Afyon'un meşhur yerleri listemize gelmeden önce belirtelim ki; Afyonkarahisar, Türkiye'deki en eski medeniyetlere ev sahipliği yapmış nadide topraklarımızdan biridir. Tarihi eserler sadece cami, kilise gibi ibadethanelerden oluşmuyor. Afyon'da M. Ö. yaşamış medeniyetlerin eserleri, yapıtları, mağaraları da bulunuyor. Tabi sadece tarihi eserler değil, kaplıcaların, maden sularının, doğal güzelliklerin de bol olduğu bir ilimizden bahsediyoruz. Birçok kimse gezi blogları üzerinden bir araştırma yapmadı ise şayet, Afyon'u sadece harita üzerinde sıradan illerimizden biri olarak görmektedir. Ta ki gidip görene ya da bu yazımızı okuyana kadar. 😉 Birazdan tüm detaylara gireceğiz. Kaymağı, lokumu, kaplıcaları ve haşhaşı ile tanınan Afyonkarahisar, eski tarihlerden bu yana kuzey-güney yol sisteminde olup, doğu-batı güzergahını birbirine bağlayan bir kavşak kenti olmuştur. M. Ö. 7000 yıllarına kadar uzanan bir geçmişe sahip olan kent Hitit, Frigya, Lydia, Pers, Roma ve Bizans Devletlerine ev sahipliği yapmıştır. Selçuklu Türkleri'nin 1071 Malazgirt Zaferi sonrası Anadolu'ya girmesiyle Selçuklu egemenliği altına giren Afyonkarahisar, sonrasında Sahipoğulları Beyliği, Germiyanoğulları Beyliği hakimiyetine girmiş, ardından 1428 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun topraklarına katılmıştır. - Afyon Gezilecek Yerler Merkez - Afyon'un Doğal Güzellikleri - Afyon Çevresi Gezilecek Yerler - Afyon'dan Ne Alınır? - Afyon'da Ne Yenir? - Afyon'da Aktivite Olarak Neler Yapılabilir? Afyonkarahisar'ı gezecek gezgin dostlarımıza tavsiyemiz ilk önce merkeze gitmeleri yönünde olur. Öncelikle burada konaklar, merkezdeki önemli noktaları gezer ve diğer ilçelere buradan kolay bir şekilde seyahat edebilirsiniz. Yine dönüş yaparken Afyon'un meşhur ürünlerini inceleyip alışverişinizi yapabilirsiniz. Afyon'un gezilecek yerleri yazımızın bu kısmında merkezle alakalı bazı bilgiler verelim. Şehrin merkezi bize göre iki kısımdan oluşuyor. Birinci kısım ve bizim için önemli olan tarafı eski yerleşim yerleri. İkinci kısım ise yeni yerleşim yerleri. Bu iki kısmı birbirinden ayıran herhangi bir şerit, yol falan yok. Kale ve yakın çevresi eski yerleşim yeridir. Burada tarihi konaklar, camiler, medreseler, külliyeler, türbeler, çarşılar bulunuyor. Kaleden uzaklaştıkça yeni yerleşim bölgelerine doğru gidiyorsunuz. Buralarda gezilecek görülecek fazla bir şey yok. Sıradan apartmanlar, marketler vs.. Fakat kale ve çevresi için oldukça fazla zaman ayırmanızı tavsiye ederiz. Her ne kadar Safranbolu, Amasra ve Kemaliye'nin tarihi evleri meşhur olmuş olsa da, Afyonkarahisar'ın da tarihi konakları bulunuyor. Her nedense şehrin bu özelliği pek duyulmamış. Az önce de yazdığımız gibi, şehrin bir kısmı yeni yapılardan, bir kısmı ise tarihi yapılardan oluşuyor. O sebeple konumuz sadece kale ve çevresi olacak. Çünkü buradaki her sokak görmeye değer eski konaklardan oluşuyor. Foto galeride bolca örnek eklemeye gayret etsek de daha bu yapılardan yüzlerce olduğunu hatırlatmak isteriz. Afyon'a vardığınızda bu sokakları gezmek için muhakkak vakit ayırın. Osmanlı, Türk tarihi ve öncesindeki medeniyetlere ev sahipliği yapmış bu önemli ilimizin hemen her yerinde tarihi eserler, anıtlar, mağara ve doğal güzellikler bulunuyor. Afyon'da gezilecek yerler yazımıza merkezde bulunan tarihi camilerle devam edelim.. Ayfon'un meşhur yerlerinden bir diğeri de Afyon Ulu Camii'dir. Kale'nin hemen yanı başında bulunan bir cami. 1273 yılında inşa edilmiştir. Cami, içeriden bir takım direk ve sütunlarla desteklenmiş, çatısı düz bir yapıya sahiptir. Her ilimizde bir Ulu Cami var çok şükür. 🙂 Afyon'un ulu camisi de burada. Camiye girdiğinizde gözünüze ahşap/ağaç kolonlardan önce kapının hemen ağzındaki kabir çarpacak. Sonra "Bu camide ne kadar çok kolon var" diyeceksiniz. Ama ahşap olduğundan gözünüzü rahatsız etmeyecek. Hatta bizim fikrimizi soracak olursanız farklı, güzel bir tasarım olmuş. 40 ahşap direği bulunan caminin 3 kapısı bulunuyor. Tavanı da komple ahşap kapatma olan bu eser, diğer camilere göre biraz daha farklı bir görüntüye sahip. Tavan çatıdan önce, hatıl denilen düzende, düz şekilde enine tomruklarla kaplanmıştır. Bu hatıllı çatılar Hititlerden beri bu toprakların ana mimarisini oluşturur. Hatıllara dikkatlice bakıldığında, hatılların ve bu hatılları sütunların üstünde taşıyan büyük kirişlerin sağ ve sola bakan taraflarında az miktarda izler görülebilir. Yine sütun başlıklarında da aynı kalem süslemelerini görmek mümkündür. Fakat bu kalem işi süslemeler cami yapımından 70 yıl sonra 1343'te gördüğü restorasyon çalışmalarından kalmadır. Caminin orijinal halinden kalan sütun başlıkları iki tanedir. Diğerleri restorasyon ve Osmanlı devirlerinden kalan mukarnaslı başlıklardır. Cami aydınlatması avize yerine yağ kandillerinden elde ediliyormuş. Dolayısıyla bu ve bunun gibi yağ kandilleriyle aydınlatılan camilerin direkt kandile bakan yüzeylerde asla süsleme yoktur. Bu sebeple hatılların ve kirişlerinin iki tarafı süsleme içerir. Orijinalinde galerisi olmayan camiye Osmanlı zamanında galeri eklenmiştir. Çok ayaklı bu cami, taş duvar olarak hala orijinalliğini korumakta. Mihrap mermerden, minberin gövdesi orijinal değil fakat kapısı orijinaldir. Bu kapının ya da minberin korkuluklarının birinin üstünde kapıyı yapan ustanın ismi bulunmaktadır. Selçuklu döneminden günümüze kadar gelen bu güzel eseri görmenizi tavsiye ederiz. Caminin adresi şu şekilde: Ulucami Caddesi No:31 / Merkez. Kale'den indikten sonra, bölgeden uzaklaşmadan uğramanızı tavsiye ettiğimiz şirin bir camidir. 1397 yılında yapılmış bu camiyi pek bilen yok. Kabe'ye benzediği ve ölçüleri birebir Kabe'yle aynı olduğu için bu ismi almış. Üzerinde kubbesi olmasa sanki biraz daha benzermiş. 😉 Görülmeye değer bu ufak cami az önce de bahsettiğimiz gibi Kale'ye yakın Çavuşbaşı Mahallesi'nde, Kabakmescit Cami Sokak'ta bulunuyor. Erken Osmanlı Devri külliyesi olup Afyonkarahisar'da bulunan en önemli Osmanlı eserlerindendir. Cami, medrese, hamamdan oluşan külliye 1472 yılında Sadrazam Gedik Ali Paşa tarafından yaptırılmıştır. Caminin ibadet mekanını iki kubbe, yan mekanlarını da üçer küçük kubbe örtmektedir. Son cemaat yeri caminin kuzeyinde yer alır, altı sütunlu ve beş kubbelidir. Giriş kapısı oldukça gösterişli olup köşeler yarım sütunlarla yuvarlatılmıştır. Caminin mihrabı beyaz mermerden olup yukarı doğru daralan mukarnaslarla süslüdür. Gri mermerden yapılmış olan minberin girişinde burmalı iki yarım sütun vardır. Hutbe yeri pramidal bir şekilde başlayıp konik külahla son bulur. Caminin minaresi taş kaide üzerine oturtulmuş burmalı ve yivlidir. Yivler arasında lacivert renkte Kütahya çinileri bulunmaktadır. Medrese dikdörtgen planlı olup kesme taştan inşa edilmiştir. Avlunun doğu ve batısında revakların arkasında üçer hücre, iki köşede de iki ayrı hücre vardır. Girişin karşısında ise kubbeli dershane ve bir hücre bulunmaktadır. Moloz taştan yapılmış olan hamam, erkek ve kadınlara ait iki kısımdan oluşmaktadır. Bugün yol seviyesinin yükselmesi ile hamamın zemini yolun altında kalmıştır. Osmanlı mimarisine sahip bu medrese günümüze kadar bozulmadan ayakta durmuş eserlerden biridir. Osmanlı'dan bu zamana kadar çeşitli amaçlarda kullanılan bu eser bir dönem müze olarak kullanılmış. Caminin 24 adet ufak kubbesi, kesme taşlardan yapılmış duvarları, ön kısımda bulunan şadırvanı ile oldukça güzel görünüyor. Afyon merkezde gezilecek yerler listesine almanızı tavsiye ederiz. Sultan Divani Mevlevihanesi, kuruluşu 13. yy'a uzanan, Anadolu'daki ilk Mevlevihanelerdendir. "Kırk Hatimli Şifalı Aşure" geleneğini devam ettiren tek Mevlevihane olma özelliğini de taşımaktadır. Aşure, 40 hafızın dualarıyla 40 kazanda pişirilir. Bize göre Afyon'un en önemli noktalarından biridir. Afyon Mevlevihanesi önem sırasına göre Konya Dergahı'ndan sonra gelmektedir. Tekke ve zaviyelerin kapatılması kanununun ardından bir süre Afyon Müftülüğü'ne tahsis edilen yapı, günümüzde cami olarak hizmet vermektedir. Mevlevihane; semahane, harem ve selamlık, matbah, derviş hücreleri gibi bölümlerden oluşmaktaydı. Cami ise kesme taştan inşa edilmiş olup üzeri merkezi kubbe ile örtülüdür. Semahanenin doğusundaki kafesli bölüm kadınlar mahfilidir. Afyonkarahisar turistik yerler listenin en favori mekanlarından biri olan bu güzel eseri görmenizi tavsiye ederiz. Tarihi konakların arasında bulunan türbe, yapı itibariyle Mevlana Türbesi'ni anımsatmaktadır. Mevlevi Türbesi deyince akla ilk gelen yer Konya olsa da, Afyonkarahisar bu konuda önemli şehirlerden biridir. Mevlana'nın Afyon'a gelmesi ile Mevlevi kültürü bu şehirde oldukça yaygın hale gelir. Öyle ki Konya'da Şeb-i Aruz töreninde ilk sema ekibi Afyon'dan gelmektedir. Özetle; Mevlevilik kültürünün ikinci adresi Afyon'dur. Türbenin içinde çeşitli kısımlar bulunuyor. Bal mumundan yapılmış eserlerle tarihi kültürler bu odalarda canlandırılmış. Türbe bölümünde Mevlevi şeyhlerine ait 12 ahşap sanduka bulunmaktadır. Afyonkarahisar Sultandağı'nda bulunan Sahipata Kervansarayı 1249'da II. İzzettin Keykavus'un vezirlerinden Sahip Ata Fahrettin Ali tarafından yaptırılmıştır. Dikdörtgen planlı yapı açık avlu etrafında oluşturulmuştur. Avlunun duvarları dışa kapalıdır ve giriş kapısı anıtsal bir görünüme sahiptir. Yolcular için yapılmış mekanlar avlunun çevresinde bir set üzerinde sıralanmıştır. Avlunun ortasında kervansaraya ait iki katlı, kare mekanlı bir mescit yer almaktadır. Mescidin üstü mukarnaslı bir kubbe ile örtülmüştür. Afyonkarahisar'ın Çay ilçesinde bulunan Selçuklu dönemine ait Taş Han, Taş Medrese'nin doğusunda yer alır. 1278 yılında III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde yapılmıştır. Büyük bir avluya sahip olan hanın, bugün avlu duvarlarının büyük kısmı yıkılmış, yalnız kapalı kısmı ayaktadır. Kare planlı Taş Han'ın iç mekanı dört sahın ile beş bölüme ayrılmıştır. Hanın merkezini oluşturan mekanın üstü dört büyük ayak üstünde yükselen bir kubbe ile örtülüdür. Bunun dışında kalan bölümler ise tonoz örtülüdür. Yapının anıtsal kapısı kesme taştan yapılmıştır ve istiridye motifleri ile köşe dolgularında üçgen yüzeylerle bezenmiştir. Taş Medrese, planı bakımından İnce Minareli Medrese'ye, çinileri bakımından Karatay Medresesi'ne benzemektedir. Binanın yapımında kesme ve moloz taş kullanılmış, giriş kapısı kesme taştan inşa edilmiştir. Medresenin duvarları dışa kapalıdır. Medresenin kapısı, yapının duvarlarından daha yüksektedir. Kapıyı çepeçevre bir bordür sarmakta, bir sıra örgü motifi ile birlikte gittikçe küçülen geometrik desenler süslemektedir. Yapıda mihraplı medrese eyvanı, hücreler ile iki katlı küçük kubbeli mekanlar bulunmaktadır. Giriş eyvanında yer alan kemer köşe dolguları, orta kubbenin pandantifleri ve mihrap mozaik kakma tekniği kullanılarak çini döşenmiştir. Orta kubbenin iç kısmı koyu ve açık renkli sırlı tuğlalarla bezelidir. - Kuyulu Cami - Yeni Cami - Ot Pazarı Cami - İmaret Cami - Adeyze Cami Hep camilerden bahsettik. Biraz da Afyon müzelerinden bahsedelim diyeceğiz ama şehirde kayda değer sadece bir tane müze var. Merkezde bulunan bu müzede Roma, Bizans, Hitit ve Frigya dönemlerinden kalma önemli kalıntılar bulunuyor. Kentin arkeolojik kazılarından çıkan lahitleri, mezar stellerini, heykelleri, sütun başlıklarını ve etnografik malzemeleri burada ve Bolvadin Müzesi'nde yakından görebilirsiniz. Kentte bir de Zafer Müzesi bulunuyor. Müze 1900'lerin başında yapılmış bir binada hizmet vermektedir. Bu bina, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde taarruz emrinin verildiği yer olmasından dolayı Cumhuriyet tarihimiz açısından önem taşımaktadır. Afyon merkez ve ilçelerinde yaz-kış fark etmeksizin gezilecek yer o kadar fazla ki gezmekle bitiremezsiniz. Öncelikle Afyonkarahisar'ın doğal güzellikleri ile başlayalım. Yazının ilerleyen kısımlarında gezilecek tarihi yerlerden de söz edeceğiz. Sönmüş pek çok volkanın bulunduğu ülkemizde, Kapadokya yöresi dışında da peri bacalarını görebileceğiniz yer Afyon'dur. Jeolojik yapısından dolayı volkanik bir arazide bulunan İhsaniye, İscehisar, Bayat ilçelerinde şapkalı, şapkasız pek çok peri bacasıyla karşılaşacaksınız. Türkiye'de peri bacası denince bu şehrimiz pek akla gelmese de, Afyon doğal güzellikleri listesinin önemli bölümlerinden biridir peri bacaları. Volkanik arazilerde görülen peri bacaları, sellenme sularının neden olduğu, farklı aşınma sürecinde oluşan sütun, piramidal sütun görünüşlü yer şekilleridir. Afyon Bolvadin ilçesinde bulunan Özburun'da, Minareli Deresi bölgesindeki peri bacaları, Afyon'da bulunan diğer peri bacalarına nazaran daha farklı yapıları ile dikkat çeker. Bununla birlikte Bayat ilçesinde bulunan İnpazarcık ile Mekan Yaylası'nın tam karşısına denk gelen Eyerli Dağı'ndaki peri bacaları da görülmeye değer alanlardan biridir. Afyon'da peri bacalarının yoğun olduğu ilçelerin başında İscehisar ilçesi gelmektedir. Buradaki Seydiler kasabasında oldukça fazla bulunur. Kasabaya, Ankara'ya giden kara yoluna yakın olması sebebi ile