Savaşın (1. Dünya Savaşı) ara verdiği o günlerde, Anadolu köylerinin ve kasabalarının mahsulü olan bu Anadolu askerinin, o zamana kadar hiç bilmediğimiz, kitaplarda yazılı olmayan, talimgahlarda öğretilmeyen vasıflarını tanımak, milletin bu büyük parçasının ruhu ve tabiatı hakkında her gün yeni bir şey öğrenmek, bana düşman cephesinde veya düşman gerilerindeki keşiflerden daha önemli görünüyordu. Bir ruhun ve tabiatın okunması, milleti teşkil eden bu insanların, bir bakışta göze çarpmayan iç hallerinin, bilinmeyen bir kitabın sayfaları gibi yaprak yaprak açılması, benim için yeni ve gerçekten ilgi çekici bir şeydi. Yaz sonuna doğru, alayın makineli tüfek bölümüne geçtim. Daha ilk derste belli oldu ki, bu bölükte hangi dinden olduğumuzu doğru dürüst ve kesin olarak bilen kimse yoktur. Derse başlarken, İstanbullu başçavuşa sadece dersi dinlemesini, sual ve cevaplara katılmamasını söyledim. Sonra da askerlere sordum: -Bizim dinimiz nedir? -Biz hangi dindeniz? Hep bir ağızdan; "Elhamdülillah Müslümanız." diye cevap vereceklerini sanıyordum. Öyle olmadı. Cevaplar birbirine karıştı. Kimisi "İmam-ı Azam dinindeniz.", kimisi "Hz. Ali dinindeniz." dedi. Kimisi hiçbir din tayin edemedi. Arada İslam diyenler de çıktı ama "Peygamberiniz kimdir?" sorusuna onlar da şaşırdılar. Akıl almaz isimler ortaya atıldı, hatta birisi "Enver Paşadır!" dedi. "Peygamberiniz sağ mıdır?" deyince iş yine çatallaştı. Sağdır diyenlere, nerede yaşar diye sordum. Cevaplar tekrar karıştı. Onu İstanbul'da, Şam'da yahut Mekke'de yaşatanlar oldu. Peygamber ölmüştür diyenlere de, "Ne kadar zaman evvel öldü?" denildiği zaman bu sefer onlar şaşırdılar. Dinimizin adı ve peygamberimiz bilinmeyince de, din ilkelerini ve ibadetlerini doğru dürüst bilen kimse çıkmadı. Ezan dinlemişlerdi. Namaz kılan bir iki kişi çıktı, onlar da sureleri yanlışsız okuyamadı. Daha garibi, niçin namaz kıldıklarını bir türlü anlatamadılar. Bu ilk ders beni şaşırtmıştı. Bu bölük, o zaman bu milletin bir parçasıydı. Hepsi de Anadolu köylüleriydi. Son cümlenin gülünçlüğünü bir kalemde geçiyorum. Dikkati çekmek istediğim nokta başka. Aydemir'in kitabında anlattığı o saf, masum ve ne yazık ki cahil kalmış Anadolu köylüsü bugün de var. Ve bu kitle, ne yazık ki bugün de hala yine aynı geçmişte olduğu gibi mevcut olan din bezirganları tarafından kandırılmaya devam ediyor. Türk siyasi tarihi, uçak kazasından kurtulan Menderes'e evliya yakıştırması yapılmasına ve onun "seçilmiş, özel bir kişi" olduğuna imandan, "Başbakanımıza dokunmak bir ibadettir'e" doğru evrilirken, ezilen, ay sonunu zor getiren, ekmek alacak para bulamayan yığınlar, kendilerini dini kullanarak sömürenlerin partizanlığını yapmaya devam ediyorlar. Oysa örneğin ne Celal Bayar'ın, ne de Adnan Menderes'in dindar olmadıklarını çok iyi biliyoruz. İdeolojik mirasçıları, bugün onların açtığı yoldan giderek paraları sıfırlamaya devam ediyorlar. Yakın zamanda okuyup bitirdiğim ve son derece beğendiğim- biyografi kitabında Mustafa Çolak, Bülent Ecevit'in anlayışına göre gericiliğin, aslında tamamen iktisadi temelli bir davranış olduğunu ve mevcut düzenin devamından yana olanların ve din istismarcılarının çıkarlarını muhafaza edebilmek için İslam'ı kullandıklarını yazıyor. Ecevit'e göre İslam dini sevgiden kaynaklandığı için, içerisinde düşmanlık barınamamıştı. Bu da ilerlemeye ve yenilenmeye açık, çoğulcu bir yapıya esas teşkil etmişti. Oysa düşmanlığı yaratan, dini kendilerince yorumlayıp kullananlar ve istismar edenlerdi. Bu istismar da bazen şahsi, bazen de sınıfsal çıkarlara hizmet ediyordu. Bu yaklaşımıyla Bülent Ecevit, Türk sağının dine yaklaşımını kesinlikle samimi bulmuyordu. Ecevit'in tarihsel yanılgı dediği durumun bir boyutu dini gericilik sanmak ise, diğer boyutu da sağın maneviyatçı olduğu aldatmacasıydı. Sağ partilerin ve politikacıların dine ve geleneğe bağlılık iddiası, ekonomik sömürüyü din sömürüsüyle destekleyip devam ettirmek içindi. Daha açık ve İslami bir ifade ile, Ecevit'e göre Türkiye'de sağın dindarlığı takiyyeden ibaretti. Her kimün var ise zatında şeraret küfri, Ekonomik olarak çağın egemen tasavvuru diye görülen yeni liberal kapitalizmin en uç örneğini bağrına basan, ama kültürel ve politik açılardan anti-modernliğin pek bulunamayacak bir modelini sergileyen bir Türkiye ile karşı karşıyayız. Bu "Yeni Türkiye'de" modernliğin kabul edilmeyen bir insanlık durumu olduğu aşikar hale gelmektedir. İşte biz de bu yüzden, her 10 Kasım'da Atatürk'ü minnetle anıyoruz, onu her gün içimizde yaşıyoruz, yaşatıyoruz. İyi ki vardın Atatürk. Ruhun şad olsun! - İbrahim Kaya, Yeni Türkiye: Modernliği Olmayan Kapitalizm, İmge Kitabevi, Ankara, 2014 - Şevket Süreyya Aydemir, Suyu Arayan Adam, Remzi Kitabevi, İstanbul, 2017 - François Georgeon, Osmanlı-Türk Modernleşmesi 1900-1930, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2016 - Mustafa Çolak, Karaoğlan Bülent Ecevit, İletişim Yayınları, İstanbul, 2016


1933 Üniversite Reformu denince aklınıza ne geliyor? Ya da daha önce hiç duymuş muydunuz? Üniversite reformunu ilk duyduğumda, kendim de üniversite 4. sınıftaydım. Yıl sanırım 2006 veya 2007 idi. Siyasi Tarih dersinde hocamız Prof. Dr. Hasan Berke Dilan anlatmıştı. Konu, vizede veya finalde çıkacak denli derinlemesine işlenmemesine rağmen, sınavdan bağımsız olarak benim oldukça ilgimi ve dikkatimi çekmişti ilk andan itibaren. Sonra bunu biraz daha detaylı araştırmaya karar verdim. Bugün de size biraz bu konudan bahsetmek istiyorum. 1933 Üniversite Reformu, Atatürk dönemi Türkiye'sinin, genç cumhuriyetin en önemli eğitim hamlelerinden biriydi aslında. Belki de en az Köy Enstitüleri deneyimi kadar önemliydi. Zira Türkiye'deki üniversitelerde birçok kürsünün kurulmasına ön ayak olan bir gelişmeydi. Üniversite reformu kurucularından olan bu Alman bilim insanlarının ilk akla gelenleri şunlardır: Gerhard Kessler, Fritz Neumark, Albert Malche, Ernst Hirsch, Hans Reichenbach, Rudolf Nissen, Ernst Reuter, Erich Auerbach... Örneğin Albert Malche, bizzat Atatürk'ten Türk yüksek okullarının reform gereksinmelerini saptamak ve buna uygun öneriler yapmak görevini alır. Hatta dünyaca ünlü bilim insanı Albert Einstein evet bildiğimiz Einstein- 17 Kasım 1933'te bir mektup kaleme alır. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ten, başka bilim insanlarının da ülkeye kabul edilmesini rica eder. O dönem Başbakan Refik Saydam, Milli Eğitim Bakanı Refik Galiptir. Ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle ancak sınırlı sayıda alım yapılabilmiştir. Buna rağmen, gelenler Türk eğitim hamlesine ve kültür hayatına faydaları ölçülemeyecek derecede katkıda bulunur. Hocaların azmi ve isteği takdire şayandır. Örneğin tek kelimeyle inanılmaz bir yaşam öyküsüne sahip olan Ordinaryüs Profesör Doktor Ernst Hirsch, derslerini Türkçe anlatabilmek için hızla ona kucak açan ülkenin dilini öğrenmeye koyulur. Kendisine dil öğreniminde yardımcı olan kişi Hukuk Fakültesi 2. sınıf öğrencisi Halil Arslanlı'dır. O günden sonra profesör Hirsch, ileride kendisi de profesör olacak bu genç adamın Türkçe dersi öğrencisi olur! Prof Hirsch, dördüncü ders yılından itibaren tüm ders ve seminerlerini tercümana hiç ihtiyaç duymadan tamamen Türkçe vermeye başlar. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinde hocalık yapmış olan Prof. Dr Kessler, Almanya'ya döndükten sonra yaptığı bir konuşmada, "Asil ve şövalye ruhlu Türk halkına tanıdığı bu olanaktan dolayı devamlı minnettar kalacağım" derken, aslında Türkiye'ye sığınmış birçok Almanın da duygularını dile getirmiş oluyordu. Konferansta tek bir konuşmacı vardı: Mesut Ilgım. Ilgım bir saate yakın konuştu. Uzman olmadığını belirtse de, konu hakkında söylediklerini hayranlıkla dinlediğimi bugün gibi hatırlıyorum. Türkiye'ye iltica eden profesörlerden bazılarının çocuklarıyla hala görüştüğünü söylemişti. Eğer biri, fikirlerimin ve eylemlerimin yanlış olduğunu kanıtlayarak beni ikna ederse, seve seve değiştiririm onları, çünkü benim aradığım gerçekliktir, gerçeklikten kimse zarar görmez, yanılgılarında ve bilgisizliklerinde direnenlerden başka. Bir başka yazımda tekrar görüşmek dileğiyle, şimdilik hoşça kalın!


İstanbul Uluslararası TÜYAP Kitap Fuarı başladı! Bu yıl kırkıncısını düzenlenen fuar, 28 Ekim-5 Kasım 2023 tarihleri arasında gerçekleşiyor. Fuara, adetim olduğu üzere açıldığı ilk hafta sonunda uğradım. Görünen o ki, durum daha da kötüye gidiyor ve fuarın geleceği pek parlak değil. İlk şok, fuara her yıl düzenli olarak katılan Ayrıntı Yayınlarından geldi. Yayınevi Twitter üzerinden yaptığı açıklamada, 2023 yılından itibaren İstanbul Kitap Fuarına katılmayacağını açıkladı. Gerekçe olarak da artan fuar maliyetlerini gösterdi. Bunun yanı sıra yine düzenli katılımcılardan biri olan ve akademik camiada saygın kitaplar yayınlayan Bilgi Üniversitesi Yayınları da 2023 İstanbul Tüyap Kitap Fuarında yok. Gözlerim, onların salonun ortasındaki standını aramadı desem yalan olur. Aşağıda göreceksiniz, fuardaki indirim oranı da gayet makul. Standına bir uğrayın. Yukarıda linkini paylaştığım "TÜYAP Kitap Fuarı Üzerine Düşünceler" başlıklı yazımda belirttiğim gibi, fuara ulaşım sorunu, artan kitap fiyatları, yetersiz indirim oranları gibi konulara burada tekrar girmek istemiyorum. - Alfa Yayınları %30 - April Yayıncılık %30 - Bilgi Yayınevi %30 - Can Yayınları %25 - Dergah Yayınları %35 - Doğan Kitap %25 - Everest Yayınları %30 - Hayalperest Yayınevi %30 - Hayy Kitap %30 - Hep Kitap %30 - İletişim Yayınları %25 - İnkılap Yayınevi %20 - İş Bankası Kültür Yayınları %25 - Kapı Yayınları %30 - Kaynak Yayınları %40 - Kırmızı Kedi Yayınevi %25 - Koç Üniversitesi Yayınları %30 - Kopernik Kitap %50 (Bu indirim oranıyla 2023 TÜYAP Kitap Fuarının yıldızı) - Kronik Kitap %30 - Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları %15 - Literatür %30 - Metis %20 - Nesin Yayınevi %30 - Oğlak Yayınları %40 - Remzi Kitabevi %20 - Say Yayınları %35 - Sel Yayıncılık %25 - Timaş %30 - Türk Tarih Kurumu %40 - Yapı Kredi Yayınları %25 - Yordam %30 Gördüğünüz gibi 2023 Tüyap Kitap Fuarı, indirim oranları açısından sanki 2022'nin de bir adım gerisine düşmüş gibi. Yüzde 30 ve üstü indirim yapan yayınevi yok denecek kadar az. Bu ortamda okuyucu açısından %30 indirim oranı, ehven-i şer diyebilirim. 2023 TÜYAP Kitap Fuarına giriş öğretim görevlileri, öğretmenler, emekliler ve öğrenciler için ücretsiz. Bunun dışındakiler için 2023 TÜYAP Kitap Fuarı giriş ücreti 20 TL. Fuar, hafta içi 10:00-19:00 saatleri arasında açık. 4 Kasım cumartesi günü 10:00-20:00, 5 Kasım pazar yani fuarın son günü ise 10:00-19:00 saatleri arasında açık. Buraya toplu taşıma ile en kolay ulaşım, metrobüs kullanmak. Beylikdüzü son durakta metrobüsten inip yürüyebilirsiniz. Beş-on dakika yürüdükten sonra fuar alanındasınız. Hazır bu yazımı okumak için buraya kadar gelmişken, sizi öyle hemen bırakmam yalnız. Bir başka yazımda tekrar görüşünceye dek, bilimle ve kitapla kalın! Sevgiler. Merhaba Kaan, 2023 İstanbul Tüyap Fuarı ile ilgili yazını okudum, öyle gerçeklere dokunmuşsun ki... İzleminlerin çok doğru. Ben ne yazık ki ilk fuar heyecanı nedeniyle fuarı gezemedim, gözlemleyemedim. Senin yazdıkların, önerdiklerin sayesinde gezmiş gibi oldum, Teşekkür ederim. Merhaba hocam, ben teşekkür ederim yorum için. Görüşmek üzere, selamlar.


