Hatırlayacağınız gibi, iki ay önce başladığım bir proje vardı: Gezgin söyleşileri. Bu proje doğrultusunda her ay Gezivita seyahat blogu içinde bir konuğu ağırlıyorum. Böylece dünyaya her bir gezginin gözünden farklı bir biçimde bakma ve seyahat ile ilgili değişik fikirler edinme şansı yakalıyoruz beraberce. Bu ay, yani 2018 yılı kasım ayının konuğu ise Aylak Gezgin isimli blogu ile tanıdığımız Ali Murat Demir. Ali Murat Demir de sürekli gezen, seyahat yazıları yazan, gezi fotoğrafları paylaşan bir seyyah. Kendisiyle Ukrayna'da, Lviv'de kaldığım hostelde tanışmıştım. Detayları Ukrayna gezi yazıları içinde bulabilirsiniz. Onunla da İstanbul'da buluştuk. Hem uzun uzun sohbet ettik, hem de uzun zaman sonra hasret gidermiş olduk. Lafı daha fazla uzatmadan hemen sorulara ve cevaplara geçelim isterseniz. Asker olan babamın görev yaptığı yer olan Edirne-Meriç'te doğmuşum. Aslen Amasyalıyım. Asker bir babanın asker bir oğlu olarak 23 yıl Hava Kuvvetlerinde Astsubay olarak görev yaptıktan sonra 2015 yılında emekli oldum. Görev icabı ülkemizin birçok yerini gezme şansım oldu. İşletme ve Turizm eğitimi aldım ve emekli olduktan sonra turizm alanında bir süre çalıştım. Ancak ülkemizdeki turizmin yanlışlarını gördükten sonra, çalışmayı bırakıp kendimi tamamen gezmeye verdim. Şu an kendi başıma gezmenin yanı sıra Avrupa'nın bazı ülkelerinde ve Ukrayna'da rehberlik yapıyorum. Bu sayede de hem gezip hem de gezdiriyorum diyebiliriz aslında. Bu soru, "geziyorum" dediğimde ilk olarak sorulan sorulardan bir tanesi. Hatta gezmeyi seven birçok insanın da mutlaka altını çizerek belirttiği bir söylem. Ben sayılara çok fazla takılmıyorum açıkçası. Bir ülkenin yalnızca bir şehrini görüp de o ülkeyi gezdim demek de pek samimi gelmiyor bana. Sadece İstanbul'u hatta İstanbul'un Tarihi Yarımadasını gezen birisinin Türkiyeyi gezdim demesi ne kadar anlamlı olur bilmiyorum. Bu anlamda çok ülke gezmediğimi söylemem gerekir. Şimdi Romayı başa koymazsam bir İtalya aşığı olarak kızarsın sen bana! 😂 Açıkçası birkaç hayal kırıklığı haricinde beğenmediğim bir ülke de henüz olmadı. Daha doğrusu gezerken çok fazla beklentim olmuyor. Örneğin İtalya'da Cinque Terre bu pazarlama sayesinde inanılmaz turist çeken bir bölge. Aşırı kalabalık ve pahalı. En çok görmek istediğim yerlerden bir tanesiydi ama gördükten sonra biraz hayal kırıklığına uğradığımı söyleyebilirim. "Bu mu yani Cinque Terre?" dedim kendi kendime. Yine de Siena, Roma, Toledo, Floransa, Krakow, Lviv, Prag ve Budapeşte beni en çok heyecanlandıran şehirler. Belki de bu yüzdendir ki bu şehirlere birden çok kez gittim. Ukrayna'nın güneyinde bulunan Karpatlar bölgesi ise her sene mutlaka 10 günlüğüne gittiğim bir yer. O bölgede hemen hemen bütün kasaba ve köylerde bulundum. İnanılmaz güzel, yemyeşil bir doğası var. Yazı ayrı kışı ayrı güzel. Ancak yaşamak için ileride seçeceğim şehir herhalde Datça olur. Dünyanın en eski coğrafyacısı Strabon'un da dediği gibi; "Tanrı bir kulunun çok yaşamasını istiyorsa onu Datça'ya koyarmış..." Datça yeryüzündeki cennet bence. Seyahat benim için tam anlamıyla ve birkaç kelimeyle ifade edecek olursak "özgürlük", "tahammül" ve "farkındalık" diyebilirim. Farklı bir kültürü tanımanın yanında kendini tanıma, kendine tahammül edebilme. Yalnızca ülke sınırları değil kendi sınırlarının da dışına çıkma cesareti. Neredeyse tüm alışkanlıklarımızı bırakıp farklı bir dünyaya geçiyoruz seyahat ederken. Uyku düzenimizden, yemek seçimine kadar günlük yaptığımız bütün alışkanlıklar değişiyor. Dünyanın en zengin, caaanım Türk kahvaltısını bırakıp Avrupa'nın kahve & kruvasan ikilisine talim ediyoruz mesela. Benim gibi boğazına düşkün bir adamın, bir ay adana kebap, simit, kuru fasulye yiyemediğini düşünsene! Kolay bir şey değil gezmek dostum. Günlük hayatta görüştüğümüz arkadaşların yerini hostellerde, trenlerde tanıştığımız insanlar alıyor. Bazen Türkçe konuşmayı bile özlüyorsun. İşte bütün bu alışkanlıklarımızla kendi kendimizi sınamış oluyoruz aslında. Aslında çocukken babamla birlikte gezmelerimi hatırlıyorum ve şimdi düşünüyorum da sanırım o günlerden kalma bir hastalık oldu gezme bende. Emekli olduktan sonra ise hayatımı tamamen gezmeye ve hayallerime adadım. İlk durağım Datça'ydı. Datça'da 3 hafta boyunca Workaway Gönüllü Programı kapsamında hem gönüllü olarak çalıştım hem de dağ tepe gezme imkanım oldu. Burada yaptığım gönüllü çalışmanın daha sonra turizm sektöründe çalıştığım yerlerde çok faydası oldu. Yurt dışında ise ilk göz ağrım 2004-2005 yıllarında Tiflis Askeri Ateşeliğinde yaptığım görev sayesinde Gürcistan ve Tiflis olmuştu. Belki de bugünkü sırt çantalı ve gezgin ruhumu orada yakaladım diyebilirim. Görevim esnasında birlikte çalıştığım Tiflisli arkadaşlarım Otar ve Fuad sayesinde, yabancı bir ülkede yerel insanlarla birlikte yaşamanın ve gezmenin keyfini ilk kez tatmış oldum diyebilirim. Emekli olduktan sonra ise yurt dışındaki ilk durağım Budapeşte ve Lviv olmuştu. Bu yüzden bu iki şehrin de kalbimde her daim ayrı bir yeri vardır. Blog fikri ise çok sonradan ortaya çıkan bir fikir. İlk başlarda fotoğraf bile çekmiyordum. Sonra birkaç fotoğraf paylaştığımda arkası gelmeye başladı. Blog falan derken şimdi de insanlar video çek diyor. Aylak Gezgin ismini ilham aldığım Bertrand Russell'ın "Aylaklığa Övgü" eserinde "Çalışmak abartılmış bir eylemdir" sözü ne kadar doğru ise aylaklığı da abartmamak gerekli diye düşünüyorum. Öncelikle rotamı planlıyorum tabii ki. Yeşil pasaportum olduğu için bu konuda avantajım var diyebilirim. Özellikle Ryanair, Wizzair gibi ucuz hava yollarının uçuşlarını takip edip uygun uçuşları seçerek rotamı hazırlıyorum. Konaklama tercihim genelde hosteller oluyor. Couchsurfing'i birkaç kez denesem de bana pek uygun olmadığı için fazla tercih etmiyorum. Gideceğim şehir belli ise gitmeden mutlaka şehrin ve ülkenin kültürü ile ilgili kitapları okurum. Hatta birkaç tane de film izlerim. O dilde birkaç kalıp cümle mutlaka öğrenirim. Merhaba, günaydın, teşekkürler gibi... Yerel insanlar ile tanışırken, alışveriş yaparken mutlaka faydası oluyor. Boğazına düşkün birisi olarak yemeklerini mutlaka araştırırım. Şehir ile ilgili araştırma yapmak o şehre vardığımda zaman kazandırır. Bu yüzden araştırma yapmak her zaman gereklidir. Bazen sadece gidiş biletimi alıp dönüşü yolun akışına bırakıyorum. Böylece daha esnek bir yolculuğum olmuş oluyor. Genelde yolda tesadüfen karşılaştığım insanlar ile ilgili anılarım çok oluyor. Seninle de öyle tanışmıştık zaten! 🙂 Bazen yolumu kaybettiğim oluyor. İlk çıktığım yolculukta Budapeşte'den Prag'a gidecekken biletçinin yanlış bilet kesmesiyle Prag yerine Lviv'e gitmek zorunda kalmıştım! Değiştirmek istediğimde ise "Sırt çantalı değil misin, ne fark eder, Lviv de güzel şehir" cevabını almıştım. Tamamı rahibeler ile dolu otobüste farklı olan bir tek ben vardım. Sınırda polis beni de rahip sanmıştı... Hala gülerim aklıma geldikçe... Belki de ilk yolculuğum olduğu için sürekli hatırlarım. Bugüne kadar çok can sıkıcı olaylarla karşılaşmadım. Sadece son seyahatimde Fas'tan İspanya'ya dönerken polis pasaport kontrolünde epey bir sorguya aldı. Girerken de çıkarken de. Bir an ülkeden göndermeyecekler diye düşündüm. Bu ülkeye gidecekler iki kez düşünsün mutlaka. Gezmek, sırt çantası ile gezmek o kadar popüler oldu ki, hele blogger olmak... Şimdi ünlüler bile gezi blogları yapıyor. Hatta bazı seyahat acenteleri ünlüleri rehber olarak kullanıyor. Benim tarzım ucuz ve konfor aramadan gezmek. Şu iyidir bu iyidir şöyle böyle gezin diye tavsiyelerde bulunmam çok yararlı olmaz diye düşünüyorum. Ancak özellikle gençlere gezmelerini yeni kültürleri tanımalarını şiddetle tavsiye ederim. Bazen sosyal medyada çok popüler olan gruplarda görüyorum. Sırf ucuz gezmek için olmadık şeyler yapan gençlere rastlıyorum. Ucuz gezmek için kendilerine eziyet etmesinler. Belli bir bütçenin mutlaka olması gerekiyor ki gezerken zevk alalım. Bunun yanında Workaway gibi gönüllü programları var, bunlara mutlaka katılsınlar. Böylece konaklama ve yeme içme harcamaları yapmak zorunda kalmazlar. Gezmek inanılmaz bir bakış açısı kazandırıyor ve bunu doğru şekilde kullanan arkadaşların karşısına da çok iyi fırsatlar çıkıyor. 30 yaşın altındakiler için çok güzel Erasmus gönüllü programları var. Ve bu sene sistemi daha da değiştirdiler. Artık daha fazla seçenek ve imkan var. İlk olarak bu şekilde gönüllü programları ile gezmelerini tavsiye ederim. Tabii sadece gençler değil emekliler için de aynı şeyleri tavsiye ederim. Workaway'de yaş sınırı olmadığı için herkes katılabilir. Emekliliğin en güzel yanı özgürce gezmek. Hayata bir kez geliyoruz ve onu anlamlı bir şekilde yaşamak bizim elimizde. Bugüne kadar gezdiğim şehirlerde şehirleşme, ulaşım kolaylığı en çok dikkatimi çeken hususlar. Avrupa'dan örnek verecek olursak doğaya, tarihe ve insana inanılmaz bir saygı var. Şehirler insanların rahatlığı için kurulmuş sanki. Ve doğa, tarih hiçbir şekilde tahrip edilmemiş. Bir de İstanbul'a bakalım. Ne hale getirmişiz? Tam bir mezarlık. Sadece İstanbul değil, güzelim yemyeşil Karadeniz'den tutalım Ege'nin en ücra köyüne kadar mahvetmişiz memleketi. Betona boğmuş, doğallığını öldürmüşüz. Ne tarihe ne doğaya saygımız kalmış. İşte gezerken bunların da farkına varıyoruz. Mutlaka bir karşılaştırma yapıyoruz ister istemez. Antalya gibi muhteşem bir deniz ve bunun yanında çevresinde onlarca antik kenti olan başka bir şehir var mı? Yok... Türkiye'de antik kent sayısı 150 civarında... Hiçbiri Avrupa'da herhangi bir orta çağ şehri kadar ziyaretçi almaz... Efes dahil buna. Ayasofya, Hristiyan aleminin en önemli yapıtlarından biri. Ayasofya'dan ilham alınarak tasarlanan, Avrupa'da bir çoğumuzun ismini bile duymadığı birçok mabet var. Venedik'te San Marco, Paris'te Sacre C ur gibi... Bu yerlerin yıllık ziyaretçi sayısı yılda 10 milyonun üzerinde iken Ayasofya'nın 1.5 milyonu bulmuyor. İşte en çok dikkatimi çeken bu oluyor: "Kültür Turizmi" Bizim beceremediğimiz, ancak yurt dışında özellikle Avrupa'da kültür turizmi sayesinde inanılmaz kalkınma gösteren şehirler var. Yanıma mutlaka ağrı kesici ilaç alırım. Çantamın ağırlığı 7 kiloyu geçmez. 7 kilo yük bütün gün taşıdığında 70 kilo olur. O yüzden mümkün olduğunca az, mevsime uygun, kolay yıkanabilir, çabuk kuruyan kıyafetler daha çok tercihimdir. Telefonumda olsa da, ne olur ne olmaz, yola çıkmadan bütün rezervasyonların uçak biletlerinin çıktısını alırım. Biraz garanticiyim. Not defteri mutlaka gezerken yanımda olur. Yoldayken yazmak hem dinlendirici olur, hem de zaman kazandırır. Üstelik yolun nasıl geçtiğini de anlamazsın. İlk önceleri mutlaka kitap taşıyordum yanında artık ağırlığı azaltmak için e-kitap tercih ediyorum. Özellikle gezdiğim ya da gezeceğim yerler ile ilgili e-kitapları yola çıkmadan telefonuma yüklüyorum. En çok unuttuğum da terlik olur. O yüzden genellikle gittiğim her yerden terlik alırım. Balkan ülkeleri aklımda hep ucuz ülkeler olarak kalmıştır. Belki de gittiğim zaman Euro kurunun düşük olmasındandır bilmiyorum. Bosna, Makedonya, Kosova hatta Hırvatistan bile ucuz gelmişti. Moldova'nın başkenti Kişinev yine ucuz olarak hatırladığım bir şehir. Ukrayna kırsalı Karpat Dağları bölgesi hem kalite hem de fiyat açısından değerlendirdiğimde yine ucuz olarak gezdiğim yerlerden. İtalya'nın neredeyse tüm şehirleri diyebilirim. Özellikle yaz aylarında. Tabii ki Paris ve Moskova da gezip gördüğüm diğer pahalı şehirler. Tabii uzun yıllardır gezdiğim için ekonomik koşullar değişebiliyor. Örneğin 13 sene önce, Gürcistan'da bulunduğum zaman yaşam o kadar ucuzdu ki, en son iki sene önce gittiğimde inanamadım. Yine Ukrayna aynı şekilde. 3 sene önce 1 TL yaklaşık 9 Grivna iken şu an 4 lira civarında. Buna bir de son yıllarda özellikle Lviv'in çok tercih edilen bir destinasyon olduğunu eklersek, şu an Türkiye'den bile pahalı diyebilirim. Yıllardır Hindistan'da yaşayan ve rehberlik yapan Zafer Bozkaya'nin Hindistan Gezi Rehberi muhteşem bir eser. Hindistan'a gitme fikri olanların mutlaka edinmesi gereken bir rehber. Türkiye'de kültür turizmini en iyi şekilde uygulayan bir turizm duayeni, Fest Travel'ın kurucusu, Faruk Pekin'in Kültür Turizmi isimli kitabı, her turizmci ve gezginin başucu kitabı olmalı. Gabriel Garcia Marquez'in "Doğu Avrupa'da Yolculuk'u, 1950'li yıllarda yazılmasına rağmen bugün bile gözlemlerinin geçerli olduğunu düşündüğüm harika bir yapıt. Evet, Aylak Gezgin bunları söyledi. Çok keyifli bir konuşma oldu doğrusu. Söylediklerinde ona katıldığım öyle çok yer var ki... Blogtaki yazılarımı okuyanlar birçok konuda kendisiyle hemfikir olduğumu görecektir zaten. Hem röportajda ismi geçen Nuray'ın, hem de Ali Murat Demir'in yazılarını okumak için bloguna bakmayı ihmal etmeyin. Nuray, özellikle genç yaşında çıktığı bu yolculukla tüm gençlerimize örnek oluyor aslında. Gitmeden önce, benim daha önce ziyaret etmiş olduğum Danimarka ve Kopenhag hakkında merak ettiği soruları sorduğu mesajı hala hatırlıyorum. Sevgiyle ve seyahatle kalın, kendinize çok iyi bakın, görüşmek üzere! Çok güzel, akıcı ve sürükleyici bir yazı olmuş emeğinize sağlık. Özellikle gezmeye yeni başlayacaklar, gezmenin ne sonuçlar getireceğini merak edenler, gezme ile ilgili endişesi olanların iki kere okuması gereken bir yazı olmuş. Özellikle teşekkür ederim sizlerin ilham verici yazıları ve aktardığınız tecrübeler sayesinde bende cesaretlenip Amerika'yı keşfetmeye başladım. Yazacak çok şey var ama bu seferlik bu kadar yorum yapıyorum. Huzurlu güzel gezmeler diliyorum. Nuray çok teşekkürler! Gerçekten keyifli bir söyleşi oldu ve senin de üzerine basarak belirttiğin gibi, çok güzel, çok faydalı tavsiyeler var yazıda. Biz de sana bir nebze olsun yardımcı olabildiysek ne mutlu 🙂 Amerika'ya selamlar, sevgiler! ülke ve şehirleri sayesinde yakından tanıma fırsatımız oluyor, umarım ben de bir gün böylesine aylak gezebilirim, neden olmasın. Sağlıcakla kalın. Çok teşekkür ederim! Aylak Gezgin'i röportaj için yakalamak pek kolay olmadı zaten 🙂 Sağlık olduktan sonra seyahat için her zaman vakit var. Selamlar! Şimdi onları döküp, kendi yo haritamı çizme vakti. Sayın hocam, Stefan Zweig şöyle yazıyor: "Peki ya yolculuklar? Yolculuk etmesini unuttunuz mu yoksa? Ben unutmadım, gerçekten, ruhum öylesine huzursuz ki, her an bir yerlere gidebilirim. Her şeyi görmeli, her şeyin tadını çıkarmalıyım!" Eh, bize de onun bu tavsiyesine uymak düşüyor. Seyahatlerimizde biriktiriklerimizi, gözlemlerimizi, heyecanımızı yazıya dökmeyi de ihmal etmeyelim, size de bol sağlık ve sevgiler!


