- Elbette tarih tekerrür etmez ve halihazırdaki tezahürler bize Tatlin'in kulesi gibi şeylerin faniliğini düşündürebilir. Ama yerin altında, yeniden kullanılmayı bekleyen müthiş sağlam temeller var. - 1922'den 1929 buhranı sonrası Alman nasyonalizminin yükselişe geçmesine kadar olan sürede, Sovyet Rusya ile Weimar Cumhuriyeti arasındaki yakın ilişkiler hayati önemdedir. Bu yakın ilişkinin sebebi iki ülkenin hem ortak Marksizm ve sosyalizm mirasları, hem de ortak çıkarları ve Müttefikler karşısındaki dezavantajlı konumlarıydı... - Devrimci bir kültür ile devrimci olmayan bir kültürü birbirinden ayıran husus, anın coşkusundan ziyade, sanatın yeni meseleler, yeni iletişim araçları ve yeni ifade biçimleriyle nasıl yüzleştiğidir... - 1917-1919 devrimlerinin kültür alanındaki etkilerinin tarihi ancak zamanla gün yüzüne çıkmıştır. Gerek söz konusu dönemde gerekse hemen akabinde büyük coşkuyla anlatılan bu tarih, Hitler'in iktidara gelişi ile Stalin'in ölümü arasındaki yirmi yılda unutuldu. - Antik çağdan bu yana, güzelliğin hakikatle imtiyazlı bir ilişkisi olduğu kabul edilegelmiştir. Dolayısıyla çirkin bir temsilin ya da çirkin bir nesnenin, sadece güzelliğin değil, aynı zamanda hakikatin de olumsuzlanması olduğu sonucuna varılır... - - - - - - - - - Fotoğrafın ortaya çıkışıyla birlikte resim sanatının geleceği konusunda uzun sürecek bir endişe dönemi başlamıştır. Halbuki Delacroix'ya göre tam tersi söz konusuydu: Geçmişe gölge düşmüştü düşmesine, ama hiç olmadığı kadar parlak bir gelecek bekliyordu bizi... - Piramitleri uzaylıların yaptığına dair bu savın aslı astarı ne? 19. yüzyıl sonlarından beri, bilimkurgu yazarları dünya üzerindeki inşaat ve mühendislik abidelerinin Marslılar ve diğer uzaylı yaratıkların elinden çıktığını hayal edegelmişler... - Gramsci'nin kültür derken kastettiği şey, bizlerin bu sözcükten anladığımız şeyden basbayağı farklıdır. Kültürel hegemonya kavramı, entelektüellerin ya da muhaliflerin ana-akım medyadaki bitmek bilmeyen söylemlerini değil, bir partinin sınıf bilinci uyandırmak suretiyle geniş bir toplumsal kesim yaratma kabiliyetini ifade eder. - - 1960'ların sonlarından beri mimarlık kültürü, pek çok bilgi alanından devşirdiği birtakım hakikatlerin sözcülüğünü yapmakla meşgul. Son zamanlardaysa, neoliberalizmin dogmalarını düpedüz benimseyip yayma yönünde birtakım emareler göstermeye başladı. - Paris'ten çevre ülkelere yayılan stiller arasında en etkilisi kübizm oldu. 1910'lardan başlayıp 1950'lere kadar, Japonya, Çin, Kore, Hindistan gibi birçok ülkenin sanatında iz bıraktı. Avrupa'nın Afrika ve Okyanusya'daki kolonilerinin sanatından esinlenerek gelişen kübizm, sanki gene kolonilere geri dönüyordu. -


- Sanat ve Özgürlük grubu, 1940-1945 arasında Kahire'de, her biri başlı başına birer estetik oluşturan beş sergi düzenledi. Gruba daha gevşek ilişkilerle bağlı olan sanatçılar da, resim, fotoğraf, montaj, asamblaj ve performanslarla katkıda bulundular. - Patlat! Patlat bitsin! Kavramların, ideolojilerin, sistemlerin tozlu, donuk, tıkız dünyası fırtınaları hissetsin! Kavram bitlerine ölüm! Kibirli her şeye ölüm! Unvan, şeref, otorite denen her şeye ölüm! - Kompleksist sanatçılar deneysel, geçici ve sanal işler yapıyorlar, dolayısıyla kompleksizme metalaşma yönünden yaklaşmak oldukça zor. Burada asıl sorun, kompleksist sanatı teşvik eden ilkelerin, neoliberal düşüncenin artan hegemonyası doğrultusunda nasıl biçimlendiği. - Tek başına kurtuluş yok: Kurtuluş mümkündür, çünkü başkaları da vardır. Ahlaki bir sebepten, başkalarının esenliğini düşünerek hareket etme gereğinden değil bu. Sadece yalnız olmadığım için kurtuluş vardır... - Aldo van Eyck'ın "The Situationist Times"ın Labirent sayısına katkısı olan Labirent Açıklığı, insanların zaman içinde mekan deneyiminin önemi ve kendilerini mekana nasıl uyarlayıp nasıl yol aldıklarıyla ilişkili mimari düşüncesinin temel kavramını açıklıyor. - Online olarak nasıl çalıştığını anlamadan, geniş anlamıyla Alt-Right'ı kavramak yani hem ırkçı nasyonalist Alt-Right'ı hem de kültürel nasyonalist Alt-Light'ı kavramak mümkün değildir. - - Benjamin'e göre, kapitalizm sadece Weber'deki gibi Protestan inancının sekülerleşmesini temsil etmiyor, asıl kendisi Hıristiyanlıktan türemiş asalak bir dinsel fenomen... - - Sanat bir değer arz etmeye başladığından beri çalınmış. Eski zamanlardaki en büyük hırsızlıklardan biri, MÖ 212'de Roma Cumhuriyeti ordularının Sicilya'daki Yunan kenti Syracuse'u yağmalamaları... - Yalnızca sönük ve iktidarsız sanatçılar, eserlerini samimiyet arkasında gizlerler. Sanatın hakikate ihtiyacı vardır, samimiyete değil. - - Marx, piyasaya toplumsal açıdan yararlı bir emek olarak görünmeyen "Kayıp Cennet" eseri karşılığında Milton'a ödenen üç kuruşu horgörmüştür; onun bu tavrı, yararlı emeği reddetmesi bakımından, sanatın burjuvazi tarafından işlevselleştirilmesine karşı en güçlü savunmadır. - - Eğer sanat, öldüğüne ilişkin onca iddiaya rağmen hayatını sürdürüyorsa, bunu tamamen doymuş olan yaratıcı tecrübenin boşlukları içinde başarıyordur. - "Vahşi"yi Batı icat etti. Bu icadı, sahneye koyduğu türlü oyunlarla, dramalarla, gösterilerle, göstericilerle, inanılmaz hikayelerle ve müzelerle gerçekleştirdi. "Vahşinin icadı", kolonyal tarih ile bilim ve eğlence tarihinin; onlarla, bir asırdan fazla zamandır uluslararası ilişkileri şekillendiren görkemli dünya fuarlarının kavşağında duruyor. - - Eleştiri, iradi başkaldırının, bile bile inatçılığın sanatı. Eleştiri, bir kelimeyle hakikat politikası diyeceğimiz bağlamda, öznenin hükmedilmekten kurtuluşunu temin edecek... - Modern sanat macerası bitti. Çağdaş sanat sadece kendi kendisiyle çağdaş. Artık ne geleceğe, ne de geçmişe doğru kendini aşmayı biliyor. -


- Fotoğraflarda görülen viraneye dönmüş manzara, Kasım 1947 ile Mart 1949 arasında yaşananın, bir savaş değil, çok çeşitli yollarla yürütülen bir politika olduğunun en sağlam kanıtı. Bu fotoğraflarda apaçık görünen politika, bir yıkım politikası... - Peter Bürger avangardın tarihsel olduğunu ilan ettiğinde, avangardın dönemleştirmeye yarayan bir terimden ibaret olup olmadığı sorusu gündeme geldi. Daha sonra yazılan eleştiriler de Bürger'i destekler görünüyordu: "Avangard Kuramı" kitabında çizdiği tablo büyük ölçüde kabul görmüştü, ve 20. yüzyıl avangard hareketlerinin hikayesi her yerde bir çöküş hikayesi olarak karşımıza çıkıyordu... - Son zamanlarda, büyümenin ardındaki etmenlerden biri olarak yaratıcılığın oynadığı role yapılan vurgu, sermaye ile sanatsal deneyim arasında tekinsiz bir yakınlık oluşmasına sebep oldu. Fakat, bu hikayede eksik bir şey var: yaratıcı olmayan emeğin, tüm bu süreç açısından vazgeçilmezliğini koruyor olduğu gerçeği. Anlaşılan Kant bile bu gerçeğin farkındaydı. - Kuruluşundan altı yıl sonra, bugüne kadar geliştirdiği en büyük oyun Pokemon Go'yla gündeme oturan Niantic, sonunda insanların ilgisini çekmeyi başardı; kimi solcular Pokemon Go'yu boykot etmemiz gerektiğini bile söylüyor. - - - Sanat yönetiminin yüksek kademelerinde, hatta sanatçılar arasında bile, sanatsal emeğin koşulları meselesi önemsiz addedilir. Sanat topluluğunun mensupları, seslerini çıkarmaya karar verdikleri kimi durumlarda, bir sergiden veya projeden dışlanma tehlikesiyle ya da belirli kurumların 'kara liste'sine alınıp buralarla çalışmaktan men edilme tehdidiyle karşı karşıya kalırlar. - Sermayeyi reddedişimiz, şizofrenik bir ret: Onunla yolumuzu ilelebet ayırmak istiyoruz, ama bunu yapamıyoruz veya bu bize çok zor geliyor. Sermaye yaratmaya son verme mücadelesi aynı zamanda sermayeye olan bağımlılığımıza karşı bir mücadele. Yani, yaratıcı yetilerimizi, üretme gücümüzü, üretici güçlerimizi özgürleştirme mücadelesi. - Zapatistler olarak bizler, insanlara ne oy verme ne de oy vermeme çağrısında bulunuyoruz. Bizim, Zapatistler olarak yaptığımız tek şey, her fırsatta insanlara direnmek için örgütlenmelerini ve ihtiyaçları uğruna mücadele etmelerini söylemek.


- LEF, kendileri dışında herkesin sanatçı olarak tarif edeceği insanlardan oluşan bir grup; edebiyat, tiyatro, resim, eleştiri ve sinema alanında çalışıyorlar. Özünde rasyonel ve materyalistler... - Sürrealistler, devrimci anarşizmin fikirleriyle neden 1947'ye gelinceye kadar dirsek teması içine girmemişlerdi? Otorite ve dinden ölesiye nefret eden bu radikal sanat hareketinin, anarşizmin doğal müttefiki olduğu düşünülebilir. - Eski Doğu Bloku'nda, sosyalist realizm devlet propagandasıyla, sanatın siyasal bir gündem uğruna araçsallaştırılmasıyla bir tutuluyor. Montaj hattından çıkma birer kopya ve klişe olarak görülen bu eserler ayrıca estetik sebeplerle de horlanıyor. - Alt-Right, son on yılda mucizevi bir şekilde hasıl olmuş bir sapma veya yepyeni aşırı sağ fikirlerden doğmuş bir oluşum değil. Ayırt edici özelliği, biraraya geldiklerinde yeni ve farklı bir şey oluşturmakla beraber halihazırda zaten var olan hareketlerin bir kümelenmesi olması. - Geçmişin sanatı, proletaryanın duygularını ve mizacını eğitebildiği ölçüde, onu derinleştirip aydınlatmaya, zorlu yolculuğu boyunca insanlığın yaşamının tüm alanlarına vakıf olmasını sağlamaya hizmet etmeli; ama bir ajitasyon aracına, propaganda aletine dönüşmemeli. - Emperyal ilerleme kuvvetleri, yumruklarını indirdikleri her yerde yeni politik kurum ve pratikler dayattılar. Bunu yapmak için de, gittikleri yerin ekolojik, ekonomik, toplumsal, kültürel ve politik normlarını ve bilgi sistemlerini yıktılar... - Manet'nin sebep olduğu kriz, temelde, bir estetik dil kriziydi: İnsanlar, resimler hakkında nasıl konuşacaklarını bilemez oldular. Hakkında nasıl tartışacaklarını bilemedikleri, üzerine söyleyecek tek bir lafları olmayan bir şey yapıyordu Manet. - Foucault'nun biyopolitika kavramını ortaya attığı doğrudur doğru olmasına, ama çok geçmeden bu kavramı kullanmaktan vazgeçmekle kalmamış, üç bulaşıcı hastalıkla bağlantılı üç düşünce modeli geliştirmiştir. - - Mimarlık tarihi, büyük ölçüde, bulaşı denetim altına alma çabası ile buna eşlik eden örtük ırk kodlarından oluşur. Salgınları kontrol altında tutmak amacıyla geliştirilen mekansal araçlar genellikle kalıcı olmuş; sonraki dönemlerde de devlet denetiminin mahiyetini belirlemeye devam etmişlerdir. - Ancak ve ancak, bir eleştiri alanının nasıl doğduğunu ve nasıl dönüştüğünü anlarsak, akademik eleştiriden estetik eleştiriye ve bugün bildiğimiz eleştirmen figürünün icadına nasıl geçildiğini anlayabiliriz; Manet'nin devriminin tetiklediği dönüşümlerden biridir bu icat, ve bizzat kendisi de bu devrimin ürünüdür. - İran'ın kültürel mirasını hedef almanın ahlaken yanlış olmasının en önemli sebebi, İranlılar üzerinde yıkıcı etkileri olacak olması. Dünyanın geri kalanındaki bizler, bu tür saldırılar sonucunda gerçek bir kayıp hissine kapılabiliriz ama bu yalnızca ikincil öneme sahip. - - - La Victoria, Santiago'da, sakinlerin "toma" olarak adlandırdığı birkaç yerleşimden biridir. Yaşanabilir konut taleplerine 15 yıl boyunca yerel yönetimden bir karşılık alamayan bir grup yoksul, 30 Ekim 1957'de, kamuya ait 37 hektarlık bir araziyi işgal ederek sahiplenir... - Mimar, mekanı tasarlar. Ama mekana ilişkin anlatıların kurgulanması ve buna uygun bir dilin geliştirilmesi, hayli yakın dönemli gelişmelerdir... - - Küreselleşme koşulları altında belgesel formlarında yaşanan genel dönüşümün formülü, özelleştirme mefhumuyla ifade edilebilir. Avrupa'da belgesel üretimi, ulusal ve devlet destekli kamusal alanların özelleştirilmesinin baskısına maruz kaldı; içerik açısından ise, bu baskı özel ve mahrem konulara yönelik talebi artırdı. - Jonathan Swift'in "Gulliver'in Seyahatleri" adlı romanında, insan dilinden vazgeçip eşyaların dilini kullanmayı planlayan bir akademi vardır: şeylerin kendinden oluşacak bir dil. İnsanlar, bir şey hakkında konuşmak istediklerinde doğrudan doğruya o şeyi göstereceklerdir. - Umut özelleştiriliyor. Başta ABD ve Birleşik Krallık olmak üzere bütün dünyada, özlem ve sorumlulukları toplumdan alıp bireysel evrenlerimize aktaran sismik bir kayma yaşanıyor...