Devlet erkanı sembolik olarak makam koltuklarını birer günlüğüne çocuklara, ülkenin yarınlarına devrediyorlar. Ortaya gerçekten güzel görüntüler çıktığını söylemeliyim. Ancak çocuk fotoğraflarını, Türk bayraklarını paylaşırken, bir yandan da bu önemli günün anlamını unutmayalım, unutturmayalım, neler yaşandığını tekrar hatırlayalım istiyorum. Hatırlayalım ve hatta kendi tarihini bile bilmeyen herkese hatırlatalım ki, sahip olduğumuz bu en değerli şeye, özgürlüğümüze, bağımsızlığımıza ve "milli egemenliğe" daha çok sahip çıkıp sarılalım. Dikkat ederseniz bu bayramın ismi "Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı" Buradaki kilit kavramlardan biri de Ulusal Egemenlik aslında. Yani sadece tek bir kişinin sultası değil, halkın egemenliği. Gelin şimdi tarihte kısa bir yolculuğa çıkalım isterseniz. Bildiğiniz gibi, 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi ile Osmanlı İmparatorluğu büyük umutlarla girdiği 1. Dünya Savaşını kaybetti. 21 Aralık 1918'de padişahın iradesi ile Meclis-i Mebusan kapatıldı. İtilaf Devletleri işgal hareketlerine vakit geçirmeksizin başladılar. Çok geçmeden, halkın esir edilmesine karşı çıkan bir avuç asker ve sivil öncülüğünde bir müdafaa ve direniş hareketi başlatıldı. Mustafa Kemal Paşa, 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu'ya geçince bu hareket hızlandı. Sırasıyla 15 Mayıs 1919'da İzmir, 16 Mart 1920'de İstanbul işgal edildi. Bunun üzerine 19 Mart 1920'de Ankara'da bağımsız bir meclis toplanacağı duyuruldu. Bu süreç boyunca, Damat Ferit Paşa tarafından İstanbul'da kurulan ve padişah Vahdettin tarafından da desteklenen hükümetlerin esas amacı, işgalci kuvvetlerle işbirliği yapmak ve bu silahlı ulusal direniş fikrine karşı koymaktı. Bu doğrultuda ellerinden gelen her şeyi yaptılar. Hatta Vahdettin öncülüğünde Milli Mücadeleyi bastırmak için "Kuvay-ı İnzibatiye" isimli bir ordu dahi kuruldu. Zira padişah ve sadrazamın asıl amaçları İtilaf Devletlerini memnun edip onları yatıştırmaktı. Direniş hareketlerini örgütleyenleri, tek gayesi "vatanı kurtarmak" olanları idama mahkum ettirdiler, askerlik mesleğinden ihraç ettiler. Her ne kadar Mustafa Kemal Paşa'yı Anadolu'ya gönderen sadrazam Damat Ferit Paşa olsa da, direniş faaliyetlerini görünce bunu devlete karşı yapılmış bir hareket olarak değerlendirip, hakkında ölüm fetvası ve mahkeme kararı çıkartılmasına yol açan kişi de yine kendisidir. Mustafa Kemal Paşa, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarken, resmi askeri üniformasını terk etmek zorunda kalmış, hareketin sivil önderi olmuştu. Padişahla Türk yönetimi Bursa'ya taşınırsa, bu hareket ülkede kışkırtmalara ve Anadolu'da olaylar çıkmasına neden olacaktır. Padişahın ve Türkün İslam dünyasındaki saygınlığını küçültmek İngiltere'ye belki yararlı olabilir. Ancak Anadolu'da ciddi anarşiye ve kan dökülmesine yol açabilir. Türkler kışkırtılabilir ve Türkiye'yi güdümü altına alacak olan güçlü devlet, ulusal akımı bastırmak için çok sayıda askeri güçler kullanmak zorunda kalabilir. Bu arada gayrimüslimler bu gelişmelerden ıstırap çekeceklerdir. Öte yandan, Türk hükümeti ve kukla olarak padişah İstanbul'da sıkı denetim altında bulundurulursa, Anadolu'yu düzen içinde tutmada onların saygınlığından ve yetkisinden yararlanılabilir. Türk, İstanbul'da zararsız bir hale getirilebilir, ama Anadolu'da onun sırtı duvara dayalı olacaktır ve zararlı olabilir. Şimdiki padişah önemli değildir, ama onun saltanatı Anadolu'da biraz da olsa önemlidir. Padişah ve Türk hükümeti İstanbul'da kalırsa, güdümcü devlet Anadolu'daki Türkler üzerinde etki ve yetkisini daha kolayca uygulayabilecektir. Block sözlerinde kısmen haklıydı. Ancak bir kişiyi hiç hesaba katmamıştı: Mustafa Kemal. Ve tarih 23 Nisan 1920... Block'un raporundan aylar sonra, Meclis öğleden sonra saat 13:45'te, en yaşlı milletvekili olan Sinoplu Şerif Beyin konuşmasıyla ve dualarla Ankara'da açıldı. - Hükümetin kurulması zorunludur. - Geçici bir hükümet başkanı seçmek veya padişaha bir vekil tanımak doğru değildir. - Mecliste yoğunlaşan milli iradenin, doğrudan doğruya vatanın yazgısına el koyduğunu kabul etmek en temel ilkedir. - BMM'nin üstünde bir kuvvet yoktur. Mustafa Kemal'in de dikkati çektiği gibi, böyle bir hükümet, "milli hakimiyet" esasına dayanan bir halk hükümetiydi. Yani ulusal egemenlik ön plandaydı. 23 Nisan 1920 Türkiye Milli Kurtuluş Hareketinin kendi devletini kurduğu tarihtir. Bu tarihte Milli Mücadele, artık bir halk hareketi olmaktan çıkmış, bir halk devletinin ekseni etrafında gelişmeye başlamıştır. Bu eksen, Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümetidir ve yarınki müstakil Türkiye Cumhuriyeti, bu halk devletinin tekamülü olarak tabii temeline oturacaktır. 23 Nisanı biz, pek gereği gibi değerlendiremeyiz sanıyorum. Halbuki Milli Mücadelenin içeriye ve dışarıya doğru özgürlük bayrağını asıl açtığı gün 23 Nisandır. 10 Ağustos 1920... BMM'nin açılmasından kısa bir süre sonra, Damat Ferit Paşa Hükümetinin gönderdiği temsilciler, Paris'te ülkeyi tamamen parçalayan Sevr Anlaşmasını imzaladılar. Bu aşamada dikkatlice bakıldığında, BMM'nin, çıkarmış olduğu yasalar ve aldığı kararlar doğrultusunda ihtilalci bir karakterde olduğu rahatça görülür. İstanbul Hükümeti ile resmi haberleşmenin yasaklanması, bu hükümet tarafından yapılacak anlaşma ve sözleşmelerin BMM onayı olmadan geçersiz sayılması, Sevr'i imzalayanların vatana ihanetle suçlanmaları, yeni meclisin Osmanlı meşruti rejiminden tamamen farklı ve ihtilalci yapısını ortaya koyar. Gerçekten de hükümeti atayan, bunun karar ve kanunlarını onaylayıp ilan eden bir saltanat makamı da artık var olmadığına göre, bu yeni sistemin, adı henüz konmamış bir Cumhuriyet olduğu son derece açıktır. Daha sonra bin bir türlü yokluk ve zorlukla verilen bir Kurtuluş Savaşı... Ve 1921 yılında hazırlanan ilk anayasa. Burada devlet adının Türkiye Devleti olması ayrıca anlamlıdır. Ulusal Kurtuluş Savaşı, esas olarak Türk milliyetçilerinin damgasını taşımakla birlikte, Türk olan ve olmayan unsurların anti emperyalist birliğini temsil ediyordu. "Türkiye Devleti" ifadesi; etnik kökeni, dili ve kültürü her ne olursa olsun, Misak-ı Milli sınırları içerisindeki tüm insanların siyasal birleşmesinin en üst noktası olan yeni devleti, bütün kucaklayıcılığıyla ifade ediyordu. Evet, bu kısım özetle işin tarihi, Ulusal Egemenlik ile ilgili olan kısmıydı. Şimdi de gelelim çocuklarla ilgili olan kısmına isterseniz. Burada bir alıntı yapayım hemen. Bir de ilkokulda bir ödülüm var: Bir Yavru Türk dergisi cildi kazandırmıştı bana. Üçüncü sınıftaydık sanırım. Öğretmen, tavşanla kaplumbağa hikayesini anlattı bize. Dedi ki, gelecek ders bunu sizler yazın. Bu bir yarışmadır, birinci gelene, işte şunu vereceğim. Ertesi derste yazdık hepimiz, verdik. Ben kazanmışım. Tek farkla. Herkes şöyle yazmış; Bir tavşanla bir kaplumbağa arkadaş olmuşlardı. Ben şöyle demişim: Bir tavşanla bir kaplumbağa "canciğer" arkadaş olmuşlardı. Cemal Süreya'nın kitabında, yıllar önce okuduğum bu hoş anekdotu hiç unutmuyorum. Aniden ne zaman aklıma düşse, yüzümde kendiliğinden bir gülümseme belirir. Aziz Nesin'in "Şimdiki Çocuklar Harika" ve üstte aynen alıntıladığım kısmın da geçtiği, Cemal Süreya'nın "Aritmetik İyi Kuşlar Pekiyi" isimli kitaplarını herkese öneririm. Üstelik yalnızca çocuklara da değil, anne babalara da! Atatürk'ün, hiçbir ayrım yapmadan tüm dünya çocuklarına armağan ettiği "23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı" kutlu olsun! - Erol Mütercimler, Bu Vatan Böyle Kurtuldu, Alfa Basım Yayın Dağıtım, İstanbul, 2017 - Ali Satan, 100 Soruda Milli Mücadele, Timaş Yayınları, İstanbul, 2018 - Bülent Tanör, Osmanlı-Türk Anayasal Gelişmeleri, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2005 - Süleyman Beyoğlu, Kenan Olgun, Selma Yel ve diğerleri, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 1, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, 2012 - Osman Akandere & Hasan Ali Polat, Damat Ferit Paşa Hükümetlerinin Milli Mücadele Karşıtı Politikaları, Atatürk Araştırma Merkezi, Ankara, 2011


Şimdi siz merak ediyorsunuz, kitaplarla dolu rafların sıra sıra dizili olduğu alttaki fotoğraftaki bu yer neresi diye... Hemen anlatayım. Ya da hayır hayır, bir saniye bekleyin, müsaadenizle önce hoş bir anekdot paylaşmak istiyorum sizinle. Hem konumuzla, kitaplarla ve kitap okumak ile de çok yakından alakalı. Olay, ünlü yazar Cemal Süreya'nın çocukluğunda geçer, şair henüz ilkokul 3. sınıftayken... Öğretmeni o çok bilinen tavşan ile kaplumbağa hikayesini yazmalarını ister sınıftan. Üstelik, hediyesi bir dergi olan ufak çaplı bir yarışmaya da dönüştürür atmosferi. Bir de ilkokulda bir ödülüm var: Bir Yavru Türk dergisi cildi kazandırmıştı bana. Üçüncü sınıftaydık. Öğretmen tavşanla kaplumbağa öyküsünü anlattı bize. Dedi ki, gelecek ders bunu sizler yazın. Şimdi gelelim asıl konumuza. Fotoğrafta gördüğünüz yer ALFA Yayınlarının genel merkezi, Sultanahmetteki depo binası. Sultanahmet tramvay durağında inince 5 dakika yürüme mesafesinde. Kime sorsanız gösterir ya da tarif eder zaten. Alfa Yayınları son dönemde ciddi bir atılım içerisinde gördüğüm kadarıyla. Oldukça fazla sayıda kitap basmaya başladılar. Burası, yüksek lisans zamanından bu yana defalarca kez uğradığım nefis bir mekan. Çoğu insanın bilmediği, hele hele dışarıdan bakılınca pek de dikkat edilmeyen bir yer. Çünkü alışılmış bir mağaza, sıradan bir kitapçı görünümünde değil, önünde genelde hep dağıtım kamyonları, istiflenmiş koliler vs. olur. Peki buranın özelliği ne? Neden bunları anlatıyorum size? Buranın özelliği, içerisinde yalnızca kendi yayın evi grubuna değil, farklı bir çok yayın evine ait kitapların oluşu. Ve bundan daha önemlisi, bu kitapların normal bir kitap mağazasında olduğu gibi satılıyor olmaları. Üstelik bu kitapların hepsini en az % 20-25 indirimle satıyorlar. Kendi yayın grubundaki kitapların tamamı ise % 30 indirimli. Kredi kartı veya nakit para seçeneği var. Gün doğumunu seyretmek, bir bardak soğuk suyu içmenin tadı, Beethoven'ı dinlemenin beğenisi, Ermitaj Müzesini gezmek, sevmek ve sevilmek, Tolstoy'u okumak, Goethe'yi tanımak, Shakespeare'i bilmek gibi bir yazın yapıtını okumak da dünya nimetlerinden birinin tadına varmaktır. Yazın da bir dünya nimetidir. Ben bu dünyanın bir insanı olarak salt klasikleri değil, çağdaşlarım yazarların yapıtlarını okumamışsam onların yarattığı dünya nimetlerinin kimisinden kendimi yoksun bırakmışım demektir. Bu yoksunluk o dünya nimetlerini yaratan yazarların değil, onlardan yararlanmasını bilemediğim için benim eksikliğimdir. Kitapları zincir marketlerden değil, yayın evlerinin kendisinden, internetten veya sahaflardan satın alırsanız çok ciddi oranda tasarruf edersiniz. Normalde tek bir kitaba vereceğiniz paraya iki kitap birden satın alabilirsiniz örneğin. Ben bu yazımda aklıma geldiği ve sürekli gittiğim için Alfa Yayınlarını anlatmayı tercih ettim. Bilmeyenler için de bu bilgi, benden bir ödül olsun okumayı çok sevenlere. Bu bilgiyi çevrenizle, eş, dost akraba ve arkadaşlarla paylaşmak da size düşüyor artık. Herkese şimdiden keyifli okumalar, bol kitap dolu günler!