Bildiğiniz gibi, bundan üç ay önce "Gezginlerle Söyleşiler" başlıklı bir yazı dizisine başlamıştım. Geçen bu üç ay içinde üç farklı gezginle seyahat üzerine konuştum, onları size tanıttım ve seyahat üzerine tecrübelerini sizlerle paylaştım. Serimize durmaksızın devam ediyoruz. 2018 yılının aralık ayında, 4. konuğum Semi oldu. www. mutlueller. com isimli şirin mi şirin bloğundan tanıdığımız, 10 parmağında 10 marifet bir isimdir Semi. Kendisi, aşağıda yanıtları okurken de göreceğiniz gibi aksini iddia etse de, bence kesinlikle bir gezgindir efendim! 🙂 Lafı daha fazla uzatmıyor, sizi sorular ve Semi'nin yanıtlarıyla baş başa bırakıyorum. Gezerken hesap peşinde olmadım hiç, rakamların da pek bir önemi yok zaten. Kime neyi ispatlamaya çalışıyoruz tartışılır. Gezip gördüğümüz onca yerin bizim iç dünyamıza sağladığı katkıya bakmak lazım daha çok. İzlanda, açık ara bende yeniden gitme isteği uyandıran bir ülke. "Huzur İzlanda" mı bilmem, ancak başkent Reykjavik ve civarı bende tarifsiz iz bırakan bir yer oldu. Doğanın vahşi muhteşemliği, insanların sade yaşamı, birbirine olan karşılıklı güveni, kendilerine has tasarımları, espri anlayışları... Açıkçası hepsinden çok etkilendim. Hem iki kültürlü ailemiz, hem gezmeye erken yaşta başlamalarından dolayı "dünya vatandaşı" diyebileceğimiz gençler oldular. Sadece bizimle gezmekle kalmadılar, ulusal/uluslar arası kamplara katıldılar/katılıyorlar. Aşı tuttu diyebiliriz yani. Benim çocukluğumda yılda bir kez tatile gitmek vardı. Orta halli bir ailede büyüdüm. Çok şanslıydım, babam her yaz bizi farklı yerlere tatile götürürdü. Bir düşünün, Murat 124 arabada, arkada 4 kız, vıcık vıcık yaz sıcağı ve biz tüm Ege'yi baştan başa geziyoruz. İlk defa Efes'e gittiğimde oldukça küçüktüm, sonrasında sanırım en az 5 kez daha gittim. Her defasında çocukluğumu hatırladım, yanımdakilere anlattım. Rahmetli babama ne kadar şükretsem az. Karar verilmiş ve biletleri de almışsak gerisi kolay. Çok ciddi bir hazırlık dönemi yok aslında. Ailece seyahat ettiğimizden gideceğimiz yerde hepimizin ilgisini çekecek faaliyetlerle ilgili biraz ön bilgi toparlıyorum. Gerçekleştirme konusunda hava şartlarına bağlı olarak esnek davranıyoruz. Mesela Rio'ya gittiğimizde yağmur hiç kesilmedi, önce bir müzede, ardından hiç hesapta olmayan akvaryumda günümüzü değerlendirdik. Bazen de anlık kararlar verebiliyoruz. O anda canımız istemiyorsa plana uymuyoruz. Ancak mutlaka ama mutlaka istediğimiz bir şey varsa biletini de önceden alabiliyoruz. En unutamadığım seyahat, 18 yıl önce gittiğimiz İskoçya. 15 gün kaldığımız İskoçya'ya sırt çantalarımızla gidip, bazı günler çadırda, bazı günler hostel'de ya da bed & breakfast'ta kaldık. Ve yürüdük, yürüdük, daha çok yürüdük... West Highland Way'i tamamlayamadık ama epeyce yürüdük. Yürümeyi ve doğayı sevenlere, farklı bir tatil isteyenlere şiddetle öneririm! İskoçya müthiş bir yer! Tavsiyede bulunacak kadar seyahatle ilgili her konuda tecrübem yok. Söyleyebileceğim tek şey, imkanları doğrultusunda gezmeye çalışsınlar. Eskiden çok bilinmiyordu ama artık bilgiye ulaşmak gibi gezmek de kolaylaştı. Vizesiz de gidilebilecek ülkeler var, hem çalışıp hem gezilecek yerler, ucuz konaklama seçenekleri vs. Gerçekten istediğinizde ve önceliği gezmeye ayırdığınızda öyle ya da böyle bir çözüm bulunuyor. Zamanı iyi değerledirmek açısından uçak başta geliyor. Ancak müsaitsek arabaya da trene de hayır demem. İstanbul'dan Selanik'e arabayla gittiğimizden, yol üzerinde birçok yere uğrama fırsatımız olmuştu. Ya da uçakla gittiğimiz bir yerde araç kiraladığımız da oluyor. Rotamıza bağlı bu durum biraz da. Söz konusu şehri gezmekse, her zaman yürümeyi tercih ediyorum. Yürümek en güzel keşif yöntemi. Ucuz ülkelere henüz gitmedim. 🙂 Bize göre ucuz bir yer kaldı mı bilmiyorum. Estonya'nın başkenti Tallinn, ucuz demeyelim ama uygun olarak kalmış aklımda mesela. Bir de bu soruya eskiden cevap verseydim, bazı Yunan adaları diyebilirdim. İzlanda! Kuzey Avrupa genelde pahalı, Danimarka da çok zorluyor ama İzlanda bir tık daha önde. Böyle bir durumda gezmeden ödün vermeyip, yeme-içme olayının en azından bir kısmını kaldığımız airbnb evinde hallediyoruz. Tek başına seyahat edenler için alternatif daha çok ama ailece airbnb evinde kalmak bize daha ekonomik geliyor doğrusu. Sevgili Kaan, gezgin olmamama rağmen beni düşündüğün için öncelikle teşekkürler. Seni okuyan ve takip eden birilerine ilham olabiliyorsak ne mutlu. Bir şeyden eminim, senin kalemin, anlattığın yerler, verdiğin ipuçları gezmek isteyenler için çok değerli. Umarım yazmayı hiç bırakmazsın. Gezerken ben de sürekli yürüdüğüm için, yürümenin bir şehri tanımanın ve yeni yerler keşfetmenin en iyi yolu olduğuna da yürekten katılıyorum. 2018'in son yazısını da böylece bitirmiş olduk. Mutlu Eller blogundan Semi'nin yazılarına ulaşabilir, harika fotoğrafları için Mutlu Eller Instagram İnstagram sayfasını ziyaret edebilirsiniz. 2019'da, tüm Gezivita takipçilerine bol bol seyahat diliyorum! Çok detaylı bir bilgi paylaşmışsınız, emek harcandığı belli oluyor. Bu denli güzel çalışma için elinize ve emeğinize sağlık. site yönetimine teşekkür ediyoruz. Ben de bu güzel yorum için teşekkür ediyorum.


Daha önce yayınlamış olduğum Seyahat Kitapları başlıklı yazının ikinci kısmına hepiniz hoş geldiniz! Bu bölümde de sizler için önerdiğim, okuyup beğendiğim gezi kitapları yer alıyor. Lafı fazla uzatmadan, hemen tanıtımlara başlayalım o halde. Listede şu ana kadar yer alan isimleri hemen herkes tanıyordu sanırım. Ya da en azından bir şekilde ismini duymuştu. Peki Okan Okumuş kimdir? Önce onu söyleyeyim. Okan, 1971 yılında Bursa'da doğmuş. Mühendislik eğitimi almış. Yani aslında mühendis. Yaban Tv'deki bir röportajında 50'nin üzerinde ülke gördüğünü söylemişti. İnanılmaz öyle değil mi? Kıskanmadım desem yalan olur. Siz ne dersiniz? Okan Okumuş'un seyahat blogunun yanı sıra, yayınlanmış çok güzel seyahat kitapları da bulunuyor. Kitaplarından bazıları şunlar: Gezginin El Rehberi & Yaşasın Sırt Çantası, Latin Amerika & Alternatif Bir Gezi Rehberi, Doğu Asya & Alternatif Bir Gezi Rehberi. Bunlardan ilkinden bahsetmek istiyorum... Aslında kitabı tamamen tesadüfen keşfettim. Şöyle oldu; 2016 yılının mayıs ayında, Fransa ve İspanya gezisi yapmadan hemen önce, İstanbul'daki büyük bir D&R'a girdim. Her zaman yaptığım gibi gezi kitapları bölümüne yöneldim. Oradaki kitapları karıştırırken bu kitap içeriğiyle hemen dikkatimi çekti. Peki kitabın içinde neler var? Hemen söyleyeyim: Bir gezginin ihtiyacı olan neredeyse her şey! Adeta ismiyle müsemma: Gezginin el kitabı! Kitabı sıradanlıktan kurtaran bir özelliğini belirtmek istiyorum. Bu gerçekten fazlasıyla dikkat çekici ve onu klişe bir seyahat rehberi olmaktan çıkarıyor. Bu da kitabın edebi yönü. Okan, fazlasıyla alıntı yapmış ve seyahat ile ilgili verdiği önemli bilgilerin yanı sıra seyahati, insan psikolojisini de yorumlamış. Bölüm başlarında ve aralardaki Afşar Timuçin, Melih Cevdet Anday, Tezer Özlü, Edip Cansever alıntıları, kitabı okurken beni mest etti! Yine bir gezi kitabında ilk defa, akademik bir çalışmaya ve akademisyene referans verildiğine şahit oldum. Bu kitabı şiddetle tavsiye ediyorum, bana güvenin, kesinlikle pişman olmayacaksınız. Beğenirseniz, işinize yararsa, bu yazının altındaki yorum kısmında bana bir teşekkür bile yazsanız yeterli. Beni yakından tanıyanlar, iflah olmaz bir Zweig hayranı olduğumu bilir. Bu defa Zweig'in bir seyahat kitabını tanıtacağım sizlere. Aslında biz onu daha çok öykü ve bilhassa muhteşem biyografileriyle tanıyoruz. Ancak hayatı bin bir zorlukla geçen ve trajik bir sonla biten Avusturyalı Stefan Zweig, edebi kimliğinin yanı sıra aynı zamanda iyi bir gezgindi. Yolculuklar Üzerine, Zweig'ın 1902-1940 arası çeşitli kentler ve ülkeler hakkında yazmış olduğu karışık yazılarından oluşuyor. Bu yazılar çok uzun değil. Her bir ülke veya kent hakkında kısa kısa bilgiler vererek düşüncelerini dile getirmiş. Ancak benzetme ustası Avusturyalı, daha ilk yazıdan itibaren okuyucuyu avucunun içine almayı başarıyor. Kitapta geçen bazı yerler ise şöyle: Salzburg, Brugge, Sevilla, Oxford ve Hyde Park, Floransa, Rusya, Amerika... En çok hangi bölümü beğendin diye sorarsanız, hepsini derim! Peki ya yolculuklar? Yolculuk etmesini unuttunuz mu yoksa? Ben unutmadım, gerçekten, ruhum öylesine huzursuz ki, her an bir yerlere gidebilirim. Her şeyi görmeli, her şeyin tadını çıkarmalıyım! Yaşlanmaktan korkuyorum, günün birinde yorulacağımdan, tembelleşeceğimden ve yolculuk edemeyeceğimden çok korkuyorum. Uçan Salzburglu demişken, Salzburg Gezi Rehberimi incelemeyi de unutmayın: Salzburg Gezi Rehberi Zweig'in bu kitabını beğeneceğinizi umuyorum. Alain De Botton, İsviçre doğumlu filozof ve yazar. Sel Yayıncılık tarafından basılmış bir sürü kitabı bulunuyor. Seyahat Sanatını geçenlerde okudum ve çok beğendim. Bu kitabı tek kelimeyle tarif etmemi isteseler, gönül rahatlığıyla "harika" kelimesini kullanırım. Kitap farklı bölümlerden oluşuyor ve altını çizmediğim bir bölüm yok neredeyse. Botton, bu kitabında seyahat ettiği farklı şehirleri farklı yazar veya sanatçıların hayali rehberliğinde geziyor. Nasıl mı? Şöyle... Örneğin Hollanda'da, Amsterdam'dayız. Yazar, rehber olarak aldığı Gustave Flaubert'in egzotik Mısır yolculuğu üzerine izlenimlerini, Amsterdam'da gezdiği yerlerde hissettiği kendi duygularıyla karşılaştırıyor. Tek başına çıktığı bir seyahat sırasında, herhangi bir özelliği olmayan, sıradan bir mola yerinde hissettiği yalnızlık, ABD'li ressam Edward Hopper'ın tablolarını anımsatıyor yazara. Örneğin meşhur tablolarından bazıları; Otomat, Benzin, Otel Odası... Bu tablolar üzerinden düşüncelerini aktarım çabasına girişiyor. Ahmet Haşim Paris, Frankfurt... Yahut Hiç! Ahmet Haşim'in gezi yazıları. Notos Kitap tarafından yayınlanmıştır. Kitabın içindeki ayraç pek güzeldir. Bu kitabı, Sultanahmette, Alfa Yayınlarının dört katlı nefis merkez binasında, raflar arasında gezerken bulmuştum. Burası bütün kitapları %20-30 indirimli satar. Aklınızda olsun. Elimde tuttuğum Notos Kitap baskısı oldukça ince. 1 saatte bitirebilirsiniz. 