ulaşım oldukça basittir. Bununla beraber İhsaniye ilçesinin Döğer Kasabası'da da peri bacaları sıklıkla görülmektedir. Fotoğrafta İhsaniye Ayazini köyünde bulunan peri bacaları bulunmaktadır. İhsaniye'de Gezilecek Yerler yazımızda detaylara gireceğiz. Bunların dışında Karakaya Köyü, Veliler Mahallesi'nde Ağın Dağı bulunmaktadır. Burada dağın eteklerinde de peri bacaları görülmektedir. Son olarak Çatağıl Köyü yakınlarında bulunan orman içinde Ornaş Kayalıkları bölgesinde oldukça fazla sayıda peri bacaları bulunmaktadır. M. Ö. 750 yıllarında Frigler Anadolu'da Eskişehir, Kütahya ve Afyon bölgelerinde konaklıyorlardı. Bölgenin genel ismi Frig Vadisi olarak biliniyordu. Afyon ve çevre ilçelerinde kült mezar, mezar anıtları, Ana Tanrıça Kibele kültüne ait aslan kabartmaları gibi benzersiz eserler bu vadide ziyaret edilebilir. Afyon'un kuzeyindeki Göynüş Vadisi ve Döğer Bölgesi'nde bulunan Aslantaş, Yılantaş, Matlaş, Kapıkaya I ve Kapıkaya II gibi Frig kaya anıtları bunların başında gelmektedir. Ayrıca Roma ve Bizans dönemlerinde volkan tüfü kayaların oyulmasıyla meydana getirilen Metropolis, Bin İnler, İnpazarcık, Ornaş gibi yerleşim birimleri, Bayramaliler, Asar Kale gibi savunma mekanları, Selimiye, Alanören, Devrent, Elicek gibi mezar odaları, Kırkinler gibi dini mekanlar, Yedikapılar gibi yer altı yerleşimleri de mutlaka gezilmeli ve görülmelidir. Tarihi zenginliği yanında Afyon, Türkiye'nin termal başkenti olmaya adaydır. İlde bulunan beş kaplıca, içme, su banyosu, çamur banyosu olarak çeşitli hizmetlerle size kucak açmayı beklerken, Gazlıgöl Termal Merkezi, Hüdai Termal Turizm Merkezi, Heybeli Termal Turizm Merkezi Afyon'da gidebileceğiniz yerlerdendir. Afyonkarahisar ilimiz, termal ve kaplıca denince akla ilk gelmesi gereken şehirlerimizden biridir. Bölgede oldukça fazla termal ve kaplıca hizmeti veren firma bulunuyor. Ülkemizde son yıllarda termal turizmi oldukça gelişti. Afyon'da bu gelişime iyi ayak uyduran illerimizden.. Ömer Kaplıca da bu mekanlardan biri. Afyon merkezine takriben 15 km. mesafede bulunan mekan şehrin en önemli turizm merkezlerinden biri olma yolunda. Kaplıca sularında bulunan kurşun, magnezyum, baryum, demir arsenik, krom, bakır, florür, sülfat, nitrat, karbondioksit ve çinko birçok hastaya şifa vermektedir. Mekanın bölgede bilinir olmasının sebebi merkeze yakın olması ve ulaşım kolaylığıdır. Merkezde bulunan servisler ile kolayca Ömer Termal'e gelebilirsiniz. Afyon'un Sandıklı Hüdai Kaplıcaları, suyunun sıcaklığından dolayı oldukça buharlı bir yerdir. Kaplıcadan çıkan suyun sıcaklığı 60 dereceyi aşmaktadır. Kaplıca suyunun birçok hastalığa iyi geldiği bilinmektedir. Sandıklı Kaplıcaları'nda bulunan bazı tesisler bakanlığın onayı ile sevkli hasta kabul ediyor. Sandıklı Hüdai Kaplıcaları'nın bir özelliği de çamur banyosudur. Kaplıcanın biraz tepesinde bulunan çamur bölümü oldukça ünlüdür ve ziyaretçiler çamur banyosu yapmadan kaplıcanın tadına varamaz. İhsaniye'de bulunan Gazlıgöl, bir termal cennetidir. Farklı bir yazımızda Gazlıgöl'deki termal sular ve gezilecek yerler konusunu işledik. Afyon'da gezilecek yerler o kadar çok ki İhsaniye'yi bu listeden ayırmak zorunda kaldık. Çünkü İhsaniye ve Gazlıgöl ciddi manada gezilmesi gereken ayrı bir belde. Afyon çevresi gezilecek yerler bakımından oldukça zengin illerimizden biridir. Sadece merkez değil, merkez çevresinde ve diğer ilçelerde onlarda görülmesi gereken tarihi ve doğal güzellikler bulunuyor. Afyonkarahisar göllerinin ortak özelliği kuş cenneti olması. Flamingo ve diğer kuş sürülerinin oluşturduğu harika manzara görülmeye değer. Sazlık ve kamışlarla çevrili, bu yeşil renge bürünmüş gölün 304 km alanı Afyon sınırları içinde bulunuyor. Gölün bir kısmı ise Konya sınırları içindedir. Sazlık görünümü ve göçmen kuşların uğrak yeri olması sebebi ile Eber Gölü'nü anımsatmaktadır. Gölde sazan ve turna gibi balıklar bulunmaktadır. 40 km yüz ölçümüne sahip Karamık Gölü, Afyonkarahisar ilimizin Çay ilçesindedir. Saz ve kamışların bol olduğu göllerden biridir. Turna ve sazan balığı bu gölde de bulunmaktadır. Bununla birlikte karabatak, yaban ördeği ve çulluk gibi kuşların da mekanıdır. Karamık Gölü'nün güney kıyılarında nilüfer çiçekleri harika bir manzara sergiler. 41,5 km yüz ölçümüne sahip olan göl, Denizli ve Afyon sınırları içinde yer alıyor. Hemen hemen yarısı Afyon sınırları içinde olup, bu alanlar Dazkırı ve Basmakçı ilçelerine dahil olmuştur. Göl, Basmakçı ilçe merkezine 4 km. mesafededir. Sodyum ve sülfür üretimi yapılan gölün sodalı olduğu bilinmektedir. Acıgöl'ü güney kısımda bulunan Söğüt dağlarından gelen sular beslemektedir. Gölde flamingo, martı, karabatak, yaban ördeği, turna, yaban kazı, pelikan ve leylek gibi kuşlara bolca rastlanır. Flamingo kuşları için yaz ve kış ayları en uygun olan mekanlardan biridir. Çeşitli balıkların yaşadığı gölde su kaplumbağaları da görülmektedir. Kampçılar için gölün güney kısımlarında bulunan yaylalar en ideal alanlardan biridir. Karakuyu Göleti, Dinar ilçesine bağlı Eldere köyünde bulunmaktadır. Yüz ölçümü 1.099 hektar olan gölet, Afyonkarahisar-Antalya karayolu kenarındadır. Su kaynaklarının fazla oluşu, gölün kış aylarında donmasını engellemektedir. Gölün büyük bölümünde yetişen hasır otu, kamış, nilüfer ve birçok bitki türü, zengin florayı oluşturmaktadır. 1991 yılından itibaren bu bölgeye gelen dikkuyrukların yanı sıra, ördek, turna, leylek, balıkçıl, sakar meke, uzun bacak, saz delicesi, yalıçapkını, angut, söğüt bülbülü, flamingo, kuğu gibi kuşlar bu bölgede konaklamaya başlamıştır. İhsaniye tarafında ufak, şirin bir göl. Etrafında piknik ve bir çay keyfi yapılabilir. - Tam anlamıyla incelenmesi tamamlanmamış olsa da yörede pek çok mağara bulunmaktadır. Bunlardan sadece Kurtini Mağarası'nın envanteri çıkarılmış durumdadır. - Karakuyu Gölü, Eber Gölü, Acıgöl kuş gözlemi açısından uygun yerlerdir. - Henüz turizme açılmış olmasa da coğrafi özelliklerinden dolayı yaylacılığa uygun bir yer Afyon. Şuhut, Dazkırı, Emirdağ, Hocalar, Sandıklı ilçelerinde yaylacılık faaliyeti halen devam etmektedir. Afyon'un mağaralarından biri olan Buzluk Mağarası, Sultandağı ilçesi sınırları içerisindedir. Dereçine kasabasının güneyinde olan Buzluk Mağarası'na Afyon-Konya karayolu ile ulaşılmaktadır. Mağara keşiflerinde bu bölge turistik bir yere sahiptir. Mağaranın girişi bir kişinin geçebileceği genişliktedir. İçinde 3 kademe vardır ve girildiği anda mağaranın soğuk havasıyla karşılaşılmaktadır. Aşağı doğru inildikçe hava daha fazla soğumaktadır ve yerlerde buzlanmalar olmaktadır. Burada oluşan buz sarkıtları iklim koşulları sonucunda oluşmuştur. Mağaraya sadece yazın çıkılabildiği için ziyaretlerde genelde yaz aylarında olmaktadır. 2500 m.'yi bulan Sultandağları'nın zirvesindeki mağaranın buzulları, yüzyıllardan beri sadece yaz sıcağında erimektedir. Buzluk Mağarası, Sultandağı ilçesine bağlı Dereçine kasabasının güneyinde Sultandağları'nın 2519 m. ile en yüksek yeri olan kuzeybatı zirvelerinde yer alan bir doğa harikasıdır. Sadece yazın çıkılabilmektedir. Afyon Bolvadin'e 7 km. uzaklıkta bulunan İnsuyu Mağarası, Dipes köyü, Karakaya yöresindedir. İki kat şeklinde, onar metrekarelik odalar mevcuttur. Sarkıt ve dikitlerle dolu olan mağaradaki berrak ve tatlı su bulunmaktadır. Afyon'da az bilinen Karacamal Mağarası, Kocadere bölgesindedir. En yakın yerleşim yeri Balçıkhisar Kasabası'dır. Giriş kısmı geniş olan mağarada içeri doğru ilerledikçe alan oldukça daralır. Beş galeriden oluşan mağaranın dördü geniş biri dar alana sahiptir. İlk baharda su seviyesi yükselince son galeriye girmek biraz güçleşir. "Bökenin Yurdu" olarak bilinen bir mekanda bulunan Kurtini Mağarası, oldukça güzel manzaraya sahip bir bölgededir. 300 m. uzunluğunda olduğu tahmin edilen mağara, Sandıklı ilçesine 34 km. mesafede. Bölgeyi ziyarete gelen gezginlere tavsiyemiz Oktur Mağarası'nı da görmeleri. Kocatepe ve Dumlupınar savaşlarını bilirsiniz. Bu savaşların yapılığı bölgede kurulan anıt ve şehitlikler turistlerin dikkatini çeken mekanlardan biridir. Bölgeye uğrarsanız, Afyon'un gezilecek yerleri listenize burayı da eklemenizi tavsiye ederiz. Afyonkarahisar'a bir gezgin olarak ya da öğrenci, memur, asker gibi mecburi ihtiyaç gereği yolunuz düştü. "Buraya kadar gelmişken neler almalıyız? Afyonun neyi meşhur?" diye soruyorsanız hemen başlayalım. Lokum deyince aklınıza düz kare şeklinde lokumlar gelmiş olabilir. Bunlar da var ama Afyon'un meşhur lokumu kaymaklı lokumdur. Merkezde ve ilçelerde birçok mağaza bu lokumlardan satmaktadır. Bir tane firmada oldukça yoğunluk var. Fiyatı da piyasaya göre yüksek. Bize sorarsanız aynı kalitede başka firmalar da bulunuyor. Sadece ismi çok duyulmuş. Biz size isim vermeyelim beğendiğiniz yerden alın. Fiyatlar sizi aldatmasın. Dazkırı'dan ipek halı, İscehisar'dan mermer biblolar, Sandıklı'dan bakır süs eşyaları, Sultandağı'ndan Napolyon kirazı ve vişne, haşhaşlı ekmek, katmer gibi haşhaştan yapılmış yiyecekler, keçe, yemeni de alabileceğiniz diğer ürünlerdendir. Ayrıca kaymaklı ekmek kadayıfı, haşhaşlı, ıspanaklı, patatesli bükme de sevdiklerinize götürebileceğiniz muhteşem lezzetler arasındadır. Zengin bir yemek kültürü olan Afyon'da temel lezzetler hamur ve ete dayanıyor olsa da, sadece Afyon'a özgü kaymak ve lokum gibi ürünler de mevcuttur. Yemek çeşitliliği oldukça fazladır. Köfte çeşitleri olarak; çullama köfte, sulu köfte, ilibada dolması ve göce köftesi aklımıza ilk gelenlerden. Göce tarhanası, keşkek, arabaşı, ağzı açık, bükme, börek, bazlama, börek kenarı, haşhaşlı börek, ikiz börek, katmer, ocak bükmesi, şepit, cızdırma, cücü, çörek, nohut çöreği, dolama, ev hamuraşı, ev makarnası, nuska hamuraşı, sakala çarpan, velense hamuraşı, miyane çorbası övme, peksimet, ak pide, haşhaşlı pide, katıklı pide, yalım pidesi, halka pişi, lokma pişi, düz pişi, Afyon salatası, patlıcan böreği, bütün et patlıcan, yanı yarma, nohutlu patlıcan, kavurmalı patlıcan kebabı, patlıcan küllemesi, patlıcan dolması, yoğurtlu sarımsaklı patlıcan kızartması, imambayıldı ve patlıcan köftesi. Afyonkarahisar, her yıl düzenlenen yarışlar ile offroad konusunda önemli bir yere sahiptir. Afyon, Sandıklı, Akdağ rotalarında önemli offroad turnuvaları düzenlenmektedir. Yarış sırasında Frig vadisi ve Afyon'un zorlayan doğal ortamları ile karşılaşılmaktadır. Çok sayıda yılkı atları yarış sırasında karşınıza çıkmaktadır. Offroad sırasında piknikler, konser vb. gibi birçok etkinlik yapılmaktadır. Doğa ile başbaşa kalmak, orman içinde dolaşmak, toprağa basmak, temiz hava solumak, su ve kuş sesi dinleyip haftanın yorgunluğunu atmak çoğu zaman kaçınılmaz ihtiyaç olmaktadır. Afyon ili sınırları içinde yer alan milli parklarda çok sayıda yürüyüş parkurları bulunuyor. Ülkemizin en önemli trekking rotalarından olan Frig Vadisi yürüyüş yolunun bir bölümü Afyon'dan geçer. Doğaseverlerin favori rotalarından olan Frig Vadisi'nin Afyon ayağını siz de keşfedebilirsiniz. Afyon, Türkiye'nin önemli kuş gözlem noktalarındandır. Önemli türlerin göç yolları buradan geçmektedir. Örneğin, Afyon-Dinar ilçesi sınırları içerisinde bulunan Karakuyu Gölü, Afyon-Çay ve Bolvadin ilçesi sınırları içerisinde bulunan Eber Gölü, Afyon-Başmakçı ve Dazkırı ilçesi sınırları içerisinde bulunan Acı Göl kuş gözetleme turizmi için elverişlidir. Afyon, tarihi ile olduğu kadar doğası ile görülmeye değer bir şehirdir. Özellikle kuş gözlemcileri için cennet niteliğinde göller ve parklar var. Başkomutanlık Milli Parkı, Eber Gölü, Akşehir Gölü, Acıgöl, Akdağ görülmesi gereken yerlerdendir. Aşure Festivali, mevleviliğin ikinci merkezi olarak nitelendirilen Afyonkarahisar'ın manevi şahsiyetlerinden, Mevlana'nın torunu Sultan Divani Mehmet Semai Hazretleri'nin tanıtılması ve Afyonkarahisar halkının birlik ve beraberliğinin sağlanması amacıyla kutlanmaktadır. Afyonkarahisar Mevlevihanesi'nde "Aşure Geleneği" ilk defa 1540 yılında Sultan Divani ile başlamıştır. Etkinlikte Aşure dağıtımının yanı sıra bilimsel toplantılar ve sema gösterileri yapılmaktadır. Muharrem ayının 10. günü Afyonkarahisar'ın merkezinde düzenlenmektedir. Bu şenlik, Afyonkarahisar Belediyesi tarafından 1984 yılından beri her yıl 6 Mayıs'ta kutlanmaktadır. Çocuklar arasında yardımlaşma, arkadaşlık ve yarışma duygularının geliştirilmesi ve el becerilerinin arttırılması amacı ile düzenlenen şenlikte ayrıca halk oyunları ve müzik dinletileri de yapılmaktadır. Festival sayesinde Türkiye'nin yumurta borsası olarak bilinen Başmakçı ile flamingoların ürediği 5 alandan birisi olan Acıgöl'ün adı dünyaya duyurulmaktadır. Flamingo ve Yumurta Festivali, Nisan ayında Afyon Basmakçı ilçesinde düzenlenmektedir. 