Bu yazımda, henüz döndüğüm Kazakistan ve Kırgizistan'ın önemli kentleri olan Almatı ve Bişkek arası ulaşım hakkında önemli bilgilere yer vereceğim sizler için. 2020 yılının ocak ayının sonlarına doğru yaptığım Almatı gezisi içerisine, hazır oralara kadar gitmişken, "Neden olmasın?" diyerek Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'i de ekledim. Aslında Kazakistan'a gitmeden önce, bu anlamda bir parça kararsızlık yaşamıştım. Zira İstanbul'dan gidiş dönüş bileti aldığım Almatı'nın yanı sıra Bişkek ve Astana arasında kararsız kalmıştım. Almatı'ya vardığım zaman, kararımı Kırgızistan'dan yana kullanmaya karar verdim. Bunun birkaç sebebi var elbette. Birincisi, Almatı Bişkek arası ulaşım çok uzak değil. Yaklaşık 250 km. İkincisi, Kırgızistan'ı, yani en azından farklı bir ülkeyi daha görme isteği biraz daha ağır bastı. Bu anlamda çok pişman olduğumu da söyleyemem doğrusu. Her ne kadar Almatı'ya oranla gelişmemiş olsa da, Bişkek'i de ziyaret edip gezdiğim için mutluyum. Malum, uçakla çok uzak olmasa bile (İstanbul Almatı arası uçak ile ortalama 5 saat sürüyor) kendi adıma söylemem gerekirse, bu coğrafyalar benim sık sık gidip gelme şansına sahip olduğum coğrafyalar ve ülkeler değildi. Zira bu benim Avrupa dışındaki bir ülkeye ilk yurt dışı seyahatim oldu. Yaşadığım kararsızlığı biraz olsun giderebilmek ve Almatı'nın yanı sıra ikinci olarak hangi şehre gideceğime kesin bir şekilde karar vermek adına, her zaman olduğu gibi gitmeden önce internette araştırma yapmıştım. Almatı Bişkek uçak bileti, şayet erkenden alırsanız elbette fiyat olarak çok uyguna gelir. Böylece çok daha hızlı bir şekilde zamandan tasarruf ederek ulaşabilirsiniz. Ancak benim gibi son ana dek ikilemde kaldıysanız, muhtemelen bulacağınız uçak bileti çok pahalı olacaktır, hatta belki seyahat planınıza saati uymayacaktır ve bu nedenlerle siz de aynı benim gibi alternatif ve daha sık kullanılan seçenek olan kara yolu seçeneğine döneceksiniz. İşte ben de şimdi sizlere, Almatı Bişkek ve Bişkek Almatı arası ulaşım hakkında bilgiler vereceğim. Marshrutka, yaklaşık 14-16 kişilik ufak bir minibüs. Kırgızlar ve Kazaklar başta olmak üzere, tüm gezginler Almatı Bişkek arası seyahat için bu minibüsleri tercih ediyorlar. Her ne kadar konforlu olmasa bile, Bişkek Almatı uçak bileti ile kıyaslandığında gerçekten çok ucuz. Almatı Bişkek arası ulaşım, Marshrutka minibüsleri ile 1800 Tenge. Bişkek Almatı arası ulaşım ise 400 Som. Tahmin edebileceğiniz üzere, Tenge Kazakistan'ın, Som ise Kırgızistan'ın para birimi. Burası ne yazık ki şehrin biraz dışında kalıyor. Yani yürümek çok uzun sürer. Merkezden yürüyerek ulaşımı kesinlikle tavsiye etmiyorum. Dolayısıyla Almatı şehir merkezinden Bişkek'e giderken kullanacağımız Marshrutka'lara ulaşım için önce Sairan Otobüs Terminaline gitmemiz gerekiyor. Bunun için de merkezden en kestirme ve en ucuz seçenek otobüs ile ulaşım. Normal belediye otobüsleri yani. 201 numaralı otobüs, sizi Almatı merkezden trafiksiz yaklaşık yarım saatlik bir yolculukla Sayran otobüs terminaline rahatça ulaştıracak. Bu belediye otobüslerinde ne yazık ki durakları gösteren ekranlar yok. Sanırım içeride anons yapılıyor ama takdir edersiniz ki onu da anlamak biraz güç. İsterseniz siz de benim gibi sağınızda solunuzda olanlara ya da şoföre sorabilirsiniz. Böylece geldiğinizde durağı kaçırmamış olursunuz. Sairan'a ulaştıktan hemen sonra binanın ön cephesinde yer alan istediğiniz bir kapısından içeri giriyorsunuz ve en sağ tarafa doğru yürüyorsunuz. Burada en sağ tarafta "Kacca" yani ödeme yapacağınız iki ufak oda ve görevliler göreceksiniz. Kasadaki görevlilere "Bişkek" diyerek parayı uzatıyorsunuz. (1800 Tenge) Araç, ödeme yaptığınız kasanın önündeki turnikelerden geçtikten sonra, hemen sağda yani 1 numaralı platformda sizi bekliyor olacak. Yalnız burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir husus var! Bu araçlar yani Bişkek Almatı arası veya Almatı Bişkek arası ulaşım için kullandığımız Marshrutkalar maalesef sadece dolunca kalkıyorlar. Yani önceden belirlenmiş bir kalkış saati yok! Maalesef diyorum çünkü eğer o yaklaşık 15 kişi tamamlanmazsa araç hiçbir şekilde yerinden hareket etmiyor! Söz gelimi ben Almatı'dan Bişkek'e giderken, sabah erken saatlerde Sayran'a vardığımda araçta yalnızca birkaç koltuk boştu. Ben sabah saat 8 civarında Sayran'a geldim, biletimi aldım, minibüse geçtim ve en arkadaki kalan boş koltuklardan birine yerleştim. Çok değil 15 dakika sonra kalan birkaç koltuk daha hemen doldu ve araç 8:35 civarında hareket etti. Yine, "Günüm ölmesin, bir an önce istediğim yere ulaşayım" diye gittiğim Bişkek Batı Otobüs Terminalinde, bu kez Marshrutka'ya binen ilk kişi bendim ve aracın kalkması için tam iki saat -evet tam tamına 2 saat- beklemek durumunda kaldım. Yani kısaca burada işiniz bayağı bir şansa kalmış oluyor. "Günüm ölmesin" demiştim çünkü Almatı Bişkek arası yaklaşık ortalama toplamda 5 saat sürüyor. Bu yolculuk süresince neler olduğuna geçmeden önce, hem Almatı'dan hem de Bişkek'ten kalkan Marshrutkaların ilk ve son kalkış saatlerine değineyim isterseniz. Marshrutkalar Almatı'dan Bişkek'e giderken sabah 7'den genelde akşam 8'e kadar çalışıyorlar. Bu saat aralığında seferler düzenli ve daha sık. Ama bu saatlerin dışında, örneğin gece yarısı bulmak daha zor ve araçlar da seyrek. Siz yine de terminalde yolculuğunuzdan önceki günlerde teyit etmek için uğrayıp sorabilirsiniz. Bizim kullandığımız sınır kapısının ismi "Korday Sınır Kapısı." Burası Bişkek'e yaklaşık 20 km mesafede. Yani şayet Almatı'dan Bişkek'e doğru geliyorsanız, sınır kapısına varmadan önceki yolculuk çok daha uzun sürecek demektir. Bişkek'ten Almatı'ya doğru gidiyorsanız, sınırı geçtikten sonraki yolculuk daha uzun sürecek. Bunu da neden yazıyorum, çünkü duruma göre yaklaşık ortalama 5 saat süren bu yolculuk sırasında şoförler bazen yolda bir kez mola için duruyor, bazen de hiç durmayabiliyorlar. Olası bir tuvalet ihtiyacınız için bunu bilmek önemli. Sınıra geldiğiniz zaman araç duruyor, varsa valizleriniz veya çantanızı araçtan kendiniz alarak pasaport kontrolüne giriyorsunuz. Herkes iniyor. Aracınız da aranmak için kendi araç kontrol noktasına gidiyor, dolayısıyla siz kendiniz pasaport kontrolünden çıktıktan sonra, ileride aracınızı tekrar bulmak durumundasınız. Bu nedenle aracın modeline, tipine, rengine veya plakasına mutlaka dikkat edin. Hem Almatı Bişkek arası, hem de Bişkek Almatı arasında yolculuk ederken, sınır noktasındaki bu kontrolden sonra araç tekrar hareket ederken kimileri inmiş oluyor. Hatta sınır geçişi öncesi yolculuğun daha uzun olduğu Almatı Bişkek arasında, aracımız Bişkek kontrol noktasına vardıktan ve hepimiz pasaport kontrolünden geçtikten sonra araç neredeyse yarı yarıya boşalmıştı diyebilirim. Burada çok ilginç olan ve anlam veremediğim nokta, araçtan inecekler görebildiğim kadarıyla şoföre herhangi bir bilgi vermiyorlar. Yani örneğin siz pasaport kontrolünde eğer herhangi bir nedenle çok gecikirseniz, araç sizi beklemeden de hareket edip gidebilir pekala. Benim sınır geçişlerim sırasında yoğunluk yok denecek kadar azdı, böyle bir problem olmadı ancak bu da aklınızın bir köşesinde bulunsun. En garantili yol, şoföre bu konuda bilgi vermek bence. Aslında bunu yola devam edeceklerin değil de, özellikle etmeyecek olanların yapması lazım zira Bişkek'ten Almatı'ya dönerken eksik olan bir yolcuyu bu nedenle bir süre öylece bekledik. Şoför araç içindekilerle kısa bir konuşmadan sonra gazlayıp gitti. Ancak en başından tam parasını ödediğimiz Marsruthka ile devam etmek varken, neden bir kez daha ekstra para ödeyelim? Öyle değil mi? Biz her daim ucuz seyahat peşindeyiz! Sadece biraz dikkatli olun yeter. Aracınızı bulamadıysanız bu mutlaka gazlayıp gittiği anlamına da gelmez elbette, belki de hala sıradadır, sakin olun ve aracın gelmesini bekleyin. Hatta bence en garantili yol, beraber yolculuk ettiğiniz insanlardan kopmamak ve pasaport kontrolünden itibaren onları takip etmeye çalışmak. Yolculuk sırasında yanınızda tuvalet molası için bozukluk olarak Som veya Tenge bulundurmayı ihmal etmeyin! Bu mola da, şayet verilirse yaklaşık 10 dakika sürüyor, asla daha fazla değil. Yani bir yeme & içme molası değil kesinlikle. Bir defa şunu unutmayın, ister Almatı'ya ister Bişkek'e doğru seyahat edin, Marshrutkalar sizi iki tarafın da şehir merkezlerine asla götürmüyor, yani son duraklar daima şehir otobüs terminali olacak! Evet, buraya kadar Almatı'daki Sayran'dan yeterince bahsettik zaten. Şimdi gelelim Bişkek Western Bus Station olarak da geçen Bişkek Batı Otobüs Terminaline... Buraya Bişkek merkezden gitmek için, Bişkek'te şehir içi ulaşımda kullanılan ve aynı Marshrutkalara benzeyen minibüsleri kullanmanız gerekiyor. Almatı'dan farklı olarak Bişkek şehir içi ulaşımda, üzerlerinde numaraların yazdığı ufak minibüsler kullanılıyor. Tek yön gidiş ücreti 20 Som. (2020 Ocak ayı kuruna göre 1,7 TL) Yani çok çok ucuz. 333 veya 285 numaralı minibüsleri kullanabilirsiniz. Ben hava güzel olduğu ve sadece sırt çantam olduğu için yürümeyi tercih ettim. Ancak Bişkek merkezden Batı Otobüs Terminaline ulaşım yürüyerek 35-40 dakika sürdü. Bu da aklınızın bir köşesinde bulunsun. Öyle ya, belki bize uçağın saati uymuyor veya Marshrutka ile yolculuk da fazla uzun sürüyor. Hayır, bunlara mahkum değiliz. İsterseniz ve elbette sayıca da fazlaysanız, ücreti bölüşerek taksilerle de sınıra gidebilirsiniz. Ancak burada da şunu asla unutmayın, ister Kazak ister Kırgız tarafının taksileri olsun, genelde bunlar sadece sizi sınıra kadar götürüp orada bırakıyorlar. Yani Bişkek Almatı veya Almatı Bişkek arası tüm mesafeyi tek bir taksi ile aralıksız gitmek olası bir seçenek değil. Burada da haliyle, Almatı Bişkek arası mesafe, Bişkek sınırına kadar olan yol çok daha uzun olduğu için, ödeyeceğiniz ücret daha yüksek olacaktır. Açıkçası benim bu konuda net bir bilgim yok ancak tahminen bu mesafeye 4000 Tenge civarı isteyeceklerini düşünüyorum taksilerin. Elbette gittiğiniz zaman siz bunu teyit etmek için sorabilirsiniz. Benimkisi sadece bir çıkarım. Evet sevgili arkadaşlar, Almatı Bişkek arası ulaşım veya Bişkek Almatı arası ulaşım hakkında yazdığım bu yazının da sonuna geldik. Umarım yakın zamanda Kazakistan veya Kırgızistan'a gitmeyi düşünenler için faydalı bir paylaşım olmuştur. Bu yazımı beğendiyseniz, aşağıya bırakacağınız bir yorum beni gerçekten çok mutlu eder! Hepimizin yolu açık olsun efendim, Gezivita'yı arkadaşlarınıza önermeyi, dost meclislerinde "Yahu ben geçen gün internette gezerken tesadüfen güzel bir seyahat bloğu buldum" demeyi ve Instagram'da takip etmeyi unutmayın sakın! Bir başka yazımda tekrar görüşmek dileğiyle, esen kalın, hoşça kalın! Çok ayrıntılı güzel bir anlatım teşekkürler. Merhaba. O konuda bir bilgim yok. Hocam tam da şuan Almaty qonaq otelde yarın sabah Pazar günü olsa da araçlar vardır diye Ümit ediyorum. Benim için oldukça yararlı3 bilgiler var. Merhabalar bende Ağustos 5-20 arasında ilk olarak almatıya inip oradan kırgiziStan ardından Özbekistan. Son olarak da çimkentten uçak bileti aldım tavsiyeleriniz varsa dinlerim.. Merhaba. Almatı'yı çok beğendiğimi söylemek isterim. 3-4 gün ayrılabilir. Kış olsaydı, mutlaka Shymbulak Kayak Merkezini önerirdim. Bunun dışında Almaty Museum of Art'ı kesinlikle tavsiye ederim. Kok Tobe Parkını ve Panfilov Parkını da gezebilirsiniz. İyi seyahatler. Ben de çok teşekkür ederim yorum için. İyi seyahatler! Gerçekten çok güzel ve bilgilendirici bir yazı. Aynı rotada ben de seyahat edeceğim ve bu verdiğiniz bilgiler benim çok işime yarayacak. Almatı'ya gitmişken Bişkek'i de bir günlüğüne dahi olsa görmek istiyorum. Çok teşekkür ediyorum yorum için! Almatı Bişkek arası ulaşım hakkında yazılmış içerik hemen hemen yok gibi internette. o nedenle bu yazının gerçekten fazlasıyla işe yarar olduğunu düşünüyorum ben de. Çok sevindim mesaj için. İyi yolculuklar dilerim!


