Tıpkı İstanbul gibi 7 tepe üzerine kurulu olan Roma, tarihsel anlamda Avrupa'nın en önemli şehirlerinden biri. Hatta bize göre Roma, İstanbul ve Kudüs'le birlikte bu konuda dünyada rakipsiz. Yaklaşık 3 bin yıllık geçmişe sahip olan bu kent, Roma İmparatorluğu gibi insanlık tarihine damga vurmuş büyük bir uygarlığın doğup büyüdüğü topraklar. Eğer dünya ve insanlık tarihini tanımak, bilmek, keşfetmek isteyen bir gezginseniz, uğramanız gereken rotalardan biri mutlaka Roma olmalı. İtalya'nın başkenti Roma'nın bir diğer özelliği de içinde bir ülke barındırıyor olması. Evet şehir içinde bir ülke "Vatikan". Katolik Hristiyan dünyasının yönetim merkezi Vatikan, Roma'da çok küçük bir alan kaplamasına rağmen resmiyette bir şehir devleti olarak kabul görüyor. Yani Roma iki ülkeye birden başkentlik yapıyor diyebiliriz. Bu yüzden Roma gezilecek yerler listesinin sonuna Vatikan'ı da ekledik. Tarih, kültür ve inanç merkezi olan Roma'da o kadar çok gezilecek yer var ki.. Zaten Roma'nın kendisi başlı başına bir açık hava müzesi adeta. Günlerce değil haftalarca dolaşsanız sıkılmazsınız. Biz size sokak sokak keşfedilmesi gereken Roma'nın en popüler, en çok ziyaret edilen noktalarını sıralayacağız. Bir bakıma Roma'ya gidip de görmeden dönerseniz insanların sizi kınayacağı, size laflar hazırlayacağı yerler yani. Ayrıca vakti bol olanlar için Roma gezi blogu yazımızın sonunda fazladan gezmelik mekan tavsiyelerimiz de olacak. Roma gezilecek yerler yazımıza başlamadan önce, şehir hakkında genel bilgi sahibi olmanız adına çok kısa birkaç not aktaralım. Hemen ardından Roma turumuza başlayalım. - Roma Gezi Rehberi & Roma Hakkında Kısa Bilgiler - Kolezyum - Roma Forumu - Palatino Tepesi - Santa Maria Maggiore Bazilikası - Trevi Çeşmesi - İspanyol Merdivenleri - Pantheon - Kutsal Melek Kalesi - Navona Meydanı - Villa Borghese - Trastevere - Vatikan ve Gezilecek Yerler # Roma Nerede? Başkent Roma, İtalya Yarımadası'nın tam ortasında, ülkenin batı kesimindeki Lazio Bölgesi'nde yer alıyor. Tiren Denizi'ne kıyısı olan kent, Tiber ve Aniene nehirlerinin arasında konumlanmış durumda. # Roma İçin Vize Gerekli mi? Evet, Roma'ya gitmek için İtalya vizesi almanız gerekiyor. # Roma'da Hangi Para Birimi Kullanılıyor? Roma'da Avrupa Birliği üyesi İtalya'nın para birimi olan Euro kullanılıyor. # Roma'ya Ulaşım Nasıl Sağlanıyor? Roma'ya uçakla gitmek isteyenler için şehirde iki havalimanı bulunuyor. - Leonardo da Vinci Havalimanı - Ciampino Uluslararası Havaalanı İstanbul'dan Roma'ya aktarmasız şekilde sefer yapan çok sayıda uçuş bulabilirsiniz. Bu uçuşların büyük bölümü Leonardo da Vinci Havalimanı'na iniyor. Fiumicino Havaalanı ile Roma şehir merkezi arasındaki en hızlı ulaşım seçeneği tren. Havaalanı içindeki tren istasyonunu kullanarak yarım saatte kent merkezine gidebilirsiniz. Terravision isimli havalimanı otobüslerini kullanırsanız yol yaklaşık 1 saat sürüyor. Bunların dışında shuttle otobüslerini, belediye otobüslerini, otel servislerini, taksi ya da araç kiralama hizmetleri de kullanabilirsiniz. Tren haricinde bu seçeneklerin hepsi Ciampino Uluslararası Havaalanı için de geçerli. Terravision otobüs sefer saatleri, bilet fiyatları ve diğer tüm detaylar için tıklayın. Trenitalia sefer saatleri, bilet fiyatları ve diğer tüm detaylar için tıklayın. İtalya'nın hemen her bölgesinden tren ya da otobüsle de Roma'ya gelmek mümkün. Roma Termini Tren İstasyonu tarihi kent merkezi içinde, Termini semtinde bulunuyor. # Roma'ya Ne Zaman, Hangi Mevsimde Gidilir? Roma, Akdeniz ikliminin hakim olduğu oldukça sıcak bir şehir. Yaz ayları turistik anlamda Roma'nın en hareketli olduğu zamanlar. Fakat biz Roma seyahatiniz için yaz aylarını tercih etmenizi çok önermiyoruz. Çünkü bu üç ayda Roma hem aşırı sıcak, hem çok kalabalık, hem de çok pahalı. Yaz tatilini değerlendirmek için gidecekseniz bir şey diyemeyiz tabi. Ama eğer imkanınız varsa Roma'ya bahar aylarında gitmek en mantıklısı. Hem hava daha iyi olur, hem de bir nebze olsun daha ekonomik bir gezi yaparsınız. # Roma Şehir İçi Ulaşım Nasıl? Roma son derece gelişmiş şehir içi ulaşım hatlarına sahip. Metro, tren ve otobüs seçeneklerinden hangisini kullanırsanız kullanın kentin dört bir yanına rahatlıkla ulaşabilirsiniz. Fakat size çok net bir tavsiye vermemiz gerekirse, Roma'yı kesinlikle yürüyerek gezmeniz gerektiğini söyleyebiliriz. Roma'nın gezilecek yerleri genel anlamda birbirlerine yakın konumda bulunuyor. Zaten yukarıda da bahsettiğimiz gibi Roma açık hava müzesi gibi bir şehir. Gezilmeyecek yerlerini saysak daha kolay olur. Bu yüzden Roma'yı ortalama 5-6 güne yayacak şekilde yaya olarak gezmenizi öneririz. "Hiç mi metro/otobüs kullanmayalım arkadaş!" derseniz de haklısınız. O kadar da değil tabi. Roma'da metro ve otobüsleri kullanırken avantaj sağlayacak iki adet kart bulunuyor; Roma Pass ve OMNIA Rome and Vatican Card. Bu kartlar hem toplu taşımada indirim sağlıyor, hem de bizdeki MüzeKart gibi bazı müze ve tarihi yerlere indirimli/ücretsiz giriş imkanı veriyor. The OMNIA Vatican & Rome Kart fiyatları, kullanım şartları ve diğer tüm detaylar için tıklayın. Roma Pass Kart fiyatları, kullanım şartları ve diğer tüm detaylar için tıklayın. Avrupa'nın en çok ziyaret edilen tarihi yapılarından biri olan Kolezyum, Roma'da gezilecek yerler listesinin şüphesiz 1 numaralı mekanı. Bu görkemli eser 2007 yılında 'Dünyanın Yeni 7 Harikası'ndan biri olarak da seçilmişti. Günümüzde Roma mimarisinin dünyadaki en iyi örneği olarak gösteriliyor. M. S. 70 ila M. S. 72 yılları arasında Roma İmparatoru Vespasian'ın emriyle inşasına başlanan Kolezyum, yaklaşık 10 yıllık çalışma sonucu M. S. 80 yılında, Vespasian'ın oğlu Titus döneminde tamamlanmış. O dönem dünyanın en büyük arenası olan Kolezyum, 50 bin kişinin üzerinde bir kapasiteye sahipmiş. Halkı eğlendirmek için yapılan bu dev amfitiyatroda genellikle gladyatör dövüşleri, vahşi hayvan dövüşleri, tiyatro gösterileri ve kutlamalar yapılıyormuş. Orijinal ismi Flavianus Amfitiyatro olan yapı şu anki ismini tiyatronun girişinde bulunan İmparator Neron'un "Colossus Neronis" adlı heykelinden almış. Colosseum, 188 metre uzunluğu ve 156 metre genişliği ile elips bir yapıya sahip. 49 metre yüksekliğinde olan yapının 80 tane kemerli kapısı bulunuyor. 2 bin yıllık yapının bugün ciddi bir bölümü deforme olmuş durumda. Duvarlarının bir kısmı tamamen yıkılmış, bir kısmı toprak altında kalmış. En son 1900'lü yılların başında restore edilerek kısmen toparlanan yapı her şeye rağmen ihtişamından bir şey kaybetmemiş. Colosseo metro durağına yürüme mesafesinde bulunan Kolezyum, Roma gezinizin en unutulmaz durağı olacaktır. Russell Crowe'un başrolünde oynadığı Gladiator filmini izleyenler nasıl bir mekanla karşılaşacaklarını az çok tahmin edebilirler. # Konstantin Takı : Kolezyum'un hemen yanında, Romalılar için büyük önemi olan bir zafer anıtı bulunuyor. Arch of Constantine, ilk Hıristiyan imparator olan I. Konstantin'in 312 yılında Maxentius'a karşı kazandığı zafer sonrası yaptırdığı bir eser. Milvian Köprüsü Savaşı sonrası kazanılan bu zaferle birlikte Roma, Paganlık inancından Hristiyanlık'a geçiş sürecine girmiş. Bir bakıma bu anıt Roma İmparatorluğu'nun kaderini çizen en önemli savaşlardan birini simgeliyor. Bölgeden ayrılmadan Konstantin Takı'nı görmeyi unutmayın. Kolezyum giriş ücretlerini ve Kolezyum ziyaret saatlerini resmi siteden güncel olarak takip edebilirsiniz tıklayın. Kolezyum'un hemen batısında yer alan Roma Forumu dünyanın en büyük arkeolojik alanlarından biri. Burası Roma İmparatorluğu'nun bin yıl boyunca siyaset ve ticaret merkezi olmuş önemli bir bölge. Roma Forumu, ilk dönemlerinde Palatino Tepesi'nin çevresine kurulu küçük bir pazar yeriymiş. M. Ö. 46 yılında Jül Sezar'ın Roma Forumu'nun temellerini atmasıyla bölge yavaş yavaş hareketlenmeye başlamış. Sezar sonrası gelen imparatorlar da bölgeye yatırım yapmaya devam edince alan genişlemiş. İmparator Agustus zamanında ise Roma Forumu en parlak dönemine ulaşmış. İmparatorluğun çöküşü sonrası kaderine terk edilen bölgedeki yapıların büyük bölümü zamanla hasar görmüş ve yıkılmış. 19 yy. sonrası başlayan ve uzun yıllar süren arkeolojik kazılarla Roma Forumu'nun kalıntıları tekrar gün yüzüne çıkartılmış. Foro Romano o gün bugündür her yıl milyonlarca turistin ziyaret ettiği bir antik kent durumunda. - Aemilia Bazilikası - Maxentius ve Konstantin Bazilikası - Julia Bazilikası - Castor ve Pollux Tapınağı - Satürn Tapınağı - Venüs ve Roma Tapınağı - Sezar Tapınağı - Romulus Tapınağı - Vesta Tapınağı - Antoninus ve Faustina Tapınağı - Titus Kemeri - Septimius Severus Kemeri - Hostilia Mahkemesi - Tabularium - Urbi Göbeği Roma Forumu'na giriş için ayrı bir bilet satışı yapılmıyor. Kolezyum, Roma Forumu ve hemen aşağıda bahsettiğimiz Palatino Tepesi tek bir arkeolojik alan sayılıyor. Kolezyum'a giriş için aldığınız biletle bu 3 bölgeyi de gezebiliyorsunuz. Roma'nın kurulu olduğu 7 tepeden biri olan Palatino, Roma Forumu'nun bitiminde, Circus Maximus denilen hipodrom alanının hemen yanında yer alıyor. Palatino Tepesi, Roma tarihi hakkında bilgi edinmek isteyenlerin mutlaka gidip görmesi gereken bir mekan. Çünkü antik kalıntılar açısından Roma'nın en zengin bölgesi burası. Kybele Tapınağı, Flavia Sarayı, Farnese Bahçeleri, İmparator Augustus'un ve eşi Livia'nın evleri gibi çok önemli yapılar bu tepede yer alıyor. Palatino Tepesi'nin Romalılar için ayrı bir önemi daha var. Roma mitolojisinde bu tarihi kentin kurucuları Romulus ve Remus adlı ikiz kardeşler olarak kabul ediliyor. Bu ikiz kardeşler küçük yaşta ölüme terk edilmişler ve Tiber Nehri'ne atılmışlar. Fakat kardeşler nehirde ölmemiş ve Palatino Tepesi'nin eteklerinde kıyıya vurmuşlar. Bir dişi kurt onları bulmuş ve emzirerek hayatta kalmalarını sağlamış. Kardeşler büyüdüklerinde buraya bir şehir kurmaya karar vermişler. Yani efsaneye göre Roma'nın kuruluş temelleri bu tepede atılmış. Esquiline Tepesi'nden yer alan Santa Maria Maggiore Bazilikası, Roma'nın en büyük kiliselerinden biri. Tanrıça Kibele'ye adanmış bir pagan tapınağı üzerine inşa edilen Santa Maria Maggiore, Papa III. Sixtus'un emriyle 5. yüzyılın ortalarında yapılmış. Bazilikanın tarihi incelendiğinde kilisenin yapılışı ile ilgili farklı bir rivayetten de söz ediliyor. Bu rivayete göre 4. yy'da yaşamış olan Papa Liberius bir gece rüyasında Meryem Ana'yı görmüş. Meryem Ana, Papa'dan bir kilise yapmasını istemiş. Kiliseyi yapacağı yeri de kar yağışı ile ona haber vereceğini bildirmiş. Yaz ayında olmalarına rağmen ertesi gün Esquiline Tepesi'ne kar yağdığını gören Papa Liberius, Santa Maria Maggiore Bazilikası'nın yapılması talimatını vermiş. Fakat tarihsel bir temeli olmayan bu hikayenin, bu bazilika ile alakalı olmadığı görüşü daha