Hepinizin bildiği gibi İsmet İnönü, Atatürk'ten sonraki ikinci cumhurbaşkanımız. Türk siyasi hayatının en önemli figürlerinden biri. Osmanlı İmparatorluğu ve Milli Mücadele dönemindeki subay kimliğini, cumhuriyetin kuruluşundan itibaren siyasetçi olarak uzun yıllar sürdüren İsmet İnönü, 1884-1973 yılları arasında yaşadı. Geçtiğimiz günlerde, Yapı Kredi Yayınları tarafından 2023 yılının şubat ayında basılan bir kitap satın aldım ve hızlıca okuyup bitirdim. Kitap, İsmet Paşa'nın kızı başta olmak üzere İnönü ailesinin yaşamına odaklanıyor. Özden İnönü'nün annesi Mevhibe İnönü, babası İsmet İnönü, kardeşleri Erdal İnönü ve Ömer İnönü. Doğduğu günden bu yana İstanbul'da yaşayan biri olarak, kitapta sürekli sözü geçen yapılardan biri, diğerlerinden daha çok dikkatimi çekti: İnönü Evi Müzesi. Burası internet aramalarında karşımıza İsmet İnönü Müzesi şeklinde de çıkabilen, tam adı Heybeliada İnönü Evi Müzesi olan bir yapı. Heybeliada İnönü Evi Müzesi, isminden de anlaşılacağı üzere, aslında İnönü ailesinin yazlık evi. Günümüzde İnönü Vakfı tarafından müze haline çevrilen bu ev ile İnönü ailesinin ilişkisi, 1924 yılına uzanıyor. İsmet Paşa'nın o dönemki sağlık sorunları neticesinde, doktorların istirahat önerileri üzerine bu ev bulunarak kiralanıyor önce. 1934 yılına gelindiğinde ise ev, sahibi olan Rum'dan eşyasız olacak şekilde satın alınıyor. Metin Heper, Türkiye İş Bankası Kültür Yayıncılıktan çıkan İsmet İnönü isimli biyografide, İnönü ailesinin son derece mazbut olduğunu, paşanın gereksiz harcamalardan kaçınan bir kişiliğe sahip olduğunu yazar. Zaten bunu, kızının söyleşi kitabını okurken de rahatça anlıyorsunuz. Ne diyorduk? Evet, burası aslında eski bir Rum evi. Bu yüzden gittiğiniz zaman öncelikle tavanlara özellikle dikkat etmenizi rica ediyorum. Zira bu evlerin en tipik özelliklerinden biri yüksek tavanlı oluşudur. İşte bu yazımda size Heybeliada'da bulunan İnönü Evi Müzesi hakkında bazı bilgiler vereceğim. İnönü Evi Müzesi, Heybeliada'ya ulaştıktan sonra, 15 dakikalık kısa bir yürüyüşle rahatça ulaşabileceğiniz bir mesafede bulunuyor. Tam adresi şöyle: Refah Şehitleri Caddesi, No 67, Heybeliada, İstanbul. Evin hemen girişinde sizi İsmet İnönü'nün büstü ve Mustafa Kemal Atatürk'ün ölümü üzerine İsmet Paşa'nın ona hitaben yayınladığı taziye mesajı karşılıyor. Paşanın, Sabahattin Ali kitaplarını anımsatan Türkçesi, okurken insanı etkiliyor doğrusu. Birkaç katlı yapının giriş katında salon, mutfak ve İsmet İnönü'nün çalışma odası yer alıyor. Evdeki mobilyaların ve eşyaların tamamı orijinal. Sadece bazılarının yüzleri yenilenmiş. Evin ve üst katlara çıkan merdivenlerin duvarları ise çeşitli yazışmalar, mesajlar, ailenin fotoğrafları ve farklı tablolar ile süslü. Bunlar arasında en çok dikkatimi çekenler, Atatürk'ün Lozan Anlaşmasının yıl dönümü sebebiyle 1938 yılının temmuz ayında İsmet İnönü'ye gönderdiği mesaj ve İnönü'nün buna cevabı oldu. Giriş katındaki salonda, Atatürk'ün hediyesi olan zarif yemek takımını, İnönü ailesi fertlerinin giydiği kıyafetleri, İsmet Paşa ve ailesinin betimlendiği tabloları ve aile tarafından sıklıkla kullanılan satranç takımı ile mobilyaları göreceksiniz. Satranç, özellikle İsmet Paşa'nın oynamayı çok sevdiği bir oyun olduğu için olsa gerek, salonun tam ortasında sergileniyor. İnönü'nün hem arkadaşlarıyla hem de bazen kendi kendine satranç oynadığı bilinmektedir. Hatta Özden Toker ile yapılan söyleşi kitabında da, İsmet Paşanın Ürdün Kralı Abdullah ile satranç oynarken çekilmiş bir fotoğrafı var. İsmet Paşa, ata binmekten de çok hoşlanırdı. Salonun bir duvarının önünde dönemin teyplerinden biri görülürken, duvarda ise kendisinin at üstünde bir fotoğrafını göreceksiniz. Evin birinci katında ise İsmet ve Mevhibe İnönü ile çiftin erkek çocukları olan Ömer ve Erdal'ın yatak odası bulunuyor. Erkek çocukların yatak odasındaki karyolaların hemen yanında bir kitaplık var. Ayrıca diğer odada Mevhibe İnönü'ye ait seccadeyi göreceksiniz. Yine Metin Heper, İnönü ailesinin dinine son derece bağlı olmasına rağmen, bunu dışarıya reklam amaçlı ve bir siyaset malzemesi olarak asla kullanmadığının altını çizer. Banyoda ise ilginç bir ayrıntıya dikkatinizi çekmek istiyorum. Küvetin bulunduğu duvardaki aparat, yaşının ilerlemesi ve sağlık durumunun giderek bozulması üzerine İsmet Paşa için buraya özel olarak yerleştirilmiş. Acil bir durumda çekilmesi için konulan ip çekilince zil çalıyor. Ancak bildiğim kadarıyla bunu kullanmaya hiç gerek duyulmamış. İsmet İnönü, ailesiyle beraber bu evde geçirdiği yazlarında sık sık denize girerdi. Hatta paşanın Heybeliada plajında yaptığı çivileme atlayışları çok meşhurdur. Bu, aynı zamanda adada yaz ve deniz sezonunun da açıldığı anlamına gelirdi. Kitapta altını çizdiğim cümlelerden biri, İsmet Paşa'nın kızı Özden'e, 14 Mayıs 1950 seçimleri öncesinde söylediği sözler oldu. Yazıyı bitirmeden önce birkaç şey daha söylemek isterim. Heybeliada İsmet İnönü Evi Müzesine giriş herkese ücretsiz. Pazartesi günleri hariç olmak üzere, haftanın her günü, 10:00-17:00 saatleri arasında açık. Sadece 12:30 ile 13:30 arasında yemek molası nedeniyle kapalı. Ona dikkat edersiniz. Müzeye gittiğiniz zaman, görevli Aynur Hanım size bir anlamda rehberlik ederek her bir odayı ve tüm eşyaları tüm ayrıntılarıyla anlatıyor. Üstelik o bunları anlatırken, Türk siyasi hayatına ilişkin belki de daha önce hiç duymadığınız nice detaylar duyacaksınız. Türkiye'de işini bu kadar şevkle yapan bir insana pek sık rastlamadığımı belirtmeliyim. Basit bir müze gezisinin, tarihte yolculuğa nasıl dönüştüğünü kendi gözlerinizle göreceksiniz. İlk fırsatta Heybeliada İsmet İnönü Evi Müzesine bir uğrayın derim.


Şimdi New York ile İstanbul'u karşılaştırırsak diyebiliriz ki, birincisi kıyamettir, ikincisi ise bir yeryüzü cenneti. Bir Türk atasözü der ki; "Ev kuran önüne ağaç dikmeli" Oysa biz ise söküp duruyoruz ağaçları. İstanbul bir meyve bahçesidir, bizim kentlerimiz ise taş ocakları. Geleceğin büyük kentleri ağaçlıklar içine kurulabilir. Çocukların top oynayacak alan bile bulamadığı, bahçesiz, yeşilliksiz, üst üste beton yığınları ile dolu bir kent, kimin gözüne güzel görünebilir? Kimin için sağlıklı olabilir? Evinizin önüne ağaç dikmeye kalksanız, kaldırıma park etmiş otolardan yer bulamazsınız. Yürüyüşe çıksanız, bozuk kaldırımlarda tökezleyip toz ve egzoz gazı yutarsınız. Ne Florya taraflarında, ne de Kadıköy yakasında gidilebilecek plaj bulabilirsiniz. Boğazda son kalan yeşil tepeler de hızla betonlaşıyor. Vatandaş özlemini çektiği yeşili ancak mezarında bulabilecek bu gidişle. İstanbul'un selvili mezarlıkları çok güzeldir. Ama eğer bu yeşillikli mezarlıklarda yer ayırtabilecek kadar zenginseniz. Şimdi anlat bakalım zavallı, bu ilahi hayali anlatabilmek için kafi gelmeyen kelimelerinle günaha gir! İstanbul'u anlatmaya kim cüret edebilir? Chateaubriand, Lamartine, Gautier diye mi mırıldandınız? Tasvirler, tabirler akla doluşurken kalemden kaçıp uzaklaşıyor. Ümitsizce, ama beni sarhoş eden bir hazla hem görüyor, hem konuşuyor hem de yazıyorum. Haydi bakalım! Önümüzde geniş bir nehir gibi Altınboynuz görülüyor. İki yüksek sahilinin üzerinde birbirine muvazi olarak uzanan ve sekiz millik tepeleri, vadileri, körfezleri, burunları içine alan sıra sıra kasabalar var; kat kat yükselen yüzlerce bina ve bahçe; renk renk ev, cami, saray, hamam, köşk setleri ve bunların arasından upuzun fildişi kuleler gibi semaya yükselen bir sürü parlak külahlı minare. Bu harikulade manzaranın hususiyetlerini nasıl kavramalı? Bir an yakın kıyılara, bir Türk evine veya yaldızlı bir minareye bakıyorum ama hemen sonra nazarlarım bu ışıklı büyük derinlikte yeniden dolaşıp dururken, gözlerimi takip edemeyen perişan zihnim ile şu iki dizi hayal şehrinin içinde kaybolup gidiyorum. İlk heyecan geçince yolculara baktım, dilleri tutulmuş gibiydi. İki genç Atinalı kızın gözleri nemliydi, Rus hanım, şu tantanalı anda küçük Olga'yı göğsüne bastırmıştı ve buz gibi soğuk İngiliz rahip ilk defa sesini duyuruyor, zaman zaman wonderful, wonderful diye bağırıyordu. Tüm olumsuzluklarına karşın İstanbul gezilecek yerler bakımından çok zengin. Ne ölçüde sahip çıkıldığı tartışmalı olsa da, müthiş bir kültürel ve tarihsel mirasa ev sahipliği yapıyor. İşte bu yazıda ben de sizlere, alışıldık İstanbul turistik yerler dışında kalıp ismi pek geçmeyen, ama İstanbul'da görülmesi gereken yerler arasında yer alan kimi önemli yapıları tanıtacağım. Yani bu listede Arkeoloji Müzesi, Topkapı Sarayı, Kapalıçarşı gibi popüler ve bol turist çeken yerlerden ziyade, keşfedilmeyi bekleyen diğer gizli hazineler var. Küçüksu Kasrından başlayalım o halde. Arapça bir kelime olan Kasır, köşk anlamına gelmektedir. İstanbul'un Anadolu yakasında, adından da anlaşılacağı üzere Küçüksu mahallesinde yer alan bu yapı, ilk olarak Sultan 1. Mahmut döneminde, denize sıfır, ahşap ve iki katlı bir saray olarak inşa edilmiş. Sultan Abdülmecid döneminde ise bu bina yıktırılarak günümüzde mevcut olan yapı oluşturulmuş. 1857 yılında hizmete giren bu yeni Küçüksu Kasrının mimarı ise Nikogos Balyandır. Bodrumla beraber üç katlıdır. Hemen önünde bir kafenin yer aldığı, Anadolu Hisarında ziyaretçilerini bekleyen bu kagir binayı Pazartesi ve Perşembe günleri hariç her gün ziyaret etmek mümkün. Burayı herkes mutlaka görmeli. Tarihsel önemi öylesine büyük ki! 1. Dünya Savaşı sonrası İstanbul'a gelen Mustafa Kemalin bir süre ikametgah adresi olan bu ev, günümüzde güzel bir müzeye dönüştürülmüş durumda. Atatürk 1918'te büyük savaşın sona ermesinden sonra bu evi kiralar ve Milli Mücadeleyi başlatacağı tarih olan 19 Mayıs 1919'a kadar burada yaşar. Mustafa Kemal'in, annesi Zübeyde Hanıma "Tam istediğim gibi" dediği bu evi ona aile doktoru Rasim Ferid Bey bulmuştur. Tereddüdün zamanı geçmişti. Evinin kapıları her an çalınabilirdi. Odanın bir köşesinde gömüldüğü koltukta halsiz, hareketsizdi. Tabladaki sigara artıkları bir tepe gibi yığılmıştı. Bir aralık, yalnız ümitlerini, yaşama arzusunu kaybeder gibi oldu. O zaman kendinden korktu. Yerinden fırladı. Sigara paketini kavradı. Kibriti çaktı. Karanlık, ıssız ve her tarafından hayaletler dolaşıyormuş sanılan kasvetli odanın ortasında bir ışık belirdi. "Çocuklar buraya gelin!" diye bağırdı. Yaveri odaya koştu. O gece perdeleri indirilmiş Şişli evinin yatak odasında uykusu kaçan adam, kendi kendisiyle bir savaşmış, kararını vermişti. Atatürk, her iki çok partili sistem döneminde de siyasal partilerin belirli çıkarları temsil etmesini onaylamamıştır. O çıkarların değil düşüncelerin çarpışmasının gerekli olduğunu çünkü ancak bu suretle hakikatin ortaya çıkarılmasının mümkün olacağını düşünmüştür. Bir biçim olarak ele aldığımızda Atatürk'ün zamanında aşkın devletle karşılaşıldığını iddia etmek çok güçtür. Atatürk, karizmatik niteliklerine rağmen kişisel yönetimden kaçındı. Bill ve Leiden, Atatürk'ün tüm Ortadoğu'da bu tür bir yönetime en az başvuran lider olduğunu belirtmişlerdir. Sadece ulusal bağımsızlık mücadelesinin ilk evrelerinde değil, daha sonra iktidarını pekiştirdiğinde de, bir mevkide bulunan kişiyle o mevkii birbirinden ayırma konusunda dikkatliydi. Bu çok özel müzede, yabancı ve Türk ressamların elinden çıkma, yine o dönemlere ait nefis tablolar da yer alıyor. Örneğin İtalyan ressam Vittore Pisani bunlardan yalnızca biri. Belki Selanik Atatürk Evine gidememiş