1884 Bağdat doğumlu Haşim, 1933 yılında İstanbul'da ölmüştür. Bu kitabında 1928-1929 yıllarında Paris ve 1932 yılında Almanya'nın Frankfurt şehrine yaptığı yolculuklarla ilgili izlenimlerini bulacaksınız. Aslında yazarın Frankfurt Seyahatnamesi adıyla Yapı Kredi Yayıncılık tarafından basılmış bir başka kitabı daha var. Bu kitapta ise, üç geziyi bir arada buluyoruz. Haşim'in gezi yazılarını okurken, bir şehir rehberi ya da önemli, gezilesi yerler kılavuzu okumadığını bilmelidir okur. Peyami Safa'nın Frankfurt Seyahatnamesi hakkındaki yazısında da dediği gibi, tüm bu eserlerde gezilip görülen yerlerden ziyade, Ahmet Haşim'i buluruz çünkü. Aralara serpiştirilmiş siyah-beyaz fotoğrafların, kitaba biçimsel bir estetik kattığını, apayrı bir hava verdiğini söylemeliyim. Çok hoşuma giden bir alıntıyla bitirmek istiyorum. Seyahat kitapları listemde, en son okuduğum kitaplardan biri Balkan Yolcusu. Füruzan'ın 1990'lı yılların başında -tam tarih olarak 1993- Bosna Savaşı henüz sürerken Balkanlara yaptığı gezi yazılarından oluşuyor. Kitap içerisinde, yazarın kendi görüşlerinden başka, kişilerle yapılmış birebir görüşmeler ve röportajlar da var. Bu anlamda çok yönlü bir kitap olduğunu söyleyebilirim. Zira dağılan Yugoslavya sonrası siyasi durumu anlayıp değerlendirmek açısından da çok önemli bir eser bu. Kitabın beni oldukça etkilediğini söyleyebilirim. Bir anda parlayan milliyetçilik akımı, Bulgaristan'ın Jivkov ve Yugoslavya'nın Tito dönemleri, savaş sırasında yaşanan insanlık suçları gibi konular, okurken insanı derin düşüncelere sevk ediyor... Bu anlamda, bir gezi kitabı olmanın çok çok ötesinde, rahatlıkla siyasi tarih okuması olarak da düşünülebilir. Yakın tarih ilginizi çekiyorsa hiç düşünmeden satın alın. Oldukça çarpıcı iki alıntı ile sonlandırmak istiyorum. Saraybosna haberleri CNN'den. Ardından borsa, Hollywood'da yaklaşan Oscar'lar. Yoruma göre Affedilmeyen'in (Bilgi: 1992 yapımı bir film) şansı çok. Sonra bahar modası. Ölüm, para, aşk, sanat, moda, politika eşit hızlı görüntülerle üst üste geçerek insanlara tüm olguları aynıymış gibi algılatıyor. Bir ulustan çıkan canilerin, iyi vatandaşlarına, aydınlarına, kötü bir tarihi miras bırakmasının acısını düşünüyorum. Bunun dünya tarihindeki en yakın örneği Hitler Almanyası'dır. Alman aydınları, aklın yıkıldığı o yılları şiddetle kınarlar. Ünlü Kolombiyalı yazar Marquez, ülkemizde en çok Yüzyıllık Yalnızlık kitabıyla tanınıyor. Ben Kırmızı Pazartesi isimli ince kitabını da okumuştum. Doğu Avrupa'da Yolculuk kitabı ise Can Yayınlarından çıktı. Doğu blokundaki insanların yaşayış tarzı, olaylara yaklaşım biçimleri ve düşünce sistemleri, yazarın etkileyici edebi dili ile birleşince ortaya her sayfasından keyif alınan bu kitap çıkmış. Ben, özellikle Doğu ve Batı Berlin'le ilgili olan kitabın ilk kısımlarını daha dikkat çekici buldum. Ancak kitabın son kısımlarındaki Polonya ve özellikle de Moskova hakkındaki yorumları da kesinlikle okunmaya değer. Yazar, Moskova'yı dünyanın en büyük köyü, Sovyetler Birliğini ise tek bir Coca-Cola ilanı bulunmayan 22.400.000 kilometrekarelik bir ülke olarak tanımlıyor. Bu festival, kırk yıl boyunca dünyadan kopuk yaşayan Sovyet halkına sunulan bir sirk gibiydi. İnsanlar yabancıları görmek, etten kemikten yapıldıklarını anlamak için onlara dokunma arzusundaydı. Ömürlerinde tek bir yabancı bile görmemiş pek çok Sovyet insanıyla karşılaştık biz. Polonya gezisi, Moskova turu düşünüyorsanız gitmeden önce bu güzel kitabı okuyabilirsiniz. Mina Urgan, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi profesörlerindendi. Daha çok, yaşamının son yıllarında yazdığı ve kendisinin bile hiç beklemediği bir ilgiyle karşılaşan Bir Dinozorun Anıları isimli kitabıyla tanınıyor. Kitabın yazım dili o kadar sade ve içten ki, okurken vaktin ve sayfaların nasıl ilerlediğini anlayamıyorsunuz. Özellikle geçmiş ve bugün arasında sıkışıp kalmış Bodrumu çok güzel anlatmış. Bunun yanı sıra İtalya'nın pek bilinmeyen küçük kasabalarını, Dublin'i de öyle güzel anlatmış ki. Mavi Yolculuk kısmında özellikle ülkemizin Ege ve Akdeniz kıyılarındaki eşsiz yerlere yaptığı yolculuklar da ilgi çekici. Venedik'i son görüşüm Şubat 1989'daydı. İstanbul'a dönüş trenini öyle ayarlamıştım ki, sabah erkenden Venedik'e varacak, gece yarısı başka bir trenle oradan ayrılacaktım. Kar serpeliyordu ve Adriyatik Denizinden buz gibi rüzgar esiyordu. Karnaval zamanı olduğu için, incecik ipek giysili, yüzleri maskeli kadınlarla erkekler, barok müzikle çınlayan San Marco Meydanında doğaüstü güzel yaratıklar gibi oradan oraya uçuyorlar, sonra gizemli bir biçimde gözden yok oluyorlardı. O meydandan, daracık sokaklardan, köprülerden alamıyordum kendimi. Ne yağan kar, ne de Adriyatik'ten esen buz gibi rüzgar bozabiliyordu Venedik'in büyüsünü. Gece yarısı trene bindiğimde ağır bir bronşit başlamıştı, ateşim vardı. Ama Venedik'i görmenin coşkusu içindeydim. Kitabın sonunda ise kendisinin fotoğraflarından oluşan mini bir albüm var. Seyahat kitabı olmanın yanında, yazarı ve kişiliğini anlamak için de güzel bir kılavuz kitap. Şair ve yazar İlhan Berki içinizde duymayan yoktur sanıyorum. Behçet Necatigil onu "şiirimizin uç beyi" olarak tanımlar. Galata ve Pera tek bir kitap değil aslında. Galata ayrı, Pera ayrı bir kitap. Ancak her ikisi de Yapı Kredi Yayınları tarafından basıldı. Pera'yı uzunca bir süre önce alıp okumuştum zaten. Galata'nın ise uzun süredir baskısı yoktu ancak YKY nihayet 2018 yılı mart ayında bu kitabı yeniden bastı. Bu, uzunca bir süredir beklediğim bir şeydi. Zira sahaflarda bu kitabı bulamamıştım. Her iki kitapta da İlhan Berk bizi Galata ve Pera'nın sokaklarında tarihsel bir gezintiye çıkarıyor. Üstelik kelimenin tam manasıyla gerçekten sokak sokak, dükkan dükkan, pasaj pasaj geziyorsunuz. Galata Kulesi, Voyvoda Caddesi, Şahkulu Bostan Sokak, Yüksek Kaldırım, Karaköy, Kamondo Han, Tarlabaşı, Balıkpazarı, Cumhuriyet Meyhanesi, Aya Triada Kilisesi ve daha onlarcası... Aklınıza ne gelirse. İlhan Berk'in büyüleyici bir anlatım tarzı var. Şahkulu Bostan Sokağı bir ucuyla Pera'ya, bir ucuyla da Serdar-ı Ekrem Sokağına gelip dayanır. Minyatürde bir kıyı sokağıdır. Salah Birsel 1948-1951 yıllarında, tam üç yıl Şahkulu Bostanında lengerendaz olmuştur ama apartmanların topu da onarım gördüğünden ve de yüz hatları değiştiğinden bu oturduğu sokaktaki evi kestiremediğini söyleyecektir. Birsel'in bu sokaktaki evi, sonra da bu sokağı sevdiğini söylememize bilmem gerek var mı? Bu sokak değil mi ki, 20-30 adım sonra Pera'ya çıkıyordur, öyleyse doğma büyüme bir Peralı olan yazarımız daha ne ister? Lebon'da ya da Markiz'de çayını yudumladıktan sonra kendini İstiklal Caddesine atmak işten bile değildir. Geldik seyahat kitapları listesinin son sırasına. Aslında diğerlerinin aksine henüz bu kitabı okumadım. O zaman, hakkında hiçbir fikrimin olmadığı bu kitabı neden buraya koyduğumu sorabilirsiniz elbette. Hemen söyleyeyim. İnternette yaptığım ufak çaplı bir gezintide gördüm ki, Robert Pirsig'e ait bu kitap, en güzel seyahat kitapları listelerinin hemen hemen hepsinde yer almış. Bir başka yazımda tekrar görüşünceye dek, kendinize iyi bakın, şimdilik hoşça kalın!


Bu da sorulur mu? Elbette sırtımda sırt çantasıyla! İnanmıyorsanız bakın. Böyle basit ve ciddi düşününce aslında pek de komik olmayan bir cevap verebilirim buna. Ama durun, hemen kızmayın yahu! Bu kadar da kötü espri olmaz demeyin. Bugün değişik bir konudan bahsedeceğim sizlere. Daha doğrusu bu, bugüne dek blogda yayınlanan yazıların genel konseptinden biraz ayrı, bu nedenle değişik ifadesini kullandım. Bu defa sıradan bir gezi rehberi hazırlamadım. Klasik bir gezi planımı nasıl yapıp, seyahatlerimi nasıl gerçekleştirdiğimi anlatacağım bu kez. Eminim içinizde merak edenler ve "Bu adam seyahat rehberi hazırlama işini iyi beceriyor, ayrıntılı gezi yazıları hazırlıyor, gittiği yerleri de güzel anlatıyor ama acaba kendisi nasıl geziyor" diye kendi kendine soranlar vardır. İşte bu yazıda bu sorunun yanıtını bulacaksınız. Bilirsiniz veya ortaokul yıllarınızdan eminim hatırlarsınız, bir kompozisyonun üç ana bölümü vardır: Giriş, gelişme ve sonuç. İşte bu yazıda kendi seyahat maceramı bu üç ana bölüme ayırarak paylaşacağım sizlerle. Zira benim seyahatlerim buna benzer gelişiyor. Dışarıdan bakıldığında, aynı blog yazmak gibi son derece kolay ve rahat bir işmiş gibi görünse de, bir seyahati planlamak ve hayata geçirmek oldukça ciddi emek harcanan, en ince detayların bile hesaba katılmasını gerektiren önemli bir süreç aslında. Instagram sayfası için hızlıca anlık bir fotoğraf çekip hemen paylaşmaya benzemiyor yani. Elbette yolculuk sırasında kendiliğinden gelişen süreçler, spontane olaylar da var ama genel olarak belli bir plan örgüsü bulunuyor. En azından benim seyahatlerim bu şekilde diyebilirim. Üstelik bildiğiniz gibi ben bireysel seyahat tutkunu, Sırt çantalı gezgin olduğum için, gezilerimi genelde kendim planlayarak tek başıma yapıyorum. Yani tek başına seyahat eden bir gezginim. Tur ile bir yere gitmiyorum pek. Bir iki gezi hariç, seyahatlerime hep tek başıma çıktım bugüne kadar. Aynı giriş, gelişme ve sonuç diye ayrılan kompozisyonlarda olduğu gibi, bu gezi yazısı sırasıyla; seyahatten önce, seyahat sırasında ve seyahatten sonra yaptıklarım diye üçe ayrıldı. O halde başlıyorum. Hazır mısınız? Çayınızı ve kekinizi elinize alın bakalım. İsviçreli bilim insanlarının yaptığı güncel bir araştırmaya göre, Gezivita seyahat blogu içindeki yazıları çay/kahve ve kek eşliğinde okuyanlar, üç vakte kalmadan kendileri de seyahate çıkıyorlar. Bir yere gitmeden önce neler yaptığımı anlatayım ilk olarak. Bu kısım oldukça önemli. Zira bir kompozisyona başlarken de yazacağınız ilk cümle gerçekten çok önem taşır ve sonra gelecek kısmı fazlasıyla belirler. Hazırlıklarım haftalar öncesinden başlıyor diyebilirim. En az 1-2, en fazla 3-4 hafta. Bu aralığın dışına pek çıkmıyorum. Evet farkındayım, 3-4 hafta demek neredeyse bir ay demek. Bu süre kimileri için çok uzun gibi gelebilir, ancak gerçekten böyle. Birazdan, yazıyı okuduktan sonra neden bu denli uzun sürdüğünü kendiliğinden anlayacaksınız. Gezi planı safhasının en ciddi kısmı araştırma çünkü. Ama cidden yoğun bir araştırma. Yurt dışına çıkmadan önce nereye veya nerelere gitmek istediğimi düşünürüm. Kafamda az veya çok bir yer olur mutlaka. Mesela Portekiz uzun süredir var, ama henüz gidemediğim yerlerden biri. Yakında gitmem pek mümkün görünmese de, hep aklımın bir köşesinde öylece durur. Gidilecek yerleri belirledikten sonra, esas araştırma ve bilgi toplama aşamasına geçiyorum. Peki neyi araştırıyorum? Her gün düzenli bir şekilde oturup saatlerce olmasa bile, belli aralıklarla gitmeyi düşündüğüm yerlerle ilgili yazıları, blogları, kitapları okuyorum. Dergileri karıştırıyorum. Bazen eski ansiklopedilere bile baktığım oluyor. Aşırı zengin olmasa da şu an için kendime yeten bir kütüphanem var. Bunun yetmediği yerlerde de elbette elimin altındaki internetten yararlanıyorum. Ekşi Sözlük mesela, özellikle son yıllarda girilen içeriklerin içinde kayda değer bir yorum/yazı bulabilmek artık çok zor olsa da, hala benim için öncelikle göz atılması gereken yerlerin başında geliyor. Önce buradaki eski tarihli yazıları okuyorum. Bu okuma ve araştırma kısmı, doğruyu söylemek gerekirse bende ilk başlarda yoktu. Yani ilk yaptığım seyahatlerimde böyle bir şey yapmıyordum. Az sonra bahsedeceğim mesela, Polonya'ya gitmiştim ama pek de öyle nereyi nasıl gezeceğimi hiç araştırmadan, bomboş... Hani elini kolunu sallaya sallaya derler ya, öylesi. Peki bu fikir nereden ve nasıl doğdu? Bu gezi blogu nasıl kuruldu? Bunların cevabını da aşağıdaki videodan izleyebilirsiniz. Arkadaşım böyle demişti ve gerçekten çok haklıydı. Bunu, bu şekilde gezmeye başladıktan sonra çok daha iyi anladım. Siz de böyle yapın, inanın farkı kendiniz de hissedeceksiniz. Fakat bu bilgi edinme sürecini siz idare etmeli, araştırmayı kendiniz yapmalısınız. Bir yere gittiğinizde örneğin tur ile gitseniz bile, her şeyi tur rehberi size anlatmamalı. Daha doğrusu siz ona bağlı kalmamalısınız. Veya gittiğiniz bir yerde sadece orasıyla ilgili bilgi tabelasından okumakla yetinmemelisiniz. Gitmeden siz kendiniz bilgi edinmiş olmalısınız. Gittiğiniz zaman bir şekilde ekstra öğrenecekleriniz de olursa ne ala! Ona hiçbir itirazım yok. Hatta şunu da yapın, gittiğiniz yörenin insanlarıyla da konuşun, onlara gezdiğiniz, gördüğünüz yapılar hakkında sorular sorun, öğrenin. İletişime geçmekten korkmayın! Bir merhaba ile başlıyor her şey... Üstelik o yörenin insanı size hiç kimsenin bilmediği nadir bilgiler de sunabilir. Bunu unutmayın. Bir müzede