1999 yılından beri 6 Mayıs'ta Basmakçı ilçesinde kutlanmaktadır. Birlik ve beraberliğin geliştirilmesi amacı ile halk konserleri, folklor gösterileri, fakir ve öksüz çocukların sünnet ettirilmesi için sünnet şöleni düzenlenmektedir. Afyonkarahisar'ın en meşhur ürünlerinden birisi olan kaymağın festivali ise Bolvadin ilçesinde "Kaymak ve Kültür Şenlikleri" adıyla gerçekleştirilmektedir. Bolvadin'i kültürel yönleriyle tanıtmak, kaymak ve kaymakçılığın yanında manda besiciliğini teşvik etmek amacıyla yapılan bir şenliktir. Çeşitli eğlenceler, müzik, yöresel yarışmalar, sergiler, panel ve konferanslar başlıca etkinliklerdir. Her yıl Ağustos ayının ilk haftası düzenlenmektedir. Festival, Çay ilçesinde yetişen ve ilçe halkının önemli bir geçim kaynağı olan vişneyi tanıtmak ve üreticileri teşvik etmek amacıyla düzenlenir. Halkın paylaşım ve dayanışma duygularını da geliştirmek için yapılan Vişne Festivali, 1974 yılından bu yana her yıl Temmuz ayının 2. haftasında yapılır. Toplu sünnet şöleni, halı saha futbol turnuvası, resim sergisi, Türk halk müziği ses yarışması, yöresel yemek yarışması, festival yürüyüşü, mehteran gösterileri, en güzel vişne ve en güzel vişne bahçesi seçimi, Belediye Açık Hava Amfisi'nde halk konseri ve havai fişek gösterileri başlıca etkinliklerdir. Tarihsel ve turistik yönü açısından önemli olan bu şenlik, 1996 yılından bu yana her yıl Nisan ayının 4. haftasında yapılır. Yörenin geleneksel yaşamının tanıtılması, tarihsel ve turizme yönelik yönlerin ortaya çıkarılması başlıca amaçlardır. Afyonkarahisar'da yapılan festivaller arasında en büyüklerinden biri olan Ayazin Turizm Şenliği'ne, Afyonkarahisarlıların yanı sıra Türkiye'nin birçok yerinden ziyaretçiler akın etmektedir. Bu çerçevede tarihi ve turistik yerlere düzenlenen geziler ise en önemli etkinliklerdir. Yunus Emre'nin Türkiye'de on beş yerde mezarı bulunduğu, bunlardan birinin de Sandıklı İlçesi, Yunus Emre Mahallesi'nde olduğu bilinmektedir. Yunus Emre'nin hocası Taptuk Emre'nin mezarının da burada olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilmektedir. Yunus Emre'yi ve hocası Taptuk Emre'yi anmak ve ilçenin kültürel zenginliklerini yeni nesillere tanıtmak amacıyla, Temmuz ayı içerisinde Sadıklı ilçesinde yapılan bir törendir. Tiyatro, şiir yarışmaları, konferans, halk oyunları başlıca etkinliklerdir.


Zirvesi her zaman dumanlı ve beyaz kar örtüsüyle kaplı meşhur Ağrı Dağı'na ev sahipliği yapan, ismini de bu dağdan alan ilimiz Ağrı.. Bulunduğu konumdan dolayı Orta Asya'dan göç eden topluluklar için bir giriş noktası olmuş bu şehir. Ama bölgede tam anlamıyla köklü uygarlıklar kurulmamıştır. Asya topraklarını Avrupa'ya bağlayan kara yolları buradan geçmektedir. Her devirde önemli bir stratejik konuma sahip olmuş Ağrı, aynı zamanda Doğu Anadolu'dan gelen göç ve akınların ilk durağıdır. Yerleşik halkın sık sık değişmesi, saldırılar ve göçler Ağrı'da uzun süreli bir kültür ve medeniyet oluşmasını engellemiştir. Hititler ve Hurrilerin burada etkili olduğu düşünülmekle birlikte, kuzey ve kuzeydoğu yönüne doğru yapılmış olan bir takım kaleler (M. Ö. 9. yüzyıldan itibaren) Urartuların bölgede en kalıcı uygarlık olduğu konusunda kanıt sayılabilir. Ağrı, Osmanlı döneminde Şarbulak, bir dönem Karakilise, Nuh Tufanı Efsanesi'nden dolayı ise Ermenilerce Ararat olarak anılmıştır. Sakalar, Murat Nehri ve Doğubayazıt çevresine yerleşmişler, Sakaların ardından da Arsaklılar bu bölgeye egemen olmuşlardır. Arapların bölgeye hakimiyetinden sonra Abbasiler yönetimi ele almışlardır. 11. yy'a kadar ise Ağrı ve çevresi Bizanslılar, Türkler ve Araplar arasında el değiştirmiştir. Osmanlı döneminde Şarbulak olan şehrin ismi, Kazım Karabekir zamanında Karaköse olarak değiştirilmiştir. 1869'da ilçe olan Ağrı, 1927 yılında il merkezi olmuştur. Ağrı'da gezilecek en güzel tarihi ve turistik yerleri şöyle bir sıralayalım. - Ağrı Dağı Milli Parkı - Ağrı Meya Antik Kenti - Ağrı Buz Mağaraları - Küpkıran Kayak Merkezi - Ağrı Diyadin Kaplıcaları - İshak Paşa Sarayı - Ahmedi Hani Türbesi - Ağrı Doğubayazıt Urartu Kalesi - Ağrı Balık Gölü - Sürmeli Mehmet Paşa Kümbeti - Durupınar - Ağrı Dağcılık ve Doğa Yürüyüşü - Ağrı Yaylacılık Faaliyetleri - Ağrı'nın Neyi Meşhur? Türkiye'nin doğusunda, sönmüş bir volkanik dağ olan Ağrı Dağı'nın iki doruğu bulunmaktadır. Bunlar Büyük Ağrı ve Küçük Ağrı'dır. Büyük Ağrı, Türkiye'nin en yüksek dağıdır (5.137 metre). Küçük Ağrı ise koni biçimindedir (3.896 metre). Bu dağların kraterleri bulunmasa da zirvesinde koniler ve çatlaklar bulunuyor. Ağrı Dağı'nın 1500 3500 metre arasında ardıç ağaçları, 4000 metreden sonra ise sürekli karla kaplı olduğu biliniyor. Büyük Ağrı'nın büyük bölümü ağaçsız. Küçük Ağrı ise kısmen kayın ormanlarına sahip. 1829 yılında, Ağrı Dağı'na ilk tırmanışı gerçekleştiren kişi Alman bir dağcıdır. Onun ardından Rus ve Avrupalı dağcılar, Cumhuriyet döneminde de Türk dağcılar Ağrı Dağı'na tırmanmayı başarmışlar. Ağrı Dağı'nın jeopolitik özelliği dışında kutsal bir yanı da vardır. Tevrat'ta ismi Ararat olarak geçer. Efsanevi dağın adı Nuh'un gemisi ile adeta özdeşleşmiş. Rivayete göre; Hz. Nuh gemisini Ağrı Dağı üzerine oturarak büyük tufandan kurtulmuş. Bu inanış sebebiyle Ağrı Dağı, yerli ve yabancı turistlerin hep dikkatini çekmiştir. Kuran-ı Kerim'de Nuh tufanı konusu geçmiş olsa da, Ağrı dağından söz edilmemiştir. Ağrı'nın Diyadin ilçesine bağlı, Diyadin'e 12 km. mesafede bulunan Günbuldu köyündeki Meya Mağarası, kayalara oyularak yapılmış barınma yerleri, tapınak, ibadethane ve odalardan oluşmaktadır. Kentten günümüze ibadet objelerinden haç şeklinde taşlar ve mezarlar gelebilmiştir. Arkeolojik kazılar sonucunda buradan çıkarılan iki koç heykeli ise il merkezinde bulunmaktadır. Büyüleyici bir yapıya sahip bu antik şehir, Ağrı ilimizin görülmeye değer en önemli mekanlarından biridir. Küçük Ağrı Dağı'nın güney cephesinde, Hallaç köyüne yaklaşık 3 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Doğal bir mağara olan Buz Mağarası, yaklaşık 8 metre derinliğinde, elips şeklinde bir çukurdur. Mağara içinde bazalt sütunlar, buz tabakaları, kayalar üzerinde sarkıt ve dikitler bulunuyor. Mağaranın girişinde sürekli sıcak ve soğuk hava akımı oluyor. Kışın fazla soğuk olmayan Buz Mağarası, mevsimlere göre değişen bir havaya sahip. Güneş ışığının mağara içerisine süzülmesi ile buzların üzerinde beliren manzara görülmeye değer. Mağara yaz aylarında o kadar soğuk ki güneş ışığının erittiği buzlardan damlayan sular kısa bir süre sonra tekrar buz oluyor. Mağaraya inerken yanınıza kalın kıyafet almanızı tavsiye ederiz. Mağaranın yanına kadar araçla gitme imkanınız yok. Takriben 400-500 metre yol yürümeniz gerekiyor. Ağrı'da yılın altı ayı kar yağışı görüldüğünden, bu durum kış sporları için iyi bir fırsata dönüşüyor. Çok büyük bir tesisi olmasa da Ağrı ilimizin de bir kayak merkezi var. Küpkıran Kayak Merkezi, Palandöken ve Sarıkamış kayak pistlerine alternatif olarak kurulmuş mütevazi bir kayak tesisidir. Kasım ayından Mart'ın sonuna kadar kayak yapılabilen tesiste çığ ve sis tehlikesi olmadığı biliniyor. Özellikle öğrenci ve memurlar için güzel bir etkinlik alanı. Fiyatlar da makul seviyelerde. İran'dan gelen turistlerin de uğrak mekanlarından biridir Küpkıran Kayak Merkezi. Büyük beklentiler olmadan uğrayabilirsiniz. "Burası beni kesmedi" diyenler için ufak bir not düşelim; Sarıkamış Kayak Merkezi, Ağrı merkeze araçla 2 saat mesafededir. Yaklaşık 160 km.. Ağrı'nın kaplıcaları Diyadin ilçesine yaklaşık 8 km. mesafede bulunuyor. Diyadin, Ağrı il merkezine 60 km. uzaklıktadır. Bu bölgede Yılanlı, Davut ve Köprü kaplıcaları yer almaktadır. Termal suları, içerisinde bulundurduğu değerli minerallerden dolayı şifalı olma özelliğini taşımaktadır. Kaplıca suyu cilt hastalıkları, romatizmal hastalıklar, kadın hastalıkları, kemik hastalıkları ve metabolizma bozukluklarında yardımcı tedavi unsurudur. Kaplıca suyunun sıcaklığı 72-78 C'dir. Bölgedeki en bilinir tesis ise Saklıköy Termal Otel. Ağrı'da onlarca antik kent, tarihi camiler ya da manastırlar görmek mümkün değil belki. Ama İshak Paşa Sarayı başlı başına Ağrı'ya yetecek bir değere sahip. İshak Paşa Sarayı, Doğubayazıt ilçesinin 7 km. güneydoğusunda, eski Doğubeyazıt kayalıkları üzerinde kurulu muhteşem bir mekan. Saray 7600 metrekarelik alana yayılmış devasa bir külliyedir. Cami, hamam, aşevi, cephanelik, harem odaları ile Lale Devri'nin son büyük yapısı durumunda olan sarayın diğer bir özelliği ise, topraklarımızda uygulanan ilk kanalizasyon ve merkezi ısıtma sistemlerinden birine sahip olmasıdır. Sarayın som altın kaplama kapısı 1917'de Moskova'ya taşınmıştır ve hala Moskova Müzesi'nde sergilenmektedir. Detaylara aşağıda linkini verdiğimiz yazıdan ulaşabilirsiniz. Doğubayazıt ilçesine 8 km. uzaklıkta bulunan türbe, İshak Paşa Sarayı'na 500 metre mesafede bulunuyor. Bölgenin en meşhur ilim adamlarından biri olan Filozof Ahmedi Hani, hiç evlenmemiş ve ömrünü ilme adamış bir şahsiyettir. Bölgede yüzlerce talebe yetiştiren Hani, bu mekanı da medrese olarak kullanmış. Said Nursi'nin de gençliğinde burayı ziyaret ettiği bilinmektedir. Doğubayazıt'ın Belleburç mevkiinde, ilçeye 5 km. mesafede bulunan Doğubeyazıt Kalesi, İshak Paşa Sarayı'na yürüme mesafesinde olup, Ahmedi Hani türbesinin yanı başındadır. Ağrı Doğubeyazıt Kalesi'nin yapım tarihi bilinmemektedir. Kayalıklar üzerine kurulu bu kale bugün harap bir durumdadır. Urartular döneminde yapıldığı düşünülen kalenin içinde antik çağ kalıntıları ve Urartu mezarı bulunmaktadır. Kale üç bölümden oluşmaktadır. Orta bölümde mağaralar ve bir mabet kalıntısı vardır. İshak Paşa Sarayı'na kadar geldiyseniz, zaten yakın mesafede bulunan Ahmedi Hani Türbesi'ni ve Urartu Kalesi'ni de ziyaret etmenizi tavsiye ederiz. Denizden yüksekliği 2241 metre olan Balık Gölü, Türkiye'nin rakımı en yüksek gölleri arasında yer alır. Çevresindeki yüksek dağlardan inen derelerle beslenen bu göl, kışın buz tutan görüntüsüyle ziyaretçilerine harika kareler sunar. Ağrı Balık Gölü, ülkemizde gezilmesi, kamp yapılması, en azından kenarında oturup bir temiz hava alınması gereken doğal güzelliklerden biridir. Ayrıca Doğubayazıt ile Ağrı arasındaki bölgede bulunan göller ve bataklık alanlar, ülkemizdeki önemli kuş gözlem alanlarındandır. Özellikle de sonbahar aylarında, kuş çeşitliliği arttığı dönemlerde gidilebilir. Ağrı'nın Hamur ilçesinde bulunan Sürmeli Mehmet Paşa Kümbeti, İshak Paşa'nın torunlarından İbrahim Paşa ve ailesine aittir. 1802 yılında inşa edilen Kümbet dikdörtgen planlı olup, üzeri ayna tonoz denilen bir örtü sistemi ile kapatılmıştır. Kesme taştan yapılan kümbetin cephesi, dört sıra halinde bazalt taşı ile de hareketlendirilmiştir. 5 adet pencere ile aydınlatılan yapının iç kısmı bitkisel motifler ve yıldızlarla süslü olsa da bunlar günümüzde tahrip edilmiştir. Durupınar sitesi, Tendürek Dağı'nda büyük bir agrega yapısıdır. Nuh'un Gemisi'nin izlerini taşıdığı inancından dolayı zaman zaman ziyaretçi alan bir bölgedir. Nuh'un Gemisi denilen saha, Doğubayazıt'ın 16 km. güneydoğusunda, Büyük Ağrı Dağı zirvesinin 29 km. güneyinde, İran sınırının ise 3 km. kuzeyinde bulunuyor. Yaklaşık 2 bin rakımlı bir bölge. Tabi ortada bir gemi yok. Zemin yapısı gemiye benziyor o kadar. Gidip de hayal kırıklığına uğramamanız adına uyarmış olalım. Sert bir iklimin hüküm sürdüğü Ağrı Dağı, yaz aylarında çeşitli dağcılık faaliyetlerine uygundur. Ünlü gezgin Marco Polo bu dağa çıkılamayacağını söylemiş olsa da, 1829 yılında Prof. Frederik Von Parat tarafından yapılan ilk tırmanıştan bu yana sayısız tırmanışlar yapılmıştır. Yürüyüş, kamp kurma ve tırmanmak için Ağrı Dağı, dağcılık sporuna gönül verenler için tercih edilen yerlerin başında gelmektedir. Ağrı Dağı, zirvesinden hiç eksilmeyen karı, jeolojik yapısı, volkanik dağ olma özelliği ve kutsal kitaplarda bahsi geçen Nuh'un Gemisi ile macera ve adrenalin severleri kendine çekmeyi başarmaktadır. Yerli ve yabancı turistler yaz aylarında Ağrı Dağı eteklerinde kamp kurup, tırmanış turlarına katılırlar. Sağlık sorunu bulunmayan ve iyi bir kondisyona sahip herkes rehber eşliğinde Ağrı Dağı'na tırmanış gerçekleştirebilir. İlin güneyinde yer alan Süphan Dağı, Ala Dağ ve Tendürek Dağları da dağcılık ve doğa yürüyüşleri için elverişlidir. Yaylacılık kentin önemli etkinliklerinden biridir. Sinek Yaylası, Ahtalar Gediği ile Balık Gölü arasında kalan alanı kapsamaktadır. Ağrı'da bunların dışında; Mirgemir-Çakmak Yaylaları, Davul Yaylası, Kraktin Yaylası, Pani Yaylası ve Katavin Yaylası bulunmaktadır. Ayrıca Aladağ ve Sinek Yaylası balı oldukça meşhurdur ve şifalı olduğuna inanılmaktadır. İklim özelliklerinden dolayı Ağrı ilinde başlıca geçim kaynağı hayvancılıktır. Bu durum beslenme alışkanlıklarını da şekillendirmiş, et ve buğday üzerinde yoğunlaştırmıştır. Özellikle Abdigör Köfte ve beyaz bal, tadına bakılması gereken ürünlerden. Gosteberg et, selekeli alabalık, haşıl, hengel erişte, kuymak, kete, pişi erdek, hasude, yalancı köfte, ayranaşı, halise, çiriş ketesi ve murtuğa yöreye özgü yemeklerdir. Doğubayazıt ilçesindeki pasajlar yöreye ait otantik ürünlerin bulunabileceği başlıca yerlerdir. Ağrı merkezdeki Eski Van Caddesi'nde ünlü otlu peynir ve diğer pek çok lezzetli peynir çeşidi satın alınabilir. Bal da yöreden alabileceğiniz özel ürünlerden. Yine Doğubayazıt'ın kendine özgü halı ve kilimleri vardır.