yaygın. Eskiden St. Mary of the Snow, St. Maria Liberiana ve St. Mary of the Nativity gibi isimlerle de anılmış olan bazilika 5. yy'dan sonra çok sayıda restorasyon geçirmiş. Hatta iç tasarımının büyük kısmı 18. yy. sonrasına ait. Farklı dönemlerin mimari etkilerini taşıyan Santa Maria Maggiore Bazilikası'nın freskleri ve mozaikleri gerçekten göz kamaştırıcı güzellikte. Termini metro durağına yürüme mesafesinde olan yapı Santa Maria Maggiore Meydanı'nda bulunuyor. Kolezyum'a da çok yakın. Haftanın her günü açık olan bu bazilikaya giriş ücretsiz. Roma'daki her turistin uğrak noktası olan mekanlardan biri de Türkiye'de Aşk Çeşmesi olarak bilinen La Fontana di Trevi. Bu çeşme Palazzo Poli'nin tam önünde, sarayın duvarına bitişik vaziyette bulunuyor. Çok ince bir işçiliğin ürünü olan bu harika eserin yapımına 1732 yılında, dönemin ünlü heykeltıraşlarından Nicola Salvi tarafından başlanmış. Birçok farklı sanatçının da destek verdiği La Fontana di Trevi'nin inşası 30 yıl sürmüş ve 1762 yılında tamamlanmış. Trevi Çeşmesi'nin üzerinde mitolojik kahramanları veya hikayeleri betimleyen heykeller var. Tam ortada duran büyük heykel ise Roma mitolojisinde su ve deniz tanrısı olarak bilinen Neptün'e ait. Trevi'yi ünlü yapan özelliklerinden biri buranın bir dilek çeşmesi olarak kullanılması. Her hafta binlerce Euro bozuk para atılan Trevi Çeşmesi'yle alakalı ilginç bir inanış var. Sırtınızı çeşmeye veriyorsunuz.. Sağ elinizde tuttuğunuz bozuk parayı sol omzunuzun üzerinde arkaya doğru çeşmeye fırlatıyorsunuz. Eğer 1 tane para atarsanız bu bir gün tekrar Roma'ya döneceksiniz demek oluyor. 2 tane para atarsanız bu Roma'da tanışacağınız birisine aşık olacaksınız anlamına geliyor. 3 tane para atarsanız da aşık olduğunuz bu kişiyle evlenip Roma'ya yerleşiyorsunuz demektir. Hadi iyisiniz.. İnanıp inanmamak size kalmış tabi ama bu işin güzel bir tarafı da var. Burada toplanan paralar hayır kurumlarına ve yoksullara dağıtıldığı için boşa gitmiyor. Romantik çiftlerin Roma'daki buluşma noktası Trevi Çeşmesi, Termini ve Barberini metro duraklarına yürüme mesafesinde. Yukarıda bahsettiğimiz Trevi Çeşmesi'nin yakınında bulunan İspanyol Merdivenleri, Roma'nın en kalabalık meydanlarından biri olan Piazza Spagna'da yer alıyor. Bugüne kadar onlarca film, dizi ve müzik klibine de sahnelik etmiş, Roma'nın simgesi olmuş bir bölge. Çok şık bir tasarıma sahip olan İspanyol Merdivenleri, Fransa Kralı XV. Louis adına 1723-1726 yılları arasında yaptırılmış. O dönem buradaki Pincian Tepesi'nde yaşayan nüfusun büyük bölümü Fransızlardan oluşuyormuş. Şu an merdivenlerin üst kısmında bulunan Trinita dei Monti Kilisesi de bir Fransız kilisesi. Merdivenler bu Fransız kilisesi ile aşağıdaki İspanyol Meydanı'nı bağlamak için tasarlanmış. 2 yıllık çalışmanın sonucu 135 basamaklı, kelebek şeklindeki bu estetik merdivenler ortaya çıkmış. Orijinal adı 'La Scalinata di Trinita dei Monti' olan yapı İspanya Konsolosluğu binasının yanında yer aldığı için halk arasında İspanyol Merdivenleri olarak anılıyor. İspanyol Merdivenleri'nin çevresinde çok sayıda eğlence mekanı, otel ve alışveriş merkezi var. Bu nedenle sürekli kalabalık bir mekan. İnsanlar genelde bu merdivenlere oturup atıştırmalık bir şeyler yer uzun uzun sohbet ederler, etraftaki kalabalığı izlerlerdi. Geçmiş zaman kipiyle konuşuyoruz çünkü 2019 yılında çıkan yasayla artık İspanyol Merdivenleri'ne oturmak ve burada yemek yemek yasaklandı. Tarihi dokuya zarar vermemek adına getirilen bu yasağı delenlere ciddi miktarda para cezası kesiliyor haberiniz olsun. Fakat buradaki kalabalık azaldı mı derseniz, en ufak bir azalma yok. Spagna metro istasyonuna yürüme mesafesinde bulunan İspanyol Merdivenleri'ni Roma turunuza mutlaka dahil edin. Yunanca "Tüm Tanrıların Tapınağı" anlamına gelen Pantheon, dünyanın en iyi korunmuş Antik Roma anıtı olarak biliniyor. Navona Meydanı ile Trevi Çeşmesi arasında yer alan bu görkemli eser Roma'da gezilecek en güzel tarihi yerlerden biri. Pantheon'un olduğu yerdeki ilk yapı M. Ö. 27 M. Ö. 25 yılları arasında Marcus Vispanius Agrippa tarafından inşa ettirilmiş. Bu ilk tapınak bir yangın sonucu M. S. 80 yılında yıkılmış. Aynı yere Domitianus tarafından yaptırılan ikinci tapınakta M. S. 110 yılında yıkılmış. Pantheon ise buraya yapılan üçüncü ve son tapınak. M. S. 126 yılında, İmparator Hadrianus döneminde açılışı yapılan Pantheon, ilk tapınağı yaptıran Agrippa'ya adanmış. Eskiden bir pagan tapınağı olduğu rivayet edilen Pantheon 7. yüzyıl başlarında kiliseye çevrilmiş. Mimarisi ile kendine hayran bırakan bu tarihi yapının en dikkat çeken kısmı ise 43 metre çapındaki dev kubbesi. Neredeyse iki bin yaşındaki bu kubbe dünyada desteksiz şekilde duran en ağır beton kubbe olarak biliniyor. Bu dev kubbenin ortasında ise Oculus denilen bir boşluk var. Yapıda hiçbir pencere olmadığı için içeriye güneş ışığı girmesini sağlayan tek nokta burası. Rönesans dönemine ait heykellerin de yer aldığı yapıda ayrıca ünlü mimarların, kralların ve sanatçıların mezarları bulunuyor. Aktif bir ibadethane olarak kullanılan Pantheon haftanın her günü açık. Roma gezilecek yerler listesinin üst sıralarını hak eden önemli bir yapı. Burası Roma'nın tarihi şehir merkezinden Vatikan yönüne doğru yürürken, Tiber Nehri'nin karşı yakasında, Adrian Parkı'nın içerisinde göreceğiniz büyük ve silindir şeklindeki bir yapı. Orijinal ismi Mole Adriana olan bu kale ilk olarak 135-139 yılları arasında, Roma İmparatoru Hadrian'ın kendisi için yaptırdığı bir anıt mezar olarak inşa edilmiş. 271 yılında ise İmparator Aurelianus bu yapıyı şehir surlarına dahil ederek güçlendirmiş. 5. yy. başlarında ise askeri üs olarak kullanılmaya başlanılan Kutsal Melek Kalesi, 14. yy'dan sonra bir dönem Papalık konutu, bir dönem de hapishane olarak kullanılmış. Hatta Fatih Sultan Mehmet'in oğlu Cem Sultan da bir süre burada mahkum olarak kalmış. Yapı 20. yy.'ın başlarından bu yana Castel Sant'Angelo Ulusal Müzesi olarak hizmet veriyor. Castel Sant'Angelo Müzesi içinde Rönesans Dönemi'ne ait çok zengin bir koleksiyon bulunuyor. Ayrıca Papalık konutu olduğu yıllarda kullanılan odaları da görebiliyorsunuz. Tiber Nehri'nin batı yakasında bulunan Castel Sant'Angelo'ya ister Vatikan tarafından ister tarihi şehir merkezi tarafından yürüyerek ulaşabilirsiniz. Castel Sant'Angelo giriş ücretlerini ve Castel Sant'Angelo ziyaret saatlerini resmi siteden güncel olarak takip edebilirsiniz tıklayın. Navona, Roma'da bulunan onlarca meydan içinde en güzel ve en popüler olanı. Kentin Eski Roma Bölgesi'nde yer alan Navona Meydanı, Campo dei Fiori ile Pantheon'un ortasında kalıyor. Navona Meydanı M. S. 1. yüzyılda yaklaşık 30 bin kişilik bir stadyum olarak inşa edilmiş. Şu an meydanın ortasını oluşturan açıklık bölge atletizm veya koşu gibi müsabakaların yapıldığı spor sahasıymış. Çevredeki binaların olduğu yerler ise tribünmüş. Roma İmparatoru Domitian'ın inşa ettirdiği bu yapı Domitian Stadyumu ya da Circus Agonalis olarak isimlendiriliyormuş. Zaman içinde eskiyen ve yenilenmeyen yapı bir süre sonra tamamen yıkılmış. Sonraki yüzyıllarda yeni bir yapılaşma sürecine giren Navona, kentin en önemli meydanlarından birine dönüşmüş. Ortasında Bernini, Borromini, Caravaggio ve Rubens gibi çok ünlü sanatçıların eserleri bulunan Navona Meydanı, etrafında ise ihtişamlı saraylar, kiliseler ve tarihi binalarla çevrili. Günün her saati dolup taşan, canlı performans sanatçılarının eksik olmadığı çok renkli bir meydan burası. Muhtemelen sizin de Roma gezinizde bol bol vakit geçirmek isteyeceğiniz bir yer olacaktır. # Campo de' Fiori Meydanı: Roma'nın en hareketli meydanlarından bir diğeri Campo de' Fiori. Navona Meydanı'nın hemen güney kesiminde yer alıyor. İki asra yakındır sebze, meyve ve çiçek satıcılarının toplandığı bu meydanda Roma'nın en büyük sokak pazarı kuruluyor. Pazar haftanın altı günü açık. # Piazza Venezia : Roma'nın tarihi kent merkezinde, Venedik Sarayı'nın tam önünde bulunan bir meydan. Gece ışıklandırması çok başarılı olduğu için genelde akşamları hareketlenen bir yer. Meydanın ortasında II. Vittorio Emanuele Abidesi isminde dev bir heykel bulunuyor. Meydan, Colosseo ve Termini metro duraklarına yürüme mesafesinde. # Piazza del Popolo : Taksim Meydanı'nı andıran Piazza del Popolo, Roma'nın en büyük meydanı. Ortasında Mısır'dan getirilmiş özel bir dikilitaş bulunan Piazza del Popolo'nun kuzeyinde ise Porta del Popolo adlı bir kapı var. Bu kapı Roma'nın imparatorluk döneminde şehrin ana giriş kapısı olarak kullanılıyormuş. Meydanın içinde bir de mini gezi treni var. Piazza del Popolo, Flaminio metro durağının hemen yanında. # Piazza di Spagna : Burası meşhur İspanyol Merdivenleri'nin önünde bulunan, her daim kalabalık ve uyumayan bir meydan. Fontana della Barcaccia isimli ünlü çeşme ile Palazzo di Spagna burada bulunuyor. # Piazza Barberini : Meydan, Roma'nın en ünlü ve en pahalı caddelerinden birisi olan Via Veneto'nun başlangıç noktasında yer alıyor. İtalyan mimar Bernini'nin tasarladığı bu meydan Kardinal Francesco Barberini'nin emriyle yapılmış. Fontana del Tritone ve Fontana delle Api isimli iki sanat harikası çeşme ile Barberini Sarayı meydanda bulunan önemli yapılar. # Piazza del Campidoglio : Bu meydan Roma şehrinin kurulu olduğu yedi tepeden biri olan Capitol Tepesi üzerinde, Roma Forumu ile Campus Martius Meydanı arasında bulunuyor. Ortasında bazı antik kalıntıların yer aldığı Capitol Meydanı'nın etrafında da ayrıca önemli saraylar, müzeler ve kiliseler var. Bu meydanın tasarımında imzası olan önemli sanatçılarından biri de dünyaca ünlü İtalyan ressam Michelangelo. Roma'nın en güzel parklarından biri Villa Borghese. Şehir gezisine biraz ara verip dinlenmek ve nefes almak isteyenler için kentin en ideal bölgesi burası diyebiliriz. 