Bugün sizi İstanbul'un seçkin sanat müzelerinden biriyle tanıştırmak istiyorum: Arter İstanbul. İstanbul Bienali için birkaç farklı mekanı ziyaret ettikten sonra, daha önce hiç gitmediğim bir yere gitmeye karar verdim ve soluğu Arter'de aldım. Peki Arter İstanbul nerede? Arter İstanbul ulaşım açısından son derece kolay bir yerde aslında. Taksim'de, hava alanına giden shuttle otobüslerin kalktığı yerden, Tarkan'ın o muhteşem şarkısında söylediği gibi, salına salına sinsice, 15-20 dakikalık bir yürüyüşle kolayca buraya ulaşabilirsiniz. Arter İstanbul Dolapdere'de yer alan çok katlı bir müze. Vehbi Koç Vakfına bağlı. İçerisi oldukça hoş bir biçimde dekore edilmiş. Tam sevdiğim şekilde, minimalist ve sade. Küçük bir kütüphanesi ve kafesi var. Binanın her bir katında farklı bir sergi yer alıyor. Sergilerin küratörleri de farklı haliyle. Galeri 1 ve 2'de yer alan ve Emre Baykal'ın küratörlüğünü yaptığı, "Oyun Bu" başlıklı grup sergisi ise 9 Nisan 2023'e dek görülebilir. Müzedeki en uzun süreli sergi bu. Müzedeki sergileri gezerken oldukça hoşuma giden yapıtlarla karşılaştım. En çok ilgimi çekenler, daha çok "Oyun Bu" salonunda yer alan eserler oldu mesela. Sergide; halı ile kaplı basketbol toplarını, yirmi sekiz adet deri ceketten oluşan "Maymun Dansı" isimli eseri, "Skora Koş" isimli metal konstrüksiyon basketbol potasını, "Hiç Tereddüt Etmeden" isimli lego parçalarından oluşan ok ve yayı, "Oyun Sonu; Veya İyi, Kötü ve Yalnız" isimli satranç tahtasını, "Dönüş Yok" isimli bisikletleri beğendim en çok. Sanat yapıtları, onu meydana getiren sanatçının niyetinden bağımsız ve farklı olarak, eseri inceleyenler için elbette sınırsız ve öznel bir imgelem ve deneyim yaratıyor. Sanatın en güzel yanlarından biri de bu bence. Benjamin'in diliyle söylersek, modern dönemde insan halesini yitirmiştir. İnsan teki, özgünlüğünü, biricikliğini kaybetmiştir. Mekanik yeniden üretim çağında her özne bir diğerinin aynısıdır. Aynı şeyleri yiyen, aynı şeyleri içen, aynı şeyleri dinleyen, aynı şeyleri seyreden özneler aynı şeyleri düşünmeye, aynı şeyleri hissetmeye başlamıştır. Herkes aynıdır. Herkesin aynı olduğu yerde kimse kalmamıştır. "Skora Koş" isimli eser, doğa ve spor arasındaki ilişkiyi anımsattı. Gabriel Vanga'nın "Hiç Tereddüt Etmeden" isimli eserine bakarken, insanın icat ettiği en eski silahlardan biri olan ok ve yayın, legolar ile oluşturularak zararsız hale getirilmesi üzerine düşündüm ben de. Normalden çok daha uzun bir şekilde tasarlanmış olan satranç masasıyla Luchezar Boyadjiev, sanatta sondan bahsetmenin zor olduğuna ve farklı oyun ihtimallerinin yaratılabileceğine işaret ediyor. Sanatçı Sai'nin kafa kafaya getirilip metal aksamların birbirine kaynatılmasıyla oluşturulmuş eseri "Dönüş Yok" ise gerilim ve çatışmayı simgeliyor. Üç tekerlekli olmasına rağmen bu bisikletin hiçbir yere gidememesi, hayatta iş birliğinin önemini vurguluyor adeta. Giriş katında yer alan "Koyun Koyuna" sergisi ise tam anlamıyla kediseverler için. Bu bölümdeki yapıtlar, uyku ile bağlantılı olarak; kucaklanma, mahremiyet, teslimiyet, ilerleme gibi konular etrafında toplanmış durumda. Peki ARTER İstanbul hangi günler açık? Arter pazartesi hariç haftanın her günü 11:00-19:00 saatleri arasında açık. 24 yaş altı gençlere giriş tamamen ücretsiz. Perşembe günleri ise saat aralığı olmaksızın, her yaştan sanatsevere ücretsiz. Arter İstanbul Perşembe günleri saat 20:00'ye kadar ziyaret edilebilir. Arter İstanbul bilet fiyatları tam 30 TL, 65 yaş üstü olanlar, öğretmenler/öğretim üyeleri için ise indirimli 15 TL. Galerilere girer girmez, eserlerin tanıtıldığı broşürlerden bir tane almayı ve bilgileri okuyarak eserleri incelemeyi unutmayın! Çok güzel bilgi broşürleri hazırlamışlar. Basketbol ile ilgili bu kadar ilginç eseri bir arada gördükten sonra, bir basketbol maçına gitmem adeta kaçınılmaz hale gelmişti doğrusu. Müze gezisinin akşamında Sinan Erdem Spor Salonundaydım. Son iki yılın şampiyonu Efes, Euro lige galibiyetle başlarken, benim üzerimde, aynı gün içerisinde hem güzel bir müzeyi gezmenin, hem de bu galibiyetin keyfi vardı. Siz de bir hafta sonu, en azından bir tatil gününüzün birkaç saatini Arter İstanbul'a ayırmayı ihmal etmeyin lütfen. Beğeneceksiniz. Diğer yazılarımda tekrar görüşmek dileğiyle, sevgiyle ve sanatla kalın. Arter yazınızın harikulade olduğunu söylemek isterim. Bence diğer tüm yazılarınız gibi incelikle tasarlanmış, detaylandırılıp, sıkıcı halden tamamen uzak, bir solukta okunabilen hem bahsi geçene hem de iştirakçi alıntılarına karşı müthiş merak uyandıran bir yazı olmuş. Hocam merhaba, çok teşekkür ederim ince yorumunuz için. Çok mutlu oldum. Bloğun kapıları, sizin güzel yazılarınıza da her daim açıktır. Selamlar, sevgiler.


2021 yılı, sanıyorum hepimiz için oldukça yoğun ve bir o kadar da zor geçti. Pandemi bir yana, ülkenin gündemi de bir an olsun durup rahatça nefes almaya fırsat vermeyecek denli stresliydi. Yıl boyunca -kadın cinayetlerinden tutun da doktor/öğretmen maaşlarına, dış politika krizlerinden dövizin çılgınca yükselmesine dek- farklı farklı çok sayıda konu gündeme geldi, bunlar günlerce hararetle tartışıldı. Vatandaşlar da bu ortamda alabildiğine kutuplaştı. Herkes adeta buluttan nem kapar hale geldi. Pandeminin yönetimi ile yaşam koşullarımız da bir hayli değişince/kısıtlanınca, siyasetin bu boğucu, çorak, keyifsiz atmosferi ve kaba saba dili, ruh ve vücut sağlığımızı daha da tahrip etti geride bıraktığımız yıl boyunca. Sanıyorum biraz da bu nedenle, bu sağlıksız atmosferden eskisinden daha da çok etkilendik. Kitabın ismi: Atatürk'ün Hastalığı. Yazarı: Bilal Şimşir. Yayıncı: Türk Tarih Kurumu. Aslında ben bu kitabı alıp okuyalı hayli zaman oldu. Birkaç gün önce kitaplığımdan çekip tekrar elime aldım. Kitabın sayfalarını karıştırırken bir yandan da kitapla ilgili internet üzerinde yazılanlara şöyle bir göz atmak istedim. Fakat bu noktada çok ilginç bir manzara ile karşılaştım. Çünkü bu kitapla ilgili internette doğru dürüst bir bilgi yoktu. Dahası, ne benim özellikle bulmayı umduğum türden bir yoruma, ne de değişik bir yazıya denk geldim. Hatta gözüme hemen hemen hiçbir şey çarpmadı desem yeridir. Ne Ekşi Sözlükte bu kitabın başlığı açılmış, ne kitapyurdu. com'da ne de goodreads. com'da hakkında tek bir satır yazılmış. Hatta 2017 yılında goodreads. com'da ben bir cümlelik bir yorum bırakmışım siteye. Onun haricinde Goodreads. com'da bu kitabı oylayan veya okuma listesine ekleyen kişi sayısı ise bir elin parmağını geçmiyor. Google arama kutucuğuna Atatürk'ün hastalığı yazdığınız zaman, bir sürü haber ve gazete makalesi ile karşılaşıyorsunuz. Evet bu tamam ancak bu kitap hakkında hiç yorum yazan yok. Bu duruma oldukça şaşırdığımı itiraf etmeliyim. "Neden?" diyeceksiniz. Çünkü bu kitap öncelikle derinlemesine bir arşiv taramasının ürünü. İçinde her yerde bulamayacağınız türden çok önemli bilgiler, olaylar, yorumlar ve anekdotlar var. Bunlardan bazılarını birazdan okuyacaksınız zaten. Aslında ben de bu kitabı rutin İstanbul TÜYAP Kitap Fuarı ziyaretlerimden birinde tesadüfen keşfetmiştim. "TÜYAP Kitap Fuarı Başladı!" başlıklı yazımda belirttiğim gibi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, her yıl kitap fuarında düzenli olarak %50 indirim yapar. Dolayısıyla kitaplığımda, çoğu fuardan alınmış çok sayıda TTK basımı kitap bulunuyor. İşte Bilal Şimşir'in bu kitabını da İstanbul Kitap Fuarından satın almıştım. Ciltli olarak basılmış olan bu nitelikli kitabın arkasındaki etikette fiyatı 14 TL olarak gözüküyor. Yani bu kitabı ben %50 fuar indirimi ile beraber sadece 7 TL'ye satın almışım. Şaşırmamın diğer bir nedeni de bu aslında. Yılmaz Özdil'in bundan birkaç sene önce son derece popülist bir tavırla pazarlayarak sattığı, içinde kaynakçası bile olmayan Mustafa Kemal isimli kitabı ile kıyaslandığı zaman, ücreti hayli komik kalıyor bu kitabın. Türk Tarih Kurumu üyesi olan Bilal Şimşir, çok çalışkan ve üretken bir araştırmacı. Yazılmış bir sürü kitabı bulunuyor. Bu kitapta da yazarın bu üretkenliğini ve çalışkanlığını görüyoruz. Ancak hepsi bu değil. Yapılan etraflıca kaynak taraması sonucunda elde edilen bilgiler, yan yana ve bir anlatım bütünlüğü içerisinde derli toplu bir biçimde sunuluyor okuyucuya. İşte bu özen, gerçekten olağanüstü bir kitap çıkarmış ortaya. Kitabı okurken hep, "Acaba bir sonraki sayfada karşıma ne çıkacak?" hissiyatı ile doluyorsunuz. Elinizden kolayca bir kenara bırakmak, kitaba ara vermek gerçekten zor olacak. Vakti olanlar, birkaç gün içinde hızlıca okuyup bitirecektir zaten. Peki "Atatürk'ün Hastalığı" başlığını taşıyan bu kitapta neler anlatılıyor? Hemen kitabın adına aldanmayın. Zira Atatürk'ün hastalığından giriş kısmında kısaca bahsedilmekle beraber, kitabın ana gövdesini Atatürk'ün ölümünün Fransız ve İngiliz basınında yarattığı yankılar oluşturuyor. Ancak bunlar da sadece Atatürk'ün ölümünden sonra bu ülkelerin basınında çıkan haberlerden ibaret değil. Bu iki ülkenin devlet adamlarının, önde gelen diplomatların, gazetecilerin ve hatta sıradan vatandaşların; Atatürk, yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti, Atatürk'ün reformları, kimi zaman da Osmanlı Devleti ile ilgili kişisel görüşleri, yorumları ve demeçleri var. Bunun yanı sıra yine Atatürk ile yapılmış bazı mülakatların içeriğini de öğrenme şansına sahip oluyoruz. Bu mülakatlar sırasında bizzat Atatürk'ün kendi ağzından çok önemli görüşler okuyacaksınız. Aslında alıntı yapılacak, kitapta altını çizdiğim, yanlarına ufak ufak notlar aldığım çok yer var. Ancak burada bunların hepsine yer vermem mümkün değil ne yazık ki. O yüzden burada sizinle, benim en çok dikkatimi çeken bazı kısımları paylaşmak istiyorum. Eminim sırf benim burada paylaştığım bu ufak kısımları okuduktan sonra bile bu kitabı hemen edinip siz de ilk fırsatta kendiniz okumak isteyeceksiniz. Öyleyse lafı hiç daha fazla uzatmadan kitaptan alıntılara geçelim. Yazının bundan sonraki bölümü, kitaptan yapılan direk alıntılardan oluşmaktadır. Öte yandan ölüm haberi duyulur duyulmaz, Türkiye'nin Londra büyükelçiliğine de taziyet telgrafları, mektupları yağmaya başlamıştı. Bunlar çok çeşitli kimselerden geliyor, toplumun her katını temsil ediyordu. Bazıları kısa, özlü; bazıları daha uzun ve duyguluydu. İngiliz halkı Atatürk'ün ölümünü derinden duyuyor, şaşılacak bir içtenlikle Türkiye'nin yasını paylaşmaya çalışıyordu. Sempati ve taziyet telgrafları gönderenler arasında, Atatürk'ün eski düşmanlarının da bulunduğu dikkati çekiyordu. Daha doğrusu bunlar ilk mesaj gönderenler oluyordu. Mütareke yıllarında İstanbul'da İngiliz işgal kuvvetleri başkomutanı olan General Sir Charles Harington, Atatürk'ün ölüm haberini 10 Kasım günü saat 12:30'da, Piccadilly Subay Kulübünde haber aldı. Emekli bir general olarak kulüpte oturuyordu. Ölüm haberi üzerine yakın tarih bir sinema şeridi gibi gözünün önünden geçmiş olmalıydı. O büyük adamın zuhurunu adeta gözleriyle görmüş, günü gününe yaşamıştı. Bir general olarak Mustafa Kemal'e çok önceden sempati ve hayranlık beslemeye başlamıştı. Sakarya Savaşı arifesinde Onunla İnebolu'da görüşüp anlaşmayı denemişti. Ama İngiliz diplomatları bu niyeti kösteklemişler, baltalamışlardı. Harington'un kendisine kalsaydı daha 1921'de Mustafa Kemal ile anlaşacak ve kumanda ettiği İngiliz işgal kuvvetlerini daha o zaman Türkiye'den çekip gidecekti. Gerçekten Mustafa Kemal'in başarısının kesin olacağını en önce anlamış olanlardan biri oydu. Telgraf, Türkiye dış işleri bakanlığının Atatürk'ün öldüğünü bildiren genelge telgrafından önce Londra büyükelçiliğine ulaştı. Harington'un telgrafı, Türkiye büyükelçiliğine olayla ilgili olarak gelen ilk telgraf oldu. Kurtuluş Savaşı yıllarında Türkiye'deki İngiliz orduları, daha sonra bütün müttefik işgal kuvvetleri başkomutanının bu jesti gerçekten insanı duygulandırıyordu. Bu kısa telgraf, ince bir nezaketten öteye anlam taşıyordu. Harington'un Atatürk'e büyük saygı beslediği, O'nu büyük bir lider olarak tanıdığı doğruydu. Sempatisi yürektendi denilebilir. "Günümüzde bizim gözlerimiz tek bir adam çevrilmişti. Kader o adamı bir milleti kurtarmak ve hakir görülmekten korumak için seçmişti. Fetih topraklarına, Tunus'a, Cezayir'e serpilmiş aynı milletin bazı çocukları, ne yazık hakir görülmekten kurtulamadılar. Evet bizler artık geri dönememek üzere Fransızlaştık. Ama ecdadımıza taparcasına saygı beslemeyi hiç kimse bize yasaklayamaz. Şu halde ekselans, şunu söylememe müsaade buyurunuz ki, Türkiye sınırları dışında, burada Fransa'da da kendi kendini hatırlayan yürekler vardır. O, demokratik ve cumhuriyetçi prensiplere sahipti. Eğitimi laikleştirmek ve inanç hürriyetini gerçekleştirmek için çalıştı. Asker olarak her yerde, bütün görevini yerine getirdi. Bütün ihtilalci komiteleri dolaştıktan sonra askerliğin emrine uydu. Ama bunca eski geleneği altüst etmiş bir kimse için, yaratılıştan ihtilalci değildi denemez. Saltanatı yıkacak kadar geçmişten kopabildiyse, bunu, milli Türkiye'nin geleceğini güven altına almak için yapmıştır. Cumhurbaşkanı Atatürk'ün ölümünü büyük bir heyecanla öğrendim. O'nun nezdinde beş yıl boyunca Fransa'yı temsil ederken her zaman pek dostça hayranlıkla karşılaşmıştım. Kendisiyle her konuda konuşmuştum: Irklar, dil, etimoloji, gramer, tarih ve günün politika sorunları gibi. Bir Selanik çocuğuydu, Avrupa Türkiye'sinde, Makedonya'da doğmuştu. Asyalı fatihler Avrupa'ya gelince her şeyi kırıp geçirirler. Avrupalı fatih ise Asya'ya girerse uygarlık meşalesini götürür ve oraya yerleşir. Atatürk Ankara'ya yerleşti, oradan İstanbul'u savundu. Çökmekte olan bir imparatorluğun yerine modern bir devlet kurmuş kimse olarak adı tarihte yaşayacaktır. Kendisini her zaman çok eski bir uygarlığın temsilcisi sayardı. Kökünün çok eskiye gittiğini kafasına sokmuştu. 22 Kasım 1938 günü Paris Soir Gazetesinde tanınmış yazar Emil Ludwig'in bir yazısı çıktı. Napolyon gibi bazı tarihi kişiler üzerine kitaplar yazmış olan Emil Ludwig, Ankara'ya gelip Atatürk ile de görüşmüştü. Eskiden pek çevik ve canlı olduğu halde sonraları durgun, düşünceli bir hal aldığı ve kimi zaman haftalarca asık yüzlü kaldığı bana önceden söylenmişti. Gerçekten, savaşın kahramanlık diye adlandırılan olaylarından birini deşerek konuşmaya girişmeseydim, Atatürk hiç kuşkusuz soğuk bir ihtiyatı görüşme boyunca sürdürecekti. Bu vesileyle Gazinin bariz vasıflarından birini belirtmek uygun olur: O asla hayalci ve fantezist bir kimse değildi. Kendisi de sık sık bunu belirtir ve bundan gurur duyardı. "İzlenen amaçlar asla kişisel olmamalıdır. Çağdışı kalmış sistemlere yapışık kalan, gelenekleri aşamayan bir kimse, hiçbir zaman çağdaş bir devlet yaratamaz. Napolyon, kendisine ihanet ettiğini bile bile Fouche'yi yanında tuttu, sonra da bu şaşkınlıkla Fouche'nin amansız düşmanına kendisi saldırdı. Plansız işe girişmişti, geniş projeler yapmaya onu olaylar itiyordu. Demokrasinin zaferini altmış yıl geri itti. Bulgaristan'dan Nelia Pavlova isimli kadın yazar, Atatürk'ün ölümüne ağlayan milyonlardan biridir. 1938'de "Gazi'nin Ülkesinde" isimli bir kitap yazıp Paris'te yayınlar. "O büyük yurtseverden, o ince diplomattan söz edebilecek yetenekte hiç değilim. Onu çocukluğumda benim asıl memleketim olan Sofya'da askeri ataşe olarak, daha sonra Ankara'da çiftliğinde tanıdığım gibi hep gözümün önüne getiriyorum: Sade, sadık, insana bağlı, kimi pek ciddi, kimi de yumuşak. Gül merhaba, mutlu yıllar! Yeni yılda bir yurt dışı seyahati yapacağımı pek zannetmiyorum. Açıkçası pandemi sebebiyle ülkelerin sürekli değişen kurallarını ve yaptırımlarını takip etmek pek kolay değil. Seyahat benim için özgürlük ve rahatlık demek çünkü. Mevcut ortam bunun tam aksi yönünde. Yükselen dolar ve euro da cabası. Ben kısa süre önce biten pasaportumu bile yenilemedim bu yüzden 🙂 Umarım pandemi öncesindeki eski ve güzel hayatlarımıza döneriz yakın zamanda. Selamlar.