- Her insan, kendi mesleki faaliyetinin dışında, şu veya bu biçimde bir entelektüel faaliyet yürütür: Filozoftur, sanatçıdır, zevkiselim sahibidir, belirli bir dünya tasavvuru vardır... - Filistin'in kültürel ortamında 1930'larda doruğuna ulaşan hareketlilik çeşitli biçimlerde ifade bulmuş olsa da, bu hareketliliğin en etkili unsuru şiirdi... - Güvenlik, dolaşım, sıhhat: Haussmann, Paris'i planlama ve yenileme yaklaşımını böyle tarif ediyordu... Haussmann'dan sonra Paris üzerine yapılan birçok plan çalışmasının, hatta Le Corbusier'nin Paris planlarının kökenlerinin Haussmann'a uzandığını görmek gerekiyor. - Artan makineleşme ve teknolojik organizasyon koşullarında propaganda, makineleşme ve teknolojinin ne kadar baskıcı olduğunun hissedilmesini engelleme ve insanları gönüllü olarak boyun eğmeye ikna etme aracından ibarettir. - Makine öğrenimi araçlarının yarattığı görseller, gerçekten var olan nesnelerin görüntüsü değil, istatistik işlemelerdir. Bırakın hakikati, olgusallığı bile ifade etmezler, yalnızca olasılığı yansıtırlar... - 1970'ler ve 1980'lerde yaptığım afişler ve çizimler olsun, tiyatro çalışmalarım olsun, hepsi benim açımdan siyasi direniş eylemleriydi... O zamandan beri eserlerim, siyasi dünyaya dahil olma çabasından ziyade, o dünyanın kişisel olarak bizde bıraktığı etkiye kafa yorma çabası olmuştur. - Batı dünyasında yazıldığı ve öğretildiği haliyle mimarlık tarihi, hiçbir zaman, birkaç seçilmiş kültürden fazlasıyla ilgilenmemiştir. Mimarlık tarihi, iktidarı ve serveti yad eden mimarların isim isim anıldığı bir katalogdan öteye gitmez... - Sürrealizm Batı'da doğmuş olabilir ama kökleri Batı uygarlığına karşı bir komploya dayanır. Sürrealistler fikirlerini ve ilhamlarını Avrupa'nın dışında aramış, bakışlarını en başta Avrupa kolonyalizminin boyunduruğu altındaki ilkellere çevirmişlerdir. - Tüm sembollerini değersizleştiren bir çağ, makinenin kendisini evrensel sembole, tapılacak bir tanrıya dönüştürdü. Bu koşullar ne sanatın ne de tekniğin hayrınadır... - Müzeler herkese açık, hatta Pazar günleri ücretsiz; ama müzeye giden işçilerin oranı ziyadesiyle düşük, yüksek öğrenime kaydolan işçi çocuklarının oranıyla aşağı yukarı aynı. Düşük sınıflara mensup insanlar müzeye gitme imkanına usulen sahipler, ama usulen var olan bu imkanı kullanarak gerçekleştirme fırsatları yok... - Senac, tüm gerçek komünistler ve sosyalistler gibi, insanlığa ait tüm dillere kucak açmıştı. Ne gariptir ki, köktenciliğin şehit ettiği ilk şairlerden biri olduğu söylenecekti... - Bugün çevre kirliliği moda, aynen devrimin moda oluşundaki gibi: Toplumun tamamını etkisi altına alıyor ve gösteride yanıltıcı biçimde temsil ediliyor... Bir ideoloji olduğunu her yerde belli ediyor ama gerçek bir süreçmiş gibi kabul görüyor. - Siyasi fikirleri resme aktarmak Parti afişi yaparken işe yarayabilir; ama buradan, ne sanatçının rolünün sınıf mücadelesini tasvir eden resimler yapmaktan ibaret olduğu anlamı çıkar, ne de işçilerin, bilinçlerini sınıf bilincinden başka yollarla geliştirecek resimleri görme zevkinden mahrum bırakılması gerektiği. - Şunu hiç tereddütsüz söyleyebilirim ki gerçek faşizm tam da bu tüketim uygarlığı iktidarı. Ve bu olay o kadar hızla yaşandı ki farkına bile varamadık. Tam bir kabus gibi... Belki şimdi kabustan uyanıp etrafımıza bakıyoruz ve yapabileceğimiz hiçbir şey kalmadığını görüyoruz. - Müzenin varlığı, başlı başına, sömürgeleştirici bir olgudur. Müzenin, bizzat yapısıyla ve içerdikleriyle, fiili kolonyalizm çağının vücut bulmuş hali olduğu söylenebilir; o çağın en kolay görülen sembolik kalıntılarından biri olduğu muhakkak... - Belçika Sömürgeler Bakanlığı, 1950'lerde, sömürgelerde yapılan işler hakkında olumlu bir imaj oluşturmak için Belçika Kongo'su ve Ruanda-Urundi Bilgi ve Belge Merkezi'ni kurmuştu... - Documenta'nın mekanlarında dolaşırken, bu devasa sergiye olan aşk-nefret karışımı duygularım tekrar tekrar depreşti. Açılış günlerindeki izlenimlerimden bahsetmek istiyorum. Sergiye anti-Semitizm tartışmaları damgasını vururken, bu meselenin başka hangi tartışmaları boğduğu hakkında en azından bir fikrimiz olsun... - 1935'te Portekiz'de doğan Rego, anne-babasının teşvikiyle Salazar'ın diktatörlüğünden kaçıp eğitimini Britanya'da tamamladı. 1950'lerde Slade'de güzel sanatlar okurken, Mısır doğumlu sanatçı Victor Willing'le tanıştı... - Birinci Dünya Savaşı uzadıkça, umutsuzluk kendi karşıtına yol açmıştı. Neredeyse her yerde kendini hissettiren beklenmedik Doğu rüzgarı Batı'da yeni bir duyarlılık yarattı. Bolşevik Devrimi, destansı aşamasında, dünyanın her yerinde modernistlere ilham verdi. -


- İnsanlar dakikada ortalama bir milyon plastik şişe tüketiyor ve bunların yüzde 91 gibi ciddi bir kısmı geri dönüştürülebilir nitelikte değil. Kullanıldıktan sonra hemen çöpe atılıyor, oradan nehirlere ve ardından denizlere karışıyorlar. - Köpekler neden mavi renkte ve kırmızı noktalı olmasın sorusu, aslında, sadece nükleer santral ve nüfus değil, sıkıntı patlaması gibi bir tehlikeyle de karşı karşıya olan gelecekte sanatın rolüne dair bir sorudur. - İstediğimiz sadece kısmi bir değişim, çevre alanında ufak bir baskı lobisi oluşturmaksa, baştan kaybetmişiz demektir. Zira bu durumda endüstri, tıpkı sendika hareketine yaptığı gibi, ekolojist hareketi de kendi toplumsal alanını yapılandırmak için kullanacaktır. - 11 Eylül'ün ardından, Amerika'da Arap ifadesi tamamen tedavülden kaldırıldı ve yerine Müslüman denmeye başlandı, ki bu, Arap dünyasının zenginliğini ve çeşitliliğini silmeye yönelik kasıtlı ve politik bir tavırdı. - Bugün, Eduardo Galeano'nun sözünü ettiği Küresel Güney'in kesik damarları, okyanuslardan geçen ve çoğunluğu ABD temelli bir avuç şirketin kontrolünde olan teknolojik ekosistemin dijital damarlarıdır. - Sanat dünyasının işlemesini sağlayan görünmez güçler var... Zanaatçılar, yani kaynak ustaları, heykelciler, ressamlar, son dokunuşçular ve genelde yıldız isimler için büyük ölçekli sanat yapıtlarını vücuda getirenler. Zanaatçılarıyla bilinen yerlerden biri de İtalya'daki Pietrasanta. - 1980'lerin ortalarında, sanatçı Martha Rosler, CBS News binasının arkasında, çöp konteynerine atılmış bir videokaset buldu. Kasette, ABD'nin o dönem gizli bir savaş yürüttüğü Nikaragua üzerine bir yayının kısmen silinmiş iki kopyası yer alıyordu... - Modernist proje, çizgisel bir zamanda yaşayan, hep daha iyi bir geleceği hedefleyen ilerlemeci toplum anlayışı üzerine inşa edilmiştir. Sürüp giden bir orman ise, her zaman her yerdedir; ne bir başlangıcı ne de belli bir sonu vardır. - - Kolonyalist dürtü, ekonomik ve bilimsel arzunun birleşimidir. İngiliz kaşif ve koleksiyoncu Alfred Russel Wallace, nasıl bu dürtüyle geleceği şekillendirmeyi arzuladıysa, Google Kültür Enstitüsü de aynısını geçmişe yapıyor. - 2016 Aralık'ında Çin'in büyük kentleri o kadar yoğun bir kirli hava kütlesiyle kuşatıldı ki binlerce insan gökyüzünü görebilecekleri bir yer bulmak için kırsal bölgelere akın etti. Bu hava kıyameti yarım milyar insanı etkiledi. - Mevcut acil durum, şüphe kültürünü besleyip suçluluğu ve muhbirliği tırmandırırken seküritarizmin her türlüsünden yararlanıyor, bundan ötürü de Big Tech şirketleri kar üstüne kar elde ediyor...


- Duchamp'ın eserinden önce pisuvar sadece pisuvardı. Ama Duchamp, bir perspektif değişimiyle, pisuvarı sanat eserine dönüştürdü. Orada yaptığı şey, sanat hakkında soyutlamaydı... - Fransız devleti, 19. yüzyıl ortalarından başlayarak, işçi sınıfının toplumsal koşullarını iyileştirmenin ve toplumsal kargaşayı engellemenin bir yolu olarak konut alanında deneylere girişir... - Kamuoyu yoklaması bugün bir siyasi eylem aracıdır; belki de en önemli işlevi, belli sayıdaki kişisel kanaatlerin toplamından ibaret kamuoyu diye bir şeyin var olduğu yanılsamasını kabul ettirmektir... - Vittorio de Sica'nın "Yuvasızlar" filminde gördünüz onları, Fellini'nin "Cabiria'nın Geceleri" filminde gördünüz, veya yeni-gerçekçiliğin daha az bilinen başka filmlerinde... İtalya'da, Roma'nın teneke mahallelerine dair kafasında muğlak da olsa bir izlenim oluşmamış kimse yoktur. - Propagandanın kötü sanatla sonuçlanacağı genel kabul gören bir fikirdir. Ama propaganda her zaman bir Sam Amca afişi kılığında karşımıza çıkmaz. Bazen, makinenin egemenliğini savunan büyük, görkemli bir iddia biçimini de alabilir... - Her İtalyan şehrinde, hatta ülkenin kuzeyinde bile, çoğunlukla ambarlardan, kulübelerden, barakalardan oluşan, yoksullara mahsus toplama kampları görürsünüz. Fakat bu hadisenin en çarpıcı, en karmaşık, hatta görkemli diyeceğim örnekleri Roma'dadır... - Bourdieu'nün çokyönlü eserleri, titiz ampirik analiz ile son derece gelişkin bir teorik çerçeveyi birleştirmektedir. Eserlerindeki temel mesele, toplumsal yeniden üretimde kültürün rolüdür. - Metropolün büyümesi denen şey aslında kesintisiz bir proletarya takviyesi sürecidir yeterli doğal ve kültürel kaynakların bulunmadığı bir çevreye ayak uydurabilen bir proletarya... - İnsanların yapay zeka konusundaki fikri popüler kültür üzerinden şekilleniyor: Terminatör gibi gişe filmleriyle ve insanlığı yok eden makinelerin başrolde olduğu kıyamet senaryolarıyla... - Teknolojik inovasyonun tarihine koşut başka bir tarih daha yazabiliriz: kapitalizm öncesine ait bilgi ve yeti birikimimizin yok oluş tarihi. Kapitalizm emeğimizin sömürüsünü bu yok oluşun üzerinde tesis etti... - Ekonomik çıkarlara ve medyanın baştan çıkarmalarına teslimiyet, dışardan eleştirilerle ve içerden karalamalarla birleşerek, başta sosyal bilim olmak üzere bilime duyulan güvenin altını oyuyor. Ezcümle, bilim tehlikede, ve tam da bu nedenle tehlikeli hale geliyor... - Edebiyatta Jdanovculuk en köklü mantığını endüstriyel ahlakta bulur: her insanın kendine 'yakışan' yeri işgal ettiği, kendine 'yakışan' işlevi yerine getirdiği, kendine 'yakışan' görevle kendini tanımladığı bir yaşam tasavvuru... - Avrupa devletlerinin küresel emperyalizm ve kolonizasyon seferlerinin ardından, antropoloji 19. yüzyılın ikinci yarısında doğdu ve 20. yüzyılın ilk yarısında bir bilim olarak doruğuna ulaştı... - İlk anılarımız görsel niteliklidir. Hafızada hayat bir sessiz film olur. Hepimizin zihninde, hayatımızın ilki veya ilklerinden bir tanesi olan bir görüntü vardır. Bir göstergedir o görüntü dilsel bir gösterge... - Kolhoz'a ilk gidişimden sonra, yazmak için bilmek gerektiğini anladım. Yazar içgüdüsü yeterli değil. Ne kadar yetenekli olursanız olun, işlediğiniz konuyu derinlemesine tetkik etmediyseniz ancak yüzeysel bir resim çizebiliyorsunuz... - İnternet, savaş amacıyla kurulmuştu. Sadece internet değil, üçboyutlu grafik teknikleri ve video oyunları da, ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı DARPA bünyesindeki bilim insanları tarafından tasarlandı ve geliştirildi. - Medya savaşları, denk güçler arasındaki savaşlar değildi; kameralar için sahnelenen son derece asimetrik güç gösterileri olmaları amaçlanmıştı... - Sormasın Kimse..., yerindelikle ilgili, doğru zamanda doğru sözü sarf etmekle ilgili bir şiir. Kraus, onlarca yıl, ahmak gazetecilerin; yanlış ve kötü dil kullanımının; medyanın aptallaştırdığı geç feodal burjuva toplumunda ters giden başka her şeyin izini sürmüştü... - Debord'un kitaplarının en rahatsız edici yanı, herhalde, tarihin inatla bu kitaplardaki analizleri doğru çıkarmaya ahdetmiş gibi görünmesidir. "Gösteri Toplumu"ndan yirmi yıl sonra, "Yorumlar", bir önceki kitabın teşhis ve öngörülerindeki isabetliliği her yönüyle gösterdi. - Şayet yüzyılımızda Debord'un karşılaştırılmayı kabul edebileceği bir yazar olsaydı, o yazar Karl Kraus olurdu. Gösterinin gizli yasalarını gün yüzüne çıkarmakta hiç kimse gazetecilere karşı azimle kavga veren Kraus kadar başarılı olamadı...