1700 dönümlük bu devasa park Piazza Spagna ve Piazza del Popolo meydanlarının yanına yer alıyor. Spagna metro durağının içindeki yürüyen bantlarla direkt parkın girişine ulaşabiliyorsunuz. Borghese Bahçeleri 1 tam gününüzü bile ayırabileceğiniz kadar geniş bir park. İçinde yürüyüş yolları, çeşmeler, heykeller, müzeler, anıtlar, gölet, hayvanat bahçesi gibi yerler barındıran parkın en önemli alanı ise Galleria Borghese. Bir sanat galerisi olan Galleria Borghese, Roma'da gezilecek yerler listesinde yer alması gereken harika bir mekan. Galeri binasında Barok, Rönesans ve Neo Klasik dönemlerine ait başyapıtlar sergileniyor. Bernini, Caravaggio, Vecellio ve Raffaello gibi sanatçıların muhteşem eserlerini görebiliyorsunuz. Galleria Borghese giriş ücretlerini ve Galleria Borghese ziyaret saatlerini resmi siteden güncel olarak takip edebilirsiniz tıklayın. Villa Borghese'de ayrıca Silvano Toti Tiyatrosu'nda oyun izleyebilir, yapay gölette tekne kiralayarak tur atabilir ve Carlo Bilotti Müzesi'ni de ziyaret edebilirsiniz. Trastevere, Tiber Nehri'nin batı yakasında yer alan bir semt. Trastevere'nin Türkçe karşılığı 'Tiber'in Ötesi' anlamına geliyor. Burası Roma'nın bohem bölgesi. Kendine has karakteristik bir yapısı olan Trastevere kaldırım taşı döşeli dar sokakları, küçük ve şirin dükkanları, otantik atmosferi ile Roma'nın en güzel yerlerinden biri. Sanki zamanda yolculuk yapmışcasına sizi yüzyıllar önceki Roma'ya götüren Trastevere, adeta şehir içinde başka bir şehir gibi. Sadece sokaklarında boş boş gezseniz bile hayran kalırsınız. Roma'nın ne kadar tarih kokan bir şehir olduğunu hissetmek için buraya mutlaka uğramanız gerek. Trastevere'nin dar sokaklarında çok sayıda kafe, bar, restoran tarzı yerler mevcut. Bu açıdan biraz Asmalı Mescit'i andırıyor diyebiliriz. Trastevere'yi gezerken ufaktan bir Beyoğlu havası hissedebilirsiniz. - Piazza di San Calisto, Piazza Santa Maria ve Piazza Trilussa Meydanları - Ponte Sisto Köprüsü - Santa Maria Bazilikası - Santa Cecilia Kilisesi - Museo di Roma in Trastevere - Porta Portese Bölgesi - Orto Botanico dell'Universita di Roma - Isola Tiberina - Janiculum Tepesi - Galleria Spada - Villa Farnesina 1.2 milyarlık Katolik Hristiyan dünyasının yönetim merkezi Vatikan, Roma'nın çok özel bir bölgesi. Yaklaşık bin kişinin yaşadığı Vatikan, yüz ölçümü bakımından (0.49 km ) dünyanın en küçük ülkesi. Roma şehir merkezine yaklaşık 4 km. uzaklıkta bulunan bu ülke, Tiber Nehri'nin batı yakasında bulunuyor. Buraya ulaşmanın en hızlı yolu metro. Roma Metrosu'nun Ottaviano ya da Cipro duraklarında inerek Vatikan'a kolayca gidebilirsiniz. Ayrıca tarihi kent merkezinden Vatikan'a sefer yapan belediye otobüsü ve tramvay seferleri de var. Eğer Roma gezilecek yerler listesinde bahsettiğimiz Trastevere bölgesinde konaklıyorsanız, Vatikan'a kısa bir yürüyüş yaparak da ulaşabilirsiniz. Vatikan ayrı bir ülke dedik ama buraya girmek için herhangi bir pasaport kontrolü yapılmadığını hatırlatalım. Ekstra bir vizeye ihtiyaç da yok. Roma'ya geldiyseniz Vatikan'a her türlü girebilirsiniz. Fakat Vatikan'a girişte 2 şeye dikkat etmenizi gerekiyor. Kısa şort, mini etek ya da abartılı dekoltesi olan kıyafetlerle Vatikan'da gezemiyorsunuz. Bu nedenle kıyafet seçiminize dikkat edin. Bir de Vatikan Müzeleri'ne girişte aşırı kalabalıktan kurtulmak için online bilet almanız çok önemli. Yoksa Vatikan'a geldiğinize pişman olabilirsiniz. Bilet satışının yapıldığı linki aşağıda paylaştık. Sabah erken saatlerde gelirseniz, 1 tam gününüzü buraya ayırarak her yerini rahatça gezebilirsiniz. Bu arada olur da Vatikan'a uğradığınız gün Papa'nın vaaz verdiği bir güne denk gelirse, tıklım tıklım dolu bir meydanla karşılaşacaksınız. Bu durumda hızlı hareket etmeniz pek mümkün olmaz. Yorucu bir gezi olur ama ilginç bir deneyim yaşamış olursunuz. Şimdi Vatikan'da gezilecek yerlere bir göz atalım. Vatikan'a girdiğiniz anda sizi karşılayan, Papa'nın on binlerce insana vaaz verdiği meşhur meydan. Ortasında 40 metre yüksekliğinde bir Mısır sütunu bulunan St. Pietro Meydanı, 1656 1667 yılları arasında inşa edilmiş. Meydanın çevresi ise başta Bernini olmak üzere önemli sanatçıların imzasını taşıyan heykellerle dolu. Aziz Petrus Bazilikası, Katolik Hristiyanlar için dünyadaki en kutsal mekanların başında geliyor diyebiliriz. Orijinal ismi Basilica di San Pietro olan bu kilise Hz. İsa'nın 12 havarilerinden biri olan Aziz Petrus'un mezarının olduğu yere yapılan ikinci yapı. 1506 1626 yılları arasında inşa edilen Aziz Petrus Bazilikası dünyanın en büyük kiliselerinden biri. Rönesans mimarisinin en nadide örneklerinden olan bazilikada Michelangelo, Donato Bramante, Raffaello Sanzio gibi ünlü mimarların imzası var. Vatikan'ın kalbi olan Aziz Petrus Meydanı'ndaki bu bazilika gün içinde her zaman çok kalabalık. Aziz Petrus Bazilikası'nın içinde Rönesans ve Barok dönemlerine ait paha biçilemez eserler sergileniyor. Bazilikanın en dikkat çeken yerlerinden biri de kubbesi. İlk olarak Michelangelo tarafından tasarlanan 138 metre yüksekliğindeki bu dev kubbe onun ölümünden yıllar sonra tamamlanabilmiş. Kubbenin tepesi ise muhteşem bir Roma manzarası sunuyor. Aziz Petrus Bazilikası aktif bir ibadethane olduğu için girişi ücretsiz. Fakat kubbeye çıkmak ücretli. İlk kez Papa II. Julius tarafından 16. yy'da kurulan Vatikan Müzeleri şu anda dünyanın en büyük sanat galerilerinden biri. Yüzyıllar boyunca Papalar tarafından toplanan koleksiyonların sergilendiği bu müze kompleksinde 54 galeri ve yaklaşık 1400 oda yer alıyor. Müzedeki koridorların toplam uzunluğu ise 7 kilometre. Yani Vatikan Müzeleri'ni gezmek için uzunca bir zamana ihtiyacınız olacak. Bize göre en az yarım gününüzü ayırmanız gerek. Vatikan Müzeleri içinde yer alan en meşhur mekan ise tavanı Michelangelo tarafından süslenen Sistina Şapeli. Şapelin tavanındaki fresklerin yapımı tam 4 yıl sürmüş. Fresklerde İncil'de geçen yaratılış bölümünün sahneleri yer alıyor. Her bir sahne çok ünlü ama sanırız en fazla bilineni Tanrı ile Adem'in parmaklarının kavuştuğu "Adem'in Yaratılışı" sahnesi. Şapelin duvarlarında ayrıca İncil'de anlatılan diğer sahnelerin betimlemeleri, Rönesans sanatçılarının eserleri, Papaların portreleri de yer alıyor. Linkini verdiğimiz bu yazımızda Vatikan Müzeleri de dahil yüzden fazla mekanı sanal tur ile gezebilirsiniz. Vatikan Müzeleri öyle bir yer ki Bernini ve Botticelli'den tutun Leonardo da Vinci ve Raphael'e kadar onlarca sanatçının başyapıtlarını bir arada görebiliyorsunuz. Antik Mısır'dan Rönesans'a kadar uzanan bir zaman yolculuğuna çıkabiliyorsunuz. Roma'yı gezerken Vatikan'a uğramazsanız gezinizi yarım bırakmış sayılırsınız bizden söylemesi. Biraz önceki uyarımızı tekrarlayalım. Vatikan Müzeleri önünde saatlerce sıra beklememek için online bilet almayı unutmayın. Vatikan Müzeleri giriş ücretlerini, ziyaret saatlerini güncel olarak takip etmek ve online bilet almak için tıklayın. Yazının başında da belirttiğimiz gibi Roma'da gezilecek yerler saymakla bitecek gibi değil. Yukarıda listelemiş olduğumuz bu mekanlar Roma'da yapacağınız 5-6 günlük genel bir turistik gezi için tercih edebileceğiniz en popüler yerler. Vakit sıkıntısı olmayanlar ve Roma sokaklarında daha fazla keşif yapmak isteyenler için birkaç ekstra tavsiyede daha bulunalım ve Roma şehir turumuzu sonlandıralım. # St. John Lateran Bazilikası : M. S. 4. yüzyıl eseri olan bu dini yapı Roma'nın en büyük bazilikalarından biri. Aynı zamanda Roma'daki en eski kilise. Hem iç hem dış mimarisi görülmeye değer. St. John Lateran Bazilikası tarihi kent merkezinde, Kolezyum'a 1,5 km mesafede yer alıyor. # Corso Caddesi : Porta del Popolo'dan Piazza Venezia'ya kadar uzan bu cadde şehrin en hareketli yerlerinden biri. Sağlı sollu alışveriş merkezleri ile dolu olan Via del Corso aynı zamanda otellerin de yoğunlukta olduğu bir bölge. Roma'da konaklama için bu caddeye yakın otelleri tercih edebilirsiniz. # Largo di Torre Argentina: Burası dört farklı Roma tapınağı ile Pompey Tiyatrosu kalıntılarının bulunduğu bir meydan. Ama daha çok Jül Sezar'ın öldürüldüğü yer olarak ünlenmiş. Largo di Torre Argentina tarihi kent merkezinde, Pantheon'a çok yakın konumda bulunuyor. # Roma Ulusal Müzesi : Farklı binaların bir araya gelerek oluşturduğu Roma Ulusal Müzesi'nde Antik Roma döneminden kalma arkeolojik eserler, Roma öncesi tarihten kalma sergiler yer alıyor. Müze, Navona Meydanı'na çok yakın bir bölgede. # Sant'Ignazio Kilisesi : Pantheon'un hemen yanında yer alan tarihi bir kilise. Loyolalı Aziz Ignatius'a adanmış bir yapı olan Sant'ıgnazio, özellikle tavan süslemelerindeki illüzyon oyunları ile tanınan bir yer. # MAXXI (21. Yüzyıl Sanatları Ulusal Müzesi): Daha çok modern sanat eserlerinin sergilendiği önemli bir müze. Tiber Nehri kıyısında, Flaminio bölgesinde yer alıyor. # Kapitolin Müzesi : Capitol Tepesi'nde bulunan bu müze 1734 yılında Papa XII. Clemens'in önderliğinde kurulmuş. Dünyanın en eski müzelerinden biri olarak kabul edilen Musei Capitolini'de Roma imparatorlarının büstleri, Marcus Aurelius'un ünlü heykelleri, Caravaggio ve Battista gibi sanatçıların resimleri sergileniyor. # Surdışı St. Paul Papalık Bazilikası : Roma'nın en önemli ve en büyük dört antik bazilikasından biri. Piazzale San Paolo'da bulunuyor. # Cinecitta: Burası Avrupa'nın en büyük film stüdyolarından bir tanesi. Sinema meraklıları için Roma'daki en heyecan verici yer olmaya aday mekanlardan. Set içinde yapılan özel turlarla Ben-Hur, La Dolce Vita, Cleopatra, The Passion of The Christ, Casanova, The Life Aquatic, Romeo ve Juliet, Gangs of New York gibi unutulmaz filmlerin çekildiği setleri ziyaret edebiliyorsunuz. Cinecitta Studios, Subaugusta metro istasyonun hemen çıkışında yer alıyor. # Cestius Piramidi: Pek bilinmiyor ama Roma'da bir de piramit var. Hem de 30 metre genişliğinde, 37 metre yüksekliğinde epey büyük bir piramit. Burası Gaius Cestius adında bir Romalı için anıt mezar olarak inşa edilmiş. Protestan Mezarlığı ile Porta San Paolo'nun yanında bulunan Cestius Piramidi'nin M. Ö. 18 ila M. Ö. 12 yılları arasında yapıldığı tahmin ediliyor.


Son yüzyılda kaşiflerce bulunan, Doğu Afrika'da harikulade bir yer Rwenzori. Burası 1888 yılında kaşif Henry Morton Stanley tarafından ayrıntılı şekilde gezilerek uzun uzun hatıratlar biriktirdiği bir yer. Hatta bir sayfasında Stanley, "Rwenzori tepelerinin 300 gün boyunca üzerine çöken bulutlarla örtüldüğünü ama dağıldıklarında ortaya çıkan manzaranın eşsiz olduğunu" neşreder. Neticesinde Stanley, sıradağlarla kaplı bu geniş yerlere, Bantu dilinde 'Yağmur Yağdıran' anlamına gelen 'Rwenzori ' ismini verir. Rwenzori, ekvatordan 48 km. uzaklıkta, Uganda ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırı boyunca 96 km. uzanan çeşitliliğiyle göz kamaştırır. Bazı tepe yükseklikleri 5110 metreye ulaşan dağın fotoğraflanması ve topografisinin çıkarılması ilk kez 1906 senesinde, İtalyan Dük Luigi di Savoia tarafından gerçekleştirilir ki bir çok belgesele de konu olmuştur. Muhtelif kaynaklarca M. Ö. 4. yy'da yaşayan Aristoteles'in kayıtlarında, Orta Afrika uzantısı bir dağ olarak 'Gümüş Dağı'ndan bahsedilir ki araştırmacılar bu zamane dağlarının Rwenzori olduğu kanaatindedir. Yağmur sularının ve buzullarının birikimiyle, Rwenzori çevresinde birçok durgun göl oluşur. Bu göller yabani yaşam ekolojisine öncülük ederler. Bazı bitkiler 12 metreye ulaşarak ağaçlara meydan okumaktadır. Bunun yegane sebebinin kol kalınlığındaki toprak solucanları ve solucanları besleyen humuslu topraklar olduğu tahmin ediliyor. Coğrafyanın asli sahibi Banand yerlileri doğaya büyük saygı duyarlar ve bu dağların bölgelerine giren insanlara kaya yuvarlayan ruhları barındırdığına inanırlar.