Bu kez istikamet Hollanda! Portakallar'ın ülkesi. Hollanda milli takımı için bu ifadeyi kullanan bir tek biziz herhalde. Neyse. Amsterdam ve Hollanda tarihinden kısaca bahsedeyim. Şehir Amstel Nehri ağzındaki arazide küçük bir balıkçı köyü olarak kurulmuştur. Yavaş ve istikrarlı bir şekilde büyüyerek 17. yüzyıla gelindiğinde dev bir imparatorluğun başkenti haline gelir. Bu yüzyılda nüfus artar, kanal kıyılarına güzel evler inşa edilir. Hollanda; Uzak Doğu, Karayipler, Kuzey Amerika ve Afrika'daki sömürgeleri ile birdenbire bir hayli zenginleşmiştir. Hatta yazının ilerleyen kısımlarında bahsedeceğim ünlü ressam Rembrandt, o dönem Hollanda Birleşik Doğu Hindistan Kumpanyasının zengin yaptığı kimi tüccarların portrelerini çizer. 1688 yılında İngiltere ile bir anlaşma yapılır. Buna göre Doğu Hint Adalarındaki baharat ticareti Hollandalılara, Hindistan'daki tekstil endüstrisi ise İngilizlere bırakılır. Tekstil kısa sürede kar marjı bakımından baharatları geride bırakır ve 1720 yılına gelinceye dek, Britanya şirketleri satışlarda Hollanda şirketlerini geçmiş olur. Böylece 17. yüzyıl sonuna gelindiğinde İngiltere ile girişilen mücadele ve merkantilist ticaret rekabeti, ülkenin denizlerdeki üstünlüğüne de son verir. 18. yüzyılda da Fransız hakimiyetine giren bölge çeşitli sınırlamalara tabi tutulur. Nihayet 20. yüzyıl ile beraber kent tekrar hak ettiği üne kavuşur. Amsterdam'ın çok ilginç özellikleri var. Yazının girişinde de söylediğim gibi, kanalları ve bisikletleriyle ünlü bu kentte, hemen her yaştan insan bisiklet kullanıyor. Gittiğiniz zaman bisikletlilere ayrılan kısımlara girmemeye özenle dikkat edin. Döndüğünüzde, "Araba çarptı" cümlesini duymaya alışık bir ülkede yaşayan arkadaşlarınız, bisiklet çarptığını öğrenince sizinle alay etmesinler. Atlas Dergisinin 2011 tarihli 219. sayısında, bisikletin tarihçesi ile ilgili çok güzel bilgilere rastladım. Özcan Yüksek imzalı yazıdan öğrendiğime göre, bisikletin atası ilk kez 1790'lı yılların sonu yani 18. yüzyılın başında ortaya çıkmış. Bir Fransız kontu bir gün Paris'teki Palais Royal'in bahçesinde, görenlerin tuhaf bir şekilde baktığı iki tekerlekli bir aracın üzerinde gezintiye çıkmış. Pedal olmadığından bunu sürmek için ayaklarla sürtmek gerekiyormuş. Kullanıcısının Selerifer ismini verdiği bu araç, Fransa'da pek tutulmasa da çabucak Avrupa'ya yayılmış. Elbette, geçen zaman içinde sürekli geliştirilerek. Nihayet günümüzdeki biçimini almış. Tekrar Amsterdama dönmek gerekirse, bisikletlerin yanı sıra Amsterdam kanal turu yaparken de daha yakından göreceğiniz gibi, şehirdeki kentin su yollarında binden fazla tekne-ev var. Evet, gerçekten de suyun üzerinde yaşayanlar var yani. Hatta Booking. com'a girip arama yaparsanız bu şekilde hosteller bile karşınıza çıkabilir, sakın şaşırmayın. Hollanda para birimi Euro. Dil olarak Felemenkçe kullanılıyor. Bu dilin Belçika'da kullanılan lehçesine Flamanca, Hollanda'da kullanılan lehçesine ise Hollandaca deniliyor. Birbirlerine son derece benziyorlar aslında. Amsterdam Hava Alanı Schipol'den alacağınız tren bileti ile merkez tren istasyonu olan Amsterdam Centraal'e ulaşım ise 15 dakika sürüyor. Hava alanından dışarı hiç çıkmadan biletinizi içerideki gişelerden alın ve yine iç kısımda alt kattaki perondan trene binin. Tek yön biletin fiyatı 5,2 Euro. Buradan da biraz anlayacağınız üzere Amsterdam pek de ucuz bir şehir değil. Hele benim gibi, en son Ukrayna turu yapıp da buraya geldiyseniz, olduğundan çok daha pahalı gözüküyor. Zira Ukrayna şu ana dek gezdiğim en ucuz ülkeler arasında. Buna karşın, Amsterdam gezilecek yerler açısından bir hayli zengin. Tavsiyem, şehre en az 3-4 gün ayrılması yönünde. Benim de satın aldığım ikincisi ise yalnızca ulaşımı bedavaya getirmekle kalmıyor aynı zamanda Amsterdam'da gezilecek yerlerin çoğuna ücretsiz giriş imkanı sunuyor. O yüzden size tavsiyem, Amsterdam'da nerelere gidilir, Amsterdam'da ne yapılır gitmeden önce iyice araştırın, yazımı dikkatlice okuyun ve karar verin. Buna göre de bu iki karttan birini seçin. Ayrıca çok önemli bir bilgi daha. İster GVB Kart isterseniz I Amsterdam Card kullanın, toplu taşıma araçlarına hem binerken hem de araçtan inerken bu kartları makineye okutmak zorundasınız. Unutmayın sakın. Unutunca ne mi oluyor? İnanın onu ben de bilmiyorum. Amsterdam metrosu 4 hattan oluşuyor. Ancak Amsterdam şehir içi ulaşım için tercih edilen araç daha ziyade tramvay. Tramvay dediğime bakmayın, gözünüzde eski doğu bloku ülkelerindeki gibi bir şey canlanmasın, son derece gelişmiş ve konforlu araçlar bunlar. Amsterdam gezisi yapan biz seyyahlar için en çok kullanacağımız tramvay hatları ise 1, 2, 4, 5, 9 ve 14 numara olacak diyebilirim. Bunların hepsi Amsterdam Centraal Tren istasyonu önünden kalkıyor ve Amsterdam'da görülecek yerlerin önünden geçiyor. 1889 yılında açılan Centraal Station için şehrin odak noktası diyebiliriz. Amsterdam'da ulaşımın kalbi adeta. İster şehir içi ister şehirler/ülkeler arası olsun, merkez bu istasyon. Amsterdam Centraal tren istasyonunda indikten sonra hostelime yürüyerek 10 dakikada rahatça ulaşıyorum. Amsterdam'da nerede kalınır? Amsterdam Centraal İstasyon çevresini tavsiye ederim. Amsterdam gezisi düşünenlere kesinlikle ama kesinlikle bu hosteli tavsiye ederim. Booking puanı 8,2 olan bu hosteli seçerseniz pişman olmazsınız. Resepsiyonda çalışan Türk arkadaş Sinan da gezim boyunca sağ olsun çok yardımcı oldu. Ona da buradan selam gönderiyorum ayrıca. Hostele yerleştikten sonra, etrafı şöyle bir görmek için turlamaya başlıyorum. İlk karşıma çıkan yer bizim için fazlasıyla tanıdık. Camekandaki börekleriyle bir Türk lokantası&pastahanesi! Mercan isimli bu dükkanda neler mi var? Neler yok ki! Mercimek çorbası, pide, çeşit çeşit börekler, Baklava, Saray Burması... Evet aynen öyle. Cennet varsa böyle bir yer olmalı diye geçirdim içimden. Kendiniz bulamazsanız Fatih Camiini sorun, onun hemen yanı. Burada Türk yemeklerini afiyetle yedikten sonra, hostele çok yakın olan Anne Frank Evine geçiyorum hemen. Fakat o da ne? Kuyruk, 1980'lerin maç kuyruğu gibi, almış başını gidiyor... Açıkçası bu, Amsterdam turu sırasında yaşadığım en büyük pişmanlıklarımdan biri oldu. Ne yazık ki Anne Frank Evini ziyaret edemedim. Çünkü biletlerinizi online olarak almanız gerekiyor. Üstelik ziyaret tarihinden belirli bir süre önce. Hatta benim tavsiyem en azından 2 hafta kadar önce. Çünkü biletler hemen tükeniyor. Evin küçük kızı Anne Frank savaş sırasındaki duygularını, özlemlerini ve düşüncelerini kağıda döker. 2 yıl boyunca bir günlük tutar yani. Maalesef toplama kamplarına gönderilen aileden yalnızca baba hayatta kalır. Anne Frank, arkasında bıraktığı günlüğüyle birlikte gencecik yaşında yaşama veda eder. Toplama kamplarında biten buna benzer hüzünlü bir başka hikayeyi, Kemal Yalçın'ın Haymatlos: Dünya Bizim Vatanımız isimli kitabında okumuştum. Ayrıca, Polonya'yı görmüş biri olarak, Krakow gezisi sırasında Auschwitz Toplama kampına da gittiğim için, bu tür yaşanmış hikayeler beni daha da derinden etkiliyor doğrusu. İşte burası, tüm bu günlüklerin yazıldığı, ailenin saklandığı evin ta kendisi. Alttaki youtube videosunda, Anne'nin kısa birkaç saniyelik görüntüsü de var. Bu önemli bilgiyi paylaştıktan sonra gelelim bir başka yere. Red Light District, herhalde en çok merak edilen konulardan biri. Önce, Red Light District nerede kısmından başlayalım. Aslında burası sanılanın aksine belli bir mekan falan değil, bir bölgenin adı. Yani kesin belirlenmiş sınırları da yok. Zaten gittiğiniz zaman, özellikle akşamları hava karardığında kırmızı ışıklı binalar veya odacıklar göreceksiniz. Bu odaların içinde de erkeklere el sallayan kadınlar, yani deyim yerindeyse seks işçileri bulunuyor. Bizim için oldukça tuhaf gelebilir ancak oradakiler için bu günlük yaşamın adeta sıradan bir parçası, alışılageldik bir durum yani. Kaldırımlarda bu odaların önünden aileler falan da çoluk çocuk beraberce yürüyüp gidiyor. Red Light District yani Kırmızı Fener Mahallesi, halk arasında daha çok Walletjes olarak geçiyor. Bunun da anlamı Alçak Duvarlar demek. Red Light genel olarak Amsterdam'ın Oude Kerk denilen eski yakasında bulunuyor. Buradaki seks işçiliğinin tarihi kökenleri ise oldukça geçmişe uzanıyor aslında. Amsterdam'ın 13. yüzyılda bir liman kenti olarak ortaya çıkması ile beraber bu olgu da yavaş yavaş ortaya çıkmış. Tarihsel süreçte kimi zaman yasaklamalara maruz kalsa da, özellikle 1800'lü yıllardan itibaren normal karşılanmaya başlamış. 19. yüzyılın ortasında, kentte 200 civarında genelev varmış. Zürafa Sokak yüzyıllarca genelevler dünyasının merkeziydi. Galata ana liman olduğundan beri burada genelevler mevcut gözükmektedir. Ama 1855'te yeni kurulan Beyoğlu Belediye Heyeti, düzeni sağlama çabalarının içerisinde, fuhşu ve fuhuşla ilgili ahlaksızlıkları denetim altına almak için genelevleri kayıt altına alma ve belli alanlarda sınırlama kararı almıştır. Galata'da genelevlere ayrılan alan Zürafa, Beyzade, Şerbethane, Karaoğlan, Badem, Şeftali, Oğlak ve Bülbül sokaklardır. Hem genelevler hem de çalışanları düzenli denetime tabidir. Galata polis komiseri Süleyman Efendi, 1884'te pencereden sarkan fahişelerin görüntüsüyle gelip geçenlerin onurlarının kırılmaması için ilaveten tüm genelevlerin pencerelerinin kafeslerle örtülmesini emretmiştir. Günümüzde, Amsterdam'da da aynen bu şekilde yapılan sıkı kontroller ve denetim ile durumun yasal bir zemine kavuşturulması neticesinde, bu seks turizmi adeta kültürel yaşamın bir parçası haline gelmiş durumda. İşin, gerçekten de turistik bir cazibesinin olduğu da açık. Ne diyelim, gidin, kendi gözlerinizle bir görün. Amsterdam'daki 2. günüme hostelde kahvaltıyla başlıyorum. Birçok farklı Avrupa ülkesi görmüş biri olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, Budget Hotel Tourist Inn'de aldığım kahvaltı herhalde şu ana dek bizim standart Türk kahvaltısına en yakın olanıydı. Bal, tereyağ, reçel, fındık ezmesi, sarelle, domates, salatalık, jambon, salam, portakal suyu gibi seçenekleriyle fazlasıyla doyurucuydu. Eh, çayı da İstanbul'dan kendim götürdüğüm için Amsterdam gezim kahvaltı açısından son derece rahat oldu benim için. 2. günümde kahvaltı sonrası ilk yaptığım şey, Amsterdam Centraal'e giderek daha önce internetten satın alıp ödemesini yaptığım I Amsterdam Cardı elden teslim almak oluyor. Ödemeyi yaptıktan sonra mailinize bir onay maili gelecek. Bunun çıktısı ve kimlik/pasaport ile kartınızı teslim alabilirsiniz. Kart, sadece adı geçen kişinin kendisine teslim ediliyor. Ayrıca kartı alırken yanında gayet kapsamlı bir şehir haritası da ücretsiz veriliyor. Amsterdam gezilecek yerler ile ilgili detaylı bilgileri de yine bu broşürde bulabilirsiniz. I Amsterdam ofisi Merkez tren binasının içinde. Burada hediyelik eşyalar falan da satılıyor. Zaten dükkanın her yanı Amsterdam Red Light gibi kıpkırmızı, bulamazsanız da istasyonun içinde görevlilere sorarsınız. Çünkü hakikaten büyük bir tren istasyonu burası. Hemen I Amsterdam kartın özelliklerinden bahsedeyim. Bu kart ile Amsterdam şehir içi ulaşım sınırsız. Birçok sanat galerisi, müze ve kiliseye giriş de ücretsiz. Karta dahil olmayan kimi yerlerde de kısmi indirimler uygulanıyor. Ayrıca Ajax Amsterdam Arena stadyum turu ve bir tane de kanal turu yine bu kart ile tamamen ücretsiz. Yani bunların hepsini kalacağınız günlere sığdırıp iyice gezerseniz maliyetini fazlasıyla çıkartıyor. O yüzden tavsiye ederim. Ama yok, ben şöyle bir bakınayım, 1-2 yer görsem de kafi derseniz almaya asla değmeyecektir, onu da peşinen söyleyeyim. Kartın 1, 2, 3 ve 4 günlük seçenekleri var. Ben ilk gittiğim gün etrafı şöyle bir yürüyerek turladım. Kalan 3 günde ise kartın hakkını verebilmek için durmaksızın gezdim diyebilirim. Gerçekten de oradan oraya koşturmak bayağı yorucu oldu ama bir o kadar da keyifli geçti benim için. Yazının ilerleyen kısımlarında Amsterdam gezi turu yaparken gördüğüm yerleri tek tek okuyacaksınız zaten. I Amsterdam Kart nerelerde geçiyor? Hemen bunlara topluca bakalım. Kartı aldıktan sonra ilk durağım: Rembrandthuis. Yani Rembrandt Evi. Amsterdam Centraal tren istasyonunun önünden, yukarıda bahsettiğim 5 numaralı tramvaya binerek Waterlooplein durağına gidiyorum. Amsterdam gezi rehberi deyince, bu 5 numaralı tramvay bir adım öne çıkıyor aslında. Çünkü hemen hemen bütün turistik yerlerin önünden geçiyor bu tramvay. Bir diğer favorim ise 14 numaralı tramvay oldu. Unutmayın, 5 ve 14 numara. Waterloo demişken hazır, tarihsel önemi çok büyük olan Waterloo Savaşından bahsetmeden geçmek olmaz. Stefan Zweig, İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar isimli kitabında bu savaşı harika tasvir eder. 15 Temmuz sabah saat üçte, Napoleon'un komutasındaki eşsiz Fransız ordusunun öncüleri sınırı geçerler. Bir gün sonra, ayın on altısında da, Ligny'de Prusya ordusuna saldırır ve onları geri püskürtür. Zincirlerinden kurtulup kafesinden kaçan aslanın düşmana indirdiği bu ilk darbe gerçi müthiş bir darbedir, ama öldürücü değildir. İngilizler ve Fransızlar arasında gerçekleşen bu muharebe, Napolyon'un tüm kariyerini noktalamasına neden olmuştur. 