- Kamusal mekan ayrıcalık değil, haktır. Oysa Britanya'da ortak alanlar geçmişte görülmemiş bir biçimde satışa çıkarılıp, özelleştiriliyor. Şehir sakinlerinin kolektif varlıkları, açıklamasız ve mazeretsiz, el değiştiriyor. - Hepimiz burjuva sanatçılarız. Başka türlü olması mümkün mü? Tam da bu nedenle, Atelier Populaire dediğimiz zaman söz konusu olan iyileştirme değil, radikal bir yön değiştirme. Toplum içindeki konumumuzu dönüştürme kararlılığında olduğumuz anlamını taşıyor. - - - 1895 gibi erken bir tarihte, documenta'dan çok önce, Venedik'in belediye başkanı Riccardo Selvatico, yerel turizmi canlandırmak ve kentteki sanatçıları desteklemek üzere bir sanat fuarı icat etmişti. O sıralarda Avrupa'nın önde gelen ülkeleri bu girişime ilgi duydu... - Büyük modaevleri de, müzelerin, küratörlerin ve sayısı giderek artan sanatçıların kur yaptığı sponsorlar kulübüne dahil oldu. Paçavra ticareti yapanlar, petrol şirketlerinin, lüks araba üreticilerinin ve bankaların saflarına katıldı. - Documenta sırasında masumiyetimi yitirişimin ardından, kiramı ödemek için hiçbir zaman eserlerimin satışına bel bağlamayacağıma dair kendi kendime söz verdim... - 1980'lerdeki eğilim, şirketlerin sanatı ofis mekanlarına taşımalarıydı. Modanın damgaladığı çağdaş sanat vitrinleri ise avangard işleri lüks alışveriş mekanlarıyla biraraya getiriyor ve gösteriş amaçlı tüketim deneyimine vasıta olması için sanatı kullanıyor. - Guy Debord, gösteri formlarının ekonomiye, siyasete, toplumsal hayata ve kültüre egemen olduğu bir 'gösteri toplumu' tasvir etmişti. Onun gösteri kuramını 21. yüzyıla tercüme edersek, dijital yolla dolaşıma sokulan gösterinin, sağcı, otoriter ve popülist Donald Trump'ın ABD'nin başkanı seçilmesine katkıda bulunduğuna tanık oluruz. - Bir insanın kendi dadaizmine karşı dadaist bir tavır alabilmesi için yeterli derecede dadaist olması gerekir Dada Nedir? sorusu hiç dadaist değil, ancak okul çocuğuna yaraşır; tıpkı bir sanat eserinin ya da hayat fenomeninin ne olduğunu sormak gibi. - Dylan bundan 52 yıl öncesinin Sartre hadisesini kaale alıyor mu, bilmiyoruz. Ama bugün kendisi Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldüğünde, sanki Sartre'ı izliyor. Hatta daha ileri gidiyor; ödülü geri çevirmek yerine, yokmuş gibi davranıyor. - Çocukken bir bira şişesinin içinde inşa edilmiş bir ahşap tapınak gördüğümü hatırlıyorum. Tatlin bunun tersi bir yöntem kullanıyor; Halk Komiserliği Dünya Konseyi için, spiral biçiminde bir tapınağın içine yerleşecek bir bira şişesi tasarlamak istiyor. - Bu anıt fikrini ve formunu, sadece milyonlarca proleterin sahip olduğu bilincin gücü dünyaya getirebilirdi. Anıt bu güce dayanılarak gerçekleştirilmelidir çünkü bir idealimiz var: bütün dünyanın işçilerinin uluslararası birliğini klasik biçimde ve canlı olarak temsil eden saf yaratıcı form. - Blanqui'nin bu kitapta geliştirdiği evren tasavvuru bir cehennem. Üstelik bu cehennem, ömrünün sonunda kendisini yenilgiye uğrattığını teslim etmek zorunda kalacağı toplumun bir yansıması. - Damien Hirst para sıkıntısına mı düştü? Herhalde değil. O zaman para kazanmakla ilgili psikolojik, entelektüel, hatta belki de estetik bir takıntısı olmalı. Onun amentüsü, para için para. - Sanatın zenginlerin gönlünü hoş etmeye adanmış uzun bir tarihi var. Krallara altın kaplar yapan eski zaman zanaatkarlarından, şimdinin plutokratlarına enstalasyonlarını satan çağdaş sanatçılara kadar, sanat paranın hizmetkarı bir lüks olagelmiş. - - - -


- Kamusal alan kuramını mevcut koşullar dahilinde yeniden tahayyül etme stratejilerinden biri de neo-anarşizmdir. Küresel idare anlayışları ve bunlarla iç içe geçmiş iletişim ağlarına kuşkuyla yaklaşan neo-anarşizmde, sistem karşıtı tüm hareketler merkezi bir önem taşır. - İşte karşınızda Joseph B., o ki gençliğinde daha güzel bir dünya hayaliyle ailesinin yavan burjuva yaşamını reddetmiş; sonra da, dünyayı kurtarmaya soyunmuş diğer arkadaşlarıyla birlikte, Kleve'deki okullarının bahçesinde "şeytani" kitapları ateşe vermiş bir Alman. - Ticari başarı elde etmiş bir sanatçının medyada sürekli göz önünde tutulmasının ardında yatan nedenlerden biri de, paranın ona bahşettiği o mitik gücün yanında, bu güçten daha az mitik olmayan bir biçimde bağımsız sanatçı imgesinin karşılığı olarak görülmesidir. - Messiah bugüne dek yapılmış en özel kemanlardan biri. 1716 yılında Antonio Stradivari'nin atölyesinden dışarı çıktığı ilk günden beri Menuhin dahil pek çok virtüöz ona ses vermiş. - Başarı toplumda neden bu kadar çok önemsenen bir şeydir? Buna bir açıklama getirmek isteyenlerden toplumbilimci Sighard Neckel'e göre modern toplumda başarı, "en temel eylem kategorileri"nden biri ve başarılı olmak da bireyin "modern ödev"ini yerine getirmesi anlamına geliyor. - 1960'larda henüz bir çocuk olduğum zamanı hatırlıyorum da, zihinleri en çok meşgul eden şeylerden biri modern toplumun bize sunduğu onca boş zamanla ne yapacağımızdı. - - Diego Rivera, sonraki yıllarda en büyük eserim diye anacağı Detroit Industry adlı duvar resimlerini yapmak için 1932 yılının Nisan ayında Detroit'e vardığında, politik ve toplumsal açıdan son derece hareketli bir ortam karşılamıştı onu. - Bu kitapta esas olarak, Amerikan sanatında 1920'lerin sonu ile 1950'ler arasındaki yıllarda, solun yükselişi ve çöküşü diyebileceğimiz bir evreye tanıklık ettiğimizi ileri sürüyorum. - Bugünlerde New York'un sanat semti Chelsea'yi gezdiğinizde en çok dikkatinizi çeken şey, iddialı mega galerilerden birinde açılan bir sergi değil, koyunlar olabilir. Yirmi Dördüncü Cadde ile Onuncu Cadde'nin kesiştiği yerde bulunan ve artık kullanılmayan Getty benzin istasyonunun pompaları, etrafı çitle çevrilmiş bir mera içine gömülmüş gibi. - - Yazılarınızda, işlerinizde ve konuşmalarınızda sanki hep kayıp olanı arıyorsunuz: bir görünürlük umudunun peşindesiniz; bilginin görünmezliğini, o kayıp noktaları bulmanın ve onları beklenmedik bir bakışla birbirine bağlamanın, gerçeğin yokluğunun, varolmayış olasılığının peşinde gibisiniz. - Soros Çağdaş Sanat Merkezi şebekesinin yaygınlaştırdığı sanat dokümantasyonu işi, bir başka konuyu daha gündeme getiriyor: Çağdaş ile çağdaş öncesi sanatsal anlayışlar arasındaki farkları. - Çağdaş ile sosyalist sanat kurumları arasındaki farklar, birbiriyle uyuşmayan görüş ve yaklaşımlara dayanır. Her bir modelin kendine özgü bir ajandası ve örgütsel yapısı vardır. - Çağdaş sanatı tarihsel bir bakışla değerlendirmek için hiç kuşkusuz en verimli yerler Batı dünyasının kenar bölgeleri olacaktır: bir zamanlar Doğu Avrupa olarak adlandırılan post-sosyalist ülkeler. - Son on yıldır, çok çeşitli disiplinlerden gelen eleştirmenler çağdaş kategorisine giderek artan bir ilgiyle yaklaşmaya başladı. Bu ilgi sanat dünyası içerisinde özellikle göze çarpıyor; çeşitli kurumlar, dergiler, eleştirmenler ve sanat tarihçileri, açıkça Çağdaş sanat nedir? diye soruyor. - Sürrealizm benim için başlı başına yeni bir sihir olmuştur hep. İmgelem ve düş yoluyla da, ruhun içinde saklı duran her şeyin yüzeye çıkması ve bilinçdışında gerçekleşen bu şiddetli özgürleşme, ister istemez görünür olanın boyutlarında, anlamlamanın öneminde ve yaratılmış olanın sembolizminde yoğun dönüşümlere kapı açar. - - 6 Temmuz - 29 Eylül tarihleri arasında Royal Academy of Arts'da Mexico: A Revolution in Art, 1910-1940 adıyla düzenlenecek sergi izleyicilere, 20. yüzyılın en özgün figürlerini barındıran kültürel bir rönesansı görme olanağı veriyor. - Foreign Policy'nin son sayısında yer alan söyleşide Frank Gehry, mesafe ve kültürel farklılıklar nedeniyle Guggenheim Abu Dhabi projesine katılımının gönülsüz olduğunu itiraf etti.


- - 1945-1965 yılları arasında, doğru düşünmenin belirli bir yolu, siyasal söylemin belirli bir stili, entelektüelin belirli bir etiği vardı. Marx'la içli dışlı olmanız, düşlerinizin Freud'dan fazla uzaklaşmasına izin vermemeniz gerekliydi. - Mimarlık bilinen ve bilinmeyen arasındaki bağlantılardan biri gibi görünüyor kuşkusuz, bir köprü: üstünden geçmek istediğimiz, oradan oraya gezinmek, şimdi ve ötedeki arasında güvende olmak, ve hiçbir yerin havasına dumandan halkalar üflemek istediğimiz bir köprü. - Büyük Ansiklopedi'ye bakılırsa, kelimenin modern anlamıyla ilk müze Fransa'da, 27 Temmuz 1793'te, Konvansiyon Meclisi tarafından kurulmuştur. Buna göre, modern müzenin kökeni giyotinin geliştirilmesiyle bağlantılı olmalıdır. - Hikaye anlatıcıları Uyuyan Güzel'in uyandığında kalın bir toz katmanıyla kaplı olacağını hayal etmemişlerdi; kızıl bukleleri ilk kımıldandığında parçalanacak olan uğursuz örümcek ağlarını da düşünmemişlerdi... - Kıtlığı, sömürüyü ya da çalışmayı bilmeyen; kimsenin yaratıcılıkta sınır tanımadığı bir toplumda insanın nasıl yaşayacağı sorusu bu rahatsız edici, temel soru , zihinlerimizde şimdiye dek bilinen, mimarlık ya da şehircilik alanında gerçekleştirilmiş olan tüm çevrelerden kökten farklı bir çevrenin imgesini uyandırır. - Fizyonomi nasıl insanların tabiatının ifadesiyse, mimarlık da toplumların tabiatının ifadesidir. Fakat bu benzetme, özellikle piskoposlar, sulh yargıçları, amiraller gibi resmi yetkililerin fizyonomileri için geçerlidir. Çünkü, mimari yapılarda ifade edilen, toplumun yalnızca buyurma ve yasaklama otoritesine ilişkin olan- ideal tabiatıdır.


- Sovyetler Birliği'ni düşündüğümüzde ilk aklımıza gelenlerin özellikle mizahi bir yönü olduğunu söyleyemeyiz. Oysa, çeşitli çalışmaların gösterdiği gibi Sovyet toplumu gülüyor, hatta bol bol gülüyor... - - - - - - Zekaların eşitliği, "Cahil Hoca" kitabımı adadığım Joseph Jacotot'nun iki yüzyıl kadar önce ortaya attığı bir fikir. Bu, tüm zekalar tarafından üretilen her şeyin birbiriyle eşdeğer olduğu anlamına gelmiyor. Daha ziyade, zekanın yüksek ve düşük formları olmadığı anlamına geliyor. - Aime Cesaire kimseye borçlu değildir: Dili kendisine ait olmaktan ziyade cıvalı bir gökyüzüne çizgiler çizen sinek kuşlarının göz kamaştırıcı dilidir... - 1914'e kadar Macaristan, daha doğrusu Avusturya-Macaristan monarşisi, kapitalizmin yoluna girmekle birlikte feodal yapılarını muhafaza eden bir ülkedir. Modernist hareketler geleneğe ve İmparatorluğa birer hakaret olarak görülür... - Kültürel kötümserlik terimi 19. yüzyılın sonunda ortaya çıkar. Modernliğe karşı güvensizlik ile kapitalizmin, liberalizmin ve endüstriyalizmin eleştirisinin damgasını vurduğu bir tutumu, bir halet-i ruhiyeyi ifade eder... - Nazilerin iktidara gelişiyle birlikte siyasal ve toplumsal hicvin hızla önünün kesildiği ve sonunda yasaklandığı aşikar. Alman kabaresi, sansürden ve S. A.'ların şiddetinden sağ çıkamaz... - Okuyabileceğimiz tüm tanıklıklara rağmen o vakitler Berlin'de hüküm süren atmosferin gerçeğe sadık bir manzarasını çizmek zor. Kent uzun yıllardır sanatın, edebiyatın ve siyasetin kesişme noktası. Bir burjuvazinin Berlin'i var, bir de işçilerin Berlin'i... - Krallığın ikinci büyük şehri olan Münih aynı zamanda en liberal kentti ve sanatsal bohemi Berlin burjuvazisinin ciddiyetinden alabildiğine uzaktı. Nispeten sınırlı bir mekanda, Paris'tekine benzer biçimde muazzam bir yazar, şair ve ressam yoğunlaşması mevcuttu. - Birinci Dünya Savaşı'ndan itibaren gelişen Alman kabaresi Berlin mitolojisinde özgün ve tanımlanması zor bir rol oynar, öyle ki siyasal hayat sahnelere yansır, kabare şarkıları, sahne alan en ünlü simalar insanların gündelik yaşamlarının birer parçası haline gelir. - Nazizmin yükselişinden önceki yıllarda, bilhassa da Berlin'de kabare kültürü o güne dek görülmedik bir ağırlık kazanır. Toplumsal ve iktisadi kriz felaket boyutlarına ulaştıkça en ilginç zevk ve eğlencelere yönelik açgözlülük artar. - Fikirlerin muntazam küpünü kırmaya cüret etmek lazım; o ilksel kargaşaya doğru koşmaya cüret etmek lazım. - Her şeyden önce sanat tarihine ilişkin burjuva kavrayışların yanlışlığını göstermek gerekiyor, çünkü her biri hakiki bir Marksist yaklaşımın önünde birer engel oluşturuyor. İlk engel, elbette ki bir sanatçılar tarihi olarak algılanan sanat tarihidir... - Barışçıl tertibatlar, askeri tehdidin başka araçların dahil edilmesiyle sürdürülmesinden başka bir şey değildir daha basit ifade etmek gerekirse, günümüzde barış, savaşın başka araçlarla sürdürülmesinden başka bir şey değildir. - Ben ne özel bir tekniği ne de bir ideolojiyi salık veriyorum. Benim savunduğum şey insanın bütünlüğü, ve bu bütünlüğü yıkmaya götüren edebiyata karşı çıkıyorum. - Kendi kendini kapatma konusunda dönen söylevler, bu mesafelenme döneminde de çalışmanın etkin biçimde devam edeceğinin altını çiziyor. Çok sayıda özel ve kamusal işletmenin bunu teşvik etmesinin sebeplerinden biri de bu. Uzaktan çalışma, pandemi çağının neoliberal normu olan virtüelleşmiş verimliliğin eşanlamlısı olarak kendini ortaya koyuyor.