olabilirsiniz ama Şişli'ye, Mecidiyeköy'e, Osmanbey'e veya ne bileyim Harbiye'ye yolunuz mutlaka düşecektir, geçerken buraya uğramayı ihmal etmeyin. Milli Saraylar bünyesinde yer alan Şale Köşkü, İstanbul'da doğup büyümüş biri olarak bunca yıl ziyaret etmediğim için kendimden utanmama neden olmuş harika bir yer. Hepimizin bildiği gibi Yıldız; Beşiktaş, Ortaköy ve Balmumcu arasında yer alan genişçe bir alan. Zaman içinde eklenen binalar ve son olarak 2. Abdülhamid döneminde yapılan düzenlemelerle birlikte Yıldız Sarayı adını alan bu bölgede birçok yapı bulunuyor aslında. Şale Köşkü de bunlardan biri oluyor. Köşk bodrumuyla beraber üç katlı ahşap ve kagir olarak inşa edilmiştir. Ahşap panjurlu pencereler dışarıdan hemen dikkati çeker. İç kısım dekorasyonu da en az dışı kadar ihtişamlıdır. Yapının içinde öne çıkan en dikkat çekici bölümlerden biri hiç kuşkusuz Tören Salonudur. Duvarlardaki kartonpiyerler İtalyan, Türk ve Ermeni ustalarca yapılmıştır. Bu salonun zeminindeki bej & kırmızı renkli Hereke Halısı tek parça olup, yaklaşık 400 metre karelik bir alanı kaplamaktadır. Şöminelerin üstündeki büyük aynaların önünde Paris markalı bir saat ve iki adet yıldız vazo bulunur. Bunun yanı sıra İsveç yapımı çini sobalarını da gittiğinizde dikkatle incelemenizi öneririm. Köşkün içini gezerken her bir odayı hayranlıkla incelemiştim. Avrupa'da gördüğüm birçok saray ile aynı ölçüde ihtişamlıydı diyebilirim kesinlikle. Avizeler, duvar kaplamaları, tablolar, mobilyalar, hamamlar, odalar... Evet, köşkün içinde, en alt katta hamam bile var! Köşkün Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki en önemli ziyaretçisi Alman İmparatoru 2. Wilhelm'dir. Hatta yapının üçüncü bölümü, imparatorun İstanbul'u ikinci kez ziyareti dolayısıyla eklenmiştir. Salah Birsel, Kahveler Kitabında, bu ziyaret için Beyazıt'tan başlayarak Hipodroma kadar olan yolda yer alan tüm barakaların tekerlekli kızaklara bindirilip kısa süreliğine meydandan uzaklaştırılıp taşındığını yazar. İkinci Wilhelm aynı zamanda Sultanahmet Meydanında adına bir de çeşmesi bulunan imparatordur. Burası Alman Çeşmesi adıyla bilinmektedir. Hazır yeri gelmişken kısaca Alman Çeşmesinden de bahsedeyim. Sultanahmet Meydanında yer alan yapı, 1. Dünya Savaşı öncesinde Kayzer 2. Wilhelm'den bir armağandır aslında. Burası eskinin Hipodrom Meydanı olarak anılan kısmının başlangıç noktasıdır aynı zamanda. Şu anda bulunduğu yere 1900 yılında dikilmiştir. Sekizgen planlı bu anıt çeşmenin üstü bir kubbe ile örtülü haldedir. Kubbenin iç kısmında, üstteki fotoğraftan görülebileceği gibi, Sultan 2. Abdülhamit'in tuğrası ve 2. Wilhelm'in monogramı bulunmaktadır. Bu bilgiyi de araya sıkıştırdıktan sonra Yıldız Şale Köşküne veda edebiliriz artık. Akademisyen ve tarihçi Stefanos Yerasimos, Alfa Yayınları tarafından basılan İstanbul isimli muhteşem kitabında, bu sarnıcın Romalı bir senatörün ismini taşıdığını yazar. Hatta bir ihtimal, Justinianus döneminden bile kalmış olabileceğini söyler. On dört sütunluk on altı sıra halinde toplam iki yüz yirmi dört sütuna sahip olmasına karşın burası Binbirdirek şeklinde isimlendirilmiştir. Yapının mimarı, iki sıra sütünü üst üste bindirmiştir. Ancak gittiğinizde, girişin hemen karşısında kalan küçük bir alan dışında bu kısımları tamamen göremiyorsunuz çünkü yapının tabanı dolmuş durumda. Bu sarnıç Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise asıl amacının tamamen dışında, İplikhane olarak kullanılmış. Üzülerek söylemeliyim ki, sarnıcın mevcut durumu içler acısı. İçeriye hafif bir küf kokusu hakim. Çoğu kısım zaten perde bölmeler çekilmek suretiyle kapatılmış. Belki de yapının kabaca 4/1'ini gezebiliyorsunuz diyebilirim. İçeriyi gezmek 10-15 dakikanızı almayacaktır. Binbirdirek Sarnıcı Sultanahmet metro istasyonunda inince hemen sağ tarafınızda kalıyor. Giriş ücreti 5 TL. Sarnıcın alta koyduğum nefis gravürü ile mevcut durumu son derece zıt olsa da, gitmedim, görmedim demezsiniz en azından. Sonuçta İstanbul'da yaşıyoruz... Buranın bu halde olmasına göz yumulması inanılır gibi değil gerçekten. Kütüphaneler, kitapçılar ve sahaflar... Hayatın hengamesinden ve günlük yaşamın stresinden bunalanların biraz olsun nefes alabilmek adına adım attıkları yerler. Üstelik orada kin de yoktur, nefret de, kırgınlık da... Kitaplar, kendisine ayrılan yerde bir yanındakine karışmadan öylece durup beklerler. Türkiye, yıllık kişi başına düşen kitap sayısı bakımından az gelişmiş ülkeler sıralamasında zirveye oynayadursun, burada tesadüf edilen kalabalıklar umutlandırıyor insanı. Çocukların okumadığı, hediye olarak verilen kitaplara sadece dudak büktüğü de düşünüldüğünde, karşılaşılan her üniformalı genç öyle ya da böyle potansiyel bir okur burada. Montaigne; "Seçmesini bilenler için kitapların pek hoş özellikleri vardır ama çaba harcanmadan iyiye ulaşılmaz" der. Onlar çaba harcamaya niyetliler. Kültür endüstrisinin yarattığı yapay dünyadan sıyrılmayı göze almış durumdalar. Televizyonun beyinleri kemiren bir uyuşturucu olduğunu anlamaya çok yakınlar. Bize düşen, gerek ailemizden, gerekse sosyal çevremizden tanıdığımız gençleri ve çocukları bu tür yerlerden haberdar etmek ve kitaba yönelmeleri için çaba sarf etmektir. Bu, hepimiz için kıyıda köşede kalmaktan unutulmuş bir sosyal sorumluluktur aynı zamanda. Ünlü iletişim bilimci Ünsal Oskay'ın dediği gibi: Yıkanmak istemeyen çocuklar olalım! İstanbul aşığı John Freely, İstanbul'u Dolaşırken isimli kitabında burayı şöyle tanımlar: Babıali'nin karşısında çıkıntı yapan saray duvarında, büyük, çokgen bir seyir köşkü vardır. Burası sultanın kafesli pencerelerin arkasından sadrazamlığa gelen gideni izlediği Alay Köşküdür. Bir zamanların alay köşkü günümüzün müze kütüphanesi oldu. İsmi de Ahmet Hamdi Tanpınar Müzesi veya Ahmet Hamdi Tanpınar Kütüphanesi diye geçiyor. 2011 yılında bu isimle hizmete açılan binanın, bugün göründüğü şekliyle yapım tarihi ise 1819. Eski ahşap halinin yapımı ise 16. yüzyıla dek uzanıyor. Burada vaktiyle sultanlar resmigeçitleri seyredermiş. Gülhane Parkının hemen girişinde, solda yer alan yapı ne yazık ki birçok insanın gözünden kaçıyor. Görenler ise sanırım ücretli olduğunu düşünerek çoğu kez uzun merdivenleri çıkmaktan kaçınıyor. Oysa burası akşam 20:30'a kadar açık ve ücretsiz bir müze/kütüphane. İçinde ufak odacıklar yer alıyor. Odalardan biri tamamen masalardan oluşuyor ve okuma yapıp ders çalışmak isteyenlere ayrılmış durumda. Köşke adımınızı atar atmaz, geniş holü sizi daha başından etkiliyor zaten. Etrafta sıra sıra dizilmiş kitaplık rafları ve aralara serpiştirilmiş, başta müzeye ismini veren Ahmet Hamdi Tanpınar'a ait olmak üzere, Türk edebiyatının seçkin kalemlerine ait kişisel eşyalar var. Vaktiyle, İstanbul'un bazı kıraathaneleri bile böyle kütüphane niteliğindeymiş. Salah Birsel, yine Kahveler Kitabında, bunlardan birinin de Çemberlitaş yakınındaki Uzunkahve olduğunu yazar. Kahvenin sahibi Sarafim Efendi, kahvesinde gazete ve dergi bulundurup müşterilerine sunan ilk kahvecidir. Sonradan Okçularbaşı Kahvesi diye de anılmayan başlayan bu kahvede kitaplar satılmakta ve kahveye gelenler masaların üstünde yeni çıkan kitapları da bulabilmektedir. Örneğin Yusuf Ziya Ortaç, buraya gelip bir yandan çayını yudumlarken bir yandan da kitapları karıştıran isimlerden yalnızca biridir. Tekrar Tanpınar Müzesine dönelim. Müzenin bir özelliği de, alt katında çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapıyor oluşu. Ben bir defasında tesadüfen Göksel Baktagir'in bir konferansına denk geldim. Geçenlerde de burada canlı bir müzik dinletisine gittim. Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Kütüphanesini eminim siz de çok seveceksiniz. Bir diğer ismiyle Tevfik Fikret Evi. Veya Tevfik Fikret Müzesi de diyebiliriz elbette. Osmanlı İmparatorluğunun son döneminde yaşamış, Galatasaray Lisesinde öğretmenlik ve idarecilik yapmış olan ünlü yazar Tevfik Fikret'in 1906-1915 yılları arasında yaşadığı Aşiyandaki evi, günümüzde müze olarak hizmet veriyor. İstanbul gezi rehberi deyince burayı da hatırlatmak gerekir. Bildiğiniz gibi Tevfik Fikret, Servet-i Fünun döneminin önde gelen şairlerinden biriydi. Fikret, Mustafa Kemal Atatürk'ün; "Ben İnkılap ruhunu ondan aldım" dediği kişidir aynı zamanda. Hayatının son yıllarını geçirdiği bu evde yazarın kişisel eşyalarını göreceksiniz. Müzenin en dikkat çekici objelerinden biri ise, girişte hemen solda yer alan ve Abdülmecit Efendi'ye ait olan tablo. Bu tablo, Tevfik Fikret'in Sis isimli şiirinden esinle yapılmıştır. Dikkatlice bakıldığında, tabloda hoş bir detay yakalayacaksınız. Çok büyük olmayan evi gezmek için aşağı yukarı 40-45 dakika yeterli olacaktır diye düşünüyorum. Bu arada, Aşiyan Müzesine doğru giderken bir yokuş çıkacaksınız. Yolunuzun üzerinde karşınıza çıkacak olan Aşiyan Mezarlığına da vaktiniz varsa bir uğrayın derim. Zira burada da çok önemli isimlerin mezarları bulunuyor. İstanbul gezi rehberi listemizin içinde, tarihi bir okul binası da kendine yer buldu. Nasıl bulmasın ki? Okul ama ne okul... Mimarisiyle bir sanat müzesinden farksız adeta. Manzarası da Aşiyan Müzesinden aşağı kalır gibi değil! Fener Rum Lisesi, adından da anlaşılacağı gibi İstanbul'un Fener semtinde yer alıyor. Nasıl vaktiyle Balat ve Hasköy civarında Museviler, Kumkapı ve Samatya civarında Ermeniler varsa, burada da Rumlar yaşarmış. İstanbul'un fethinden sonra, Fatih Sultan Mehmet bir ferman yayınlar. Buna göre tüm Ortodokslar eğitimlerini kendi dillerinde yapma hakkına kavuşur. Böylece Fener semtinde bir okul kurulur. Okul 1861 yılında klasik anlamda eğitim veren bir liseye dönüştürülür. Tuğlaları nedeniyle Kırmızı Mektep veya Mekteb-i Kebir olarak da anılan Fener Rum Lisesi de, günümüzdeki görünümüne işte bu dönemde kavuşur. Okulun mimari Konstantin Dimadistir. Okulun bulunduğu yerdeki arsa ise eski Moldovya Prensi Dimitri Kantemir tarafından bağışlanmıştır. Üç kattan oluşan bu yapıyı, dışarıdan bakmakla yetinmeden, eğer şansınız varsa benim gibi içine girip gezebilirsiniz. Okuldaki öğrenci sayısı günümüzde oldukça azalmıştır. Bu harika lise, hem üstün mimarisi, hem ihtişamı ve hem de şehre tepeden bakan konumuyla Krakow'daki Wawel'i andırmaktadır. Her ikisi de bütünüyle muazzamdır ve ölmeden önce mutlaka görülmeleri gerekir. Adım İstanbul: Saadetler ve felaketler şehriyim; denizler tanrısı Poseidon'un kızıyım, altın postu arayan Argonotlar'ın mucizesi, Orta Çağ şehirlerinin imparatoriçesi, Yeni Çağ ve Yakın Çağın müjdesi, 21. Yüzyılın yeniden parlayan yıldızıyım. Benim adım İstanbul! - Antoni Gaudi'nin Barselonası: Antoni Gaudi ve Barcelona - Pamukkale gezi rehberi: Pamukkale gezi notları - İtalya seyahat ipuçları: İtalya gezi ipuçları - Slovenya Bled gezi rehberi: Bled Gezi Notları Şimdilik hoşça kalın, beğendiğiniz yazılarımı sosyal medya hesaplarınızda paylaşmayı unutmayın lütfen! Ah İstanbul diyorum! Dünyada eşi benzeri olmayan şehrin nedir bizden çektiği! Güzel ve özenli anlatmışsın, İstanbul`u bilmek isteyenler için iyi bir rehber olur. Bu arada İstanbul deyince aklıma Alp`in bloğu gelir. Belki de biliyorsundur: http://www. istanbulistanbulolali. com Alp bir İstanbul tutkunu, sayesinde çok şey öğrendim. Bilmiyordum, hemen bakıyorum. Adı da şarkısı gibi güzelmiş. Selamlar. Küçüksu Kasrı'na gitmemiştim. Şale Köşkü de etkileyici görünüyor. Bilgiler için teşekkürler.