Ben bugüne kadar Avrupa Birliği üyesi ülkelerden 16 tanesini gördüm. Hiç dikkat etmemiştim ama tek tek sayınca fark ettim ki, bayağı bir AB üyesi ülke gezmişim şakayla karışık. Alttaki Avrupa Birliği üye ülkeler listesinde, işaretlenmiş ülkelerin isimlerinin üzerine tıklayarak, o ülke ile ilgili yazılarıma da rahatça ulaşabilirsiniz. Savaşlarla dolu olan dünya tarihinde birleşme, bütünleşme çabaları da sürekli gündeme gelmiştir aslında. Avrupa'da kalıcı bir barış ve sürekli bir istikrar sağlanması adına, günümüzden birkaç yüzyıl öncesinden başlayarak bugüne değin gelen çeşitli fikirler mevcuttur. Yaşadığımız son yüzyıl ise bu anlamda özellikle dikkate değer bir zaman dilimi olarak karşımıza çıkar. Ancak Woodrow Wilson bu dönem yapılan seçimlerde Amerika Birleşik Devletleri başkanlık yarışını kaybeder ve cemiyet, kuruluşunda etkin rol alan önemli bir güç olan ABD'den böylece yoksun kalır. Tarihçi akademisyen Oral Sander'in ifadesiyle "azalan gerginlik ve artan istikrar" dönemi olan Lokarno dönemi (1925-1930) sonrası ise Almanya'da Adolf Hitler ve İtalya'da Benito Mussolini iktidara gelir ve faşizm bu ülkelerde hızla tırmanmaya başlar. Bundan sonra yaşanan gelişmeler, birleşik bir Avrupa düşüncesinin bir süre daha rafa kaldırılmasına yol açacaktır. Zira bu kez birincisinden daha da şiddetli, adeta topyekun bir yıkıma yol açan, yaklaşık 50 milyon insanın hayatına mal olan ikinci bir dünya savaşı çıkacaktır. Fransız yazar Victor Hugo, birleşik bir Avrupa düşüncesini dile getiren isimler arasında diğerlerinden bir adım öne çıkar. Zira kendisi ne Uluslar arası İlişkiler uzmanı ne diplomat ne de siyasetçidir aslında... O, edebi kimliğinin doğal bir getirisi olan sınırsız düş gücüyle, bu fikrin -Avrupa'nın birleşmesi fikrinin- pratikte gerçekleşebileceğine tıpkı en az Robert Schuman ve Coudenhove Kalergi gibi yürekten inanan farklı bir aydındı. Henüz 1849 yılında Birleşik Avrupa fikrini ortaya atan yazar, "Günü geldiğinde bu kıtanın tüm ulusları bir birlik içinde kaynaşacak ve böylece Avrupa kardeşliği oluşacak" demiştir. Ancak Victor Hugo'nun Richard Cobden ile beraber savunduğu bu görüş, aslında tüm Avrupa devletlerini toptan birleştirmeye yönelik bir istekten ziyade, uluslar arası ortamın taleplerine Avrupa devletlerini uyarlamaya dönük isteğe verilmiş bir yanıttı. İşte bu büyük hayalin gerçekleşmesinin ilk adımı, ekonomik tabanlı bir örgütlenme çabasıyla atıldı. Bu örgütün ismi Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğuydu. 9 Mayıs 1950 tarihinde, yani Victor Hugo'nun da yer aldığı 1849 tarihli Paris Barış Kongresinden tam yüzyıl sonra, Fransa dış işleri bakanı olan Robert Schumann bir bildiri yayınlar. Schumann, Jean Monnet ile beraber hazırlayıp yayınladığı bu bildiride, Almanya-Fransa kömür ve çelik üretimi için bir birlik kurulmasını öngörmüştür. Bu girişim sonucunda aralarında Belçika, Lüksemburg, Hollanda, İtalya ve Almanya'nın bulunduğu devletler Fransa ile bir araya gelerek 1951 yılında yine Paris'te resmi olarak örgütü kurdular. İlerleyen süreçte bu örgüt genişleyerek Avrupa Ekonomik Topluluğuna dönüşmüştür. AET, bugünkü Avrupa Birliği'nin bir anlamda temelidir diyebiliriz. 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Anlaşması ile Avrupa Topluluğu bugünkü ismiyle bildiğimiz AB'ye dönüşmüştür. Avrupa Birliği, 2017 yılı itibariyle 28 ülkeden oluşan oldukça büyük bir örgüttür. Yaklaşık 500 milyonluk nüfusuyla, dünyanın nominal gayri safi yurt içi hasılasının büyükçe bir kısmını oluşturur. Avrupa Birliği üstte de açıklandığı gibi, başlangıçta ortak bir pazar ideali ve ekonomik kalkınma anlayışına sahipken günümüzdeki mevcut yapısıyla aynı zamanda bir güvenlik topluluğudur. - Avusturya - Belçika - Bulgaristan - Hırvatistan - Kıbrıs - Çekya - Danimarka - Estonya - Finlandiya - Fransa - Almanya - Yunanistan - Macaristan - İrlanda - İtalya - Letonya - Litvanya - İngiltere - Lüksemburg - Malta - Hollanda - Polonya - Portekiz - Romanya - Slovakya - Slovenya - İspanya - İsveç AB, anayasa hukukçusu Kemal Gözlere göre, hukuki yapısı itibariyle ne federasyon ne de konfederasyon olarak nitelenebilir. Zira bu her iki devlet topluluğunun da kimi özelliklerini bünyesinde taşımaktadır. Son olarak Türkiye'nin AB üyeliğinden bahsetmek gerekirse, ülkemizin AB'ye resmi olarak üyelik başvurusunun oldukça uzun bir süre önce yapıldığını ve AB & Türkiye ilişkilerinin seyrinin inişli çıkışlı bir grafik çizdiğini söyleyebiliriz. D'Appollonia, A. C. (2010). Avrupa Ulusalcılığı ve Avrupa Birliği. A. Pagden içinde, Avrupa Fikri. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Gözler, K. (2011). Anayasa Hukukunun Genel Teorisi (Cilt 1). Bursa: Ekin Basım Yayın. Kağnıcıoğlu, D. (2017). Bir Konfederalizm Örneği Olarak Avrupa Birliği. D. Kağnıcıoğlu, E. Kalaycıoğlu, C. Oktay, S. Sayarı, E. A. Retornaz, E. Hatipoğlu, et al. içinde, Karşılaştırmalı Siyasal Sistemler (s. 188). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları. Rumelili, B. (2008). Avrupa Birliği ve Bölgesel İhtilafların Çözümü. Uluslararası İlişkiler Dergisi, 4 (16), 51-78. Sander, O. (2007). Siyasi Tarih 1918-1994. Ankara: İmge Kitabevi.


Bugün ise bir başka konudan bahsetmek istiyorum. Kara haber tez duyulur. Bir defa önce bu özlü sözümüzü hatırlayalım ve Schengen vize başvuru ücreti ne kadar diye soranlara, bu ücretin uzun zaman sonra 60 Euro'dan 80 Euro'ya çıktığını hatırlatalım. Euro'nun ne kadar arttığı da hepimizin malumu zaten. Bu iş açıkçası giderek daha da can sıkıcı bir hal almaya başladı gerçekten... Bunun yanı sıra, özellikle son dönemlerde Schengen vize başvurusu yapan Türk vatandaşlarının aldıkları ret sayılarında ciddi bir artış olduğunu görüyoruz. Alttaki görselleri, 2019 yılı mayıs ayı içerisinde, Alman haber portalı DW'nin Türkçe sayfasından aldım. Vizeyi alabilenler de çok sevinemiyor zira bu kez de uzun süreli vize almak neredeyse imkansız hale gelmiş durumda. Evet vize bir şekilde çıkıyor ancak biz uzun süreli Schengen vizesi beklerken bir de bakıyoruz ki tek girişli, seyahat süresince veya toplamda bir ay geçerli vizeler... Hatta hiç beklemediğimiz, Avrupa Birliği üyesi olan ancak dünya politikasında ismi neredeyse hiç geçmeyen, ikinci plandaki ülkeler bile tek girişli veya kısa süreli vizelerle herkesi şaşırtabiliyor. Gelişmişlik düzeyi olarak bizden belkide 20 yıl geride olan Ukrayna ve Gürcistan vatandaşları bile AB'ye vizesiz seyahat edebiliyorken; Rusya, Azerbaycan, Ermenistan vb. gibi AB ile uzaktan yakından ilgisi olmayan, hatta AB'nin ulusal güvenliğine tehdit olarak gördüğü ülkelerin vatandaşları bile vize başvuru ücretinin yarısından muaf iken; bizden elli türlü evrak isteyen, full vize ücreti isteyen, bu da yetmezmiş gibi 20-30 ücretli danışman aracı kurumu şart koşan, tüm bunları yerine getirsen bile 1 haftalık tek girişli vizeleri reva gören AB ülkelerinin bize yaptıkları düpedüz haksızlıktır, ikiyüzlülüktür. Bunu bu hale getiren siyasiler de asli derecede sorumludur, kusurludur. Bugün çıktısını alıp doldurduğum vize başvuru formunu daha önce de yaptığım gibi bir kızgınlıkla çöpe atıyorum. Zira, yaş ilerledikçe artık bazı şeyler zor geliyor insana.. O kadar haklı bir isyan, öylesine içten bir yakarış ki bu... Yazının tamamına katılmasanız, bazı noktalarda hatalar ve fazlasıyla öznel ifadeler olsa bile bu yorumda büyük oranda haklılık payı olduğu da yadsınamaz bir gerçek. İşte bu yazımda bu durumun nedenlerini sorgulamak istiyorum biraz aslında. Bir defa en başta şunu açıkça söylemek yerinde olur. Ne yazık ki AB'nin günümüzde aldığı kararların tamamına yakını siyasi. Siyasi derken, bunun yalnız şu an görev yapan Türkiye'deki mevcut hükümetle de bir alakası yok aslında. Bu durumu daha yakından kavrayabilmek adına, tarihsel süreçteki örneklere, gelişmelere ve Türkiye-AB ilişkilerine biraz daha yakından bakalım istiyorum. - Batı'ya yönelişi sağlamlaştırmak - İktisadi büyümeyi hızlandırmak - Yunanistan ile rekabette geri kalmamak Daha sonra 1963 yılında AET ortaklık ilişkisi kuran "Ankara Anlaşması" imzalanmıştır. Anlaşma; hazırlık, geçiş ve son dönem olmak üzere üç aşamalı bir süreç öngörüyordu. Şimdi bir an durun ve düşünün lütfen, kaç senedir bekleme odasındayız yani... Bizim ilk başvurumuzdan sonra birliğe alınan, örneğin Portekiz, İspanya, Yunanistan gibi ülkeler, üye oldukları dönem itibariyle hiçbir şekilde üyelik kriterlerini karşılayamıyorlardı. Bu durumu biraz daha somutlaştırayım. Örneğin Yunanistan, Albaylar Cuntası rejimi sonrası, 1974'te tekrar demokrasiye kavuştu. Avrupa Komisyonunun, üstelik Yunanistan'ın ekonomik açıdan hazır olmadığını belirten ve üyeliğe karşı çıkan raporuna rağmen, üye devletler 1976 yılında müzakere sürecini başlattı ve bu ülke 1981 yılında tam üye olarak örgüte dahil oldu. Bu karar, tamamen üyeliğin Yunan demokrasisini güçlendireceği ve ülkenin Batı ile olan ittifaka olan bağlılığını sağlamlaştıracağı düşüncesiyle alınmıştır. Portekiz'de 1932-1968 arası iktidarda bulunan Salazar rejimi sonrası ülkenin bir şekilde elinden tutulup hızla kalkındırılması ve daha da önemlisi demokratikleştirilmesi gerekiyordu. Bir başka benzer örnek İspanya. Özellikle İspanya'da tarımsal sektörün büyüklüğü ve olası bir göç ihtimali, ülkenin birliğe üyeliği konusundaki endişelerin en temel sebebiydi. Ancak tüm bu saydığımız olumsuzluklara rağmen, sırf Güney Avrupa'da istikrarı sağlamak adına atılan adımlar çerçevesinde Portekiz ve İspanya da 1985 yılında, Yunanistan'ın hemen ardından topluluğa katıldı. AB tarihinde bu süreçlere "Genişleme" adı verilir. Türkiye ise bu örnek üye ülkelerle kıyaslandığında, arada kesintilere uğramış olmasına karşın çok daha uzun süreli bir demokratik rejime, parlamenter sisteme ve çok partili hayata sahip. İyi ya da kötü, öyle ya da böyle, bu da bu işin bir gerçeği. Hatta Türkiye, 1940'ların sonunda çok partili hayata geçtiği için, siyaset bilimci Prof. Dr. Ergun Özbudun'un son derece yerinde ifadesiyle, üçüncü değil, ikinci dalga demokrasiler arasında yer almaktadır. SSCB'nin ardılı olan Rusya ile Batı arasında hala Soğuk Savaş devam ediyor ve yaşanan tüm bu uluslararası gelişmeler üyelik süreçlerinde direk belirleyici rol oynuyor. Berlin Duvarının yıkılmasından sonra, çok değil on beş sene içerisinde, Varşova Paktının Rusya hariç tüm üyeleri NATO veya AB çatısı altına girmişti. 