- - Duchamp devrimi, sanatçının çalışmaktan kurtulmasına değil, yabancılaşmış inşa ve nakliye işleri yoluyla proleterleşmesine yol açmıştır. - Proust'a göre, unutmak, hafızanın antitezi değildir; bilakis hafızanın en büyük başarısıdır. Proust'un derdi, geçmişi deşmek, yok olmuş bir cevheri yeniden yakalamaya çalışmak ya da geride kalmış bir devrin başarılarına dönmeye çalışmak değildir. Hele nostalji hiç değildir. Onun arzusu, olasılıkların henüz yerle bir olmadığı, fırsatların henüz kaçırılmadığı bir zamana dönmektir. - Acaba Proust, son fotoğrafını çekecek Man Ray'in elini de kendi isteği doğrultusunda yönlendirmiş olabilir mi? Ömrünün son senelerini, kendine özel tiyatrosunun emprezaryosu, sahne yönetmeni ve başrol oyuncusu gibi geçiren Proust; ışığı, perdeyi, müziği, sahne donanımını ve ziyaretçilerin sahneye giriş sırasını titizlikle ayarlayarak, yaşam alanını bir fotoğrafçı stüdyosuna çevirmiştir adeta. - Bazı okurlar, Proust'un bunun gibi pasajlar aracılığıyla kendi ölümünü tanımlamaya çalıştığını iddia eder. Yazar bu şekilde deneyimin normal akışını tam tersine çevirmiş olur. Roman, yaşanmışlıkları edebi üretimin hammaddesine dönüştürmek yerine, kendisini kaleme alacak hayatın kaba bir taslağını oluşturur: hayat, yazılı dökümünün geriye yönelik etki eden bir ürünü olur. - Proust'un en derin içgörüsü, nesnenin bu şekilde cansızlaştırılmasının yaşayan öznenin de cansızlaştırılması anlamına geldiğini göstermesidir: Her müze bir mozoledir ve üstelik mezar da nesnenin sahibi için kazılmıştır. - Sanat ve işletmecilik artık birbirine çok yakın. Bu noktaya, 1968'den çıkarılan derslerin korporasyonlar tarafından ziyadesiyle öğrenilmesi sonucunda gelindi. Bir zamanlar karşı-kültüre ait olan her şey, artık ana-akım kültüre dönüştü ve artık hepimizden sanatçı gibi davranmamız bekleniyor. - Duyduk duymadık demeyin: Ben sanatçı bir babanın oğlu olarak büyüdüm! Ve meslekte on seneden fazlasını doldurmuşken, bu konuda yazmanın nihayet zamanı geldiği hissine kapıldım. - Geçtiğimiz günlerde Afterall dergisinin editörleri, 1989'un çığır açan sergisi Magiciens de la terre üzerine hazırladıkları kitap için benden bir makale yazmamı istedi; serginin Çinli sanatçıların çalışmaları üzerindeki etkisini irdelemem bekleniyordu. - Sanatla politika arasındaki ilişkinin, genellikle sanatın şu ya da bu şekilde politik meselelere değinmesinden ibaret olduğu farz edilir. Ancak, sanatın ne gösterdiğine değil, nasıl yapıldığına bakarak; bir çalışma alanı olarak sanatın politikasını irdelemek çok daha ilginç olabilir. - Modernizmin ilk günlerinden beri, yapıtları üstünden dönen ekonomi, sanatçıları içinden çıkılmaz bir ikileme düşürür. 19. yüzyıl bohemleri, Ortaçağ'daki lonca sistemi gibi sanatsal yapılanmalardan bağlarını koparır; ayrıca sanat ve eser sahipliği kavramlarını idealize etmek adına, bayağı buldukları günlük ticari meselelerden kendilerini uzak tutarlar. - Kat planı, bir evin ayak izinden fazlası değildir. Böyle yamyassı bir ize dayanarak binanın asıl biçim ve içeriğini anlamak zordur. Tanrı, insanoğlunu yaratmaya ayak izinden yola çıkarak başlamış olsaydı eğer, ortaya insan yerine, herhalde devasa bir topuk ve kocaman ayak parmaklarından oluşan bir hilkat garibesi çıkardı.


- - - - - - - - Müzeler, tarihi nesneleri barındıran, koruyan ve sergileyen fiziksel mekanlardan fazlasıdır. Linda Nochlin, müzeleri Aydınlanma'nın iyimser günlerinde tasarlanmış ve Fransız Devrimi'nin dalgaları tarafından kıyıya taşınmış kurumlar olarak tanımlar. - Sovyet yönetmen Konstantin Lopuşanski'nin 1989 tarihli "Müze Ziyaretçisi" filmi, sebebi açıklanmayan bir çevre felaketinin geride bıraktığı kıyamet sonrası dünyanın hikayesini anlatır... - Adorno ve Horkheimer, kültür endüstrisinin devasa bir müzik, eğlence ya da medya şirketi formuna evrildiğini yazmıştı. Alışveriş merkezleri, spor müsabakaları ve konserlerle rekabet eden çağdaş sanat da çoktandır eğlence sektörünün parçası konumunda... - İnşasına 2013 yılında başlanan Humboldt Forum, Almanya'nın kolonyal geçmişinin devamını temsil ettiği gerekçesiyle Humboldt Forum'a Karşı Kültür Emekçileri Koalisyonu üyelerince 16 Aralık'ta protesto edildi. - - Sanat ve eğitim kurumlarına yaptığı bağışlarla imajını temizleyen ilaç şirketi sahibi Sackler hanedanının nihayet bu kurumlardan atılmış olması gibi, kimyasal silah üreticisi Kanders'ın da Whitney Müzesi'nden kovulması, sanat emekçilerinin mücadelesindeki iki büyük zaferi temsil ediyor. - Salvador Mundi, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan... tamamlanmayı bekleyen yapbozun birbirinden uzak parçaları gibi görünüyorlar. Louvre Abu Dhabi, günümüzde müzelerin, sanat ve uygarlık anlatılarını somutlaştıran prestij mekanlarından çok daha fazlasını temsil ettiğini gösteriyor... - MoMA Local 2110 sendikası, 31 Mayıs günü düzenlenen bağış toplama etkinliğinde, çalışanların sağlık güvencesi ve fazla mesai şartlarını düzenleyen sözleşme maddelerini protesto etmek için Kaldırım Partisi eylemini gerçekleştirdi. - 2007 yılında temeli atılan Louvre Abu Dhabi, 11 Kasım 2017 tarihinde kapılarını ziyaretçilere açtı. Saadiyat Adası içinde yer alacak beş müzeden biri olan Louvre Abu Dhabi, inşaatına başlandığı günden itibaren işçilerin çalışma koşulları nedeniyle insan hakları örgütleri, sanatçılar ve aktivistler tarafından yoğun bir biçimde protesto ediliyordu. - Donald Trump, başkanlık seçimini kazandığı ilk günden itibaren yoğun protestolarla karşı karşıya kaldı. Sanatçılar, küratörler, sanat eleştirmenleri, Trump'ın politikalarına karşı olduklarını daha seçim zamanı açıklarken; Whitney, MoMA ve Guggenheim gibi sanat kurumları da Trump yönetimine ve politikalarına karşı ayağa kalkmış durumda. - Hans Haacke gibi sanatçılar belki Bakunin'in önerdiği gibi sanat eserlerini barikatların önüne asmamıştır. Fakat eylemleri, aldıkları tavırlar ve ürettikleri eserlerle, direnişi, barikatları müzelerin içine taşımışlardır. Müze politikalarının otoriterliğine karşı örgütlenen sanat emekçileri, Haacke'nin izinden giden sanat direnişçileridir. - -


- Metalar da sermaye de kapitalizmden önce mevcuttur; kapitalizmden önce mevcut olmayan şey, üretken sermaye, ve ücretli emeğin sermaye tarafından içerilmesidir... - Politikada katılımcılık, devrim gerçekleştirmeden devrimin kazanımlarını sağlamak gibi nafile bir umut taşır. Sanatta ise, kültürel hasımların birbiriyle yüzleşmesine gerek olmaksızın sanat ile toplumsal hayat arasındaki uçurumu kapattığı izlenimi verir. - Otuzlu yıllardan beri Batı Marksizmi çok sayıda fraksiyon kavgasından geçti, fakat neredeyse hiç sorgulanmamış bir şey varsa, o da sanatın metaya dönüştüğü tezi. - Sanat eserleri her ne kadar alınıp satılan nesneler olsalar da, sanatsal üretim hiçbir zaman kapitalist meta üretimine dönüşmedi, dolayısıyla sanat eserleri de hiçbir zaman kapitalist anlamda birer meta olmadı. - Post-Fordist emek ve işletmecilik tekniklerinin sanata, sanatsal emeğe ve sanatçıların güvencesiz hayat tarzına görünürdeki yakınlaşması yeterince irdelenmiş değil. Bu konudaki literatür tam olarak ne türde bir yakınlaşma meydana geldiğini net biçimde ortaya koymuyor. - - Her boykot eyleminin politik ya da etik bir gündemi vardır, peki sanat boykotunun politik anatomisi tam olarak nedir? Sanat boykotu, tüketici boykotu ile işçi grevinin niteliklerini harmanlar ve anti-art'ı çalışmanın reddine yaklaştırır. Şüphesiz sanat boykotunda, sanatın politikası ile genel olarak politik eylem iç içe geçer.


- Paris'in en önemli kültür-sanat merkezlerinden Centre Pompidou, Seul'de bir şube açacağını duyurdu. Pompidou, Seul'de açacağı müze için Güney Kore'nin en büyük ulusaşırı şirketlerinden Hanwha Grubu'yla ortaklık kuruyor. - Mavi Gömlek, Sovyetler'de 1923'te kurulan ve 1933'e kadar faal olan ajitprop tiyatro kolektifi. Dönemin avangardlarını ve varyete sanatçılarını kendine çekiyor. İngiltere'den Çin'e, Almanya'dan Çekoslovakya'ya, Japonya'dan ABD'ye tüm dünyada Mavi Gömlek kolektifini model alan yığınla ajitprop kumpanyası kuruluyor... - Ömrünü faşist propaganda aygıtının manipülasyonlarını karşı-ataklarla aşındırmaya adayan Brecht, 1934 ve 1935'te hakikati konu alan iki metin yazdı: Hakikati Geri Getirmek ve Doğruları Yazmanın Beş Zorluğu... - İsveçli koleksiyoner ve yayıncı Rolf de Mare, 1920'de "Ballets Suedois" adlı bir kumpanya kurar. Diyagilev'in "Ballet Russes" topluluğundan ilham alan Mare; Jean Cocteau, Fernand Leger, Francis Picabia, Giorgio de Chirico ve Erik Satie gibi avangard sanatçıları diledikleri deneyleri yapmak üzere grubuna davet eder... - 1950'lerin sonu, etno-müzikologların ellerinde kayıt cihazı ve fotoğraf makineleriyle dünya müziğini keşfe çıktığı yıllardı. Tabii 1990'lar sonrasında yerleşen dünya müziği tabirinin yerine o dönemde halk müziği veya ilkel müzik gibi ifadeler kullanılıyordu... - Esasen başka birinin bulduğu bir işletim sistemini kısmen kopyalayıp patentleyerek servete konan Bill Gates, eğitimden küresel gıda üretimine kadar pek çok hayati sorunda hayırsever girişimci rolüne bürünüyor. Ancak zenginlerin hayırseverlik girişimleriyle kamu politikaları üzerinde doğrudan nüfuz sahibi olduğu biliniyor. - Los Angeles İl Müzesi, Harikalar Diyarında: Kadın Sanatçıların Meksika ve ABD'deki Sürrealist Maceraları başlıklı bir sergiyle, kadın sürrealist sanatçıların eserlerine ev sahipliği ediyor.