ya da galeride sergilenen sanat eserini seyrettikten sonra, yaratıldığı atölyeye girmeye çalışırım. Ve orada oluşum sürecinin hikayesine ilişkin bir şeyler öğrenme umuduyla beklerim. Hikayeye içkin umutlara, seçimlere, hatalara, keşiflere dair bir beklenti. Kendi kendime konuşur, atölyenin dışındaki dünyayı gözümde canlandırır, belki tanıdığım ya da asırlar önce ölmüş olan sanatçıya seslenirim. Kimi zaman yaptığım bir şeyden yanıt gelir. Hiçbir zaman bir neticeye varılmaz. Berger'in bu sözleri, bana ister istemez Amsterdam gezi günlerimi ve Rembrandt Evini ve atölyesini hatırlattı. Amsterdam'a gidenlerin mutlaka uğraması gereken bu ev, 16. yüzyılda yaşamış ünlü Flaman ressam Rembrandt Van Rijn'in uzunca bir süre konakladığı ve en önemli eserlerini yarattığı evin ta kendisi. Hatta ressam yine bu evde öğrencilerine dersler de vermiş. Ders verdiği stüdyo odacıklarını da gezebiliyorsunuz. Ölümüne yakın iflasın eşiğine gelen bu ressamın Gece Devriyesi isimli tablosu, bugün dünyaca ünlü ve Amsterdam Rijksmuseum'da sergileniyor. Rembrandt bu evde karısı Saskia ve oğlu Titus ile birinci katta yaşamıştır. İkinci kat ise ders verdiği kısımdır. Ressamın sürekli eve girip çıkmak için kullandığı kapı burada, işte gözümün önündeydi. Rembrandt, yine John Berger'in ifadesiyle, bireyin trajik tecridini tema olarak kullanan ilk sanatçıydı. Evin içinde, hayatının sonuna doğru yaklaşan, meteliğe kurşun atan, iflasa doğru sürüklenen ve sonunda da iflas ederek bu evi satmak zorunda kalan büyük yetenek Rembrandtı düşündüm ben de bir an için. Şimdi buradan çıkıp Rijskmuseum'un hemen yanında yer alan Van Gogh Müzesine doğru yürüyelim isterseniz. Burası da dünyaca ünlü bir diğer ressam olan Van Gogh'un yapıtlarıyla dolu. Onun hayatı da aynı Rembrandt gibi gerçek bir trajedi örneğidir yakından baktığımız zaman. Geleceğin günü hevesle beklerken sana erkenden hoş geldin demek için birkaç satır yazıyorum. Bu arada mektubunu ve içindekini aldığımı ve sana yürekten teşekkür ettiğimi de bildirmek istedim. Gerçekten çok makbule geçti çünkü şu sıra çok çalışıyorum ve karşılanması gereken bir sürü gereksinmem var. Anladığım kadarıyla, doğadaki kara renk konusunda elbette aynı görüşteyiz. Aslında kesin, mutlak siyah yok. Ama beyaz gibi siyah da hemen her rengin içinde var ve sonsuz gri çeşitleri oluşturuyor. Hemen bir başka örnek verelim. Paris mesela, gezginler ve turistler tarafından her zaman tercih edilen dünyaca ünlü bir şehir. Paris'in kaldırım kafeleri, pastahaneleri, kahveleri çok meşhurdur. Zamanın ünlü Türk sanatçıları da buralara sık sık uğramıştır. Ressam İbrahim Çallı, yazar Yahya Kemal bunlardan yalnızca birkaçıdır. Çallı örneğin, yaklaşık 5-6 yıl burada yaşar. Her ikisinin de sürekli gittiği bir kafe vardır hatta: Vachette. Paris'in en meşhur semtlerinden biri olan Quartier Latin'de az zaman geçirmemiştir bu ikili. Siz de Parise gittiğiniz zaman buralarda dolaşırken, bir zamanlar bu yolları eskiten ünlü birkaç Türk sanatçıyı gözünüzün önüne getirmeye çalışabilirsiniz. Montmarte bölgesine giderseniz -Montmarte üstteki videoyu çektiğim bölge, kesinlikle burayı görmeden Paris'ten ayrılmayın- Charles Baudelaire aklınıza gelsin hemen, ve onun en ünlü yapıtı Kötülük Çiçekleri. Çünkü Salah Birsel'in ifadesiyle Baudelaire de diğer iki Türk sanatçı gibi iflah olmaz bir kahve kuşudur ve sürekli takıldığı Divan Lepelletier isimli kahve buradadır. Fransa'dan Belçika'ya doğru yol alalım. Belçika'nın Brugge kasabası, tren istasyonunda inip, eski şehre doğru daha ilk adımlarınızı attığınız anda sizi kendine hayran bırakan bir yer. Flandre'nin merkezi olan bu şehir, insana kendini Orta çağda hissettiren mimarisi, yan yana sıralanmış taş evleri, ortasından geçen nehri, hala kullanılan faytonları ve dantel dükkanlarıyla gerçekten çok güzel, çok özel. Burada yer alan bir kilisenin ise çok önemli bir özelliği var. Kilisenin ismi Onze Lieve Vrouwekerk. Türkçesi Bakire Meryem Kilisesi. Bu kilise kuzey Avrupa'nın en önemli sanat eserlerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. Michelangelo'nun Çocuk İsa ve Bakire Meryem isimli heykeline. Bu heykel her ne hikmetse herkesin gözünden kaçar. Kaçar çünkü gelmeden bu bilgiyi edinmediyseniz, hiç fark etmeden kiliseden bu yapıyı dikkatle incelemeden çıkıp gitme ihtimaliniz çok yüksektir. Oysa bu heykel sanatçı henüz yaşarken yurt dışına çıkarılan ilk eseridir. Ve bu heykelin burada yer alması, aslında Rönesans dönemi İtalya'sının Brugge ile kurduğu yakın ilişkinin bir göstergesidir. Stefan Zweig'ın Yolculuklar Üzerine isimli seyahat kitabını okumamış olsaydım, büyük ihtimalle benim de bundan hiç haberim olmayacaktı. İyi ki okumuşum. İyi ki kitaplar var! Brugge'de önemli başka bir hazine daha vardır. Bu da, Notre Dame Kilisesindeki Kral Yiğit Karl ile kızı Burgonyalı Maria'nın mozolesidir. Mermerden lahitlerin üzerinde duran insan büyüklüğündeki altın kaplı bronzdan heykeller de oldukça dikkat çekicidir. Dikkatlice baktığımızda, Türkiye için de benzer şeyler geçerli aslında. Bu saydıklarımıza benzer bir sürü örneği kendi ülkemiz için de vermek mümkün. Mümkün zira ülkemiz tarih, sanat, arkeoloji, üzerinde yaşamış uygarlıklar anlamında gerçek bir açık hava müzesi. Üstünde yaşadığımız topraklara hiç böyle bakmıyoruz halbuki. Dikkat edin, Türkiye'de neredeyse her bir şehirde antik bir uygarlığın izleri, antik kent, tarihi kalıntı var. Nereye giderseniz gidin, karşınıza mutlaka bir tarihi eser çıkıyor. Şimdi üstte bahsettiğim şehir seçimine dönelim isterseniz. Kafamda hep bir yerlerin olduğundan ve öncelikli olarak bunları seyahat planı içine yerleştirdiğimden bahsetmiştim. Şimdi gitmeden önce yaptığım seyahat hazırlıkları içinde, bu konuyu da daha da somutlaştırarak açayım. Nitekim, az sonra göreceksiniz, gitmeyi planladığım iki şehir için bu şirketlerden ucuz bilet satın aldım. Öyleyse şimdi belli bir gezi rotası üzerindeki çalışmalarımı tüm ayrıntılarıyla yazayım. 2018 yılı yaz tatili için, daha önce hiç gitmediğim Almanya vardı kafamda. Berlin uçak bileti fiyatlarını inceledim. Pegasus'tan her zamanki gibi ucuz uçak bileti bulunca yapacağım seyahatin başlangıç noktasını belirlemiş oldum. Almanya, Avrupa'nın büyük bir kısmını gezmiş olmama karşın, bugüne kadar hiç gitmediğim bir ülkeydi. Ardından daha önce bir kez gitmiş olmama karşın, Polonya gözüme çarptı. Örneğin Wroclaw'da hiç bulunmamıştım. Berlin Wroclaw arası çok uzak bir mesafe değil. Burayı hemen listeme yazdım. Polonya sınırları içine girmişken, başkent Varşova'ya neden bir kez daha uğramayayım diye düşündüm ve burayı da Wroclaw'dan sonra gideceğim şehir olarak işaretledim. Üstte anlattığım gibi, Polonya ilk kez yurt dışına çıktığım ülkeydi ve Krakow ile Varşova'yı daha önce görmüştüm. Ancak o zamanlar hazırlıklı ve planlı seyahat etmiyordum ve Varşovada iken gidemediğim bazı yerleri de bu kez görürüm düşüncesiyle burayı da gideceğim şehirler arasına ekledim. Polonya'nın yanında yöresinde nereler var acaba diye haritaya bakınırken, Litvanya gözüme çarptı. Vilnius da aynı Wroclaw gibi bir süredir gitmeyi, görmeyi arzuladığım yerlerin başında geliyordu. Onu da bir kenara not aldım. Litvanyanın hemen yanında ise komşusu Belarus var. Başkent Minsk, İstanbul'dan direk uçuş arattığınızda inanılmaz pahalıya geliyor. Yani İstanbul Minsk uçak bileti çok pahalı. Hazır buralara kadar gelmişken Minsk'i de bir kenara yazdım. Aslında sorun yaşanacak bir durum da yok. Sadece normalde AB ülkeleri arasında kara sınırlarında kontrol diye bir şey olmadığı için rahatsınız. Hiç beklemeden geçiyorsunuz. Burada ise Litvanya'dan Belarusa geçerken mecburen sınır polisinde pasaport kontrolüne gireceksiniz demektir. Bu da yoğunluğa göre gereksiz bir bekleme süresini beraberinde getiriyor. Üstelik öğrendiğim kadarıyla Belarus sınır polisi, ülkeye girişlerde elinizde mevcut olan yurt dışı seyahat sağlık sigortası için bazı pürüzler çıkarıyormuş ve bir form doldurtarak sınırda kendi sağlık sigortalarını yaptırıyorlarmış. Bu da yok yere işin uzaması, gereksiz zaman kaybı demek. Neyse, lafı daha fazla uzatmayayım. Ancak yolculuğun sonu ile ilgili, ekonomik açıdan aşılması gereken büyük bir problem vardı... Zira Vilnius veya Minsk'ten İstanbula direk ulaşım oldukça pahalıya geliyordu. Buna bir çözüm ararken elbette imdadıma en ucuz uçak firmaları isimli yazımda tanıttığım ve az önce bahsettiğim iki firma yetişti: Wizz Air ve Ryan Air. Ancak burada da şöyle bir sorun ortaya çıktı. Bunlardan hiçbiri Türkiye'ye uçmuyor. O an kendi kendime şöyle düşündüm: Önce bunların Avrupa içinde uçtuğu bir başka şehre gideyim, oradan uygun fiyatlı bir uçakla İstanbul'a döneyim. Hatta bu, daha önceden görmediğim, bilmediğim bir şehir olsun. Şartlar uygun olursa, tarihi de iyi ayarlayabilirsem orayı da böylece birkaç gün gezip görmüş olurum böylece. Ve bingo! Yunanistan'ın başkenti Atina, Pegasus Airlines ile sürekli İstanbul uçuşları olan bir şehir. Son yaz tatili için Yunanistan'a gitmiş ancak sadece kuzey hattında yer alan şehirleri gezebilmiştim. Böylece Vilnius'tan Atina'ya uçmaya, birkaç günümü de orada geçirip, son olarak oradan İstanbul'a gelmeye karar verdim. Şimdi sırada, ucuz seyahat adına yapılması gereken incelikli bir işlem daha vardı: Tüm bu şehirler arası için ulaşım masraflarını tek tek hesaplamak ve biletleri satın almak. Önce Pegasus ile İstanbul Berlin uçak bileti satın aldım. Yalnızca el bagajım olduğu için 282 Türk Lirası tuttu. Unutmayın, el bagajını kabine alabiliyorsunuz ve maksimum 8 kg olması gerekiyor. Hava alanına gidince de önceden check-in işlemi yaptıysanız direk kapıya geçiyorsunuz. Berlin'de -az olmasına rağmen- bu seferlik 2 tam gün kalmaya karar verdim ve daha sonra gideceğim Wroclaw için Berlin Wroclaw arası bilet satın almak için DB yani Deutsch Bahn sitesine girdim. Berlin Wroclaw arası Deutsch Bahn otobüs biletimin ücreti 19 Euro tuttu. Bileti buraya tıklayarak aldım. Bu biraz tuzlu oldu. Bundan sonra yapılması gereken şey, aynı ülke yani Polonya içinde başkent Varşova Wroclaw arası ulaşım için en ucuz seçeneği bulmaya geldi. Ucuz seyahat etmenin püf noktaları yazımda açıklamış olduğum Flixbus karşıma çıktı burada da. Özellikle de o yazımı okumayanlara çok komik gelecek ve belki de inanmayacaklar ancak Wroclaw Varşova arası otobüs biletini 3 Euroya aldım. Söylemiştim, ucuz seyahat mümkün. Yeter ki aramaya inanın! Başkent Varşova'da konakladıktan sonra rotam bu kez uzun süredir görmeyi çok arzu ettiğim, basketbolda bir ekol olan Litvanya'nın başkenti Vilnius. Ancak alttaki haritadan da görüldüğü gibi, Varşova Vilnius arası mesafe bir hayli fazla. Otobüs yolculuğu yaklaşık 8-9 saat sürüyor. Bu nedenle uzun bir otobüs yolculuğu yapmaktansa ucuz uçak bileti satın alarak hava yolunu kullanmayı tercih ettim. Üstelik bu şekilde varış günüm de bana kalacaktı. Böylece uzun bir otobüs yolculuğu sonrası bir de otobüs terminalinden hostele ulaşırken ekstra vakit kaybetmemiş olacaktım. Yani bu her anlamda karlı çıktığım bir seçenekti benim için. 150 Zloty, 2018 yılı temmuz ayı kuruna göre yaklaşık 185 Türk Lirası yapıyor. Aslında bu ücret Wizz Air için pahalı bile sayılabilir. 