Anadolu'nun en doğu ucundaki illerimizden biri olan Ağrı, Türkiye'nin en yüksek zirvesi Ağrı Dağı'na ev sahipliği yapıyor. Ağrı Dağı dışında görkemli İshak Paşa Sarayı, Diyadin Kaplıcaları ve dondurucu soğukları ile ünlenen bu şehrimiz maalesef memleketimizin en fakir bölgelerinden biri. Ağrı gerek sağlık ve eğitim hizmetlerinin yetersizliği, gerek zorlu iklim şartları barındıran coğrafyası, gerekse yeterli yatırımlara sahip olamadığı için sürekli göç veren ve ekonomik anlamda kalkınmayı başaramayan bir şehir. Aslında biraz varlık içinde yokluk çeken bir yer burası. Yaz ve kış turizminde büyük potansiyel barındırmasına rağmen tanıtım konusunda yetersiz. Kafkasya Bölgesi gibi büyük bir ticari pazarın dibinde bulunmasına rağmen bunu değerlendirmeyi henüz başaramamış bir belde. Belki doğuda olması ve terör korkusu yüzünden oluşan ön yargılar da var bu şehre. Ama her şeye rağmen Ağrı, memleketimizdeki kültür mozaiğinin güzel bir parçası ve daha fazla değerlenmesi gereken bir ilimiz. Yaşar Kemal'in 1970 yılında yazdığı bir roman 'Ağrı Dağı Efsanesi'. Ağrı Dağı civarındaki köylerden birinde yaşayan Çoban Ahmet ile bölgenin yöneticisi olan Mahmut Han'ın kızı Gülbahar arasındaki imkansız aşkın destansı hikayesini anlatır. Bu romanın ayrıca 1975 yılında, Memduh Ün'ün yönetmenliğinde bir filmi de çekilmiştir. Daha sonra yine aynı ismi taşıyan bir operaya ilham kaynağı olmuştur. Murat Ses'in besteleyip Moğollar Grubu'nun çaldığı unutulmaz 'Ağrı Dağı Efsanesi' parçasını da es geçmemek lazım. Peki Ağrı nasıl bir şehir? Ağrı'nın ekonomisi, iklimi, hayat şartları nasıl? Ağrı mutfağının meşhur yemekleri neler? Ağrı hakkındaki bilgileri kısa başlıklar halinde sunalım. Ülkemizin en heybetli dağı olan Ağrı Dağı hakkında da bazı bilgiler verelim. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Ağrı, Türkiye'nin doğu sınırındaki illerden biri. Ağrı ilimizin komşuları; kuzeyde Kars, kuzeydoğuda Iğdır, batıda Erzurum, güneyde Van, güneybatıda Muş ve Bitlis'tir. Ağrı'nın doğu sınırı ise İran'a komşudur. Ülkemizi boydan boya geçen E80 karayolu, Ağrı içinden de geçip İran'a uzanmaktadır. Anayol hattı üzerinde bulunan Ağrı merkeze ulaşım hem komşu şehirlerden hem de diğer bölgelerden oldukça rahat ve kolaydır. Ağrı'nın kendi otobüs firmaları da birçok şehirle karşılıklı olarak seferler düzenliyor. Ağrı otogarı şehir merkezinin içinde bulunuyor. - İstanbul Ağrı arası yaklaşık 1430 kilometre ve 16 saat 30 dakika. - Ankara Ağrı arası yaklaşık 1070 kilometre ve 12 saat 30 dakika. - İzmir Ağrı arası yaklaşık 1700 kilometre ve 19 saat 30 dakika. - Adana Ağrı arası yaklaşık 980 kilometre ve 12 saat 30 dakika. - Malatya Ağrı arası yaklaşık 570 kilometre ve 7 saat. - Trabzon Ağrı arası yaklaşık 480 kilometre ve 6 saat 30 dakika. Ağrı'da bulunan Ağrı Ahmed-i Hani Havalimanı, şehir merkezinin yaklaşık 8 km. kadar güneyinde yer alıyor. İstanbul ve Ankara'dan aktarmasız şekilde Ağrı'ya uçuş bulabilirsiniz. Ağrı Ahmed-i Hani Havalimanı ile şehir merkezi arasında uçak saatine göre hareket eden otobüsler mevcut. Bunun dışında taksi ya da araç kiralama imkanınız var. Merkeze giden otobüsler haricinde özel firma servisleri de Ağrı'nın ilçelerine kadar hizmet veriyor. Türkiye'yi Orta Asya ve İran'a bağlayan en önemli sınır kapısı Ağrı'da bulunuyor. Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde bulunan Gürbulak Sınır Kapısı, ilk olarak 1937'de Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla yaptırılmış, 2003 yılında da yenilenerek tekrar hizmete girmiştir. Anadolu'nun Orta Asya'ya açılan kapısı olan Ağrı, birçok medeniyetin uğrak noktası olmuş ama bu geçiş sırasında bölgeye gelen uygarlıklar genellikle kalıcı olmamıştır. Bölgenin bilinen ilk yerleşimcileri önce Hititler, sonrasında ise Hurri Devleti (M. Ö. 1340 M. Ö. 1200) olmuştur. Urartular M. Ö. 825 M. Ö. 786 yılları arasında bu bölgeye yoğun akınlar düzenlemiş ve Ağrı'daki en köklü medeniyeti onlar kurmuştur. Ağrı Dağı yakınlarında, Taşburun ve Karakoyunlu köyleri civarında Urartu yazıtlarına rastlanmıştır. M. Ö.700'lü yıllara gelindiğinde önce Kimmerler, Medler, Persler daha sonra ise Büyük İskender bölgede hakimiyet kurmuştur. İskender'in ölümü sonrası Ermeniler yöreyi ele geçirmiştir. M. Ö. 680'de kısa bir süre bu bölgeye yerleşen Sakalar, Doğu Anadolu'nun ilk Türk yerleşimcileri olmuştur. Onları Arsak ve Artaksıyaslı Krallıkları takip etmiştir. Hz. Osman zamanında İslam topraklarına katılan bölge, Abbasiler sonrası bir dönem tekrar Bizans'ın hakimiyetine girmiştir. 1071 Malazgirt Savaşı sonrası Türklerin Anadolu'ya girişi başlamış ve Ağrı toprakları uzun bir süre Ahlatşahlar Devleti'ne bağlı kalmıştır. Yörenin sonraki hakimleri; Ani Atabekleri (1027-1225), Cengizliler (1239), İlhanlılar (1256-1358), Celayirliler, Moğollar (1393), Karakoyunlular (1405-1468) ve Akkoyunlular olmuştur. Çaldıran Savaşı'nın ardından Ağrı, Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı sınırlarına dahil edilmiştir. 1869'da ilçe olarak kabul edilen Ağrı, 1927 yılında il statüsüne geçmiş ve Türkiye Cumhuriyeti topraklarındaki yerini almıştır. # Ağrı ilinin ismi nereden geliyor? Bu bölgenin adı Osmanlı zamanında Şorbulak, Ermeniler döneminde Karakilise, Kazım Karabekir Paşa zamanında ise Karaköse olarak anılmış. En sonunda il sınırları içinde bulunan ve Türkiye'nin en yüksek dağı olan Ağrı Dağı'ndan dolayı şehre Ağrı ismi verilmiş. Nuh Tufanı'nın yaşandığı Ararat Dağı'nın burası olduğuna inanalar, bölgeyi Ararat olarak da isimlendiriyor. Nüfus: Ağrı'nın 2020 yılı nüfusu yaklaşık 540 bin kişidir. - Diyadin - Doğubayazıt - Eleşkirt - Hamur - Patnos - Taşlıçay - Tutak Ağrı ilimizin temel geçim kaynakları tarım ve hayvancılık üzerine kurulmuştur. İlin önemli tarım ürünleri; şeker pancarı, buğday, arpa, pamuk, mısır, çavdar, kendir ve pirinçtir. Sulama altyapısının yetersizliğinden dolayı günümüzde Ağrı'nın sahip olduğu potansiyele göre üretimi düşüktür. Kırsal kesimlerinde ise hayvancılık önemli bir geçim kaynağıdır. İlin geniş yayla ve meralarında koyun, keçi, sığır ve manda yetiştirilir. Elde edilen et ve süt ürünleri küçük beldelerdeki ticari hareketliliği sağlar. Sanayi ve madencilik alanlarında ise çok düşük düzeyde ilerleme vardır. Ağrı, tarım-hayvancılık alanında olsun, diğer ticari faaliyet kollarında olsun, yeterli seviyede yatırım alamayınca sürekli göç veren bir şehir haline gelmiş. Ekonomik olarak ülkemizin en zayıf bölgelerinden biri olan Ağrı'nın yatırıma ve desteğe ihtiyacı olduğu açık. Yoksa sahip olduğu potansiyel kaynakları değerlendirmesi pek mümkün gözükmüyor. Ağrı topraklarının yarıya yakın kısmı yüksek dağlık arazilerden oluşur. Türkiye'nin en yüksek zirvesi olan Ağrı Dağı da ilin Doğubayazıt ilçesinde bulunuyor. Uzun sıradağları ve 1600 metreyi aşan rakımıyla Ağrı, çok sert bir karasal iklime sahiptir. Kışın -40 derecelere ulaşan havasıyla Türkiye'nin en soğuk illerinden biridir. İlkbahar ve sonbaharın kısa sürdüğü Ağrı, yılın büyük bölümü karla kaplıdır. Yazlar ise sıcak ve yağışsız geçer. İkliminin çok sert olması, yağış azlığı ve volkanik bir arazi üzerinde bulunması nedeniyle, Ağrı'nın ormanlık arazisi yok denecek kadar azdır. İlin bitki örtüsü bozkır ve steplerden oluşur. # Ağrı'da yapılan Yazıcı Barajı nedeniyle su altında kalan Başçavuş Köyü'nün minaresi kışın çok ilginç bir görüntü oluşturuyor. Türkiye, İran, Nahçıvan ve Ermenistan'ın kesişme noktasında yer alan Ağrı Dağı, 5137 metre yüksekliği ile Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Sönmüş bir volkanik dağ olan Ağrı'nın iki zirvesi bulunuyor. 5137 metre olan yüksek bölüm Büyük Ağrı, 3898 metre olan küçük kısım ise Küçük Ağrı olarak adlandırılır. Ağrı Dağı farklı devirlerde ve farklı kültürlerde değişik isimlerle anılmıştır. - Osmanlı Türkçesi: Aghur Dağı - Ermenice: Masis / Marsis / Massis / Masik - Hristiyan Dünyası ve Batı Coğrafyası: Ararat - Selçuklu Türkleri: Eğri Dağ / Ağır Dağ - Yakutça: Ağr - Farsça : Kuh-ı Nuh / Kuh-e Nu - Arapça: Cebel'ül Haris - Kürtçe: Çiyaye Agiri # Resmi kayıtlara göre Ağrı Dağı'na ilk tırmanış 9 Ekim 1829'da Prof. Frederik Von Parat tarafından yapılmıştır. İkinci tırmanış ise 21 Şubat 1970'te Dağcılık Federasyonu eski başkanlarından Dr. Bozkurt Ergör tarafından gerçekleştirilmiştir. Bir dönem yasak getirilse de daha sonra tırmanışın serbest bırakılmasıyla Ağrı Dağı binlerce dağcının popüler tırmanış rotası haline gelmiştir. # Ağrı Dağı'na tırmanışlar dağın Doğubayazıt ilçesine bakan yüzünden gerçekleştirilir. Dağa tırmanmak için en uygun aylar Temmuz, Ağustos ve Eylül'dür. Kışın da tırmanış yapılır ama çok daha zorlayıcıdır. # 4 bin metre yüksekliğe kadar bazalt, sonrasında ise andezit lavlarından oluşan Ağrı Dağı'nın zirvesinde dört mevsim erimeyen çok kalın bir buzul örtüsü vardır. # Başta Hristiyanlık olmak üzere bazı inanışlara göre Nuh Tufanı sonrası Hz. Nuh'un gemisinin karaya oturduğu yer olan Ararat Dağı burasıdır. Ama bu ittifak sağlanan bir görüş değil. Avrupa'nın da en yüksek zirvesi olan Ağrı Dağı'nın bir kısmı Iğdır, bir kısmı da Ağrı/Doğubayazıt sınırları içinde yer alır. Dağ, Aras ve Murat Nehirleri arasındadır. Doğu Anadolu'nun mutfağı genel olarak eşsiz lezzetlere sahip. Ağrı'da bu yemek kültürünün önemli bir parçası. Genelde hayvancılığın yaygın olduğu Ağrı'da yöresel yemekler de ağırlıklı olarak et üzerine yoğunlaşıyor. Ağrı yemekleri içinde en meşhuru Doğubayazıt yöresinde yaygın olarak yapılan Abdigör Köftesi. Aynı zamanda bir diyet yemeği olan bu köfte oldukça zahmetli bir yemek. Yağsız, kemiksiz ve sinirsiz taze et, taş üzerinde tokmak yardımıyla hamur kıvamına gelene kadar dövülüyor. Sonrasında soğan, su, yumurta ve baharatlarla çırpılan et, bir süre dinlendirilip pilavla servis ediliyor. Geleneksel Ağrı mutfağında yemekler sadece etlerle sınırlı değil elbette. - Abdigör Köftesi - Selekeli - Gösteberg Buğulama - Keledoş - Pişi Erdek - Hasude - Çiriş Ketesi ve Çiriş Aşı - Hengel - Kete - Piti Kebabı - Zülbiya Tatlısı Ağrı mutfağını daha yakından tanımak isteyenler için Ağrı Valiliği'nin yayınladığı bir de kitap bulunuyor. "Ağrı Geleneksel Mutfak Kültürü Ve Yemekleri Kitabı"nı temin ederek Ağrı yemeklerini siz de evde deneyebilirsiniz. Ağrı'da bulunan üniversitemiz Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi. Eski ismi Ağrı Dağı Üniversitesi olan ve 2007 yılında kurulan bu okul, oldukça modern ve güzel bir kampüse sahip. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi kampüsü şehir merkezinin batı çıkışında, 5-6 km. uzaklıkta bulunuyor ve halk otobüsleriyle ulaşım sağlanıyor. Kampüs içerisinde öğrencilere yönelik kafe, restoran, atölye, tiyatro ve spor salonu gibi imkanlar mevcut. Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük kültür ve kongre merkezilerinden biri de burada bulunuyor. Üniversitenin oldukça geniş ve ferah bir çevre düzenlemesi var. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi yerleşke olarak güzel ama bu okul genelde öğrencilerin son sıralardaki tercihlerinden biri oluyor. Ağrı'da yılın neredeyse 7-8 ayı havanın soğuk olması, büyük şehirlere uzaklığı ve merkezinin çok küçük olması bunda etken tabi ki. Ağrı'nın yerel halkı bile sürekli başka şehirlere göç ederken öğrencilerin şehri sevmesi çok olası olmuyor maalesef. Şehir pek sosyal ve kültürel aktivite imkanı sunmuyor. Öğrenciler Ağrı'da kuracakları güzel dostluklar ve eğitim öğretim hayatının meşguliyeti ile bir şekilde vakit geçirip mezun olurlar ama memurlar için iş biraz daha zor tabi. Ağrı'nın ilçelerinde hayat şartları kışın çok daha zorlaşıyor. Kapanan yollar, buzlanmalar ve kısıtlı imkanlar nedeniyle Ağrı çok çetin bir şehirdir. Ağrı'daki bir öğretmen çocuklara eğitim-öğretim verirken, Ağrı da bu insanlara zorlu hayat şartlarını öğretir adeta. Ama Ağrı insanı çok sıcakkanlıdır. Hızlı büyüyüp metropolleşen kentlerde kaybolan komşuluk ilişkilerini burada bulabilirsiniz. Ağrı ucuz bir şehir mi? Öğrenci ve memurlar için Ağrı'da konaklama bedelleri ucuz diyebiliriz. Ev kiraları ve yurt giderleri Türkiye ortalamasına göre iyidir. Ama ısınma bedelini de işe dahil edince fiyat yine biraz yükseliyor mecburen. Yine de genel olarak ekonomik bir şehirdir. Ulaşım, alışveriş ve kira gibi konularda öğrenci ve memurları zorlamaz. Bir artısı da, Van ve Erzurum gibi iki büyük şehre oldukça yakın olduğu için özellikle hafta sonları vakit geçirmek için buralara seyahat edebilirsiniz.


Kapadokya bölgesinde bulunan Aksaray ilimiz, dünyanın en görkemli ve en güzel doğa harikalarından birine ev sahipliği yapıyor. Ihlara Vadisi... Gidip göremeyenler belki abarttığımızı düşünebilirler ama bu fikriniz Ihlara'yı görmenizle değişecektir. Ihlara Vadisi, içinde yerleşim yeri olan, dünyanın en büyük ikinci vadisi olarak gösteriliyor. Kurak ve çorak bir yapısı olan Kapadokya'da yemyeşil bir cennet köşesi. Aksaray ayrıca devasa yeraltı şehirlerine, Hasan Dağı gibi Anadolu'nun en heybetli zirvelerinden birine, Tuz Gölü, Nora Antik Kenti, Eğri Minare gibi gezip görmeniz gereken daha birçok yere sahip. Anadolu'nun mütevazi şehirlerinden biri olan Aksaray, tarihi ve kültürel değerleriyle önemli bir ilimiz. Aksaray'ın il olarak tanınması çok eskilere dayanmadığı için, "Aksaray il mi, ilçe mi? Aksaray il olmadan önce nereye bağlıydı?" gibi sorular bazen kafa karıştırabiliyor. Birazdan Aksaray'ın tarihini kısaca özetlerken bu konuya da açıklık getireceğiz. Peki Aksaray nasıl bir şehir? Aksaray'da memur ve öğrencileri nasıl bir yaşam bekliyor? Ekonomisi, iklimi, ulaşım olanakları nasıl? Aksaray mutfağında hangi lezzetler var? Sırayla inceleyelim.. Aksaray, İç Anadolu'nun orta kesiminde, Kapadokya yöresinde yer alan illerimizden biri. Aksaray'ın komşuları; kuzeyde Kırşehir ve Ankara, kuzeydoğuda Nevşehir, güneydoğuda Niğde, batıda ise Konya'dır. Ayrıca kuzeybatıda Tuz Gölü'ne uzun bir sınırı bulunur. Anadolu'nun merkezi bir konumunda bulunan Aksaray'a Türkiye'nin her bölgesinden kara yolu ile ulaşım mümkündür. Aksaray; Kayseri, Konya, Ankara gibi büyük şehirlerle çevrili olduğu için otobüs seferleri ile şehre ulaşmak kolaydır. Aksaray otogarı, şehir merkezinde Hacılarharmanı Mahallesi'nde bulunuyor. Terminalden şehir merkezinin farklı noktalarına ve çevre ilçelere servis/otobüs imkanları mevcut. - İstanbul Aksaray arası yaklaşık 680 kilometre ve 7 saat 30 dakika. - Ankara Aksaray arası yaklaşık 230 kilometre ve 2 saat 30 dakika. - İzmir Aksaray arası yaklaşık 700 kilometre ve 8 saat. - Antalya Aksaray arası yaklaşık 460 kilometre ve 5 saat 40 dakika. - Rize Aksaray arası yaklaşık 800 kilometre ve 10 saat. - Kayseri Aksaray arası yaklaşık 160 kilometre ve 2 saat. Aksaray il sınırları içinde havalimanı bulunmuyor. Aksaray'a uçak yolculuğu yapmak için tercih edebileceğiniz en yakın yer Nevşehir Kapadokya Havalimanı. Nevşehir Kapadokya Havalimanı Aksaray merkez arası yaklaşık 80 km. ve 1 saat uzaklıkta. Bu havaalanı içinde Aksaray'a ulaşım sağlayan servis hizmeti var. Ayrıca araç kiralama ve taksi de kullanabilirsiniz. Aksaray'ı da kapsayan Kapadokya yöresinde ilk izler M. Ö. 7000'li yıllara, yani Neolitik Çağ'a kadar uzanıyor. Bu dönemde Aksaray'da çeşitli yerleşim izlerine rastlanıyor. M. Ö. 3000 ile 2000 yılları arasında, Anadolu'nun bu kesimindeki yerleşimciler Hatti Uygarlığı olmuştur. M. Ö. 1700'lerde ise Anadolu'ya hakim olan Hitit Devleti'nin Aksaray'ı da içine aldığı düşünülüyor. M. Ö. 13. yy'a kadar süren bu hakimiyet sırasında bölgeye yeraltı şehirleri ve tüf tabakalarla kaplı kayalara oyulmuş yerleşim alanları yapılmıştır. 7. yüzyıl sonlarına doğru bölgeye sığınmak için akın eden Hristiyanlar, bu yöredeki yerleşim yerlerinin sayılarını artırmıştır. 1080 yılından sonra Anadolu Selçuklu Devleti'ne katılan Aksaray, bu dönemde Selçukluların askeri üssü konumuma gelmiştir. Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan zamanında Aksaray'a kervansaraylar, medreseler, zaviyeler yaptırılmıştır. II. Kılıç Arslan bölgeye ayrıca büyük bir saray da yaptırmış, bu sarayla birlikte Arkhelais olan kentin ismini Aksaray'a çevirmiştir. Aksaray; İlhanlı, Danişmentli ve Karamanoğulları yönetimlerinin ardından 1470 yılında Osmanlı İmparatorluğu'na dahil olmuştur. İstanbul fethedildiği dönemde, İstanbul nüfusunun büyük bölümü yöreyi terk etmişti. Fatih Sultan Mehmet'in talimatıyla, İstanbul'dan boşalan nüfusun yerine Aksaray halkının bir bölümü getirilip yerleştirildi. İstanbul'da bulunan Aksaray semtinin ismi de buradan gelmektedir. Aksaray, Kanuni Sultan Süleyman dönemine kadar Karaman'a bağlı bir kaza, Kanuni'den sonra ise Konya'ya bağlı bir sancaktı. 1920'de il olan Aksaray, 1933 yılında il olmaktan tekrar çıkartılıp Niğde'ye bağlı bir ilçe olmuştur. Sonraki 56 yıl boyunca Niğde'nin bir ilçesi olan Aksaray, 15 Haziran 1989 yılında ise tekrar il olarak kabul edilmiştir. Nüfus: Aksaray'ın 2020 yılı nüfusu yaklaşık 420 bin kişidir. - Ağaçören - Eskil - Gülağaç - Güzelyurt - Ortaköy - Sarıyahşi - Sultanhanı Aksaray il topraklarının yarıya yakın bölümü tarım arazisi için uygundur ve il nüfusunun dörtte üçüne yakın kesimi tarım ve hayvancılık ile geçimini sağlar. Aksaray'da üretilen tarım ürünleri ağırlıklı olarak; baklagiller, endüstriyel bitkiler, başta buğday olmak üzere hububat çeşitleri ve sebze-meyve üzerinedir. Hayvancılık alanında ise koyun yetiştiriciliği ilk sırayı alır. Bunun dışında az da olsa tiftik ve kıl keçisi ile kümes hayvancılığı yapılır. Aksaray, sanayi üretiminde ise henüz gelişme aşamasındadır. Tarıma dayalı gıda sanayi, maden sanayi, otomotiv sanayi, metal eşya ve makine imalatı sanayi gibi dallarda üretim yapılır. Ayrıca küçük beldelerde halı ve kilim dokumacılığı yaygındır. Yaklaşık bin metre rakımda bulunan Aksaray topraklarının büyük bölümü düzlük arazidir. Özellikle kuzey-güney ekseni boyunca şehir boydan boya büyük ovalarla kaplıdır. En önemli iki yükseltisi Hasan Dağı ve Ekecik Dağı'dır. Bir bölümü Tuz Gölü havzasında bulunan Aksaray, deniz etkisinden tamamen uzaktır ve karasal iklime sahiptir. Aksaray'da gece-gündüz arasındaki sıcaklık farkı yüksektir. Kış mevsimleri oldukça soğuk ve yağışlıdır. Yazlar ise sıcak ve kurak geçer. Aksaray'ın bitki örtüsü mera, otlak ve çayırlarla kaplıdır. Toprakları tarım arazisi olarak kullanılmaya son derece elverişlidir. Aksaray'ın kuzeybatı sınırını çeviren Tuz Gölü, Türkiye'nin en büyük ikinci gölüdür. Bu göl dışarıya akıntısı bulunmayan kapalı bir havza gölü özelliği taşır. Toplam yüz ölçümü 1500 km olan Tuz Gölü'nün 400 km 'lik kısmı Aksaray il sınırları içinde yer alır. Aksaray ilinin en büyük geçim kaynaklarının hayvancılık ve başta buğday olmak üzere hububat üretimi üzerine olduğunu belirtmiştik. Bu durum Aksaray mutfağının daha çok et, süt ve buğday ile yapılan yiyeceklerle şekillenmesini sağlamış. Mesela Aksaray yöresel yemeklerinde yufkanın yeri ayrıdır. Börek çeşitleri, erişte, çörek ve sıkma gibi ürünler oldukça lezzetlidir. Aksaray'ın bağ bahçelerinde yetişen zengin sebze meyve türleri de Aksaray mutfağını çeşitlendirir. - Bamya Çorbası - Sıkma - Aksaray Tava - Soğanlama - Mantarlı Bulgur Pilavı ve Kuskus Pilavı - Papara - Çiğleme - Karıştırma - Dolma Mantı - Sarığı Burma - Dolaz - Soğan Dolması ve Ayva Dolması Aksaray ilimizde 2006 yılında kurulmuş olan Aksaray Üniversitesi yer alıyor. Aksaray Üniversitesi'nin kampüsü şehir merkezine yakın konumda ve ulaşım sorunu bulunmuyor. KYK ve özel yurt imkanları oldukça iyi. Aksaray ilinin, sahip olduğu toprak yapısı nedeniyle ağaç yetiştirmeye çok uygun bir arazisi yok. Bu nedenle bol ağaçlı, yeşillikler içinde bir kampüs beklentiniz olmasın. Ama kampüsün düzenli, estetik ve temiz bir çevre düzenlemesi var. Aksaray küçük bir şehir ve sosyal imkanlar kısıtlı. Her küçük şehirde olduğu gibi burada da öğrencilerin genel olarak vakit geçirdikleri bir mecburiyet caddesi var. Merkezdeki Kafeler Caddesi. Aksaray'da öğrencilerin okuldan arta kalan zamanlarda takıldıkları mekanlar hep bu kesimde. Ayrıca doğa ve tarih turlarına ilginiz varsa, Kapadokya gibi müthiş bir coğrafyaya çok yakın konumdasınız. Günübirlik olarak Niğde, Nevşehir ve Kayseri gibi çevre illere gidebilirsiniz. Ayrıca Ankara, Konya, Adana ve Mersin gibi illere de oldukça yakındır. Aksaray klasik bir memur şehridir. Merkezi, ilçelerine göre daha uygun ve avantajlıdır ama ilçeleri arasında da büyük farklar yoktur. Memurlar için söylemek gerekirse, Aksaray'da en fazla olumlu yorum alan ilçeler Güzelyurt ve Gülağaç'tır. Genelde memurların birbirlerine tavsiye ettikleri bölgeler buralar ve merkez oluyor. Aksaray'ın kışı çok serttir, yazları da epey kurak geçer. Tam bir karasal iklim şehridir yani, ortası yok. Aksaray ucuz mu, pahalı mı? Ekonomik anlamda ise Aksaray'a ucuz ya da pahalı bir şehir demek biraz yanıltıcı olur. Aksaray ev ve yurt kiraları, ulaşım ve temel ihtiyaç giderlerinde ortalama bir Anadolu şehridir. Ne eksik, ne fazla. Şehir dışına çok fazla çıkmadığınız müddetçe Aksaray'da hem öğrenci hem memur kesimi için tasarruflu bir hayat sürdürülebilir. Ama muadillerine göre çok da ucuz diyemeyiz.