2008 yılındaki Gürcü-Rus savaşının anıları da hala taze. Yazının en başında belirttiğim siyasi kısım işte bu. Bildiğiniz gibi Gürcistan vatandaşları bundan bir süre önce AB içinde turistik amaçlı ziyaretler için vizesiz serbest dolaşım hakkını elde etti. Alttaki fotoğrafı 2019 yılının mayıs ayında ziyaret ettiğim Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te çektim. AB'ye katılım demek, Avrupa'da gerçekleştirilmeye çalışılan ekonomik ve siyasi birleşmeye dahil olmak anlamına geliyor. Roma Anlaşması uyarınca, "her Avrupa ülkesi" AB üyesi olabilir. 1993 yılında yürürlüğe giren Maastricht Anlaşması da, birliğe tam üyelik başvurusu için en temel şartın "Avrupalı devlet" olmak olduğunu belirtiyor. Her ne kadar bu anlaşma -Maastricht Anlaşması- Avrupalılık konusunda net bir tanımlama yapmasa da, örneğin Fas'ın geçmişteki AB üyelik başvurusunun, konsey tarafından komisyonun görüşü bile alınmadan reddedildiğini biliyoruz. Gürcistan'ın coğrafi konumu da, bu anlamda en ufak bir tereddüde yer bırakmayacak ölçüde net. Bunun yanı sıra, AB konusunda Türkiye'nin en yetkin akademisyenlerinden biri olan Prof. Dr. Rıdvan Karluk, Türkiye'nin Avrupalı devlet olma özelliğinin, yazının üst kısmında bahsettiğimiz 1963 tarihli Ankara Anlaşması ile siyasal olarak onaylandığının altını çiziyor. Hatta Karluk, bundan çok daha uzun bir süre önce, 30 Mart 1856 yılında imzalanan Paris Anlaşması ile Osmanlı İmparatorluğunun resmen Avrupalı kabul edildiğini ve Avrupa Devletleri Konseyine girdiğini belirtiyor. Tüm bunlara karşın Gürcistan ve Ukrayna vatandaşları Schengen alanında turistik amaçlı seyahatlerinde vizeden muaf. Oysa Türk vatandaşları değil. Gördüğünüz gibi, bu siyaset oyununda arkadaşın da yorumunda yazdığı gibi, maalesef olan bizim gibi sıradan vatandaşlara oluyor bu durumda. Gezmek istiyoruz, dünyayı daha yakından tanımak ve kendi ülkemizi de daha iyi tanıtmak istiyoruz ancak önümüze böyle yüksek ve aşılması güç setler çekiliyor. Ve evet, Avrupa Birliği bu anlamda üstteki açıklama ve bilgilerden de net bir şekilde anlaşılacağı gibi gerçekten de fazlasıyla çifte standart yapıyor. Özellikle de tarihsel ve güncel politik gelişmelerin çok belirleyici olduğu ve o ölçüde nesnellikten çoğu zaman uzaklaşıldığı görülüyor. Ama yapacak da çok fazla bir şey yok ne yazık ki. Ancak yine de yurt dışına giden bizlere çok büyük bir görev düşüyor aslında. Bize düşen, böyle bir ortamda yurt dışına çıktığımız zaman, Türkiye'yi anlatmak, demokratik ve seküler bir devlet olduğumuzu hatırlatmak ve Türkiye'nin yalnızca şu an görev yapan mevcut iktidardan ibaret olmadığını üzerine basa basa belirtmektir. Bazılarına son derece tuhaf gelebilir, şaşırabilirler ancak gerçekten bu ülke hakkında yabancılar inanılmaz yanlış/eksik bilgilere sahipler. İlber Ortaylı da, 2019 yılında ilk baskısını yapan Bir Ömür Nasıl Yaşanır isimli söyleşi kitabında, bununla ilgili son derece yerinde tespitlerde bulunarak, yabancılar arasında ülkemizi hiç tanımayanların veya ülkemiz hakkında çok yanlış fikirlere sahip olanların azımsanamayacak kadar çok olduğunu vurguluyor. Ve ekliyor, bizim de bunlara karşı bir şeyler yapmamız gerekiyor. Çünkü bu kötü imajı düzeltecek olan da yine bizleriz aslında. Bunda ilerleme kaydetmek için de mutlaka donanımlı ve hazır olmamız gerekiyor. Ancak bunu hocanın belirttiği gibi, hiddet veya hakaretten daha çok, akıl ve zeka ile başarmak şart. Aslında bizim elimizde en başta Mustafa Kemal Atatürk gibi çok büyük bir evrensel değer var. Dolayısıyla bilmeyenlere de onu tanıtmak, bu ülke vatandaşı olan, yurt dışı seyahati yapan, yurt dışında çalışan herkesin asli bir vazifesidir aslında. Bu, inanın çok şeyi değiştirebilir. Bıkmadan, usanmadan bu fahri elçiliği yapmak zorundayız. Ülkenin imajı ancak bu şekilde düzelebilir. Sonrası da bir şekilde kendiliğinden gelir zaten. Herkese vizesiz günler dileğiyle, selamlar, sevgiler. Bu değerli yazını atlamışım. Bütün bu süreci çok iyi özetlemişsin. Günümüze baktığımızda zaten AB ülkelerinin çoğunun AB için yük olduğu net. Bana sorarsan ülkemiz için siyasi nedenler elbette başı çekiyor. Askeri darbeler, özellikle 80`li yıllardaki terör... Şu an Batı değerlerinden gittikçe uzaklaşmış, adaletin düzgün çalışmadığı, demokrasinin sınıfta kaldığı ülkemizde ne yazık ki AB`nin çok haklı nedenleri var. Her şey yolunda olsaydı da kapılar açılır mıydı ondan da emin değilim. Ve evet, burdakiler bizi yanlış/eksik tanıyorlar. Ülkeme her gidişimde "korkmuyor musun?" diye soruyorlar. Çok şaşkınım. İçimden "manyak mısınız siz ya" diyesim geliyor. Onların gözüyle baktığımda haklı olarak endişe ediyorlar. Haberlere yansıyanlar korkutuyor insanları. İstanbul seçimlerinin tekrarı bile çok puan kaybettirdi bize. Ülkenin imajı bizim anlatmamızla düzelir mi bilmem, zor. Keşke... Yıllardır her yerde bıkmadan anlatıyorum, Pes etmek yok, arkamızda dünyada eşi benzeri olmayan Atamız var. Uluslararası ilişkiler alanında giderek hakim olan bir görüşe göre, AB'nin de geleceği karanlık aslında. İngiltere'nin her ne kadar artık bir kördüğüme dönse de Brexit süreci de zaten bir süredir varolan dağılma dedikodularını daha ciddi ve gerçekçi bir konuma taşıdı. Evet söylediklerin doğru, özellikle 1960-1980 arası yaşananlar AB'nin ortak değerlerinden çok geri kalmamıza sebebiyet verdi ancak yazıda da belirttiğim gibi, alınanlar da alındıkları dönem itibariyle kriterlerin çoğunu karşılamıyordu. Güz döneminde okulda AB Bütünleşme Tarihi dersini verirken alanla ilgili daha fazla okuma yapma şansım oldu. Yapılan resmen çifte standart. Bu yanlış. Ama işte maalesef her şey güncel siyasete çıkıyor. Türkiye'nin imajı konusunda da çok haklısın, ben de yurt dışında duyduklarıma inanamıyorum, ülkemiz hakkında inanılmaz eksik/yanlış bilgiler var. Ama ülke içinde yaşananlar da bunda çok etkili elbette. Bıkmadan usanmadan anlatmamız gerekiyor, başka çare yok. Türk dendiğinde bir yabancının gözünün önüne sadece Araplar ve Arap kültürü geliyorsa, biz de kendimizi, farklı olduğumuzu anlatmak zorundayız.


Salah Birsel, Kurutulmuş Felsefe Bahçesi isimli deneme kitabının "Aynalar" başlıklı makalesinde, İstanbul'da boy, duvar ve konsol aynalarının ilk defa 17. yüzyılda kendisini belli ettiğini yazar. Buna göre, 1654 yılında Türkiye'ye gelen Fransız gezgini Du Loir, Üsküdar Sarayındaki bir dairenin baştan başa aynalarla kaplı olduğunu keşfetmiştir. Hasköy'de yer alan Tersane Bahçesi Kasrı da, 1718 yılında Venedikliler tarafından verilen dev aynalarla donatılmıştır. Burası, sonradan bu sebeple "Aynalıkavak Kasrı" olarak anılmaya başlayacaktır. Tarihçi ve akademisyen Jane Hathaway, Darüssaade Ağası isimli kitabında, Lale Devrinde yaşanan kültürel canlanma ile beraber, Batı'dan gelen lüks mallara talepte ciddi bir patlama yaşandığını, bunların en başında da saat ve aynaların geldiğini yazar. 3. Ahmet döneminde, tam da Salah Birsel'in belirttiği tarihte, Damat İbrahim Paşa'nın sadrazamlığı sırasında, Aynalıkavak Köşkünde yapılan eğlencelerin ardı arkası tükenmez. Damat İbrahim Paşa'nın sadarette yer aldığı 1718-1730 yılları, Haliç'in kuzeyinde yer alan bu köşkün altın yıllarıdır adeta. İşte bu yazımda size İstanbul Aynalıkavak Kasrı hakkında bilgiler vereceğim. Yazıyı okurken, Aynalıkavak Kasrı nerede, Aynalıkavak Kasrına nasıl giderim, Aynalıkavak Kasrı ziyaret saatleri nedir türünden sorulara cevaplar bulacaksınız. Aynalıkavak Kasrı, Osmanlı'dan günümüze ulaşan sahil saraylarından biridir. Yukarıda belirttiğim gibi, İstanbul Hasköy'de, Haliç kıyısında, denize sıfır bir konumda yer alır. Aynalıkavak Kasrı giriş ücreti Türk vatandaşları için 30 TL, yabancı ziyaretçiler için 90 TL. Aynalıkavak Kasrı öğrenci bileti ise 15 TL. Aynalıkavak Kasrı müze kart geçerli mi? Evet, müze kartınız varsa kasra ücretsiz giriş yapabilirsiniz. Aynalıkavak Kasrı ulaşım için Harbiye, Taksim, Şişhane tarafından 36T'yi kullanabilirsiniz. Metrobüs ile gelmeyi düşünenler ise, örneğin benim gibi Halıcıoğlu Metrobüs durağında indikten sonra deniz tarafına doğru biraz yürüyerek, kasra giden otobüslerden birine binebilir. Buradan Aynalıkavak Kasrı ulaşım zaten çok kısa sürüyor. Aynalıkavak Kasrı, bölgedeki Osmanlı sahil saraylarından günümüze ulaşabilen tek yapıdır. Bizans döneminde etrafındaki korular nedeniyle imparatorlar tarafından dinlenme amacıyla kullanılan bu alanda, İstanbul'un fethinden sonra bir tersane kurulmuş ve bu nedenle ismi Tersane Hasbahçesi olarak anılmıştır. Hasbahçe'de bilinen ilk yapı, Sultan 1. Ahmet için 1613 yılında yaptırılan kasırdır. Daha sonra burada ilave yapılar inşa edilir. Ancak zaman içinde saraya ait bu yapılardan kimileri yok olur. Ve geriye sadece bugün Aynalıkavak Kasrı dediğimiz kısım kalır. Bugünkü görünümüne 3. Selim devrinde kavuşan Aynalıkavak Kasrı birkaç bölümden oluşuyor. Burayı her saat başı bir rehber eşliğinde geziyorsunuz. Yani gelip direk kendi kendinize gezme şansınız yok. Rehber, odaları gezerken yapı hakkında kısa bilgiler veriyor. Ancak tahmin edeceğiniz üzere, detaylı bir anlatım değil bu. Daha detaylı anlatım size ücretsiz verilen sesli rehberde var. Kasra ilk giriş yaptığınız kısımda Divanhane ve Arz Odası bulunuyor. Arz Odasının tavan kısmında, Sultan 3. Selim'in tuğrası, pencerelerin üzerinde ise hat ile yazılmış, Enderuni Fazıl Efendinin kasrı öven elli dört beyitlik şiiri var. Kasrın alt katı ise Aynalıkavak Musiki Müzesi olarak geçiyor. Bunun sebebi burada sergilenen musiki aletleri. Bestekarlığının yanı sıra 3. Selim, aynı zamanda bir tanburi ve neyzendi. Yaptığı besteler sonrasında pek çok eseri notaya da geçirilmiştir. İşte kasrın bu bölümü bunun anısına adanmıştır. Aynalıkavak Kasrı düğün gibi etkinliklere de ev sahipliği yapıyor. Mesela ben gittiğimde düğün yoktu ancak bir sinema etkinliğinin lansmanı vardı. Yani burayı özel ve kurumsal etkinlikler için kiralayabiliyorsunuz. Aklınızda bulunsun. Aynı zamanda Aynalıkavak Kasrı kahvaltı için de tercih edilen yerlerden biri. Yani siz de bir hafta sonunuzu buraya ayırabilir, burada kahvaltı ettikten sonra kasrın içini gezebilirsiniz. Kasır çok büyük olmadığı için, gezmesi fazla uzun sürmeyecektir zaten. Bir saati bulmaz diyebilirim. İstanbul'da yaşayıp da burayı gezmemek, görmemek olmaz. Aynalıkavak Kasrı pazartesi günleri hariç olmak üzere, haftanın her günü açık. Aynalıkavak Kasrı ziyaret saatleri ise 09:00 ile 17:00 arası. Yazın ise kasır 18:00'e kadar gezilebilir. - Salah Birsel, Kurutulmuş Felsefe Bahçesi, Sel Yayıncılık, İstanbul, 2019 - Jane Hathaway, Çev. Tansel Demirel, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2022 Bir başka yazımda görüşünceye dek, kendinize iyi bakın!