1 Euro'ya uçak bileti yazılarını eminim siz de duymuşsunuzdur. Kadıköy Bostancı minibüs hattı bile daha pahalı olabilir. Evet, ücretleri elden ele uzatalım! Ve sıra geldi Vilnius'tan Atina'ya ulaşıma. Ancak bir saniye! Buna geçmeden önce, Vilnius-Minsk arası için aldığım otobüs biletinden de bahsedeyim. Vilnius Minsk arası otobüs ücreti gidiş geliş 25 Euro tuttu. Tek yön ücreti 12 Euro. Bunu da buraya tıklayarak Ecolines otobüs firmasından aldım. Ecolines da aynı Flixbus gibi, ucuz otobüs şirketi. Artık yolculuğumuzun sonuna doğru yaklaşıyoruz. Vilnius Atina arası uçak bileti için Ryan Air firmasını kullandım. Bilet fiyatı: 38 Euro. Bu da yaklaşık 200 Türk Lirası yapıyor. (2018 yılı Temmuz ayı başındaki kura göre öyle yapıyor-du.) Atina'da geçireceğim üç günden sonra İstanbul'a yine yolculuğa başladığım Pegasus Hava yolları ile dönüyorum. Buna ödediğim ücret ise 364 Türk Lirası. Bu, görmüş olduğunuz üzere şu ana dek ödediğim en yüksek tutar. Eğer tarihlerde biraz daha oynama yapabilseydim bunu da biraz daha aşağıya çekmek olasıydı. Ancak unutmayın, tarihlerde yapılacak en ufak bir oynama bile, üstte saydığım bütün şehirleri ve geziyi direk etkileyecek. Örneğin 1 gün bile oynasanız etkilenmemesi mümkün değil. Üstelik tüm bu şehirleri gezmek için yaptığım gezi planı, süre olarak iki haftayı aşıyor. - İstanbul Berlin uçak bileti: 282 TL - Berlin Wroclaw otobüs bileti: 101 TL - Wroclaw Varşova otobüs bileti: 16 TL - Varşova Vilnius uçak bileti: 185 TL - Vilnius Minsk otobüs bileti : 133 TL - Vilnius Atina uçak bileti: 200 TL - Atina İstanbul uçak bileti: 364 TL - Toplam ulaşım maliyeti: 1.281 TL Elbette bu tarihlerde oynama yaparak daha farklı fiyatlara denk gelmek mümkün. Ama çok ciddi farklar olmayacağı malum. Örneğin sadece Minsk'e tek yön gidiş ücreti bile benim yukarıda hesapladığım toplam ücretin neredeyse aynısı. Pegasus zaten buralara uçmuyor. Böylece ulaşım bahsini burada kapıyorum. Peki hepsi bu kadar mı? Hazırlık ve planlama aşaması bitti mi yani? Ne yazık ki hayır. Hatta yeni başlıyoruz diyebilirim! Zira sırada, gittiğim şehirlerde gezilip görülecek yerler listesi hazırlama işi var. Bunun için yaptığım şey ise gayet basit. Bir bilimsel araştırma yapar veya tez yazar gibi, gideceğim şehirlerle ilgili bilgileri teker teker ufak notlar halinde bir yere yazıyorum. Notlar alıyorum. Benim bunun için kullandığım yöntem microsoft word. Boş bir word dosyası açarak tek tek bilgileri buraya yazmaya koyuluyorum. Kimi arkadaşlarım excel listesi de yapıyor. O da olabilir. Burada seçim sizin. Bunlar bir semt pazarı, yerel pazar veya antika pazarı olabileceği gibi, dünyaca ünlü bir müze, pek turistik olmayan bir sanat galerisi, ya da değişik konseptli bir kafe de olabilir. Bu tamamen sizin zevkinize kalmış bir şey. Mesela üstte bahsettiğim Brugge'e günübirlik gidip bir yere uğramadan sadece o şirin sokakları bile turlayabilirsiniz. O da pekala mümkün. Kısaca, önce nereyi görmek istediğime karar veriyorum ve buranın hangi günlerde ve saat kaç aralığında açık olduğuna bakıyorum. Ve evet, bunları tek tek kendi web sitelerinden inceliyorum. Burada size çok önemli bir hatırlatma yapmak istiyorum! Bu bilgiler genelde gezi blogları içinde de yer alıyor. Bu tür bir araştırma yapanlar genelde o yazıları bulduğu zaman aynen kopyala yapıştır yapıp direk alıyorlar. Ancak blogtaki yazının yazım tarihi çok önemli! İnsanlar genelde buna pek dikkat etmeksizin, google'da arama yaptıktan sonra önüne çıkan ilk sitedeki yazılara güvenip bunları aynen alıyorlar ve kimi zaman gittiklerinde, daha önce okuduklarından çok farklı bir manzara ile karşı karşıya kalıyorlar. Örneğin gittikleri yerler kapalı olabiliyor. Veya mevsime göre açılış kapanış saatleri değişmiş olabiliyor. Rehber kitaplarda bile yazılanlara pek güvenmemek gerekiyor. Hele eski basım tarihli bir kitapsa. Dost Kitabevinin gezi rehberleri var. Bunlar gerçekten şahane mesela. Kişisel tavsiyemdir. Ancak satın almadan önce mutlaka tarihine bakın! Ben şahsen 2015 ve hatta 2016 öncesi tarihli bir gezi rehberi kitabına şüpheyle yaklaşıyorum artık. Zaman çok hızlı geçiyor. Her şey çabucak değişebiliyor. Sanırım, yazının başında hazırlık süreci 3-4 hafta sürüyor derken, ne demek istediğimi şimdi biraz daha iyi anladınız. İşte bu yüzden her şey öyle göründüğü kadar basit ve kolay değil dedim zaten. Hele benim gibi sırt çantalı gezgin insanlar için inanın hiç kolay değil. Armut piş ağzıma düş gezmiyoruz ve turla gitmediğimiz için bize bir şeyler anlatan bir tur rehberimiz de yok. İş tamamen başa düşüyor. Eee ne demişler, at binenin, kılıç kuşananın! Yani Gezivita Instagram sayfasında gördüğünüz ve beğendiğiniz o fotoğraf ve videolar buz dağının görünün yüzü sadece. Bu arada yanlış anlaşılmasın, bu durumdan hiç şikayetçi falan değilim. Söyledim ya, seyahat böyle yapılınca anlam kazanıyor ve güzelleşiyor aslında. Yaşayıp bunu hissetmek gerekiyor. Bunun dışında, gitmeyi düşündüğüm yerleri not aldıktan sonra, örneğin müzelerin ücretsiz gezilebildiği günler var mı diye mutlaka ama mutlaka kontrol ediyorum. Biliyorsunuz, dünyanın neresine giderseniz gidin, birçok yerde bazı müzeler ücretsiz gün ve saatlerde ziyaret edilebiliyor. Aynı şekilde, şehirlerde ücretsiz etkinlikler de olabiliyor. Örneğin bir canlı müzik festivali. Bu araştırmayı da gitmeden yapıyorum ama gidince de şansımı tekrar deniyorum açıkçası, son anda bir şeyler çıkabilir düşüncesiyle. Siz de gezileriniz sırasında gözünüzü dört açın. Tüm bu notları word dosyasında topladıktan sonra hepsinin çıktısını alarak yanıma alıyorum. Zaten yazı puntosunu küçültüp, gereksiz bilgileri de biraz eledikten sonra elinizde aşağı yukarı 4-5 sayfalık bilgiler kalıyor. Bunlar da sırt çantamda hiç yer kaplamıyor. Bu kağıtlar gittiğim zaman gerçekten çok işime yarıyor. Birincisi, bilgileri buradan alıyorum ve belki de en önemlisi, gittiğim yerlerle ilgili izlenimleri ve edindiğim bilgileri bunların arkasına veya yazıların üstüne not alarak ilave ediyorum. - Para Biriktirme Yöntemleri - Yurt Dışı Seyahatleri İnsana Ne Kazandırır? - Gezdiğim Ülkeler Hakkında Kısa Kısa Notlar Çok detaylı ve uzun olmasına rağmen yazı oldukça akıcı okunuyor. Blogu genel olarak da keyifle takip ediyorum.


Ben Kaan. 1984, İstanbul doğumluyum. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi bölümü (2007) mezunuyum. Lisans sonrası Uluslararası İlişkiler alanında yüksek lisans (2009) yaptım. Şu sıralar aynı bölümde doktora yapıyorum. Ayrıca Anadolu Üniversitesi Sosyoloji ve İstanbul Üniversitesi İtalyan Dili ve Edebiyatı bölümünde öğrenciyim. Ancak profesör dahi olunsa, kronik öğrenci olarak kalınacağının bilincinde olan biriyim. Zira Aldous Huxley'in son derece yerinde belirttiği gibi; hayat kısadır ve bilgi sonsuz! İngilizce ve İtalyanca biliyorum. İtalyancayı, daha önce yaklaşık iki yıl süreyle gittiğim İstanbul İtalyan Kültür Merkezi kurslarında öğrendim. "Neden bir başka dil değil de İtalyanca?" sorusuyla çok sık karşılaşıyorum mesela. Buna yanıt olarak özel merakımdan dolayı diyebilirim. Okumak, benim için çocukluktan gelen bir alışkanlık. Aynı Montaigne gibi, okumanın büyüsüne çok erken yaşlarda kapıldım. Yani kendimi bildim bileli okuyorum. Bu, yeri gelir bir edebiyat klasiği olur, yeri gelir akademik bir çalışma, yeri gelir bir çizgi roman, yeri gelir bir seyahat dergisi, yeri gelir bir sergi kataloğu... Hiç fark etmez. Elime o an ne geçerse okurum. Yarışma programlarında sıklıkla sorulan; "Boş zamanlarınızda ne yaparsınız?" sorusuna verilen sıradan bir cevaptan çok daha fazlasıdır okumak benim için. Çok severim. Gezmeyi, tanımadığım, bilmediğim coğrafyalara seyahat etmeyi de bir o kadar severim. Özellikle son yıllarda yurt dışı gezilerim arttı. 2012 yılından bu yana, 25'ten fazla ülke, 70'ten fazla şehir gezdim. Benim uyanışım bu anlamda biraz geç başladı aslında. Tek başıma yurt dışına ilk çıktığımda 27 yaşındaydım. - - Almanya - Azerbaycan - Avusturya - Belçika - Beyaz Rusya - Bosna Hersek - Çekya - Danimarka - Fransa - Gürcistan - Hollanda - Hırvatistan - İspanya - İsveç - İtalya - Karadağ - Kazakistan - Kırgızistan - Kuzey Makedonya - Litvanya - Macaristan - Polonya - Slovenya - Slovakya - Sırbistan - Ukrayna - Yunanistan Bu yüzden site logosu olarak Barcelona'nın tren istasyonu Nord'da çektiğim fotoğrafı seçtim. Yazma fikri ise nispeten yeni olmakla birlikte aslında öteden beri aklımda vardı. Bir türlü hayata geçirememiştim. Ancak yazmaya değer bir yer bulmak sanıldığından çok daha zor artık. Birbirine tahammülü neredeyse hiç kalmamış insanların sözde yazıştıkları forumlardan ise artık kimseye hayır yok. Bu nedenle, buralardan ardına bakmadan kaçanların ilk tercihi, artık iplerin tamamen onlara ait olduğu kendi hususi mülkiyetleri: Bloglar. Böylece 2016 yılında kendi gezi bloğumu açmaya ve kişisel deneyimlerimi burada herkesle paylaşmaya karar verdim. Jean Paul Sartre, "Verilmiş özgürlük yoktur; tutkuları, ırkı, sınıfı, ulusu aşarak kendini fethetmek, bu arada öteki insanları da kazanmak gerekir" diyor. Gerçekten de seyahatin insanı özgürleştiren bir yanı var. Dünyada ne kadar küçük bir yer kapladığını görmesini sağlıyor insanoğlunun. Hırslarından, egolarından sıyrılmasına yardımcı oluyor. Tek başıma yaptığım seyahatlerim süresince, dünyanın çok farklı ülkelerinden gezginlerle karşılaştım. Hostellerde beraber kaldım. Kimi zaman birlikte gezdim, keyifli vakit geçirdim. Güzel dostluklar ve arkadaşlıklar edindim. Deneyimlerim bana, seyahat edenlerin farklı bir ufka, sıra dışı bir kişiliğe sahip olduğunu gösterdi. Burada kendi kişisel deneyimlerimi paylaşırken de öncelikli amacım, hala bu tecrübeyi edinmemiş olanlar varsa onlara yol göstermek. Ve bu konuda endişe taşıyıp tereddüt edenlere, aslında bunun yemek yemek veya su içmek kadar kolay olduğunu anlatmak. Ünlü bir Latince deyişin hatırlattığı gibi: "Solvitur Ambulando" Yani, çözüm yolu yürümektir. Kısaca, o an aklıma ne gelirse aslında. Amerikalı varoluşçu psikolog Rollo May, kişinin bir boşluk içinde olamayacağını, varlığını bir şeyler yaratarak ifade ettiğini yazar. Bu blog, biraz da bu düşüncenin sonucudur. Bitirmeden hemen önce, neden bu blog ismini seçtiğimden de kısaca bahsedeyim. Başlangıçta aklıma çok farklı isimler geldi. "La vita e bella", İtalyan yönetmen Roberto Benigni'nin çok sevdiğim bir filmidir. Kendisinin aynı zamanda başrolde olduğu bu filmin insana aşıladığı umut gerçekten çok özeldir. Vita, Latince hayat anlamına gelen bir kelime. Gezmenin, seyahat etmenin de, hayata anlam katan kurucu bir unsur olduğuna inançla bu ismi seçtim. Çünkü gezmek hayattır! Sizin yorum, öneri ve görüşleriniz benim için gerçekten çok değerli. Seyahat ile ilgili aklınıza takılan her konuda bana istediğiniz zaman yazabilir, sorularınızı hiç çekinmeden sorabilirsiniz. Beğendiğiniz yazılarımın altına yorum bırakmayı da unutmayın lütfen. Bunları okumak, beni gerçekten yeni yazılar eklemek adına son derece motive ediyor. Sizlere ufak da olsa bir faydam dokunursa ne ala, kendimi mutlu sayarım. Bu yolculuğumda beni yalnız bırakmayacağınızı biliyorum. Tanımış olmaktan çok memnun olduğum ender entellektüel insanlardan birisi Kaan Önem 🙂 Hem geziyor, hem okuyor, hem de okutturuyor yazılarında. Sıradışı bir gezgin! Son dönemde okuduğumuz en sıradışı, okuması en keyifli bloglardan biri sizinkisi. Bu yorumu nereye yapacağımı bilemedim, buraya yazmaya karar verdim. 🙂 Teşekkürler, yazılarınızı takipteyiz, eşe dosta da tavsiye ediyoruz. Tesadüfen internete dolasirken gördüm. Bunda böyle gezi meraklisi birisi olarak gezmedigim yerler hakkinda sayfanizdan yararlanacagim. Cok tesekkürler.