İtalya, Akdeniz kültürünü sonuna dek hissettiren, özellikle büyüleyici tarihi dokusuyla sizi geçmişe yolculuğa davet eden bir ülke. Yeniden Doğuş anlamına gelen Rönesans'ın başladığı yer. Romantik milliyetçilik çağında bile, İtalyan halkının Risorgimentosu yani ulusal birlik kurma yönündeki hamlesi nispeten geç bir tarihte, 19. yüzyılda başlamış ve üstelik tamamlanmadan sonlanmıştı. İtalyan birliğini gerçekleştiren Giuseppe Garibaldi hakkında, vaktiyle İZ TV'de güzel bir belgesel seyretmiştim. Çok yönlü bir müzik insanı olan Emre Aracı'nın müzikleriyle işitsel bir şölen de sunan belgesel hala aklımdan çıkmaz. İstanbul'da, -Beyoğlu Asmalı Mescit Mahallesi Deva Çıkmazında- ne yazık ki ziyarete kapalı olan bir Garibaldi Evi vardır. Zira İtalyan birliğinin kurucusu Garibaldi belirli bir süre (1828-1831 yılları arasında) İstanbul'da da yaşamıştır. İtalya, 20 bölgeden oluşur. Her bir bölgeye Regioni denir. Her bölgenin bir de bölge merkezi vardır. Bunlar da Capoluogo olarak adlandırılır. Örneğin Floransa Toskana'nın, Roma Lazio'nun, Palermo ise Sicilya'nın bölge merkezidir. Günümüzde İtalyanlar, yalnızca Toto Cutugno'nun L'İtaliano şarkısıyla hatırlanıyor olmaktan pek memnun değiller. Bu yüzden ülkeye gidip daha farklı şeyleri de keşfetmekte fayda var. O nedenle bu yazımda, yakın zamanda İtalya seyahat etmeyi düşünenler için İtalya hakkında bilgiler, İtalya gezi ipuçları ve İtalya hakkında genel notlar paylaşacağım. İtalya, özellikle yazın oldukça sıcak bir iklime sahiptir. Başkent Roma, temmuz ve ağustosta kavurucu sıcaklara ev sahipliği yapar. Şayet yapabiliyorsanız kış ve bahar aylarını tercih etmeye çalışın. Kışın giderseniz, benim gibi sabahın erken saatlerinde Kolezyuma rahatça ilk girenlerden biri olabilirsiniz. Hatta Vatikan'a bile! Vatikan'a vardığınız zaman ise, bileti olmayanların upuzun sırasında hiç beklemeden direk biletli sırasına geçin. Dediğim gibi, kışın ve sabah erkenden giderseniz, bu bölümde hemen hemen hiç kimse olmayacaktır zaten. Hemen içeri girersiniz. Roma'ya yazın giderseniz, sırt çantanızda mutlaka su, yedek bir T-Shirt ve şapka bulundurun. Hatta güneşten korunmak için Asyalılar gibi şemsiye de tercih edebilirsiniz. Ben emin olamam diyorsanız, yerel halka suyun içilebilir olup olmadığını da sorabilirsiniz. Ayrıca ağustos ayında da halkın büyük bölümü tatile çıkar ve şehir merkezleri boşalır. Bunun, İlk Roma İmparatoru Cesare Ottaviano Augosto'ya uzanan uzun bir hikayesi var. İspanyol Merdivenleri, ismini buradaki konsolosluktan alır. İspanya Meydanında dilerseniz fayton da kiralayabilirsiniz. Ayrıca bu meydan, Aşk Çeşmesine de yürüme mesafesindedir. Merdivenlerin üst kısmında kalan Trinita Dei Monti Kilisesine giriş ücretsizdir. Burada, kapıdan girişte soldan ikinci şapelde Çarmıhtan İndiriliş'i çizen ressam Daniele Da Volterra, altardaki Göğe Yükseliş isimli çizimde ise hocası Michelangelo'yu betimlemiştir. Roma metrosu bir hayli kalabalık. Üstelik farklı zaman dilimlerinde denediğim için biliyorum, günün neredeyse her saati böyle. Hele merkez istasyon Termini'den metroya binmeye çalışmak, İstanbul'da ara duraklardan metrobüse binmeye çalışmaktan farksız. Tam bir insan yığını söz konusu. Çok mecbur değilseniz pek tercih etmenizi önermem. Alttaki videoda metrodan kısa bir kesit görebilirsiniz. Şehir içindeki otobüslerde şoförler bilet satar. Araç içinde ücretini ödemek suretiyle şoförden bilet alabilirsiniz. Ancak zaman zaman şoförde bilet kalmamış olabiliyor. Şoför size; "Geçin, bir şey olmaz" dese de dikkatli olmanızı öneririm. Zira nadiren yapılan kontrollerden birine denk gelirseniz derdinizi anlatmak pek kolay olmayacaktır. Hatta ceza ödemek zorunda kalabilirsiniz. Floransa'da kendi başımıza geldiği için çok iyi biliyorum, iki arkadaşım biletleri olmadığı için ceza ödemek zorunda kalmıştı. Bence binmeden önce mutlaka biletinizi alın. Kontrol yapan arkadaşlar bu konuda oldukça katı ve inatçı. Üstelik İngilizce bilmiyorlar. Evet, İtalyanların çoğu İngilizce bilmez! Her ne kadar günümüzde İngilizce bilen İtalyan sayısı hatırı sayılır derecede artmışsa da, 3-5 İtalyanca kelime öğrenmek faydalı olacaktır. Bu arada İtalyanlar son derece sıcakkanlı insanlardır ve cümleye Buongiorno ile başlamasanız bile size yardımcı olurlar. Çekinmeden soru, adres, kısaca neyi isterseniz sorabilirsiniz. Kullanışlı bazı temel İtalyanca kelimeleri ve cümleleri sıralayalım o halde. Faydası olabilir düşüncesiyle birkaç tane de ekstra yazıyorum. - Buongiorno: Merhaba/Günaydın - Buonasera: İyi Akşamlar - Buonanotte: İyi Geceler - Ciao: Merhaba/Hoşçakal - Come sta? Nasılsınız? - Come stai? Nasılsın? - Grazie: Teşekkürler - Grazie mille: Çok teşekkürler - Scusa: Afedersiniz - Scusi: Afedersin - Si: Evet - No: Hayır - Per Favore: Lütfen - Fammi un favore! Bir güzellik yap! - Sono straniero: Yabancıyım - Sono Turco: Türküm - Mi dispiace: Üzgünüm - Non parlo l'İtaliano: İtalyanca konuşamıyorum - Non lo so: Bilmiyorum - Non capisco: Anlamıyorum - Non ho capito un'acca: Hiçbir şey anlamadım. - Potrebbe ripetere? Tekrar eder misiniz? - Come ad arrivare.......? .......'e nasıl gidebilirim? - Come si va a.......? ........'e nasıl gidilir? - Caldo: Sıcak - Freddo: Soğuk - Sinistra: Sol - Destra: Sağ - Lontano: Uzak - Vicino: Yakın - Quanto costa? Ne kadar? - Ho fame: Karnım aç - Ho sete: Susadım - Ho bisogno di aiuto: Yardıma ihtiyacım var - Stammi bene: Kendine iyi bak - Ci vediamo: Görüşürüz - Meglio tardi che mai! Geç olsun, güç olmasın! İtalya'da şehirler arası ulaşım genel olarak trenlerle sağlanıyor. Trenitalia firmasını kullanıyorsunuz. Tren İtalia için 2 seçenek bulunuyor: Freccia Rossa ve Regional. Öyle ki, eğer birkaç kez İtalya içinde farklı şehirler arasında gidip gelecekseniz, büyük ihtimalle Türkiye'den İtalya'ya gidiş-geliş ücretinden daha fazla para ödeyeceksiniz demektir. Zaten Pegasus ile örneğin başkent Roma'ya çok ucuz uçak bileti bulmak mümkün. Trenİtalia biletlerinizi gitmeden, internetten de satın alabilirsiniz. Hatta gitmeden önce alırsanız, daha ucuz bilet bulmak olası. İngilizce, Almanca gibi farklı dil seçenekleri de var. Trenİtalia için tıklayın. Bir başka önemli şey, otobüslerde biletinizi mutlaka makineye okutmanız gerekiyor. Aynı şekilde Trenitalia'yı kullanırken de biletlerinizi mutlaka okutmalısınız. Ancak bunu, bu defa trene binmeden önce, perondaki makinelerden yapıyorsunuz. Aman dikkat! Tren kontrolleri çok daha sık yapılıyor! Ve yanınızda tren biletiniz olsa dahi, okutulmamış olursa problem çıkma ihtimali bir hayli yüksek. Çünkü biletin üzerinde satın aldığınız tarih yazmıyor. Tren ve otobüs biletlerinin okutulduğu bu makinelerin ismi ise Obliteratrici ve Vidimatrici olarak adlandırılıyor. Mussolini dönemi İtalya'sının en büyük farkının, trenlerin zamanında kalkması olduğu söylenir. Ancak günümüzde de bu böyle. Merak etmeyin. Toplu taşıma araçları genelde önceden belirtilmiş vakitte gelir ve kalkar. Gecikmeler çok fazla yaşanmaz. Ancak İtalya'da gecikmelerden çok daha sık yaşanan bir başka şey var: Grevler. Roma'daki daha ilk günümde toplu taşıma grevine denk gelmiştim. C'e un sciopero oggi? dediğim görevli, son derece ciddi bir edayla, üzerine basa basa ve uzatarak "Siii" demişti. Buradan, grevlerin ne kadar ciddi ve alışılageldik bir şey olduğunu anlıyoruz. Böylece ilk gün her yeri yürümek durumunda kalmıştım. Gerçi Roma'da yürümek çok ciddi bir sorun teşkil etmiyor aslında. Zira Roma gezilecek yerler birbirlerine yakın sayılır. Yine de grev olasılığı aklınızın bir köşesinde mutlaka bulunsun. Bu arada, hazır Roma demişken, Roma'da yemek kültürü, roma ipuçları, roma etkinlik, roma gece hayatı gibi konularda oldukça doyurucu bilgiler sunan bir web sitesi söylemek istiyorum: Romeing Roma seyahati öncesi mutlaka bu sayfaya göz atın! İtalyanların kahvaltısı çok zayıftır. Konaklamanızda kahvaltı dahil seçeneğini seçtiyseniz bunu dikkate alın. Ayrıca İtalyanlar, kahvaltılarını ayak üstü atıştırıp devam ederler. Kahvaltı da genel olarak Espresso ve Kruvasandan oluşur. Ayrıca İtalya'da bir de Coperto denilen ücret vardır. Bu, hemen hemen bütün şehirler için geçerlidir. Sandalyeli, oturulabilen masalar birçok yerde ekstra ücretlidir. Coperto, bizdeki masa parasına denk gelir dersem, daha iyi tanımlamış olurum. Özellikle turistik yerlerde neredeyse standart bir uygulamadır. Ücret değişkenlik gösterir. Bu da aklınızda olsun, sonra hesabı öderken bu ekstra para da nereden çıktı deyip şaşırmayın. Hazır Espresso demişken, kısaca onun çeşitlerinden de bahsetmek istiyorum. - Ristretto: Espressonun en yoğun kıvamda olanı. - Lungo: Lungo, Ristretto'ya göre biraz daha yumuşaktır. - Macchiato: Lekeli demektir. İçine damlatılan birkaç damla sütten dolayı bu adı almıştır. - Corretto: İçine biraz likör konulan Espresso çeşidi. Bu da genelde Grappa olur. İtalyanca'da Ben cotto iyi pişmiş, al dente az pişmiş demektir. Makarna için kullanılır. Özellikle Floransa'da yapılan Bistecca ise dünyaca ünlüdür. Toskana'nın ulusal yemeği dersek yanılmış olmayız. Gitmişken mutlaka denenmeli. Ancak Bisteccanın en önemli özelliği az pişmiş olmasıdır. Az pişmişten kastım, gerçekten çok az pişmiş, hele bizim anlayışımıza göre neredeyse hiç pişmemiş gibidir. Yiyemeyip biraz daha pişirilmesini isterseniz, size kibarca; "Ya bir başka yer bulun ya da başka bir yemek sipariş edin" diyebilirler. Dikkatli olmakta yarar var. Bu konuda durum o kadar ciddi. Bunu bizden bir örnekle neye benzetebiliriz diye düşündüm. Baklava sipariş edip üzerine dondurma da istemek olabilir mesela. Baklava sonuçta tek başına yenir, diğer bazı tatlılar gibi yanına dondurma konmaz, yakıştırılmaz. Gerçi, öyle yapan da var mıdır bilemiyorum. Açıkçası mutfak biraz yabancısı olduğum bir alan. Benzetme doğru oldu mu ondan bile tam emin değilim, ama sizin demek istediğimi anladığınızı düşünerek konuyu burada hızlıca bitiriyorum. Ünlü bilim insanı, modern Fizik ve Astronominin babası Galileo Galilei de Pisa yakınlarında doğmuştur. Trenİtalia ile Pisa'ya ulaştıktan sonra, tren istasyonunun önünden kalkan otobüse binerek 15-20 dakika daha gitmek