Tarihin, denizin ve harika doğanın bir araya gelerek oluşturduğu toprakların adı; Alanya.. Yüksek dağlar ile denizin arasındaki düzlüğe kurulmuş bir şehir. Şehre yaklaşırken, yol kenarlarındaki yüzlerce sera bahçesini görünce, Alanya'nın ülke ekonomisine sağladığı katkıya da şahit oluyorsunuz. Sahil boyunca dizili olan portakal, limon, palmiye ve hurma ağaçları, bu güzel tatil beldesine "Hoş geldiniz" diyor adeta. Binaların arasından yükselen palmiye ve çam ağaçları şehre çok farklı bir hava kazandırıyor. Alanya; medeniyetin betonlaşmadan ibaret olmadığını, "şehirleşme sanatı" olduğunu da lisan-ı hal ile gözler önüne seriyor. Dilerseniz Antalya'nın önemli ilçelerinden biri olan Alanya'nın, merkez ve çevresinde gezilecek en güzel doğal ve tarihi yerlerini birlikte inceleyelim. Alanya; mağaraları, kaleleri, antik kentleri ve plajlarıyla, gezmekle bitiremeyeceğiniz, ülkemizin doğa cennetlerinden biridir. Önce Alanya'nın doğal ve tarihi yerlerine bir göz atalım. Çay denince akıllara genellikle ufak bir akarsu gelirken, Alanya Dimçay olanca heybetiyle geniş bir vadi üzerinden akmaktadır. Fakat son yıllarda suyun azaldığı konusunda yerli halktan şikayetler duyuluyor. Buna gerekçe olarak da çayın çevresinde bulunan işletmeler gösteriliyor. Dim Çayı'nın suyu oldukça soğuktur. Soğuk ve serin suların kıyısına kurulmuş çardaklarda sıcacık ve lezzetli yemekleri tadabilirsiniz. Vadi boyunca akan ve Tosmur Mahallesi'ndeki sahilden denize ulaşan çayın çevresinde alabalık yiyebilirsiniz. Dim Çayı'na gelmişken baraj kıyısına kadar çıkmanızı da tavsiye ederiz. Mekan yazın ayrı, kışın ayrı doğal güzelliklere sahip. Kışın işletmeler kapalı olsa da, manzaranın hatırına gelinebilir. Aslında Alanya'da mağara denilince akla ilk önce Damlataş Mağarası gelir. Çünkü merkezi bir konumda olması sebebiyle oldukça popülerdir diyebiliriz. Ama Dim Mağarası, Damlataş Mağarası'ndan daha derin ve uzundur. Doğallığını yitirmemiş mağarada bulunan sarkıtlar size muazzam bir ortam hazırlıyor. Hele bir de ney çalan görevliye denk gelirseniz çok şanslısınız demektir. Mağaraya ulaşmak için, Alanya merkezin yaklaşık 11 km. doğusunda bulunan Kestel beldesinden ayrılan yoldan sola dönüp, tabelaları takip ederek 6 km. ileride bulunan girişe varabilirsiniz. Dim Mağarası giriş ücreti 2020 yılı için yetişkinlere 18 TL, öğrencilere 7,5 TL. Dim Çayı ve Dim Mağarası'nı ziyaret ettikten sonra, buz gibi sularda yüzmek ve oksijen dolu serin ormanda bir şeyler atıştırmak için Sapadere Kanyonu en ideal yerlerden biri. Betonarme yapılardan uzak, harika manzaraya sahip bu mekan Alanya merkeze 40-45 km. mesafede bulunuyor. Yolu biraz uzun ve zor olsa da gitmenize değer. Mekanın en güzel etkinliği ahşap yolda yürümek olsa gerek. Tabii fotoğraf çekilmek isteyenlerin kalabalığı işin tadını biraz kaçırıyor. Şelale ve kanyon çok büyük değil. Beklentiniz yüksek olmasın. Küçük havuzlarda yüzmek için tedarikli gitmenizi tavsiye ederiz. Cüzi de olsa giriş ücretli. Alanya'nın Demirtaş Mahallesi sınırları içinde bulunan ufak bir mağara. Sapadere Kanyonu yolu üzerinde ve yemyeşil ormanın içinde kalıyor. Rivayete göre ismini, zamanında ailesinden şiddet gördüğü için buraya saklanan bir cüceden almış. Fazla bir beklentiye girmeden, yolunuzun üzerindeyse uğrayabilirsiniz. Sırf Cüceler Mağarası için Alanya merkezden 35 km. yol yapmaya bizce değmez. Giriş için yine ufak bir ücret ödeniyor. Müze kart geçerli değil. Helenistik dönemde inşa edildiği tahmin edilen, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetlerine ev sahipliği yapmış bu "Yaşayan Kale", günümüze kadar sağlam bir şekilde ulaşmış. Yaşayan kale diyoruz çünkü günümüzde iç kale diye adlandırılan alanlarda ev, cami ve köy ürünlerinin satıldığı butik çarşılar var. Alanya'nın en önemli tarihi eserlerinden biri olan bu yapıtın deniz seviyesinden yüksekliği 250 metre kadar. Alanya Kalesi'ne yakın olmayan bu tarihi eseri özellikle Alanya Kalesi'nden hemen sonra yazmamızın sebebi, bu iki kalenin ziyaretçiler tarafından karıştırılıyor olmasıdır. Ziyaretçi yorumları ile birlikte gezi siteleri de bu karışıklığa dahil olmuş. Alara Kalesi, Alanya'dan Antalya merkeze giderken yol üzerinde, Manavgat ile Alanya'nın hemen hemen ortasına denk gelen bir konumda bulunan Ulugüney Çayı'nın üst kısımlarında, ana yoldan yaklaşık 10 km. kuzeyde bulunuyor. Alanya tarafından yaklaşık 40 km. yol aldıktan sonra ilk olarak sizi Alarahan Kervansaray karşılıyor. Bu muazzam tarihi eseri gördükten sonra kaleye doğru yola devam edebilirsiniz. Özellikle tarih severlere, Selçuklu döneminde yapıldığı rivayet edilen Alarahan ve zirveye oturmuş kaleyi görmelerini tavsiye ederiz. Mekanın biraz bakım ve temizliğe muhtaç olduğunu da buraya not düşmüş olalım. Alanya denince akla ilk gelen yerlerden biridir Damlataş. Hem mağarası hem de plajı ile ünlenmiş olan bu mekan, şehir merkezinde sayılacak bir konumdadır. Buranın en büyük avantajı Kleopatra Plajı, Alanya Kalesi ve teleferik ile iç içe, Kızılkule'ye de çok yakın olmasıdır. 1948 yılında, taş ocağı çalışmalarında tesadüfen bulunduğu söylenen bu mağara, çok büyük olmasa da büyüleyici bir atmosfere sahip. Alanya'ya gittiğinizde kentin sembolü olan Kızılkule'yi de mutlaka görmelisiniz. 13. yüzyıl Selçuklu döneminde, tersaneyi korumak amacı ile inşa edildiği bilinen kale sekizgen yapılıdır. I. Alaaddin Keykubat tarafından, Sinop Kalesi'ni yapan Halepli Ebu Ali Reha El Kettani'ye yaptırıldığı tahmin ediliyor. Kızıl Kule ismini ise üst kısımlarında kullanılan kırmızı tuğlalardan almaktadır. Kızıl Kule surlarını takip ederek gidebileceğiniz Alanya Tersanesi, yine Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat döneminde yaptırılmış ve günümüzde açık müze olarak kullanılıyor. Akşam saatlerine yakın, portakal ağaçlarının kokusu ve denizin serinliği eşliğinde bu tarihi görsel şöleni izlemeden bölgeden ayrılmayın. Butik işletmelerden hediyelik eşya ve gözleme tarzı yiyecekler alabilirsiniz. Karanlık çökene kadar buralarda vakit geçirirseniz, akşam ışıklandırması eşliğinde oluşan güzel atmosferi de yaşamış olursunuz. Alanya'ya gelmişken biraz da farklı eğlenceler ararsanız bu mekan tam size göre. Yunus balıkları ve fokların gösterisi oldukça eğlenceli. Burada bir tırnak açarak; "İnsanlar güzel güzel eğlenirken, doğadan uzak, esaret halinde yaşayan hayvanların psikolojisi nasıldır?" diye bir soru sorsak ortamın havasını bozar mıyız? Hatta ikinci olarak da; "İnsanoğlu eğlenirken, hayvanlar özgürlüklerinden mi oluyor acaba?" diye sorsak! Tartışmaya açık bir konu. Neyse.. Yeri gelmişken.. İnsanları eğlendirmek için eğitilen gösteri hayvanlarının nasıl büyük sıkıntılar çektiğine şahit olacağınız bir yazımızı da önereceğiz. İlginizi çeken bir konuysa buradan okuyabilirsiniz. Alanya'nın iki önemli antik kenti bulunuyor. Syedra ve Iotape Antik Liman Kenti. Iotape, Mersin istikametinden Alanya'ya giderken, Gazipaşa'yı geçtikten sonra Kahyalar'dan eski sahil yoluna girince, sapaktan birkaç km. ilerde bulunuyor. Alanya merkezden geliyorsanız yaklaşık 33 km. sonra eski yola gireceksiniz. Çok küçük bir koy olduğu için dikkatli bakmanız gerekiyor. Aksi halde "Tüh! Bulamadım" deyip geri dönersiniz. Sonra doğru yere gitmenize rağmen "Nasıl görmeden geri dönmüşüm" diye hayıflanırsınız. Esasında çok da hayıflanacak bir şey yok. Antik şehrin çok büyük kısmı yıkık vaziyette. Korsanlar Mağarası'nı da görmeden ayrılmayın diyeceğiz ama bölge oldukça bakımsız ve çöp dolu. Denizi güzel olan bu koya sırf sahili için gelenler ve kamp kuranlar da var. Syedra yine D400 karayolu üzerinden gidilebilen harika bir tarihi mekandır. Antalya Antik Kentler yazımızda Syedra Antik Kenti'ne daha detaylı şekilde yer verdik. Okumanızı tavsiye ederiz. Bize "En güzel Alanya plajları hangisi?" diye soracak olursanız net bir sıralama yapamayız. Çünkü her birinin kendine özgü artısı ve eksisi bulunabiliyor. Kimi plajın manzarası güzel, kimi plajın kumu, kimi plajın denizi.. Dilerseniz beraber değerlendirelim.. Mavi bayraklı plajlar listesinde yer alan Kleopatra kumsalının en güzel özelliği gün batımı manzarası diyebiliriz. Alanya'nın en güzel plajı burası mıdır? Bilemeyiz.. Ama sanırız en popüleri Kleopatra Plajı. Genel olarak Alanya yerlilerinin ve tatilcilerin en çok tercih ettiği plajlardan biridir. Çabuk derinleşmesi sebebi ile yüzme bilmeyenlerin kıyıdan uzaklaşmaması tavsiye olunur. Kleopatra Plajı, Damlataş Mağarası'na çok yakın bir konumdadır. Ayrıca yukarıda da bahsettiğimiz gibi mağaranın yakınında Alanya kalesine çıkan teleferik de bulunuyor. Özetlemek gerekirse; Kleopatra Plajı, Damlataş Mağarası, teleferik ve Alanya Kalesi.. Dört güzel mekan aynı bölgede yer alıyor. Bu fırsatı değerlendirecek bir plan yapabilirsiniz. Mavi Bayrak, Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı'nın belli kriterlere sahip plaj ve marinalara yıllık olarak verdiği ödül. Tarihi Alanya Kalesi eşliğinde denize girebileceğiniz, bölgenin en popüler plajlarından biri. Tatil sezonu oldukça kalabalık olan plaja Eylül, Ekim aylarında gelirseniz daha rahat edersiniz. Hem dalgalı hem de kıyının bazı kesimlerinde kayalıkların olması biraz dezavantaj oluşturuyor. Özellikle çocuklarınız için dikkat edin. Sahil boyunca yürüyüş yolu, park ve bahçelerin olduğu güzel bir mekan. Denizi biraz çakıllı ve kumsalda yer yer kayalar denk gelebilir. Ama bu durum plajın güzelliğine gölge düşürmüyor. Zaman zaman dalgalı olabilen plaj, dalış ve su sporları için ideal. Ayrıca Dim Çayı burada denize karıştığı için sularının soğuk olması da ziyaretçilerin tercih sebeplerinden biridir. Bu arada bazı gezi bloglarında ve yorumlarda ayrı ayrı olarak listelenen Doğu Plajı ile Keykubat Plajı isimli yerler de Portakal Plajı ile aynı noktada bulunuyor. Alanya Belediyesi'nden Portakal Plajı'na kadar uzanır. Merkezi konumda olduğu için tatil dönemlerinde oldukça kalabalık oluyor. Hem yerli halkın hem de yabancı turistlerin plaja akın etmesiyle genelde boş şezlong bulamıyorsunuz. Daha sakin bir ortam yakalamak için sabah erken saatleri tercih etmeniz gerekiyor. Konaklı, Alanya merkeze takriben 12 km. mesafede bulunan gelişmiş bir mahalle. Uzunca bir kumsala sahip olduğu için yerli ve yabancı turistlerin uğrak mekanlarından biri de buradaki sahil oluyor. Gün batımı manzarası ile meşhur olan Konaklı Plajı'nın denizi nasıl diye soranlar için belirtelim. Kimi yeri ince kum, kimi yeri ufak çakıllarla kaplı. Çakıllı olan yerde iskele de var. Bazı yerler çabuk derinleşse de genel olarak ziyaretçileri memnun eden bir plajdır. - Kargıcak Plajı - Ulaş Plajı - İncekum Belediyesi Halk Plajı - Mahmutlar Belediyesi Halk Plajı Ayağınıza rahat bir spor ayakkabı giyin. Gün sonundan biraz zaman önce teleferiğe gelin. Biraz zaman diyoruz, çünkü gün batımında sıra çok olabiliyor. Hem denize yansıyan güneş ışığının parıltısını izleyin hem de günün en serin zamanlarında Alanya Kalesi'ni keyifli bir şekilde ziyaret edin. Dilerseniz yanınıza soğuk içecekler alabilirsiniz. Kimine göre teleferik fiyatları fahiş olabilir ama tatil beldelerinde bu tarz hizmetler genelde yüksek fiyatlı oluyor. Tabii belediyenin bir hizmeti olması sebebi ile kurum biraz daha ziyaretçi dostu olabilirdi. Çarşı ile sahil arasında, Alanya Belediyesi tarafından çevre düzenlemesi yapılmış güzel bir yürüme parkı. Havuzlar, ağaçlar, çiçekler ve süslemeler oldukça başarılı. Merkezden sahile doğru şöyle bir tur attığınızda dikkatinizi çekecek zaten. Esasında bu tarz başka yerler de var Alanya'da. Ama burası biraz daha popüler diyebiliriz. Otelden çıkıp öylesine bir gezinti yapalım diyenler için iyi bir fırsat. Çarşıda, biraz yukarıda büyükçe "Alanya" yazını göreceksiniz. Bu yazıya doğru dik rampayı çıktığınızda seyir terasına varacaksınız. Çay bahçelerinin de olduğu mekan fotoğraf sevenler için ayrıca bir fırsat. Kuş bakışı Alanya manzarası gündüz ayrı gece ayrı güzel. Alanya'nın gezilecek tarihi ve doğal yerleri, antik kentleri, en güzel plajları kısaca böyle. Peki ya Alanya otelleri? Alanya, hem deniz hem de kültür turizmi için çok güzel bir gezi noktası. Özellikle deniz tatili için birbirinden harika tesislere sahip. Yüzlerce otele ev sahipliği yapan Alanya'da siz de kendi bütçe ve zevkinize göre otel bulabilirsiniz. Bunun için aşağıda linkini verdiğimiz yazıdaki uygulamaları ve web sayfalarını kullanabilirsiniz. İster online ödeme ile rezervasyon yaptırın, ister konaklama ücretinizi tesise vardığınızda ödeyin. Tüm bilgileri ve otel değerlendirmelerini kullandığınız uygulamada detaylıca görebileceksiniz. Seçiminize bağlı olarak, otellerin birçoğunda konaklama tarihinize 24 saat kalıncaya kadar rezervasyonunuzu iptal de edebiliyorsunuz.