Yalan yok, İspanya denince benim aklıma ilk olarak ne boğa güreşleri ne de Domates Festivali La Tomatina geliyor. La Tomatina, Valencia yakınlarında düzenlenen ve ünü artık neredeyse tüm dünyaya yayılan bir festival. Umarım bir gün ona da gitme şansına erişirim. Ancak benim İspanya sözcüğünü duyar duymaz aklıma ilk gelen şey Flamenko. İspanya, İber Yarımadasındaki iki ülkeden biri. Diğeriyse Portekiz. O da gezi planlarımın içinde yer alan bir ülke. Pirene Dağları nedeniyle Avrupa'dan biraz soyutlanmış bu kara parçasının kendine has apayrı bir güzelliği var. Tarihsel geçmişi nedeniyle, bu coğrafyadaki kültürlerde Endülüs Emevilerinin de etkisi büyük... Madrid ve Barselona, ülkenin en gelişmiş iki şehri. Peki ya Antoni Gaudi desem? Bu kadar konuşmadan sonra biraz soluklanalım. Sizi bir film sahnesine götürmek istiyorum burada önce. "1492 Cennetin Keşfi (1492: Conquest of Paradise)" filminin ilk sahnesi şöyledir: Kristof Kolomb, oğluyla deniz kenarındaki kayalıkların üzerinde oturmaktadır. Ufuktaki gemiyi işaret ederek oğluna sorar: -Gemiyi görüyor musun? "Evet" diye yanıtlar çocuk. Kolomb'un hikayesi İspanya'da başlamıştı. 1492 yılında denize açıldığında, aslında Kral Ferdinand ve Kraliçe İsabel için yeni bir yol bulmaya çalışıyordu. Bunu da başardı. Ancak İspanyollar, ne yazık ki keşfettikleri topraklarda yaşayan Aztek ve İnka medeniyetlerini de yerle bir ettiler. Günümüzde, Güney Amerika ülkelerinde ağırlıklı olarak konuşulan dilin İspanyolca olması, bu sömürge geçmişin mirasıdır. Konuya ilgi duyanlar, Bartolomeo De Las Casas'ın Yerlilerin Gözyaşları ve Eduardo Galeano'nun Latin Amerika'nın Kesik Damarları isimli kitaplarını okuyabilirler. Barselona Limanında dev bir sütunun üzerinde Kolomb'un heykeli vardır. La Rambla Caddesinden marinaya doğru yürürken, Port Vell önünde aniden karşınıza çıkar. Eliyle Yeni Dünya'yı işaret etmektedir. İşte Antoni Gaudi'nin hikayesi de, farklılıklar taşımakla beraber Kolomb'a benzerdir. Kolomb var olan ama keşfedilmeyi bekleyeni bulmuştur. Gaudi ise hiç var olmayan bir güzelliği Barselona'da kendi eliyle yaratmıştır. Demek ki dünyayı fethetmek için öğrenmek gereklidir; insan gücünü sadece turnuvalarda ve sefih şölen yemeklerinde harcamamalı, ruhunu da bir Toledo kılıcı gibi esnek, çevik ve kıvrak kılmalıdır. Demek ki öğrenmesi, düşünmesi, araştırması, gözlemlemesi gereklidir insanın! Dilerseniz, önce yazının kahramanı Antoni Gaudi'nin kimliği ile başlayalım ve arkasından eserlerine geçelim. Antoni Gaudi kimdir? Cevabımız basit: Antoni Gaudi hayatı zorluklarla geçen, Barselona'nın en ünlü mimarıdır. Günümüzde, sadece onun eserlerini ziyaret edenlerin sayısı bile binlerle ifade edilmektedir. Gaudi, 1852 yılında Barselona yakınlarındaki Reus'ta doğar. Barselona Üniversitesi Mimarlık Fakültesinde öğrenim görür. Koyu bir Katolik olmasının yanı sıra, aynı zamanda Katalan milliyetçisidir. Katalan Modernizminin bir parçası olan yapıtlarında, bu Katalan kültürünün ögeleriyle birlikte Katolik inancın bir sentezi görülür. En büyük eseri Sagrada Familia'ya 1883 yılında baş mimar olur. Ben, 1926 yılında Barcelona'da hayata gözlerini yuman Antoni Gaudi'nin ölümünü, Türk edebiyatının ustalarından Orhan Veli'nin ölümüne çok benzetirim. Bu benzerlikten, Orhan Veli ile ilgili yazdığım bir başka yazıda bahsetmiştim. Şimdi eserlerine geçelim. Evet, bu kısa girişten sonra, Antoni Gaudi eserlerinin en ünlüsüyle başlayalım o halde. Tabii ki Sagrada Familia'dan bahsediyorum. Sagrada Familia mimari özellikleri ile öne çıkan devasa bir yapı. Nasıl ki Edirne Selimiye Camii Mimar Sinan'ın ustalık eseri olarak kabul ediliyorsa, Sagrada Familia'yı da rahatlıkla Antoni Gaudi'nin ustalık eseri olarak nitelendirebiliriz. Sagrada Familia, Kutsal Aile anlamına gelmektedir. 1882 yılında, Neo-Gotik tarzda yapımına başlanan kilisenin başına, üstte de yazdığım gibi, 1883 yılında Gaudi geçmiştir. Mimar, ölümüne değin bu görevini sürdürür. Bu bazilikanın özelliği, yapımının hala devam ediyor oluşudur. Evet, yanlış duymadınız. Hatta bu anlamda kendisine "Bitmeyen Kilise" yakıştırması yapılmaktadır. Hakikaten, yakın bir tarihte giderseniz kendi gözlerinizle de göreceksiniz zaten. Hala şantiye halinde çalışmalar sürüyor. La Sagrada Familia'nın 2030 yılından önce tamamlanması öngörülüyor. Yapı, gökyüzüne uzanan devasa kuleleriyle, dışarından bakıldığında oldukça ihtişamlı bir görüntü sunuyor. Bu kulelerden bazılarının uçlarında renkli seramik kaplamalar yer alıyor. Yapının 3 cephesi var: Doğuş, Tutku ve İhtişam Bunlardan Doğuş Cephesi, tamamlanan ilk yüz. İsa'nın doğuşu tasvir ediliyor. Kutsal Doğum olarak da adlandırılan bu taş blokta, çok sayıda hayvan ve insan figürleri bulunuyor. Tutku cephesi ise İsa'nın çarmıha gerilişini simgeliyor. Gelelim bazilikanın önemli kısımlarına. En az dış cephesi kadar, Sagrada Familia Kilisesinin içi de oldukça etkileyici. Kripta Müzesi, yapının iç kısmında yer alıyor. Burada Antoni Gaudi'nin mezarını da göreceksiniz. Yine, kilisenin içinde, Nef kısmında, tavana doğru uzanan organik dallar ile ağaçları andıran sütunlar bulunmaktadır. Tahmin ediyorum, gittiğinizde siz de benim gibi dakikalarca bu sütunlara bakmaktan kendinizi alamayacaksınız. Üst katlara çıkmak için ise göz alıcı spiral merdivenleri veya asansörü kullanabilirsiniz. Ben sıra beklememek adına merdiveni tercih etmiştim. Sagrada Familia'ya ulaşım çok kolay. Bu kutsal kilise, Eixample semtinde bulunuyor. Oldukça merkezi diyebilirim. L5 Mavi Metro hattını kullanarak, yapının kendi adını taşıyan durakta inerek rahatça ulaşabilirsiniz. Etrafında dinlenmek ve bir şeyler yemek için cafe ve restoranlar da var. Sagrada Familia'yı çok beğeneceğinizi umuyor ve bir başka Antoni Gaudi eseri olan Park Guell'e geçiyorum. Park Guell, 20 hektarlık bir alanda, kentin kuzeyinde bulunmaktadır. Parkın yapılış hikayesi oldukça ilginç. İngilizlerin kendine has bahçe tarzını Barselona'da hayata geçirmek isteyen Kont Eusebio Guell, geniş bir araziye yayılan park ve villalar topluluğu inşa etmek ister. 60 evden oluşan bir plan yapılır. Ancak konut kısmı, 2 daire hariç, hiçbir zaman bütünüyle hayata geçmez. Buna karşın park kısmı, Gaudi'nin üstün yeteneği ve çabasıyla tamamlanır ve günümüzde Park Guell olarak anılan bu doğa ve sanat harikası ortaya çıkar. İsmi de Eusebio Guell'den gelmektedir. Mozaik ejderha, şüphesiz parkın içinde dikkat çeken en önemli figür. Siz de burada selfie veya normal fotoğraf çekilmeyi unutmayın. Asyalı turist kalabalığından sıra gelirse oldukça şanslısınız demektir. Parkın içinde geniş parkurlar ve Antoni Gaudi'nin kendisinin de 1906-1926 yılları arasında yaşadığı ev var. Burası 1963'ten bu yana Gaudi Müzesi olarak kullanılıyor. Buraya girmek için ekstra ücret ödenmesi gerekiyor. Gaudi House Museum Ekim-Mart arası 10:00-18:00, Nisan-Eylül arası 09:00-20:00, 25-26 Aralık ile 1 ve 6 Ocak tarihlerinde 10:00-14:00 arası açık. Yemyeşil ağaçların arasında kalan, kavisli mozaik bankların bulunduğu kısım parkın merkezidir. Parkın meşhur teras kısmı, Barselona'yı panoramik olarak izlemek için şahane bir ortam sunar. Buradan Sagrada Familia'yı da göreceksiniz. Terası çevreleyen seramik işli oturma kısmı ise dünyanın en uzun oturma bankı olarak nitelendiriliyor. Bu terasın altında kalan sütunlu bölüm ise Hipostil Salonu olarak geçiyor. Burası aslında pazar yeri olarak tasarlanmıştır. Ejderha Heykelinin hemen arka tarafı. Buraları gezerken ince işlenmiş seramikleri dikkatle incelemenizi öneririm. Katalan modernizminde kullanılan bu özel seramik tekniği, Trencadis olarak adlandırılıyor. Gerçekten inanılmaz bir işçilik söz konusu! Viaduct yani viyadük kısmındaki baca benzeri yapılarsa, etraftaki toprağın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş. Park Guell'e nasıl gidilir? Park, Sagrada Familia'nın yer aldığı Eixample semtinin biraz ötesinde kalıyor. Park Güell'e ulaşım için yeşil metro hattını kullanarak Vallarca veya Lesseps duraklarından birinde inebilirsiniz. İndikten sonra tabelaları takip ederek 5 dakika kadar yürümeniz gerekiyor. Parka giriş ve çıkışlarda değişik bir yöntem izleniyor. Biletinizi aldıktan sonra hangi giriş kapısından ve saat kaçta gireceğiniz biletin üzerinde yazıyor. Bu kapı ve saat aralığı dışında giriş yapamıyorsunuz. Aynı şekilde çıkarken de yalnızca aşağı kapıyı kullanıyorsunuz. Buradan da hiçbir şekilde giriş yapılmıyor. Ben yazın gittiğim için şehir doğal olarak kalabalıktı. Bu uygulamanın, tek bir yere aşırı yığılmayı ve oluşabilecek muhtemel izdihamları önlemek için yapıldığını düşünüyorum. Çünkü oldukça fazla noktadan giriş yapma imkanı var. İlk başta tuhaf geldiğini itiraf etmeliyim. Ama sonra mantıklı bir çözüm olduğunu kavradım. Nitekim içeri girmem kalabalığa karşın 5 dakika bile sürmedi. Barselona'nın meşhur bulvarlarından Passeig de Gracia numara 92'de yer alan Casa Mila, La Pedrera ismiyle de biliniyor. La Pedrera Taş Ocağı anlamına geliyor. Burası Antoni Gaudi tarafından sanayici Pere Mila ve eşi için yapılmış. Üç cephesi olan yapı günümüzde bir sergi salonu ve Fundacio Catalunya'ya da ev sahipliği yapıyor. Casa Mila, UNESCO tarafından 1984 yılında Dünya Mirası olarak tanınmıştır. 1906-1912 yılları arasında inşa edilmiş olan yapıya, balkon korkulukları ise sonradan eklenmiştir. Giriş katında, 1300 m 'lik kısım sergiler için ayrılmış durumda. Güncel sergi programı için aşağıda paylaştığım web sitesinden daha detaylı bilgi alabilirsiniz. Ben oradayken gerçekleşen sergide fotoğraf çekimi yasak olduğu için görsel ekleyemiyorum. Ayrıca apartmana girdiğinizde, ilk iş olarak etkileyici avludan gökyüzüne doğru bakmayı unutmayın. Dalgalı dış cephesiyle uzaktan gören herkesi büyüleyen La Pedrera, özellikle çatısı ve çatısındaki bacalarıyla öne çıkan bir yapı aslında. Yapımında cam, mermer, taş gibi malzemeler kullanılan bacaların formu da oldukça etkileyici. İnsan yüzlerini andıran bacaların yer aldığı bu çatı kısmı bütünüyle Espai Gaudi olarak adlandırılıyor. Burada ayrıca Antoni Gaudi'nin çeşitli eserleri de sergileniyor. Apartman, aynı zamanda ziyaretçilerine 20. Yüzyıl başındaki Barselonalı burjuva ailesinin yaşamından kesitler sunuyor. O döneme ait tamamen orijinal mobilya ve eşyaları ise 4. katta bulacaksınız. Bunların da hepsi Gaudi tasarımı. Gelelim Casa Batllo hakkında bilgilere. Evin ön cephesi daha ilk bakışta dikkati çeken kısımlardan biri. Bu ön yüzün büyük kısmı seramiklerle ve renkli camlarla kaplı. Bu keskin köşeleri olmayan camların görüntüsü ve kemik şeklini andıran formu nedeniyle eve "Kemik Ev" veya Kemikler Evi" de deniliyor. Benim aklıma hemen çocukluğumun çizgi film karakteri İskeletor geldi. Uzun kuyruklardan kurtulmak için önceden bilet almanızı tavsiye ediyorum. Casa Batllo bileti satın almak ve binayla ilgili detaylı bilgilere ulaşmak için işte web sayfası: Casa Battlo Şimdi, yazının konusunu oluşturan yapılardan en sonuncusuna, Palau Guell'e geçiyorum. İhtişamlı demir kapısından giriş yaptığınız yapının en dikkat çekici bölümü geniş ve büyük salonu. Özellikle de bu salonun çevresine doğal bir ışık sağlayan etkileyici kubbesini dikkatlice incelemenizi öneririm. Bu simetrik kubbe insanı gerçekten büyülüyor. Saray, ünlü İtalyan yönetmen Michelangelo Antonioni'nin The Passanger isimli filminde de görülüyor. Palau Guell'e ulaşım için yeşil hatta yer alan Liceu metro durağında inmeniz gerekiyor. Palau Guell bilet fiyatları diğer Antoni Gaudi eserlerine göre biraz daha ucuz. Yetişkinler için giriş bedeli 12 Euro. Barcelona'daki Antoni Gaudi eserleri bunlarla sınırlı değil elbette... Casa Vicens, Casa Calvet, Guell Pavilions, Bellesguard Tower gibi daha başka nice eserler de mevcut. Ancak ben bu yazıda bizzat kendi gezmiş olduklarımı yazdım. En çok hangisini beğendin diye sorabilirsiniz. Aslında hepsini... Tek fark, örneğin Sagrada Familia ve Park Guell'i gezmek için diğerlerinden daha fazla zaman ayırmak gerekiyor. Yani hepsini görmenizi tavsiye ederim. Son olarak, "Ben zaten Paco'nun hastasıyım, onu çok dinledim, keşke bilmediğim başka bir isim önerseydin" deyip de, yazının bu son kısmına kadar okumayı bırakmayanlar için, bu kısımda şimdiye kadar hiç duymadığınız bir isim söylüyorum: "Marina Heredia" Sözlü flamenko dinlemek isteyenlerin beğeneceğini umuyor ve sizi yanık sesli sanatçımızla baş başa bırakıyorum.