- Sakarya İL - Adapazarı Sakarya'nın merkez ilçesi - Kocaeli İL - İzmit Kocaeli'nin merkez ilçesi - Düzce İL (1999 yılında Bolu'dan ayrıldı) - İznik Bursa'nın ilçesi Sakarya fazlasıyla kozmopolit bir şehir. İlk kez gittiğinizde "Sen hangi millettensin?" sorusunu duyarsanız hiç şaşırmayın. Burada Çerkes, Muhacir, Manav, Abaza, Laz, Boşnak, Gürcü.. ve daha bir çok farklı etnik grup bir arada yaşıyor. O yüzden bu soruyu sormak Sakarya'da adet olmuş biraz. Sakarya doğayı koruyarak büyüyen ve şehirleşen, aradaki dengeyi iyi kuran güzel illerimizden birisi. Yaşadığı büyük deprem felaketlerine rağmen yaralarını hızla sarmış ve gelişmeye devam ediyor. Başta futbol olmak üzere spor sevdalısı bir şehir. Semih Saygıner, Yılmaz Vural, Aykut Kocaman, Oğuz Çetin, Tuncay Şanlı, Kenan Sofuoğlu gibi bir çok sporcu yetiştirmiş Sakarya. Aynı zamanda hangi ligde oynarsa oynasın her maç Sakaryaspor tribünlerini dolduran Tatangalar taraftar grubu da çok meşhurdur. Sakarya nasıl bir şehir? Nerededir, nasıl gidilir? Öğrenci ve memurlar için Sakarya'da hayat nasıl? Şehirle alakalı temel bilgilere kısa kısa başlıklar halinde bir göz atalım. Marmara Bölgesi'nde yer alan ilimiz Karadeniz'e dökülen Sakarya Nehri etrafında kuruludur. Batısında Kocaeli ve Bursa, doğusunda Bolu ve Düzce, güneyinde Bilecik ile komşudur. Sakarya'nın kuzeyi Karadeniz'e sınırdır. İstanbul-Ankara karayolu hattında bulunan Sakarya, Türkiye'nin en yoğun geçiş yapılan ana yol hatlarından biri üzerinde olduğu için ulaşım imkanları son derece kolaydır. Türkiye'nin doğudaki her noktasından İstanbul istikametine giden otobüs seferleri ile Sakarya'ya ulaşabilirsiniz. Sakarya şehir otogarı merkeze yakın konumdadır ve servislerle ulaşım sağlanabilir. - İstanbul Sakarya arası yaklaşık 150 kilometre ve 2 saat. - Ankara Sakarya arası yaklaşık 310 kilometre ve 3 saat 20 dakika. - İzmir Sakarya arası yaklaşık 510 kilometre ve 5 saat 30 dakika. - Kayseri Sakarya arası yaklaşık 630 kilometre ve 7 saat. - Antalya Sakarya arası yaklaşık 600 kilometre ve 7 saat. - Van Sakarya arası yaklaşık 1500 kilometre ve 18 saat. Sakarya, Anadolu'da ilk siyasi birliği oluşturan Hitit Uygarlığı sınırları içinde yer alıyordu. Sonrasında sırasıyla Frigler, Lidyalılar ve Perslerin hakimiyeti altına girdi. M. Ö. 4 yy.'da Büyük İskender, Pers Devleti'ni yenilgiye uğratarak bölge topraklarını ele geçirdi. Makedonya Kralı Büyük İskender'in ölümü ile Bitinya Krallığı kendi bağımsızlığını ilan edip Sakarya'nın da bulunduğu bölgede hakimiyet kurdu. M. Ö. 1 yy'da Roma İmparatorluğu sınırlarına katılan bölge, M. S. 365'te Roma bölününce Bizans sınırlarına dahil edildi. Anadolu Fatihi Süleyman Şah, 1071 Malazgirt Zaferi ile bütün Anadolu gibi Sakarya bölgesini de fethetti. Bu dönemde kurulan Selçuklu Devleti'nin başkenti İznik yapıldı. I. Haçlı Seferi'nde bu bölge Bizans'ın eline geçse de 14. yy'da Orhan Gazi döneminde Sakarya tekrar fethedilip Osmanlı Devleti'ne katıldı. Milli Mücadele yıllarında Yunan ordusunun işgaline uğrayan Sakarya, 21 Haziran 1921'de işgalden kurtuldu. 1954 yılına kadar Kocaeli'ne bağlı kalan Sakarya bu tarihten sonra ayrı bir il olarak kabul edildi. Nüfus: Sakarya'nın 2020 yılı nüfusu yaklaşık 1 milyon kişidir. - Adapazarı, Akyazı, Arifiye - Erenler - Ferizli - Geyve - Hendek - Karapürçek, Karasu, Kaynarca, Kocaali - Pamukova - Sapanca, Serdivan, Söğütlü - Taraklı Şehrin ekonomisi tarım ve sanayi üzerine yoğunlaşmıştır. Yatırımcılar açısından Sakarya; İstanbul, Bursa ve Kocaeli üçgenindeki sanayi yoğunlaşması için iyi bir alternatif bölge konumunda bulunuyor. Sakarya Organize Sanayi Bölgesi özel sektör yatırımları sayesinde çok hızlı büyüyor ve gelişiyor. Son yıllarda özellikle otomotiv, tekstil ve gıda sektörlerinde büyük gelişmeler yaşandı. Gıda alanında süt ürünleri ve tavukçuluk yatırımları başı çekiyor. Topraklarının yarısından fazlası tarım arazisine uygun olan Sakarya, İstanbul'un sebze ihtiyacının ciddi bir bölümü karşılıyor. Sakarya'da tarım ürünü çeşitliği çok ve verimi yüksektir. Başlıca tarım ürünleri; şeker pancarı, buğday, arpa, mısır, patates, soğan, fasulye, ayçiçeği, ceviz, fındık, kestane ve tütündür. Ayrıca kiraz, elma, armut, çilek, ayva, erik, şeftali ve üzüm gibi meyveler de yetiştirilir. Orman arazisi bakımından çok zengin bir şehir olan Sakarya'da ormancılık ve orman ürünleri imalatı da şehrin ekonomisi için önemli bir paya sahiptir. Sakarya'nın sahil kesiminde ve doğusunda Karadeniz iklimi, batısı ile güneyinde Marmara iklimi görülür. Şehir yağışlı, nemli bir havaya ve ılıman bir iklime sahip. Sakarya'da kışlar bol yağışlı ve soğuk, yazlar ise ortalama ölçüde sıcaktır. Sakarya'nın coğrafi yapısını üç kısım olarak düşünmek mümkün. Kuzey kesimi alçak tepelik alanlar, orta kısımda Adapazarı ovası düzlüğü, güneyi ise engebeli dağlık alanlardan oluşuyor. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Sakarya'nın bitki örtüsü çok zengin, ormanlık alanları ise oldukça yaygındır. Ayrıca Sakarya, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer aldığı için 1. derece riskli deprem bölgesidir. Maalesef geçmişinde önemli depremlerden büyük zararlar görmüştür. Hızla sanayileşen ve büyüyen Sakarya'da eskiye dair klasik Anadolu düğünü, nişanı, sözü, yöresel kıyafet ve halk oyunu gibi gelenek, görenekleri yavaş yavaş yok olmaya ve değişmeye başlamıştır. Yörenin kırsal kesimlerinde ve özellikle Geyve-Taraklı bölgesinde rastlanabilecek bazı halk oyunları; konak getirme, ince hava, zeybek, ada kasabı, çiftetelli, kadın karşılaması, argat sallaması, Türkmen alayı ve zöbektir. Sakarya'da farklı bir etnik grup olarak Yörük/Türkmen göçmeni olan Manav Türkleri yaşamaktadır. Manavların günümüzde geleneksel yapılarını iyi korudukları en önemli yerleşim alanı Sakarya'nın Taraklı ilçesi ve köyleridir. Kendi ifadeleriyle yedi kez düşünmeden adım atmayan, yavaş davranan bir topluluk olan Manavlar uysal, uyumlu, çekingen ve mülayim yapıda bir topluluktur. Manavların bir Ramazan adeti olarak Temcit Geleneği vardır. Temcit; Ramazan ayında sahura kalkmadan önce kadınların, erkekleri rahatsız etmeden temcit pilavı pişirmeye çağrılmasıdır. Köyün genç erkekleri minarelerden ilahi ve kafiyeli güzel sözler söyleyerek bu görevi yerine getirirler. Sakarya geçmişten beri çok göç alan, farklı milletlerin bir arada yaşadığı bir il olduğu için Sakarya mutfağı da aynı ölçüde zengin ve çeşitlidir. Manav göçmenlerinden Kafkaslara, Rumeli ve Karadeniz bölgesinden Abaza, Çerkes, Gürcülere kadar her toplum Sakarya mutfağında kendi etkisini göstermiştir. Böyle olunca "Sakarya'da ne yenir, Sakarya lezzetleri nelerdir?" sorusunun cevabı pek kolay olmuyor. Çünkü Sakarya mutfağı yüzlerce farklı çeşit yemek türü barındırıyor. Biz sadece Sakarya'nın belli başlı meşhur yöresel lezzetlerini sıralayacağız. Devamı için mutlaka şehri ziyaret etmenizi tavsiye ediyoruz. - Islama Köfte - Çerkes Tavuğu - Dartılı Keşkek - Hamsili Pilav - Kara Lahana Haşlaması - Laz Böreği - Kabak Tatlısı - Ada Gıvırma - İncir Uyutması - Köpük Helvası - Rumeli Mamaligası - Uğut Tatlısı Sakarya şehir merkezinde Sakarya Üniversitesi, Geyve ilçesinde ise Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi bulunuyor. Sakarya, İstanbul'a yakınlık avantajıyla beraber doğayla da iç içe olabileceğiniz bir şehir. Sapanca Gölü kıyısına kurulu olan Sakarya Üniversitesi merkez kampüsü konum olarak çok güzel bir noktada yer alıyor. Sakarya Üniversitesi sadece konumu ya da kampüsü ile değil eğitim kalitesi olarak da Türkiye'nin en iyi hizmet veren kurumlarından birisi. Şehri sever ya da sevmezsiniz ama üniversitesi kesinlikle kalitelidir. Sakarya son yıllarda hızlı büyüdüğü için şehirde yurt ya da kiralık ev sorunu yok. Her bütçeye uygun konaklama bulabilirsiniz. Öğrencilerin en çok yoğunlaştığı ilçe ise Serdivan. Burası öğrencilere yönelik bir çok kafe ve restoran barındırıyor. Sedirvan'da kiralık ev ya da kampüsteki yurtlar Sakarya Üniversitesi öğrencilerinin en çok talep gösterdiği yerler. Ama talep çok olduğu için Sakarya geneline göre ucuz bir ilçe sayılmaz. Sakarya her ne kadar milyonluk nüfusa sahip olsa da sakin bir şehirdir. Halkı muhafazakardır. Geç saatlerde şehir hareketliliği yoktur. Sosyal hayat anlamında sıkıcı olabilir ama merkezden sıkıldığınız anda kendinizi doğaya atabilirsiniz. Sakarya genel olarak yeşil alanı bol bir şehirdir. Memurlar için Sakarya ilçelerinden de bahsetmek gerekirse; Taraklı, Karapürçek, Kocaali ve Kaynarca biraz küçük ilçelerdir. Sosyal imkanları daha azdır. Diğer ilçeler hem merkeze yakın hem de daha hareketlidir. Şehirde genel olarak ulaşım ve güvenlik sorunu yok. Adapazarı ve Serdivan diğer ilçelere göre daha popülerdir ama hayat biraz daha pahalıdır. Memur ve öğrenciler için Sakarya ortalama bir şehir. Ne çok ucuz ne çok pahalı, ne çok hareketli ne çok sessiz. Ama Sakarya özellikle İstanbul'un yoğun ve hareketli akışını sevmeyenlerin yaşamak istediği şehirlerden birisi. Kendinizi kısa sürede İstanbul'a da atabiliyorsunuz doğaya da. Sakarya denince ilk akla Çark Caddesi gelir. Öğrenci ve memurların öyle bir dolaşmak için en çok tercih ettiği mekanlar bu caddededir. İstanbul'da İstiklal Caddesi neyse, Sakarya'da Çark Caddesi de odur. Sürekli kalabalıktır. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi Çerkes, Muhacir, Manav, Abaza, Laz, Boşnak, Gürcü.. Hepsinden görmeniz mümkün Çark Caddesi'nde.. Ne ararsanız bulabileceğiniz bu caddede yüzlerce mağaza, cafe, restoran, kitapçı vs. bulunuyor.


Samsun'un tarihi ve turistik yerlerini incelediğimiz yazımıza hoş geldiniz. Orta Karadeniz Bölgesi'nin sahil şeridine kurulmuş olan Samsun şehri, antik çağlardan bu yana medeniyetlerin Karadeniz'e açılan kapısı konumundadır. Bununla birlikte Yeşilırmak ve Kızılırmak gibi iki önemli akarsuyun tam ortasında yer almaktadır. Bu iki akarsuyun oluşturduğu Bafra ve Çarşamba ovalarıyla kent, tarih boyunca tarımsal üretime dayanan güçlü bir ekonomiye sahip olmuştur. Samsun, günümüzde de Karadeniz Bölgesi'nin en gelişmiş ili olma özelliğini devam ettirmektedir. Ulaşım olanaklarının kolaylığı, ticari hacmi, gelişmiş bir limana ve köklü bir üniversiteye sahip olması şehrin nüfusunu artırmış ve bölgedeki en büyük merkez haline gelmesinde etkili olmuştur. Kentin günümüzde kullanılan adının, Miletli kolonistler tarafından yörede kurulan "Amisos" şehrinin isminden evrilmiş olduğu düşünülmektedir. Yunan mitolojisinde Amazonlar olarak bilinen kadın savaşçıların da Samsun'da yaşadığı rivayet edilir. Ayrıca Kurtuluş Savaşı'nın ilk adımlarının atıldığı Samsun, Türkiye tarihi açısından da büyük önem taşıyan kentlerimizden biridir. Dilerseniz sözü daha fazla uzatmadan Samsun'da gezilecek yerler listesine birlikte göz atalım. - Samsun'nun Turistik Yerleri - Samsun'un Tarihi ve Doğal Güzellikleri - Samsun'un Tarihi ve Turistik Yerleri - Samsun Gezilecek Doğal Yerler - Samsun'un Diğer Meşhur Yerleri Karadeniz'in incisi, tarihi zenginlikleri ve doğal güzellikleriyle baş döndüren Samsun, Türkiye'nin gözde turistik destinasyonlarından biridir. Sahip olduğu eşsiz plajları, müzeleri ve yöresel lezzetleri ile ziyaretçilerine unutulmaz bir deneyim sunan bu şehir, her yıl milyonlarca turisti ağırlamaktadır. Şehrin simgesi haline gelen Onur Anıtı, Samsun'da görmeniz gereken ilk noktalardan biridir. Resmi açılışı 1932 yılında yapılan Onur Anıtı, Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıktığı yere, Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcını temsilen dikilmiş bir heykeldir. Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'e sipariş edilen bu heykel, Viyana'daki bir atölyede 32 parça bronz döküm olarak yapılmıştır. Bu parçalar bir Alman vapuru ile 1931 yılında Samsun'a getirilmiştir. Atatürk'ün şahlanan bir at üstünde simgelendiği Onur Anıtı, kaidesiz 4.75 metre, kaideli 8.85 metre yüksekliğinde, oldukça heybetli bir eserdir. Heykelin altında bulunan kaidenin sağ tarafında Atatürk'ü, sol tarafında ise Türk milletini temsil eden kabartmalar bulunur. Heykelin ön yüzünde "Vatanda Milli Mücadeleye Başlamak İçin Gazi 19 Mayıs 1335=1919 Tarihinde Samsun'a Çıktı." cümlesi, arka yüzünde de "Bu Heykel Samsun Vilayeti Halkı Tarafından 29. Birinci Teşrin 1931 tarihinde dikildi." yazısı bulunmaktadır. Onur Anıtı, İlkadım ilçesindeki Belediye Parkı'nda yer alıyor. Burası Atatürk ve 18 arkadaşının Milli Mücadele'yi başlatmak üzere 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktığı iskele. Aslına benzer şekilde yeninden inşa edilen Tütün İskelesi, Yabancılar Çarşısı'nın hemen önünde yer alıyor. İskelede bulunan 400 metrelik Kurtuluş Yolu'nda Atatürk, silah arkadaşları ve onları karşılamaya giden Samsun halkının balmumu heykelleri bulunuyor. Açık hava müzesine dönüştürülen iskelede ayrıca küçük süs havuzları ile Bandırma Vapuru'nu temsil eden bir maket de var. Samsun çevresi gezilecek yerler listesinin en önemli noktalarından biridir. Samsun şehrinin tarihine ışık tutan Amisos Tepesi, il merkezine yaklaşık 5 km. mesafedeki Baruthane Mahallesi'nde yer alıyor. Samsun'un ilk yerleşim yeri olarak bilinen Amisos Tepesi'ndeki tülümsüler M. Ö. 3. yüzyıla tarihlenmektedir. Kuzey ve güney olmak üzere iki kısma ayrılan bu tümülüslerde Helenistik Dönem'e ait bazı mezar yapıları ile Amisos Hazinesi'ne ait gömütler keşfedilmiştir. Bu buluntular şu anda Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde sergileniyor. 2008 yılından sonra çevre düzenlemesi yapılan ve yenilenen Amisos Tepesi, Samsun'da gezilecek tarihi yerler listenize almanız gereken çok güzel bir mekan. Burada bulunan tümülüsler ve mezar odaları ziyarete açık durumda. Ayrıca çevrede harika şehir manzarasına sahip kafe ve restoranlar da var. Samsun merkezde, valilik binasının hemen yanında yer alan Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde Samsun ve çevresinden çıkartılan önemli eserler sergilenmektedir. 1981 yılında hizmete giren müzenin arkeoloji bölümünde Amisos Antik Kenti buluntuları, mozaikler, Helenistik Çağ'a ait günlük eşyalar, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait sikkeler ile Amisos mezar odalarından çıkan paha biçilemez takılar bulunmaktadır. Müzenin etnografya bölümünde ise Samsun yöresindeki günlük yaşama ve ticaret etkinliklere ait eserler yer almaktadır. 19 Mayıs 1919'da Atatürk ve silah arkadaşlarını Samsun'a getiren Bandırma Vapuru, 1878 yılında İskoçya'nın Glasgow kentinde inşa edilmiştir. 