1815 yılında gerçekleşen bu savaş sonunda kaybeden Napolyon sürgüne gönderilir. Ve orada hayatını kaybeder. Muharebe, Belçika'nın Waterloo kasabası yakınında gerçekleştiği için bu isimle anılmaktadır. Amsterdam'ın Waterlooplein meydanında ise bugün ıvır zıvır eşyaların ve antikaların satıldığı bir bit pazarı bulunmaktadır. Buraya da bir uğrarsınız. Eve gitmeden önce buraya çok yakın bir konumda yer alan, Amsterdam'ın meşhur köprüsü Magere Brug'e doğru yürüyorum. Bu köprünün hikayesi hakkında birkaç rivayet var. Magere Brug Sıska Köprü demek. 1670 yılından bu yana faaliyette. Bir diğer görüşe göre ise köprünün ismi Felemenkçede Dar anlamına gelen Mager kelimesinden gelmektedir. Magere Brug, sayıları 1000'in üzerine çıkan Amsterdam'ın en meşhur köprülerinden -belki de en meşhuru- olduğu için bir kez de olsa görülmeli. Hele hele akşamları ışıklandırma ile daha da hoş görünüyor. Rembrandt Evini Magere Brug civarında bulmak pek kolay olmadı aslında. Çünkü sorduğum kişilerin çoğu burayı bilmiyor. Evin ismini ilk kez duyan bir sürü insan var mesela. Evi gezmek için 1 saat fazlasıyla yeterli olacaktır. Hemen Rembrandt'ın hayatından ve bu müze evin özelliğinden bahsedeyim. 1606-1669 yılları arasında yaşayan ressam, Hollanda sanatının en önde gelen isimlerinden biri. 1639-1656 yılları arasında bu evde yaşamış, burada çalışmış ve ders vermiş. Ressam, en ünlü çalışmaları olan Gece Bekçisi ve Anatomi Derslerini bu evin 1. katında yapmıştır. 1656 yılında, içine düştüğü ekonomik zorluklar neticesinde evi satmak zorunda kalır. Waterlooplein ile Rembrandtplein, Amsterdam'da birbirine çok yakın iki meydan. Bu civarda bir sürü kafe, lokanta ve bar bulabilirsiniz. Tabii Coffee Shop da. CoffeeShoplar, Amsterdam'da esrarın açıkça satılıp içildiği yerler. Hollanda'da bu tür hafif keyif verici madde satışına izin verilmiş durumda. Orta Asya kökenli Marihuananın Avrupalılara nasıl ve hangi zaman diliminde ulaştığı tam olarak bilinmiyor. Bulldog Coffee Shop Amsterdam'ın en ünlü coffeeshopu. Ancak bu turistik mekanın dışında da hemen her köşe başında tabelasından hemen anlaşılan bol miktarda Coffeeshop bulabilirsiniz. Bunların sağlığa zararlı olduğunu unutmayın. Artık gerisi size kalmış. Beyin şekersiz kaldığında yetersiz beslenen ego zayıflar. Yapılması gereken gündelik işlerle uğraşmaz ve dünyadaki varlığını sürdürmek zorunda olan bir organizma için çok şey ifade eden uzamsal ve zamansal ilişkilere olan bütün ilgisini yitirir. Kim bilir, belki de Fransız yazar Michel Reynaud haklı. Asıl uyuşturucu aşktır: "Ozanlar yanılmamışlar, bilim doğruluyor bunu: bizim ilk ve en doğal uyuşturucumuz doğuştan getirdiğimiz aşktır!" Gezi yazısı sınırları dışına çok taşmamak adına buna burada bir nokta koyup Amsterdam gezisine kaldığım yerden devam ediyorum. Peki, Rembrandtplein'a geldiğinizi nasıl anlayacaksınız? Çok basit. Karşınıza çıkacak bir grup insan heykelinden. Bu, Rembrandt'ın en meşhur yapıtı Gece Devriyesi heykeli. Night Watch adı verilen bu eserin, koca bir duvarı kaplayan dev orijinalini de, ileride bahsedeceğim, yalnızca Hollanda'nın değil tüm dünyanın en önemli müzelerinden biri olan Rijksmuseum'da görebilirsiniz. Daha ileride değinmek üzere şimdilik bunu es geçiyorum. Rembrandt Evi, Magere Brug ve Bitpazarını gezdikten sonra tramvayla Dam Meydanına döndüm. Dam Meydanı Amsterdam'ın en meşhur meydanı. Bizdeki Taksim Meydanına benzetebiliriz. Gösteriler falan hep burada yapılıyor. Meydan; Amsterdam Kraliyet Sarayı, Nieuwe Kierk Kilisesi ve Madame Tussauds Müzesi ile çevrelenmiş. Dam Meydanından başlayan 4 kişilik fayton turları var mesela. Yakın çevrede yaklaşık 20-25 dakikalık bir Amsterdam turu yapıyorsunuz. Fayton gezisinin ücreti 40 Euro. Pazarlıkla bu fiyat biraz düşebilir belki. Viyana olsa belki ama bence pek değmez gibi. Zaten kullanan da pek görmedim. Amsterdam gezisi sırasında girdiğim ilk kilise Dam Meydanında yer alan Nieuwe Kierk oldu. I Amsterdam kartım olduğu için girişte yalnızca 4,5 Euro ödedim. Nieuwe Kirk Kilisesi kentin 14. yüzyılda inşa edilen 2. kilisesi. Birazdan bahsedeceğim Oude Kerk Kilisesinin cemaatinin artması üzerine inşa ediliyor. Nitekim ben de kilisenin içinde bir Marilyn Monroe sergisine denk geldim. Tuhaf ama gerçek. Sanatçının kendisine ait tamamen orijinal kişisel eşyaları oynadığı filmlerin orijinal senaryoları ve hatta yapımcıyla imzaladıkları sözleşmelere kadar bir sürü parça vardı. Birçok turist kiliseden ziyade bu sergi ile ilgiliydi. Eh, pop ikonu ve seks sembolü olmak böyle bir şey işte, ölümünden yıllar sonra bile kendin hakkında merak uyandırıyorsun. Oude Kerk Kilisesinden çıktıktan sonra Amsterdam gezi planı içinde yer almayan ve tesadüfen karşıma çıkan bir yapıyla karşılaştım. Fakat bu gerçekten de son derece güzel bir tesadüf oldu. Zira girdiğim yer gizli bir kiliseydi! Evet yanlış okumadınız, dışarıdan hiçbir şekilde belli olmayan bir kilise. Burası kesinlikle Amsterdam'da görülmesi gereken yerler arasında bence. Es geçmeyin derim. Üstelik I Amsterdam kart ile ücretsiz. Hemen bu gizli kilise ile ilgili detaylara geçeyim. Aslında dışarıdan bakıldığında her şey son derece normal görünüyor. Çünkü diğer binlercesi gibi burası da normal bir apartman görünümünde. Tipik bir Amsterdam evi. İçeri girince ilk önce alt kata iniyorsunuz. Burada pek fazla bir şey yok aslında ama hemen karşınıza genişçe bir kütük ve evin maketi çıkacak. Bu, burada yapılan kazılarda ortaya çıkarılmış yüzlerce yıllık tahta bir kütük. Yani Amsterdam için önemli bir tarihi eser aslında. Fetih sırasında Haliçe gerilen ve günümüzde halen İstanbul'da sergilenen dev zincir öneminden bir şey kaybetmiş mi? Hayır. Aynı şey bu kütük için de geçerli sonuçta. Sonra ayağınıza galoş benzeri bir şeyi giyerek başlıyorsunuz evi gezmeye. Mutfaktaki yer ve duvar seramikleri birkaç yüzyıllık ve tamamen orijinal. Bu 3 katlı binada resmen tarihi soluyorsunuz. Buradan da çıktıktan sonra tramvay ile Museumplein'a gidiyorum. Museumplein'da Amsterdam müzeleri yer alıyor. Bunlar dünyaca ünlü müzeler. İlk durağım Van Gogh Müzesi. 1973 yılında açılmış. Cumaları 22:00'ye kadar açık olan bu müze, sanatçının en ünlü yapıtlarıyla dolu. Arles'deki Yatak Odası, Günebakanlı Vazo, akıl hastanesinde kalırken yaptığı Pieta, son dönem yapıtlarından Buğday Tarlasındaki Kargalar ve daha niceleri... İçeride fotoğraf çekilmesi kesinlikle yasak. Hollanda'nın Zundert kasabasında, 1853 yılında bir papazın oğlu olarak doğan Van Gogh, yetişme çağında resimle tanışır. Hollanda'dan sonra önce Parise yerleşir. Daha sonra da Fransa'nın güneyine, Arles'e gider. 1882 yılında yağlı boya çalışmalarına başlar. Bir başka ressam olan Paul Gauguin ile girdiği bir tartışma sonucu kulağının bir kısmını keser. Bu yüzden akıl hastanesine yatırılır. Müzede dünyaca ünlü ressamın tablolarının yanı sıra, kardeşi Theo ve diğer sanatçı arkadaşlarıyla olan mektuplarını ve 500'ün üzerinde Japon baskı çalışmasını da göreceksiniz. En çok gitmek istediğim yerlerden biri Amsterdam. Detaylı ve keyifli bir bir gezi yazısı olmuş, Tebrikler. Aslında Van Gogh çok iyi yerlere gelebileceği işler bulmuş ve çalışmış ama tutunamamış yada boşlamış. Sadece talihsizliği değil biraz da boş vermişliği nedeniyle ünlü, zengin vs olamamış. Merhabalar. O konuda çok detaylı bir bilgim yok açıkçası ama büyük sanatçılar arasında hayattayken yokluk çekenlerin sayısı da bir hayli fazla gerçekten de..


Amsterdam gezi rehberinin ilk bölümünde, Amsterdam gezilecek yerler arasında yer alan kimi mekanlardan bahsetmiştim. En son Museumplein'da dünyaca ünlü Amsterdam müzeleri arasında geziyorduk hatırlarsanız. Son olarak da Van Gogh Müzesinde kalmıştık hatta. Buradan devam edelim hemen. Van Gogh Müzesinden çıktıktan sonra hemen yandaki Stedeljik Müzesine giriyorum. Burası da I Amsterdam karta ücretsiz. Tasarım ve modern sanat meraklılarına güzel bir haberim var! Amsterdam gezisi için olmazsa olmazlardan birisi bu müze. Stedeljik Müzesi 1890 yılında inşa edilmiş ve 1938 yılında modern sanat ve tasarım müzesine dönüştürülmüş. Matisse, Willem De Kooning, Cezanne gibi sanatçıların eserlerine ev sahipliği yapıyor. Dikkat çekici bir şekilde, yapı dışarıdan bakıldığında büyük bir küveti andırıyor. Gerrit Rietvelt'in Mavi Sandalyesi müzede görmeniz gereken tasarımlardan biri. Bunun, biri orijinal biri sonradan yapılmış şekilde iki versiyonu bulunuyor. De Stijl ismiyle adlandırılan sanat akımı 20. yüzyılda son derece yalın tasarımlar üretmişti. Bu da onlardan biri. Jean Tinguely'e ait heykeller de oldukça dikkat çekici. Burada rahatça 1-2 saat harcamak mümkün. İçeride bu sergi bölümlerinin yanı sıra güzel bir cafe ve mağaza da bulunuyor. Hediyelik eşya mağazasında çok güzel kurşun boya kalemleri buldum. 3. günümde ilk ziyaret ettiğim yer Rijksmuseum oluyor. Biri bana Amsterdam gezilecek yerler sıralaması yap dese, herhalde ilk sıraya kesinlikle bu müzeyi yazarım. Zira müze dünyaca ünlü koleksiyonlara ev sahipliği yapıyor ve dünyanın her yerinden milyonlarca ziyaretçisi var. Frans Halls, Jan Steen, Johannes Vermeer ve Rembrandt, eserlerini göreceğiniz ustalardan birkaçı sadece... Bu yüzden Rijks Müzesine sabahın erken saatlerinde gitmenizi tavsiye ederim. Diğerlerinin aksine ilerleyen saatlerde burası çok daha kalabalık oluyor. Hele yazın nasıl olur düşünemiyorum bile. Ben çıkarken vestiyerde bile kuyruk vardı, artık gerisini siz düşünün. Amsterdam fotoğraflarının neredeyse hepsinde yer alan I Amsterdam yazısını eminim görmüşsünüzdür. İşte bu meşhur yazı tam da bu meşhur müzenin önünde yer alıyor. Yani müzeye girmeseniz bile, Amsterdam turu yaparken yolunuz buraya kesin düşecek demektir. Müzeden çıktıktan hemen sonra Amsterdam gezilecek yerler arasında bulunan Vondelparka doğru yürüyorum. Park önceleri başka bir isimle anılırken, Flaman şair Joost Van Del Vondel'in heykelinin buraya dikilmesiyle bugünkü adını almış. Parkın yılda 10 milyondan fazla ziyaretçisi var. Mevsim kış, hava da biraz soğuk olunca, parkın o canlı atmosferi pek hissedilmiyor tabii. Bahar ve yaz aylarında burada rahatça saatlerce vakit geçirilebilir. Çimlere uzanabilir, kitap okuyabilir, kuşların cıvıltısını dinleyebilir, bisiklet kiralayabilirsiniz. Yine de etrafta yürüyüş yapanlar, bisiklete binenler yok değil elbette. Hazır yeri gelmişken, Amsterdam hava durumu için de bir şeyler söyleyeyim. Grafikten de anlaşıldığı gibi kışları da öyle aman aman soğuk değil Amsterdam. Sıcaklık kış aylarında 5 derece civarında. Eh, insan şubat ayındaki Polonya'yı gördükten sonra buna şükrediyor. Yağışlar ise her mevsim olmakla beraber en çok sonbaharda görülüyor. Burası bizim Nişantaşı dersem sanırım anlaşılır. Chanel'den başlayarak aklınıza gelebilecek dünyaca ünlü tüm mağazalar yan yana bu Amsterdam alışveriş caddesinde sıralanmış durumda. Hal böyle olunca, sırt çantalı bir gezgine pek hitap etmediği için, ben hızlıca bu caddeyi turlayıp buradan meşhur Amsterdam Çiçek Pazarına yürüyerek ulaşıyorum. Amsterdam Çiçek Pazarı yani Flower Market. Orijinal adıyla Bloemenmarkt. Kanalın yanında sıralanmış tezgahları göreceksiniz zaten. Buradan ilginizi çekiyorsa ya da arkadaşlarınızdan sipariş aldıysanız çiçek veya çiçek tohumları satın alabilirsiniz. Fiyatlar uygun. Amsterdam Çiçek Pazarı Bloemenmarkt'ın bulunduğu yerde Amsterdam'ın meşhur peynirlerinin satıldığı dükkanlar da var. Henri Willig, Cheese & More gibi... Biliyorsunuz, Amsterdam'ın neyi meşhur diye sorsalar herkesin yanıtı aynı olur: Tabii ki peynir! Gouda peyniri ve Edam peyniri almadan dönmek olmaz. Fakat şunu söyleyeyim, bu adını yazdığım dükkanlar biraz turistik. İçindeki peynirlerden hepsini olmasa da bazılarını marketlerde de bulma şansınız var. Ben öyle yaptım. Fiyat fark edecektir. Bu bilgiyi hosteldeki resepsiyonist arkadaşlar da teyit etti. Mesela Amsterdam'da ucuz market olarak Albert Heijn var. Ben peyniri oradan aldım dönerken. Birçok yerde bu marketin şubesi var, biri mutlaka karşınıza çıkacaktır. Gezerken sağa sola dikkatlice bakmanız yeterli. Yalnız şubelerin bazısı ufak bazısı büyük. Siz içi büyük olanlara girin. Daha sonra Amsterdam Museum'e gidiyorum. Amsterdam Müzesi bize geçmişten bugüne şehrin tarihsel gelişimini sunuyor. İlk yerleşimcilerden başlayarak İkinci Dünya Savaşına ve oradan da günümüze dek. Fotoğrafların yanı sıra video gösterimleri ile anlatımlar zenginleştirilmiş. Oldukça büyük olan bu müzede Amsterdam'ın çizilmiş ilk haritası da var. Eğer kendinizi çok kaptırırsanız, rahatlıkla 1-2 saatinizi harcayabilirsiniz burada. Girişte ilk olarak Amsterdam'ın DNA'sı kısmını göreceksiniz. Burası müzenin odak noktası. Amsterdam'ın ilk haritasından başka, müzede özellikle dikkat edilmesi gereken başka bazı objeler daha var. Bunlardan ilki, şehrin Fransızlarca alınması sırasında Napolyon'a takdim edilen sembolik anahtar mesela. Bu iki anahtar, 9 Ekim 1811 tarihinde şehri alan Napolyon'a sunulmuştur. Ortadaki holde bu anın tasvir edildiği dev bir yağlı boya tablosu var. Bu tablo da gerçekten muazzam! Tablonun yer aldığı holde Goliath'ı da göreceksiniz. Goliath dev bir muhafız. İncil'de geçen figürlerden biri. Begijnhof müzenin hemen yanında yer alıyor. Bıhaynhof şeklinde telaffuz ediliyormuş. Bunu da adres sorarken Hollandalı bir çocuktan öğrendim. Gırtlaktan gelmesi lazım yani. Begijnhof etrafı evlerle çevrili dikdörtgensel bir alan. Aşırı büyük değil. Kendini çevreleyen evlerin ortasında yeşil bir alan var. İbadethane olarak inşa edilmiş. Buranın aynısından Belçika'nın Brugge kentinde de var hatta. Brugge gezi planı yapanların da aklında olsun. Buradaki evlerde, rahibeler kimsesiz ve yoksul çocuklara eğitim verip hastalara bakarmış. Michel De Montaigne, bir gezi kitabı olan Yol Günlüğünde, vaktiyle (16. yüzyıl) Fransa'da da böyle bir çok yer olduğundan bahseder. Amsterdamın en eski evi burada yer alıyor. Girişte, hemen soldaki 34 numaralı büyük siyah ev. 1400'lerin başından kalma. Begijnhof'un içinde bir de şapel var. Amsterdam'ın Katolik geçmişini yansıtan bu yapı da 1680 yılından kalma. Bu kısma en fazla yarım saat ayrılması yeterli olacaktır. Bu bölgede etraf oldukça sessiz. Gerçekten huzur verici bir atmosfer var. Gezerken soluklanmak ve rahatlamak adına iyi bir nokta. Begijnhof'tan ayrıldıktan sonra, kapanmadan önce (Kapanış saati 17:00) Dam Meydanındaki Belediye Sarayına yetişiyorum. Yani Amsterdam gezi yazımın 1. bölümünde bahsettiğim yere: Koninklijk Paleis. Bu Hollanda başkanlık veya kraliyet sarayına giriş ücreti 10 Euro. Burada I Amsterdam Kart ne yazık ki geçmiyor. Girişte sizi ortadaki mermer zeminli dev avlu karşılıyor. Burası aslında belediye sarayı olarak inşa edilmiş. Hollanda kraliyet ailesi tarafından hala resmi törenlerde kullanılıyor. Amsterdam gezilecek yerler bakımından son derece zengin demiştim. İnanın gez gez bitmiyor. Bu nedenle Amsterdam turu sırasında son günüm oldukça yoğun ve koşuşturmalı geçti. Son günümde Budget Hostel Dream Inn'de kahvaltımı yaptıktan sonra ilk iş olarak Museum Willet-Holthuysen'e gidiyorum. Museum Willet Holthuysen, ismini bu evin sahiplerinden almış. 