gerekiyor. İtalya'ya gitmişken meşhur dondurmayı, pizzayı, Tiramisuyu tatmadan, Limoncello'yu denemeden sakın dönmeyin. Pizzanın en iyisi Napoli'de yenir. Roma'da ise, Grattachecca denilen tatlıyı farklı bir tat olarak deneyebilirsiniz. Ayrıca İtalya'da marketlerdeki içki fiyatlarının da Türkiye'ye göre çok uygun olduğunu söylemeliyim. Free Shop'u beklemenize hiç gerek kalmayabilir. Bunu da değerlendirin. İtalya; gelişmiş, sanayileşmiş kuzey ile fakir, daha ziyade tarımsal ağırlıklı üretim yapan güney olarak ikiye ayrılmıştır. Bu bölünmüşlük resmi olmasa da dilde, alışkanlıklarda, insan davranışlarında hissedilir. Kuzeylilere Settentrione, güneylilere Meridione denir. Kuzeyliler güneylilere, kıro anlamına gelen Terroni ismini takmışlardır. Güneyliler ise kuzeylilere muhallebi çocuğu anlamına gelen Polentoni derler. Kelimelerin birincil anlamları bu değil elbette, örneğin terroni yer, toprak anlamına gelen Terrone'den gelir. Yani bu kelimelerde birbirlerini biraz da aşağılamak için kullandıkları mecaz bir anlam vardır. Venedik konaklama açısından pahalıdır. Daha ucuz olduğu için, Venedik'e trenle 15 dakika mesafedeki Mestre bölgesinde kalabilirsiniz. Buradaki fiyatlar daha uygun olacaktır. Venedik gondol turu ise, kişi başına vurduğumuzda çok uygun bir fiyata denk gelir. Gondollar altışar kişiliktir. Yaklaşık yarım saatlik tur yaparlar. Tur ücreti 80 Euro'dur. Bunu da altıya böldüğümüzde kişi başı yaklaşık 13-14 Euro civarı bir fiyat tutuyor. İtalya büyük bir ülke olduğu için şöyle bir öneride bulunabilirim: 4-5 güne sıkıştırılmış 3-4 şehir yerine, her bir şehre 2 gün ayırabilecek şekilde gidin. Saatte yüz mil katederek yer değiştirmek, gücümüzü, mutluluğumuzu ve bilgimizi bir nebze bile artırmayacaktır. İnsanların dünya üzerinde görülmesi gereken her şeyi görmeleri mümkün değildir; daha fazla şey görebilmeleri için yavaş yürümeleri gerekir, hızlı yürümek onlara hiçbir şey kazandırmaz. Asıl değerli olan düşüncedir, bakıştır, hız değildir. Hızla yol almak merminin hedefe yol almasını kolaylaştırmaz; gerçek insan olmak isteyenler yavaş gitmekten zarar gelmeyeceğini bilmelidir. Çünkü insanın zaferi gitmekte değil, varolmaktadır. Kır yollarıyla, çayırlarıyla, harman yerleriyle, doğa güzellikleriyle nereye gittiler? Bir Çek atasözü, onların tatlı aylaklıklarını bir eğretilemeyle tanımlar: Tanrının pencerelerini seyrediyorlar. İtalya'ya Pegasus ile çok ucuz bilet bulunabildiği ve İtalya'nın Schengen Vizesi için cömert davranan ülkelerden biri olduğu düşünüldüğünde, birden fazla kez gitmek ve her bölgeyi bu şekilde farklı seyahatlere bölmek emin olun daha güzel olacaktır. Yani İtalya turu düşünüyorsanız, bunu 2-3 parçaya bölerek yapmak daha mantıklı olacaktır. Böylelikle her gezinizden maksimum keyif alabilirsiniz. Alitalia diğer bir seçenek ama son haberlere göre, şirket ile iflas kelimeleri aynı cümle içinde kullanılmaya başlandı. Akıbeti ne olur bilemiyoruz. İtalya'ya gitmeden önce mutlaka bir rehber kitap edinin. Gitmeyi düşündüğünüz yerler hakkında basit de olsa bilginiz olsun. Bu şekilde gezdiğinizde çok daha farklı bir bakış açısına sahip olacaksınız. Zira İtalya'daki her bir sanat yapıtının, tarihi eserin, şehrin arkasında inanılmaz bir geçmiş var. İş yerleri, öğleden sonra 13:00- 15:00 veya 16:00 arası mola verir. Bu da önemli bir başka detay. Ve... Gitmeden önce en azından bir tane Federico Fellini, Sergio Leone veya Bernardo Bertolucci filmi izleyin. Örnek bir film ismi alalım diyenlere, en sevdiğim filmlerden biri olan Cinema Paradiso'yu söyleyebilirim mesela. Veya üstte bahsettiğim Kuzey-Güney farkını da anlatan Benvenuto al Sud da olabilir. İkisi de birbirinden güzeldir. Seçim sizin.


Her toplumun kadınlara ilişkin düşüncesi ve yazınsal metinleri, onların doğasına ve işlevine ilişkin önkabuller tarafından koşullanır; üstelik bu önkabuller hiçbir zaman tutarlı da değildir. Gene de onlara ilişkin olarak tutarlı olan bir şey vardır: Bilinen tarih boyunca kadının erkeğin ötekisi olarak kurgulanmış ve bağımsız öznelliğinin inkar edilmiş olması. Son yaşanan ve yurt çapında infial uyandıran Emine Bulut cinayeti ile ilgili olarak Facebook sayfamda paylaştığım bu yazıyı, biraz daha genişletilmiş şekliyle burada da sizinle paylaşıyorum. Üstteki alıntı, Feminist yazının önde gelen isimlerinden biri olan Simone de Beauvoir'a referansla, Fatmagül Berktay'a ait. Anlam bütünlüğü oluşturduğundan, konusu kadına şiddet olan yazıya bununla başlamak istedim. Artan kadın cinayetlerinin ve kadına şiddetin esas ve tek sorumlusu, tek tek bu münferit olayların failleri değildir yalnızca. Bu mikro ölçekli bakış açısı, bizi yani toplumdaki tüm bireyleri kolayca olaydan soyutlamaya hizmet eder, üçüncü kişilerin sorumluluğunu azaltır ve sorunun esas kaynağını gözden kaçırmaya yarar. Kadına şiddetin esas sorumlusu, bizatihi kadını ötekileştirip onu sosyal yaşamdan izole etmeyen çalışan, aile ve iş hayatında ikincil bir konuma indirgeyen, onun doğuştan ve hatta "fıtrat gereği" erkekle eşit olmadığını iddia eden hastalıklı düşüncedir. Fıtrat tartışmasının anlamı aslında nettir. İstenen, kadınların kendi haklarına sahip birey-yurttaşlar olmaktan çıkmaları ve otoriter bir yönetimin istediği biçimde hem itaat eden, hem de itaatkar nesiller yetiştiren ve ancak bunun karşılığında lütuf olarak korunmayı "hak eden" annelere dönüşmeleri. Böyle olduğu içindir ki, bu konuda mücadeleyi hep politik düzlemde, haklar düzleminde sürdürmek gereklidir. Türkiye'deki "Pembe metrobüs, kadın üniversitesi, karma eğitimin sonu" gibi absürt fikirlerin, bundan bağımsız olduklarını mı sanıyorsunuz? Kesinlikle değil. Galiba ismine "Yeni Türkiye" dedikleri şey, topyekun bir Orta Çağa dönüşü simgeliyor. Böylesi bir ortamda, bir sonraki adım ne olacak diye merak etmeden duramıyorum gerçekten. Akli dengesi yerinde olmayan insanlar, ruh ve akıl hastası kadınlar mesela, "içine şeytan kaçtığı" ve "cadı oldukları için" tekrar aynı yüzyıllar öncesinde olduğu gibi yakılarak mı tedavi edilecekler?! Tarihsel süreçte kadın önce yok sayıldı, ezildi, uzunca bir süre görmezden gelindi. Zamanla görünürlüğünü kabul ettirdi ancak bu kez erkek ile eşit konuma gelme, eşit haklar elde etme mücadelesi başladı. Örneğin daha 12. ve 13. yüzyıllarda, Avrupalı kadınların ciddi bir varoluş mücadelesine giriştiğini görüyoruz. 15. ve 16. yüzyıllarda resimle, edebiyatla, tıpla ve sanatla ilgilenen kadınların, üretimlerini erkekler adına yaptıklarını ve aslında tamamen kendi üretimi olan yapıtların çoğuna, yerleşik toplumsal düzen nedeniyle erkeklerin isimlerinin yazıldığını biliyoruz. İşte Feministler uzunca bir süredir bu tür konuların, kadın haklarının mücadelesini veriyorlar. Çeşitli alt türlere ayrılmasına karşın, bir toplumsal hareket olarak Feminizm, sanıldığının aksine kadının üstün olduğunu kanıtlamaya çalışmıyor. Aksine, cinsler arasında var olan ayırımı eşitlemek istiyor. 17. ve 18. yüzyılda filizlenip, 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren serpilip gelişen Feminizm, erkek egemen düzene karşı çıkan, verili düzeni değiştirmeye çalışan bir akım. Doğruyu söylemek gerekirse, oldukça uzun zaman almasına karşın, dünyada bu konularda epeyce yol kat edildi. Aslında tüm kimlikler, dikkatlice bakıldığında, tarihsel ve toplumsal olarak kurgulanmışlardır. Bu kurgu, açık bir iktidar ilişkisine işaret eder. Feminist kuramlara göre kültürel fark esas olmakla birlikte, bu sömürü ve tahakküm ilişkisi neredeyse bütün kültürlerde mevcuttu. İşte toplumun bu mevcut ve yerleşik ataerkil kalıpları sorgulanmaya açılmadıkça, ne yazık ki, kadın cinayeti veya kadına şiddet temalı haberleri görmeye/duymaya daha çok devam edeceğiz demektir. Biyolojik cinsiyet/toplumsal cinsiyet ayrımı bu yüzden var zaten... Bu ayrımı mutlaka anlamalı ve tüm detaylarıyla öğrenmeliyiz. Ancak görünen o ki, içinde yaşadığımız ülke her geçen gün bu anlamda da daha geriye doğru gidiyor. Amerikalı ünlü antropolog Franz Boas, toplumların ve kültürlerin, kendine özgü tarihlerinin ürünü olduklarını söyler. Öznenin, basitçe toplumsal rolleriyle tanımlanması, sosyolojik bir muhafazakarlığa ve daha da kötüsü, toplumsal rolleri hiç eleştirisiz kabul eden bir gelenekçiliğe yol açıyor ki, feminizm her ikisine de karşıdır. Yok etmek yerine ıslah etmeyi denesek olmuyor mu? Yani sırf bu bile, tüm problemlerin "korku" üzerinden çözülmeye çalışıldığını gösteren primitif bir düşünüş şeklini yansıtıyor. Stefan Zweig, "Joseph Fouche: Bir Politikacının Portresi" isimli kitabında, cinayetin canavarca tohumunun, öldürmeyi düşünsel düzlemde onaylamaktan doğduğunu yazar. Demokrasiye ve insan haklarına bağlılığın zayıf olduğu ülkelerde, kadınlar baskıcı ve sömürücü toplumsal-ekonomik koşullar altında eziliyorlar. Tarihin Cinsiyeti, kadına şiddet, kadın hakları, Feminizm gibi konularda yazılmış farklı makaleleri içeren, benim de yakın zamanda okuduğum oldukça nitelikli bir akademik kitap. Berktay, benzer konulara Düşünme Etiği isimli kitabında da yakından değiniyor. Bu kitapta yer alan, "Feminist Teoride Beden ve Cinselliğin İnşası", "Damızlık Kızın Öyküsü", "Dünden Bugüne Nafile Biraderlik Sözleşmesi" başlıklı makalelere özellikle dikkatinizi çekmek istiyorum. Dolayısıyla, aynı yazara ait olan her iki kitabın da künyesini buraya bırakıyorum ve okumanızı tavsiye ediyorum. Hem kadınlara hem de erkeklere. - Fatmagül Berktay, Tarihin Cinsiyeti, Metis Yayınları, İstanbul - Fatmagül Berktay, Düşünme Etiği, Metis Yayınları, İstanbul - Bu yazının içindeki videoda bahsettiğim, Ebru Bektaşoğlu'nun yazısı için buraya bakabilirsiniz: Kadınların En Çok Maruz Kaldığı 4 Cinsiyetçi İfade - Burada, okumak isteyenlere yakın zamanda okuyup beğendiğim bazı kitap önerileri var: Okuduğum Kitaplar - Burada da severek dinlediğim bazı müzisyenleri sizinle paylaştım: Severek Dinlediğim Müzisyenler Kadınlara şiddetin olmadığı bir dünya/ülke ümidiyle, sevgiyle kalın. Umut ediyorum bir dahaki yazınız bu ve buna benzer bir konuyu oluşturmasın ve duygularımızı bu denli güzel anlatan muhteşem bir yazı yazmak durumunda kalmayın. Merhaba. Övgü için çok teşekkür ederim!