1924 yılında hizmet dışı bırakılana kadar birçok görevde kullanılan gemi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda da önemli bir rolü üstlenmiştir. 1925 yılında sökülerek hurdaya ayrılan Bandırma Vapuru, orijinal çizimleri referans alınarak yeniden inşa edilmiş ve Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından 2006 yılında müzeye dönüştürülmüştür. Döneme ait pek çok eşyanın sergilendiği Gemi Müzesi'nde Atatürk ve arkadaşlarının balmumu heykelleri de yer alıyor. Doğu Park'ta yer alan Bandırma Vapuru ve Milli Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi yaklaşık 35 bin m alana yayılmış büyük bir tesis. Bandırma Gemisi'nin dışında alanda seramik rölyefler, şehitler yazıtı, top, tüfek, denizaltı mayını ve uçaksavar gibi savaş malzemeleri sergileniyor. Samsun merkezdeki Gazi Caddesi üzerinde bulunan Gazi Müzesi, 1902 yılında Jean Ioannis Mantika tarafından otel olarak inşa edilmiş bir yapı. Atatürk'ün Samsun'a geldiğinde konakladığı bu otel Kurtuluş Savaşı'ndan sonra kendisine armağan edilmiş. Atatürk'ün vefatından sonra da bina 1940 yılında Gazi Müzesi olarak hizmet vermeye başlamış. Samsun Gazi Müzesi'nde savaş yıllarına ait resimler, objeler, tablolar, Bandırma Vapuru'nun küçük maketleri, Atatürk'ün özel eşyaları ve balmumu heykeller sergileniyor. Mitolojik efsanelerde geçen kadın savaşçıların, bir diğer adıyla Amazonların Samsun'un Terme ilçesinde yaşadığına inanılıyor. Bu nedenle Samsun Batı Park'ta yaklaşık 50 bin m 'lik bir alana Amazon kadınlarının gündelik yaşamını yansıtan bir köy kurulmuş. 2010 yılında açılan bu Amazon Köyü'nde efsanelere konu olan savaşçı kadınların balmumu heykelleri, eşyaları, savaş aletleri ve çeşitli kabartmalar yer alıyor. Samsun'da ailece gezilecek yerler listesine Amazon Köyü'nü de eklemenizi tavsiye ederiz. - Samsun Kent Müzesi - Havza Atatürk Evi - Şeyh Sadi Tekkesi Kuva-i Milliye Ruhu Külliyesi ile Şehit ve Gazi Anı Evi - Alaçam Mübadele Müzesi - Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi - Canik Oyuncak Müzesi - Ekolojik Oyuncak Müzesi - Ambarköy Açık Hava Müzesi - Bafra Tütün Müzesi - Çerkes Etnografya Müzesi - Yaşar Doğu Anı Evi Müzesi - Akpınar Eğitim Müzesi - Panorama Samsun Dijital Gösterim Merkezi Samsun, binlerce yıl öncesine uzanan zengin tarihi mirasıyla büyüleyici bir şehirdir. Karadeniz kıyısında konumlanan bu antik yerleşim, Hititler'den Osmanlı İmparatorluğu'na kadar uzanan çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Amisos antik kenti, Gazi Müzesi ve Atatürk Anıtı gibi önemli noktalar, şehrin tarihini yansıtan öğelerden sadece birkaçıdır. Ayrıca, Kurtuluş Savaşı'nın önemli dönüm noktalarından biri olan Samsun'a çıkarma noktası olarak da anılan yer, Türkiye'nin modernleşme sürecinin başladığı yer olarak da büyük bir öneme sahiptir. Dilerseniz doğal güzelliklere gelmeden Samsun'un tarihi ve turistik yerlerini inceleyelim. Samsun il merkezinde bulunan Büyük Cami 1884 yılında yapılmış bir eserdir ve kentin en büyük camisidir. Kare planlı caminin üzeri merkezi bir kubbe ile örtülüdür. Son cemaat yeri beş bölümlüdür. Son cemaat yeri ile ibadet mekanı arasında kalan bölümün üzeri üç kubbe ile örtülüdür. Caminin mihrabı mermerdendir. Minber ise üzerindeki madalyon ve yıldız motifleri ile ağaç işçiliğinin güzel bir örneğini yansıtmaktadır. Kubbe içi ile duvarlar bitkisel ve geometrik kalem işi ile süslenmiştir. Caminin iki minaresi yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir. Samsun'un bir diğer tarihi yapısı Göğçeli Cami, Çarşamba ilçesi Çay Mahallesi'nde bulunan Göğceli Mezarlığı'nda yer almaktadır. Göğçeli Camii'nin kitabesi ya da vakfiyesi bulunmadığından yapım tarihi tam olarak belli değildir. Fakat uzmanlar Göğçeli Camii'nin 1200'lü yıllarda yapılmış olabileceğini öngörüyor. Yığma tekniği ile inşa edilmiş caminin en dikkat çeken özelliği çivi kullanılmadan yapılmış olmasıdır. Cami buna rağmen günümüze kadar hasar almadan ulaşmıştır. - Rıdvan Bey Cami - Değirmenbaşı Cami - Abdullah Paşa Cami - Tacettin Paşa Cami - Yörgüç Paşa Cami - Kale Cami - Şadibey Cami Samsun'un Vezirköprü ilçesinde bulunan Fazıl Ahmet Paşa Medresesi 1661-62 tarihleri arasında yaptırılmıştır. 1964 yılına kadar çeşitli amaçlarla kullanılan medrese sonrasında halk kütüphanesi olarak işlev görmüştür. Zamanında yörenin en zengin eserlerinin bulunduğu kütüphanede bugün binlerce Türkçe kitap yer almaktadır. Yapı yöreye özgü Karacaviran taşından inşa edilmiştir. Medrese dikdörtgen planlıdır ve dershaneler bölümü dışarı çıkıntı yapar şekildedir. Medrese odaları ve dershane kare planlıdır. Odaların içinde ocak ve dolaplar bulunmaktadır. Dershanenin girişi dört sütunla üç bölüme ayrılmıştır. Orijinalinde üst örtüsü kurşunla kaplı olsa da, Osmanlı-Rus Savaşı sırasında kurşunlar sökülmüş, üst kısım kiremitle kapatılmıştır. Samsun'da gezilecek yerler merkez listesinin önemli mekanlarından biridir. 1857'de inşa edilen Mater Dolorosa Katolik Kilisesi, Samsun çevresi gezilecek yerler listesinde önemli tarihi yapılardan biridir. İlkadım ilçesinde bulunan kilise günümüzde de aktif şekilde kullanılmaya devam edilmektedir. Birinci dereceden sit alanı olarak ilan edilen tarihi yapı, yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı haline gelmiştir. Samsun'da gezilecek tarihi mekanlar listesine yazmanızı tavsiye ederiz. Samsun'un doğal güzellikleri, Karadeniz'in eşsiz atmosferiyle buluşuyor. Sahip olduğu yeşil tepeler, şelaleler ve plajlar, doğaseverleri cezbediyor. Bafra Sazlıca Plajı'nın serin suları, Ladik Gölü'nün huzuru ve Tekkeköy Kanyonu'nun büyüleyici manzarası, Samsun'u doğa tutkunları için vazgeçilmez kılıyor. Şahinkaya Kanyonu, Samsun'un Vezirköprü ilçesinde yer almaktadır. Samsun'un en kıymetli doğa güzelliği bu kanyondur desek yeridir. Kanyon, Altınkaya Baraj Gölü'nün iki yakasını birleştirir. Bu gizemli geçitten kendine yol bulan Kızılırmak, eşsiz bir görüntü sergiler. Baraj çevresindeki çam ormanları ise bölgeye ayrı bir güzellik katar. Göl içinde aktif olarak çalışan feribotlarla kanyon turlarına katılabilirsiniz. Şahinkaya Kanyonu ve çevresi 2012 yılında Ulusal Turizm Bölgesi ilan edilerek koruma altına alınmıştır. Bu bölgede balıkçılık, fotoğrafçılık, kanyoning, yürüyüş ve dağcılık yapılabilmektedir. Samsun'da gezilecek doğal yerler listesine Şahinkaya Kanyonu'nu kesinlikle yazmalısınız. Longoz ormanları devamlı bol suya ihtiyaç duyan, sadece belirli türlerin yaşayabildiği, farklı özelliklere sahip ormanlardır. Türkiye'de bulunan İğneada, Acarlar ve Sarıkum ormanlarının yanı sıra, Kızılırmak Deltası'ndaki Samsun Galeriç Subasar Ormanları da longoz ormanlarına örnek gösterilebilir. Her yıl yaklaşık 35 kuş türü bu ormanlarda kuluçkaya yatmaktadır. Ormanda yer alan çeşitli su bitkileri, nilüfer türleri ve su içinde yaşayan ağaçlar ilginç görüntüler sunarlar. Özellikle ilkbahar mevsiminde ormanların tamamı suyla, bu suların üstü de yapraklarla kaplanır. Bu durum eşsiz bir görsel şölen sunar. Galeriç Subasar Ormanları botanik ve çevre gözlemciliği için açık bilimsel araştırma laboratuvarıdır. Samsun şehir merkezine oldukça yakın bir noktada yer alan Gölalan Şelalesi, kentin en güzel doğal mekanlarından biridir. Canik sırtlarında yer alan şelalenin bulunduğu Gölalan Köyü yemyeşil doğası, eşsiz lezzetteki kirazları ve sımsıcak halkı ile ziyaretçilerini beklemektedir. Bölgeye giden yol tamamen asfalttır. Şelaleleri köyün yüksek tepelerinden panoramik olarak da izleyebilirsiniz. Köy içinden şelalelere ulaşmak için çeşitli yürüyüşler düzenlenmektedir. Yol üzerinde kamp kurup, piknik yapabileceğiniz güvenli yerler de vardır. Samsun'un en güzel mekanlarından biri olan Kabaceviz Şelalesi, Tekkeköy ilçesinde bulunuyor. Şehir merkezine 35 km. mesafe yer alan şelale sıralı şekilde 3 kat halindedir. Yaklaşık 60 metreden dökülen suyun ortaya çıkardığı manzara görülmeye değerdir. Şelaleye giderken sizi dere üstüne kurulu şirin bir köprü karşılar. Köprü kenarındaki patika yollardan dere yatağına inebilirsiniz. Dere yatağını yaklaşık 300 metre kadar takip edip şelaleye ulaşabilirsiniz. Şelalenin oluşturduğu gölete vardığınızda etrafta uçuşan rengarenk yusufçukları görürsünüz. Derin bir kanyonun içinde yer alan şelalenin oluşturduğu minik ekosistem, adeta yağmur ormanlarını andırmaktadır. Bölgede dağcılık, trekking, kanyoning gibi spor aktiviteleri düzenlenmektedir. Mayıs ayı sonu ile Ekim ayı başları Kabaceviz Şelalesi'ni ziyaret için en ideal dönemlerdir. - Karacaören Şelalesi - Akalan Şelaleleri - Çağlayan Şelalesi - Kurşunlu Şelalesi - Yeşilpınar Şelalesi Samsun'un doğal güzellikleri deyince ilk aklımıza gelen yerlerden biridir Kızılırmak Delta'sı. Türkiye topraklarında doğup, yine Türkiye topraklarında denize dökülen en uzun akarsuyumuz Kızılırmak'ın oluşturduğu bu delta Milli Park statüsündedir. Samsun'un Bafra ve 19 Mayıs ilçelerini kapsayan Kızılırmak Deltası aynı zamanda şehir için önemli bir turizm kaynağıdır. Kızılırmak Deltası üzerinde irili ufaklı göller, akarsular ve Subasar Ormanları yer alır. Bölge 350'ye yakın kuş türüne ev sahipliği yaptığı için ülke çapında önemli bir kuş gözlem merkezidir. Göç sırasında birçok kuş türünün dinlenme noktası olan Kızılırmak Deltası, Nisan ve Mayıs aylarında martılara, kırlangıçlar ve kum kırlangıçlarına ev sahipliği yapar. Delta alanında yürüyüş etkinlikleri de düzenlenmektedir. Samsun'da kar yağışının yoğun olduğu nadir yerlerden biri olan Akdağ, Karadeniz'in en güzel kayak tesislerinden birine ev sahipliği yapıyor. İl merkezine yaklaşık 80 km. uzaklıkta, Ladik ilçesi sınırlarında yer alan Akdağ Kayak Merkezi, Samsun'daki kış turizminin yükselen yıldızı durumunda. Tesiste 1600 metre ila 3500 metre arasında değişen uzunluklarda pistler mevcut. 1,5 km'lik telesiyej hattının yer aldığı Akdağ Kayak Merkezi'nde konaklamak için oteller de var. Burası Samsun'da ailece gidebileceğiniz en güzel mekanlardan biri. Samsun'da en çok ziyaret edilen doğal güzelliklerden bir diğeri Nebiyan Dağı ve Yaylası'dır. Bölge 19 Mayıs'ın güney yönünde, ilçe merkezine 20 km. uzaklıktadır. Burası sahip olduğu harika manzarasıyla fotoğraf sanatçılarının da çok sevdiği bir noktadır. Karadeniz iklim özelliklerini taşıyan Nebiyan Yaylası her mevsim görülmeye değer bir alandır. Yaylaya giderken size eşsiz güzellikteki Engiz Deresi'nin sesi eşlik eder. Yolun büyük bölümü asfalt olduğundan yaylaya ulaşım kolaydır. Yol kenarlarında çok sayıda kır lokantası ve alabalık tesisi bulunmaktadır. Nebiyan Dağı ve Yaylası aynı zamanda koruma altına alınmış bir turizm merkezidir. Her yıl çeşitli offroad yarışlarına ev sahipliği yapan bölge yürüyüş, kamp ve yamaç paraşütü yapmak için de son derece elverişlidir. Yayla eteklerindeki Nebiyan ormanlarında yer alan kayın ağaçları ise her mevsim büründüğü farklı renklerle enfes görüntüler sunar. Samsun'un meşhur yerleri, zengin kültürel mirası ve tarihi dokusuyla büyülüyor. Birçok zeyahat sever Samsun'u iyi bilir ama ilimizin bir gezgin için ne kadar zengin olduğuna dair tam anlamı ile yeterli bilgiye sahip değildir. Biz bu yazımızda tüm önemli mekanları listelemeye gayret ettik. Yukarıda Samsun'un tarihi ve turistik yerlerine detaylıca yer vermiştik. Ayrıca aşağıda isimlerini sıraladığımız diğer meşhur yerleri de dikkate almanızı tavsiye ederiz. - Saat Kulesi ve Saathane Meydanı - Cumhuriyet Meydanı - İlkadım Anıtı - Bayraktepe Tabiat Parkı - Adapark - Beylik Köyü Höyüğü - Böğürtlen Höyüğü - Asarkale ve Kaya Mezarları - Lerdüge Tümülüsleri - Cüneydi Bağdadi Türbesi - Çakallı Taşhan - Alaçam Tarihi Rum Konakları - Geyikkoşan Baba Türbesi - Tekkeköy Kemerli Çeşme - Çırakman Tarihi Yel Değirmeni - Altınkaya Kilisesi - Tekkeköy Mağaraları - Şifa Hamamı - Çifte Hamam - Hamamayağı Kaplıcası - Havza Kaplıcaları - Kurt Köprü - Vezirköprü Bedesten ve Arasta - Vezirköprü Esenköy Kaya Mezarları Samsun, dağcılıktan termal turizme, su sporlarından kuş gözlemciliğine kadar çok çeşitli etkinliklerin yapılabileceği bir kenttir. Son yıllarda alternatif turizm konusunda da önemli adımlar atılmıştır. Atakum ilçesindeki Kocadağ Yaylası yamaç paraşütü, doğa yürüyüşü, oto tırmanma gibi faaliyetler için çok uygundur. Burada her yıl Haziran ayında Kocadağ Yürüyüşü düzenlenir. Vezirköprü/Kunduz Yaylası ise eğlenceli yayla şenlikleriyle her yıl çok sayıda yerli ve yabancı misafir ağırlar. Şehir merkezine 50 km. mesafede bulunan Nebiyan Dağı da oto tırmanma, yaylacılık, foto safari ve doğa yürüyüşü yapmak isteyenler için en ideal bölgedir. # Doğa Yürüyüşü: Yukarıda belirttiğimiz gibi Kocadağ ve Nebiyan Yaylaları, Samsun'da doğa yürüyüşü için en ideal alanlardır. Kızılırmak Deltası da doğa yürüyüşü için oldukça uygundur. Bununla beraber şehir merkezi içinde ve dışında çeşitli yürüyüş parkurları mevcuttur. Atakum Sahil, Terme ve Doğu Park bunlara örnektir. İlkadım ve Canik ilçelerinin denizle buluştuğu alanlarda 8 kilometreye yakın yürüyüş ve bisiklet alanları mevcuttur. # Yamaç Paraşütü: Samsun'da pek çok alanda yamaç paraşütü yapılmaktadır. Özellikle Nebiyan Yaylası, Ayvacık ve Canik bu spor için elverişli bölgelerdir. Hafif rüzgar ve yeterli eğim bu alanlarda güvenli bir yamaç paraşütü imkanı tanır. # Su Sporları: Samsun merkez ile 19 Mayıs ilçesi arasında kalan bölgede dalış, sörf, yelken ve jet ski gibi su sporları yapılabilmektedir. Bafra/Derbent Baraj Gölü de yine su altı dalışı için uygun yerlerden biridir. Canik'te bulunan Sukay Tesisleri ise bölgedeki su kayağı etkinliklerinin en önemli adresidir. # Off-Road: Samsun'da off-road meraklıları için de birçok parkur mevcuttur. Vezirköprü'deki Kunduz Yaylası ile Ladik ve Canik ilçeleri arasındaki bölge off-road için ideal alanlardır. # Çim Kayağı: Türkiye'de çim kayağı yapılabilen nadir illerimizden biri de Samsun'dur. Samsun'un en yüksek bölgelerinden Akdağ Yaylası'nda, doğal çimler üzerinde çim kayağı yapılabilmektedir. Samsun mutfağında mısır, lahana ve fasulye ile yapılan yemekler çoğunluktadır. Keşkek, kaz etiyle yapılan tirit, kocakarı gerdanı, Samsun pidesi, Bafra lokumu, turşu kavurma, mısır çorbası, çakallı menemen, Oymaağaç kebabı ve Çarşamba kıvratması yörede yemeniz gereken lezzetlerden bazılarıdır. Orta irilikte ve esmer taneli olan Terme pirinci de yemeklere ayrı bir lezzet katar. Havza'nın pamuk dokuma giyim eşyaları, Vezirköprü'nün el emeği göz nuru ince ince işlenen semaveri, Bafra'nın salçası ve Çarşamba'nın fındığı da Samsun'da alabileceğiniz yöresel ürünlerdendir.