1685 yılında inşa edilmiş bu müze evde, bu tarihten günümüze bir yolculuğa çıkacaksınız. Giderseniz özellikle sarmal merdivenleri ve tüm odaları dikkatlice inceleyin. Mutfaktan başlayarak; giriş holü, yemek odası, dans odası, bahçe, bahçeye bakan oda ve bayanlar salonunun her biri ayrı ayrı görkemli! Museum Willet-Holthuysen'den ayrıldıktan sonra Van Loon Müzesine doğru yola koyuluyorum. Van Loon Müzesine giderken, yolumun üzerinde tesadüfen iki müzeye daha denk geldim. Burası müzeler bulvarı olmalı. Gayet tabii Museumpleindan hemen sonra! İlk girdiğim ve hızlıca bir turlayıp çıktığım yer Çanta Müzesi. Bu müze erkeklerin ilgisini çekmez ama kadınlar mutlaka uğrasın derim. Geçmişten günümüze çantanın serüvenine tanık olacaksınız bu ilginç müzede. Kadınlar içeride rahatça 1 saat harcar. Belki de daha fazla. Dediğim gibi, benim girmemle çıkmam bir oldu. Hemen yan taraf ise Tassen Museum. Burası, kısaca Rembrandtplein durağında inince hemen paralel cadde oluyor. Museum Von Loon da iki blok ötede kalıyor zaten. Yapının beyaz bir ön cephesi var. İhtişamlı mobilyaların sergilendiği bir diğer yapı da burası. Mavi ve kırmızı misafir odası oldukça dikkate değer. Ev 1672 yılında inşa edilmiş. Buradan çıktıktan sonra ise istikamet Ajax Amsterdam Arena stadı. Amsterdam Arena stadına ulaşım için, Amsterdam Centraal merkez tren istasyonundan 54 numaralı metroya binmeniz gerekiyor. Bijlmer Arena durağında indikten sonra hemen yan tarafta stadyumu göreceksiniz. Saatlere göre turlar yapılıyor. Başınızdaki bir rehber eşliğinde yaklaşık bir saat süren bir stat turu yapıyorsunuz. I Amsterdam Karta ücretsiz. Önce hemen girişteki bankoya uğrayın ve biletinizi alın. Tur saatleri de orada yazıyor. Futbolu seviyorsanız, buraya kadar gelmişken vaktiniz varsa katılın derim. Soyunma odaları ve stat içindeki bölümlerden başlayarak, Ajax Müzesine, basın odasına ve tabii ki son olarak stadın içine giriyorsunuz. Güzel bir deneyim. Son günün akşamı, Amsterdam'da yapılacak şeyler arasında ilk sıralarda yer alan tekne turuna katıldım. Amsterdam kanal turu gün içerisinde her yarım saatte bir yapılıyor. Tekneler Amsterdam Centraal'in önünden kalkıyor. Akşam saat 21.00'a kadar seferler sürüyor. Fakat ben derim ki, bu turu mutlaka geç saate bırakmadan gündüz gözüyle yapın, her bir yeri dikkatlice inceleyin. Ve size harika bir haberim var. Amsterdam tekne turu Türkçe! Evet evet, yanlış duymadınız, diller arasında Türkçe dil seçeneği de var. Yurt dışı seyahati için alışık olmadığımız bir şey, farkındayım. Sırf bu yüzden bir bonus daha aldı benden Amsterdam. Fakat işin bir de şu yönü var. Onu da belirtmem lazım. Hollanda sistemi öylesine güzel oturtmuş ki. Müze girişlerinde mesela, dikkat ettim, mutlaka nereden geldiğinizi soruyorlar. Hangi müzeye giderseniz gidin, bilet alırken bunu hep yapıyorlar. Bu, açıkçası bir süre sonra dikkatimi çekti ve neden yaptıklarını sordum. Aldığım cevap gayet net: İstatistik önemlidir. Bizde bırakın bu kadar ince ayrıntıları düşünmeyi, İstanbul'daki tarihi surlar bile düğün salonu yapılıyor, Aspendos gibi tarihi yerler restorasyon adı altında tuhaf mermerlerle kaplanıyor! Kanal turu sırasında gördüğüm ilginç yerlerden en dikkat çekici olanlarından biri şüphesiz Buz Bardı. Buraya da Amsterdam gezi sırasında bir uğrayın. Buralara çok istediğim halde vaktim kalmadığı için uğrayamadım ne yazık ki. Ben Amsterdam kanal turu için Lovers isimli şirketi tercih ettim. Siz de onu kullanabilirsiniz. Dediğim gibi I Amsterdam karta zaten ücretsiz. Normalde ise Amsterdam tekne turu kişi başı 16 Euro. Gelelim Amsterdam yemek meselesine... Patates kızartması burada çok meşhur bir defa. Centraal çevresindeki dükkanlarda satılıyor. Küçük boy bile 1 kişiyi rahatça doyurur. Deneyebilirsiniz. Bunun dışında yine Red Light District ve Amsterdam Centraal çevresinde bir sürü irili ufaklı restoran ve cafe var. Ayrıca Dam Meydanında, Nieuwe Kerk Kilisesinin hemen yanında ise özleyenler için Simit Sarayı var. Çay-Simit ikilisi bizim için vazgeçilmez bir tutku. Amsterdam eğlence hayatı deyince akla gelen yerlerden de kısaca bahsedeyim. Concertgebouw Amsterdam'ın en ünlü konser salonu. Burada iki adet salon bulunuyor. Canlı müzik için Leidsplein çevresindeki mekanları deneyebilirsiniz. Leidsplein hem gece hem de gündüz saatlerinde oldukça hareketli bir meydan. Amsterdam özellikle yaz ve bahar aylarında çok hareketli oluyor. Her yerde bir etkinliğe denk gelmek mümkün. Örneğin Vondelparkta haziran ayı başında ve ağustos ayının sonunda tiyatro ve müzik etkinlikleri yapılıyor. Yine haziran ayında 3 hafta süren Holland Festival'de birçok şehirde etkinlikler düzenleniyor. Temmuzda ise Rotterdam'da caz festivali var. Amsterdam'da etkinliklerden haberdar olmak için harika bir web sayfası paylaşmak istiyorum sizinle: Amsterdam Etkinlik Rehberi Bu sayfayı Amsterdam gezi turu yapmadan önce mutlaka inceleyin. Yazının sonuna doğru yaklaşırken, genel bir toparlama yapmak gerekirse, Amsterdamı çok beğendiğimi söyleyebilirim. Gayet düzenli bir şehir. Kurallar var ve herkes buna uygun bir şekilde hayatını yaşıyor. Yüksek bir ses bile duymadım tüm Amsterdam gezisi boyunca. İnsanlar gerçek bir bisiklet aşığı. Bunun dışında öyle aman aman pahalı bir şehir değil. Özellikle de Kopenhag gezisi yaptıktan sonra bunu daha net söyleyebilirim. Amsterdam ucuz uçak bileti bulursanız hiç düşünmeyin. 3-4 günlük bir Amsterdam turu yapabilirsiniz. Unutmayın, Atlasglobal, Pegasus ve THY gibi firmalar Hollanda'ya direk uçuyor. Eğer imkanınız varsa Amsterdam yakın yerler gezmek de diğer bir seçenek. Bir başka ülkede, bir başka seyahatte görüşmek dileğiyle kendinize iyi bakın, şimdilik hoşça kalın!


Bu yazıda ise, Amsterdam gezi planı yapanlar için olmazsa olmaz bazı aktiviteler önereceğim. Amsterdam'da yapılacak 6 şey. İlk olarak, size birkaç Amsterdam rehberli tur hizmetinden bahsetmek istiyorum. Bildiğiniz gibi, Hollanda'nın en kozmopolit şehirlerinden biri olan Amsterdam, güler yüzlü yerel halkı, uygun yaşam koşulları, tarihi ve kültürel zenginliği ile tanınıyor. Bu güzel Avrupa kentine gidenler, 17. yüzyıldan kalma yapılara ev sahipliği yapan Dam Meydanını, Hollanda'nın en popüler müzelerinden olan Van Gogh Müzesi, Anne Frank Müzesi, Modern Sanat Müzesi, Madame Tussauds Müzesini, ünlü Kırmızı Işıklar Caddesini ve Begijnhof bölgelerini rehberli turlar eşliğinde keşfedebiliyor. Evet, bisiklet kiralanmadan yapılacak tüm Amsterdam gezileri bir parça eksiktir! Zira Hollanda'nın başkenti, bisiklet kullanan insan sayısıyla dünyada zirveye oynuyor. Hatta merkez tren istasyonu olan Amsterdam Centraal'in önünde katlı bisiklet parkı bile var! Evet evet gerçekten öyle, şaka falan yapmıyorum. Alttaki fotoğrafa dikkatlice bakın lütfen. Bu demektir ki, bisiklet için oldukça gelişmiş bir altyapıya sahip bu şehirde bisiklet sürmek gerçekten bir ayrıcalık. Eh, siz de gitmişken kendinizi bu zevkten mahrum etmeyin derim. Ancak bisiklet kullanırken dikkat etmeniz gereken çok önemli bazı kurallar var. Bunları hatırlatmak istiyorum hemen. Bunlardan ilki ve en önemlisi, mutlaka bisikletlilere ayrılan kısımdan gidin. Buranın dışına sakın çıkmayın! İkinci olarak, dönüşlerde elinizle dönmek istediğiniz tarafı göstermeniz gerekiyor mutlaka. Bu hem sizi karşıdan görecekler, hem de arkanızdan gelenler için bir nevi manuel sinyal oluyor. Vondelpark Amsterdam'da görülmesi gereken parkların başında geliyor. Amsterdam geziniz sırasında müzeleriyle ünlü Museumplein'a yürüme mesafesindeki bu parka mutlaka uğrayın. Mevsime göre hava güzelse çimlere yayılın, yürüyüş yapıp vücudunuzu tazeleyin. Oksijeni ciğerlerinize çekin. Bulutların kıvrımlarını seyretmek, nedense bana hep İtalyan müzisyen Ludovico Einaudi'nin Nuvole Bianche isimli parçasını hatırlatır. Amsterdam gezisi sırasında siz de mutlaka Vondelpark'ta kısa bir mola verin efendim. Sporsever, özellikle de futbol severler buraya! Hollanda'nın dünyaca ünlü takımı Ajax'ın stadı Amsterdam Arena turu yapmaya ne dersiniz? Üstelik I Amsterdam kartınız varsa bu tur tamamen ücretsiz. Stada ulaşım ise gayet basit. Amsterdam merkezden 54 numaralı metroya binerek Bijlmer Arena durağında iniyorsunuz. İndikten sonra tek yapmanız gereken ise biraz yürümek. Yaklaşık 10 dakika kadar. Stadın E kapısından içeri girince bilet satılan bankoyu göreceksiniz. Tabelada rehberli turların saat kaçta yapılacağı yazıyor. Tek başınıza giriş yapamıyorsunuz, bu saatleri beklemek durumundasınız! Stat turu esnasında soyunma odalarını, tribünleri, basın odasını göreceksiniz. Zaten rehberiniz gezerken her bir yer ile ilgili bilgileri detaylıca anlatıyor olacak. Bir saat süren tur sonunda siz de kendinizi kısa süreliğine de olsa Van Der Sar, Johann Cruyff ve Zlatan Ibrahimovic gibi hissedebilirsiniz. Tabii ki İngilizce bilmek şart. Kanal turu Amsterdam gezisi için olmazsa olmazlardan! Normalde kişi başı ücret 16 Euro. Ben I Amsterdam Card satın aldığım için ücretsiz olarak bu hizmetten de faydalandım. Amsterdam kanal turu yapmak için birkaç farklı firma bulunuyor. Ben "Lovers" isimli şirketi tercih ettim ve fazlasıyla memnun kaldım. Kanal turu yaklaşık bir saat sürüyor. Amsterdam gezisi esnasında ücretsiz olarak rehberlik hizmeti alıyorsunuz. Size dağıtılan kulaklıkları taktığınızda tur sırasında gezip gördüğünüz yerler hakkında farklı ve önemli bilgiler ediniyorsunuz. Bu tablo Amsterdam gezilecek yerler arasında en başta gelen Rijksmuseum'da sergileniyor. Amsterdam'a kadar gidip bu tabloyu görmeden dönmek olmaz! Rembrandt bu çalışmasında bir kutlama törenine hazırlanan askeri milis birliğini tasvir etmiştir. Tablonun bir özelliği de devasa boyutlarıdır. Bu inanılması güç şaheser 4 metreden daha geniş olacak şekilde, neredeyse müzenin duvarlarından birinin tüm yüzeyini kaplamaktadır. Yapıtın Gece Devriyesi olarak adlandırılma nedeni, bir kat koyu cila üzerine yapılan tablonun gece sahnesini tasvir etmesidir. Rijksmuseum birkaç farklı bölümden oluşuyor ve tamamını gezmek için birkaç gün bile yetmeyebilir. Bu meşhur tablo ise müzede 1650-1700 arası eserlerin sergilendiği bölümde yer alıyor. Zaten müzenin içine girince size bir kroki verilecek. Oradan kontrol edersiniz. Duvarlarda da bilgilendirme tabelalarını göreceksiniz. Kendiniz bulamasanız bile görevlilerden yardım isteyerek rahatça tablonun bulunduğu geniş hole erişebilirsiniz. Şimdi size Amsterdam turu yapanların çoğunun gözünden kaçan bir yerden bahsedeceğim. İnternette bir sürü Amsterdam gezi rehberi var ancak ben buranın ismine pek rastlamadım. İsmini üstte yazdım zaten. Evet, söylemesi biraz zor ama çok önemli değil. Anlamı "Çatı Katındaki Efendimiz" demek. Bu kilisenin özelliği ise şu: Diğer klasik kiliseler gibi dışarından kesinlikle ne olduğu anlaşılmıyor. Yani dışarıdan bakarak buranın bir dini yapı olduğunu çözmek imkansız. Çünkü burası bir apartmanın içinde yer alıyor. Nasıl bir apartman mı? Bildiğimiz apartman işte. Tipik Hollanda evlerinden birinde. Peki neden gizli bir kilise? Hollanda 1578 yılında Protestanlığı kabul eder. Bu tarihten sonra Katolik cemaat için ibadet eskisinden de zor olur. Bu yüzden bu tür yapılara ihtiyaç duyulur. Günümüzde halen varlığını sürdüren bu gizli kilisenin alt katında da müze var. Kiliseye ait resim, gümüş, din adamı kıyafetlerini de bu müzede görebilirsiniz. Çatı Katındaki Efendimiz Kilisesi Amsterdam'ın Nieuwe Zijde denen batı yakasında, Oude Kerk'in hemen yanında. Buraya giriş de I Amsterdam karta ücretsiz. Evet, Amsterdam gezisi düşünen herkese şimdiden keyifli seyahatler dilerim. Bu yazımı beğendiyseniz, bırakacağınız bir yorum beni gerçekten çok mutlu eder. Bir başka ülkede ve şehirde tekrar görüşmek üzere! Peki, Van Gogh Müzesi de 7 olsun. Bence bu listeye Anne Frank Müzesi, Sex Müzesi ve Dutch Pancake yemeyi de ekleyelim. Çok şey eksik kalmış. Red light districh'den bahsetmemiş bile. Marken, Volendam da mutlaka görülmeli. Hiç bir yerde yazmaz ama ben Heineken bira fabrikası müzesini de gezdim, o da çok güzeldi. Saray ve meydanları saymıyorum bile.