Bu konulara karşı farkındalık yaratmak ve dikkat çekmek, özellikle de bizim gibi ataerkil yapıya sahip bir toplumda şart. Klişeleşmiş algıları kırmak, düşünce yapımızı değiştirmek ve ideale doğru yol almak durumundayız. İşte birazdan okuyacağınız yazı, tam da bununla alakalı. Bu yazıyı, harika içerikleriyle çok güzel bir bloga sahip olan Ebru Bektaşoğlu hazırladı. Dünya Emekçi Kadınlar Günü vesilesiyle ben de sizlerle paylaşmak istedim. Sanırım, bu yazıyı paylaşmak için bundan daha uygun bir gün olamaz. Daha fazla uzatmadan, sözü hemen Ebru'ya bırakıyorum. Yepyeni bir yazıdan herkese kocaman bir merhaba! Bugünkü yazımın konusu: cinsiyetçi ifadeler. Bu yazımda sizin için günlük hayatta en sık duyduğumuz dört cinsiyetçi ifadeye ve bu ifadelerin nasıl psikolojik şiddete yol açtığına değineceğim. 1- Nedir bu "Bayan" kelimesinden çektiğimiz! Neden bazı alışveriş sitelerinde erkek kategorisi varken kadın yerine bayan kategorisi var? Bunları hiç sorgulama gereği duydunuz mu? Eğer sorgularsanız kadın kelimesinin çağrıştırdığı anlamların kadınlar üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğunu fark edebilirsiniz. Şunu ifade etmem gerekiyor ki; kadın ve erkek kelimeleri cinsiyet belirtmede kullanılırken, bay ve bayan kelimeleri bir hitap şekli olarak kullanılmaktadır. Burada karşı çıktığım nokta; kadınların cinsiyetlerinden bahsedildiği durumlarda, insanları bu kelimenin kullanımından kaçmaya iten algıdır. Erkek egemen sistemin, kadının varlığını ve cinselliğini bastırmaya çalışmasının sonucu olarak bugün pek çok kadın kendisine kadın denilmesinden utanıyor, çekiniyor ve kendisini bayan olarak tanımlıyor. Bu psikolojik şiddetin önüne geçmek için neden bayan değil kadın demenin daha doğru olacağının bilincine varmamız gerekiyor. Ataerkil sisteme göre; kadın yalnızca özel alanda, evin içerisinde varlığını sürdüren bir birey olarak görülmektedir. Bu yapıya göre kadının okuması, düşünmesi, sorgulaması, meslek edinmesi, kariyer yapmasından önce evlenmesi, çocuk doğurması, eşine hizmet etmesi yüceltilmekte ve her kadın buna zorlanmaktadır. Ancak belirtmem gerekiyor ki; evlilik bir zorunluluk değil tercih meselesidir. Her kadın evlenmek, çocuk doğurmak zorunda değildir. Her kadının hayatındaki öncelikleri birbirinden farklıdır ve bunlara saygı duyulması gerekmektedir. Özellikle kadınların 30 yaşına yaklaşan ve çalışan fakat evlenmemiş kadınlara "Evde kalmış kadın" diyerek baskı yapması son derece yanlış bir davranıştır. Çevrenizde bunu söyleyen biri varsa söylediği kelimenin yanlış olduğunun farkına varmasını sağlamalısınız. Bir de bu kelimenin "Kız kurusu" olarak ifade edilişi var. İkisi de aynı kapıya çıkıyor. Kadının bir birey olarak var olmasına, kendi düşüncelerine göre karar vermesine, kendi kararlarını almasına ve özgürce hareket etmesine karşı çıkan bireylerin dilinden düşürmediği ifade şekli. Bu ifade yüzünden pek çok kadının özgüveni zedeleniyor ve kadınlar erkeklere bağımlı hale getiriliyor. Örneğin; ergenlik çağındaki bir kız konsere tek başına ya da kız arkadaşlarıyla gitmek istediğinde, hemen yanında abisi, erkek kardeşi ya da erkek kuzeni de gönderilir. Gece kız arkadaşlarıyla dışarı çıkan bir kadının başına kötü bir olay geldiğinde, "Kadın başına o saatte orada ne işi var." diyenleri de duyduk ne yazık ki. Oysa asıl tehlikeli olan bu baskıcı ve korumacı davranışlardır. Kadınlar da erkekler gibi dilediği saatte dışarıya çıkabilir, istediği mesleği seçebilir. Kadınlara ne yapılması gerektiğini anlatmak, onların hayatına karışmak ve onları engellemek yerine zorbalığı bırakmayı öğrenmeniz gerekiyor. Ataerkil toplumda, meslek dalları ve günlük işler ''Kadın işi'' ve ''Erkek işi'' olarak ayrılmaktadır. Bunun sonucu olarak bazı günlük işler kadının görevi olarak tanımlanırken bazı günlük işler de erkeklerin görevi olarak tanımlanır. Örneğin; evde bir musluk bozulduğunda, bunu erkek tamir etmek ister. Çünkü bu erkek işi olarak görülür. Daha çok küçük yaşlarda, erkek çocukların eline çekiç, tornavida verirken kız çocuklarına oyuncak bebekle oynamasını söylerseniz elbette evde musluk bozulduğunda musluğu erkek tamir etmek isteyecektir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; yetiştirilme tarzıdır. Çocuklarınızı nasıl yetiştirirseniz yetişkin bir birey olduklarında da o şekilde davranırlar. Bir kadına, ''Elinin hamuruyla erkek işine karışma'' demek kadının gücünü, zekasını, becerilerini küçümsemektir. Şunu bilmeniz gerekiyor ki; hiçbir ev işinin, mesleğin cinsiyeti olmadığı gibi; kıyafetlerin, renklerin, makyajın, eğitim-öğretimin, müziğin, sporun, dansın da cinsiyeti yoktur. yanılmıyorsam bununla ilgili çok güzel bir belgesel film vardı. bulursam buraya tekrardan yazacağım.


2017 yılının yaz aylarında Antalya Kalkan'a bir yolculuk yaptım. Bu yazımda, yakın zamanda buraya gitmeyi düşünenler için Kalkan gezilecek yerler hakkında bilgi vermek, Kalkan ve yakın çevresini biraz daha yakından tanıtmak istiyorum. Ekonomisi tarıma ve turizme dayanan popüler yazlık şehrimiz Antalya'nın eski Rum evleri ile ünlü, sevimli ve küçük bir köyü olan Kalkan, Antalya şehir merkezine bir hayli uzak kalıyor aslında. Yaklaşık 200 km. Muğla il sınırına çok daha yakın olduğu için, örneğin Muğla Dalaman Hava limanı veya Fethiye'den buraya ulaşım biraz daha kolay diyebilirim. Ancak Dalaman'a geldiyseniz, yine önce Fethiye merkeze ulaşmanız gerekiyor, bunu unutmayın. Fethiye otogarından kalkan araçlarla Kalkan'a gelebilirsiniz. Fethiye Kalkan arası ulaşım yaklaşık 80 km. Antalya Kaş'tan Kalkan'a gelmek için ise, yine Kaş Otogarından kalkan minibüsleri kullanabilirsiniz. Bu yol oldukça kısa sürüyor, yaklaşık 20-25 dakika. Bu arada, Kaş otogarına giden otobüsler için Enuygun. com gibi sitelerden otobüs bileti bulabilirsiniz, bu da aklınızda olsun. 1900'lü yılların başında küçük bir balıkçı köyü olan Kalkan görülecek yerler bakımından çok zengin değil aslında. Köyün içi yani çarşısı birkaç saatte rahatça dolaşılıp bitirilebilir. Ancak Kalkan, yanı başındaki harikulade Kalkan plajları ile deniz ve tatil turizminin yanı sıra kültür turizmi arayanlara, dünyaca ünlü antik kent Patara ile fazlasıyla doyurucu bir gezi vadediyor. Yaz kış burada yaşayan Ömer Bey ve eşinin işlettiği bu pansiyon hem temiz, hem bazı odalarında komple deniz manzarasına sahip hem de az önce söylediğim gibi yeri gerçekten dört dörtlük! Tüm odalar havadar, klimalı ve televizyonlu. Ayrıca aynı hostel ve otellerde olduğu gibi ücretsiz wi-fi hizmeti de sunuluyor. Pansiyonun açık, geniş bir terası, oda+kahvaltı seçeneği var. Hatta kahvaltıyı burada yani teras katında yapıyorsunuz. Önceden söylemek kaydıyla öğlen ve akşam yemeği de alabilirsiniz elbette. Fiyatlar makul. Tek eksiklik kredi kartının geçmemesi. Pansiyonun tam karşısında da 24 saat açık Carrefour var mesela, buradan istediğiniz saatte alışverişinizi yapabilirsiniz. Kalkan merkezde denize girmek mümkün. Kalkan Plajı ufak ama yeterli. İnsanların çoğu, özellikle de turistler sıklıkla çevredeki popüler Kalkan plajları tercih etse de bu ufak kasabanın denizi son derece güzel. Suyu kimi yerlerde olduğu gibi aniden derinleşmediği için çocuklu ailelere de hitap ediyor. Köy içinde çok sayıda restoran, cafe, bar ve lokanta var. Deniz ürünlerinden et çeşitlerine, fast food'tan ev yemeği yapan lokantalara kadar farklı alternatifler mevcut. Fiyatlar ucuz sayılmasa da Kalkan'da akşamları daracık sokakları turlayıp denize karşı bir şeyler yiyip içmek keyifli oluyor doğrusu. Altta görülen Ali Baba Restoran ev yemekleri konusunda gayet başarılı. Burayı tavsiye ederim. Şimdi gelelim Kalkan görülecek yerler listesine. İlk olarak köyün içinden bahsedeyim. Oldukça şirin sokakları var buranın. Beyaz badanalı, balkonlarında saksıların içinden fırlayan rengarenk çiçekleriyle dolu olan evler, dar sokaklarda yan yana sıralanmış durumda. Benim en çok sevdiğim yer tartışmasız Cemal Ağabeyin dükkanı oldu mesela. Kendisiyle tanışma hikayem bir o kadar ilginç. Merkezdeki bu dükkana girer girmez, iflah olmaz bir kitap kurdu olduğum için, her zaman olduğu gibi dikkatimi ilkin yan yana dizilmiş kitaplar çekti. Öncelikle, kitapların hem İngilizce hem de Türkçe yazılmış olmaları beni fazlasıyla şaşırttı. Dahası, hem turistik ve tarihi yerlerin, hem de örneğin yukarıdaki fotoğrafta görüldüğü üzere yemek tarifleri gibi Türk mutfak kültürünün de anlatıldığı