Milli Mücadele'nin ilk adımının atıldığı Samsun, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda büyük rol oynamış önemli şehirlerimizden biridir. Mustafa Kemal Atatürk'ün 19 Mayıs 1919'da ayak bastığı kent, küllenen bir ateşi körüklemiş ve Türk milletinin yeninden ayağa kalkmasına vesile olmuştur. Tarih boyunca hep önemli bir liman kenti olan Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ili olmasının yanında, sürekli yükselen gelişimiyle de örnek bir şehirdir. Ayrıca kalkınmış bir şehir olmasının dışında doğal güzellikleri ile de dikkat çeker. Yeşilin ve mavinin kucaklaştığı sahilleri, kışın ayrı, yazın ayrı güzel olan yaylaları, gölleri ve şifa dağıtan kaplıcaları ile Samsun, farklı turizm aktivitelerini aynı anda bulabileceğiniz bir yerdir. Peki Karadeniz'in incisi Samsun yaşamak için nasıl bir şehir? Özellikle öğrenci ve memurları Samsun'da nasıl bir hayat bekliyor? Kentin tarihi, coğrafi özellikleri ve yöresel mutfağı hakkında bilgiler vereceğimiz bu yazımızda Samsun'u biraz daha yakından tanıyalım. Ayrıca, Samsun çevresi gezilecek yerler listesi isimli yazımızı da inceleyebilirsiniz. Sizin de Samsun'la ilgili görüşleriniz varsa lütfen yorumlar bölümünde bizimle paylaşmayı unutmayın. Türkiye'nin kuzey ucunda yer alan Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin orta kesiminde bulunan illerimizden biridir. Samsun'un komşuları; batıda Sinop, doğuda Ordu, güneydoğuda Tokat, güneyde Amasya, güneybatıda Çorum'dur. Samsun'un kuzey sınırı ise Karadeniz ile çevrilidir. Samsun'a özel araçla ulaşmak için Karadeniz Sahil Yolu olarak bilinen D-010 Karayolu'nu kullanabilirsiniz. Ya da Türkiye'nin en işlek anayollarından biri olan E80'i takip edip, Amasya dolaylarında kuzeye yönelerek Samsun yoluna girebilirsiniz. Ayrıca pek çok büyük şehrimizden Samsun'a direkt giden otobüs seferleri de bulabilirsiniz. Karadeniz'in en büyük otogarlarından biri olan Samsun Şehirlerarası Otobüs Terminali, il merkezine yaklaşık 5 km. mesafedeki Kıran Mahallesi'nde yer alıyor. - İstanbul Samsun arası yaklaşık 740 kilometre ve 8 saat 20 dakika. - Ankara Samsun arası yaklaşık 400 kilometre ve 5 saat. - İzmir Samsun arası yaklaşık 1000 kilometre ve 12 saat. - Antalya Samsun arası yaklaşık 900 kilometre ve 11 saat. - Amasya Samsun arası yaklaşık 125 kilometre ve 1 saat 40 dakika. - Trabzon Samsun arası yaklaşık 325 kilometre ve 4 saat. Samsun'a hava yolu ile ulaşmak isteyenler için il merkezine yaklaşık 23 km. uzaklıkta bulunan Samsun Çarşamba Havalimanı hizmet veriyor. Başta İstanbul, Ankara, İzmir olmak üzere belli başlı büyük şehirlerden Samsun'a direkt uçuş bulabilirsiniz. Havaalanı ile Samsun merkez arasındaki ulaşım ise özel servisler ile sağlanıyor. Bu servisler uçak saatine göre hareket ediyor. Yine havalimanı içinde bulunan taksi ve araç kiralama hizmetlerini de kullanabilirsiniz. Türkiye'nin ilk demiryolu hatlarından biri olan Samsun Sivas Demiryolu Hattı modernize edilmek amacıyla 2015 yılında ulaşıma kapatılmıştı. Yaklaşık 5 yıldır süren çalışmalarda sona yaklaşıldı. Yakın bir tarihte Samsun Sivas Demiryolu Hattı'nın tekrar hizmete girmesi bekleniyor (2020). İlk yerleşim izleri Eski Taş Çağı'na dek uzanan Samsun'da, M. Ö. 60 bin ila M. Ö. 15 bin yılları arasına tarihlendirilen mağara katmanları keşfedilmiştir. Tekkeköy'de bulunan bu kalıntılar Karadeniz Bölgesi'nin en eski yerleşim alanlardan biri olarak kabul edilmektedir. Karanlık çağların ardından Samsun'a yerleşen ilk topluluk ise (M. Ö. 5000 M. Ö. 3500) Kaşkalardır. Hattilerin bir kolu olduğu sanılan Kaşkalar bugün Dündartepe Höyüğü diye isimlendirilen bölgede yaşamışlardır. Kaşkaların ardından Hitit Krallığı'na katılan Samsun, Hititlerin çöküşü ile Friglerin eline geçmiş ve bu dönemde yaşanan saldırılar sonucu oldukça hasar almıştır. Harabeye dönen ve yeniden kurulan kent M. Ö. 7. yüzyılda Foça ve Milet halkları tarafından kolonileştirilmiştir. Bu kolonileşme sonucu Samsun ticari yönden örgütlenerek hızla gelişmiştir. Bir ticaret merkezi haline gelen kent M. Ö. 400'lü yıllarda Atinalılar tarafından ele geçirilmiş ve ismi Peiraieus yapılmıştır. Anadolu'da Grek egemenliğinin azalmasıyla Samsun yöresi önce Pers, daha sonra Kapadokya satraplığı ile Makedonya Krallığı'nın hakimiyeti altına girmiştir. Bu dönemde Karandeniz'in en önemli liman kenti olan Samsun, İskender'in ölümüyle Makedonya İmparatorluğu'ndan ayrılmıştır. Kısa bir süre Seleukos İmparatorluğu'na dahil olan Samsun, ardından Pontus Krallığı idaresine geçmiş ve kraliyet ikametgahı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu süreçte yapılan imar çalışmaları Samsun'u genişletmiştir. M. Ö. 60'lı yıllarda Romalıların ele geçirdiği Samsun yöresi Bitinya ve Pontus eyaletine bağlanmıştır. İlerleyen yıllarda baş gösteren iç karışıklıklar sonucu kent kimi zaman bağımsız bir bölge kabul edilmiş, kimi zaman farklı eyaletlere bağlanmıştır. Bu durum Roma İmparatorluğu 395'te ikiye bölünene kadar sürmüştür. Daha sonra Samsun, Bizans İmparatorluğu sınırlarına katılmıştır. Ardından kısa bir dönem de Ceneviz kolonisi olarak varlığını sürdürmüştür. Eskiden tarihi Grek şehri Amisos olarak anılan Samsun, Malazgirt Meydan Muharebesi sonrası Anadolu'ya giren Türkler tarafından kuşatmaya uğramış ancak alınamamıştır. Şehri alamayan Danişmendliler Beyliği lideri Melik Gazi, Amisos'un yanına İsamisos adında yeni bir yerleşim yeri kurmuştur. Ticari bağları kuvvetli olan bu iki şehir 1178'de II. Kılıç Arslan tarafından Anadolu Selçuklu Devleti topraklarına katılmıştır. Sonraki yıllarda beylikler arasında defalarca el değiştiren bu iki şehir en sonunda Osmanlı İmparatorluğu altında birleşmiştir. Samsun, 1422-1428 yılları arasında kısa bir dönem Osmanlı hakimiyetinden çıksa da, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanına kadar hep devlet kontrolünde kalmıştır. Yaşadığı işgaller ve yangınlar yüzünden dönem dönem ticari önemini kaybeden Samsun, tekrar gelişmiş ve önemli bir liman bölgesi olma özelliğini geri kazanmıştır. 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışıyla çok kritik bir sürecin başlangıç noktası olan kent, cumhuriyetin ilanıyla birlikte ayrı bir il statüsü kazanmıştır. Nüfus: Samsun'un 2020 yılı nüfusu yaklaşık 1 milyon 350 bin kişidir. - 19 Mayıs - Alaçam, Asarcık, Atakum, Ayvacık - Bafra - Canik - Çarşamba - Havza - İlkadım - Kavak - Ladik - Salıpazarı - Tekkeköy, Terme - Vezirköprü - Yakakent Karadeniz Bölgesi'nin en kalabalık şehirlerinden biri olan Samsun, ekonomik açıdan da bölgenin en gelişmiş illerinden biridir. Samsun'un ekonomik yapısı ağırlıklı olarak tarım, hayvancılık, hizmet ve sanayi sektörlerine dayanmaktadır. Bafra ve Çarşamba gibi çok verimli iki ovaya sahip ilde yetiştirilen başlıca tarım ürünleri buğday, şeker pancarı, mısır, çeltik, pirinç, tütün, ayçiçeği, fındık, domates, biber, soğan, patlıcan ve lahanadır. Samsun'daki hayvancılık faaliyetleri genelde küçük işletmelerin çalışmaları ile yürütülmektedir. Sığır, koyun ve kıl keçisi yetiştirilen ilde kümes hayvancılığı ve arıcılık da yapılmaktadır. Liman şehri olan Samsun'da denizden çıkan ürünler de il ekonomisine katkı sağlar. Hamsi, palamut, kefal, istavrit, barbun, sazan, kerevit ve akbalık Samsun'da avlanan başlıca balıklardır. İmalat sanayinde üretilen mallar, fuarcılık faaliyetleri, tıbbı ve cerrahi el ürünleri üretimi, lojistik sektörü ve turizm Samsun ekonomisine katkı sağlayan diğer alanlardır. Samsun ilinin toprakları yeryüzü şekilleri bakımından üç farklı bölgeye ayrılır. Şehrin güneyi dağlık arazilerden oluşur. Canik ve Çangal Dağları, Akdağ, Kunduz Dağı, Bunyan Dağı ve Sırçalı Dağı bu yöredeki önemli yükseltilerden bazılarıdır. Bu dağlık kesimle şehrin kıyı kesimi arasında yaylalar çoğunluktadır. Samsun'un sahil şeridi ise daha çok ovalardan oluşur. Bafra, Çarşamba ve Samsun Ovaları bölgedeki büyük düzlüklerdir. Kızılırmak ve Yeşilırmak gibi iki önemli akarsuya ev sahipliği yapan Samsun'un kıyıları geniş bir koy niteliği kazanmıştır. Samsun'un sahil şeridinde Karadeniz ikliminin etkileri hissedilir. Bu nedenle deniz kenarına yakın yerlerde yazlar sıcak, kışlar ise ılıman ve yağışlı geçer. Güney kesimlerde yükseltinin artması havanın soğumasına yol açar. Buralarda kışlar daha sert ve kar yağışlı geçer. Yazlar ise serindir. Samsun gün içerisinde hava sıcaklığının ve yağışın çok hızlı değişim gösterdiği illerimizden biridir. Önemli su kaynaklarına sahip Samsun'un doğal bitki örtüsü de son derece zengindir. Şehrin alçak kesimlerinde kestane, gürgen, ayın, meşe, dişbudak gibi geniş yapraklı, yüksek kesimlerinde ise iğne yapraklı ağaçlar geniş alanlara yayılmıştır. Karadeniz'in müthiş lezzetlerini bünyesinde barındıran Samsun mutfağı çok zengin bir yemek çeşitliliğine sahiptir. Üstelik sadece Karadeniz yemekleri değil, kendine has yöresel ürünleriyle de dikkat çeken Samsun, köklü kültür birikimini sofrasına yansıtmayı başarmış bir ilimizdir. Bol tereyağlı yemekler, çorbalar, çıtır pideler, sarmalar ve hamur işleri Samsun yöresel mutfağının temelini oluşturur. Bugün Türkiye'nin dört bir yanında ilgi gören Bafra Pidesi de Samsun'dan çıkmış bir lezzettir. - Çakallı Menemen - Ispanak Çorbası ve Mısırlı Fasulye Çorbası - Bafra Pidesi ve Terme Pidesi - Haluçka - Oymaağaç Orman Kebabı - Kağıtta Hamsi - Baklalı Sarma - Kaz Pilavı ve Mantarlı Pilav - Taze Fasulye Diblesi - Katık Sündürmesi - Büryan - Yazı Pancarı - Böbrek Kavurma - Bazlama - Katıklı Ekmek - Haşhaşlı Çörek - Peynirli ve Cevizli Mantı - Kıvratma - Nokul - Kocakarı Gerdanı - Fırında Kabak Tatlısı Samsun ilimizde 1975 yılında kurulan Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile 2018 yılında hizmete giren Samsun Üniversitesi bulunuyor. Ülkemizin köklü eğitim kurumlarından biri olan Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin ana kampüsü Samsun şehir merkezine yaklaşık 20 km. mesafede, Atakum ilçesinde yer alıyor. Henüz çok yeni bir okul olan Samsun Üniversitesi ise merkezin 10 km. kadar güneyinde, Canik ilçesinde bulunuyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi kampüsü merkeze biraz uzak ama belediyeye ait toplu taşıma araçlarının birçoğu O. M. Ü.'den geçtiği için ulaşım sıkıntısı yaşanmıyor. Kampüs ormanlık bir alan içerisinde bulunuyor ve çevre düzenlemesi çok iyi. Oldukça büyük bir alana yayılmış olan yerleşkede öğrencilere yönelik birçok sosyal yaşam alanı da mevcut. Fakat binalar arası mesafeler uzun olduğu için kampüs içinde sefer yapan ring otobüslerini bol bol kullanmanız gerekiyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin hem içerisinde hem de çevresinde yeterli sayıda yurt var. Daire ya da apart kiralamak isteyen öğrencilerin ilk tercihi ise genellikle Atakum merkez oluyor. Ama talep fazla olduğu için konaklama anlamında bu bölge Samsun geneline göre biraz daha pahalı. Öğrenci ve memurların yoğunlaştığı bir diğer bölge ise Samsun'un merkezi olan İlkadım. Samsun, Karadeniz'in en modern şehirlerinden biri. Bir İstanbul ya da Ankara kadar olmasa da hemen her türlü sosyal imkanı bulabileceğiniz büyük bir kent. Ayrıca çok kozmopolit bir yapısı var. Biraz abartı olacak belki ama Samsun'da yaşayan yabancılar neredeyse Samsunlulardan fazla. Özellikle Karadeniz Bölgesi'nin diğer illerinden çok göç aldığı için Samsun'da her memleketten insanla karşılaşabilirsiniz. Dışarıdan gelen öğrenci ve memurlar için burası oldukça rahat bir şehirdir. Anadolu'daki birçok yerin aksine Samsun'daki hareketli caddeler bir iki yerle sınırlı değildir. Vakit geçirebileceğiniz kafe, restoran, AVM, park gibi yerlerin sayısı bir hayli fazladır.


