadro ile sahnelenmeye başlıyor. Müzikalde Elçin Sangu ile Hayko Cepkin bir arada seyirci karşısına çıkıyor. Etkinliğin biletleri satışa sunuldu. 23 Ekim'de Zorlu PSM'de seyirci karşısına çıkmaya hazırlanan 'Jekyll & Hyde: Bir Broadway Müzikali'nin başrolünde Hayko Cepkin ve Elçin Sangu yer alıyor. Cepkin, müzikalde Dr. Jekyll ve Mr. Hyde karakterlerine hayat verirken, Sangu ise Lucy Harris rolünde seyircinin karşısına çıkıyor. Müzikal sahnede 45 kişilik dev bir ekip tarafından sergilenecek. Babasının zihinsel sorunlarını çözmek ve ona yardım etmek için bir tedavi arayışında olan Dr. Jekyll insan doğasındaki iyi ve kötüyü birbirinden ayırmak ve kötüyü denklemden çıkartmak istemektedir. Ancak çalışmaları tıp çevrelerince fazlasıyla sıra dışı, hatta çılgınca bulunur ve ihtiyacı olan desteği alamaz. Babasını kurtarmak için her şeyi yapmakta kararlı olan Dr. Jekyll hazırladığı formülleri kendi üzerinde denemekten başka bir çaresi kalmadığını düşünür. Ancak deneyler sonucunda içindeki karanlık kişiliği yani Mr. Hyde'ı uyandırır.