Evet, seyahat blogu Gezivita 1. yaşını doldurdu. Zaman su misali akıp gidiyor gerçekten de. Bloga yazdığım ilk yazı adeta dün gibi. Yolculuk 2016 yılı yaz aylarının sonuna doğru başlamıştı. O ilk günler gözümün önünden hiç gitmiyor inanın... 1, 2, 3, 4 derken, görüyorum ki, bu bir yıllık zaman zarfında sitede altmışa yakın yazı yayınlamışım. Hepinizin bildiği gibi bunların büyük çoğunluğunu seyahat ipuçları, gezi notları, farklı ülkelerden şehir rehberleri oluşturuyor. Hostellerden tutun da gezdiğim ülkeler ile ilgili izlenimlere, kentlerdeki gezilip görülecek yerlere dek bir sürü konu, bir sürü detay, önemli ve faydalı bilgi, sayısız fotoğraf paylaştım. Yazılar kuru kuru gitmesin, boğazda kalmasın, okurken kimse sıkılmasın diye aralara sürekli edebiyat alıntıları, videolar, sanatçı ve müzik tavsiyeleri de sıkıştırmaya çalıştım. Geçen bu bir yıl içerisinde şunu çok iyi anladım ki blog açmak, blog yazmak gerçekten zor bir iş. Dışarıdan göründüğünden çok daha zor. Ne diyeyim, ancak yazan bilir! 🙂 Burada beş dakikada okunup bitirilen, basitmiş gibi görünen bir yazının ortaya çıkış süreci kimi zaman 2-3 haftayı alabiliyor. Sanıldığından, tahmin edilenden daha sancılı, çok daha uzun bir süreç bu. Bu nedenle, her ne kadar daima nicelikten çok niteliğe önem veren bir insan olsam da, bu bir yılda yayınladığım yazı sayısını da kendi adıma bir başarı olarak değerlendiriyorum. Üstelik hep daha iyisini verebilmek adına aynı yazıyı defalarca tekrar tekrar okuduğum oluyor. Dikkatli gözlerden kaçması imkansız zaten, sürekli olarak da yeni yeni bilgilerle güncellemeye çalışıyorum. Blogtaki tüm yazıların en altında, o yazının en son güncellendiği tarihi görebilirsiniz. Bugüne kadar hemen hemen hiç kimseden yardım almadan elimden gelenin daima en iyisini yapmaya çalıştım. Alexa sıralaması bakımından da geldiğim yer hiç fena sayılmaz. Ekim 2017 tarihi itibarıyla Türkiye'de altmış binlerdeyim. Üstelik Alexa sıralama yükseltme için de kaliteli içerik hazırlamak haricinde ekstra hiçbir şey yapmadım. Elbette asıl macera bundan sonra başlıyor. Bunun farkındayım. Heyecanlıyım daha yolun başındayım diyen Burak Kut gibiyim. 🙂 Bugüne kadar almış olduğum geri bildirimler, atmış olduğunuz mesajlar, mailler, yapmış olduğunuz yorumlar ne kadar doğru bir yolda ilerlediğimi gösterdi. Bu yüzden her şeyden önce bugüne kadar beni yalnız bırakmayan, yazılarımdan çok faydalandığını belirten, destek mesajları atan, yorum yazmasa bile siteye girip yazılarımı okuyan herkese ama herkese içten teşekkürler! Bir de bu sitenin oluşmasında en büyük pay sahibi olan, beni yazmaya teşvik eden yakın arkadaşlarım var tabii... Bu blog sizin sayenizde var, size de çok teşekkür ediyorum, hepinize buradan kucak dolusu sevgiler gönderiyorum! Lafı daha fazla uzatmak istemiyorum. Şimdi esas konuya geliyorum hemen. Yapılan bunca şeye, desteğe karşılık olarak çam sakızı çoban armağanı küçük küçük hediyeler vermek istiyorum. Blogun doğum günü vesilesiyle bir çekiliş yapmak ve aranızdan üç kişiye, yurt dışından aldığım bazı ufak hediyeleri göndermek niyetindeyim. Gelelim bu çekiliş ile ilgili detaylara. Katılım için yapmanız gereken şey çok basit. Blogtaki yazılardan istediğiniz herhangi birinin altına bir tane yorum yazmanız yeterli, hepsi bu. Yorumlarınızı 2017 yılı Eylül ayının sonuna dek (tam tarih olarak 30 Eylül 2017 günü 23:59'a kadar) yazabilirsiniz. Yani önümüzde tam on gün var. Yalnız sizden çok önemli bir ricam var. Lütfen yorumlarınızı yazarken kendi adınızı ve soyadınızı belirtin ve mutlaka sürekli olarak kullandığınız, güncel bir mail adresini girin. Çünkü kazandığınız takdirde size bu mail adresleri üzerinden ulaşacağım. Bu arada, yorum kısmında mail adresleri kesinlikle görünmeyecek ve kişisel bilgileriniz 3. herhangi bir kişi ya da kurumla asla paylaşılmayacak, buna emin olabilirsiniz. Tebrikler, % 0 faizle geri ödemesiz kredi kazandınız! başlıklı spam maillerden, reklam amaçlı cep telefonu mesajlarından sıkıldığınızı gayet iyi biliyorum. Ben de aynı durumdayım. Şimdi de hep birlikte hediyelere bir göz atalım isterseniz. Bir defa seyahat konulu kitaplar listesinden birer adet kitap. Bunun dışında diğer hediyeleri de bir set haline getirdim. Çekiliş sonucu belirlenecek üç kişi, birer kitap da dahil olmak üzere toplamda 5 parça hediye alacak. Kitabın dışındaki hediyeler ise şunlar: birer adet magnet, Cesky Krumlov, Varşova ve Prag'tan alınmış birer adet bardak altlığı, biri Prag, biri Zagreb ve bir diğeri de Paris temalı üç adet çizim ve birer tane de kitap ayracı. Kitap ayraçları da Barselona, Salzburg ve Venedikten. Kargo masrafları bana ait olacak. 3 asil, 3 tane de yedek talihli belirlenecek. Üstte belirttiğim gibi kazananlara mail adresinden ulaşıp adreslerini alacağım. Hediyeleri de ekim ayının ikinci haftasından itibaren göndereceğime söz veriyorum. Ekim ayının 1. haftası sonuna kadar ulaşamadığım asıl talihliler olursa, onların hakları otomatikman yedek talihlilere geçecek. Aynı mail adresini belirterek birden fazla isimle katılım yok. 🙂 İşte hepsi bu kadar. Kendinize çok iyi bakın. Şimdiden herkese bol şans diliyorum! - Taner M. - Ali Murat D. - Orkun A. - Mehmet Ö. - Müge E. Ö - Özlem B. - Kemalettin G. - Semi - Ayşenur G. - Yasemin T. - Faruk S. - Bahar D. - Ahmet E. - Gülçin U. - Ali H. - Ebru A. - Özgür A. - Burak K. - Esra G. - İrem A. - Güneş Ç. - Çağdaş K. - Rebeca - Selim Ş. - Dilara S. - Ertan T. - Cem S. - Hasan Ş. - Cem Ç. Hocam yazılarınızı ve de yaptıklarınızı kıskanarak takip ediyorum. Sağolun, teşekkürler. Herkesin yazılardan faydalanması ve hep gezmesi, yeni yerler keşfetmesi ümidiyle.. Asıl ben teşekkür ederim, zaman ayırıp okuduğunuz, beğendiğiniz için. Kaan hocam, harika paylaşımlarınız için çok teşekkür ederiz. Başarılar diliyorum. Kesinlikle aynı fikirdeyim! İstediğin zaman yazabilirsin, elimden geldiğince en kısa sürede yanıtlamaya çalışırım. Harika paylaşımlarınız icin çok teşekkür ederiz. Merakla yeni yazılarınızı bekliyoruz hocam. Kaan Hocam, turistik olmayan tüm gezileri bireyin içerisinde yaşadığı evreni kavrayarak kendini bulma çabası olarak görüyorum. Şehrimizin yaşamadığımız, çalışmadığımız semtlerinden dünyada ülkemize en uzak noktaya kadar oldukça geniş bir evren bu.... Başka türlü konuşan, bambaşka anlayan insanlar ve uzun yıllar yaşatılabilmiş iibadethane, köprü ve görkemli binalar.... Ne diyelim; kolaya kaçmadan aramaya devam.... Muhteşem tarif etmişsin gerçekten! Ancak bu kadar güzel ifade edilebilirdi. Nefis... Tekrar tekrar okunası bu katkın için çok teşekkür ediyorum. Kitap hediyeni görünce kendimi tutamadım ve ben de şansımı denemek istedim. Hazır yorum yaparken içimden geçenleri de söylemek isterim. Yazılarını elimden geldiğince takip ediyorum ve içerik bakımından ne kadar bilgi dolu olduğunu görüyorum. Gezi ile ilgilenen arkadaşlarıma da önermeye çalışıyorum. Daha ilk başlarda Gezivita'ya isim aradığın zamanları hatırlıyorum da bence çok büyük bir yol kat ettin. Yapacağın bütün gezilerde ve yazacağın yazılarda sana iyi eğlenceler diliyorum, Katılmakla çok iyi yaptın. Övgü dolu sözlerin için de çok teşekkür ediyorum ayrıca! Ve inan sen bu blog ismi hikayesini hatırlatınca yüzümde aniden bir gülümseme belirdi. 🙂 Ne günlerdi ama... En az benim kadar gezmeyi seven biri olarak ben de sana keyifli seyahatler diliyorum. Selamlar, sevgiler. Çok teşekkür ediyorum, ne mutlu bana ki böyle bir iz bırakabilmişim... Ne zaman istersen yazabilirsin, elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım. Selamlar, sevgiler. Merhaba hocam ilerde gideceğim yerler hakkında sizden çok güzel fikirler alabiliyorum bunu sağladığınız için çok teşekkürler. 🤗 İnşallah daha çok yerlere gidip bize bilgi verebilirsiniz. Çok teşekkür ederim Özgür. Yazıların işe yaradığını görmek sevindirici. Ayhan abi bir tanedir, az da olsa o tadı verebildiysem ne mutlu bana 🙂 Açıkçası benim de en büyük amacım bu zaten. Kuru kuru yazmaktansa, okuyana benimle o havayı teneffüs ettirebilmek. Çok teşekkür ederim yorumun için, daha önce söylediğim gibi, sorun olursa istediğin zaman yazabilirsin, elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışırım yurt dışı gezisi için. Selamlar. Bu güzel sözleriniz için asıl ben teşekkür ederim. Sağol, beni takibe devam o zaman! Bol gezmeler, mutlu, mesut yarınlar diliyorum. Ben de çok isterim 🙂 Çok teşekkür ediyorum, selamlar. Kaan bey sayenizde yunanistanda essiz bir gun gecirdim esnaf beni kaziklayamadi, bu benim gibi bi adam icin cok onemli. Basarilarinizin devamini dilerim. Bunu duyduğuma çok sevindim Cem Bey. Çok yakında çok daha ayrıntılı bir Yunanistan gezi rehberi yayınlayacağım, onu kaçırmayın lütfen. Çok teşekkür ediyorum!


Koşun koşun, overlok makinesi ayağınıza geldi, çekiliş ve güzel hediyeler var! Seyahat blogu Gezivita 2018 yılı eylül ayı itibari ile nihayet 2. yaşını da doldurdu. 2 yıl sonunda, sitede doksanın üzerinde yazı yayınlandı. Bunun yanı sıra sitede yer alan yazıların içeriğini, elimden geldiğince sürekli olarak güncellemeye çalışıyorum. Her yazının en altında, o yazının son güncellenme tarihini bulabilirsiniz. Blog bugünlere geldi gelmesine ama elbette yalnızca benim değil, siz değerli okuyucuların, seyahatseverlerin de katkılarıyla... Siz olmasaydınız, bu blog da olmayacaktı. Daha önce söylemiştim, tekrar etmek istiyorum. Bu blog yazdığım yazıları okuyanlar var olduğu sürece var, var olmaya devam edecek... Aşağıdaki videoda blogun kuruluş hikayesi var. Ben de yine her zamanki gibi elimden geldiğince herkese tek tek yardımcı olmaya çalıştım. Uzun uzun cevaplar yazdım. Gidip gördüğüm yerlerle ilgili bilgiler verdim, bildiklerimi, gördüklerimi, yaşadıklarımı paylaştım. Çok mutlu oldum. Birine yardımım dokunduğunda kendimi gerçekten çok iyi hissettim. Ve gördüğünüz gibi, zaman yine su gibi akıp geçti. Şimdi sırada yine bu doğum gününü hep birlikte beraberce kutlamak var. Geçen sene yaptığım gibi bir çekiliş düzenliyorum ve En Güzel Seyahat Kitapları başlıklı yazının içinde yer alan kitaplardan, şanslı 3 kişiye birer kitap hediye etmek istiyorum. Kitapların hangisi olduğu sürpriz. Kargo masrafı bana ait olacak. Çekilişe katılmak için yapılması gereken şey çok basit. Birkaç yöntem var. Bunlardan ilki, blogtaki yazılarımdan -bu da dahil olmak üzere- herhangi birinin altına bir yorum yazmak. Elbette adınızla beraber. İkincisi ise, Instagram sayfamdaki Instagram için buraya tıklayın çekiliş videosu veya fotoğraflarının altına, 3 arkadaşınızı başına @ işareti koyarak etiketlemek. Bunun yanı sıra, Instagram sayfamı yeni takip etmeye başlayan herkesin de çekilişe katılma hakkı olacak. Kısaca şöyle; buraya yani bloga bir yorum yazabilirsiniz, buraya pek uğramıyorsanız ama beni Instagram'dan takip ediyorsanız, Instagram sayfamda istediğiniz 3 arkadaşınızı etiketleyebilirsiniz. Dediğim gibi, etiketlenip beni sıfırdan takibe alanların da kazanma şansı var. Kitaplar benim için gerçekten çok değerli varlıklar... Onlarsız bir yaşam düşünemiyorum. Her ne kadar Türkiye'de yaşayan bir sürü insan için kitap hiçbir şey ifade etmese de, en azından bu blogun okuyucu veya takipçi kitlesinin o gruptan olmadığını çok iyi biliyorum. Alberto Manguel, Geceleyin Kütüphane isimli çok sevdiğim kitabında hoş bir anekdot paylaşır. 17. yüzyılın ünlü Alman filozofu Leibniz, bir kütüphanenin değerini belirleyen şeyin barındırdığı kitapların sayısı değil, içeriği ve okurun o içerikten yararlanma ölçüsü olduğunu söylermiş hep. Bu yüzden armağan olarak, kendim bizzat okuyup beğendiğim bu kitapları sizin için özenle seçtim. Yine şu sıralar okumakta olduğum Salah Birsel'in Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu kitabından da birkaç pasaj nakledeyim hazır yeri gelmişken. Ünlü yazar İlhan Berk, Giresun'un Espiye ilçesinde öğretmenlik yaptığı dönemler yaz aylarında hemen İstanbul'a gelir. Tophane rıhtımına çıkar çıkmaz da ilk iş olarak Yüksekkaldırıma tırmanır. Oradan Birsel'in deyişiyle cumbadak Haşet Kitabevine dalar. Neredeyse tüm aylığını Fransızca kitaplara yatırır. Aldığı kitaplarla, dönemin Cennet Bahçesi denilen yazlık kahvesine gelir ve bütün kitapları masanın üstüne atar. Oraya uğrayan diğer edebiyatçılar için de bu kelimenin tam manasıyla bir şölendir. Kitap ve edebiyat şöleni... Şölendir şölen olmasına da, eh, hal böyle olunca yazarımız İlhan Berk birkaç hafta içinde meteliğe kurşun atmaya başlar. Salah Birsel, Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu'nda, İlhan Berk'in henüz satın aldığı bu kitapları mecburen çok geçmeden yine Yüksekkaldırımdaki kitapçılara yok pahasına sattığını belirtir. Ama şunu da ekler: Berk buna hiç üzülmez zira kitaplardan elde ettiği o birkaç günlük mutluluk her şeyden üstündür. Dayanamadım, konu yine nerelerden nerelere geldi. Gerçi beni yakından tanıyanlar bu duruma çok da şaşırmamıştır. Evet, şimdi çekilişe dönelim isterseniz. Bu ay sonuna yani 31 Ekim 2018 akşamına kadar vaktiniz var. Kabaca 15 gün diyebiliriz. Hediyeleri kasım ayının ilk haftasında gönderiyorum. İşte hepsi bu kadar basit. Herkese şimdiden bol şans diliyorum, selamlar, sevgiler, keyifli seyahatler ve tabii ki bol okumalar! - @cagdaskuzu - @merveiscaan - @trkromer


Grand Hyatt İstanbul'da 2018'e Unutulmaz Bir Başlangıç Yapın! Grand Hyatt İstanbul, bu yıl da hem noel hem yılbaşı için hazırladığı birbirinden güzel menülerle misafirlerini bekliyor. Gas Brothers ve Utku Yurttaş yılbaşı yemeği süresince jazz, piano ve 70'lerden günümüze popüler müzikleri çalacaklar. Gece, Gas Brothers'ın perküsyon show'unun da yer aldığı performans ve after party ile devam edecek. Grand Hyatt'ın içinde bulunan 34 Restoran, içinde leziz hindinin de olduğu Noel Yemeği özel menüsü ile 24 Aralık Pazar günü aile kutlamaları ya da arkadaş buluşmaları için ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 24 Aralık akşam başlayan ziyafet 25 Aralık Pazartesi günü öğlen ve akşam da devam ediyor. Kişi başı 218 TL olan menü için önceden rezervasyon gerekiyor. Yeni yıla sevdikleriyle beraber güzel bir başlangıç yapmak isteyenleri 34 Restoran'ın deneyimli şeflerinin elinden çıkan geleneksel Türk ve Akdeniz mutfağının lezzetlerinden oluşan açık büfe bekliyor. Gas Brothers ve Utku Yurttaş'ın yılbaşı yemeği süresince jazz, piano ve 70'lerden günümüze popüler müziklerin çalacağı gece, Dining salonunda Gas Brothers'ın performans sergileyeceği, perküsyon show'unda dahil olduğu after party ile devam edecek. Sabahın ilk ışıklarına kadar devam edecek after party, yılbaşı ücretine dahil. 34 Restoran'da, 31 Aralık Pazar günü saat 20:00'de başlayan ve gece yarısı 02:00'ye kadar sürecek olan yılbaşı gala yemeğinin kişi başı fiyatı limitsiz yerli alkol içecekler 518 TL, limitsiz yerli & yabancı içecekler dahil fiyatı ise 618 TL. Minik misafirler için de kişi başı fiyat 318 TL. Keyifli geçen yılbaşı gecesinin ardından 1 Ocak Pazartesi günü saat 12.00-16:00 arasında 34 Restoran'daki brunch'ta arkadaşlarınızla, ailenizle, sevdiklerinizle yeni yılın ilk gününü kişi başı fiyatı 218 TL olan brunch ile keyifli bir şekilde geçirebilirsiniz.