Şili, Güney Amerika'nın Büyük Okyanus kıyısı boyunca uzanan, sanki Arjantinliler Pasifik Okyanusu'na girmesinler diye önlerine set şeklinde kurulmuş bir ülke. Türkiye'den tam 15 bin km. uzakta, dünyaya sırtını dönmüş, And Dağları'nın tam ortasından geçtiği, 4.300 km'lik uzun ince bir memleket.. Şili öyle bir yer ki kuzey-güney sınırları arasındaki mesafe baz alındığında dünyanın en uzun ülkesi.. Ama doğu-batı sınırları arasındaki uzaklık arabayla 2 saat bile sürmüyor. Ülkedeki iller arasında neredeyse hiç saat farkı yok. Yani şöyle düşünün.. Ramazan ayında bütün ülke iftarını hemen hemen aynı anda yapıyor. Köydeki akrabalarla "Önce siz açtınız, önce biz yedik" tartışması gereksiz. Ama şöyle bir handikapı var ki deniz kenarında oturuyorum diye kimseye hava atamazsınız. Sahil boyunca yürüyüş yapmak zamanla sıkıcı bir aktiviteye bile dönüşebilir.. Ama her şeye rağmen güzel ülke Şili.. Şili'nin eğitim seviyesi ve ekonomik durumu kıta geneline göre daha iyi durumda. Refah seviyesi yüksek. Ticari yatırımları destekleyen ve yaşanabilir bir yer. Özellikle Patagonya bölgesindeki muhteşem doğası ile Şili gezilip görülmeyi hak eden ülkelerden biri. Şili'nin gezilecek yerlerine geçmeden önce ülkeyi kısa kısa başlıklarla tanıyalım. Güney Amerika'da bulunan ülke, kıtanın Büyük Okyanus kıyısı boyunca uzanmaktadır. Şili'nin komşuları Arjantin, Bolivya ve Peru'dur. Türkiye'den Şili'nin başkenti Santiago'ya, direkt olmasa bile (2021) aktarmalı olarak giden birçok uçak seferi mevcut. Avrupa'da birkaç noktadan ya da Sao Paulo, Buenos Aires, Bogota gibi Güney Amerika şehirlerinden aktarma yapan seferler var. Başkent Santiago'da bulunan Comodoro Arturo Merino Benitez Uluslararası Havalimanı şehir merkezinden yaklaşık 20 km. kadar uzakta bulunuyor. Halihazırda Güney Amerika gezisinde iseniz Arjantin, Bolivya ya da Peru'dan kara yolu ile çok kolay şekilde Şili'ye geçiş yapabilirsiniz. Güney Amerika'da en fazla Türk esnafla burada karşılaştık. Resmi rakamlar nedir bilmiyoruz ama sanırız ülkede binden fazla yaşayan Türk bulunuyor. Hatta başkent Santiago'da Ülker firmasının bayisi vardı. Vardı diyoruz çünkü sahibi "İşleri pek yolunda değil" diyordu ve sonradan öğrendik ki dükkanı kapanmış. Şilililerin damak tadı pek uymamış bizim bisküvilere. Şu an yerinde yine Türklere ait bir oyuncakçı dükkanı var (2019). Uğramak isterseniz başkent Santiago'nun merkezinde bulunan San Diego Caddesi üzerinde. Alışveriş dükkanlarıyla dolu olan bu cadde de başka Türk esnaflar da var. Şili'de 50 bin civarında Müslüman göçmen yaşıyor. Lübnan ve Filistin vatandaşı sayısı oldukça yüksek. Ülke genelinde birkaç tane cami ve mescit var. Bunların en büyüğü ise başkent Santiago'da bulunan Es Selam Mescidi. Santiago şehir merkezinin tam göbeğinde, Plaza de Armas meydanının olduğu yerde bir de HALAL FOOD isminde, menüsünde Türk yemekleri de olan bir helal yemek restoranı var. Türk esnaflarının da sık sık uğradığı bir mekan. And Dağları boyunca yılan gibi uzanan Şili, kuzeyden güneye tezatlıklarla dolu çok farklı iklim özelliklerine sahip. Kuzey ucu tamamen çöl iklimine teslim olmuşken, en güney ucunda kutup iklimi ve dondurucu soğuklar vardır. Başkent Santiago bölgesinde Akdeniz iklimi hakimken adalarında ise tropikal iklim etkileri vardır. Şili'de gezeceğiniz bölgeye göre gideceğiniz tarihleri iyi seçmeniz önemli. Güney Yarımküre'de bulunduğu için bu ülkede mevsimlerin Türkiye'ye göre tam tersi olduğunu unutmayın. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olarak Şili'de 90 gün süreyle vizeden muaf durumdayız. 2021 yılı itibariyle yaklaşık 19 milyon kişinin yaşadığı Şili'de bu nüfusun yaklaşık 7 milyonu başkent Santiago de Chile'de ikamet etmektedir. Santiago ülkenin her açıdan merkezi konumunda, hatta konum olarak bile tam ortada bulunmaktadır. Şili'de para birimi olarak Şili Pesosu kullanılıyor. Güney Amerika kıtasının genelinde olduğu gibi Şili'nin de resmi dili İspanyolca. Zaten ülke nüfusunun çok büyük bölümü Avrupa göçmenlerinden oluşuyor. Almanca ve İngilizce ile Şili'de iletişim kurma ihtimaliniz, Güney Amerika ülkelerine oranla biraz daha yüksek olabilir. Ama yine de fazla değil, bu duruma çok güvenmeyin. 3-5 İspanyolca kelime öğrenmemezlik etmeyin. Ülkede ayrıca İnkaların yerli dili Quechuan, Aymara yerlilerinin dili Aymaran, Mapuçe yerlilerinin konuştuğu ki ülkede yarım milyona yakın nüfusları vardır, Mapudungun dilleri de konuşulmaktadır. Zaten Şili kelimesi Aymara dilinde "Dünyanın Bitimi" anlamına gelen chilli kökünden geliyor. Doğu-batı genişliği hepi topu İstanbul kadar olsa da, kuzeyden güneye uzanan yapısı ile Şili, harika doğa maceraları sunan, sıcakkanlı insanlarıyla misafirperver ve güzel bir ülke. Güney Amerika'ya gidip bu ülkeye uğramazsanız yazık edersiniz. Şimdi Şili gezilecek yerler listesine bir göz atalım.. Şili'nin başkenti Santiago, Güney Amerika'da Avrupa havası veren şehirlerden biri. Yani Latin yerli kültürünü yakından göreyim diye Santiago'yu gezerseniz umduğunuzu pek bulamazsınız. Gelişmiş ve modern bir şehir. Epey kalabalık ve hareketli. Şehri gezmenizi kolaylaştıracak güzel de bir metro ağı var. Haritasını buraya ekleyelim. Gezerken oldukça işinize yarar. Santiago yüksek binalarıyla da dikkat çekiyor. Hatta Latin Amerika'nın en yüksek binası olan 300 metre yüksekliğindeki Gran Torre Santiago isimli gökdelen de bu şehirde. Santiago, And Dağları eteklerinde kurulu bir şehir. Bu dağların hava akımını engellemesi yüzünden, yoğun trafik yaşanan ve sanayileşen şehirde ciddi bir hava kirliliği var. Bu sorun pek çözülebilecek gibi durmuyor çünkü Şili nüfusunun yarısından fazlası kıtanın hep orta kesiminde toplanmış durumda. Patagonya bölgesini saymazsak, ülkenin en yoğun turist popülasyonunu barındıran şehri olan başkent Santiago'yu genel olarak bir tanıyalım. Tam olarak İstanbul'daki Çamlıca Tepesi'nin emsali bir yer. Açık ve temiz havaya denk gelirseniz tüm şehri ve And Dağlarını görebilirsiniz. Merkeze yakın noktada ve metro ile ulaşım var. Zirveye dağın dibinden füniküler ya da teleferik ile çıkılıyor. Yürüyüş parkurlarını kullanarak yaya olarak çıkmak da mümkün ama uzun ve çetrefilli bir yol. Vaktiniz bolsa yürüyerek çıkabilirsiniz. Tepede bir kilise, Meryem Ana heykeli ve devasa büyüklükte bir botanik parkı bulunuyor. İçinde hayvanat bahçeleri, havuzlar ve özel bitki türlerini görebileceğiniz kısımlar var. Buraya tam gününüzü ayırabilirsiniz. Burası Şili Cumhuriyeti'nin görkemli başkanlık binası. 1973'te General Pinochet'in yaptığı darbe esnasında bir kısmı hasar görmüş ve daha sonra restore edilmiş. Ayrıca Pinochet'in yaptığı darbe sonrası başkan Salvador Allende'nin teslim olmayı reddedip intihar ettiği yer burası. Şili'nin Nazım Hikmet'i, önemli bir edebiyatçı olan Pablo Neruda'nın şimdilerde müze olmuş Şili'deki 3 evinden birisi. O zamanki eşi ve ilham kaynağı olan, uğruna şiirler yazdığı Matilde Urrutia ile beraber dekore ettikleri çok estetik bir ev. Vaktiniz olursa mutlaka uğrayın. Bu arada işin şakası bir yana Pablo Neruda gerçekten de Nazım Hikmet'in yakın dostuymuş. Santiago metrosu, Alcantara ve Escuela Militar istasyonlarının tam ortasında, duraklara en fazla 50-100 metre mesafede, ana yolun hemen kenarında bir park var. Parkın hemen önünde, üzeride Ay Yıldız ve Atatürk resmi bulunan büstü göreceksiniz. Cumhuriyetin 50. yıl dönümünde yaptırılmış. Şili'de Türkleri nasıl sevdiklerini hesaplayın artık. - Museo Nacional de Bellas Artes / MNBA - Museo de Arte Contemporaneo - Plaza de Armas - Catedral Metropolitana - Museo Historico Nacional - Cerro Santa Lucia - Museo de la Memoria y los Derechos Humanos - Kolomb Öncesi Sanat Müzesi - Patio Bella Vista - Iglesia de San Francisco - Mercado Central Ayrıca başta Paris olmak üzere bazı şehirlerde görmeye alıştığımız, üzeri kilitlerle dolu olan Aşk Köprüsü'nden bir tane de burada var. Şehrin ortasındaki Mapocho nehrinin üzerinden geçen köprülerden biri. Biz ağaca çaput bağlayınca hurafe, bunlar yapınca aşk köprüsü oluyor niyeyse. Ama size bir sır verelim mi! Kısmetinizde kavuşmak yoksa, ağaca tırmanıp çaput da bağlasanız, köprüye kilitler vurup kendinizi nehre de atsanız olmuyor. (: Sıradaki parçayı sevipte kavuşamayan.... neyse bu sefer konuyu gerçekten dağıtmayalım. Başkent Santiago'ya 1 buçuk saat mesafede, Büyük Okyanus kıyısında, tüm sokakları denize çıkan güzel bir şehir Valparaiso. Genelde buraya günübirlik gelip gidiyor şehirdeki insanlar. Tatil beldesi sayılır. Valparaiso'da gezilecek yerler diye ayrı bir konuya girmemiz gereksiz olur çünkü Valparaiso'nun kendisi başlı başına gezilmesi gereken ufak, renkli, şirin bir şehir zaten. Rengarenk tarihi sokakların bulunduğu şehir UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesine eklenmiş. Sokak sanatı müthiş. Tek kötü yanı ise her tarafı yokuşlarla dolu, in çık in çık bi' hal oluyorsunuz. Zonduldak'ta yaşayanlarınız varsa ne dediğimizi iyi anlayacaklardır. Asansörle çıkılan sokakları var Valparaiso'nun. Gerisini siz düşünün. Yukarıda bahsettiğimiz şair Pablo Neruda'nın bir evi de burada. Evin ismi La Sebastiana. Yine muazzam bir tasarımı ve iç dizaynı var. Ziyarete açık ve gezebilirsiniz. Ayrıca merkeze 10-15 dakika mesafedeki Vina del Mar bölgesinde, her yıl Şubat ayında Güney Amerika'nın en büyük festivallerinden biri düzenleniyor. Arjantin ve Şili arasında paylaşılan, eşsiz doğası ile gezginlerin göz bebeği olan Patagonya'nın gezilecek yerler yazısını detaylı olarak ayrı bir başlıkta ele aldık. Paskalya Adası, Şili'den çok çok uzaklarda, hatta sadece Şili değil, dünyanın her yerine çok uzakta olan, Büyük Okyanus'un ortasında bir ada. Şili sahillerinden 3700 km., Tahiti'den ise 4000 km. açıkta olan bu ada resmi olarak Şili'ye bağlı. 2017 sayımına göre ada nüfusu 8 bin kişi civarında. Paskalya Adası hem uzaklığı hem de gidiş yolunun pek kolay olmaması sebebiyle en az ziyaret edilen turistik mekanlardan biri. Tek geliri turizm olsa da, ada sadece gezginler için değil tarihçiler için de çok ilgi çekici bir yer. Paskalya Adası'nda metrelerce yükseklikte ve tonlarca ağırlıkta Moai adı verilen yüzlerce heykel bulunmaktadır. Çok düzgün kesilerek yapılan bu heykellerin kimler tarafından ne amaçla yapıldığı bugün hala gizemini koruyor. Tahminlere göre bu heykellerin yapımı sırasında bütün adanın ağaçları kesilerek doğal yaşama büyük zarar verilmiş ve adadaki yaşam bu şekilde yavaş yavaş yok olmuş. Şili'den buraya gitmenin tek yolu, Santiago Comodoro Arturo Merino Benitez Uluslararası Havalimanı'ndan yapacağınız 4-5 saat süren uçuşlar. Ve bu yolculuk muhtemelen size birkaç bin dolara mal olacaktır. Şili'nin en kuzey ucunda, Atacama Çölü kıyısında bulunan bu köy, Latin Amerika gezginleri için en unutulmaz yerlerden biri. Bu çöl, 400 yıl boyunca tek damla yağış almamış ve dünyanın en kurak çöllerinden biriyken son yıllarda yaşanan küresel iklim değişikliklerinden nasibini almıştır. Kar yağışı bile görmüştür. San Pedro de Atacama, Şili ve Bolivya arasında günlerce süren bir çöl safari turunun başlangıç noktası. Bu bölgeyi kısa bir yazıya sıkıştırmak istemediğimiz için Salar de Uyuni ve San Pedro de Atacama arasındaki safari turumuzu ayrı bir başlıkta ele almak istedik.