- - 14 Ekim günü Just Stop Oil adlı aktivist gruba üye iki kişinin, Van Gogh'un Londra'daki Ulusal Galeri'de sergilenen "Ayçiçekleri" tablosuna bir kutu çorba konservesi fırlatarak sahneledikleri performans tartışmalara konu oldu... - Hyperallergic'in haberine göre, ABD Hastalıkları Önleme ve Kontrol Merkezi, COVID-19 Aşılarına Güven Oluşturmak İçin Sanatı İşe Koşmanın Yolları başlıklı bir sayfayı yayına açtı... - Bill & Melinda Gates Vakfı'nın partnerleri arasında bulunduğu, aktivist tasarım laboratuvarı olarak tanımlanan Amplifier adlı kuruluş, aşıların güvenli ve zorunlu olduğu mesajını yaymak üzere sanatçıları afiş tasarlamaya çağırıyor... - Bogdanov, tektolojiyi dünya işçi sınıfının ve devrimin hizmetine sunmak istemiş, ama teorilerinin pratiğe geçtiğini görememişti. Wiener'in hevesle benimsenip uygulanan hümanist bilimi ise, verdiği isme yaraşır bir seyir izleyecekti "kybernetes": yöneten. - - Bu yazıda Çernobil dizisi, kitle kültürü endüstrisine ait bir ürün olmasına dayanan yönleriyle ele alınacak. Yazının asıl amacı, yaratıcısının bizzat dile getirdiği bakış açılarına işaret etmek ve dizinin yarattığı muazzam etki içinde gözden yiten kimi soruları uyandırmak. - Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un, Afrika'daki eski sömürgelerden alınmış eserlerin ait oldukları topraklara iadesi yönünde çalışmalar başlatması dünya kamuoyunda hayli tartışma yarattı... - Washington Post yazarı Cemal Kaşıkçı'nın kaybolmasıyla ilgili olarak son günlerde basına yansıyan bilgi ve açıklamaların artmasından beri, Amerikan basınında Suudi hükümetiyle mali ilişkileri olan büyük kültür-sanat kurumları mercek altına alınmaya başladı. - Şiddet, sanat söz konusu olduğunda hararetli tartışmalara sebep olan bir kavram. Kim tarafından, hangi saikle, kime veya neye yöneltildiğine bağlı olarak çok farklı anlamlara bürünebiliyor ve pek çok defa sanat mı değil mi? tartışmalarının önünü açıyor. - "Başkaldırı Sanatları", 1960'lardan itibaren Batı ülkelerinin kentlerinde ortaya çıkan, birbirleriyle ve dönemin kitlesel toplumsal mücadeleleriyle yakın ilişki içinde olan yeraltı ve karşı-kültür hareketlerinden bazı örnekleri biraraya getiriyor. Bu hareketlerin, kentsel alanlara ve bu alanlarda süren gündelik hayata doğrudan müdahalelerde bulunurken yarattıkları estetiğe bakıyor. - - Sanatın insanların hayat pratiğinden kopması ve seyircinin sanatla hakiki bir ilişki kuramaz hale gelerek pasif bir tüketici konumuna indirgenmesi, 20. yüzyıl başlarından beri çağdaş sanatın temel meselelerinden biri olageldi. - Marina Abramoviç'in adı son günlerde medyadan hiç eksik olmuyor. Önce hip-hop yıldızı Jay-Z'nin "Picasso Baby" adlı performansında arz-ı endam ederek gündemi sarstı... Ardından, New York'ta kurmayı planladığı Enstitü için düzenlediği bağış kampanyasında Lady Gaga'yla işbirliği yaptı. - Abu Dhabi'nin son yıllarda kendini Ortadoğu'nun kültür vahasına dönüştürme yönündeki cüretkar atılımları, Christo'nun Abu Dhabi sınırları içindeki bir çölde inşa edeceği 150 metrelik dev piramitle taçlandırılacak. - Bu yıl 29 Ağustos-29 Kasım tarihleri arasında düzenlenmekte olan 13. Venedik Mimarlık Bienali, sanatsal özgürlüğün sınırlarıyla ilgili bir tartışmaya vesile oldu. - Türkiye'de görsel sanat alanında "çağdaş sanat"a karşı "güncel sanat" tartışması epey bir süredir gündemde. "Güncel sanat", 1990'lardan beri bu kavramı kasten veya gelişigüzel kullanan sanatçı, küratör, eleştirmen, yazarlar vs. yoluyla, iyi kötü billurlaşmış pratik bir alana dönüştü. - Arap Baharı olarak anılan olaylarla birlikte, Batı'da da Arap ve Ortadoğu sanatıyla ilgili ciddi bir canlanma yaşanıyor. Venedik Bienali'nde Arap Baharı'na göndermede bulunan sergiler açılıyor... - 9 Ocak günü Paris'teki Orsay Müzesi'nde bir korsan performans gerçekleştirildi. Müzeye ziyaretçi olarak giren üç kadın, içeri girdikten sonra ziyaretçilerin şaşkın bakışları altında soyundu ve dünyanın en ünlü empresyonist tablolarına ev sahipliği eden müzenin salonunda iç çamaşırlarıyla dolaşmaya başladı. - Birkaç sene önce Londra sokaklarının duvarlarında Zapatist lider Subcomandante Marcos'un imajı ile "Biz Seniz" sözlerinin yer aldığı stensiller peyda olmuştu. Graffiti ilk bakışta ajit-prop sokak sanatı izlenimi uyandırıyordu ama, daha dikkatli bakıldığında Marcos'un imajının kenarında üç adet kıvrımlı şeritten oluşan bir işaret görülüyordu.


- Sarık ile fes arasındaki gerilimde, endüstriyel, kentsel ve sembolik olarak moderniteyi dokumuş bir eski fabrika, Feshane. Şimdi içerideki sanat eserlerini ve kütüphanesini milli ve manevi değerleri savunduğunu iddia eden örgütlü şiddetten korumak için kapılarını bir açıp bir kapıyor... - Bu tezde, İstanbul'da 2000'li yıllar özelinde; estetik ve politika arasında kurulmuş bağlantılar tartışılırken, Jacques Ranciere'in teorisinden faydalanılarak tarihselleştirilen estetik politik eylem ve estetik kolektivite kavramları kullanılmaktadır. - - Benjamin için devrim gerçek olağanüstü hali yani sınıfsız toplumu yaratacak bir duraklamadır. Benjamin'e göre ilerlemenin asıl yuvası zamanın akışının sürekliliğinde değil, bu akışın kesintilerindedir... - Türkiye'de sanat eğitimi alanını tarihsel bakış açısıyla ele alan pek çok araştırma mevcut, ancak ne yazık ki sosyolojik perspektifle yapılmış kapsamlı bir çalışma bulunmuyor. Bu yazı, Türkiye'de güzel sanatlar eğitimi alanını, Pierre Bourdieu'nün yöntem ve kavramlarıyla ele alma yolunda bir ilk adım. - - Umulmadık Topraklar olağanüstü koşullarda, mümkün görünmeyeni hayal etme mecburiyetinin sonuçlarından biri. 12-20 Kasım tarihleri arasında, bir çeşit özgür oyun alanına dönüşmeyi başarırsa, hepimize soluk aldırma ihtimali taşıyor. - Akademisyenlerin, sanatçıların, yazarların, gazetecilerin koşulsuz barış yakarışının bile susturulmaya çalışıldığı bu ülkede, kültüre susmayı öğretmeye cüret eden hegemonyanın, Türkiye sanat alanında saltanat günleri sayılı gibi gözüküyor. - Başkalarının acılarına bakmanın kimseyi isyana sürüklemediği, savaşı eve getirmenin akşam yemeği saatini bile aksatmadığı konusunda anlaşmıştık; soykırım müzelerinin hediyelik eşya dükkanlarını, toplama kampı temalı tatil köylerini dehşet verici buluyorduk... - 7. Berlin Bienali küratörleri Artur Zmijewski ve Joanna Warsza Kasım 2010'da, Bienal'e katılmak isteyen sanatçılara başvurularına politik görüşlerini açıklayan bir metin eklemeleri için bir çağrı yayınladılar. - Paris'in, her yıl bir milyondan fazla ziyaretçi alan, Boulogne ormanları içindeki hayvanat ve botanik bahçesi, Le Jardin d'Acclimatation 2004'te Paris Belediyesi tarafından, yenilenmek ve yeniden canlandırılmak üzere Louis Vuitton'a tahsis edildi. - Paris Modern Sanat Müzesi Ekim ayının başından beri, Georg Baselitz'in heykellerinden oluşan önemli bir sergiye ev sahipliği ediyor. Sergi, 1938 Almanya doğumlu sanatçının 1979-2011 yılları arasında yaptığı kırk ahşap heykelin gövde gösterisi.


- - - - 1890 yılında, o zaman Avusturya-Macaristan İmparatorluğu sınırları içindeki Czernowitz'de doğan Frederick Kiesler Viyana'da mimarlık eğitimi aldı. Mekan kavramına odaklanarak, sahne, vitrin, tiyatro, sinema, sergi, konut ve kent tasarımları yaptı; mobilya ve heykelle uğraştı. - Mimarlık bilinen ve bilinmeyen arasındaki bağlantılardan biri gibi görünüyor kuşkusuz, bir köprü: üstünden geçmek istediğimiz, oradan oraya gezinmek, şimdi ve ötedeki arasında güvende olmak, ve hiçbir yerin havasına dumandan halkalar üflemek istediğimiz bir köprü. - Kat planı, bir evin ayak izinden fazlası değildir. Böyle yamyassı bir ize dayanarak binanın asıl biçim ve içeriğini anlamak zordur. Tanrı, insanoğlunu yaratmaya ayak izinden yola çıkarak başlamış olsaydı eğer, ortaya insan yerine, herhalde devasa bir topuk ve kocaman ayak parmaklarından oluşan bir hilkat garibesi çıkardı.


- Çağımızın inşa ettiği yegane katedral, müzelerimizdeki modern resimlerdir. Ama bu özünde gizli bir katedraldir. Bugün kutsal olan şey duyurulamaz; kutsal olan artık sessizdir. Onun hakkında konuşmak mümkündür, ama bu, mutlak bir sessizlik hakkında konuşmak olur. - Güzelliğin içinde cinayet ve ölüm vardır, kurban vardır; güzellik kan akıtmadan olmaz. Sanki müzeler, terk edilmiş mezbahaların yerine inşa edilmeye mahkumdurlar. - - Acephale, 1936-1939 yılları arasında, Bataille tarafından hazırlanan derginin ve yine Bataille'ın kurmuş olduğu gizli, ezoterik grubun adıdır. - Georges Bataille, Paris'in doğusundaki Reims kentinde büyümüş; felçli, kör ve frengi olan babasının elinde zor bir çocukluk geçirmiştir. Rüya başlıklı fragmanda da görüleceği gibi, Bataille'ın saplantıları doğrudan Ödipal korkularla bağlantılıdır... - Gece aynı zamanda bir güneştir. Ve mitin yokluğu aynı zamanda bir mittir: en soğuk, en saf ve tek gerçek mit. - Bize, içinden çıktığımız hayvan yaşamından daha kapalı bir şey yoktur. Bizim düşünme biçimimize, sessiz kainatın bağrındaki yeryüzünden daha yabancı bir şey yoktur. - Büyük Ansiklopedi'ye bakılırsa, kelimenin modern anlamıyla ilk müze Fransa'da, 27 Temmuz 1793'te, Konvansiyon Meclisi tarafından kurulmuştur. Buna göre, modern müzenin kökeni giyotinin geliştirilmesiyle bağlantılı olmalıdır. - Hikaye anlatıcıları Uyuyan Güzel'in uyandığında kalın bir toz katmanıyla kaplı olacağını hayal etmemişlerdi; kızıl bukleleri ilk kımıldandığında parçalanacak olan uğursuz örümcek ağlarını da düşünmemişlerdi... - Ressam haz vermeye mahkumdur. Ne yaparsa yapsın, bir resmi tiksinti nesnesine çeviremez. Korkuluğun işlevi dikildiği tarladaki kuşları korkutup kaçırmaktır, ama en korkutucu resim bile ziyaretçi çekmeye yarar. - Fizyonomi nasıl insanların tabiatının ifadesiyse, mimarlık da toplumların tabiatının ifadesidir. Fakat bu benzetme, özellikle piskoposlar, sulh yargıçları, amiraller gibi resmi yetkililerin fizyonomileri için geçerlidir. Çünkü, mimari yapılarda ifade edilen, toplumun yalnızca buyurma ve yasaklama otoritesine ilişkin olan- ideal tabiatıdır.


- İşbölümü hiçbir şekilde, makinelerin bizi gitgide ağır işlerden kurtardığı, kölelik ve sömürünün başarıyla yok edildiği tek taraflı bir ilerleme paradigması içine yerleştirilemez. Aksine bilişsel emeğin yükselişiyle, fabrikalar, ucuz imalathaneler ve çağrı merkezlerinde kölelik koşulları altındaki emek, çocuk emeği ve okumamışlık artıyor. - Richard Wagner ve Anatoli Lunaçarski, devrim ile sanat arasındaki dolambaçlı ilişkiler silsilesi üzerine birer metin kaleme almışlardır. Wagner 1849'da, Sanat ve Devrimin ilk taslağına başlar. Ondan yetmiş sene sonra, Eğitim ve Aydınlanma Komiseri Lunaçarski, Devrim ve Sanat başlığını taşıyan kısa makalesinin ilk iki bölümünü yayınlar. - 1999'dan 2000'e geçilirken, Avusturya'da, gerici hükümete karşı yapılan protesto gösterileri sırasında, iletişim gerillalığından karşı-istihbarat önlemlerine kadar çok sayıda eylem gerçekleştiren geniş bir sanatsal direniş platformları topluluğu oluştu. -


- Sene 2050. New York Modern Sanat Müzesi küratörleri, 20. yüzyıl başı avangard sanatını konu alan sergilerinde canlı sanat eseri olarak yer alacak Vladimir Tatlin ile Lyubov Popova'yı klonlamaları için Öncü Genetik adlı biyoteknoloji şirketiyle anlaşmıştır... - Koleksiyoncu Sınıfı zamanımızın ve mekanımızın bütün denetimini ele geçiriyor. Mahallelerimizi markalandırılmış gayri menkul paketlerine dönüştürüyor. Yüksek teknolojiye dayalı borç ekonomisi insanların zamanını sabit gelir varlıklarına çeviriyor. Bu denklemde lüks mal işlevi görmeyen sanat eserleri ayıklanıyor. Ama sanatçılar, hatta kurumlar bile buna direnmeye başlıyor. - Emekçi olarak sanatçı, yerini, girişimci olarak sanatçıya bıraktı tıpkı diğer yaratıcı işçiler gibi gittikçe açılan varsıllar/yoksullar uçurumunun doğru tarafında yer alabilmek için canını dişine takan serbest bir oyuncu... - Jonathan Jones'un 20 Ocak'ta gerçekleşecek sanat grevini içi boş bir radikallik gösterisi olarak tanımlaması ya yeteri kadar araştırma yapmadığını ya da gerçekleri kasten abarttığını gösteriyor bunun teslimiyetçi bir yargı olduğuna hiç kuşku yok. - - Yaratıcı sınıf bugün birçok yerde geleneksel emekçi sınıfın yerini aldıysa, bunun sebebi, sermayeyi düşman görüp reddetmek yerine potansiyel eşiti olarak ona kucak açmasıydı. - Belki de post-Fordizm'in asıl ilgilendiği, enstalasyonlar, kuramlar, performanslar, katılımcı projeler vs. dahil olağanüstü bir toplam üretkenlik yaratırken, kolektif güvencesizliğimizle baş etme biçimlerimizdir. 21. yüzyıl kapitalizmi için muhteşem bir model: Herkes katkıda bulunsun, çok azı karşılığını alsın, sermaye semirsin.


- Bugün çevre kirliliği moda, aynen devrimin moda oluşundaki gibi: Toplumun tamamını etkisi altına alıyor ve gösteride yanıltıcı biçimde temsil ediliyor... Bir ideoloji olduğunu her yerde belli ediyor ama gerçek bir süreçmiş gibi kabul görüyor. - Burjuvazinin çelişkilerinden biri, sanatsal ve entelektüel yaratıma ilke olarak saygı duyarken, bu tür eserlere ilk aşamada karşı çıkıp daha sonra onları kullanmasıdır. - - Göçmen sorunu, günümüz toplumunda açıkça gündeme getirilen her sorun gibi tepeden tırnağa sahte bir sorundur çünkü tıpkı diğerleri gibi o da ekonomi tarafından piyasaya sürülmüş ve gösterinin işleminden geçmiştir. - Paris Komünü, 19. yüzyılın en büyük festivaliydi. 1871 baharındaki olaylara, isyancıların kendi tarihlerinin efendisi oldukları duygusu damgasını vurmuştur ama bu, iktidar politikası düzeyinde değil, gündelik hayat düzeyinde yaşanan bir duygudur. - - Öncelikle, dünyayı değiştirmek gerektiği görüşündeyiz. İçinde kendimizi sıkışmış hissettiğimiz hayatta ve toplumda olanaklı en özgürleştirici değişimi arzuluyoruz. Bu değişimin uygun eylemlerle olduğunu biliyoruz.