"Corona Günlükleri" başlıklı yazı dizisine bu yazıyla nokta koyuyorum. Böylece bu seride toplam on yazı yayınlanmış oldu. Her biri ayrı konularda yazılmış bu bağımsız içerikleri okurken umarım keyif almışsınızdır. Aslında bu yazının konusu olarak müziği seçme fikri, iki sebepten ileri geliyor. Bunlardan birincisi, geçtiğimiz günlerde izlediğim bir program. Buna birazdan geleceğim. Diğer sebep ise daha önce okuduğum halde elime alıp sayfalarını tekrar karıştırdığım bir kitapta karşıma çıkan bir şiir oldu. Salah Birsel'in "Salah Bey Tarihi" isimli meşhur bir kitap serisi var. Beş ciltten oluşuyor. Bu serinin ikinci cildi olan "Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu'nun" sayfalarını karıştırırken, Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun Karadut isimli şiirine denk geldim bir sayfada. Mari isimli çok güzel bir kadına yazılan bu şiirin, bu yazının genel çerçevesini oluşturan müzik ve özel konusunu oluşturan Grup Vitamin ile ne alakası var diye düşünebilirsiniz. Buna da az sonra değineceğim. Geçenlerde Youtube'da tesadüfen karşıma çıkan 90'lar Kafasında Grup Vitamin üyeleri vardı. Meğer bu, benim çocukluk kahramanlarımdan biri olan Deniz Arcak'ın programıymış. Bu isimler elbette saymakla bitmez. Hangisi unutulabilir ki! Tabii şu an ortalama 34-36 yaş aralığının altında olup da okuyanlara, bu yazdıklarımdan -en azından bazıları- yabancı dil gibi gelebilir. Eh, ona da yapacak bir şey yok maalesef. Ben de yeni nesil şarkıcılara pek aşina değilim. Tekrar Grup Vitamine dönersem, örneğin Yandık Desene'yi çocukken arabada o kadar fazla dinlemiştim ki, aradan geçen bunca yıl sonra bile hala o albümdeki tüm şarkı sözlerini ezbere biliyorum diyebilirim. Bu albümden ilk aklıma gelen şarkıları bir çırpıda sayayım hemen: Rambo, İsmail, Dünya Turu, Yandık Desene, 900 Küsür, Entelim, Mualla... Altta Entelim şarkısının sımsıcak ve son derece sade klibini göreceksiniz. Grup Vitamin üyeleri Gökhan Semiz, Emrah Anul ve Selçuk Aksoy. Sonra aşağıdaki röportajda da göreceğiniz Tolga Sünter katılıyor bu ekibe. Röportajda konuştukları gibi, aslında eskiden her anlamda şimdiye göre gerçekten belli bir kalite varmış diye düşünüyor insan. Röportajda "müzisyen ve şarkıcı" arasındaki farka yapılan vurguyu son derece dikkat çekici buldum. Zaten bana kalırsa geçmişle şimdi arasındaki müzisyen kalitesini en çok fark ettiğimiz yer, şarkı sözleri olarak karşımıza çıkıyor. Mesela Grup Vitamin şarkıları genelde, dönemindeki birçok yerli veya yabancı şarkılara, müziklere gönderme yapardı. Klipleri de öyleydi. Ancak sadece bununla da sınırlı kalmazdı. Mesela grubun "Özgün Müzik" isimli şarkısında, yazının girişinde bahsettiğim ünlü şair Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun Karadut isimli şiirine bir gönderme yapıldığını anımsıyorum. Yani aslına bakarsanız bu tür şarkı sözleri yazabilmek için aynı zamanda çok ciddi bir genel kültüre, birikime, altyapıya sahip olmak, okumak, araştırmak, taramak, bilmek ve hep yeni bir şeyler öğrenmek gerekiyor. (Bu yazıyı yazdıktan çok sonra, internette, Grup Vitamin'in Barış Manço'nun bir programındaki görüntülerini buldum. Bilgiye, kültüre, sanata, bilime erişimin bu denli yaygın ve kolay olduğu günümüzde bile insanlar hemen her konuda vasatı ne yazık ki pek fazla aşamıyor. Bu durumdan hareketle, aklıma burada hemen Hollandalı hukukçu Hugo Grotius geliyor mesela. 16. yüzyılın sonu, 17. yüzyılın başında yaşayan bu düşünür, ünlü eseri Savaş ve Barış Hukuku Üzerine'yi yazabilmek için, Aristoteles'ten başlayarak kendi çağdaşlarına gelinceye dek bir sürü filozof ve düşünürün yapıtlarından yararlanmış. Açıkçası Grup Vitamin'in şarkılarını da ben biraz buna benzetiyorum aslında. Ortada çok ciddi bir sentez, uğraşı, emek, mücadele ve araştırma var. Sanırım Vitamin'in her yaşa hitap edebilmesinin nedenlerinden biri de budur. Bunun yanı sıra yine röportajda, o dönem çekilen kliplerin çoğunda belli bir hikaye örgüsünün olduğunun altı çiziliyor. Örnek olarak verilen Kenan Doğulu'nun Sımsıkı Sıkı Sıkı şarkısı ve klibi, benim yaşımdakiler için gerçekten de unutulmazdır. Ancak ne zaman kulağıma bir Grup Vitamin şarkısı çalınsa yüzümde bir tebessüm belirir aniden, o an istemsizce çocukluğuma geri dönerim ve olduğum yerde şarkı sözlerini mırıldanmaya başlarım. Kafam bir şeye takıldığında "Takmayacaksın" şarkısının klibini açarım, gülmek istediğimde "Bir Garip Aşk'ı" dinlerim. Karnım acıktığında "Zeytinyağlı Yaprak Dolması", hüzünlenmek istediğimde "İstanbul'da" imdadıma yetişir. Grup Vitamin'i ve şarkılarını gerçekten çok severim, hala açıp dinlerim. Grup, bundan bir kaç yıl önce Yandık Desene kasetindeki İsmail şarkısına yeni bir klip de çekti hatta. Şarkının yıllar önce çekilen ilk klibinde ise o dönem henüz meşhur olmayan Ata Demirer oynamıştı mesela.


Doktora tezi yazma çalışmalarım durmaksızın sürerken, bu blogta sinema üzerine fazla yazım bulunmadığını fark ettim. Aslında birkaç yazımın içerisinde tavsiye ettiğim filmler vardı ama başlı başına bu konuya ayırdığım çok fazla yazım yoktu. Dolayısıyla ilk olarak aklıma Güney Kore sineması geldi çünkü yakın zamanda seyrettiğim üç film de Kore filmleri kategorisi içerisindeydi. Şunu en baştan belirtmeliyim ki, Hollywood filmlerine fazlasıyla alışık olan bünyemize acilen Güney Kore sineması takviyesi yapmamız gerekiyor. Bir Güney Kore filmi bittiğinde, kafanızda bir sürü karışık düşünceyle öylece kalakalıyorsunuz. Hem Güney Kore filmleri izlerken hem de film bittikten sonra bir süre derin düşüncelere dalacaksınız. Bu gerçekten iyi bir şey. Kafka'nın sözlerini değiştirerek söylersek; "İzlediğimiz bir film, bir yumruk indirerek bizi uyandırmıyorsa, ne işe yarar?" Franz Kafka bunu kitaplar için söylüyordu ama ben Güney Kore Sineması için biraz değiştirdim. Şimdi hızla Kore filmleri tanıtımlarına geçelim isterseniz. Bu yazıda üç film önerim olacak size. Uluslararası ilişkiler alanında çalıştığım için, size önereceğim ilk film, politik bir Kore filmi olacak. Pandemi döneminde hayatını kaybeden ünlü Güney Koreli yönetmen Kim Ki-Duk'a ait olan Ağ ilk sırada yer alıyor. Kuzey ve Güney Kore arasındaki ihtilaf malumunuz. Kore Savaşı sonrasında ikiye ayrılan ülkenin kuzeyi totaliter bir rejim ile yönetilirken, güneyde ise liberal ve çoğulcu bir demokrasi var. Bir süre önce BBC Türkçe Youtube kanalında izlediğim bir video, Kuzey Kore'den Güney Kore'ye kaçan bir askeri görüntülüyordu. Aşağıda görebilirsiniz. İşte Ağ filmi de buna benzer bir konuyu ele alıyor aslında. Kuzey Koreli bir balıkçı, sandalı bozulunca yanlışlıkla Güney Kore tarafına doğru sürükleniyor ve bu ülkede casusluk suçlaması ile göz altına alınıyor. Kanımca filmin en çarpıcı sahnelerinden biri, hayatında ilk kez diğer tarafa geçen balıkçının, ülkesine ihanet etmemek adına Güney Kore'deki yaşamı görmemek için gözlerini sürekli olarak kapalı tutmaya çalışmasıydı. Kuzey Koreli balıkçı uzun sorgulama süreçlerinden sonra ülkesine iade ediliyor ancak hikaye bununla bitmiyor. Tam aksine her şey bir anda adeta yeniden başlıyor. Bu filmde içine kapanık bir karakter olan Jong-su'nun hikayesine tanık oluyoruz. Düşük diyebileceğimiz hayat standartlarında yaşayan Jong-su, çocukluk arkadaşı olan Hae-mi ile yıllar sonra tekrar karşılaşır. Aralarında bir yakınlaşma olur ancak Hae-mi kısa bir süre içinde seyahat amacıyla tek başına Afrika'ya gider. Döndüğünde yanında gizemli bir yabancı daha vardır: Ben. Ben, lüks diyebileceğimiz yaşantısı olan Güney Koreli bir gençtir. Ülkemizde son yıllarda gittikçe popüler olan Japon yazar Haruki Murakami'nin kısa bir öyküsünden uyarlanan bu film, hayatın anlamı, sınıf farkı, kapitalizm ve hatta küçük ölçekli de olsa edebiyat gibi temalara odaklanıyor. Filmdeki bazı diyalogları ilginç bulduğumu söylemeliyim. Gerçek ve kurgunun iç içe geçtiği bu yapım, ayrıca bende bir an önce William Faulkner okuma isteği uyandırdı. Nedenini filmi izleyince anlayacaksınız. Üçüncü ve bu yazıdaki son film önerim, yine Ağ filminin yönetmeni olan Kim Ki-Duk imzalı: Nabbeun Namja Yapım yılı 2001. İlk iki filmin aksine bol miktarda aksiyon ve şiddet sahnesine sahip olan bu film, gerçekten hayli ilginç. Filmin hemen başında üniversiteli genç bir kız tarafından aşağılanan bir hayat kadını satıcısı, ondan intikam almaya karar verir ve olaylar başlar. Bu iki kişi arasında hastalıklı bir aşka doğru evrilen hikaye, yan unsurlar olarak depresyon, hüzün, hırs gibi duyguları bir arada sunuyor. Oyuncu sayısının sınırlı olduğu bu film, uzun diyaloglardan ziyade jest ve mimikler üzerinden ilerliyor adeta. Zaten filmin ana karakteri olan Han-gi, film boyunca neredeyse hiç konuşmuyor. Bir başka yazımda tekrar görüşünceye dek, iyi seyirler.