Cenazelerde bir araya gelen insanlar, tabutun önünde, cami avlusunda hep benzer konuşmaları yaparlar. Tüm hırslarıyla, sonsuz kibirleriyle, uzaya doğru uzanıp giden o şişkin egolarıyla, kimi zaman kıskançlıkla, kimi zaman acımasızca ve rakip gördüğü herkesi özellikle de adil olmayan şekillerde ekarte etmeye çalışarak, engelleyerek, ayağını kaydırarak, cenaze sırasında ağızlarında geçici olduğunu dillerinden hiç düşürmedikleri o makamlar, unvanlar, koltuklar, sıfatlar peşinde koşmaya kaldıkları yerden aynı hızla devam ederler. Herkesin var olan mevcut bozuk sistemi eleştirdiği, ancak onu değiştirmek için kişisel neredeyse hiçbir şey yapmadığı ve dahası, var olan bu bozuk sistem üzerindeki yerini kaybetme korkusuyla da onun hiç olmazsa devamı konusunda mutabık kaldığı bir ülkede, bir çağda yaşıyoruz. Türkiye'de nereye giderseniz gidin, nerede çalışırsanız çalışın manzara hep aynı. Hakikati söylemeye çalışanların akıbeti değişmiyor: Marjinallik veya sürgün. Evet, İtalyanca hocam böyle demişti ve bu söz aklımdan hiç çıkmıyor inanın. İnsan, haklı olmadığını bildiği, doğru olanı yapmadığı halde nasıl mutlu olabilir ki diye düşünebilirsiniz. İşte zaten sorun da gelip her defasında burada düğümleniyor aslında. Edward Said, "Entelektüel" isimli nefis kitabının önsözünde, ne koruyacak makamları, ne de başında nöbet tutup gücüne güç katacakları toprakları olan entelektüellerin, bazılarını çok rahatsız ettiğini yazar. Bu insanlar içinde kendini beğenmişler de yok değildir ancak onlar daha çok kendileriyle dalga geçerler ve lafı eveleyip gevelemektense dobra konuşurlar der. Bu tür insanların ne yüksek mevkilerde eşleri dostları, ne de resmi makamlarda itibarları olur. İnsan yalnız kalır evet doğru, ancak her zaman sürüye uyup mevcut duruma rıza göstermektense, yalnızlık herhalde daha iyi bir tercihtir diye sürdürür. Yine bundan bir süre önce okuduğum, Alberto Manguel'in "Bütün İnsanlar Yalancıdır" isimli kitabından da bir alıntı yapayım burada. Şeytan, iblislerine münzevi bir azizi ayartmasını buyurur. İblisler ellerinden geleni yapar ama gel gelelim ne en leziz lokmalar ne afet gibi kadınlar ne de muazzam servetler münzeviyi adanmışlığından koparır. Birdenbire ihtiyarın yüzünde kıskançlıkla dolu bir öfke ifadesi belirir. Bu söz öylesine etkili ki, tüm çağlara, özellikle de içinde yaşadığımız çağa tamamen uyduğunu söylemekte sakınca yok. - Alberto Manguel, Bütün İnsanlar Yalancıdır, Çev. Saliha Nilüfer, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2015 - Edward Said, Entelektüel: Sürgün Marjinal Yabancı, Çev. Tuncay Birkan, Ayrıntı Yayınları, İstanbul, 2009 - Tom Butler Bowden, 50 Politika Klasiği, Çev. Can Görtan, Pegasus Yayınları, İstanbul, 2018 Kaan Bey merhaba. Gene tüm duygu ve düşüncelerime tercüman olmuşsunuz. Neden insanlar hep aynı? Neden bizim gibi insanlar hep aynı?Yazılımımızda bir problem var bence. Yapay zeka'yı da bizler yarattığımıza göre bizim gibiler için dünya iki misli çekilmez olacak maalesef. Merhabalar. Çok teşekkür ederim, bir şeyler karalamaya çalışıyorum kendimce. Sorunun yanıtı bende de yok maalesef... Sadece bütün bu sahteliklerden, haksızlıklardan, insanların hırs dolu hayatlarından, sonsuz isteklerden ve tatminsizliklerinden bıktığımı söyleyebilirim. Bıktım, hem de çok. Milan Kundera'nın "Yavaşlık" isimli kitabı, belki de toplumca yakalandığımız hastalığın çaresini basit bir reçete halinde veriyor: Yavaşlık. Kemal Sayar'ın "Yavaşla" isimli kitabını da beğenmiştim. Selamlar, sevgiler. Merhabalar. Sadece gezi yazıları değil, sitedeki her yazı ayrı guzel. Yine harika bir yazı olmuş. Elinize sağlık.


Bled Gölü adeta Bob Ross tablosu gibi! "Bob Ross mu, hımm, kulağa pek tanıdık gelmiyor, o da kim acaba?" diyenler olabilir elbette... Hiç tanımayanlar, internette ufak çaplı bir gezintiyle hızla kendisi hakkında daha fazla bilgi sahibi olabilir. Ancak Amerikalı ressam Bob Ross'u aranızdan hatırlayanlar çıkacaktır mutlaka. 1980 kuşağı için çok önemli bir isimdi. O, bizim için kıvırcık saçlarıyla ilk Bonus kafaydı aslında! Bob Ross'un hünerli elleriyle palete yaptığı ufak dokunuşları seyretmenin tadı, en az program sonunda ortaya çıkan nefis manzara tablosu kadar güzeldi. Harika bir manzaraya sahip Bled, Avrupa'nın en yeşil ülkelerinden biri olan Slovenya'nın ufak bir kasabası. İşte bu yazımda size gölüyle meşhur bu sevimli yeri tanıtmak istiyorum. Bled gezi yapmaya nasıl ve ne zaman karar verdim? 2015 yılı sonbaharında, Slovenya'nın başkenti Ljubljana ucuz uçak bileti bulunca, hemen internette araştırmalara başladım. Gitmişken, acaba Ljubljana'nın yanında yöresinde görmeye değecek güzellikte başka bir yer daha var mıdır diye... İyi ki de yapmışım bu araştırmayı. Hayat, karşıma işte bu tarifsiz nitelikteki doğal güzelliği, tabiat harikasını çıkardı! Peki, Bled ulaşım nasıl oluyor? Bled Gölüne nasıl gidilir? Çok basit. Ben Ljubljana otobüs terminalinden bindiğim otobüs ile rahatça göle ulaşıp günübirlik bir Bled turu yaptım. Siz arzu ederseniz bir gece kalabilirsiniz hatta. Bence bir gece konaklamalı Bled gezisi en ideali olur. Böylelikle gecesini de görmüş olursunuz hem. Ljubljana otobüs terminalinden bineceğiniz otobüs, sizi gölün hemen yanında indiriyor zaten. Araçtan indikten sonra aşağı doğru salına salına 10 dakika yürümeniz gerekiyor sadece. Hepsi bu. Ljubljana Bled arası yolculuk çok uzun sürmüyor. Otobüsle yaklaşık 1,5 saat. Şayet Slovenya'ya gider, Ljubljana gezisi yaparsanız, rotanıza mutlaka Bled Gölünü de eklemeyi ihmal etmeyin. Kesinlikle pişman olmayacaksınız. Bled gezilecek yerler bakımından öyle çok zengin değil. Ancak Bled Kalesinden seyredeceğiniz manzara, gölün ortasındaki küçük adacıkta yer alan tarihi kilise, gittiğiniz mevsim ve hava şartları uygunsa göle girip yüzmek, uygun değilse de Bled Gölü etrafında yürüyerek bir tur atmak, bisiklete binmek zaten fazlasıyla yeterli olacaktır. Gitmeden önce mutlaka Bled hava durumunu kontrol edin ve ona göre ne yapacağınıza karar verin. Hava ve mevsim şartları uygunsa yanınıza mayonuzu almayı unutmayın sakın! Ben gölün etrafında yürüyerek tam bir tur attım. Hiç durmaksızın bile yapsanız bir saatten fazlasını alacaktır bu yürüyüş. O yüzden dinlenerek, ağır ağır yürümenizi öneririm. Bunun yanı sıra bol bol fotoğraf çektim. Gölde yüzen sevimli kuğuları yanımda getirdiğim sandviçimle besledim. Ama en önemlisi, her ne yapıyor olursanız olun, tertemiz havayı, mis gibi oksijeni eş zamanlı içine çekmek olsa gerek. İstanbul'un egzoz dumanlarından, kirinden ve boğucu gürültüsünden sonra doğal bir ilaç gibi geldi Bled. Yürürken arada bir durdum, trekking yapan insanlarla selamlaştım, harikulade manzaraya tekrar tekrar baktım. Bled gezisi sırasında balık tutanların yanlarına sokuldum. Bisiklet süren insanların hafif rüzgarı vurdu sırtıma bu esnada. Bled Kalesinin yer aldığı tepeden, altta göldeki kanocuları seyrettim bir süre. Bled Gölüne giren gençlerin neşeli seslerini işittim uzaktan. Her şey ama her şey bitmesini asla istemediğim bir rüyaydı sanki. Bled'i çok, hem de öylesine çok sevdim ki! Bled Kalesine çıkmak için iki seçeneğiniz var: Arabayla veya yürüyerek. Benim gibi arabasız geldiyseniz yürüyerek çıkmak için oldukça dik bir yokuşu tırmanmak gerekiyor. Yanınızda mutlaka su ve yiyecek bulundurun. Ara ara dinlenmek için kısa molalar vermeyi de ihmal etmeyin. Çünkü bu merdivenler gerçekten fazlasıyla dik. Tepedeki kaleye varmak 15-20 dakikanızı alacaktır. Taşlı dağların adeta ortasında yer alan Bled Kalesinin içinde ufak bir de müze var. İçinde pek çok eski eşya sergileniyor. Burayı da ziyaret edin. Ben kaleye girerken resmi bir resepsiyon için hazırlık yapılıyordu. Garsonlar kokteyl masalarını düzenliyorlardı. Çıkarken, ellerinde kadehleriyle içkilerini yudumlayan zarif hanımefendi ve beyleri gördüm. Bir kokteyl için bundan daha uygun bir yer, daha hoş bir atmosfer düşünmek zor gerçekten de. Bled Kalesi giriş ücreti 2017 yılı eylül ayı itibarıyla 10 Euro. Gölün ortasında yer alan adaya çıkmak için kıyıda bekleyen tekneleri göreceksiniz zaten. Bunlarla adaya 5 dakikada rahatça ulaşabilirsiniz. Bu teknelere Pletna deniyor. Ayrıca gölün kıyısında, tam olarak kalenin tam karşısında, göle sıfır konumda yer alan otelin hemen yan tarafında yemek yenecek çeşitli mekanlar bulunuyor. Bu kafe ve restoranlar öyle çok pahalı değil, fiyatlar uygun. Bled Gölü, bana Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de yer alan Jarun Gölünü anımsattı biraz. Ama daha çok Makedonya'nın incisi Ohridi... Ohrid gezi yazımda, Ohrid Gölünün ve kasabanın nefis doğal güzelliğinden bahsetmiştim hatırlarsanız. Bled Gölü de güzelliği ile Ohrid Gölü ile yarışır. Fakat bu karşılaştırmada bir fark var... İşte karşınızda, galibin hiç ama hiç önemli olmadığı, her iki tarafın da kazandığı nefis bir düello! Çünkü hangisinin daha güzel olduğuna karar vermek gerçekten zor! İlk kez yurt dışı seyahati yapacaklara tavsiyeler isimli yazımda, duyu organlarımızı iyice açıp hayattaki her şeye, her şehre, her bir mekana, her bir insana, her bir olaya farklı bir gözle baktığımızda, normalde fark edemeyeceğimiz küçük güzellikleri rahatça algılayabileceğimizden söz etmiştim. Bled Gölü çevresinde gezerken, aynen Bob Ross'un programında resim yaparken söylediği gibi, bir sürü mutlu ağaç, mutlu bir göl, renkli ahşap evler, bembeyaz sevimli kuğular ile karşılaşacaksınız. Ve bu da aklımıza ister istemez Orhan Veli'yi getirecek. Şöyle fısıldayacak kulağımıza: Gemliğe doğru, denizi göreceksin, sakın şaşırma! Bled gölünün güzelliğini ve insan ruhunda yarattığı dalgalanmayı anlatmaya kelimeler yetmez. Siz siz olun, dünya gözüyle bu muhteşem kasabayı ve gölü bir an önce seyahat planlarınızın içine ilave edin. Bu hissi geciktirmeden yaşayın. Bled Gölü gezisi yapacak herkese şimdiden iyi yolculuklar, keyifli seyahatler diliyorum. - Burada, merak edenler ve gitmeyi düşünenler için Salzburg gezi notları var: Salzburg Gezi Rehberi - Burada da kendim nasıl gezdiğimi, yolculuğa çıkmadan önce neler yaptığımı tek tek anlattım: Nasıl Geziyorum? - Ve son olarak, en az Bled kadar güzel, Avrupa'dan saklı cennetler: Saklı Cennetler Bir başka gezi yazısında tekrar görüşmek dileğiyle! En kısa zamanda gideceğim buraya. Zaten hep merak ediyordum. Blogunuzla kısa bir süre önce karşılaştım. Turistik yazılardan farklı olduğunu düşünüyorum. Edebi ruhu da barındıran bir dille ele alınması beni mutlu etti. Slovenya Ljubljana'ya 2017 nisan ayında gitmiştim. Zagreb'ten kiraladığımız arabayla gitmiştik. Bir günü Bled ve Bohinj göllerine ayırmıştık. Yagmurlu bir gündü. Yemyeşil ülkeyi ve bu ülkenin göllerini de yeniden görmek isterim. Sevgiler. Blogu beğendiğinize çok sevindim! Ben ne yazık ki Bohinj'e gidemedim. Henüz diyelim çünkü çok istiyorum. 🙂 Zagreb gezi notlarını da şu sıralar yazmaya çalışıyorum bir yandan, umarım kısa sürede yetiştirip yayınlayabilirim. Zagreb de küçük ama tatlı bir şehirdi benim için.


Konusu, geçmişten günümüze, imparatorluk döneminden modern cumhuriyete, denizin ve plajların toplumsal hayattaki değişen ve gelişen rolü. Aklınızda olsun. Vapur gezisi ve açık havanın, yazarın psikolojisine iyi geldiğini şu cümlelerinden rahatça anlıyoruz: Açık hava, yorgun asabımın gergin ipleri üzerinde tüneyen kara kuşları kaçırdı ve onların yerine martı gibi beyaz ve bir takım neşe kuşları getirdi. Bir yurt dışı seyahati sırasında, İtalya'nın Napoli şehrine girişini de şöyle anlatır örneğin: Bu beyaz İtalyan şehrine bir sonbahar sabahı girdik. Dağları, ovaları, saran sayısız bahçelerin yeşilliği içinde yatan Napoli ile eylül meyvelerinin baygın kokuları içinde tanıştık. İstanbul'un hepinizin bildiği gibi boğazı çok meşhur. Yurt dışından ülkemize gelen her turist mutlaka boğazda tekne turu yapar. Üstelik boğaz tekne gezisi yalnızca turistlerin değil İstanbul'un yerlilerinin de vazgeçilmezlerinden. Eh, denizle iç içe bir şehirde aksi düşünülemez zaten. Şehir hatları vapurları veya özel tekneler ile keyifli bir deniz yolculuğu yapabilir, İstanbul gezilecek yerler arasında bulunan sayısız mekanı, deniz üzerinden gözlemleyebilirsiniz. Bunun yanı sıra yat kiralama veya teknede düğün yapmak istiyor da olabilirsiniz elbette. Özel günleri denizle taçlandırmak gerçekten eşsiz bir fikir, sizce de öyle değil mi? İşte bu ve buna benzer tüm hizmetleri Bogazdagezi. net şirketi profesyonellik anlayışı ve deneyimli personeli ile sizler için sunuyor. Yat kiralama, teknede doğum günü, teknede düğün, teknede iş yemeği, teknede mezuniyet balosu gibi aklınıza gelebilecek sayısız farklı hizmetiyle https://www. bogazdagezi. net/hizmet/yat-kiralama/ sitesi sizin için biçilmiş kaftan! Organizasyonlarınızı deniz üzerinde yaparak hem kendiniz farklı bir deneyim yaşayabilir hem de katılımcılara hayatları boyunca unutamayacakları güzel anılar hediye edebilirsiniz. İstanbul Boğazında kişilere veya gruplara, kendi ihtiyaçlarına uygun tekne ve yatları ile yemekli ya da yemeksiz boğaz turu organizasyonu hizmeti sunan https://www. bogazdagezi. net/hizmet/yat-kiralama/ ismini mutlaka bir kenara not edin hemen. Haydi çabuk, durmayın. Merhaba, uyarı için teşekkür ederim gerçekten! Aynen öyle. Hatayı düzelttim. Ben son birkaç haftadır sürekli İstanbul Ahmet Hamdi Tanpınar Müzesine gidip oradaki kitapları hayranlıkla incelediğim için, Tanpınar ismi aklımdan çıkmıyor şu sıralar, ondan oldu sanıyorum.