çeşitli konulardaki bu kitapların yazarı hep aynıydı: Cemal Tor. Cemal Ağabey böyle dedi ve gülümsedi. Evet, meğer bu kitapların yazarı aynı zamanda dükkanın da sahibi olan kendisiymiş. Nasıl sevindim anlatamam! Kendisi emekli. Aslında İstanbul'da yaşamasına karşın yazları buradaymış. Oldukça güler yüzlü bir insan olan Cemal Ağabeyin dükkanına siz de gittiğinizde mutlaka uğrayın. Yeri çok basit, çarşının ortasında. Buradan çıkıp aşağı yani denize doğru yürürken karşınıza büyük bir çan çıkacak. Bu çan eski adı Kalamaki olan Kalkan'da 1890 tarihinde yapılmış olan Meryem Ana Kilisesine ait. Önceleri Kaş Müzesinde korunurken günümüzde köyün tam içinde, ortasında yer alıyor. Üstte de söylediğim gibi, bu yolun aşağısı kıyı şeridi. Etrafta yeme & içme için kafeler var. Kalkanın kendi halk plajına giriş ücretsiz. Şemsiye ve şezlonglardan da aynı şekilde bedava yararlanabiliyorsunuz. En azından bir gününüzü gelmişken burada değerlendirin derim. Akdağlardan beslenerek Eşen Çayının oluşturduğu bir vadi var: Ksanthos Vadisi. Burası, Saklıkent Kanyonundan başlayarak Patara'ya dek uzanan genişçe bir hat. Zaten bu bölgeye gittiğinizde minibüslerin tabelalarında, turizm ofislerinin camlarında veya kendi arabanızla geçtiğiniz yolların kenarlarında yer alan yer işaret levhalarında sık sık bu isimleri göreceksiniz siz de. Ben Kalkan'daki bir günümü Patara Plajı ve Patara Antik Kentine ayırdım mesela. Burası Ksanthos Vadisinin 10 km kadar güneyinde yer alıyor. Upuzun kumsalı adeta bir çölü andırıyor. Evet, Patara Antik Kenti bir zamanlar işte bu vadinin limanıydı... Arkeolojik bulgular kentin tarihinin Erken Tunç Çağına dek uzandığını söylüyor. Patara Antik Kenti milattan önce 300'lü yıllarda meşhur komutan Büyük İskendere kapılarını açmış, daha sonra yüz yıl kadar Mısır egemenliğinde kalmış. Milattan sonra 43 yılında ise bölge Roma eyaletine dönüşür. Yine milattan sonra 131 yılında kent bu kez dönemin Roma İmparatoru Hadrianusu ağırlar. Günümüzde Patara antik kentinde, şehrin tiyatrosunu, meclis binasını, ana caddesini, merkez hamamını ve kimi evlerin kalıntılarını göreceksiniz. Saydığım yerlerin içinde en sağlam kalan yapı her zaman olduğu gibi tiyatro binası olmuş. Kentin ana caddesinde de yer döşemeleri ve karşılıklı dikilmiş sütunlar duruyor. Hamamdan ise geriye ne yazık ki pek bir şey kalmamış. Koca bir enkaz yığını diyebilirim. Patara'ya gittikten sonra, geride kum yığınları, müthiş bir kumsal, yer yer kumların altına gömülü gizemli bir eski kent harabesi, yakıcı bir güneş kalıyor aklınızda. Patara kumunun ve güneşinin yarattığı canlılık ve uyarıyı taşıyorsunuz üzerinizde günlerce. Unutulmayacak bir etki bu. Doğa, tarih ve deniz bir arada. Düş kurmak için elverişli bir yer. Patara Kaş arası veya Patara Kalkan arası sefer yapan minibüsler ile buraya rahatça gidip gelebilirsiniz. Antik kent girişinde Müzekartınız varsa bunu da kullanabiliyorsunuz. Plaj sabah 08:00 ile 19:00 arası bizlere, bundan sonraki saat diliminde ise sevimli dostlarımız olan kaplumbağalara ait. Zira burası deniz kaplumbağası üreme alanı. O yüzden saat 20:00'den sonra plajda kesinlikle kalamıyorsunuz. Gerçekten de buranın denizi aynı havuz gibi. Durgun ve sığ. Bölgede yazın hava sıcaklığının oldukça yüksek olduğunu söylemek isterim. Denize girerken veya güneşlenirken sorun yok ama özellikle antik kenti gezerken oldukça terleyeceksiniz. Bunu hatırlatayım. Ama sırf bu yüzden buraya kadar gelip de antik kenti gezmeden sakın dönmeyin derim! İnanın çok yazık olur. Patara plajında şemsiye ücreti olarak 15 TL ödüyorsunuz. Ancak ayrılırken şemsiyesini teslim edip 10 TL'yi geri alıyorsunuz. Yani aslında 5 TL. Bence böylesi bir yer için gayet ucuz. Türkiye'de Turizm başlıklı yazımda tatil yörelerinde karşılaştığımız manzaralardan bahsetmiştim biraz, arzu edenler o yazımı da okuyabilirler. Önce Kaputaş Plajından başlayalım o halde. Kaş ile Kalkan arasındaki sahil yolu üzerinde yer alan bu plaj, hiç abartmadan dünyaca ünlü diyebilirim. Önce mavi ile turkuaz rengin karışımı sizi büyülüyor. Bunun yanı sıra genelde durgun olan suyu ile beyaz çakıl taşlarıyla kaplı kumsalı ile Kaputaş Plajı yaz aylarında yerli yabancı herkesi kendine çekiyor. Plaja, yalçın kayalıklarla çevrili bir noktada, buraya daha sonradan eklenmiş olan merdivenlerden iniyorsunuz. Ancak plaja inmeden önce yolun üst kısmında fotoğraf çektirmemek olmaz tabii ki. Zira manzara muhteşem! Burası rahatça tahmin edebileceğiniz gibi yaz aylarında çok kalabalık. Günün erken saatlerinde giderseniz boş şezlong ve şemsiye bulmanız daha olası. Şezlong ve şemsiye ücreti ayrı ayrı 5 Türk lirası. Ödemeyi kafenin içindeki kasaya yapıyorsunuz. Ancak ben hiç bunlarla uğraşamam diyenler, elbette kendi şemsiyesini de yanında götürüp istediği saatte plajın, denizin ve güneşin tadını çıkarabilir. Evet, aynı Patara Plajında olduğu gibi burada da ufak bir kafe var. Kafenin hemen yanında ise tuvalet, duşlar ve mayoları değiştirmek için kabinler yer alıyor. Kafenin menüsünün de bir fotoğrafını paylaşıyorum. Atıştırmalıkların fiyatlarına buradan bakabilirsiniz. Yiyeceklerin çoğu fast food tarzı. Gözlemesini denedim, tavsiye ederim. Zaten fazla seçenek de yok. Deniz normalde durgun ve tehlikesiz. Ancak zaman zaman esen sert rüzgarlar ciddi şekilde büyük dalgalar yaratıyor. Böyle bir durumla karşılaşırsanız mutlaka cankurtaranların anonslarına kulak verin. Kalkan'dan Kaputaş plajına ulaşım için minibüsleri kullanabilirsiniz. Seferler sabah 07:00'de başlıyor. Akşam son sefer saati ise 18:30. Evet, bence de oldukça erken. Ancak Kaputaş Kalkan arası o kadar yakın ki, otostop da çekebilirsiniz. Mutlaka birileri sizi alacaktır. Zaten arabayla yolculuğunuz belki beş dakika bile sürmeyecek. Kalkan Kaputaş Plajı arası minibüs ücreti ise kişi başı 3,5 Türk Lirası. Aşağıda Kaş, Kalkan, Patara için minibüs sefer saatlerini topluca bulabilirsiniz. Gelelim Akçagerme Plajına... Akçagerme Plajı konum olarak aslında Kaş'a daha yakın. Buranın denizi de çok güzel. Su temiz ve sakin. Şezlong, şemsiye veya armut minderden istediğinizi seçebiliyorsunuz. Her birinin ücreti 5 TL. Plajın kafesinde güzel bir uygulamaya denk geldim. Açıkçası bu durum benim oldukça hoşuma gitti. Tesiste görev yapanların hepsi 17-18 yaş aralığındaki gençler. Bu durum dikkatimi çekti ve sebebini sordum. Meğer hepsi öğrenciymiş. Akçagerme Turizm Otelcilik Meslek Lisesi öğrencileri meslek stajlarını burada yapıyorlar. Hatta bunu belirten ve benim ayrılırken gördüğüm bir de tabela koymuşlar buraya. Alta doğru kafenin menüsünün fotoğrafını da bulabilirsiniz. Fiyatlar orada yazıyor. Plajın hemen yanında bir de su kaydırağı var. Deniz bu kadar güzelken ne kadar tercih edersiniz bilemem ama eğer çocuklu bir aileyseniz bu kaydırakların çocuğunuzun gözünden kaçmayacağına eminim. O yüzden buranın fiyat listesini de ekliyorum. Bu köy, Rumlar ile Türklerin kol kola yaşadıkları bir yer. Kalkan İslamlar köyü arası yaklaşık 10 km. Ben vaktim kalmadığı için ne yazık ki buraya gidemedim. Sizin aklınızda olsun. Dediğim gibi, kendi aracınız olmasa bile minibüslerin üzerinde İslamlar Köyü yazısını görünce binebilirsiniz. Teşekkürler kardeşim. Ben de gezerim. Detaylar iyi, yararlandık. Bu haftasonu Kaş, Kalkan çevresindeyim.


Kendi aracınızla yolculuk yapmak gibisi yok! Dilediğinizde mola verirsiniz, canınızın çektiği gibi yemek yersiniz. Gittiğiniz yeri bir turist değil, gerçek bir gezgin gibi keşfedersiniz. Üstelik aracınızla yurt dışına çıkmak için yapmanız gereken işlemler de her geçen gün biraz daha kolaylaşıyor. Bugünlerde, yeni tip bir çipli ehliyete sahipseniz, Yeşil Kart Poliçenizi yaptırarak sınırı kolayca geçebilirsiniz. Üstelik artık bunu yaptırmak için bir yere gitmeniz, belgelerin peşinde koşmanız da gerekmiyor. Anadolu Sigorta, Türkiye'de ilk defa Yeşil Kart poliçesini online olarak alma imkanı sunuyor. www. anadolusigorta. com. tr adresini ziyaret edip, plakanızı ve TC kimlik numaranızı girerek işlemi onayladığınız takdirde poliçeniz kapınıza kadar geliyor. Size de seyahat rotanızı çizmek kalıyor. Merhaba Betül. "Arabayla yurt dışına çıkmak" isimli yazımda detaylı bir şekilde yapılması gerekenleri yazdım. Oraya bakabilirsin. Seyahat sağlık sigortası ücretlerini soruyorsun sanırım. Onların ücretleri değişken, kaç yaşında olduğuna, kaç günlük sigorta olacağına vs. bağlı olarak değişiyor ücretler.