Amasya.. Yıldırım Bayezid, Mehmed Çelebi, Fatih Sultan Mehmet ve Yavuz Sultan Selim gibi Türk ve dünya tarihine damgasını vurmuş sultanların yetiştiği şehzadeler şehri.. Binlerce yıllık geçmişi ile Anadolu'nun en eski yerleşim yerlerinden biridir burası. Yeşilırmak gibi bereketli suların etrafına kurulu Amasya, tarihi yapıları, renkli doğası, yöresel ve kültürel değerleri ile ülkemizin en özgün ve en güzel şehirlerindendir. Antik Yunanlı ünlü tarihçi, filozof ve dünyanın bilinen ilk coğrafyacılarından birisi olan Strabon'un doğup büyüdüğü topraklardır. Gazi Mustafa Kemal'in 22 Haziran 1919'da "Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır" diyerek ilan ettiği Amasya Genelgesi'ni yayımlayıp, Kurtuluş Mücadelesi'ni resmi olarak başlattığı yerdir Amasya. Peki yaşayan bir tarih ve kültür mozaiği olan Amasya nasıl bir şehir? Amasya'da öğrencilik ve memur hayatı nasıl? Amasya mutfağındaki lezzetli yöresel yemekler neler? Kısa başlıklar halinde Amasya'yı tanıyalım. Ama öncesinde bu şehirle özdeşleşmiş, ünlü bir halk destanını anlatmak istiyoruz. Hakkında kitaplar yazılan, filmler çekilen, tiyatro oyunları sahnelenen Ferhat ile Şirin'in hikayesi. Ferhat ünlü bir nakkaş ustasıdır. Dönemin kadın hükümdarlarından birisi olan Mehmene Banu, kardeşi Şirin için bir köşk inşa ettirir ve bu köşkün süslemelerini yapmak için nakkaş ustası Ferhat'ı çağırır. Mehmene Banu, Ferhat'ı sevmektedir. Fakat Ferhat da gönlünü Şirin'e kaptırmıştır. Mehmene Banu bu ikilinin ilişkisine şiddetle karşı çıkar. Ferhat bir yolculuk sırasında Amasya'nın hükümdarı Hürmüz Şah ile tanışır. Ona bu olayı anlatır ve yardımını ister. Hürmüz Şah, Mehmene Banu'ya giderek Şirin'i Ferhat'a ister. Mehmene Banu teklifi reddeder ve iki hükümdar birbirlerine savaş açarlar. Bu savaş sırasında Hürmüz Şah'ın oğlu da Şirin'e aşık olmuştur. Savaş sonunda yenilgiye uğrayan Mehmene Banu bölgeyi terk edip gider. Şirin ise Amasya'ya getirilir. Oğlunun da Şirin'i sevdiğini öğrenen Hürmüz Şah, Ferhat ile Şirin'in evliliği konusunda sıkıntıya düşer. Ferhat ise Şirin'e olan aşkının gücüyle bu görevi beklenmedik şekilde başarmak üzeredir. Hürmüz Şah bu işi çözemediği fark edince yaşlı bir kadınla Ferhat'a haber gönderir ve Şirin'in öldüğünü iletir. Ferhat bu yalan habere inanarak kahrolur. Yaşadığı acı ile ölmek ister. Dağı delmek için kullandığı külüngü havaya fırlatır ve külüngün üzerine düşmesiyle oracıkta ölür. Bu haberi alan Şirin de kendini hançerleyerek intihar eder. Bu iki aşık Amasya'da yan yana gömülür. İnanışa göre her yıl bahar geldiğinde Ferhat'ın mezarında kırmızı, Şirin'in mezarında ise beyaz bir gül, ikisinin arasında ise bir diken çıkmaktadır. Ferhat ile Şirin Aşıklar Müzesi'ni Amasya merkeze gittiğinizde ziyaret edebilirsiniz. Amasya, Karadeniz Bölgesi'nin orta kesiminde yer alıyor. Amasya'nın komşuları; kuzeyde Samsun, güneyde Yozgat, batıda Çorum, doğuda ise Tokat'tır. Karadeniz ile İç Anadolu Bölgesi arasında, ana yol bağlantıları üzerinde bulunan Amasya'ya kara yolu ile ulaşım oldukça rahattır. Türkiye'nin birçok ilinden Amasya'ya giden otobüs seferi bulabilirsiniz. Amasya otogarı şehir merkezinin içinde bulunuyor. - İstanbul Amasya arası yaklaşık 690 kilometre ve 8 saat. - Ankara Amasya arası yaklaşık 350 kilometre ve 4 saat 20 dakika. - İzmir Amasya arası yaklaşık 1000 kilometre ve 11 saat. - Antalya Amasya arası yaklaşık 830 kilometre ve 10 saat. - Gaziantep Amasya arası yaklaşık 600 kilometre ve 7 saat 30 dakika. - Van Amasya arası yaklaşık 950 kilometre ve 12 saat. Amasya Merzifon Havalimanı şehir merkezine yaklaşık 45 km., Merzifon'a ise 6 km. uzaklıkta bulunuyor. Bu havalimanı bulunduğu konum itibariyle Tokat, Çorum ve Samsun illerinin bazı ilçelerine de hizmet vermekte. Amasya Merzifon Havalimanı İstanbul arasında düzenli olarak uçuş seferleri yapılıyor. Havalimanı ile Amasya merkez arasında özel servis, taksi ve araç kiralama hizmetleri bulabilirsiniz. Amasya, Samsun Kalın Demiryolu Hattı üzerinde bulunuyor. Bu bölgesel tren hattının yenileme çalışmaları henüz tamamlanmış değil (2020). Önümüzdeki yıllarda çalışmanın sona ermesiyle Amasya iline tren ile ulaşım sağlanabilecek. Amasya Tren Garı şehir merkezinin içinde yer alıyor. Eski kaynaklarda Amasis/ /Amaseia/Amassia ve Amasia isimleri ile anılan Amasya ilinin bilinen tarihi M. Ö. 5000'li yıllara kadar uzanmaktadır. Amasya sınırları içerisinde Kalkolitik Çağ'a (M. Ö. 5500-3000) ait yerleşim yerleri bulunmuştur. Erken Tunç Çağı'nda (M. Ö. 3000-2500) ise bu yerleşim yerlerinin sayısı çoğalmıştır. Mezopotamya yazılı belgelerine göre Amasya yöresi Orta Tunç Çağı'nda (M. Ö. 2500-2000) Hatti Ülkesi sınırlarında bulunmaktadır. Daha sonra Hititlerin Anadolu'ya hakim olması ile şehir Hitit Krallığı'na dahil olmuştur. M. Ö. 1190'lı yıllarda Hititlerin hakimiyeti sonlanınca Amasya'nın da dahil olduğu Orta Anadolu bölgesinde, yaklaşık 400 yıla yakın sürecek olan ve hakkında fazla bilgi bulunmayan bir Karanlık Çağ dönemi yaşanmıştır. Amasya daha sonra M. Ö. 725'li yıllardan itibaren sırasıyla Frigler, Kimmerler, İskitler, Medler, Pers İmparatorluğu ve Makedonya Krallığı egemenliğine girmiştir. Büyük İskender'in ölümünün ardından parçalara ayrılan bölgede kurulan Pontus Devleti, Amasya'yı sınırlarına dahil etmiş ve başkent yapmıştır. Bu süreçte, özellikle VI. Mithridatis zamanında kent bir kültür merkezi haline gelmiştir. Pontus Devleti yıkıldıktan sonra Amasya, Roma ve Bizans İmparatorluklarında eyalet olarak varlığını devam ettirmiştir. 1071 yılında Malazgirt Savaşı ile birlikte Anadolu'yu ele geçiren Türkler, Amasya'yı da topraklarına dahil etmiştir. Önce Danişmendliler Beyliği daha sonra Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlanan Amasya, Selçukluların 1243 yılında yapılan Kösedağ Savaşı sonrası güç kaybetmesi ve Moğolların istilası ile bir dönem Eretna Beyliği'ne dahil olmuştur. Osmanlı Devleti'nin bölgede yayılmaya başlamasıyla Amasya, 1393 yılında Osmanlı topraklarına katılmış ve şehrin yönetimine Şehzade Çelebi Mehmed getirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde I. Mehmet, II. Murat, Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim gibi birçok padişah Amasya'da şehzadelik yapmıştır. Bu nedenle Amasya, Osmanlı tarihi için büyük öneme sahip bir ilimizdir. Amasya aynı zamanda Kurtuluş Savaşı yıllarında da önemli konuma sahip illerimizden biri olmuştur. Mustafa Kemal'in 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'da başlayan Milli Mücadele yürüyüşü, 12 Haziran 1919'da Amasya'ya ulaşmıştır. Burada Milli Mücadele'nin planları hazırlanmış, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nin yapılmasına karar verilmiştir. 22 Haziran 1919 tarihinde yayımlanan 'Amasya Genelgesi'yle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasındaki en önemli adımlar burada atılmıştır. Nüfus: Amasya'nın 2020 yılı nüfusu yaklaşık 340 bin kişidir. - Göynücek - Gümüşhacıköy - Hamamözü - Merzifon - Suluova - Taşova Amasya'nın en önemli ekonomik faaliyetleri tarım üzerinedir. Özellikle burada yetişen 'Amasya Elması' ülkemiz çapında en meşhur meyvelerden biridir. Amasya'daki tarım faaliyetlerinde yetiştirilen diğer ürünler ise sera domatesi ve salatalığı, biber, patlıcan, fasulye, bamya, kabak, karnabahar, lahana, patates, soğan, şeker pancarı, ayçiçeği, mısır, buğday, haşhaş, yeşil mercimek, kiraz, kayısı, üzüm, şeftali, armut, ayva ve eriktir. Süt ve besi amaçlı büyükbaş-küçükbaş hayvancılık faaliyetleri de Amasya'nın önemli gelir kaynaklarındandır. Ayrıca kümes hayvancılığına yapılan yatırımların çoğalması ile yumurta üretiminde de Türkiye'nin önemli illerinden biri haline gelmiştir. Tarım ve hayvansal ürün ticaretinin dışında, kısıtlı da olsa şehrin ekonomisine hareketlilik katan diğer sektörler; mermer öncelikli sanayi işletmeleri ve turizm sektörüdür. Karadeniz ve İç Anadolu Bölgesi arasında kalan Amasya'da iki farklı iklim tipi hakimdir. Şehrin kuzeyinde Karadeniz iklimi yaşanırken güney kesimlerde belirgin şekilde karasal iklim etkileri görülür. Yaz aylarının sıcak geçtiği Amasya'da kışlar ılıman ve bol yağışlıdır. Amasya hem birçok dağın hem de Yeşilırmak Nehri'nin ana kollarının birleştiği bölgede olduğu için genel olarak kıvrımlı ve bol engebeli bir yüzeye sahiptir. Yeşilırmak sayesinde il verimli ovalara da ev sahipliği yapar. Özellikle bahar aylarında yağışların çoğalmasıyla gürleşen Yeşilırmak, Amasyalı çiftçilere oldukça bereketli alanlar sunar. Nehir şehrin tam anlamıyla can damarıdır. Büyük bölümü dağlık alanlardan oluşan Amasya'nın ormanlık alanları genelde Taşova ilçesi civarında yoğunlaşmıştır. Amasya, endemik bitkiler yönünden de oldukça zengin türler barındırır. Şehirde yapılan 'Biyolojik Çeşitlilik Projesi' sonucunda Türkiye florasının 6'da 1'ine yakın bitki taksonunun Amasya'da bulunduğu gözlemlenmiştir. Amasya çok köklü bir tarihe sahip. Bu sayede şehirde oluşmuş zengin kültür yapısı Amasya mutfağını da çok çeşitlendirmiş. Aynı zamanda verimli toprakları ve bitki örtüsü de Amasya'nın yöresel lezzetlerini geniş bir yelpazeye yaymış durumda. Karadeniz ve İç Anadolu'nun ortasında bulunması nedeniyle Amasya yemekleri bu iki yörenin lezzetlerini de kapsıyor. Sebze yemeklerinden çorbalara, hamur işlerinden et yemeklerine kadar kendine has ve lezzetli bir menüye sahip Amasya mutfağı. Ayrıca yetiştirdiği şehzadeler ile ünlü olan Amasya'da Osmanlı saray mutfağı etkileri de görmek mümkün. Şehrin en popüler yiyeceği ise şüphesiz elmadır. 'Misket Elması' olarak bilinen bu elma çeşidi kendine özgü bir tada ve kokuya sahiptir. Amasya misket elması boyut olarak ufak, bir yüzü kırmızı, diğer yüzü yeşile çalan sarı renkte, ince kabuklu, tatlı ve suludur. Çok lezzetli olan Amasya elması sert ve dayanıklı, uzun süre saklamaya elverişlidir. Bir de misket elmasının aşı yapılmış ve daha iri olan türü vardır. Bu elmaya da 'Kabak Elması' adı verilir. Amasya'ya yolu düşecekler için bölgenin yöresel lezzetlerini ve meşhur Amasya yemeklerini sıralayalım. - Çatal Çorba, Helle Çorbası ve Sakala Çarpan Çorbası - Bakla Dolması ve Göbek Dolması - Amasya Çöreği - Keşkek - Dene Hasudası - Ayva Gallesi - Elma Tatlısı - Kalburabastı - Gömlek Kadayıfı - Mumbar ve İşkembe - Pastırmalı Pancar - Patlıcan Pehli - Kuymak - Peluza Bu şehrimizde 2006 yılında kurulan Amasya Üniversitesi bulunuyor. Amasya Üniversitesi, merkezi tek kampüste toplanmış bir okul değil. Farklı kampüslerle şehrin farklı bölgelerine dağılmış bir üniversite. Ama şehir yapısı geniş bir alana yayılmadığı için genel olarak bütün fakülteler birbirine yakın sayılır. Amasya, Yeşilırmak Nehri kenarına kurulu birkaç geniş caddeden oluşan, orta büyüklükteki illerimizden biridir. Ne çok büyük, ne de köy/kasaba diyebileceğiniz kadar ufak bir şehir. Doğası ve tarihi yerleri oldukça zengin, yaşanılabilir, huzurlu, güvenli ve sakin bir şehirdir. Amasya pahalı mı? Burası hem memur hem öğrenciler için ekonomik bir şehir. Eğer büyük şehirlerde yetiştiğiniz için küçük yerlerde depresyona girmek gibi bir huyunuz yoksa Amasya'yı kesinlikle çok seversiniz. Şehir bir uçtan bir uca yürünecek kadar kısa mesafede kuruludur. Ulaşım ve konaklama sorunu yaşamazsınız. Öğrenciler için KYK yurtları var ama erken davranmazsanız özel yurt ya da eve çıkma seçeneklerini değerlendirmeniz gerekebilir. Çünkü sayıları çok fazla değil. Şehrin hareketli ve yoğun kısmı Yeşilırmak kenarı boyunca uzanan caddeleridir. Devasa kayalıklar arasına kurulu bu bölge biraz Orta Dünya'yı andırıyor. Amasya evleri, müzeleri ve kaya mezarları ile gerçekten tarih kokan bir coğrafya. Geldiği ilk sene yatay geçiş planları yapıp büyük şehirlere gitme hayalleri kuran birçok öğrenci Amasya'ya çok kısa sürede alışır ve benimser.