Bu sabah, gün doğmadan Cento'dan ayrıldım ve buraya çabukça ulaştım. Uyanık ve bilgili bir rehber, benim burada uzun süre kalmayı düşünmediğimi öğrenir öğrenmez, beni bütün caddelerden, birçok saraydan ve kiliseden rüzgar hızıyla geçirdi. Öyle ki, ben bulunduğum yerleri Volkmann'ın kitabında zar zor işaretleyebildim ve kim bilir bu işaretlerden ileride bütün bu şeyleri hatırlayacak mıyım. Goethe, İtalya Seyahati isimli kitabının Bologna ile ilgili kısmında işte böyle yazıyor. Şehre gece yarısı varan Alman yazar, alelacele bir Bologna turu yapmak durumunda kalır. Rehberiniz yoksa, kendi başınızın çaresine bakmayı bilmelisiniz. Nasıl olacak bu? Evvela okuyacaksınız, gideceğiniz yerler hakkında önceden bol bol bilgi edineceksiniz. Hatta gittiğiniz sırada da fırsat bulup okuyacaksınız. Hem okuyacak hem de harita bakacaksınız; bu şekilde gezeceksiniz ve en önemlisi not tutacaksınız. Peki Bologna neyi ile ünlü? Aslında bu soruya birden fazla kavramla yanıt vermek mümkün. Şehirler, genelde onları özel kılan bir veya iki özelliği ile öne çıkarken, Bologna bu anlamda bu klasik durumdan hemen farklılaşıp sıyrılıyor. Evet evet yanlış okumadınız, altından örneğin yağışlı bir havada neredeyse hiç ıslanmadan saatlerce yürümek mümkün bu kemeraltlarının. Zaten şehrin tarihi merkezi, toplamda yaklaşık 35 kilometrelik yürüyüş ve yaya yoluna sahip. Şehrin ikinci dikkat çekici özelliği ise kuleleri. Bu kulelere de Turrita adı veriliyor. Bologna kuleleriyle de ünlü. Bu kulelerin büyük çoğunluğu Ortaçağdan kalma. Bologna kuleleri zamanının ileri gelen ünlü aileleri tarafından yaptırılmış. Tahmin edeceğiniz gibi, bunlar aynı zamanda bir statü simgesi, güç göstergesi... Bu kuleler geçmişte sayıca çok daha fazlayken günümüze ise ancak 2-3 düzine kadarı ulaşabilmiş durumda. Bu kulelerden bazılarına hala çıkılabiliyor, bazıları ziyarete kapalı, bazıları ise restoran olarak hizmet veriyor. Bologna'nın en ünlü kuleleri ise hiç şüphesiz "Two Towers" olarak nitelendirilen ikizler; Garisenda ile Asinelli. Zaten her ikisi de yan yana. Buraya kadar gelmişken Asinelli'ye tırmanıp şehri şöyle bir kuşbakışı görmeden sakın dönmeyin! En tepeye çıktığınız zaman, bir önceki paragrafta bahsettiğim diğer kuleleri de rahatlıkla seçeceksiniz. Şehrin dört bir yanı irili ufaklı kulelerle dolu. Asinelli Kulesine çıkmak için, önce şehrin ana meydanındaki Neptün Çeşmesinin hemen önünde yer alan Tourist İnformation Center'a gidip, buradan bilet almanız gerekiyor. 2019 yılı ocak ayı itibariyle tam 5 Euro, öğrenci 3 Euro. Kavram olarak üniversite, Latince Universitas Magistrorum Et Scholarium'dan geliyor. Bu da, öğreticilerden ve öğrencilerden meydana gelen topluluk demek. Üniversiteler, bilginin ezberletilmediği, bunun tam aksine doğrunun tartışılarak bulunduğu ve onun değişken olabileceğine kesin inancın hakim olduğu kurumlardır. Başlangıcını, Platon'un Akademi'sine kadar götürebileceğimiz eğitim-öğretim kurumları, toplumların ve ülkelerin gelişiminde mihenk taşı konumundadır. Akademi'den yüzyıllar sonra Avrupa'da kurulan ilk üniversiteler, aslında sanılanın aksine İtalya veya Fransa'da doğup gelişmemiştir. Zira Bizans İmparatoru Bardas'ın İstanbul'da kurduğu Magnaura Üniversitesi, Avrupa Ortaçağı'nın ilk üniversitesidir. Bologna Üniversitesinin ise, üniversitenin doğum yeri olarak kabul edilmiş olması, onun demokratik ve uluslar üstü yapısından ileri gelmektedir. İşte Avrupa'nın resmi olarak en eski üniversitesi kabul edilen University Of Bologna, nam-ı diğer Alma Mater Studorium, 1088 yılında yani 11. yüzyılda, Roma Hukukçusu İrnerio tarafından kurulmuş. Aslında bu dönem, biraz daha yakından baktığımız zaman, Avrupa kıtasında eğitimle ilgili hareketlenmelerin de yavaş yavaş gelişmeye başladığı bir dönem. Hemen hemen Bologna Üniversitesinin açılmasına denk gelen tarihlerde, Bizans prensesi ve yazar Anna Komnena'nın da bir tıp okulu açtığı ve hatta orada hocalık yaptığı biliniyor. Polonya'da ise, bundan kısa bir süre sonra Jadwiga'nın Krakow Üniversitesini kurduğunu biliyoruz. Tekrar Bologna'ya dönersek, bugün Bologna demek kitap demek, eğitim demek, kültür demek. Zaten şehri gezerken de bunu hemen hissediyorsunuz. Bologna Üniversitesi yekpare bir yapı değil ve şehri dolaşırken de göreceğiniz gibi, farklı farklı binalarda eğitim veriliyor. Bu binaların hepsi bu devasa üniversitenin bir parçası. Yani bizdeki gibi tam ve belirli bir sabit kampüs olayı yok. Yok ama bir üniversite düşünün ki, aynı bina içinde sanat galerileri, tablolar, heykeller ve müzelerle iç içe olsun... Evet, yanlış okumadınız. Bologna sokaklarında gezerken gördüğüm bir tabela üzerine her zamanki gibi merakıma yenik düştüm ve kendimi bir binadan içeriye attım. Buradaki müzenin ismi Museo Palazzo Poggi. Bir düşünsenize, amfiden, dersten çıkıp koridorun köşesini dönüyorsunuz ve karşınızda bir bilim ve sanat müzesinin giriş kapısı beliriyor aniden! Ve işte karşınızda çölde bir vaha! Adeta yeni bir yaşam enerjisi, mutluluk kümesi, bir çeşit meditasyon! İçine girmeseniz bile, ders çıkışı karşınıza bir sanat müzesinin çıkacağını bilmek, herhalde ders çıkışı Starbucks, Alaçatı Muhallebicisi görmekten daha anlamlı diye düşünüyorum! Üniversitenin tarihi koridorlarını gezerken, kütüphanede karşılaştığım Halil İnalcık kitabıyla bir kat daha mutlu oldum doğrusu. Bologna'da üniversite çevresindeki sokak aralarında, öğrencilerin çalışması için boş çalışma odacıkları tasarlanmış. Ne kadar güzel bir fikir! Bu manzara, gözümün önüne hemen Litvanya'nın başkenti Vilnius'taki sokak kütüphanesini getirdi. Üstelik Bologna'da kitapla, okuma eylemiyle haşır neşir olanlar, yalnızca Bologna Üniversitesinde okuyan öğrenciler değil. Şehrin ana meydanı olan Piazza Maggiore'nin tam ortasında yer alan Palazzo Comunale'nin içi de, yine okuma alanı ve kütüphane olarak kullanılıyor. Buranın diğer ismi de Biblioteca Salaborsa. Burası da bana çok sevdiğim -bir de gittiğim zaman yer bulmak kolay olsa daha da seveceğim- Salt Galata'yı hatırlattı. Ancak hiç şüphesiz burası çok çok daha büyük ve geniş. Her yaştan çeşit çeşit insan, günün her saati okuma yapmak için girişi ücretsiz olan üç katlı bu tarihi binaya geliyor. Yine aynı bu konsepte sahip olan, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de de çok güzel bir mekan var: Baku Book Center. Bakü'ye giderseniz, burası da aklınızda bulunsun. Hatta buradan kitap satın almak da mümkün. Belediye Binasının içindeki bu geniş alanda, hol kısmındaki masalarda sadece gazete veya dergi okunabiliyor. Yani benim gibi kitap okumak veya ders çalışmak istiyorsanız, iç kısımdaki odacıklara geçmeniz gerekiyor. Aslında itiraf etmek gerekirse, hol kısmındaki bu masalarda hep yaşlıların olması ilk anda bana da biraz tuhaf gelmişti, ne yalan söyleyeyim. Ama kural olarak böylesi ilginç bir uygulama olduğunu düşünmedim tabii. Üstelik günümüzde kitaba ulaşım her ne kadar teknolojik imkanlar neticesinde oldukça kolay olsa da, geçmişte her şey bu kadar da kolay değildi. Bunu akıldan hiç çıkarmamak gerekiyor. Örneğin Ortaçağ'da kitaplar, uzman yazıcılar ve parşömen için bol miktarda yüksek kaliteli hayvan derisi gerektiriyordu. En ünlü eserler arasından, 8. yüzyılda Northhumbria'dan gelen ikisini düşünelim: Bugün 290 sayfa karton kapaklı bir kitap olarak bulunabilen Bede'nin Ecclesiastical History'si, tek bir kopya için yaklaşık 30 hayvan derisi gerektiriyordu. Corbieli Hildemar, manastırının 30 deriyle hazırlanan bir kitabı, 60 gümüş paraya satabildiğini ima ediyordu; 4 yün koyununun ya da 15 domuzun değerine eşit bir meblağ. Corbie'nin kendi kütüphanesinde 300'den fazla kitabı vardı ve kitapların büyük çoğunluğu yakın zamanda kopyalanmıştı. Bu büyüklükte bir kütüphane kurmak o dönemin şartları düşünüldüğünde çok masraflıydı. Kitap, kütüphane ve kültür dolu şehir Bologna'da, sizlere tavsiye etmek istediğim birkaç yer daha var elbette. Bunlardan ilk ikisi doğal olarak kitapçı: La Feltrinelli ve Eataly. Her ikisindeki kitap çeşitliliği beni adeta büyüledi diyebilirim. İstanbul'da buna yakın bir kitapçı bulmak kolay değil. Buralarda İngilizce yayınlar da var. Aynı metnin hem İtalyanca hem İngilizce edisyonu olan, çift dilli harika hikaye kitapları var. Türkiye'de bunları bulmak imkansız. Ben böyle iki tane hikaye kitabı satın aldım. Üstelik bunlar kısa kısa bir sürü hikayeden oluşuyor ve aşırı uzun roman tarzı da değil, yani okurken sıkılmazsınız. Yan yana sayfalarda hem İngilizce hem de İtalyanca metin var. Ayrıca yine bu mağazalarda indirim reyonları da bulmak olası. Buradan da güzel şeyler yakalama şansınız var. Bologna'ya gelmişken birkaç saatinizi bu iki kitapçıdan en azından birine ayırın. Aslında bunlar dışında Ubik, Libreria Per Ragazzi gibi başka kitapçılar da var ama en iyisi La Feltrinelli ve Eataly şüphesiz. Ve son olarak, mutlaka görmenizi istediğim bir yerden daha bahsedeyim: Biblioteca dell'Archiginnasio veya bir başka deyişle Archiginnasio of Bologna Burası Archiginnasio Kütüphanesi ve Anatomi Tiyatrosuna ev sahipliği yapan meşhur ve tarihi bir bina. Erken dönemin üniversitelerinde, insan ve hayvan kadavralarının incelendiği ve anatomi derslerinin yapıldığı böyle amfi tiyatro şeklinde salonlar vardı. Bu fotoğrafta görülen mermer masa ve ahşap malzeme ile inşa edilmiş, duvarlarında heykellerin sıralandığı salon da işte bunlardan biri. Evet, Bologna gezi yazısı şimdilik bu kadar. Bu yazıyı konuya uygun düşen bir Latince deyişle bitirelim o halde: Aliud legunt pueri, aliud viri, aliud senes. Bir kitabı çocuk başka şekilde okur, genç başka şekilde, yaşlı başka şekilde. Gezmek fiilinin içeriğine, yürürken görmenin çok ötesinde bir bakışla yüksek kültürü de kattığınız, bünyenizde, tüm duyu organlarınız ve algınızdaki seçiciliğiniz ile yoğunlaştırıp ardından da süzgeçten geçirerek hamlıktan çıkarıp olgunluğa eriştirdiğiniz düşüncelerinizi bizlerle paylaştığınız için çok teşekkür ederim. Oluşturduğunuz izin çukurları dolmadan yolu takip etmek lazım derim. Kısmeti yaratmaya, hadi bakalım 🙂 . Kaleminize sağlık. Sevgili hocam, çok teşekkür ediyorum. Yazılarım bir parça anlam taşıyorsa, hiç şüphesiz bu derin ve ince yorumlarla daha da güzelleşiyor. Keyifli üslubunuz ve hassas kaleminizle, blogumu bir yazınızla şereflendirirseniz ayrıca memnun olurum. Sevgiler, selamlar.


Hatırlayacağınız gibi, daha önce İstanbul İngilizce kurs önerisi başlıklı bir yazı yazmıştım. O yazımda İngilizcenin öneminden bahsetmiş ve bu evrensel dilin günümüzde olmazsa olmaz olduğunu altını çizerek belirtmiştim. Bu yazımda ise sizlere bir dönem kendisi ile Işık Üniversitesinde birlikte çalışma şansına sahip olduğum bir öğretim görevlisi arkadaşımın İngiltere'de kurduğu eğitim organizasyon şirketinden bahsetmek istiyorum. Kendisi, sağlık sektöründe uzun yıllar süren yöneticilik deneyimini ve akademisyenliğini bir araya getirerek, özellikle çocuklar için bir anne yaklaşımıyla yurt dışında dil eğitimi nasıl olmalı sorusuna kafa yordu. Ve sonuç olarak bu şirket ortaya çıktı. İngilizce öğrenmeye gönül veren ve İngilizce öğrenmek isteyen tüm arkadaşlara merhaba! Kişiye özel eğitim programlarıyla hazırlanmış İngilizce kursları ile hizmet veren British English School, İngiltere merkezli bir Eğitim Danışmanlığı firmasıdır. Sadece bir İngilizce kursu değil, bünyesinde sizin hedeflerinize ve kişisel ihtiyaçlarınıza özel hazırlanmış ders içerikleri bulunduran tüm dünyadaki en seçkin okullar ile çalışmaktadır. Size uygun olan programların belirlenmesi ve eğitimlerinizin başarılı bir şekilde tamamlanması için Cambridge'teki merkezimizde gereken tüm desteği ve hizmetleri sunuyoruz. Neden biz; çünkü British English School İngiltere Cambridge merkezli bir eğitim danışmanlığı şirketidir. Özellikle İngiltere'yi tercih eden öğrencilerimiz ve aileleri için yabancı dil eğitimi süresince fiziki olarak da her zaman yanlarındayız. İngiltere'de veya dünyanın herhangi bir noktasında yabancı dil eğitim için bize ücretsiz olarak danışmadan karar vermeyiniz. - Çocuklarınız için yaz okulu, hem dil eğitimi hem de tatil - Dil eğitimi ve yanında özel yetenek kursları - Yetişkinlere Genel İngilizce - İş İngilizcesi - Dil sınavlarına hazırlık - Mesleki İngilizce yeterlilik sınavlarına hazırlık - Yurt dışında lise eğitimi - Yurt dışında yüksek lisans - Yurt dışında üniversite eğitimi Tüm bu istekleriniz için İngiltere başta olmak üzere diğer ülkelerdeki yurt dışı dil okulları hakkında her türlü bilgi ve desteği sağlıyoruz. Ayrıca İngilizce yanında Almanca, Fransızca ve İspanyolca dil kurslarımız ve yaz kamplarımız ile Almanya, Fransa ve İspanya'da da anlaşmalı okullarımız bulunmaktadır. British English School Eğitim Danışmanlığı firması ayrıca Cambridge Üniversitesi ile anlaşması olan ve Cambridge Üniversitesinin sertifika programlarına öğrenci kabul eden bir kuruluştur. Ek olarak 20.04.2016 tarihinde British English School olarak Türkiye'nin 25 yıllık Eğitim ve Danışmanlık Şirketi Karya Yönetim Danışmanlığı ile birlikte yeni projeler üretmek için Karya Cambridge çatısı altında ortaklıkta kurmuş bulunmaktadır. İster seçeceğiniz programlarla dilinizi geliştirin, ister profesyonel iş tecrübelerinizi geliştirin, ister çocuklar için özel hazırlanmış harika bir yaz kampını ya da anne & çocuk, baba & çocuk İngilizce kampını tercih edin ya da yeni bir ülkede yepyeni başlangıçlar yapmaya karar verin. Öncesinde mutlaka bizlerle iletişime geçin. Sadece İngilizce değil, diğer Avrupa dillerinde de eğitim organizasyonları bulunan British English School'da, bütçenize ve isteklerinize en uygun programlarımızdan birini seçip yurt dışı eğitiminizde doğru ve güvenilir adımı atın. Uzun yıllar sağlık sektöründe üst düzey yöneticilik yapan, bu tecrübesini bir dönem Işık Üniversitesinde Öğretim görevlisi olarak öğrencileri ile paylaşan Pınar Çimen "çocuğum için nasıl bir eğitim arıyorsam öğrencilerime de o şekilde yaklaşıyorum" misyonu ile şu anda kendini eğitim işine adamıştır. Ek bilgi: Size uygun eğitimi bulabileceğimiz gibi, sizin beğendiğiniz bir okul var ise okulun web sayfasında verdiği fiyat ile ayni rakama eğitim almanızı sağlarız. Eğitim danışmanlığı ve eğitim organizasyonu sürecini ücretsiz gerçekleştiriyoruz. Ayrıca şirket merkezimiz İngiltere'de olduğundan dolayı, İngiltere'ye geldiğinizde yalnız kalmayacaksınız. Gerekirse havaalanından da size karşılamamız mümkündür ki dil okulları bu karşılamayı da gerçekleştiriyorlar.