Kiev gezi yazıma hepiniz hoş geldiniz! Bu defa birlikte bir Kiev turu yapacağız. Bu yazı bir anlamda Kiev gezi rehberi olarak da okunabilir rahatlıkla. Kiev rehberi hakkında bilgi vererek başlayalım öyleyse hemen. Şehrin tarihsel geçmişinin hikayesi oldukça uzun aslında. Ben kısa bir özetle yetinmek istiyorum. Kiev, mitolojiye göre 3 erkek kardeş tarafından kurulmuş: Kyi, Shchek ve Khoryv. Bunlardan Kyi, Kiev'e ismini veren kardeş olarak kabul ediliyor. Bunların bir de Lybid isminde kız kardeşleri varmış. Bugün Khoryv diye geçen bölge, Kiev'in en eski kısımlarından biri. Sovyetler Birliği döneminde de oldukça önemli bir merkez olan Kiev, günümüzde ise özellikle doğası ve önemli dini merkezleri ile öne çıkıyor. Ayrıca omuzlarında Ukrayna'nın başkenti olmasının da ağır yükünü taşıyor. Peki Kiev nerede? Başkent, Ukrayna'nın ortasında ve biraz kuzeyinde kalıyor. Ülkenin batısındaki Lviv'in aksine Rusça kullanımı burada biraz daha yoğun. Kiev uçak bileti İstanbul'dan direk uçuşlara pahalı olduğu için önce Lviv'e gittim. Orayı gezdikten sonra Kiev'e geldim. Dönüş için tekrar Kiev'den Lviv'e trenle döndüm ve oradan da İstanbula uçtum. Dolayısıyla, isterseniz Lviv Kiev arası ulaşım nasıl oluyor sorusundan başlayalım önce. Tren ile Kiev'e vardıktan sonra, garın çıkış kapısında elimdeki haritayla etrafa baktığımı gören taksicilerden biri hemen yanıma yanaşıyor. Gideceğim adres çok merkezi bir yer olan Andrivsky Bulvarı. Hostelim burada. Gerçekten de şanslıymışım çünkü onun istediği ücreti kabul etmeden, kendi teklif ettiğim 100 grivnadan da olmadan, yalnızca 20 grivnaya (Yani 2,5 Türk Lirası) üstelik 5 jeton birden satın alarak metro ile önce Kiev'in merkezi olan Maidan Nezalezhnosti durağına gidiyorum. Oradan da aktarma yaparak Kontraktova Ploshcha durağında iniyorum ve hostele rahatça ulaşıyorum. Kiev metro hattı 3 renkten oluşuyor: Kırmızı, mavi ve yeşil. Metrolar oldukça eski. Yürüyen merdivenler de İstanbul'a kıyasla bir hayli uzun. 1-2 sayfa kitap okuyabilirsiniz hatta. Bir rivayete göre bunun sebebi, zamanında buraların gerektiğinde sığınak olarak da düşünülmüş olmasıymış. Kiev metrosunun, günlük yaklaşık 1,5 milyon yolcunun ulaşımını sağladığını da belirteyim. Kiev'de nerede kalınır? Kendi konakladığım Dream House Hosteli kesinlikle öneriyorum! Hem üstte belirttiğim gibi yeri çok merkezi hem de çok temiz. Odalar ferah ve havadar. Banyo ve tuvalet kullanımı ortak. Hostelin geniş bir kafe/restoran bölümü de var. Bazı öğünleri benim gibi burada yiyebilirsiniz hatta. Gidip kalırsanız, kahvaltı için Chorizo, yumurta ve haşlanmış patatesten oluşan Great Breakfast'ı mutlaka deneyin. (Fiyatı 115 Grivna: 15 TL) Ev yapımı çayların da tadına bakın. Seveceksiniz. Bunun yanı sıra çalışanlar da çok ilgili. Ve dünyanın her yerinden gelen gezginlerle rahatça tanışıp kaynaşabileceğiniz sımsıcak bir atmosfer var bu hostelde. Ortak alandaki bilgisayarları kullanabilir ayrıca hostelde sürekli düzenlenen ücretsiz etkinliklere de katılabilirsiniz. Bunlar arasında Ukraynaca dil kursu, sinema gösterimi, langırt turnuvası gibi aktiviteler var. Hostelin diğer Ukrayna şehirleri olan Odessa ve Kharkiv'de de şubeleri var. Hatta bir tane de Polonya'da, Varşova'da varmış. Kiev turu, Ukrayna turu veya Varşova gezisi düşünenler bir yere not alsınlar bu güzel hostelin ismini. Karnım aç olduğu için, eşyalarımı hostele bıraktıktan sonra önce Maidan'a gidiyorum. Hostelden yürüyerek de 20-25 dakikada gidilebilir. Metro'dan çıkar çıkmaz karşıma gelen Mc Donald's çok klasik de olsa, özellikle yurt dışı gezisi yaparken yemek konusunda oldukça sorun yaşayan benim gibi biri için kurtarıcı. Üstelik yurt dışında pek çok yerde olduğu gibi Ukrayna'da da Mc Donald'slarda Wi-Fi bedava! Ne zaman internete ihtiyaç duysam en yakındaki Mc Donalds'a gittim. Bu önemli bilgi aklınızda bulunsun. Yeni yılı Ukraynalılarla beraber ünlü Sofiskaya meydanında kutladım. Az ilerisi de Mihaylovski Meydanı. Yurt dışında yeni yıla girmek uzun süredir hayalimdi. Böylece bunu da gerçekleştirmiş oldum. Burası, kubbeleri altın olan St. Michaels katedrali ile Sveti Sofya Katedralinin tam ortasında kalan kısım. Hazır yeri gelmişken, Kiev gezilecek yerler denilince akla gelen ilk yerlerden biri olan bu iki katedralden sırayla bahsedeyim. St. Michael's Katedrali özellikle altın kubbesi ve mavi rengiyle büyüleyici. Orjinal ismi St. Michael's Golden Domed Monastery olarak geçen bu etkileyici mimari yapı, 12. yüzyılda inşa edilmiş. Hem hostele hem de az sonra bahsedeceğim Khreshchatyk Caddesine çok yakın. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor. Katedralin önündeki meydan her daim cıvıl cıvıl. Burada aynı Lviv Opera Binası önünde karşılıklı olarak kurulmuş tezgahlarda olduğu gibi çok farklı yiyecek-içecekler satılıyor. Mutlaka uğrayın, tatlı hamur işlerini deneyin. St. Sophia Katedrali ise Ukrayna'da UNESCO Dünya Mirası listesine giren ilk yapı. Adını İstanbul'daki Ayasofya'dan almış. Yapının gövde kısımları beyaz. Kubbeleri ise yeşil. Ortadaki ana kubbe diğerlerinden daha genişçe ve büyük. Prens 1. Yaroslav tarafından kurulan şehirdeki bu en eski yapı 11. yüzyıla tarihleniyor. Yüzyıllar içinde karşı karşıya kaldığı Moğol istilaları, yangınlar gibi onca olaya rağmen günümüze kadar ayakta kalmayı başarabilmiş. Özellikle -dile kolay- 1000 yıllık freskleri ve mozaikleriyle öne çıkan bu kilise, günümüzde Ortodoks Hristiyanların en önemli uğrak yerlerinden biri, adeta dini bir merkez. Aynı zamanda tipik Ukrayna mimarisini yansıtması açısından da önemli. Alanın içinde, kilisenin dışında başka binalar da var. Yani kilise dışında ziyaret edilecek kısımlar da bulunuyor ve tüm bunları ayrı ayrı gezme şansınız var. Ben tüm alana 120 grivna ödeyerek hepsini görmeyi tercih ettim. Zaten Türk Lirasına çevirdiğimizde çok fazla bir şey tutmuyor. Tepedeki çan kulesinden şehir manzarasını seyretmeyi de unutmayın. Bol bol fotoğraf ve video çekin. Ertesi gün, yani 1 ocak günü öğlene doğru uyandım. Kahvaltı etmek için yine Maidan civarında bir yer ararken buradaki alt geçitte hamur işi satan güzel bir yere denk geldim. Aldığım birkaç hamur işiyle kahvaltımı yaparken gözüme bir kokteyl masası ilişti. Tam çayımı yarılamıştım ki aniden yanımda bir adam belirdi. Ukraynaca bir şeyler söyledi. Tabii ki anlamadım. Pek oralı olmamama rağmen konuşmaya ısrarla devam edince İngilizce bilip bilmediğini sordum. 3-5 kelime ile bilmediğini söyledi. Daha doğrusu söylemeye çalıştı. Ardından, ben Türküm deyince bildiği 2-3 Türkçe kelimeyi de sıraladı. Belli ki para isteyen bu arkadaş derdini şu kelimelerle ifade etti: money, küçük -aynen Türkçe olarak bu şekilde- ve votka. Böylece her şey anlaşıldı. Kahvaltımı ederken 3-4 dakika boyunca bu adam sabırla Ukraynaca bana bir şeyler anlattı, ben de artık dayanamadım ve kendisine sakin sakin Türkçe cevap verdim. Bu iki tarafın da birbirini hiç anlamadığı ilginç diyaloğun sonlarına doğru I am working dedi. Benden istediğini alamayınca da Good luck diyerek yine kendisi uzaklaştı. Zaten bu sırada kahvaltım da bitmişti. Önce merkezdeki genişçe caddeden başlayayım anlatmaya. Burası yukarıda bahsettiğim Khreshchatyk Caddesi. Cadde, hafta sonları trafiğe kapatılıyor. Bir ucunda Bessarabsky Market yani Bessarabka Pazarı var. Bittiği yerde ise Kiev'in dünyaca ünlü Özgürlük /Bağımsızlık Meydanı. Bu adı geçen cadde günümüzde şehrin kalbinin attığı yer. Kiev'in ana caddesi yani... Etrafını turlayın. Bessarabka veya diğer ismiyle Besarabsky Market yurt dışındaki benzerlerini andırıyor. Tıpkı Zagreb'deki Dolac Market, Barselona'daki La Boqueria Market gibi... Taze meyve sebzeden balığa, etten süt ürünlerine kadar her şeyi bulabilirsiniz. Fiyatlar Türkiye'ye kıyasla uygun ama Lviv gezi yazısında yazdığım gibi, Ukraynalılara göre pahalı. Hatta Ukraynalıların bu durumu açıklayan bir deyimi var: Bessarabka kadar pahalı! Yine de görmek için bir uğrarsınız. Kiev'de her köşe başında aynen Lviv'de olduğu gibi kahve satan dükkanlar var. Sanırım bütün Ukrayna böyle. Hatta Aroma Kava isimli dükkanın oldukça fazla şubesi var ve buradan ücretsiz alacağınız kart ile her alışverişte %10 indirim kazanıyorsunuz. Meğer hikayenin arka planı başkaymış. Bu dükkanın sahibi aslında Petro PoROSHENko ismindeki, şu anda görev yapan devlet başkanının ta kendisiymiş! Vay anasını sayın seyirciler diyorum. Ne diyelim, hayırlı işler. Etrafı bir hayli turladıktan sonra akşam üstü bir şeyler almak için bir markete girdim. Burada yeşil şişesiyle oldukça albenisi olan bir votka dikkatimi çekti. Yiyecek bir şeyleri de sepete attıktan sonra bunu da denemek için aldım. Ukrayna'da alkol ve sigara zaten çok ucuz. Bu votkanın ismi: Becherovka. Dönüş yolunda, tam Özgürlük Meydanının önünde bilin bakalım kime rastladım? Evet, tam tahmin ettiğiniz gibi. Sabah kahvaltısı sırasında birbirimizi anlamadan konuştuğum adam 🙂 Ne diyelim, şansı varmış, istediği oldu. Çantamdan votkayı çıkarıp aldığım plastik bardaklara doldurdum. Şerefe diyerek Kiev Bağımsızlık Meydanında votka da içmiş olduk bu arkadaşla. Bu an da hayatımdaki unutulmazlara girdi böylelikle. Şimdi, Bağımsızlık Meydanına çok yakın olan bir başka yerden bahsedeyim: Golden Gate. Yani Kiev'in Altın Kapısı. Buraya en kısa ulaşım için şöyle yapabilirsiniz. Maidan Mc Donalds'a sırtınızı vererek, ışıklardan karşıya geçin ve tam karşıdaki caddeden yukarıya doğru devam edin. Cafe Croissant tarafındaki ışıklarda tabelayı da göreceksiniz zaten. 10 dakika yürüdükten sonra oradasınız. Ya da bir başka istikametten, Sveti Sofya Katedralinin önünden de gidebilirsiniz. Buraya da çok yakın. Hatta Golden Gate'in üzerindeki kuleden katedral ve önündeki meydan rahatlıkla görülüyor. İşte burası da Kiev'in tarihi giriş kapılarından biri. Bu kapılar aslında 3 taneymiş. Hatta bir söylenceye göre ancak iyi bir haber getirmek şartıyla buradan geçilebiliyormuş. 1982 yılında ciddi bir tadilattan geçen kapının yan tarafında da Prens Yaroslav heykelini göreceksiniz. Benim gibi şanslıysanız bir sokak müzisyenine de denk gelebilirsiniz. Müzisyenin çantasına bozukluk atmayı unutmayın. Sokak ressamları insan portreleri çizer, kestiremediğiniz bir yerlerden neşeli müzik ezgileri yükselir, resim galerileri yan yana sıralanır, kısacası burası Kiev'de hakikaten canlı renkleriyle çok güzel ve özel bir köşedir. Yine bu yokuş üzerinde ünlü yazar Mikhail Bulgakov Evi de yer alır. Rus romancı, ülkemizde daha çok "Genç Bir Doktorun Anıları" kitabıyla tanınıyor. Bu yokuşta kendi adını taşıyan heykelin ve müzenin bulunmasının sebebiyse gayet basit. Kiev'de doğan Bulgakov'un çocukluğu tümüyle bu mahallede geçmiştir. Her ne kadar kendisini üne kavuşturan eserlerini Ukrayna dışındayken yazmış olsa da, yapıtlarında Kiev'in izlerine rastlamak mümkün. Üstte adı geçen kitabından da anlaşılacağı gibi, edebi kişiliğinden önce Mihail Bulgakov aslında bir doktordu. Gelmişken bu Mihail Bulgakov evini de ziyaret etmeyi unutmayın. Mikhail Bulgakov evinin az ilerisinde, tüm heybetiyle yokuşu tırmananları selamlayan bir kilise var: St. Andrews Church. Bu kilise 18. yüzyıla tarihleniyor. Ancak ben oradayken tadilatta olduğu için içine girilemiyordu. Sonraki gün, ilk durağım Pechersk Lavra oldu. Ülkedeyken hiç kar yağmamıştı. İlk kez karın atıştırdığını görüyorum. Sıcaklık da hissedilir derecede düşük bugün. Kiev hava durumu kışları zaten soğuk, bunu biliyordum ancak bulunduğum sürece henüz tanışmamıştım, son gün böylelikle kendisiyle tanıştım, müşerref oldum. Pechersk Lavra'ya ulaşım için metro ile Arsenalna durağında inip 10-15 dakika kadar yürümeniz gerekiyor. Burası Dnyeper Nehrine karşı uzanan tepenin üzerine kurulu bir yer. St. Sophia Katedralinde olduğu gibi, burası da aslında içinde farklı yapıların yer aldığı büyükçe bir alan. Bu yüzden Pechersk Lavra giriş ücretleri değişken. Ben 40 Grivnaya alana giriş ve sergileri seçtim. Sergi odalarında eski eşyalar, gravürler, tablolar, tarih boyunca burada görev yapmış din adamlarına ait kişisel eşyalar sergileniyor. Hiç şüphesiz kiliseler daha dikkate ve görmeye değer. Orijinal ismiyle Kyiv Pechersk Lavra 1051 yılında kurulmuş. Burası Ortodoks Hristiyanlar için kutsal topraklar. UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alıyor. Kilisenin içindeki freskler gerçekten göz alıcı. Alanda birçok irili ufaklı kilise var dediğim gibi. İster hepsini gezin, isterseniz bazılarını... Bu, buraya ne kadar vakit ayıracağınıza bağlı. Ben, Pechersk Lavra için ortalama yarım gün ayırmanızı tavsiye ederim. Sondan bir önceki gün Mother Motherland ile Patriotic War Museum'u ziyaret etmeye gidiyorum. Mother Motherland 62 metreyi bulan uzunluğuyla devasa bir anıt. 1981 yılında buraya konulmuş. Yüzü Moskova'ya dönük olduğu için Ruslara karşı olduğu yönünde bir de esprisi var Kievliler arasında... Az ilerisi ise büyük müze. İkinci Dünya Savaşı Müzesinde ise çok ilginç objeler var: tank parçaları, asker üniformaları, savaşta kullanılmış kocaman bir uçağın enkazı, askerlere ait kişisel eşyalar, günlükler, kimlikler, mektuplar, savaş cephaneleri ve silahlar... Bu müze Mother Motherland ile yan yana zaten. 