- Eylül 2017'nin son günlerinde Lord unvanlı İngiliz mimar Richard Rogers'ın yeni kitabı uluslararası mimarlık ortamını bir süre meşgul etti. Rogers'a göre Galler Prensi, nüfuzunu kullanarak İngiltere'deki önemli inşaat firmalarını baskı altına alıyor. Kendi mimarlık anlayışını yansıtacak yapıların ve planların oluşturulması için bu firmaların mimar tercihlerini biçimlendiriyor. - Paris'teki Marian Goodman Gallery, 9 Aralık 2016-19 Ocak 2017 tarihleri arasında Gordon Matta-Clark'ın işlerini sergiliyor. Gordon Matta-Clark sergisi, yaklaşık 20 yıldan bu yana Paris'te düzenlenen en kapsamlı Matta-Clark sergisi. - - Dondurulmuş hayvanların yaratıcısı, dünyanın yaşayan en zengin sanatçısı Damien Hirst, iki sene önce, Ilfracombe kasabasında bir eko-köy kurma projesi olduğunu duyurmuştu. Hirst'ün Ilfracombe'u yeniden tasarlaması anlamına gelen bu proje, geçtiğimiz günlerde North Devon şehir meclisinde onaylandı. - Bedford Press'ten çıkan, Civic City Cahier serisinin 2011 yılında yayınlanan beşinci kitabı, "Designing the Post-Political City and the Insurgent Polis"in yazarı Erik Swyngedouw, neoliberal kirizin kentsel mekana yansımalarından, kentsel başkaldırılardan ve tasarımcının yeni rollerinden bahsediyor. -


- - Geçenlerde gösterime giren "Kare" başlıklı film, içinde bulunduğumuz karmaşa hakkında fikir edinmemize yardımcı olabilir. Yönetmen Ruben Östlund, özellikle iki sahnede, hedefi tam on ikiden vuruyor... - Sürrealistler, hayal kuran herkesi şair ilan etmişlerdi; Joseph Beuys'a göreyse yaratan herkes sanatçıydı. Estetik eşitlikçiliğin ütopyacı günleri çoktan geride kaldı: bugünlerde en iyi ihtimalle derleme yapan herkesin küratör olduğunu iddia edebiliriz. - - - Bir zamanlar, avangard sanat kitsch'le karşıtlığı üzerinden tanımlanırdı; kitsch'i bağrına basmasının da hayret ve şaşkınlık uyandırıcı bir yanı olabilir ama öncü bir meydan okuma ya da başkaldırı içermediği kesindir. - Modern sanat, piyasa ekonomisine doğmuştu ve 20. yüzyıl başında artık bir meta olduğunu inkar etmesi mümkün değildi. Bazı sanatçılar, bu durumdan soyutla kaçmaya çalıştılar. Diğerleri ise hazır-nesneyle, yani bir sanat eseri olmaya atadıkları gündelik bir ürünle, bu durumun altını çizmeye çalıştılar. - Çağdaş sanat sergilerinin çoğu, iyileştirici birer toplumsallaşma çalışması görünümü arz ediyor: gelin, birlikte oynayalım, sohbet edelim ve öğrenelim. Katılımcılığın, başka alanlarda tehdit altındayken sanat alanında bu kadar öncelikli olması bir tür telafi olabilir: soluk, geçici bir ikame. - Ranciere'in felsefe, siyaset ve sanat arasında bağ kurma yeteneği benzersizdir; hem bir araştırma konusu hem de mücadele hedefi olarak eşitlikçiliğe bağlılığı için de aynı şeyi söylemek mümkün. - Alfred H. Barr Jr. 1929 yılında New York'ta Modern Sanat Müzesi MoMA'yı kurduğunda, bu kendi içinde çelişkiler taşıyan bir girişimdi çünkü müzenin içereceği avangard sanat daha henüz oluşum sürecindeydi.


- - 1895 gibi erken bir tarihte, documenta'dan çok önce, Venedik'in belediye başkanı Riccardo Selvatico, yerel turizmi canlandırmak ve kentteki sanatçıları desteklemek üzere bir sanat fuarı icat etmişti. O sıralarda Avrupa'nın önde gelen ülkeleri bu girişime ilgi duydu... - Büyük modaevleri de, müzelerin, küratörlerin ve sayısı giderek artan sanatçıların kur yaptığı sponsorlar kulübüne dahil oldu. Paçavra ticareti yapanlar, petrol şirketlerinin, lüks araba üreticilerinin ve bankaların saflarına katıldı. - Documenta sırasında masumiyetimi yitirişimin ardından, kiramı ödemek için hiçbir zaman eserlerimin satışına bel bağlamayacağıma dair kendi kendime söz verdim... - Mekana özgü eserler üretmekten anladığım, piyasanın yamacına yanaşmak değil. - Her kim sanatın hayatı daha insani kılacağına inanıyorsa, safdildir. - Sanat endüstrisi alanında yeni bir tür peyda oldu: sanat yöneticileri. Saygın okullarda eğitim alan bu türün mensupları, nasıl başka malların üretiminde ve pazarlamasında bir sevk ve idare söz konusuysa, sanatın da aynı şekilde yönetilmesi gerektiğine inanıyorlar. Bu inançları yüzünden herhangi bir suçluluk duymuyorlar, öyle romantik takıntıları da pek yok. - Bugün pazarlama, müzelerde yüksek sanat kılığında sağlam bir şekilde yerleşmiştir. Sponsorlar genelde bir serginin sadece küçük bir kısmının giderlerini üstlenseler de, pek çok kurumda sergileri veya eserleri veto etme kararında dolaylı güce sahip olmuşlardır. - Bartlett'in meşhur alıntılar derlemesinde "kültür" maddesine baktığımda, şaşırarak şöyle bir söze rastladım: "Kültür kelimesini duyunca tabancama davranırım." Ben, kuşkusuz bundan çok daha yumuşak başlı bir alıntı olan "Kültür kelimesini duyunca çek defterime davranırım" sözünü arıyordum, çünkü sembolik sermayenin yönetimi konusu için çok uygundu.


- Makine öğrenimi araçlarının yarattığı görseller, gerçekten var olan nesnelerin görüntüsü değil, istatistik işlemelerdir. Bırakın hakikati, olgusallığı bile ifade etmezler, yalnızca olasılığı yansıtırlar... - Şunu kabul edelim: Başka endüstrilerin ölçeğiyle kıyaslandığında sanat sektörü bir nokta kadardır. Çağdaş sanat, gayri şeffaf, anlaşılmaz ve adaletsiz olan her şeyin; yukarıdan aşağı sınıf savaşının ve külliyen eşitsizliğin sembolüdür yalnızca. - Bir süredir birçok insanın fotoğraf veya hareketli görüntü temsillerinden fiilen kaçınmaya başlaması, kamera merceklerinden uzak durmaları dikkatimi çekiyor. Uzun zaman bir imtiyaz ve siyasi ayrıcalık olarak görülen resimli temsil, tümüyle kuşatıcı bir medya ortamı içerisinde, artık daha ziyade bir tehdit olarak hissediliyor. - Küreselleşme koşulları altında belgesel formlarında yaşanan genel dönüşümün formülü, özelleştirme mefhumuyla ifade edilebilir. Avrupa'da belgesel üretimi, ulusal ve devlet destekli kamusal alanların özelleştirilmesinin baskısına maruz kaldı; içerik açısından ise, bu baskı özel ve mahrem konulara yönelik talebi artırdı. - Jonathan Swift'in "Gulliver'in Seyahatleri" adlı romanında, insan dilinden vazgeçip eşyaların dilini kullanmayı planlayan bir akademi vardır: şeylerin kendinden oluşacak bir dil. İnsanlar, bir şey hakkında konuşmak istediklerinde doğrudan doğruya o şeyi göstereceklerdir. - Akira Kurosawa'nın "Yojimbo" filmini seyredin. Sonradan Sergio Leone bu filmi, başrolünde Clint Eastwood'un oynadığı "Bir Avuç Dolar" adıyla uyarladı; o yüzden konusunu biliyor olabilirsiniz. Ama yine de siz muhakkak Kurosawa'nınkini izleyin. - Neoliberal kurumsal eleştirinin eleştirel kurumları parçalaması, bu yerinden edilme durumuyla baş edebilmek için çoğul stratejiler geliştiren müphem bir özne üretiyor. Bu özne, bir yandan, günden güne daha da kırılganlaşan yaşam koşullarının ihtiyaçlarına uyarlanıyor. Öte yandan, ortaya çıkan bu toplumsal grubun ürettiği yeni ihtiyaçlara ve arzulara cevap verebilecek kurumlara duyulan gereksinim hiç bu kadar büyük olmamıştı gibi duruyor. - - Spekülasyon ve deregülasyon terimleri, sadece finansallaşma ve özelleştirme bağlamı için geçerli olmakla kalmaz, kamusal bilgilendirme bağlamına da göndermede bulunurlar. Gazeteciliğin hakikat üretimiyle ilgili mesleki standartları, kitle iletişim araçlarındaki üretimle, tevatürlerin durmaksızın kopyalanıp Wikipedia tartışma forumlarında büyütülmesiyle aşındırıldı. - Duyuların İmparatorluğu, şok ve cazibe, arzu ve iğrenme, nefret ve histeri, duygulanım ve korku üzerinde yükseliyor. Bu duyguları tetikleyebilme, yönlendirebilme, dolayımlayabilme ve pazarlayabilme yetisi çağdaş iktidarın alamet-i farikası. - - Bir sanat mekanı bir fabrikadır, aynı zamanda bir süpermarkettir bir kumarhanedir, yeniden üretim işinin temizlikçi kadınlar ve cep telefonlu videocu-blogcular tarafından yerine getirildiği bir ibadethanedir. - Sizden cep telefonlarınızı çıkarmanızı istiyorum. Video çekim özelliğini açın. Birkaç saniye boyunca ne görüyorsanız onu kaydedin. Hiçbir şey kesmeden. - - Hito Steyerl'in Protestonun Eklemlenmesi başlıklı yazısı, 2002 yılında "Timescapes" adlı bir hareketin-grubun tartışma evreninde yazılıp tartışılmış, yazarın yıllar sonra yayınlanan "The Wretched of the Screen" adlı kitabında yer alan bir metin. - Sanatla politika arasındaki ilişkinin, genellikle sanatın şu ya da bu şekilde politik meselelere değinmesinden ibaret olduğu farz edilir. Ancak, sanatın ne gösterdiğine değil, nasıl yapıldığına bakarak; bir çalışma alanı olarak sanatın politikasını irdelemek çok daha ilginç olabilir.


- Lanetlenmiş şair, resmi olmayan sanat ve genel itibarıyla tüm ütopyacı yazın, insanın kurtuluşuna şu anda hazır ve dolaysız bir içerik kazandırması bakımından, komünizmin asıl sözü olmalıdır. İşte bu yüzden şiir, temelde, ütopyacı sosyalist hareketlerle, devrimci romantizmle bağ kurmuştur. Ütopya, iktidara karşı, gerçeklik ilkesine karşı sözü ister. - Herkesi konuşturmaya azmetmiş, göstergelerin ve söylemin egemenliğine girmiş bir dünyada, hayvanların sessizliği anlam düzenimize giderek daha fazla musallat olmaktadır. - - Homeros'un zamanında Olimpos tanrılarının temaşa nesnesi olan insanlık, şimdi kendi kendinin temaşa nesnesi. İnsanın kendine yabancılaşması öyle bir boyuta ulaştı ki, kendi yıkımını en yüksek estetik haz olarak yaşıyor. - Aşağıdaki pasajlar, Baudrillard'ın Fransa'da sağın yükselişe geçtiği bir dönemde yapılacak ulusal seçimler vesilesiyle 7 Mayıs 1997'de Liberation'a yazdığı Le Conjuration des Imbeciles başlıklı yazıdan alındı. - Warhol hakkında söylenecek bir şey yoktur; ve Warhol'un kendisi de tüm söyleşilerinde, "Journal"ındaki tüm yazılarında, en ufak bir retoriğe ya da ironiye başvurmadan, herhangi bir yorum yapmadan, kendisi hakkında sırf bunu söylemiştir. - Modern sanat macerası bitti. Çağdaş sanat sadece kendi kendisiyle çağdaş. Artık ne geleceğe, ne de geçmişe doğru kendini aşmayı biliyor. - Düşünceyi değerli yapan, hakikatle arasındaki kaçınılmaz benzerliklerden ziyade, onu hakikatten ayıran sınırsız sapmalardır. - Sanatın her yerde çoğaldığını görüyoruz. Sanat üzerine söylem ise daha da hızlı çoğalmaktadır. Ama sanatın ruhu yok oldu.


- - 1914'e kadar Macaristan, daha doğrusu Avusturya-Macaristan monarşisi, kapitalizmin yoluna girmekle birlikte feodal yapılarını muhafaza eden bir ülkedir. Modernist hareketler geleneğe ve İmparatorluğa birer hakaret olarak görülür... - Nazilerin iktidara gelişiyle birlikte siyasal ve toplumsal hicvin hızla önünün kesildiği ve sonunda yasaklandığı aşikar. Alman kabaresi, sansürden ve S. A.'ların şiddetinden sağ çıkamaz... - Okuyabileceğimiz tüm tanıklıklara rağmen o vakitler Berlin'de hüküm süren atmosferin gerçeğe sadık bir manzarasını çizmek zor. Kent uzun yıllardır sanatın, edebiyatın ve siyasetin kesişme noktası. Bir burjuvazinin Berlin'i var, bir de işçilerin Berlin'i... - Krallığın ikinci büyük şehri olan Münih aynı zamanda en liberal kentti ve sanatsal bohemi Berlin burjuvazisinin ciddiyetinden alabildiğine uzaktı. Nispeten sınırlı bir mekanda, Paris'tekine benzer biçimde muazzam bir yazar, şair ve ressam yoğunlaşması mevcuttu. - Birinci Dünya Savaşı'ndan itibaren gelişen Alman kabaresi Berlin mitolojisinde özgün ve tanımlanması zor bir rol oynar, öyle ki siyasal hayat sahnelere yansır, kabare şarkıları, sahne alan en ünlü simalar insanların gündelik yaşamlarının birer parçası haline gelir. - Nazizmin yükselişinden önceki yıllarda, bilhassa da Berlin'de kabare kültürü o güne dek görülmedik bir ağırlık kazanır. Toplumsal ve iktisadi kriz felaket boyutlarına ulaştıkça en ilginç zevk ve eğlencelere yönelik açgözlülük artar. - Her şeyden önce sanat tarihine ilişkin burjuva kavrayışların yanlışlığını göstermek gerekiyor, çünkü her biri hakiki bir Marksist yaklaşımın önünde birer engel oluşturuyor. İlk engel, elbette ki bir sanatçılar tarihi olarak algılanan sanat tarihidir... - Ekonomik krizler tıpkı Goya'daki aklın uykusu gibi canavarların doğumuna mı yol açıyor? Kıyamet sembolizminden Ortaçağ'ın fantastik hayvan masallarına, şu veya bu canavarane yaratığın ortaya çıkışının hangi toplumsal veya iktisadi olaya tekabül ettiğini belirlemek pek kolay değil.