3 günlük, hızlandırılmış bir Karadağ turu yaptım bu kez. THY'den ucuz uçak bileti bulunca pek fazla düşünmedim doğrusu. Karadağ'a gidiş geliş uçak bileti ücreti toplam 350 TL tuttu. Bildiğiniz gibi Karadağ, Türkiye'den vize istemeyen ülkelerden biri. Vize başvurusu için toplayacak bir sürü belge olmayınca işler çok daha kolay. Üstelik Karadağ; Budva, Kotor, Bar gibi oldukça turistik yerlere sahip bir ülke. Yaz tatilinde nereye gitsem diye düşünüyorsanız, pahalı olmayan, alternatif, oldukça güzel bir rota diyebilirim. Peki Karadağ nerede? Buradan başlayalım isterseniz. Adriyatik Denizine genişçe bir kıyısı olan ülke Sırbistan'ın hemen yanında. Zaten 2006 yılına kadar ülke "Sırbistan-Karadağ" ismiyle anılıyordu. Hatta bu şekilde 2006 Dünya Kupasına da katılmışlardı. Eski Yugoslavya ülkelerinden biri olan Karadağ, bu tarihte yapılan referandum sonucu ayrılma kararı alıp tek başına bağımsız bir ülke oldu. Diğer kapı komşuları ise Kosova, Arnavutluk, Bosna-Hersek ve 10 kilometrelik çok az bir sınırla Hırvatistan. Tam karşısında ise çok sevdiğim ülkelerden İtalya bulunuyor. Çok fazla olmamakla beraber, özellikle kıyı şeridinde İtalyanca bilenlere rastlamak mümkün. Zaten bu topraklar uzunca bir süre Venedik etkisinde kalmış. Karadağ isminin ise, ilk kez 14. yüzyılda kullanılmaya başlandığı düşünülüyor. Ülke AB üyesi olmamasına rağmen, Karadağ para birimi Euro. Karadağ gezisi, THY'nin başkent Podgorica'ya yaklaşık 1,5 saat süren uçuşuyla başladı. Bu Karadağ gezi yazımda, sırasıyla Budva, Kotor ve Podgorica'dan söz edeceğim. 1,5 saatlik uçuştan sonra Podgorica Hava alanına iniyorum. Hava alanından şehir merkezine transfer için ne yazık ki toplu taşıma alternatifi zayıf. Çıkış kapısının hemen önünde beni yakalayan taksici, Podgorica şehir merkezine gideceğimi söyleyince 12 Euro fiyat biçiyor. Ben 10 karşılığını verince fazla ayak diremeden kabul ediyor. Arabasına bindiğim zaman, merkezden nereye gideceğimi sorunca Budva yanıtını veriyorum. Önündeki taksi fiyat listesinde Podgorica Budva arası 55 Euro yazısı gözüme çarpıyor. İstersen 40 Euro'ya götürürüm diyerek lafa kendisi giriyor hemen. 40 Euro fazla, 30'a götürürsen tamam diyorum. 30'a mümkün değil diyor. O zaman 35 olsun, fazlasını veremem deyince olmaz diyor, 40 Euro'da diretiyor. Tamam o zaman yapacak bir şey yok, otogara gidelim, ben oradan geçerim diyorum. Artık ne düşündü ne düşünmediyse, 3 dakika geçmeden; "Tamam dediğin gibi olsun, 35 Euro'ya Budva'ya gidiyoruz" diyor. Öncelikle şunu söylemem lazım. Bölge yazın inanılmaz hareketli ve kalabalık. Özellikle Budva plajları ve gece hayatı ile öne çıkan yerlerden biri. Ancak ben yoğun mevsim dışında, sonbaharda gittiğim için oldukça tenhaydı diyebilirim. Bir iki turist kafilesi dışında aman aman bir turistle karşılaşmadım. Kotor'da ise biraz daha fazla gezen insan gözüme çarptı. Gitmeden önce okuduğum yazılarda, Podgorica Budva arasına 60-70 Euro fiyat çekildiğini okumuştum. Yazın, yoğun sezonda fiyatların yine bu civarda olacağını tahmin ediyorum. En azından 50 Euro civarı. Türk olduğumu öğrenince, Karagül, Muhteşem Süleyman, Ezel gibi dizilerin burada da çok meşhur olduğundan bahsediyor. Bu arada bu dizilerin hiçbirini seyretmediğimi, sadece isim olarak bildiğimi itiraf edeyim. Ama bunu taksiciye söylemedim elbette. Ülkede konuşulan dilin, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Sırbistan ve Slovenya ile aynı olduğunu öğreniyorum. Arada kimi farklılıklar olsa da Makedonları ve Arnavutları da anlarız diyor. Ben Tito'dan, dağılan Yugoslavya'dan bahsedince de gülerek, "Ooo sen bayağı tarih biliyorsun" diyor. Hava yağışlı. Ama oldukça zikzaklı yol üzerinde Adriyatik manzarası gerçekten muazzam. Bu yol bana Kalkan Kaş arasındaki yolu anımsattı. Yağmur damlaları ön cama hafifçe vururken, yolculuğumuzun sonuna doğru, Budvanın eski şehir merkezine varmadan biraz önce, çok meşhur bir ada olan Sveti Stefan'ın yanından geçiyoruz. Ada, hafif buğulu ve nemli camda bile ayrı bir güzel görünüyor. Taksicinin söylediğine göre Sırp tenisçi Novak Djokovic burada yapılan bir törenle evlenmiş. Derken yolculuğumuz Budva'nın Old Town girişinde sona eriyor. Türkçe teşekkür edip ayrılıyorum. 3 günlük kısa bir Karadağ gezisi yaptığım için yanımda valizim yok. Sırt çantamı alıp yola yürüyerek devam ediyorum. Bundan yıllar önce, sanırım 2000 veya 2001 yılında, yani ben henüz lisedeyken, üniversiteyi kazanmamdan pek az önce, CNBC-e'de bir film seyretmiştim. Malum, o zamanlar internet henüz bugünkü kadar yaygın değil. Kaçırdığınız bir filmi tekrar izlemek için televizyonda tekrar yayınlanmasını beklemek veya VCD'sini arayıp bulmak zorundasınız. Tamamen tesadüf eseri başına denk geldiğim bu filmde ünlü aktör Brad Pitt oynuyordu. Sırp yönetmen Bozidar Nikolic'in bu filminde Pitt, nadir görülen bir cilt hastalığına yakalanmış bir genci canlandırıyordu. Vücudunu güneş ışığından korumak için özel yapım, siyah bir elbise giyen oyuncu, kasabaya gelen kabarenin genç ve güzel oyuncusuna aşık olur. Daha sonra onunla her zaman giydiği kıyafeti olmadan normal birkaç gün geçirebilmek uğruna her şeyi göze alır. The Dark Side Of The Sun isimli pek bilinmeyen bu film, o dönem çok hoşuma gitmişti ve daha sonra Taksim'de VCD'sini de bulduktan sonra birkaç defa daha izlemiştim. Yaklaşık 2500 yıllık oldukça köklü bir geçmişe sahip Budvanın ismi Yunanca Budhoe'den gelmektedir. Budva'da nerede kalınır? Ben, şehrin tarihi kısmında, Old Town'ın tam kalbinde Freedom Hostel Budva'da kaldım. Buranın yeri o kadar merkezi ki, yazın yer bulmak pek kolay olmayacaktır diye düşünüyorum. Erken rezervasyon yapmakta fayda var! Tam olarak gençlere hitap eden, oturma alanı, ortak bir banyo ve tuvaleti olan küçük ve şirin bir hostel. Wi-Fi bütün odalarda çok iyi çekiyor. Özellikle gençlere buradan sesleniyorum; burada kalırsanız kesinlikle pişman olmazsınız. Ancak dediğim gibi, burada yazın rezervasyonsuz yer bulmak pek mümkün olmayacaktır. Interrail yapacakların dikkatine! Eski şehrin içinde, dar, uzun ve tarihi sokaklar boş. Önüm, arkam, sağım, solum hep yan yana dizilmiş taş evler. Tek tük açık dükkanlar var. Budva'yı, yaşattığı orta çağ atmosferiyle gezdiğim şehirlerden en çok Girona'ya benzettim ben. Stari Grad'ın içinde, her şeyin 1 Euro'ya satıldığı dükkanı bulup hediyelik eşya alışverişinizi buradan yapabilirsiniz. Magnet, resim çerçevesi, anahtarlık... İçinde ne ararsanız var. Kapısında 1 Euro yazısını göreceksiniz zaten. Budva gezilecek yerler açısından çok zengin değil. Kültür turizmi olarak size çok fazla şey vadetmiyor. Sezon dışı geldiyseniz yine de bir gün ayrılabilir. Kafa dinlemek için ideal. Şimdi bu yerlerden bahsedeyim. Burası tam merkezde değil. Ama merak etmeyin, Budva'dan Sveti Stefan Adasına ulaşım çok kolay. Otobüsle 15 dakikada gidebiliyorsunuz. Firmanın adı Mediteran Expres. Bilet ücreti: 1,5 Euro. Bileti aracın içinde şoförden alıyorsunuz. Otobüsün sizi indireceği yer, yani son durak, adayı tepeden gören Adrovic Cafe'nin hemen önü. Benim gibi yaz sezonu dışında geldiyseniz, dilerseniz burada cepheden adayı arkanıza alarak fotoğraf çekildikten sonra, adaya karşı ayaklarınızı uzatarak sıcak bir Nescafe de içebilirsiniz. Masalsı manzaraya karşı son derece keyifli olacaktır. Gelelim Sveti Stefan ile ilgili bazı bilgilere... Adanın geçmişi 15. yüzyıla kadar uzanmakta. Önceleri kara ile bağlantısı hiç yokmuş. Sonraları bağlantı için deniz doldurularak ince, kısa bir yürüme yolu inşa edilmiş. Adanın içine ne yazık ki girilemiyor. Çünkü burası özel mülkiyet. Yalnızca adadaki otelin misafiri veya ev sahibiyseniz girebiliyorsunuz. Bu ince yolun başında bir güvenlik kulübesi var. Fakat buna karşın plajdan istediğiniz gibi yararlanmak mümkün. Herhangi bir ücret ödemiyorsunuz. Zaten yazın burası oldukça kalabalık oluyor. Burası önceleri bir balıkçı köyüymüş. Videolardan da göreceğiniz gibi Sveti Stefan adası her mevsim güzel. İnsan bu güzellik karşısında adanın içine de giremediği için hayıflanıyor ama yapacak bir şey yok. Ben Ayhan Sicimoğlu'nun bir programında içini görmüştüm. Tekrar Budva'nın merkezine dönelim. Şehrin tarihi kapılarından birinin önünde, dev bir çan göreceksiniz. Tahtadan yapılmış olan bu çan Marina bölgesinde yer alıyor. The Long Ships isimli filmde kullanılmak için yapılmış. Bu esnada etrafınızda lüks, ihtişamlı yatlar sıralanmış duruyor olacak. Ayrıca Budva plajlarından Pizana Beach de işte buranın hemen ön tarafı oluyor. Küçük bir kıyı şeridi olmasına rağmen denize girmek için güzel bir nokta. Budva liman bölgesinin etrafında çok sayıda restoran bulunuyor: Porto, Jadran, Mogren... Zengin menülü bu restoranların yanı sıra fast-food tarzı yerler, küçük büfe tarzı işletmeler de var. Döner bile gördüğümü söyleyeyim. Üste eklediğim Budva haritalarında ATM'lerden marketlere, publardan eczaneye ve bu saydığım restoranlara kadar her şeyi görmek mümkün. Zaten yürüyerek bir uçtan bir uca gezebilirsiniz. Budva çok büyük bir yer değil. Budva'da gezilecek yerlerden en önemlisi Citadel. Yani Hisar. Kale olarak da nitelendirebiliriz aslında. Şehri tepeden görmek için en güzel nokta. Ayrıca surları dolaşırken sur içindeki evleri ve onların renk renk çiçeklerle dolu bahçelerini de daha yakından gözlemleyebilirsiniz. Buraya giriş 2,5 Euro. Peki buranın içinde ne var? Öncelikle, elbette tadına doyulmaz bir Budva manzarası! Sırf bunun için bile girilir. Citadelin içinde, ufak birkaç odada sergilenen eşya ve maketler ile eski bir kütüphane var. Sergilenen maketlerden en çok dikkatimi çekenler gemi maketleri oldu. Bunlardan biri, diğerlerinden bir adım öne çıkıyor. Çünkü bu, Kristof Kolomb'un gemisi Caravella Santa Maria. Bu gemi, Kolomb'un 1492 yılında gerçekleştirdiği deniz seyahatinde kullandığı gemilerden en büyük olanı. Diğer iki gemi ise Nina ve Pinta. Siz majesteleri! Ben Kristof Kolombu, Hindistan bölgesine göndermeyi düşündünüz. Ve mutat olduğu üzere karadan doğuya doğru yolculuk etmek yerine, kesin olarak bilebildiğimiz kadarıyla, şimdiye değin hiçbir insanoğlunun daha önce gitmediği batı yolunu izlememi buyurdunuz. Kristof Kolomb, Gemi Jurnaline Giriş, 1492. Merhaba. Beğendiğinize sevindim. Yazının ikinci bölümünü de en kısa zamanda yayınlayacağım. Şimdiden iyi tatiller. En kısa zamanda gideceğim yerler arasında Karadağ. Çok faydalı bir yazı olmuş Kaancım eline sağlık.