Güney Amerika'da bulunan Amazon Yağmur Ormanları dokuz ülke sınırları içerisinde uzanmakta. Yani Amazon Ormanları Gezi Turları'na katılmak isterseniz ilk önce bu dokuz ülkeden birine yolculuk yapmanız gerekiyor. Bu ülkelerden yedi tanesi Türkiye'den vize talep etmiyor. İki ülkeye girmek içinse vize almak gerekiyor. - Brezilya - Peru - Kolombiya - Venezuela - Ekvador - Bolivya - Guyana - Surinam - Fransız Guyanası Guyana ve Fransız Guyanası hem vize gerekliliği hem de diğer ülkelere göre biraz daha pahalı seçenekler sunması nedeniyle, özellikle sırf Amazon Turu yapmak için pek tercih edilecek ülkeler değil. Bu dev ormanın en büyük kısmı %60'la Brezilya sınırları içerisinde. Peru ve Kolombiya dışındaki ülkelerde ise sadece kısmen bu ormanlar yer alıyor. Amazon Yağmur Ormanları için gezi turu arıyorsanız ilk tercih olarak Brezilya Amazonları, daha sonrasında ise Peru ve Kolombiya Amazonlarını düşünebilirsiniz. Amazonlardaki yerleşim yerlerinin çok büyük kısmı bu yağmur ormanlarının ortasından geçen Amazon Nehri kıyısınca uzanmıştır. Peru'daki And Dağları'nın zirvesinden doğup kıta boyunca 6.400 km. uzanan Amazon Nehri, Brezilya'nın doğu kıyısından Atlas Okyanusu'na dökülüyor. Nehir kenarındaki yerleşim yerleri ilkel kabileler şeklinde değil günümüz modern yaşamına geçmiş topluluklardan oluşmakta. Yani Amazon Nehri kıyısında büyük bir kazan etrafında dans edip şarkılar söyleyen çıplak insanlar beklemeyin. 'Amazon Yerli Kabileleri' bu ormanın daha iç bölgelerinde yer alıyor. - Amazon Ormanları Gezilecek Yerler - Brezilya Amazonları Manaus - Peru Amazonları - Kolombiya Amazonları - Leticia'ya Nasıl Gidilir? - Bolivya Amazonları - Rurrenabaque - Rurrenabaque Nerede? Nasıl Gidilir? - Madidi Ulusal Parkı - Ekvador Amazonları - Fransız Guyanası Amazon Bölgesi - Surinam Amazon Bölgesi - Guyana Amazon Bölgesi - Venezuela Amazon Bölgesi Şimdi bu konulara kısa kısa biraz değinelim. Birincisi bu ormanlar bildiğimiz ormanlar gibi bir zemine ve araziye sahip değil. Büyük kısmında tarlada yürür gibi yürüyecek bir ortam yok yani. İkincisi ise tehlikeli olması. Zemininin yüzde 20'sine hiçbir zaman güneş ışığı ulaşmayan sıklıkta bir ormandan bahsediyoruz. Bataklıklar, zehirli bitkiler, ölümcül hayvanlarla dolu bir ortam. Küçücük bir sivrisinek ısırığından ömür boyu felç kalma ihtimaliniz var. Aynı zamanda dış dünyadan gelen misafirleri hiç hoş karşılamayan yerli kabileler mevcut. Doğal tehlikeler dışında, Amazon Nehri üzerinde ve orman içerisindeki gizli bölgelerde yoğun bir uyuşturucu trafiği olduğu söyleniyor. Bu sadece bilinen ve duyulan kısım. Kim bilir hiç bilmediğimiz daha ne tehlikeler mevcut. Yani "Hadi beyler Amazon'a gidip bi' mangal çevirelim" deme şansınız yok. Ha gidersiniz belki ama bu seferde geri döner misiniz onun garantisi yok! Zaten Brezilya hükümeti bu toprakların büyük kısmını koruma altına alarak giriş yasağı getirmiş durumda. Koruma altında diyoruz demesine ama Amazon ormanlarında her yıl çıkan yangınlar küçük bir ülkeyi haritadan silecek kadar büyük boyutlara ulaşabiliyor. Ayrıca ormanda kaçak yollarla sürekli kesim yapan, her yıl binlerce futbol sahası büyüklüğünde ağaçlık kesimi yok eden kaçak işçilerin ve çiftçilerin sonu getirilemiyor. Amazon ormanlarında, sadece 2019 yılının ilk yarısında 74 bin farklı yangın çıkmış ya da çıkartılmış! İnsanoğlu olarak bu muhteşem ormanları yok etmekte son derece karalıyız gibi duruyor. Eğer hala ayaktayken Amazonları gidip görmek isterseniz hangi ülkelere ve bu ülkelerin hangi bölgelerine gitmeniz gerekiyor tek tek inceleyelim. Amazon ormanlarının yarısından fazlasını içinde barındıran ülke Brezilya. Yağmur ormanlarını görmek için ilk ve en uygun seçenek burası. Brezilya'nın Amazonas eyaletindeki Manaus şehri bu bölgenin en büyük şehri ve başkenti konumunda. Bütçe açısından değerlendirecek olursak da yine en uygun yer Manaus olur diye düşünüyoruz. Brezilya Amazon Turu kapsamında ziyaret edebileceğiniz en iyi yer olan bu şehri Manaus Gezi Rehberi yazımızda detaylı şekilde inceledik. Amazon ormanları gezisi için en ideal ülkelerden biri de Peru. Doğu sınırı boydan boya Amazon ile çevrili Peru'ya gitme sebebinizin sadece Amazon gezisi olmasına gerek yok. Çünkü dünyanın yeni 7 harikasından biri olan Machu Picchu başta olmak üzere Peru, tüm dünya gezginlerini cezbeden muhteşem yerler barındırıyor. Peru Amazonları için en çok tercih edilen iki merkezi nokta bulunuyor. Kuzey kesimdeki Iquitos ve Güney bölgedeki Puerto Maldonado şehirleri. Bu iki şehri içeren Peru Amazonları Gezi Rehberi yazımız için sizi şöyle alabiliriz. Kolombiya'daki yağmur ormanlarının turistik olarak en popüler iki bölgesi bulunuyor. - Leticia - Puerto Narino Leticia şehri ve Puerto Narino kasabası birbirlerine çok yakın konumdalar. Leticia, Kolombiya'nın en güney ucunda, Brezilya, Peru ve Kolombiya sınırlarının tam birleştiği yerde. Puerto Narino ise buraya tekneyle iki saate yakın bir uzaklıkta, daha batıda kalıyor. Buraya başta Peru-Iquitos ve Brezilya-Manaus'tan olmak üzere Amazon Nehri üzerindeki şehirlerden gemilerle ulaşabiliyorsunuz. Aynı zamanda şehirde havalimanı da bulunuyor. Bogota, Cali, Medellin gibi Kolombiya içinden buraya sık sık yapılan uçak seferleri var. Yine Peru'dan haftanın belirli günleri uçak bulabilirsiniz. Leticia ile bitişik olan sınır komşusu ise Brezilya'nın Tabatinga şehri. Bu iki şehir arasında sınır geçişi olmadan gidip gelebiliyorsunuz. Ama Brezilya kesimi pahalıdır. Leticia konaklama için daha iyi bir seçenek. Leticia ve Puerto Narino'da diğer Amazon bölgelerinde olduğu gibi günübirlik ya da konaklamalı Amazon Turları bulunuyor. Pirana avı, yerli ziyaretleri, yürüyüş rotaları var. Leticia, Brezilya'nın Manaus ve Peru'nun Iquitos şehirlerinden sonra Amazon seyahatlerinin yapıldığı en popüler üç şehirden biri. Bolivya Amazon Turu için en popüler bölge ülkenin kuzeyinde bulunan Rurrenabaque kasabası. Burada turlar iki bölüme ayrılmış durumda. Biri Pampas Turu denilen, daha çok vahşi hayvanları görmeye yönelik yapılan geziler. Diğer ise Jungle Tur. Bu da adı üzerinde yağmur ormanlarını keşfetmeye yönelik daha çok doğa yürüyüşü ve tekne gezisi şeklinde olan bir tur. Pampas turun farkı diğerine göre biraz daha ekonomik olması. Burası Bolivya'nın kuzeyinde yer alan Beni Nehri üzerine kurulu küçük bir kasaba. Yağmur ormanlarının harika bir parçası olan Madidi Ulusal Parkı'nı içinde barındırdığı için Bolivya Amazonları ziyaretinin merkez noktalarından biri. Rurrenabaque, başkent La Paz'ın 400 km. kadar kuzeyinde yer alıyor. La Paz'da bulunan El Alto Uluslararası Havalimanı'ndan 45 dakika süren uçuşlar mevcut. Kara yolu ile gitmek isterseniz yine La Paz'dan bu bölgeye otobüsler var. Yol 400 km. olsa da Bolivya'nın şehir içi yollarının bile çok kötü olduğunu düşününce buraya giden yolun nasıl olabileceğini az çok tahmin edersiniz. Yol en ihtimalle 14-16 saat arası sürüyor ve epey tehlikeli kısımları var. Bu park Rurrenabaque kasabasından teknelerle yaklaşık 2-3 saatlik uzaklıkta yer alıyor. 19 bin km alanı kaplayan Madidi Ulusal Parkı dünyada koruma altında tutulan en büyük parklardan bir tanesi. Binlerce farklı hayvan türü ve on binlerce çeşit bitki barındırıyor. Rurrenabaque'den alacağınız turlar ile parka ulaşım sağlayabiliyorsunuz. Daha önceden La Paz, Sucre gibi şehirlerden de bu turları alabilirsiniz ama Rurrenabaque'den almanız fiyat açısından daha avantajlı olabilir. Bu turlar yine genelde 3-4 günlük paketler şeklinde oluyor ve yukarıda belirttiğimiz gibi Pampas Tur Jungle Tur olarak ikiye ayrılıyor. Madidi Milli Parkı bitki ve hayvan çeşitliği bakımından dünyadaki en eşsiz bölgelerden bir tanesi. Bolivya Amazonları için alternatif bir seçenek, ülkenin en kuzeyindeki Madre De Dios Nehri üzerinde kurulu olan Riberalta şehri. Bu şehrin batısından yer alan Manuripi Amazon Kırsalı adında yine koruma altından özel bir bölge bulunuyor. Burası tam Brezilya, Peru ve Bolivya Amazon ormanlarının kesiştiği noktada. Amazon Nehri üzerinden ya da havayolu ile ulaşım sağlanabiliyor. Ayrıca Bolivya'nın doğu sınırında bulunan, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki Noel Kempff Mercado Ulusal Parkı ve Rios Blanco y Negro Kırsalı yine kısmi olarak yağmur ormanlarını barındırıyor. Bu iki bölge de muhteşem bir doğaya sahip olamalarına rağmen ulaşım zorluğu nedeniyle turistlerin çok sık uğrak noktası olmuyorlar. Gezi blogu yazılarında bu iki bölgeden pek bahsedilmez. Eğer yeni yerler keşfetme duygusuna sahipseniz, Bolivya'nın doğu sınırını bir kenara not edin deriz. Ekvador'un doğu sınırında, yağmur ormanlarının kısmen uzantısı bulunuyor. Ayrıca ülke içinde Amazon Nehri'nin kolları var ve Ekvador Amazon Turları için genellikle bu nehir kenarlarını tercih etmelisiniz. Bolivya Amazon gezisi için önemli noktalardan birisi Tena şehri. Tena, başkent Quito'ya yaklaşık 200 km. mesafede ve karayoluyla ulaşım 4 saate yakın sürüyor. Şehrin havalimanı merkeze biraz uzak. Jumandy Havaalanı ile merkez arası en az 30 km. Haftada sadece birkaç kez uçak seferi yapılıyor. Hatta bu uçuşlar hala devam ediyor mu ondan bile emin değiliz. Gitme niyetiniz olursa mutlaka önceden sorgulayın. Tena şehrinden alacağınız turlarla Napo Nehri üzerindeki Amazon bölgelerine gidebiliyorsunuz. Diğer bölgelerde olduğu gibi günübirlik ve daha uzun süreli seferler var. Napo ve Coca nehirlerinin buluştuğu noktada ise Francisco de Orellana şehri bulunuyor. Burası'da Ekvador Amazon gezisi için tercih edilebilecek noktalardan. Yasuni Ulusal Parkı bölgede bulunan ve koruma altından olan en büyük park. Yasuni Ulusal Parkı dünyada en çok biyolojik çeşitlilik olan alanlardan biri. Tena ve El Coca'dan bu bölgeye turlarla gelebilirsiniz. Amazon Turları için yukarıda saydığımız beş ülke; Brezilya, Kolombiya, Peru, Ekvador ve Bolivya, Amazon yağmur ormanlarının en çok ziyaret edildiği bölgeleri içinde barındırıyor. Bunun haricinde, içinde kısmen Amazon bölgesi bulunan dört ülke daha var. Venezuela, Guyana, Surinam ve Fransız Guyanası. Venezuela son yıllarda yaşadığı büyük ekonomik sıkıntılar, iç çatışmalar ve kaos ortamı nedeniyle gezginler için oldukça tehlikeli bir ülke. Guyana ve Fransız Guyanası ise hem Türkiye'den vize istemesi hem de güney sınırlarındaki yağmur ormanlarını barındıran yerlere ulaşımın çok zor olması gibi sebeplerden turistik açıdan gezginlere pek seçenek vadetmiyor. Vizesiz gidilebilse de aynı şeyler Surinam için de geçerli. Tabi bunu sadece Amazon Turu açısından söylüyoruz. Yine de aklınızda bulunması için bu ülkelerdeki belli başlı ziyaret noktalarına başlıklar halinde değinmek istedik. # Guyana Amazon Parkı : Ülkenin neredeyse yarısını kaplayan, koruma altındaki bir bölge. Resmi olarak Fransa'ya bağlı olduğu için 'Avrupa Birliği sınırları içindeki en büyük park' gibi ilginç bir özelliği bulunuyor. Bölgeye tur ayarlayabilmek için en uygun yer başkent Cayenne. # Sipaliwini Bölgesi: Ülkenin güneyinde, Brezilya sınırında bulunan yağmur ormanlarına kara yolu yok. Özel küçük uçaklar ile ulaşım sağlayıp, jip ve teknelerle yapılan turlara katılabilirsiniz. Tur araştırması için en uygun yer başkent Paramaribo. Ülkenin Brezilya sınırındaki yağmur ormanlarında küçük köyler dışında hiçbir yerleşim yeri ya da kara yolu bulunmuyor. Venezuela, Angel Falls ve Roraima Dağı gibi dünyada ender görülen doğal güzelliklere sahip olsa da bu bölgeler tam olarak Amazon sınırlarına giriyor sayılmaz. Venezuela'nın en güneyinde Brezilya sınırında, Venezuela Amazon bölgesi diyebileceğimiz ve koruma altında olan iki önemli yer var. Amazon ormanları hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak isterseniz şu iki yazımıza da göz atabilirsiniz.