Bu kez Antalya plajları ile ilgili bir yazı yazmak istedim. Çünkü Antalya'dan yeni döndüm. İşte ayağımın tozuyla ve sizler için aldığım önemli notlarla bir kez daha karşınızdayım. Bildiğiniz gibi Antalya oldukça geniş bir alana yayılan ilimiz. Antalya'nın; Kaş, Kemer, Manavgat ve Alanya gibi, hepsi birbirinden güzel ilçeleri bulunuyor. Bir de tabii bu ilçelerin, örneğin Side ve Kalkan gibi, kimi zaman bağlı bulundukları ilçelerden bile önce isimleri anılan meşhur turistik mahalleleri var. Dolayısıyla Antalya plajları sayıca çok fazla. Ancak burada tek bir yazının içine, en güzel Antalya plajları isimlerinin tümünü birden sığdırmak imkansız. O yüzden biz burada ölçeğimizi biraz sınırlandıracağız. Netleştirmek adına, önce şunun iyice bir altını çizeyim. Bu yazıda anlatacaklarım, sadece Antalya'nın merkezinde yer alan önemli, güzel ve en ucuz Antalya plajları olacak. Bu arada hiç merak etmeyin. Antalya'ya ilk kez gidiyor olabilirsiniz. Burayı iyi bilmiyor olabilirsiniz. Bölgeyi, herkesin rahatça anlayabileceği şekilde ve buraları hiç bilmediğinizi farz ederek, gerçekten tane tane ve basitçe anlatacağım. Anlattığım kısımları da yazıya eklediğim haritalardan ve fotoğraflardan kontrol ederek rahatça kavrayacaksınız zaten. Önce aşağıdaki haritaya bir göz atalım isterseniz. Haritada Muratpaşa Belediyesi ve Konyaaltı Belediyesinin yer aldığı alan, şehrin merkezi kısımları oluyor. Antalya merkezindeki plajlar denince de, hiç şüphesiz akla gelen ilk plaj Antalya Konyaaltı Plajı oluyor elbette. İsmini mutlaka duymuşsunuzdur zaten. Burası oldukça uzun bir plaj. Antalya Konyaaltı Plajı, Kemer'e doğru, Antalya'nın iki kilometre kadar batısında yer alıyor. Bey Dağları manzaralı plajın çevresinde, oturma alanları, özel beachler, çeşit çeşit kafeler, restoranlar, marketler ve oteller bulunuyor. Gündüz olduğu gibi, akşamları da Antalya Konyaaltı Plajı ve çevresi oldukça hareketli. Kimi bisiklete biniyor, kimi yürüyüş yapıyor, kimi kumlara uzanmış sohbet ediyor, içki içiyor. Siz de isterseniz sokak müzisyenlerine kulak kesilebilir veya canlı müzik yapan ve akşam kafe/bar konseptine dönüşen özel beachlerden birine girip müzik dinleyebilirsiniz. Sunshine Beach, Çakıl Beach, Albatros Beach, The Long Beach, Babil Beach akla gelenlerden birkaçı sadece. Seçenek bir hayli bol anlayacağınız. Ben, bir akşam üstü Konyaaltı Plajı sahilinde yürüyüş yaparken, Bachata yapanlara rastladım mesela. Oldukça keyifliydi. Aslında şöyle diyebiliriz üstteki şu haritalara da bakarak: Antalya'nın merkezi kabaca üç kısımdan oluşuyor. Elbette bu benim kendi sınıflandırmam bu arada, yanlış anlaşılmasın. Şehrin batısında uzanan Konyaaltı Plajı bölgesi, doğusunda yer alan Lara Plajı bölgesi ve bu ikisinin ortası diyebileceğimiz noktada ise Antalya Kaleiçi denilen, şehrin tarihi ve turistik merkezi yer alıyor. Ancak Lara Plajı, Antalya'ya yaklaşık 15 km mesafede bulunuyor. Konyaaltı'nın aksine, merkeze biraz daha uzak. Bu, aklınızın bir köşesinde bulunsun. Kalmayı düşündünüz yere göre, Antalya Havalimanında uçaktan indikten sonra, çıkış kapısının hemen önünde yer alan Havaş otobüsleri bizi istediğimiz yere götürüyor. Siz isterseniz Kaleiçi bölgesinde de kalabilirsiniz elbette. Burası özellikle akşamları turistlerin de etkisiyle çok hareketli, cıvıl cıvıl. Antalya'da gezilip görülebilecek tarihi yapılar da burada yer alıyor zaten. Kaleiçi dediğimiz yer, tüm Antalya fotoğraflarında yer alan meşhur Hadrian Kapısının olduğu yer. Hani Instagram'da her Rus turistin mutlaka fotoğrafının olduğu anıtsal kapı var ya, işte orası. Üstte de ifade ettiğim gibi, Lara buraya biraz daha uzak kaldığı için, ben ilk ikisinden birinde -Konyaaltı veya Kaleiçi- konaklama yapmanızı öneririm size. Ancak Lara tarafının önemli bir avantajı da, bir doğa harikası olan Düden Şelalesine yakın olması mesela. Karar, elbette sizin. Bu noktada çok önemli bir hatırlatma yapmak istiyorum. Her ne kadar bahsettiğim bu noktalar, haritalarda birbirine son derece yakınmış gibi gözükse de, bu yerler arasında kullanacağımız ulaşım metodu ve değişen mesafeler, kişisel konforumuzda son derece belirleyici oluyor. Söz gelimi ben, Konyaaltı bölgesinde konakladım ve hem Hadrian Kapısının olduğu Kaleiçi bölgesine, hem de Lara Plajına sürekli toplu taşıma ile gidip geldim. Yani kişisel aracım yoktu. Ancak Konyaaltı'ndan, örneğin Lara Plajına belediye otobüsü ile ulaşım hem uzun sürüyor -Bir saate yakın- hem de duraktaki bekleme süreleriniz de cabası. Üstelik buna, yazın Antalya'daki o çılgın, o inanılmaz, o dayanılmaz sıcağı da ilave edin ve kendinizi bir an için böyle bir havada durakta belediye otobüsü beklerken hayal edin. Terden sırılsıklam oluyorsunuz. Bu arada -İstanbul'un aksine- Antalya'da belediye otobüslerindeki klimalar gerçekten çok iyi çalışıyor ve otobüsler adeta buzhaneyi andırıyor. Ama yine de benim size tavsiyem, buraya ya kendi aracınızla gelin ya da benim gibi İstanbul'dan uçakla geldiyseniz, mutlaka ama mutlaka araç kiralayın şeklinde olacak. Antalya araç kiralama için en uygun yerlerden biri. Yani mümkün olduğunca toplu taşıma kullanmamaya çalışın. Başka türlü gerçekten perişan olursunuz. Durağa kadar yürü, bekle, bin, in, kaldığın yere geri dönmek için tekrar durağa yürü, bekle, bin, in, tekrar yürü... Ben perişan oldum, siz olmayın. Ben ettim, siz etmeyin. Evet, gördüğünüz gibi Antalya'yı böylece kafamızda basitçe üçe ayırdık. Hem Konyaaltı hem de Lara, uzunca bir kumsala sahip olduğu için, bu sahil şeritleri üzerinde çok sayıda özel beach var. Ancak meraklanmayın, bu beachlere girmek zorunda değilsiniz. Değilsiniz çünkü hem Konyaaltı hem de Lara, upuzun plajlar olduğu için -ikisi de ortalama iki kilometre uzunluğunda- her ikisinde de bol miktarda halka açık ve ücretsiz alan var. Yani Antalya belediye plajları ile dolu bir yer! Antalya plajları ücretli mi sorusuna da kendiliğinden yanıt vermiş olduk böylece. Bu da demek oluyor ki, şemsiyesini ve sandalyesini kapan, haftanın her günü ve günün istediği her saatinde, bu plajlardan istediği gibi faydalanabiliyor. Bu Antalya Belediye Plajları halka açık olduğu için giriş ücreti diye bir şey yok. Kabin, tuvalet ve duşlar tamamen ücretsiz. Örneğin Konyaaltında yaklaşık her yüz metrede bir ücretsiz tuvalet bulunuyor. Her iki plajın da gayet temiz olduğunu söylemek isterim. Şimdi Lara Plajı üzerinde yer alan ve giriş ücreti özel beachlere göre son derece ucuz olan bir tesisten söz edeyim. Burası Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Lara Halk Plajı olarak geçiyor. Tam yerini tarif etmek için, Lara Birlik Plajından sonra geldiğini söyleyebilirim. Tam önünde belediye otobüsü durağı da var zaten. Az önce söylediğim gibi, ben buraya otobüsle geldim. Buraya Antalya Konya altı bölgesinden direk ulaşım için, KL08 numaralı belediye otobüsünü kullanabilirsiniz. Bu numarayı sakın unutmayın çünkü bu, gece yarısı da çalışan ve Antalya plajları ulaşım konusunda bize en çok yardımcı olan otobüs hattı. Unutmayın KL08. Antalya'da kısaca 08 deniyor. Evet, tekrar dönelim Lara Halk Plajı konusuna. Burası Antalya ucuz plajlar içinde yer alıyor çünkü şemsiye ve şezlong ücreti sadece 60 TL. (Temmuz 2023 fiyatıdır.) İşletme içinde fast food tarzı yiyecekler ve alkolsüz içecekler satan bir kafe kısmı da var. Lara bölgesindeki denizin en önemli özelliği, suyun nispeten dalgasız oluşu. Ancak deniz girdikten kısa bir süre sonra hemen derinleşiyor. Özel beachlere göre giriş fiyatı son derece uygun olan bu tesisi kesinlikle tavsiye ederim. Son derece geniş bir alana yayıldığı ve oldukça fazla sayıda şezlong bulunduğu için, yer bulmak da çok kolay olacaktır burada, hatta hafta sonları bile. Ben zaten buraya bir cumartesi günü saat 11:00 sularında, Antalya falez plajları içinde yer bulamayınca geldim. Ve rahatça yer buldum. Lara Plajı aynı zamanda çadır kurmaya çok uygun bir yer. Zaten gittiğinizde çadır kuran çok miktarda tatilci göreceksiniz etrafta. Lara Halk Plajı Antalya Falezler bölgesine yakın bir konumda yer alıyor. Evet, buraya kadar hep klasik plajlardan söz ettik aslında: Konyaaltı Plajı ve Lara Plajı. Klasik yani kumlu plajlar. Antalya'da bir de falezli plajlar bulunuyor değerli arkadaşlar. O halde şimdi gelelim Antalya falezler bölgesi hakkında bilgi edinmeye. Antalya falez plajları Kaleiçi'ni hemen geçtikten sonra yer alıyor. Lara Plajına varmadan, yan yana sıralanıyorlar. Buraya da belediye otobüsü ile ulaşım, üstte bahsettiğim KL08 otobüs hattı ile rahatça sağlanıyor. Falez, dalgaların etkisiyle sahildeki kısımların aşınarak uçurumlar oluşturması anlamına geliyor. Falezler aynı zamanda birinci derece doğal sit alanları olarak kabul ediliyor. Antalya'da Konyaaltı ile Lara arasındaki bölge falezli jeolojik yapısı nedeniyle son derece popüler. Ayrıca suyu biraz daha soğuk. Ancak girilmeyecek kadar değil elbette. Muratpaşa Belediyesine ait olan bu bölgede yer alan dört farklı falezli plaj var: Erenkuş Plajı, İnciraltı Plajı, Erdal İnönü Kent Parkı Plajı, Konserve Koyu Plajı. Üstteki haritadan da görebileceğiniz gibi, bu plajların hepsi yan yana ve birbirlerine yürüme mesafesinde bulunuyor. Örneğin bunlardan Erenkuş Plajı ile İnciraltı Plajı arasında, on-on beş dakikalık yürüme mesafesi var. Bunlar Antalya halk plajları arasında yer aldığı için, özel beachlere kıyasla hem çok daha ucuz hem de konumları itibariyle merkezi bir yerde yer alıyorlar. Aslında bu plajların hiçbirine giriş ücreti yok. Aynı Konyaaltı ve Lara Plajında olduğu gibi. Sadece kişi başı şemsiye+şezlong ücreti veriyorsunuz. Aslında bunları da ödemek zorunda değilsiniz. Yani gelip direk denize girebilirsiniz buradan. Ama bunu tercih eden pek kimse olmuyor. Antalya falezler bölgesindeki plajlar birer platform üzerinde kurulu olduğu için, çok geniş bir yayılma alanı ve kumsal bölgesi yok. Yani yerleri çok dar. O yüzden buraya kendi şemsiyenizle gelmeniz de biraz zor. Biraz zor diyorum çünkü örneğin Erenkuş Plajının küçük bir kısmında, kendi şemsiyeniz ve sandalyenizle oturabileceğiniz bir alan var aslında. Ama burası gerçekten çok küçük ve klasik bir kumlu plaj olmadığı için bir hayli konforsuz. Aşağıda görebilirsiniz. Dolayısıyla tekrar edeyim, bu Antalya falez plajları için en mantıklısı, bu plajlara sabah erkenden gelmek ve boş şezlong & şemsiye bulup oturmak. Antalya falez plajları hakkında aklınızda tutmanız gereken en önemli bilgi, bu plajların alanları son derece dar olduğu için, şezlongların sayısı da bununla bağlantılı olarak son derece az. Örneğin İnciraltı Plajındaki şezlong sayısı sadece yüz elli. Erdal İnönü Kent Parkı Plajındaki sayı ise bundan da az. Şöyle söyleyeyim. Plajların açılış saati 06:00. Kafe bölümü ise 08:00'de hizmet vermeye başlıyor. Hafta sonu bu saatten sonra gelirseniz çok büyük ihtimalle boş şezlong bulamayacak ve sıraya isim yazdırmak zorunda kalacaksınız. Falez plajlarında tüm yerler dolduktan sonra, görevliler bir kağıda gelenlerin isimlerini yazıyorlar ve plajdan ayrılan olduğu takdirde bu sıraya göre çağrılarak şezlonglara geçebiliyorsunuz. Yani öyle kafanıza göre gelip şezlonglarda koşar adım köşe kapmaca oynamak yok. Dolayısıyla bu şekilde beklemek isteyen kalıp bekliyor, beklemek istemeyen gidiyor. Burada elbette kişi sayısı da son derece önemli. Ben genelde tek başıma gezdiğim için, örneğin İnciraltı Plajına gittiğimde sıra olmasına rağmen, bekleyenler ikişerli ve daha fazla sayıda kişiden oluştuğu için, tek bir boş şezlong bulup hemen yerleştim mesela. Yani Antalya falez plajlarına cumartesi veya pazar günleri, iki ve ikiden fazla kişiyle gitmeyi düşünüyorsanız, boş şezlong bulabilmek için en geç saat 07:00 civarında orada olmanız gerekiyor. Evet biliyorum, oldukça erken bir saat ama durum gerçekten bu. Buna çok dikkat edin. Bana teşekkür edeceksiniz. Sıraya isim yazdırdıktan sonraki bekleme süreleri de elbette kesinlikle hesaplanabilir bir şey değil. Görevliler yarım saat bir saat arası diye görüş bildiriyor genelde ama bu yorum tam bir Türk usulü yorum, yani biraz kafadan atma usulü. Açıkçası bunun bir tutarlılığı yok. Örneğin bir saat beklersiniz, o esnada hiç kimse kalkmayabilir. Veya tesadüfen arka arkaya kalkan insanlar da olabilir. Artık o noktada işiniz bayağı bir şansa kalmış oluyor. Hafta içi ise Antalya falez plajlarında şezlong bulmak biraz daha kolay. Örneğin Erenkuş Plajı İnciraltı Plajına göre biraz daha büyük. Yer bulmak bu anlamda çok daha kolay olabilir burada. Antalya falez plajları ucuz belediye plajları arasında yer aldığı için, şezlong ve şemsiye ücreti 60 TL. Bira 75 TL, pizza ise 100 TL. (Temmuz 2023 fiyatlarıdır.) Tabii ki hazır pizza servis ediliyor. Öyle beklentiniz çok yüksek olmasın yani. Evet, ben bu yazımda en ucuz Antalya plajları isimlerini tek tek sayarak, size onları tüm ayrıntılarıyla daha yakından tanıtmaya çalıştım. Konyaaltı Plajı ve Lara Halk Plajı başta olmak üzere, Antalya falezler bölgesinde yer alan dört farklı Antalya falez plajları hakkında önemli bilgiler verdim. Yazıyı bitirmeden önce, yazın Antalya sıcağının gerçekten son derece kavurucu olduğunu ve güneşe karşı gölgede bile dikkatli olmanız gerektiğini hatırlatmak isterim. Sağlığımız her şeyden önemli. Aman dikkat! Merhaba! Lara ve Konyaaltını biliyordum ama Antalya falez plajları hakkında hiç bilgim yoktu açıkçası. Side, Kaş, Kemer gibi yerlere gittiğim için burayı da öğrendiğim çok iyi oldu. Bilgilendirme için teşekkürler, yazı gerçekten bu plajları tüm detaylarıyla tanıtmış.