3 katlı. Müze içindeki kısımlar farklı farklı isimlendirilmiş: Nazi işgalinin başlangıcı, Sovyetlerin savunması gibi... Müzeyi gezerken Nazi Almanyası ile Çarlık Rusyası arasındaki muharebeleri tekrar yaşatıyor adeta. Buraya ulaşım için de Arsenalna metro durağında iniliyor. Bir de yolun karşısında Arsenalna Museum var. Fakat burayı görmeye fırsatım olmadı ne yazık ki. Kiev gezilecek yerler arasında birkaç yer daha var. İlki Mariyinsky Sarayı. Burası da Arsenalna durağına çok yakın ama bir süredir tadilatta. Saray, Rus imparatoriçesi Elizaveta Petrovna'nın isteği üzerine 1744-1752 yılları arasında yapılmış. Kiev gezisi yapmadan önce son durumunu bir kontrol edersiniz, kaldığım hosteldeki resepsiyonist kızın söylediğine göre görülmeye değer bir yermiş burası da. Bunun dışında Kiev'de görülebilecek yerler arasında devasa bir tarihi bina var. Kaldığım hostele çok yakın olan bu bina Kyiv Mohyla Academy yani Kiev Mohyla Akademi binası. Bu üniversitenin zengin bir kütüphanesi bulunuyor. Mezunları arasında ünlü bilim adamları ve filozofların da bulunduğu bu üniversitenin Latince sloganı ise şu: Tempus fugit, Academia sempiterna. Yani, zaman geçip gider ama akademi ölümsüzdür. Peki, gelelim Ukrayna mutfağına... Kiev'de ne yenir? Kiev'in yöresel yemekleri neler? Kiev'de yemek kültürü nasıl? Bunlardan da bahsedip, birkaç yer ismi söyleyeyim hemen. Dövülmüş tavuk göğsü ve Perepichka var mesela. Bunlar geleneksel lezzetler. Tadına bir bakın. Yazının sonlarına doğru yaklaştığım bu anda dikkatimi çeken bir düşüncemi paylaşmak istiyorum sizinle. Pechersk Lavra kilisesi içindeyken yerleri silen yaşlı bir kadın dikkatimi çekti bir anda. İşine son derece bağlı bir görüntüsü vardı. Üzerinde uzun zamandır düşündüğüm ancak kesinliğinden bir türlü emin olamadığım bir şey var. Bu, Latince ifadeyle bir çeşit Prima Facie aslında. Yani güçlü nedenlere dayalı bir izlenim. Bilmiyorum, siz ne düşünüyorsunuz? Özellikle eski doğu bloku ülkeleri insanı, her ne iş yaparsa yapsın bunu büyük bir görev ve sorumluluk bilinciyle yapıyor. Yapılan iş ne kadar basit veya karmaşık olursa olsun bu hiç değişmiyor. İşin niteliğinden ve kazanılan ücretin niceliğinden tamamen bağımsız, bir mantalite farkı bu. Oradaki temizlik görevlisi bayanın suretinde de bunu gördüm aslında. Hayatını sürdürebilmek için bunun gerekli ve bir ihtiyaç olduğunun öz bilincine sahip. Hayatını devam ettirebilmek için bir emek üretmesi gerektiğinin farkında. Üretilen emeğin kolektif sonuçları da ülkenin kalkınması demek zaten. Her anlamda. Mesai saati içinde üstteki sorumlulukla hareket eden insanı görev süresi biter bitmez kimse yerinde tutamıyor ama. Onun da en ufak bir toleransı yok bu konuda. Terzi dükkanını hep 20:00'de kapatıyorsa, en pahalı iş için sekizi beş geçe de gitseniz müşteri kabul etmiyor mesela. Böyle bir şey İtalya'da başıma gelmişti. Her şey açık ve net bu anlamda. Bizde ise her iş bu yüzden biraz yarım yamalak. Bu tutarsızlık ve kuralsızlık, yaptığımız her işin eksik veya yarım olmasında kendini belli ediyor. Doğan Cüceloğlu bunu "Mış Gibi Yaşamlar" kitabında çok güzel ifade eder. Son gün, Kiev'den Lviv'e dönmek için sabahın erken saatlerinde Dream House Hostelden ayrılıyorum. Beni Kiev Tren İstasyonuna götürmek için gelen taksici ucu ucuna yetiştiriyor. Fakat bundan daha kötüsü, 80 Grivna tutan yol ücreti için 200 Grivnanın para üstünü veremiyor. Sanki bende 4 tane 20'likten oluşan 80 grivna var da bilerek, zevk için vermiyorum. Neyse ki sonra akıl edip araçtan iniyor da hemen ön tarafımızda kalan bir büfeden parayı bozduruyor. Bu arada para üstü olarak da 100 Grivna vererek, 20 Grivnayı resmen iç ediyor. Hayır, 20 Grivnasında değilim zaten ama hareket çok çirkin. Parayı suratıma neredeyse fırlatmasını bile gözüm görmüyor artık çünkü acilen yetişmem gereken tren peronda bekliyor. Bunu da Kiev gezisi sırasında yaşadığım kötü anılar içine yazıyorum. İstasyon binası sabahın çok erken saatleri olmasına karşın kalabalık ve hareketli. Bir köşede kıvrılıp uyuyanlar, bu gibi yerlerin alışıldık uğultusu, koşuşturmaca... Bilet gişesindeki görevliyle hararetli bir tartışma içinde olan biri çarpıyor gözüme bir an için. Gelip geçenleri incelemeye daha fazla vaktim olmadığı için alelacele trene gidiyorum. Trenin içinde yolculuk ederken doğal olarak karnım acıkıyor. Büfenin olduğu vagona geçerken birinin arkamdan Ukraynaca bir şeyler söylediğini işitiyorum. Kime doğru söylediğini anlamadığım için ben pek oralı olmuyorum. Görevli bir anda yanımda bitiyor. Ses tonuna bakılırsa anlamadığım için biraz kızgın. Sanki 20 senedir Ukrayna'da yaşıyorum! Yine de en sevimli halimle "In English please" deyince ticket karşılığı geliyor. Ticketımı adeta yüzü sirke satan bu görevli hanıma gösterdikten sonra elimde sandviçimle yerime doğru geçiyorum. Murphy Yasaları mı bu kadar işledi yoksa bu ülkede gerçekten ciddi bir çoğunluk böylesine soğuk ve yardıma isteksiz gerçekten çözemedim. İngilizce bildiğini söyleyenler bile yardım etmeye çekinir vaziyette. Gönülsüz. Yalnız bu Fransız snobluğu falan değil. Çok daha farklı bir şey. Bir tutukluk var. Güvensizlik dolu bir içe kapanıklık. Amacım asla Ukraynalıları kırmak değil, tam aksine son derece hümanist biriyim, dünyanın her yerinden arkadaşım, tanıdığım insanlar var ama insan bunca farklı ülke görüp de bu tür çok fazla muameleyle karşılaşmayınca, hepsi böyle bir yere toplanınca ister istemez şaşırıyor, biraz da içerliyor doğrusu. Taksicilerle Lviv şehir merkezinden hava alanına gitmek için pazarlık yaparken kendiliğinden imdadıma yetişen 2 Ukraynalı kız ülkenin tüm imajını kurtardı desem yeridir. Bu yardımsever arkadaşlar sağ olsunlar iki dakika içinde bir yere telefon açtılar ve 10 dakika sonra bir taksi geldi. Üstelik taksinin 80 Grivnaya beni Lviv hava alanına götüreceğini söylediler. Kızlardan biri Türkiyeyi daha önce zaten görmüş olduğu için, yanımdaki İstiklal Caddesi temalı tek kitap ayracını çam sakızı çoban armağanı olarak henüz ülkemizi görmemiş olana takdim ettim. Teşekkür ettim ve ayrıldık. Lviv Hava alanı kapısında 80 Grivna bekleyen taksiciye 100 Grivna verip üstünü kabul etmeyince, adamcağız da sevinçten havalara uçtu. Ukrayna ekonomisinin ve insanların genel durumundan Lviv gezi yazısı başında bahsetmiştim. Özellikle Lviv gezi notları içinde belirttiğim gibi tarihsel geçmişinin de etkisiyle kültür-sanat alanında zengin bir birikime sahip olmasına karşın, Ukrayna ülke olarak Avrupalı olup olmamak arasında bocalıyor gibi sanki. Zaten güncel siyasi gelişmeler ve Rusya ile olan savaş da malum. Ülkede Rusların sevilmediği açık. Özellikle batı kesimlerde. Yabancı dil olarak İngilizce probleminden daha önce de bahsetmiştim zaten. Ukrayna'nın geleceği yeni, genç neslin vereceği karara bağlı görünüyor. Kendilerini kanıtlamak ve dünyaya kabul ettirebilmek içinse, Andriy Schevchenko'dan çok daha fazlasına ihtiyaçları var. - - Amsterdam gezi notları: Amsterdam Gezi Rehberi - Uzun süreli vize almak: Uzun Süreli Vize Almak - Stockholm gezi notları: Stockholm Gezi Rehberi - Tek başına seyahat etmek: Tek Başına Seyahat Etmek Okurken keyif aldığınıza inanıyor, bir başka yazıda, bir başka ülkede tekrar görüşmek ümidiyle diyorum, kendinize iyi bakın, sorularınız varsa alttaki yorum kısmında dile getirmekten çekinmeyin lütfen, şimdilik hoşça kalın! Merhaba. Ukrayna zaten yoğun Türk ziyaretçisi olan bir ülkeydi, demek çipli kimlik kartlarla giriş başlayınca gelen sayısı daha da arttı. Yalnız uçak fiyatlarında da gözle görülür bir yükseliş oldu. Bilgi için teşekkürler. Kesinlikle çok haklısın, okumakla bırakma, mutlaka kendin de git, gez, gör, eğlen ve tadını çıkar. Çok daha farklı güzellikleri de keşfedersin hem, herkes dünyayı farklı yorumlar, başka gözlüklerle bakar, bu çeşitlilik güzel zaten... Blogla ilgili yorumuna gelirsem; ne desem bilemedim inan, teşekkürler, hem de çok teşekkürler! iyi akşamlar mart ayında kiev-lviv gidecek olmam nedeniyle çok fazla araştırma ve gezi rehberi inceledim ancak sizin sayfanız gibi bilgi alabildiğim ve ayrıntılı açıklama yapılan sayfa çok az. Genelde kalitesiz yayınlar mevcut. çok teşekkür etmek isterim emeğinize sağlık 🙂 şimdi gelelim soruma, taksici ile yaşadığınız sorun sonrası ve trene ucu ucuna yetişmenizi saymazsak 🙂 sanmıyoruma ama inşallah gözünüze çarpmıştır diye umut ederek kiev tren istasyonunda bavulları emanet verebileceğimiz dolaplar vb. mevcut mudur abaca ?? şimdiden çok teşekkür ederim. iyi akşamlar mart ayında kiev-lviv gidecek olmam nedeniyle çok fazla araştırma ve gezi rehberi inceledim ancak sizin sayfanız gibi bilgi alabildiğim ve ayrıntılı açıklama yapılan sayfa çok az. Genelde kalitesiz yayınlar mevcut. çok teşekkür etmek isterim emeğinize sağlık 🙂 şimdi gelelim soruma, taksici ile yaşadığınız sorun sonrası ve trene ucu ucuna yetişmenizi saymazsak 🙂 sanmıyoruma ama inşallah gözünüze çarpmıştır diye umut ederek kiev tren istasyonunda bavulları emanet verebileceğimiz dolaplar vb. mevcut mudur abaca ?? şimdiden çok teşekkür ederim. Merhabalar. Çok teşekkür ediyorum! Açıkçası ben buna hiç dikkat etmemiştim kendim kullanmadığım için, ancak Ukraynalı bir arkadaşıma sizin için sordum ve olduğunu öğrendim. Hem Kiev hem de Lviv'de olduğunu söyledi. Sağolun. Bir parça yardımım dokunduysa ne mutlu.. çok güzel bir çalışma olmuş sanki o bölgeye ziyaret etmiş kadar oldum teşekkür ederim. Rica ederim. Ben de yorumunuz için teşekkür ediyorum! Merhabalar. Ne diyeceğimi bilemedim inanın, çok teşekkür ediyorum! Öte yandan, sorduğunuz soruya net bir yanıt vermem zor ne yazık ki... Özellikle Ukrayna açısından konuşmam gerekirse. Hiç dikkat etmemiştim buna açıkçası. Ama bundan sonra bunu da dikkate almam gerektiğini iyi hatırlattınız zira bebek veya çocuğuyla gezenler de çok görüyorum aynı sizin gibi. Roma'dan yeni döndüm ve böyle bazı yerler gördüm mesela, Ukrayna'da sanırım mekanlara tek tek sormak gerekecektir. bütün yazılarınızı okudum yeni yıl için bende düşünüyorum belki bir günlüğüne kiev e de gidebiliriz diye düşündüm sizin yazınızdan sonra. bilgilendirmeler çok değerli çok teşekkürler. Gelişmeleri anbean takip etmekte ve uzun bir tarih aralığına yayılan (Örneğin 4-5 ay sonrası gibi) seyahat planı -mücbir sebepler yoksa tabii- yapmamakta fayda var şu an için diye düşünüyorum. Tabii bu benim şahsi görüşüm, 6-7 ay sonrasına bilet alanlar da var sonuçta, mesela Pegasus bu aralar sürekli kampanyalar yapıyor vs. Giderseniz iyi yolculuklar ve keyifli seyahatler dilerim, yazıda da söylediğim gibi, yeni yılda Ukrayna soğuk ama keyifli oluyor.