Bundan bir süre önceydi. Sürekli bir şeyler okuduğum için, hangisi olduğunu şu an tam hatırlayamadığım bir kitabın içinde, bir başka esere referans verildiğini görmüştüm. Aynı sayfanın altında dipnot şeklinde gösterilen kaynaklar her zaman için daha çok hoşuma gider çünkü atıf yapılan bu kaynakla ilgili tüm bilgilere çabucak göz atmak mümkündür. Bu yüzden bölüm sonundaki toplu kaynak gösterimini pek sevmem. Sürekli bölüm sonuna gidip kaynaklarla ilgili künyeye bakmak ciddi bir zaman kaybı oluşturur benim açımdan. Dikkatimi çeken kaynağı elbette merak ederim ama bu sürekli gel-gitler beni bir süre sonra okumakta olduğum kitaptan da soğutabilir. İşte bu kitabı okurken, atıf yapılan bir başka kitap dikkatimi çekti. Hemen ismini bir kenara not aldığımı hatırlıyorum. Osmanlı Tarihi ile ilgili sürekli okumalar yapmama karşın, daha önce bu kitabın ismini ve yazarını hiç duymamıştım. Bu bende daha da merak uyandırdı. Tarih Vakfı Yurt Yayınları tarafından baskısı yapılmış olan, "Harem-i Hümayun: Osmanlı İmparatorluğu'nda Hükümranlık ve Kadınlar" isimli kitaptan bahsediyorum. 1993 tarihli bu çalışmanın yazarı Leslie P. Peirce. Kendisi New York Üniversitesinde görev yapan, profesör ünvanlı bir akademisyen. Bir hevesle internete girip hemen kitabı sipariş etmek istedim ancak acı gerçekle çabuk yüzleştim. Kitabın uzunca bir süredir baskısının olmadığı anlaşılıyordu. Ancak bende uyandırdığı merak duygusu gerçekten sınırsızdı. Bunun birkaç nedeni var. Bir defa, genelde Osmanlı İmparatorluğunu erkek egemen bir yapı olarak düşünmeye alışkın olduğumuz için, daha ismiyle bile ilgi çekiciydi: Osmanlı İmparatorluğu'nda Hükümranlık ve Kadınlar. Gerçekten de Osmanlı İmparatorluğu denildiği zaman, genelde aklımıza padişahlar ve onların siyasi ve askeri faaliyetleri gelir. Saray kadınlarını ve onların faaliyetlerini, etkilerini pek düşünmeyiz. İkincisi, özellikle kamuoyunda da kimi zaman gündeme gelen ve popüler kültürde de ismi çok geçen bir yapıyı barındırıyordu: Harem. Veya kitabın ismindeki şekliyle Harem-i Hümayun. İşte bu nedenle kitabın baskısının olmayışına bir hayli üzülmüştüm. Benim, özellikle de kitaplarla ilgili böyle bir huyum vardır. Bir süre, bir umutla yeni baskıyı bekledim. Sanırım Beyoğlu Sahaf Festivalinde bir sahafta gördüm ancak fiyatı nedeniyle almaktan vazgeçtim. Çünkü pahalıydı. Sonra zaman geçti, beklediğim yeni baskı bir türlü gelmedi. Bu sırada, özellikle 2022 yılından itibaren artan maliyetler nedeniyle, yayıncıların yeni baskı yapmaları eskiye oranla bir hayli zorlaştı. Yeni baskısı yapılan kitapların fiyatları da inanılmaz bir şekilde arttı. 2022 İstanbul TÜYAP Kitap Fuarında uğradığım Tarih Vakfı Yurt Yayınları standında, bu kitabın yeni baskısının kısa bir süre içerisinde yapılmasının oldukça zor olduğunu öğrendim. Geriye yapılacak tek bir şey kalıyordu. Ne olursa olsun, bir kez daha denk geldiği takdirde bu kitabı düşünmeksizin satın almak. Tam ümidim büsbütün kırılmak üzereydi ki, aynı fuarda sahafları gezerken tesadüfen bu kitabın kondisyonu gayet iyi durumda olan eski bir baskısını buldum. Satıcı iki yüz liradan aşağı tek kuruş bile inmeyeceğini söyledi. Bunca zaman bekledikten sonra daha fazla beklemeye tahammülüm yoktu ve kitabı pazarlıksız satın aldım. Yaklaşık dört yüz sayfalık hacimli ve oldukça detaylı bir çalışma olmasına rağmen, kitabı bir çırpıda okuyup bitirdim desem, herhalde yanlış olmaz. Beklediğim kadar varmış, gerçekten çok beğendim. Harem, yaygın kanının aksine sadece cinselliğin ön planda olduğu bir yer değil aslında. Cinsellik, özellikle de soyun, dolayısıyla da devletin devamı açısından elbette önemliydi. Ancak Harem aslında padişahın bir anlamda eviydi. Üstelik haremde çok farklı kişiler ve bununla bağlantılı olarak farklı iktidar odakları da vardı. Hanedan ailesi üyeleri için Harem bir ikametgahtı. Sultan ailesinin hizmetkarları için ise bir eğitim kurumu diye tarif edilebilir. Genç kadınlar sadece padişaha uygun cariyeler ve annesiyle diğer ileri gelen harem kadınlarına nedimeler sağlama amacıyla değil, aynı zamanda askeri/idari hiyerarşinin tepesine yakın erkekler için uygun eş sağlama amacıyla eğitilirlerdi. Enderun, saray içinde padişaha kişisel hizmet yoluyla erkekleri nasıl saray dışında hanedana hizmete hazırlıyorsa, harem de kadınları padişah ve annesine kişisel hizmet yoluyla dış dünyadaki rollerini almaya hazırlıyordu. Harem-i Hümayun'un gücündeki artış, 16. Yüzyıl Osmanlı İmparatorluğu tarihinin en dramatik gelişmelerinden biridir. 1520'de tahta çıkan Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatının hemen hemen başından 17. Yüzyıl ortasına kadar Osmanlı hanedanının ileri gelen kadınları, daha önce sahip olduklarından ve bundan sonra olacaklarından daha büyük bir politik güç ve kamusal öneme kavuştular. Gerçekten de imparatorluk tarihinin bu dönemine hem popüler hem de bilimsel edebiyatta "kadınlar saltanatı" denir. Valide Sultanın, şehzadelerin, harem ağalarının, cariyelerin yer aldığı Haremdeki kadınların gücündeki artış, Pierce'a göre, özellikle Kanuni Sultan Süleyman döneminden (Saltanatı 1520-1566) başlayarak, 17. yüzyılın ortasına dek devam ediyor. Harem kendine has özellikleri ile gerçekten ilginç bir sosyal etkileşim alanı. Ayrıca kapladığı alan bakımından da oldukça büyük bir yapı. Hala gitmediyseniz, Topkapı Sarayına mutlaka ilk fırsatta gidin ve sarayın içindeki Harem bölümünü dikkatlice, yavaş yavaş gezin. Meşkhane, Cariyeler Koğuşu, Valide Sultan Dairesi, Hünkar Sofası, Hünkar Hamamı gibi kısımlardan oluşan Haremi kendi gözlerinizle bir görün. Hatta bence gitmeden önce size önerdiğim bu kitabı okuyun, ondan sonra gidip gezin. Mesela ben, Roma'ya gitmeden önce şu kitabı okumuştum: Roma Mermer Şehir. Böylece gezi çok daha anlamlı bir hale geldi. Kemal Tayfur, Atlas Tarih Dergisinin 2011 tarihli beşinci sayısında, kimi padişahların aslında birer köle olan cariyelerin kölesi gibi olduklarını yazıyor. Ruhşah'ım, Hamid'in sana kurban ola. Efendim sana bende olmuş bir kulunum, ister darb eyle, ister öldür, sana teslimim. Pierce'ın kitabında ise, Haremin yapısından başlayarak Osmanlı Devletinin kuruluşu, devletin siyasal yapısı, hilafet kurumu, Osmanlı veraset sistemi, diplomatik gelenekler, savaşlar ve seferler, önemli kişiler ve olaylar son derece detaylı bir biçimde anlatılmış. Tüm bunların odak noktasında ise elbette kadınlar var. Hani şu meşhur TV dizisinden bilinen, Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Mustafa ve onun annesi Mahidevran Hatunun hikayesini de, bir akademik çalışmadan okuyarak öğrenmek gerçekten size çok farklı gelecek. - Hanedanın Üreme Politikası - Zevceler ve Cariyeler: 14. ve 15. Yüzyıllar - Hasekiler ve Damatlar Devri - Valide Sultanlar Devri - Osmanlı Saltanatının Değişen İmajları - Hükümdarlık Ayrıcalığının Sergilenmesi - Diplomasi Politikası - Politik Gücün Kullanılması Osmanlılarda şehzade ve sultan kızları salt doğumları kanalıyla iktidardan pay alırken, Hristiyan topraklarda köle edilip Müslüman yapılmış hanedan kadınları -cariye anneler- aile içindeki rolleri aracılığıyla iktidarın kullanılmasında bir hak iddia edebiliyorlardı. Hükümranlık, onlara erkekler gibi, doğrudan bahşedilmiş olmasa da, valide sultanlar bu hükümranlığın bekçisiydiler. Bu bekçilik işlevi, hükümranlık gücünün kaynaklarının ve kullanımının kavranmasını, bu gücü kullanacakların eğitilmesi görevini ve gücün korunması için uygun erkek hükümdar bulunmadığı zaman, bunu kendilerinin de kullanması dahil olmak üzere gerekli önlemlerin alınması sorumluluğunu içeriyordu. Harem-i Hümayun Osmanlı İmparatorluğu'nda Hükümranlık ve Kadınlar, bu konulara ilgi duyanların mutlaka okuması gereken nitelikli kitaplardan biri.


Hostel nedir?, hostelde kalmak nasıl bir deneyimdir gibi sorular, eminim pek çok kişinin aklını kurcalıyor. Ekşi Sözlükteki "hostel" başlığına baktığımda, genelde entrylerin tamamına yakınının, Eli Roth'un Hostel filmi ile alakalı olduğunu gördüm. Bu film, Slovakya'ya giden birkaç gencin başından geçenleri anlatıyor ve oldukça rahatsız edici sahneler barındırıyor. Hatta kimileri, "İzledikten sonra hosteller hakkındaki düşüncelerimi gözden geçirdim." gibisinden yorumlar da yapmış. Benimse aklıma hostel dendiğinde, Fransız yapımı oldukça eğlenceli L'auberge Espagnole filmi gelir mesela. Hala izlemediyseniz tavsiye ederim. Hatta izledikten sonra, eminim hostellere daha farklı bir gözle bakacaksınız. Ben bugüne kadar, Viyana'dan Praga, Floransa'dan Zagreb'e, Paris'ten Varşova'ya, Brüksel'den Üsküpe, Stockholm'den Budva'ya, Almatı'dan Bakü'ye kadar dünyanın çok farklı ülkelerindeki şehirlerde hep hostellerde kaldım. Hosteller hakkında yeterince bilgi sahibi biri olarak, tecrübelerimi paylaşma vakti geldi. İlk etapta on başlık var. Bu on başlığı iki ayrı yazıya böldüm. Bu yazı konu hakkında genel bir fikir vermesi açısından son derece faydalı olacaktır diye düşünüyorum. Yazının en son kısmında da hosteller ile ilgili bilgileri özetleyeceğim. Haydi bakalım başlıyoruz, keyifli okumalar. - sırt çantalı gezginlere - öğrencilere - kısa süreli konaklama için (örneğin 1-2 gün) ucuz yer arayanlara - bütçesini ekonomik kullanmak isteyen her yaştan insana Hostellerde, içinde ranzaların ve/veya yatakların bulunduğu odalar vardır. Bunlara dorm denir. Askerde birlikte kalınan koğuşlar veya üniversite yurtlarındaki odaların hemen hemen aynısı dersem, sanırım çok daha açıklayıcı olacaktır. Bu odalarda aynı sizin gibi gezginlerle beraber kalırsınız. Odalardaki yatak sayısı değişkendir. 2 kişilik, 3 kişilik, 4 kişilik, 6 kişilik, 8 kişilik olabileceği gibi, 20 ve daha fazla kişilik odalar da olabilir. Hatta bazı hostellerde aynı otellerdeki gibi aile odaları da bulunur. Yani sınırsız sayıda seçeneğiniz var. Bunlardan istediğiniz herhangi birini seçebilirsiniz. Bir hostelin yatakhane koğuşunun yanı sıra özel aile odası olabileceği gibi, bir otelin de aynı hosteller gibi yatakhane şeklinde dizayn edilmiş odası/odaları da olabilir. Yani bir yerin adının otel olması, orada hostel şeklinde bir alternatifinizin olmadığı anlamına gelmiyor. Peki bir otel veya hostelde, bu türden seçeneklerin olup olmadığını nasıl anlayacaksınız? Gayet basit. Booking. com, Hotels. com veya artık hangi web sayfasından veya aplikasyondan arama yapıyorsanız, listelenen ekranda bununla ilgili bilgi verilir. Yani arama yaptığınız zaman karşınıza gelecek odanın hangi tipte olduğu yazılıdır. Buna göre bakıp bir seçim yapabilirsiniz. Hostellerin fiyatları diğer alternatiflere göre çok düşüktür. Çünkü siz hostelde odayı değil, yattığınız yatağı kiralarsınız. Ancak bir hostelde geceliği 10-15 Euroya kalabileceğiniz gibi, 35-40 Euro tutan yerler de olabilir. Bu fiyatlar; mevsimlere, gittiğiniz ülkeye, hostelin bulunduğu yere, sunduğu hizmetlere ve kalitesine göre değişiklik gösterir. Viyana'da şubat ayında kaldığınız bir hostelin fiyatı, aynı oda tipi için yazın muhtemelen çok daha yüksek olacaktır. Çünkü Viyana özellikle yazın çok turist alan bir şehirdir. Hemen bu örneği biraz daha somutlaştırayım. Örneğin, konum olarak çok iyi bir yerde olan ve benim Viyana'ya ilk seyahatimde kaldığım Hotel Zum Prater için, aynı sene içerisinde, ocak ayında tek kişilik odaya ödediğim ücret, yazın, temmuz ayında 4 kişilik oda için istenen ücretten daha düşüktü. Orta Avrupa ülkeleri için konuşmak gerekirse, kış aylarında fiyatların yaza göre daha düşük olduğu söylenebilir. Bunu mutlaka değerlendirin! Bir başka örnek daha vereyim. Bir şehrin merkezi kısmında yani konum olarak birbirine çok yakın olan iki hostelde, sunulan hizmetlere göre fiyatlar farklılık gösterebilir. Örneğin A hostelinde konaklama için ücretsiz banyo havlusu da verilirken, B hostelinde bu hizmet hiç yoktur. Veya A hostelinde ücretsiz kasa hizmeti mevcuttur, hatta odalara da kartla giriliyordur. B hostelinde ise ne kasa hizmeti sunulur ne de odalara kartla girilmektedir. Yani odanın kapısı daima açıktır. İşte bu türden kimi farklılıklar, hostellerin fiyatlarına yansır. Elbette. Hosteller son derece güvenlidir diyebilirim. Ancak yine de tedbiri elden bırakmamakta fayda var. Kilidi size ait, içine eşyalarınızı hatta giysilerinizi koyabileceğiniz kişisel dolabı olan hosteller olabileceği gibi, yalnızca değerli eşyaları koymak için yararlanabileceğiniz küçük kasa benzeri dolapları olan hosteller de vardır. Bunlar genelde ücretsizdir veya sizden cüzi bir kaparo alırlar ama bunu ayrılmadan önce iade ederler. Yukarıda belirttiğim gibi, kimi hosteller hostele giriş ve çıkışlarda kullanmak için misafirlerine kart verirler. Yani bu kart olmadan giriş çıkış yapılamaz. Hatta odalara da bu şekilde girilir. Bu uygulama gördüğüm kadarıyla son dönemde giderek yaygınlaşmaya başladı. Sık sık karşılaştığım manzaralar olarak; yatakların üzerinde bırakılmış dizüstü bilgisayarlar, şarjda duran cep telefonları ve ağzı ardına dek açık valizleri sıralayabilirim. Ahmet Haşim; "Paris, Frankfurt... Yahut hiç!" isimli kitabında, yurt dışına seyahat edenlerin, yanında hepsi aynı önemde üç şey taşıdığını söyler: Canları, keseleri ve pasaportları. Açıkçası yurt dışındayken benim de en çok üzerine titrediğim iki şey cüzdan ve pasaport. İki gömlek, bir tane t-shirtü alsalar ne olur almasalar ne olur? Primark gibi yerlerden gider çok ucuza yenisini alırsınız. Hostellerin çoğunda, herkesin kullanımına açık ortak alanlar vardır. Bunlar, içinde koltuklar/sandalyeler, TV ve/veya PC bulunan oturma odası, yemek ile ilgili tüm alet edevatı bulabileceğiniz mutfak ve hatta oyun odası bile olabilir. Kendi gözlemlerime göre, bir hostelde mutfağın yer alma ihtimalinin, diğerlerine oranla çok daha fazla olduğunu söyleyebilirim. Bugüne kadar neredeyse gittiğim her hostelde mutfak vardı. Ancak burada bilinmesi ve dikkat edilmesi gereken husus, eşyaların kullanıldıktan hemen sonra mutlaka yıkanması gerektiğidir! Bulaşıkların kirli bırakılması hiç hoş karşılanmaz, zaten insanlar gördüklerinde direk uyarırlar. Arkanızdan sizin bulaşıklarınızı kimse yıkamaz. Lütfen bu konuda gerçekten duyarlı olalım! Temizlik, sadece bu iş için görev yapan, -aynı tatil köylerindeki gibi- kat hizmetlileri tarafından yapılır. Bu görevliler her gün düzenli olarak hem odaları hem de koridorları, banyoyu ve diğer ortak alanları temizler. Daha da ileri gidiyorum, siz odadayken temizlik yapmak için geldiyse belli bir süre için çıkmanızı bile isterler! Örneğin az önce bahsettiğim Varşova'da kaldığım Moon Hostel, Bakü'de kaldığım Sahil Hostel, Roma'daki Yellow Square Hostel, yalnızca konumuyla değil temizliğiyle de öne çıkan mekanlardan yalnızca birkaçı... Yakın zamanda Varşova, Bakü veya Roma seyahati düşünenler, bu isimleri mutlaka bir kenara not alsınlar. Ancak bu bölümü bitirmeden hemen önce, her hostelin temizlik bakımından aynı olmadığını da eklemeliyim! Bu yüzden başta "genelde" kelimesini özellikle seçtim.