- Berlin'de, kimisi tek sayılık, kimisi uzun bir döneme yayılan, çok sayıda Dada dergisi yayınlandı. Çoğu, o sıralarda baskın olan sansürü alt etme arayışlarının ürünüydü... - Harabe sanatının üstadı muhakkak ki Piranesi'dir. Giovanni Battista Piranesi, ayrıca gravür sanatının en büyük ustalarından sayılıyor. Ama o, asıl olarak mimar, ve mesleğinin dünyada devrim yaratabileceğine inanıyor. - Muhafazakarlık bağlamında gelecek, sürdürülmeye değer bir geçmişe aidiyet üzerinden kurulur. Bu siyasal duruşun Türkçedeki ifadesi olan muhafaza sözcüğü Arapça "hıfz"dan türer tıpkı hafıza gibi saklamak, korumak, bellekte tutmak anlamlarında... - Mimar, mekanı tasarlar. Ama mekana ilişkin anlatıların kurgulanması ve buna uygun bir dilin geliştirilmesi, hayli yakın dönemli gelişmelerdir... - Cumhuriyet mimarlığı bağlamında tarihsel çevrenin korunması sorunsalına eğilince karşılaşılan egemen tutum, koruma ya da yenileme ikilemini Türkiye'nin kültür alanında okunagelen kutuplara oturtma çabası... - Kadim imparatorlukların gücüne özenen iktidar sahipleri 20. yüzyılda harabeleri araçsallaştırırlar. Mussolini geçmişten kalan harabeleri canlandırırken, Hitler geleceğe miras bırakacağı harabeleri tasavvur eder... - Avrupa'da harabelere ilgi Rönesans'la uyanır. Kadim Yunan ve Roma mirasının canlanmasıyla birlikte, geçmiş güncellik kazanır; tarihi değer kavramının farkına varılır... - Tarsila do Amaral 20. yüzyılın ilk yarısında yeşeren Brezilya modernizminin önde gelen sanatçılarından. 1920'de Paris'e giden ve bir süre Academie Julian'e devam eden Amaral, Brezilya modernizmine özgü bir dil geliştirirken, Avrupalı avangard sanatçılardan etkilendi. - Amerika'nın en zenginleri arasında sayılan Sackler hanedanı, yakın zamana kadar sanat ve akademi dünyasının önde gelen kurumlarına yaptıkları cömert bağışlarla tanınıyordu... - Rusya'da geçmişi pagan festivallerine dayanan, sonraları kilise törenleri ve çarlık merasimleriyle süregiden toplu gösteriler, Devrim sonrasında düzenlenen kutlamalarda bütün bir kenti içine alan kitlesel tiyatrolara dönüştü... - Dada'nın belirgin niteliklerinden birisi, herhangi bir programa, kurama, yapıya sahip olmamasıydı. Başka avangard sanat hareketlerinin yenik düştüğü kuramsallaştırmanın gizli tehlikelerine boyun eğmemesiydi. - Dada'nın Zürih safhasında öne çıkan iki kadın dadacı, Emmy Hennings ve Sophie Taeuber birbirine zıt iki karakterdi. Şiiri, şarkıları ve dansıyla Zürih'teki Dada suarelerini sürükleyen, izleyicileri kışkırtan Hennings'in aksine, sessiz, mazbut ve sıkılgan Taeuber Dada gösterilerindeki azgınlıklardan uzak duruyordu. - Berlin'de Kulüp Dada'ya dahil edilmeyen Hannah Höch'ün maruz bırakıldığı yok sayma, kimi sanat tarihçilerinin Dada'yı bir erkekler kulübü olarak nitelemesine, hatta kadın düşmanlığı ile suçlamasına neden oldu. Oysa Zürih'te Emmy Hennings ve Sophie Taeuber'in Dada gösterilerindeki etkinlikleri, zamanın başka sanat hareketlerine kıyasla, Dada'nın kadın yaratıcılığına daha açık olduğunu gösterir. - Dada'nın yirminci yüzyılın ilk çeyreğindeki öteki avangard hareketlerle ekspresyonizmle, fütürizmle, konstrüktivizmle ilişkileri kimi zaman yakın, kimi zaman mesafeli ya da çalkantılı ama hep canlıydı. Dada'nın sonunu getiren Paris faslının ardından ise bambaşka bir avangard hareket, sürrealizm, peyda oldu. - Yirminci yüzyıl başının sanata karşı sanat yapan avangard hareketleri içinde en radikali ve isyankarı sayılan Dada, yekpare bir sanat akımı değil, özünü koruyarak çeşitli kentlerde farklı biçimlerde tezahür eden bir cereyandı. Dolayısıyla, Dada tarihleri çoğunlukla kentler birbirlerinden ayırt edilerek yazılır. - Maurice Barres duruşmasını vesile ederek Dada'ya ahlaki kıstaslar getirme çabası hüsranla sonuçlanan Andre Breton, 1922 başlarında bir avangard dayanışması oluşturmaya girişti. Paris Kongresi'ni toplayarak, savaş sırasında gerileyen modern ruhu tanımlamayı, ve yüzyıl başının önde gelen avangard sanatçıları ile savaş sonrası neslini buluşturmayı öngörmüştü. - Tristan Tzara, başta Paris'e geldiğinden beri ona kucak açan Francis Picabia olmak üzere, dadacı arkadaşlarından kopunca, yabancı bir ülkede beş parasız ve yalnız kalmıştı; artık bir dergisi de yoktu. Dada'yı yeniden canlandırmak için bir girişimde bulundu: 'Dada Salonu'. - Fütürist ölmüş. Neden? DADA'dan. Genç bir kız intihar etmiş. Neden dolayı? DADA. Ruhlara telefon edildi. Kim akıl etti? DADA. Hayat hakkında ciddi düşünceleriniz varsa, sanatsal keşiflerde bulunuyorsanız ve aniden kafanız gülmekten çatlıyorsa, tüm fikirlerinizin işe yaramaz ve saçma olduğunun farkına vardınızsa, bilin ki DADA SİZİNLE KONUŞMAYA BAŞLAMIŞ... - Parisli dadacılar Bay Maurice Barres'in Dada Tarafından Yargılanması ve Hüküm Giymesi başlığını verdikleri gösteriyi 13 Mayıs 1921'de gerçekleştirmekte karar kıldılar. Breton'la Aragon'un sonuçlarını pek fazla düşünmeden giriştikleri bu yeni Dada etkinliği Paris'teki dadacıların zaten gayet kırılgan olan birliğini tehdit edecekti. - Dada portrelerinin birçoğu makine ve insan karışımı melez temsillerdi. Dadacılar modern toplumda teknolojinin yeri konusunda karşıt görüşlere sahipti. Özgürleştirici yanıyla teknolojiyi kucaklıyorlardı. Ama fütüristler gibi makineyi yüceltmiyorlar, mekanikleşmeye ve rasyonelleşmeye karşı çıkıyorlardı.


- Bienaller ve uluslararası ölçekte iş gören küratörler, otuz yıldır müzenin "ihtişamı"yla mücadele ediyorlar. Böyle bir ethos, geçmişle ve kültürel mirasla durmadan boğuşur. Ve bunun yegane sebebi sanat kurumlarının frenleyici etkisi değil. Bu mücadelenin bir diğer nedeni de, tarihin, yeni bir fikrin aslında çok da yeni olmadığını gösterebilecek olması. - Post-Fordist dünya ekonomisinde çokluğa duygusal tonalitesini veren şeydir kinizm ve fırsatçılık. Çağdaş sanat dünyası bağlamında ise mecburi iş görme tarzı haline gelmişlerdir. - El işiyle uğraşan veya bir çalgı çalan herkesin, durmadan deneme yapmaya, harıl harıl çalışmaya ihtiyacı vardır, ta ki ruhunu da bedenini de teslim etme noktasına gelene dek. Ama bu yavaş ustalaşma zamanı, tefekküre dalmak ve hayal gücünü çalıştırmak için de şarttır. Sanatın ortaya çıkması için gereken asgari koşuldur. - Kentlerde yaratıcı bölgelerin, moda semtlerinin, lüks barların yapay bir şekilde tasarlanması, gerçek anlamda politik, kentsel bir stratejinin parçası: Gözde sanatçılardan ve diğer yaratıcılardan oluşan ele avuca sığmaz kalabalığı, ince ince hesaplanmış bir kentsel mekanda onlara bir yer vererek ehlileştirme amacı taşıyor. - İnsanın yetişkinliğe adım atmasını engelleyen iki şey vardır: biri aile, diğeri cemaat/camia. En azından, 1970'te kent hayatının sorunlarını inceleyen sosyolog Richard Sennett bu sonuca varmıştı. Sennett'a göre insan davranışı büyük ölçüde ergenlikten çıkamıyordu... - -


- Vittorio de Sica'nın "Yuvasızlar" filminde gördünüz onları, Fellini'nin "Cabiria'nın Geceleri" filminde gördünüz, veya yeni-gerçekçiliğin daha az bilinen başka filmlerinde... İtalya'da, Roma'nın teneke mahallelerine dair kafasında muğlak da olsa bir izlenim oluşmamış kimse yoktur. - Her İtalyan şehrinde, hatta ülkenin kuzeyinde bile, çoğunlukla ambarlardan, kulübelerden, barakalardan oluşan, yoksullara mahsus toplama kampları görürsünüz. Fakat bu hadisenin en çarpıcı, en karmaşık, hatta görkemli diyeceğim örnekleri Roma'dadır... - Edebiyatta Jdanovculuk en köklü mantığını endüstriyel ahlakta bulur: her insanın kendine 'yakışan' yeri işgal ettiği, kendine 'yakışan' işlevi yerine getirdiği, kendine 'yakışan' görevle kendini tanımladığı bir yaşam tasavvuru... - Şunu hiç tereddütsüz söyleyebilirim ki gerçek faşizm tam da bu tüketim uygarlığı iktidarı. Ve bu olay o kadar hızla yaşandı ki farkına bile varamadık. Tam bir kabus gibi... Belki şimdi kabustan uyanıp etrafımıza bakıyoruz ve yapabileceğimiz hiçbir şey kalmadığını görüyoruz. - İlk anılarımız görsel niteliklidir. Hafızada hayat bir sessiz film olur. Hepimizin zihninde, hayatımızın ilki veya ilklerinden bir tanesi olan bir görüntü vardır. Bir göstergedir o görüntü dilsel bir gösterge... - nesin sen peki? Çocukların diyarı, açların, yolsuzların... - Ölmek şarttır, çünkü yaşarken anlamımız yoktur ve hayatımızın dili tercüme edilemez. Ölüm, hayatlarımız üzerinde şimşek hızıyla montaj yapar. Hayatlarımızın anlamlı hale gelmesi, ölüm sayesindedir.


- Kamuoyu yoklaması bugün bir siyasi eylem aracıdır; belki de en önemli işlevi, belli sayıdaki kişisel kanaatlerin toplamından ibaret kamuoyu diye bir şeyin var olduğu yanılsamasını kabul ettirmektir... - Müzeler herkese açık, hatta Pazar günleri ücretsiz; ama müzeye giden işçilerin oranı ziyadesiyle düşük, yüksek öğrenime kaydolan işçi çocuklarının oranıyla aşağı yukarı aynı. Düşük sınıflara mensup insanlar müzeye gitme imkanına usulen sahipler, ama usulen var olan bu imkanı kullanarak gerçekleştirme fırsatları yok... - Ekonomik çıkarlara ve medyanın baştan çıkarmalarına teslimiyet, dışardan eleştirilerle ve içerden karalamalarla birleşerek, başta sosyal bilim olmak üzere bilime duyulan güvenin altını oyuyor. Ezcümle, bilim tehlikede, ve tam da bu nedenle tehlikeli hale geliyor... - Manet'nin bir Mallarme portresi (1876) bir de Zola portresi (1868) var. Bu iki portreyi yan yana koymak ilginç olabilir. Manet'nin bu iki adamla ilişkileri birbirinden çok farklı... - Manet'nin sebep olduğu kriz, temelde, bir estetik dil kriziydi: İnsanlar, resimler hakkında nasıl konuşacaklarını bilemez oldular. Hakkında nasıl tartışacaklarını bilemedikleri, üzerine söyleyecek tek bir lafları olmayan bir şey yapıyordu Manet. - Ancak ve ancak, bir eleştiri alanının nasıl doğduğunu ve nasıl dönüştüğünü anlarsak, akademik eleştiriden estetik eleştiriye ve bugün bildiğimiz eleştirmen figürünün icadına nasıl geçildiğini anlayabiliriz; Manet'nin devriminin tetiklediği dönüşümlerden biridir bu icat, ve bizzat kendisi de bu devrimin ürünüdür. - Bir sanat eseriyle kurulan iletişim, büyük ölçüde bilinçdışı düzeyde gerçekleşir burada bilinçdışından kasıt, hem alışkanlıklarımıza işlemiş olan her şey, hem de kelimenin psikanalizdeki anlamıyla bastırılmış olan her şeydir. - Bir alan haline gelmek, mutlak özerklik, katıksız özgürlük katına yükselmek demek değil. En özerk alanların bile, üzerlerinde etkide bulunan alandışı ilişkileri vardır. Sözgelimi bugün televizyon hemen hemen her alan üzerinde etkide bulunur... - Farklı sermaye türlerini biriktirme rekabeti olarak tanımladığımız şeyi çoğu alanda gözlemlemek mümkün. Mevcut koşullarda, Habermas'ın bozulmamış iletişim dediği şey daima bir istisna olacaktır. Böyle bozulmamış bir iletişime ancak olağanüstü koşullar gerçekleştiğinde, özel bir çabayla ulaşabiliriz. - Entelektüeller işçilerden nefret eder ve onları küçümser, veya onlara haddinden fazla hayranlık duyar ki bu da onları küçümsemenin bir biçimi. Akademik zihniyeti inceleyerek hayata geçirebileceğiniz özeleştiri bu nedenle hayatidir... - Belirli görüşler etrafında biraraya gelen ve düşünce hayatı üzerinde nüfuz sahibi olan aydın "şebekelerini" tüm ayrıntılarıyla ortaya koymak gerekiyor. Bu insanlar aydın figürünü ve işlevini kendi suretlerinde, yani kendi çaplarında yeniden tanımlamak istiyorlar... - Aydın paradoksal bir varlıktır. Bu paradoksal niteliği, ya saf kültür ya da siyasi angajman biçimindeki klasik ikiliği sorguladığınızda anlayabilirsiniz ancak. Aydının tarihsel oluşumu, bu karşıtlığı aşmasına dayanır... - Manet, eserine bir anlamın okunur olmasını sağlamak gibi bir amaç taşımayan bir kurgu nakşetmekle, resme bir anlatı olarak bakan, bir hikayenin dramatik temsili olarak bakan akademik gözün beklentilerini çok temel bir yönden boşa çıkarmıştır... - Sanatı bu nedenle seviyorum. Çünkü en azından orada, o kurmacalar dünyasında her şey serbest. İnsan her arzusunu karşılayabiliyor, her istediğini yapabiliyor, hem kral hem tebaa, hem etkin hem edilgin, hem kurban hem papaz olabiliyor. Sanatta hiçbir sınır yok. - Sanatçılar: hiçbir çıkar gözetmedikleri için övülmeliler, diyor Flaubert, "Basmakalıp Düşünceler Sözlüğü"nde. İşte bu, fukaralığı elin tersiyle itilmiş zenginliğe, dolayısıyla manevi zenginliğe dönüştüren dahiyane bir ideolojik ters çevirmenin ilkesidir. - Entelektüellerin, abartılı bir coşkuya kapıldıklarında kendilerine atfettikleri o büyük rolü, vahiy bildiren peygamber rolünü oynayabilecekleri şüpheli. Ama en azından, kendi varoluşlarını ve özgürlüklerini yok etme tehdidi taşıyan piyasa güçleriyle suç ortaklığına ve işbirliğine girmekten kaçınabilirler. - Aydınların en değerli ortak kazanımları tehdit altında. Bu tehditlerin başında onların özerkliğinin hem ürünü hem de güvencesi olan eleştirel düşünce geliyor.