Türkiye'nin en kuzey ucunda bulunan Sinop, Karadeniz'in doğa harikası şehirlerinden biri. Ülkemizde yapılan "En Mutlu Şehir" anketlerinde genellikle birinci sırada yer alan Sinop gerçekten de çok huzurlu, sakin ve güler yüzlü insanlarla dolu bir yer. Karadeniz'in diğer şehirlerine göre biraz daha geri planda kalsa da, sanırız bu durum Sinop için bir avantaj oluşturmuş. Doğallığını ve güzelliğini hemen hemen hiç kaybetmemiş. Henüz 2019 yılına kadar Türkiye'de trafik lambası olmayan tek kent Sinop'tu. 21 yıl boyunca bu şehre tek bir trafik lambası konmamış ve tüm trafik doğal akışında ilerlemiş. Dile kolay.. Tarihi ve doğal güzellikleri ile dikkat çeken Sinop aynı zamanda Anadolu'nun en eski kentlerinden biri. Hatta antik çağ filozoflarından Diyojen de Sinop doğumlu olarak biliniyor. Eski çağlardan bugüne pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış bu kent kaya mezarları, kaleleri, mağaraları, şelaleleri, koyları, plajları ile gezilip görülmesi gereken bir belde. Peki Sinop yaşamak için nasıl bir şehir? Özellikle öğrenci ve memurları Sinop'ta nasıl bir ortam bekliyor? Sinop'un ekonomisi, tarihi, coğrafi özellikleri ve yöresel mutfağı hakkında bilgiler vereceğimiz Sinop şehir rehberi yazımızda bu soruların hepsine tek tek cevap verelim. Sinop, Karadeniz Bölgesi'nin orta kesiminde, Türkiye'nin en kuzey ucunda bulunuyor. İl merkezinin büyük bölümü Boztepe Burnu denilen yarımada üzerinde kurulu. Sinop'un komşuları; batıda Kastamonu, doğuda Samsun, güneyde ise Çorum'dur. Sinop'un kuzeyi ise Karadeniz'e sınırdır. Karadeniz sahil yolu üzerinden ulaşabileceğiniz Sinop oldukça virajlı ama kaliteli kara yolu bağlantılarına sahiptir. Türkiye'nin belli başlı büyük şehirlerinden Sinop'a karşılıklı otobüs seferleri düzenleniyor. Sinop Otogarı, Sinop-Ayancık yolu üzerindeki Korucuk Mahallesi'nde bulunuyor. - İstanbul Sinop arası yaklaşık 690 kilometre ve 8 saat. - Ankara Sinop arası yaklaşık 410 kilometre ve 5 saat 20 dakika. - İzmir Sinop arası yaklaşık 1000 kilometre ve 11 saat. - Antalya Sinop arası yaklaşık 900 kilometre ve 11 saat. - Malatya Sinop arası yaklaşık 720 kilometre ve 9 saat. - Samsun Sinop arası yaklaşık 160 kilometre ve 2 saat 20 dakika. Sinop Havalimanı, şehir merkezine yaklaşık 7 km. uzaklıkta bulunuyor. Sinop Havaalanı'na İstanbul'dan direkt, diğer şehirlerden ise aktarmalı şekilde uçuş seferleri yapılıyor. Havalimanı ile Sinop merkez arasında ulaşımı sağlamak için uçuş saatlerine göre hareket eden özel servisleri kullanabilirsiniz. Ayrıca Sinop Havaalanı içinde taksi ve araç kiralama hizmetleri de sunuluyor. Sinop merkezden kalkıp Fen Fakültesi Cezaevi istikametine giden belediye otobüsleri de Sinop Havalimanı'na yakın bir noktadan geçiyor. Fakat bu otobüsleri kullanmak için havalimanı dışındaki ana yola kadar yaklaşık 5-10 dakika yürümek gerekiyor. Sinop, Antik Çağ'da Paphlagonia denilen bölge içerisinde yer alıyordu. Anadolu'nun kuzey ucu olarak bilinen Sinop İnceburun'da yapılan arkeolojik kazılarda bulunan taş aletler, şehrin Üst Paleolitik Çağ'a kadar uzanan bir geçmişi olduğunu gösteriyor. Sinop'un sahil şeridinde bulunan höyüklerdeki kalıntılar ise bu kesimlerin Kalkolitik Çağ'dan Tunç Çağı'na uzanan süre boyunca yerleşim yeri olarak kullanıldığını kanıtlıyor. Bölgedeki yüzey araştırmalarına bakıldığında M. Ö. 18. yy. ile M. Ö. 8. yy. arasında Sinop çevresinde ne Hititlere ne de başka bir uygarlığa yönelik işaretlere rastlanmamıştır. Bu nedenle bu dönem Sinop için karanlık çağ olarak nitelendirilmektedir. M. Ö. 8. yy'da Milet'ten ayrılarak bu bölgede kolonileşen İyonyalılar, Sinop ilinin ilk temellerini atmış ve burada 'Sinope' isimli şehri kurmuşlardır. Bölgedeki ikinci kolonileşme süreci ise M. Ö. 630 yılında yaşanmıştır. Fakat bu süreç hakkında fazla bilgi olmadığı için yine karanlık bir dönem olarak kabul edilmektedir. Bölge bu sürecin devamında Kimmerlerin ve Perslerin istilasına da uğramıştır. Yunanlılar M. Ö. 400'lü yıllarda Persleri bozguna uğratınca bu bölgedeki koloniler bir süre özerklik ilan etmişlerdir. M. Ö. 330'larda Makedonya Kralı İskender'in Anadolu'ya girişiyle ise bölgedeki Pers egemenliği tamamen son bulmuştur. Bunu fırsat bilen I. Ariarathes, Kapadokya'da kurduğu bağımsız devlete Sinop'u da dahil etmiştir. M. Ö. 302'ye gelindiğinde I. Mithridatis, Paflagonya'daki prenslikleri bir araya getirip daha güçlü bir devlet olan Pontus Krallığı'nı kurmuştur. Bu süreçte bir süre Pontus'a başkentlik yapan Sinop ve çevresi en parlak dönemlerini yaşamış, hem mimari hem de ticari anlamda oldukça gelişmiştir. Pontus Krallığı'nın ardından Romalılar Sinop ve çevresine hakim olmuştur. Bu süreçte gelişmeye devam eden kent, Roma'nın ikiye bölünmesi ile Bizans topraklarına katılmıştır. Sinop'un Bizans hakimiyetinde kaldığı dönemle ilgili fazla bilgi yoktur fakat bu süreçte Sinop'un kale içine çekildiği ve küçüldüğü tahmin edilmektedir. Sinop, Türkler tarafından ilk olarak Anadolu Selçuklu Devleti'ni kuran Süleyman Şah'ın komutanı olduğu bilinen Emir Karatekin önderliğinde ele geçirilmiştir. 13. yüzyılın başlarında İstanbul'da Latin Krallığı'nın kurulmasıyla Karadeniz Bölgesi yeniden değer kazanmış ve hareketlenmiştir. Bunu fırsat bilen Anadolu Selçuklu Devleti de 1214 yılında Sinop'u hakimiyeti altına almıştır. Bu dönemde Sinop yeniden imar edilmiştir. Bir süre Pervaneoğulları ve Candaroğulları tarafından yönetilen Sinop, Fatih Sultan Mehmet tarafından 1461 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Kent Osmanlı zamanında önemli bir deniz üssü olmayı sürdürmüştür. Milli Mücadele yıllarında Kastamonu'ya bağlı bir sancak olan Sinop, cumhuriyetin ilanı sonrası yapılan yeni düzenlemeler ile 1924 yılında il haline getirilmiştir. Sonraki dönemlerde Büyük İskender'in; "Eğer İmparator İskender olmasaydım 'Diyojen' olmak isterdim" dediği rivayet edilir. Nüfus: Sinop'un 2020 yılı nüfusu yaklaşık 220 bin kişidir. - Ayancık - Boyabat - Dikmen - Durağan - Erfelek - Gerze - Saraydüzü - Türkeli Sinop ilinin ekonomisi ağırlıklı olarak tarım-hayvancılık, ormancılık ve balıkçılığa dayanır. Aslında Sinop topraklarının büyük bölümü tarım arazisi olarak kullanılmaya elverişli değildir. Fakat şehir sanayileşme anlamında pek gelişme gösteremediği için nüfusun çok büyük bölümü tarımla uğraşarak geçimini sağlamaktadır. Sinop'un öncelikli tarım ürünleri; buğday, mısır, arpa, pirinç, çeltik gibi tahıl ürünleridir. Bunun yanında domates, fasulye, biber, ceviz, fındık, kestane, armut, kiraz, muşmula ve kızılcık gibi ürünler de yetiştirilir. Sinop, geniş yaylalara sahip olması nedeniyle hayvancılık yapmaya çok uygun bir ildir. Sinop'ta küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiriciliğinin yanında hindi üretimi ve arıcılık da yapılır. Kıyı kesimlerinde yoğun olarak yapılan balıkçılık ise kentin önemli ekonomik faaliyetlerinden bir diğeridir. Orman varlığı bakımından zengin olan Sinop'ta ağaç ve ağaç ürünleri üretimi yaygındır. Fakat il topraklarının engebeli oluşu, ulaşım zorlukları, Sinop limanının yetersizliği gibi nedenlerden dolayı ildeki diğer sanayi kolları gelişim gösterememiştir. Genel olarak Karadeniz iklimin hakim olduğu Sinop'ta yıl boyunca ılıman bir hava görülür. Mevsimler arasında büyük sıcaklık farkları yoktur. Yaz mevsiminin belli bir dönemi nispeten kurak geçse de, il geneli dört mevsim boyunca sürekli yağış alır. Bu nedenle Sinop toprakları çok zengin orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. Sinop il yüz ölçümünün yüzde 75'e yakın bölümü dağlık arazilerden oluşur. Fakat bu dağlık kesimler çok yüksek değildir. İldeki en büyük zirveler ortalama 1500 m. 1800 m. arasında yükseltilere sahip, Karadeniz'e paralel şekilde uzanan Küre Dağları üzerinde yer alır. İlde az sayıda da olsa irili ufaklı göller bulunur. Şehrin en büyük akarsuyu ise Kastamonu'dan doğup Kızılırmak'a bağlanan Gökırmak'tır. Merkez ve Boyabat yöresindeki düzlükler şehrin en önemli ovalarını oluşturur. Boyabat Durağan bölgesindeki Kızılırmak Vadisi dışında ise Sinop'ta önemli bir vadi yoktur. Sinop, Karadeniz'in zengin mutfak kültürünü yansıtan şehirlerimizden biri. Sinop'un yöresel yemekleri ağırlıklı olarak et ve tahıl ürünlerinden oluşuyor diyebiliriz. Ayrıca denize kıyısı olmasından dolayı deniz ürünleri de Sinop mutfağının önemli bir parçasıdır. Tüm Karadeniz'de olduğu gibi mısır tüketimi Sinop'ta da çok yaygındır. Mısırdan yapılan çorbalar, tarhanalar ve ekmek çeşitleri Sinopluların sofralarından eksik olmaz. Sinop'a gittiğinizde özellikle 'Mısır Çorbası'nı mutlaka denemelisiniz. Şehrin en önemli yöresel yemeklerinden bir diğeri de 'Sinop Mantısı'. Diğer mantılardan biraz farklı hazırlanan bu yemek yoğurt, ceviz, tereyağı üçlüsüyle bir araya gelerek harika bir lezzet oluşturur. - Nokul - Sinop Mantısı - Mısır Çorbası - Mısır Tarhanası - Mısır Pastası - Pırasalı Mısır Ekmeği ve Hamsili Mısır Ekmeği - Keşkek - Hamursuz Tatlısı - Kestaneli İç Pilav - Mantar Kavurması - Islama - Kaşık Çıkartması - Balık Pilaki - Akkabak Böreği - Sirkeli Pırasa - Katlama Sinop'ta 2007 yılında kurulan Sinop Üniversitesi bulunuyor. Sinop Üniversitesi henüz gelişmekte olan küçük bir okul. Üniversitenin tam olarak merkezi bir kampüsü bulunmuyor (2020). Fakat önemli fakülteler genellikle 15 Temmuz Yerleşkesi denilen bölgede yoğunlaşıyor. 15 Temmuz Yerleşkesi şehir merkezinin yaklaşık 8 km. kadar dışında, Korucuk Mahallesi'ne yakın bir alanda yer alıyor. Yerleşke etrafında öğrenci yurtları mevcut. Şehir merkezi ile bu kampüs arasında düzenli olarak çalışan çok sayıda otobüs/minibüs de bulunuyor. Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi Sinop, Türkiye'nin en mutlu şehri. Sakin ve huzurlu bir yer. Ülkemizdeki en yaşanılası illerden biri olduğuna hiç şüphe yok. Bu anlamda Sinop'ta öğrencilik ya da memurluk yapacak kişiler oldukça şanslı diyebiliriz. Üstelik bu söylediğimiz hem merkez hem de ilçeler için geçerli. Sahil kesimleri mavisiyle, iç kesimleri yeşiliyle güzel Sinop'un. Tam bir tatil beldesi burası.