Arabayla Yunanistan turu yapmak son dönemde iyiden iyiye yaygınlaştı. Adeta güncel bir trend haline geldi desem yeridir. Artık birçok kişi tatillerinde veya fırsatını bulduğunda komşuya gitmeyi tercih ediyor. Elbette bunun çok çeşitli sebepleri var. Öncelikle ülke bize coğrafi olarak çok yakın. Büyük bir ana karası ve sayısız güzellikte Yunan adaları var. Yani Yunanistan gezilecek yerler bakımından engin bir derya deniz... Ardından ikinci sebep olarak ekonomik seyahat geliyor elbette. Son yıllarda ciddi bir ekonomik dar boğaz yaşayan Yunanistan, fiyatlar bakımından bize göre daha hesaplı bir ucuz seyahat imkanı sunuyor. Bildiğiniz gibi ben normalde gezilerimi tren, otobüs, uçak gibi araçlarla yapan sırt çantalı bir gezginim. Buna karşın, 2017 yılı Kurban Bayramını da içine alan tatilde bu kez yakın olduğu için Yunanistan'a arabayla gitmek istedim ve okuldan bir arkadaşımla beraber bir anda karar verip yola çıktık. Elbette araba ile yurt dışına çıkmak kolay. Türkiye içindeki seyahatlerden bir farkı yok. Ancak bu kez önce yapılması gereken bazı işlemler, toplanması gereken çeşitli evraklar var. Tek fark bu. Bunları tek tek tüm ayrıntılarıyla anlattığımda göreceksiniz ki, her şey sanıldığından çok daha basit. Özellikle evrak toplama süreci dışarıdan ilk bakıldığında karmaşık ve zor gibi görünse de pek vakit almıyor aslında. Öyleyse lafı hiç daha fazla uzatmadan gelelim Türkiye'den yurt dışına araba ile gitmek için gereken evraklar nedir sorusunun cevabına. Neden? Çünkü ehliyetiniz eski ise Uluslararası Sürücü Belgesi denilen bir belgeyi almak zorundasınız. Peki Uluslararası Sürücü Belgesi nedir? Uluslararası Sürücü Belgesi nereden alınır? Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu tarafından verilen bu belge, kurumun internet sitesinden aynen alıntılarsak, Uluslararası Kara yolu Trafiği Sözleşmesi doğrultusunda düzenlenmiş, yurt dışında araç kullanımını sağlayan bir belgedir. Bu Beynelminel Sürücü Belgesini almak için toplamanız gereken evrak sayısı az. Sürücü belgeniz yani ehliyetiniz, üzerinde mutlaka TC Kimlik Numaranızın da yazılı olduğu kimlik ve 2 adet fotoğraf ile başvuru yapıyorsunuz. Ödemeniz gereken ücret ise Ehliyet, Harç Bedeli ve KDV toplamı olarak 1 yıl için 486, 45 TL. Kabaca neredeyse 500 TL diyebiliriz biz buna. Gördüğünüz gibi biraz tuzlu. Bu paraya Avrupa'nın kimi şehirlerinde ortalama bir hafta hostelde kalmak mümkün. Bu belgenin geçerlilik süresi ise alındığı tarihten itibaren 1 yıl. Bu 1 yılın sonunda yenileme yapmak istediğinizde ise toplamda 270 TL daha ödenmesi gerekiyor. Belge ücretleri Turing İstanbul, Ankara, İzmir bürolarında ve Kapıkule, Hamzabeyli, İpsala sınır kapılarındaki Turing ofislerinde kredi kartı ile ödenebiliyor. Dolayısıyla hiç bu masrafa girmeden ben size kesinlikle ama kesinlikle yeni çipli ehliyet çıkarmanız tavsiyesinde bulunmak istiyorum burada. Beynelminel Sürücü Belgesi için ödeyeceğiniz bu ücreti benzine ayırırsınız hiç olmazsa, az buz para değil, yazıktır. O zaman gelelim çipli ehliyet almak için gerekli evraklar ve izlenecek adımlara. Çipli ehliyet alma ehliyet yenileme anlamına geliyor. Bunun için önce Emniyet Genel Müdürlüğü sitesine buraya tıklayarak girip randevu alıyoruz. İşlem türü olarak Eski Sürücü Belgesi Yenileme deyip şehri seçiyoruz. Şehri seçtikten sonra altta, ilçelerdeki müsait yani boş olan en yakın randevu tarihleri ve saatleri görüntülenecek. İstediğiniz tarih ve saatte randevu almak için tıklayın denilen saat imgesinin olduğu yere tıklayıp kişisel bilgileri dolduruyoruz. Bu arada mutlaka geçerli ve şifresini bildiğiniz yani güncel olarak kullandığınız bir mail adresinizin olması gerekiyor. Zira randevu onayı için size bir mail gelecek ve siz de oraya gelen linki tıklayarak randevuyu onaylamış olacaksınız. Onaylanmayan randevular belirli bir süre sonra sistemden otomatikman siliniyor, haberiniz olsun! Ehliyet yenileme işlemi için gerekli evraklar şunlar: Eski ehliyetiniz, Nüfus Cüzdanı, Pasaport veya Avukatlık kimliğiniz, Fotoğraflı Sürücü Sağlık Raporu, Toplam 15 TL ücret, 2 adet fotoğraf, kan grubu belirtir belge veya yazılı beyan. Yalnız burada bazı çok önemli detaylar var. Hemen onları açıklayarak olası kafa karışıklıklarını giderelim. Eski ehliyet ve üstte adı geçen 3 farklı fotoğraflı kimlik belgenizde problem yok zaten. Bankaya yatırılması gereken toplam 15 TL olan ücrette ise önemli bir detay var! Biraz sinir bozucu olduğunu biliyorum ancak ne yazık ki bu ücretin 13 TL'si bir bankaya, kalan 2 TL'si ise bir diğer bankaya yatırılıyor. Yani sadece bir bankaya gidip toptan 15 TL yatırılmıyor ne yazık ki. Tuhaf ama öyle. Ben 2 Türk Lirasını Ziraat Bankasına, 13 Türk Lirasını ise Halk Bankasına yatırdım. Eğer bunları yan yana veya yakın yerde bulabilirseniz şanslısınız. Yoksa boş yere zamanınız gidiyor. Bankaya gittiğinizde ise tek yapmanız gereken yeni çipli ehliyet harç bedeli yatırmak istediğinizi söylemek. Onlar zaten ücreti ve ne yapmaları gerektiğini biliyorlar. Bu bankalardan aldığınız dekontları saklıyorsunuz. Fotoğraflı Sağlık Raporu için de hemen bir bilgilendirme yapayım. Fotoğraflı sağlık raporunun tam teşekküllü sağlık raporu olması gerekmiyor. Benim gibi sağlık ocağında görev yapan aile hekimine giderek kolayca temin edebilirsiniz. Aile hekimine de ehliyet yenileme sebebiyle rapor istediğinizi belirtmeyi unutmayın. Hem sağlık raporu için vereceğiniz hem de elden teslim edeceğiniz diğer fotoğrafın arka fonunun beyaz olmasına dikkat edin. Elinizde hiç yoksa biyometrik fotoğraf çektirebilirsiniz. Kan grubu belirtir belge veya bu konu hakkında yazılı beyan benden istenmedi. Sizden de isteneceğini pek sanmıyorum. Zaten nüfus cüzdanında bu bilgi yazıyor. Yeşil Sigortayı da aynı yukarıda bahsettiğim Uluslararası Sürücü Ehliyeti gibi Turing Kurumu veriyor. Ödemeyi de yine Turing ofislerine yapıyorsunuz. Bu sigortayı yaptırmak opsiyonel değil, zorunlu. Dediğim gibi sınır kontrolünde hemen soruluyor. Bu sigorta yurt dışında kaza yapılması halinde karşı tarafın masraflarını karşılıyor. Yalnız buraya dikkat, sadece karşı tarafın masrafları. Kendi aracınızı da olası bir hasara karşı teminat altına almak için, kasko şirketiniz ile görüşmeyi unutmayın. - 15 günlük: 52,50 Euro - 1 Ay: 65,62 Euro - 3 Ay: 118, 12 Euro - 6 Ay: 196, 87 Euro - 1 Yıl: 262,50 Euro Elbette 2, 4 ve 5 ay gibi seçenekler de var. Bunlar ve diğer taşıtlar için de tüm fiyatları buraya tıklayarak kontrol edebilirsiniz. Yeşil Sigorta yaptırmak için gereken iki belge var; Araç ruhsatı ve trafik sigortası. Turing web sayfasında belirtilen bilgiye göre Turing ofisleri bu iki belgenin fotokopisini de kabul ediyor. Peki araç ruhsatı sizin adınıza değilse ne yapılması gerekiyor? Araç sahibinden mutlaka noter onaylı bir vekaletname alınması gerekiyor. Bu çok önemli bilgiyi de buraya eklemiş olayım. Kısaca özetlemek gerekirse, yeni çipli ehliyetiniz varsa, araç ruhsatı kendi adınıza ise, otomobil ile yurt dışı turu düşünüyorsanız almanız gereken tek bir belge var, en son detaylarını yazdığım Uluslararası Sigorta veya bir diğer ismiyle Yeşil Sigorta. Bunun dışında, elbette halihazırda geçerli bir Schengen vizenizin olması lazım. Bir de yurt dışı çıkış harç pulu var elbette. Bunu da yine sınır kapısından satın alabilirsiniz. Ya da ilk kez yurt dışına çıkacaklara tavsiyeler başlıklı yazımda da belirttiğim gibi, banka şubelerine de ödeme yapılabiliyor. Aldığınız dekont pul yerine geçiyor. Bu bilgiyi de eklemiş olalım. Yurt dışına özel arabası ile gitmek isteyen herkese şimdiden iyi yolculuklar diliyorum. Lütfen aşırı hız yapmayalım, trafik kurallarına uyalım, uymayanları uyaralım. Bence çok faydalı bir yazı olmuş, eline sağlık Kaancım. "arabayla yurtdışına gitmek için ne yapılması gerekir" başlığı olsa daha iyi olurmuş, Yunanistan'la ilgili hiçbir şey yok.. yine de teşekkürler.. Merhaba. Gerekli belgeler yazının içinde yazanlar. İyi yolculuklar. -yakıt aldığınızda ödeme visa kart ile oluyor mu? -çevrimiçi navigasyon ne kullandınız? Navigasyon hiç kullanmadık diyebilirim, çünkü rotamız belliydi ve yol gösterici tabelalar gayet yeterli oldu. Tüm yollarda İngilizce tabelalar var.


Seyahate çıkmanın en keyifli alternatiflerinden biri araç yolculuğudur. Çünkü arabayla seyahat ederken mola vereceğiniz yerlerden tutun da, yolculuk boyunca izleyeceğiniz güzergaha kadar her şeye tamamen siz karar verirsiniz. Tabii bu da seyahatinizi çok daha konforlu hale getiren etmenlerden yalnızca biridir. Kendi aracınız yoksa da üzülmeyin! Günümüzde artık araç kiralama seçenekleri sayesinde, rahat bir şekilde hem ekonomik hem de konforlu bir seyahat yapabiliyorsunuz. Peki araç kiralarken nelere dikkat etmeli? İşte araç kiralamadan önce mutlaka bilmeniz gereken detaylar. Araç kiralarken aklınızdan hiç çıkmaması gereken bir diğer detay ise kiralayacağınız aracın sizin ihtiyaçlarınıza cevap verip veremediği hususu olmalıdır. Bu oldukça basit bir detay gibi görünse de aslında yolculuğunuz için bir hayli önemli. Seyahat edeceğiniz kişi sayısı, eşyalarınıza uygun bagaj genişliği, çocuk koltuğu seçeneği gibi detaylara dikkat ederek çok daha konforlu bir yolculuk geçirebilirsiniz. Günümüzde araç kiralama firmalarının büyük bir kısmı tüm bu bahsetmiş olduğumuz hizmetlerin yanı sıra SUV, küçük sınıf, otomatik ya da diesel yakıt gibi seçenekler sunuyor. Bu durumda size düşen ise ihtiyacınıza en uygun, en doğru araca karar vermek oluyor. Kiralık araçlar çok farklı şoförler tarafından kullanıldıkları için, kısa zaman içerisinde daha fazla hasar alabiliyor ya da yanlış kullanıma maruz kalabiliyorlar. Bu da araçların normalden daha hızlı eskimelerine sebebiyet veriyor. Bu nedenle bu tür kiralık araçlarda daha sık arızalanma, yolda kalma ve teknik aksaklılar meydana geliyor. Normal şartlarda profesyonel araç kiralama firmalarında her 3 yılda bir araçlar değiştirildiği için, bir aracın yeni sayılabilmesi için en az 3 yılın altında olduğuna dikkat etmeniz, gerçekten büyük önem taşıyor. 3 yıldan uzun süredir hizmet veren araçlar ise eski kabul ediliyor ve kiralamanız tavsiye edilmiyor. Bunun en büyük sebebi aracın sigorta ya da kasko bilgilerinin burada yer alması. Sigortası hiç yatırılmamış ya da yenilemesi yapılmamış olan araçlar, başınıza gelecek olası bir kazada çok büyük bedeller ödemenize sebep olabilir. Dolayısıyla bu sözleşmeler düşündüğünüzden daha büyük önem taşıyor. Ayrıca yine aracı teslim ederken herhangi bir gecikme yaşamanız durumunda ödeyeceğiniz ceza bedeli bilgisi de bu sözleşmede yer alıyor. Araç kiralama öncesi özellikle dikkat edilmesi gereken detayların en başında kesinlikle aracınızı kiralayacağınız firmayı seçmek geliyor. Size güvence sağlayacak en doğru firmayı seçerek güven sorunlarının önüne geçebilir, yaşanabilecek olası aksiliklerden en az hasarı alacağınız bir deneyim yaşayabilirsiniz. Seçiminizi yaparken Enuygun. com araç kiralama sayfası gibi firma, fiyat ya da araç türü karşılaştırabileceğiniz siteler sayesinde, hem en ekonomik seçenekleri değerlendirebilir hem de aracınızı Enuygun güvencesiyle gönül rahatlığıyla kiralayabilirsiniz. Kiraladığınız aracın yakıt durumunu mutlaka kontrol etmelisiniz. Aracı teslim alırken yakıt çizgisi ne kadar gösteriyorsa teslim ederken de aynı şekilde olmalıdır. Eğer depoyu aldığınızdan daha dolu teslim ederseniz size herhangi bir yakıt iadesi yapılmaz. Dolayısıyla bu sizin zararınıza olacaktır. Bunun yanı sıra aracı teslim alma aşamasında size araçta bulunan hasarların tespit edildiği bir belge sunulur. Eğer aracın üzerinde, bu belgede yer alandan daha farklı bir kusur görürseniz bunu aracı teslim almadan önce belirtmeniz önemlidir. Bunun için aracı mutlaka çalıştırın ve dış hasar kontrolü yapın. Aksi halde aracı teslim etme aşamasında o hasar size ait olmasa dahi firma bu hasarı üzerinize kaydedebilir ve ücretini sizden talep edebilir. Aracın başına gelebilecek herhangi bir soruna karşı araç kiralama şirketine verilen bir teminat olan depozito, yolculuk sırasında yapabileceğiniz kural ihlalleri, cezalar ve hasarlara karşı alınıyor. Aracı sorunsuz teslim etmeniz durumunda ise ücretin tamamı iade ediliyor. Depozito fiyatları ise şirket politikalarına bağlı olarak değişkenlik gösteriyor. 2022 yılında araç kiralama depozito fiyatları araç sınıfına göre 500 TL ile 5.000 TL arasında değişiyor. Aracı kiralamadan önce belirlenen fiyatın sizin için uygun olup olmadığına dikkat etmenizi tavsiye ederiz. Araç kiralarken yanınızda bulunması gereken en önemli evrak ehliyetiniz. Bunu yanı sıra sizin adınıza kayıtlı bir kredi kartı ikinci önemli koşul olarak öne çıkıyor. Ancak bazı firmalar kimlik, pasaport, findeks raporu, ikametgah belgesi ve adınıza kayıtlı fatura gibi ek belgeler isteyebiliyor. Aracınızı teslim almadan önce firmanın istediği tüm bu belgeleri yanınıza aldığınızdan emin olmalısınız. Aksi takdirde kiralama işleminiz başarılı bir şekilde tamamlanamaz. Araç kiralama denince ilk akla gelen, sektöründe öncü ve yenilikçi Enuygun. com, herkese keyifli sürüşler diler!