Hatırlayacağınız üzere en son tarihi Citadel hisarında dolaşıyorduk ve Kristof Kolomb ile ilgili bir alıntı yapmıştım. Budva gezi notlarına kaldığım yerden devam etmeden önce yine onunla, gemileri ve macera dolu seyahatiyle ilgili küçük bir alıntı daha yapmak istiyorum. En önemli kırılma noktası 1492'de Kristof Kolomb İspanya'dan batıya doğru yelken açıp Doğu Asya'ya giden yeni bir yol aradığında gerçekleşti. Kolomb hala eski tam dünya haritalarına inanıyordu, bu haritaları kullanarak Japonya'nın İspanya'nın yedi bin kilometre batısında olduğunu hesaplamıştı. Normalde Doğu Asyayı İspanya'dan 20 bin kilometre ve hiç bilinmeyen bir kıta ayırıyordu. 12 Ekim 1492'nin sabahında Kolomb'un gemileri bilinmeyen kıtayla tanıştı. Kolomb ne yazık ki yeni bir kıta keşfettiğinden habersizce öldü. Biz şimdi kaldığımız yerden Budva gezi notlarına devam ediyoruz. Citadelin içinde, tepeden, Budva plajlarından en meşhurları olan Ricardova Glava Beach ile Mogren Plajını göreceksiniz. Uzun sayılabilecek Budva sahil şeridi, koylar ve kumlu plajlarla süslü. Başlıca Budva plajları ise şunlar: Jazz Beach, Slovenska Beach, Kamenovo Beach ve Petrovac. Ayrıca şeffaf deniz suyu, bölgeyi dalış için de oldukça cazip hale getiriyor. Mogren Beach ile Ricardova Glava Beachin tam arasında ise Budva'nın simgelerinden Dans Eden Kız Heykeli bulunuyor. Bu heykel, Kopenhag gezisi sırasında karşınıza çıkacak olan Küçük Deniz Kızı heykelinin bir benzeri. St. John Church, Budva'da görülecek yerlerden bir diğeri. Stari Grad'ın içinde. Tam olarak ne zaman inşa edildiği bilinmiyor. Ancak etkileyici çan kulesinin 1867 yılında tamamladığını biliyoruz. Genel olarak Budva plajları ve kiliseleriyle meşhur dersem herhalde yanılmış olmam. Kutsal üçlü veya kiliseler köşesi olarak nitelendirilebilecek bu kısımda, Holy Trinity Church ve Santa Maria in Punta da yer alıyor. Santa Maria in Punta bu kiliseler arasında en eski olanı. MS. 840'a tarihleniyor. Fakat içine girilemiyor. Zaten dışarıdan göründüğü kadarıyla oldukça ufak. Fotoğraftan ve alttaki videodan daha rahat anlayacaksınız. Holy Trinity Church ise, 19. yüzyılın başında inşa edilmiş bir Ortodoks Kilisesi. Ben, St. John Church önünde etrafı incelerken İtalyan bir turist kafilesine denk geldim. Rehber kızın konuşmalarına kulak kabarttığımda bütünüyle olmasa da bazı şeyleri anladım. İnsan böyle anlarda kendini çok mutlu hissediyor gerçekten. Anadolu'da gezinirken gördüğüm bazı yerleri, yaşadığım bazı anları unutamam. Örneğin Efes'e ilk gidişimde, bu kalıntıların güzelliği karşısında sersemlemiş bir halde, bir sütunun kaidesine çökmüşken, gümbür gümbür İtalyanca konuşan bir ses duydum. İtalyanca bilmem ama, o ses Dante'den şiirler okuyordu sanki. Ayrıca burada, yani Holy Trinity Kilisesinin yer aldığı bölümde, hava güzel olduğu zaman, yani daha çok bahar ve yaz aylarında, portatif bir tribün kuruluyor ve çeşitli gösteriler düzenleniyor. Bu etkinliklerden birine denk gelmek güzel olur diye düşünüyorum. Modern Gallery ve Arkeoloji Müzesi de Budva gezisi sırasında görülebilecek yerlerden bazıları. Açılış-kapanış saatlerine vaktimi denk getiremediğim için içlerine girme fırsatım olmadı. Ancak kaldığım hosteldeki görevli çocuk, sorduğumda örneğin Arkeoloji Müzesinin birkaç kattan oluştuğunu ve içlerinde civarda yapılan kazılarda çıkarılan materyaller olduğunu söyledi. Hem Budva Arkeoloji Müzesi hem de Modern Gallery Budva Stari Grad içinde yer alıyor. Budva otobüs terminali ile Budva Old Town/Stari Grad arası yürüyerek 15 dakika. Otobuska Stanica Budva yazan tabelaları takip ederek kolayca ulaşabilirsiniz. Oldukça ufak bir terminal. Eğer bulamazsanız, yol üzerinde gördüğünüz Tourist Information Office'den yol tarifi konusunda yardım alabilirsiniz. Budva Kotor arası 25 dakika sürüyor. 3,5 Euro ödeyerek minibüsle geçiyorsunuz. Budvadan; Bar, Kotor, Podgorica, Petrovac gibi yerlere araçlar kalkıyor. Araçların çoğu minibüs veya midibüs dediğimiz cinsten. Budva Podgorica arası ulaşım için ücret ise 6 Euro. Biletin üzerinde taşıma firmasının adı, yani Mercur Trade İnternational yazıyor. Çıktığın yolda, bugün, yelken açık, yapyalnız, Yürü! Hür maviliğin bittiği son hadde kadar! İnsan, alemde hayal ettiği müddetçe yaşar. Kendisine yolu tarif ettikten sonra ayrılıyorum. Bundan sonraki durağım hem Budva'dan daha kalabalık olan hem de en az Budva kadar meşhur -hatta belki daha bile fazla olabilir- Kotor olacak. Budva gezi yazısını bitirmeden önce Budva hava durumu hakkında bilgi verip Budva'ya hangi mevsimde gidilir sorusuna da yanıt vermeye çalışayım. Üstteki grafikten de görüldüğü üzere yazın, özellikle de temmuz ve ağustos aylarında ortalama sıcaklıklar 30 derecenin üzerinde seyrediyor. Tüm yıl baz alındığında en düşük sıcaklıklar ise aralık ayında görülüyor. Ancak onda da havanın çok soğuk olmadığını görüyoruz. Tekrar görüşmek dileğiyle, kendinize çok iyi bakın, şimdilik hoşça kalın! Kardeşim gerçekten çok bilgilendirici bir yazı olmuş. Ancak kafama takılan bir soru var Budva Podgorica ulaşımı konusunda. Yaz ayı içerisinde 4 günlük bir seyahat düşünüyorum. Cumartesi günü de sabah 9 gibi Podgorico havaalanına dönüş yapıcam. Anladığım kadarıyla budva ile havalimanı arası otobüs var. 6 euro civarı. Eğer bu sorularıma cevap verirsen çok iyi olur. Şimdiden teşekkür ederim. Merhaba, çok teşekkür ederim Enes! Yazıda yazdığım gibi, Ben Podgorica'da inince direk taksiyle Budva'ya geçmiştim. Podgorica merkezden de Budva'ya otobüs var. Ama saat kaç aralığında olduğu hakkında pek bir bilgim yok ne yazık ki. Taksiyle Podgorica-Budva arasının 1 saate yakın sürdüğünü hesaba katarsak, otobüs ile bu yolculuğun daha uzun olacağını kestirebiliriz rahatlıkla. Terminali bulmak zor olmaz. Benim sana tavsiyem, gider gitmez bu saat aralıklarını sorup öğren, ona göre biletini alırsın. Yazın gideceksen, bölgenin daha kalabalık olacağı da kesin. Bunu da dikkate almanda fayda var zira Budva deniz turizmi ile öne çıkan bir yer. Kalacağın yeri ayarladıydan, orayla da direk iletişime geçip, aklına takılan sorularla ilgili en sağlıklı bilgiyi alabilirsin. Ben öyle yapmıştım. İyi tatiller diliyorum şimdiden!


Last. fm de, hiç şüphesiz son dönemin en iyi icatlarından biriydi. Di'li geçmiş zaman kullanmamın sebebi eski popülerliğini yitirmesi... 2007'den beri üye olduğum platformu ben de artık hiç kullanmıyorum. Bilmeyenler için kısaca Last. fm'i izah edeyim. Önce siteye üye olup bir profil oluşturuyorsun. Daha sonra müzik dinlemeye başlıyorsun. Müzik dinlemek için hangi programı kullanıyorsan buna bağladığımız Last. fm eklentisi, dinlediğimiz müzikleri eşzamanlı olarak profiline kaydediyor. Yani şarkıları siteye skropluyor. Belirli bir müddet sonra, site o güne değin dinlediklerin neticesinde sana tavsiyede bulunuyor, bunu dinlemişsin, buna yakın bu isimler de var diye... Şarkı listeleri oluşturabiliyorsun. Ayrıca müzik zevkinin ortak olduğu insanlarla iletişime geçme, arkadaş olabilme imkanı da sunuyor. Konuyu fazla dağıtmadan asıl meseleye geliyorum. Bugge Wesseltoft, Last. fm sayesinde hayatıma giren müzisyenlerden biri. Ağırlıklı olarak piyano dinlediğim için, bana önerilenler listesinde dikkatimi çekmiş ve Norveçli müzisyenle bu sayede tanışmıştım. Wesseltoft 1964 doğumlu. Müzisyen bir aileden geliyor. Müziğini biraz dinledikten sonra tarzı oldukça hoşuma gitti. Şu ana değin en çok dinlediğim albümü It Is Snowing On My Piano oldu. Bu albümü, isminin de yarattığı psikolojik itkisinden olacak, en çok kış mevsimine yakıştırırım. Sanki başka zaman dinlesem anlamını pek bulamayacak gibi hissederim. It Is Snowing On My Piano, aynı zamanda Wesseltoft'un 4 solo piyano albümünden ilki olma özelliğini de taşıyor. İçerisinde 12 adet şarkı var. Çıkış tarihi 1997. Birkaç sene önce Zorlu PSM'de bir diğer Norveçli, caz vokalisti Rebekka Bakken'i canlı dinlemiştim. Bu müziğin cevherini keşfetmek için yakın zamanda görmek istediğim ülkelerden biri de Norveç.


Oysa İstanbul'da denize girilecek yerler de az sayılmaz. İstanbul plajları denince, elbette akla gelen ilk yer Prens Adaları oluyor: Büyükada, Kınalıada, Heybeliada, Burgazada. Örneğin Büyükada plajları sayıca hayli çok. Nakibey Plajı ve Yörük Ali Plajını severim Büyükada'da... Heybeliada Ada Beach de gidip beğendiğim plajlardan biridir. Oraya da en son 2022 yazında gitmiştim. İnternete girdiğimde, Büyükada Beltur Plajı yorumları görünce, ben de burayla ilgili birkaç şey söyleyeyim, bilmeyenlere bu güzel plajı tanıtayım dedim. Büyükada Beltur Plajı ulaşım açısından çok kolay. Çünkü Bostancı Beltur İskelesinden, her sabah saat 09:30'da, buraya ücretsiz gemi seferleri yapılıyor. Bu seferler belediye tarafından düzenlendiği için, plaj ücretine dahil, yani ulaşım için ekstra para ödemiyorsunuz. Aynı günün akşamı, saat 17:30'da, bu kez Büyükada Beltur Plajından Bostancı'ya yine ücretsiz bir şekilde gemiyle dönüyorsunuz. Gemi gelip sizi plajdan alıyor. Elbette, mutlaka bu ücretsiz ulaşım seçeneğini kullanmak zorunda değilsiniz buraya gitmek için. Ancak Büyükada Beltur Plajı adada biraz ters bir yönde kaldığı için, merkezden buraya yürümek biraz zaman alacaktır. Yani plaja giderken, sabah saat erken diye belki bu ücretsiz ulaşımı tercih etmeyip daha sonraki bir saatte Büyükada'dan kendiniz de plaja gelebilirsiniz. O size kalmış. Ama dönüş için en kolayı ve en kestirmesi bu. Tabii kalıp adada vakit geçirecekseniz, o başka. Bostancı Büyükada Beltur Plajı arası ulaşım bu ücretsiz gemiyle yaklaşık 50 dakika sürüyor. İnmesi, binmesi falan derken, kabaca bir saate yakın diyebilirim. Aynı şekilde, Kartal'dan da plaja ücretsiz seferler yapılıyor. Kartal Beltur İskelesinden sabah saat 09:30'da kalkan gemiler, akşam saat 18:00'de gelip sizi plajdan alıyorlar. Büyükada Beltur Plajı fiyatları çok pahalı değil. Bileti Bostancı'daki Beltur gişesinden alıyorsunuz. Adaya giden ücretsiz gemi de hemen bilet gişesinin yanından kalkıyor zaten. Büyükada Beltur Plajı giriş ücreti hafta içi 200 TL. Hafta sonu ise 300 TL. (Ağustos 2023 fiyatlarıdır.) Bu fiyata şezlong ve şemsiye dahil. Şimdi gelelim plaj ile ilgili önemli detaylara... Gördüğüm kadarıyla Büyükada Beltur Plajı Ekşi Sözlükte fazla yorum almamış. Dolayısıyla ben tüm önemli ayrıntılarını anlatacağım size. Plajın olduğu yer bir mesire alanı aslında. Alanda, üç-dört tane küçük diyebileceğim büfe ve oturmak için piknik masaları bulunuyor. Yani burası ormanlık bir alan. Duşlar ve soyunma kabinleri iskele kısmında yer alırken, tuvaletler bu ormanlık kısımda bulunuyor. Plaj derken, yeri sebebiyle burası klasik bir plaj değil. Yani kum yok. İskele, tahta bir platform üzerinde kurulu. Üstte, yazının girişinde linkini paylaştığım Antalya Plajları yazısının içindeki falez plajları gibi yani. Büfe fiyatları hayli ucuz. Çay 10 lira mesela. Ancak seçenekler çok sınırlı. Büyükada Beltur Plajı menü açısından yetersiz. Yani beklentinizi öyle büyük tutmayın. Sıcak, soğuk içecekler ve tost veya hamburger ile idare edilebilecek bir yer burası. Beni en çok şaşırtan -ve o nispette mutlu eden- şey, denizin gerçekten çok temiz olması oldu. Yani adalar bölgesindeki plajlarda böylesine temiz bir denizle pek karşılaşmadım bugüne kadar. O yüzden gerçekten çok hoşuma gitti diyebilirim. Hani tatile gitme fırsatı bulamadıysanız ve İstanbul'da denize girip serinlemek sizin için tek seçenekse, buraya defalarca gelinir. O açıdan üzerine basarak söylüyorum. Deniz anası ve yosun, yok denecek kadar az. Bu, tüm adalar plajları hesaba katılırsa bence en çarpıcı özellik. Klasik kumlu bir plajın olmayışı ve denize girildiğinde suyun hemen derinleşmesi, burayı çocuklu aileler için pek tercih edilemeyecek türden bir yer yapıyor yalnız. O da aklınızda bulunsun. Bu arada, dubalardan ileri doğru yüzmek de kesinlikle yasak. Zaten cankurtaran sürekli anons yapıyor. Aslında alan bir hayli geniş ve şezlong sayısı fazla. Ama buraya hafta sonu giderseniz, gemiden iner inmez köşe kapmaca oynarsınız. Bunun birkaç sebebi var. Öncelikle şemsiye sayısı görebildiğim kadarıyla yetersiz. Üstelik bazıları kırık. Kullanılamaz halde. Kırık olmayan bazı şemsiyelerin ise aparatları bozuk. Hani şu aradaki şemsiye bidonu aparatı var ya, işte o. Bir türlü yerine sabitlenmiyor. Üstelik bazı şemsiyeler de oldukça kirli. Yerlerde sürünmekten bazı yerleri simsiyah olmuş, lekelenmiş. Eh, güneş tam tepede olduğu için burada şemsiyesiz de oturulmaz sonuçta. Yani klasik bir kumlu plaj gibi, gidip havlu serip oturma şansınız da yok. Menüde yazmasına rağmen gözleme yok mesela. Üstte söylediğim gibi, çok fazla yeme içme seçeneği yok maalesef. Alkol de satılmıyor. Buraya dışarıdan yiyecek içecek getirmek yasak. Ancak üstte de belirttiğim gibi, burası aynı zamanda bir çeşit mesire yeri olduğu için, abartıya kaçılmadığı takdirde bu yasak kolayca delinebilir diye düşünüyorum. Yani kendiniz bir kaç parça sandviç tarzı basit bir şeyler getirip bu piknik masalarında rahatça yiyip içebilirsiniz. Kontrol ve uyarı yapıldığını görmedim. Sonuç olarak Büyükada Beltur Plajını tavsiye eder miyim? Kesinlikle evet! Bazı aksaklıklar var ama bunlar çözümsüz değil. Biraz daha özenle bu sorunlar rahatça çözülür. Şemsiye sayısının artırılması, temizliğe ve düzene biraz daha özen gösterilmesi gerekiyor, hepsi bu. Böyle güzel bir yerde, İstanbul'un yanı başında, hem temiz hava alır oksijen depolarsınız, hem de denize girip güneşlenebilirsiniz. Günübirlik kaçamaklar için Büyükada Beltur Plajı ideal bir yer. Başka bir yazımda tekrar görüşmek dileğiyle, iyi tatiller!