17. yüzyılda pek çok insan coğrafyasında bir salgın gibi yayılmaya başlayan modernlik, bu coğrafyalarda var olmuş organik bütünlükleri geri dönüşsüz biçimde parçalar. İnsanların, şeylerin ve düşünme biçimlerinin görece tanımlı sınırlar içinde var olduğu devir hızla kapanır. Dünya artık tahammül edilemez bir biçimde hipermantıksal gerçekliğin hegemonyası altındadır. Asırlar içinde dünyanın bilincine kök salmış olan rasyonalizm, insanlığı giderek bir uçuruma doğru sürüklemektedir. Hegel ve Marx tarafından yabancılaşma olarak adlandırılmış olan modern durum artık doruk noktasına ulaşmıştır.


- Barthes'ın iki metni vesilesiyle söz ile yazı arasındaki fark ve ilişkiler üstünde kısaca durmak istiyorum. Bu metinlerden ilki, Söyleşi İndirimli Makaledir başlığını verdiğim söyleşi fragmanı; ikincisiyse 1974 tarihli Sözden Yazıya başlıklı denemesi... - İhtiyaç ile lüksün eşzamanlılığını savunmaktan maksat, ilerlemeci tarih anlayışının yanlışlığına işaret etmenin yanı sıra, geçmiş'in ve ilkel'in haysiyetine sahip çıkmaktır. ... - Sanat, esaret olarak praksisin eleştirisidir; sanatın hakikati burada başlar. Düşünen kişi, direniyordur; akıntıyı arkanıza alıp yüzmek daha rahattır akıntıya karşı durduğunuzu ilan ettiğinizde bile. - Haz zamanını geri kazanmak için verilen mücadele, kısa gecelerde dörtnala sevişmek, bir başka deyişle, arzu için göze alınan uykusuzluk ve emek bir direniş biçimidir... - Kelimelerle ekmek bıçağı arasında fark yoktur: Ekmek de keserler, adam da. Kimin, nasıl kullandığına bağlıdır. Kurşun gibi kullanmak isteyenler de çıkar. Nitekim çapulcu'yu kurşun gibi sıkmak istedi iktidar göstericilerin üstüne. - 19. yüzyıl uzmanı Ranciere, "Cahil Hoca"da, 19. yüzyılda bir düşünürün, unutulmuş gitmiş bir Aydınlanma filozofunun, Joseph Jacotot'nun "eşitlik aksiyomu"nu nasıl hayata geçirmeye çalıştığını keşfeder. - Modernlik geçmişin başkalığı bilinci üzerine kurulur... Baudelaire de bu bilincin, modern hayatın şair "par excellence"ı, majesteleridir; işte bunun için geçmiş seneler, göğün balkonlarından eski zaman esvaplariyle eğilir.


- Kendinden menkul kadın gibi kendinden menkul insan kategorisi de bugünün politik ufkuna yetmiyor. Bugün artık hepimiz likeniz! - Ne feminizm ne queer tek bir görüşe indirgenemez ve her biri kapsamında yapılan çeşitli çalışmalar arasında yakınlaşmalar ve uzaklaşmalar vardır. Bence bu ikisinin bir zıtlık içinde düşünülmesinin, ilişkilerinin böyle kurulmasının kendisi sorunsallaştırılmalı... - Michel Foucault'nun belki de en iyi bilinen metinlerinden "Cinselliğin Tarihi"nin birinci cildi, yalnızca modern cinsellik tertibatını mercek altına almakla kalmaz, bu tertibatın içinde serpildiği yeni bir iktidar biçimini de tanımlayarak son bulur. - Toplumsal uzlaşımların karşısına skandalla malul bir yaşam; hakikatin gücünün karşısına, hakikat cesaretini çıkarmak; kendini, yaşamını riske atarak başka türlü bir hakikat, başka türlü bir yaşam önermek, kuşkusuz Foucault için militanlık buydu. - Cumhuriyet gazetesinde çıkan haberle ilgili skop'taki yazınızı gördüğüm için yazıyorum. Ben rapor için Şükrü ve diğer arkadaşlarla çalıştım ve gazete yazısı mevcut durumu hayli saptırarak ortaya koyduğu için, size de yazmak istedim. - 55. Venedik Bienali'nin (2013) yan etkinliklerinden biri Ai Weiwei'ın Disposition isimli sergisi. Sergi iki projeden oluşuyor: Le Zitelle'de sergilenen Straight ve Sant'Antonin kilisesindeki S. A. C. R. E. D. - - "Çokkültürcülük, ya da Çokuluslu Kapitalizmin Kültürel Mantığı" son dönemin gözde teorisyenlerinden Slavoj Zizek'in oranla erken dönemde yazmış olduğu etkili metinlerden biridir... - Sanatçının bir etnograf olarak rolünü sorguladığı makalesinde Hal Foster, Walter Benjamin'in "Üretici Olarak Yazar" metninden yola çıkar. Sovyet Devrimi'nin rüzgarıyla ve Bertol Brecht etkisinde yazdığı bu yazıda Benjamin, sanatçıyı, proletaryayla aynı safta olmaya ve tıpkı devrimci işçi gibi sanatsal üretim araçlarına müdahale etmeye çağırır. - Bu yazıda Michel Foucault'nun "Bir Yaşam Biçimi Olarak Dostluk" ve "Şen Bilim" başlıklı söyleşilerinden yola çıkarak "dostluk" kavramında ve deneyiminde yatan politik imkanlar üzerine birkaç söz söylemek istiyorum. - Michael Hardt ve Antonio Negri "Ortak Zenginlik" isimli kitaplarında üç ayrı arı hikayesi anlatırlar. Burada amaçları, kapitalist, sosyalist ve biyopolitik üretim koşulları arasındaki farkı ortaya koymaktır. - Bu yazıyı "Toplumbilim" dergisinin queer kavramı ve kuramına odaklanan ve Özlem Güçlü ile derlediğimiz yeni sayısı vesilesiyle, söz konusu kavram ve kuram hakkındaki fikirlerimizi paylaşmak için yazıyorum. - 20. yüzyılın önemli düşünürlerinden Giorgio Agamben "Kutsal İnsan" kitabında birbiriyle ilişkili iki temel tez öne sürer. Bunların ilki, insanın çıplak hayatı ile siyaset arasındaki ilişkinin, Foucault'nun iddiasının tersine, modernliğe özgü olmadığıdır. - İstanbul'un gündemine damgasını vuran büyük ölçekli kentsel dönüşüm projelerinin zirvesine Recep Tayyip Erdoğan'ın çılgın projesi oturdu (2011 Genel Seçimlerinden az önce). Hatırlatmak gerekirse bu proje, Marmara denizini Karadeniz'e bağlayacak 50 kilometre uzunluğunda, 25 metre derinliğinde ve 150 metre genişliğinde bir kanalın İstanbul Boğazı'nın batısına inşa edilmesini içeriyordu. -


- 20. yüzyılın ilk iki onyılı, siyasal ve toplumsal alanda olduğu kadar sanatsal-kültürel zeminde de hayli çalkantılı olmuş; burjuva medeniyetini ve görüngülerini alaşağı etmeye, estetik parametreleri radikal bir sorgulamaya tabi tutmaya dönük kolektif bir iradeye tanıklık etmiştir... - - 20. yüzyılın en sihirli buluşmalarından birinden, herhalde yine geçtiğimiz yüzyılın sanata ilişkin en stratejik diyebileceğimiz metni çıkmıştır. Esasında kültüre ve sanata ilişkin tartışmalar uluslararası işçi hareketi bakımından her daim stratejik nitelikte olmuştur... - Şikagolu sürrealistlerin radikal mizah ağacında Joe Hill, Marx Kardeşler ve Charlie Chaplin'le birlikte yer alan Bugs Bunny belki de en çok başvurulan popüler figürdür... - 1930'lar için Victor Serge asrın geceyarısı ifadesini kullanıyordu. Bedeli ağır, karanlık bir gece olmuştu. Bu kez Kurbağa Pepe'nin uyanık kalmasına izin vermeyelim. - - - Ünsal Oskay, aradan geçen on yıllık kasırganın ötesinden hala bizlerle konuşuyor. Hala merakımızı kışkırtmaya, inadımızı diri tutmaya çağırıyor tıpkı en sevdiği kitaplardan birinin, Moby Dick'in kahramanı Kaptan Ahab gibi... - Fransa'da 200'e yakın evraksız göçmen, Ekim ayı başında sendikaları CGT'nin desteğiyle greve girmişti. Sinema alanından 70'e yakın isim, bir kısmı sinema sektöründe çalışan bu grevci göçmen emekçilerle dayanışma içinde olduklarını ilan eden bir bildiri yayınladı. - 2015 yılında Centre Pompidou'da Le Corbusier'nin 50. ölüm yıldönümü için düzenlenen retrospektif serginin açılışı, mimarlığın bu büyük isminin faşist çevrelerle ilişkisinin açığa çıkarılması ve mimarlık tarihi içindeki yerinin sorgulanmasının gölgesinde gerçekleşmişti. - - Arthur Rimbaud'nun, uzun süre hayal edildiği gibi barikatların üzerinde kızıl bayrak salladığına dair somut bir veri yoksa da, Komün'ün ateşli bir destekçisi olduğu bilinir. Son on yıldan beri de Rimbaud'nun genel olarak devrimci siyasetle ilişkisini irdeleyen kapsamlı çalışmalar yayınlanıyor. - Rosa Luxemburg'u hatırlamak; kısa vadeli hafızanın, hazır düşüncenin ve gelip geçiciliğin her alandaki tahakkümüne karşı fikriyatının ve değerlerinin güncelliğini vurgulamak için fazlasıyla neden var... - İki sene önce manifestosunun doksanıncı yılı vesilesiyle sürrealist hareketi anıyorduk. 2016'da ise Dada'yı, yüzüncü yılında hatırlama imkanını kaçırmayalım. - Bloch'un savunuculuğunu üstlendiği militan iyimserlik de bu ütopya yüklü, hareket halinde, süreçsel, yaratıcı maddenin içinde barındırdığı potansiyellerin, eğilimlerin bilincine dayanır. - Birinci Dünya Savaşı, siyasal, iktisadi ve felsefi açıdan olduğu kadar kültürel ve sanatsal eksende de bir kırılma noktası teşkil eder. 1914-1918 Savaşı, vahşetin ve barbarlığın moderniteye ne derece içkin olduğunu göstermiş ve böylece, Batılı modernliğin her bir alandaki hakim kodlarının radikal bir sorgulamaya tabi kılınmasının önünü açmıştır. - - Dışavurumcular da bir yandan gerçekliğin üzerindeki aldatıcı görünümü bozarak bu gerçekliğin esasını kavramaya çalışır, bir diğer yandan ise henüz var olmayanı duyumsatır. - Sürrealizmin kurucusu Andre Breton ile Ekim İhtilali'nin önderi Troçki'nin, Meksika'da karşılaşması bir nesnel tesadüfün eseri olabilir mi? Sürrealistlerin sıklıkla başvurduğu bu kavramı biraz fazla mistik bulmakla birlikte Troçki de, Çılgın Aşk'ın yazarının konferans vermek üzere Meksika'ya geleceğini duyduğunda, bu karşılaşmanın kaçınılmaz olduğundan şüphe duymaz. - Herhalde başka hiçbir düşünce hareketi, dünya çapında meydana gelen siyasal olaylara, bu denli sistematik ve tutarlı biçimde müdahale etmemiştir. Gerçeküstücüler bildirilerle, manifestolarla, mitinglerle, kimi kez de doğrudan silaha sarılarak, emekçilerin ve ezilen halkların yanında yer almışlardır.


- Herkes İçin Mimarlık Derneği, gönüllü öğrencilerle profesyonellerin biraraya gelerek, kentsel ve kırsal alanları ilgilendiren toplumsal sorulara mimarlık ve tasarım bağlamında yaratıcı cevaplar aradığı bir platform. - Bu araştırma, yapılara yönelik soruların cevabını yapılar dışındaki aşkın anlam ve ideallerde arayan bakış açılarını, biçim tanımları üzerinden tartışır. İçkin bakış açısıyla ele alındığında yapılar, bitmiş, hesaplanmış, düzenlenmiş, tasarlanmış nesneler ve biçimler değil; hiçbir zaman tamamlanmayacak, ideal ve tam olmayacak, bitmez tükenmez oluşlardır. - Birbirine benzemeyen, hatta zıt birçok şeyin biraraya geldiği Taksim Gezi Parkı, yarattığı imgelerle, hikayelerle kent belleğine dahil olmuştur. Böylece, kamusal olanın bir kural koyucu olmadan nasıl düzenlenebileceği ve tecrübe edilbileceği konusunda bir kent müzesinin canlandıramayacağı muhteşem bir sahne kurmuştur. -