Burdur'un yaklaşık 6000 nüfuslu ilçesi Karamanlı, aynı zamanda benim doğum yerim. İlkokulu Karamanlı'da bitirdim, ailem orada yaşıyor. Karamanlı, ben ilkokuldayken ilçe olduğundan benim için hala "köy", "köyüm" yani memleketim. Memleketime bir de gezgin gözüyle bakıp Karamanlı'da gezilecek yerler, Karamanlı'da ne yenir, tarihçesi, ulaşımı gibi bilgileri Karamanlı gezi rehberi niteliğindeki bu yazıda topladım. Yolunuz bizim oralara düşerse köyümü ziyaret edip gezmenizi çok isterim, keyifli okumalar! Karamanlı'nın bulunduğu coğrafyada Neolotik Çağ'dan beri yerleşim varmış. Verimli Karamanlı Ovası bu bölgeyi cazip kılmış. Bu çevrede höyükler, Ardıçlık Tepesi'nde mağaralar, yazılı taşlar, lahit mezarlar bulunuyor olsa da pek sahip çıkan yok maalesef. Persler, Hititler, Pisidler, Likyalılar, Romalılar gibi farklı medeniyetlerin yolu buralardan geçmiş. Benim Karamanlı Ovası'nda en sevdiğim şey, uçsuz bucaksız ovanın bitiş çizgisinin Torosların uzantısı olan tepeler olması. Balkondan bakınca yemyeşil ova dağlara kadar devam eder, çocukken o dağların arkasında deniz var sanırdım, çok yanlış da sayılmaz hani. Dağları aşınca ya Antalya ya da Fethiye'ye çıkıyorsunuz. Beylikler döneminde Karamanoğulları Karaman ve civarında yerleşik durumda. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'u alıyor, bir yandanda da Anadolu'da Karamanoğulları ile uğraşıyor. Hatta "Karamanoğullarından çektiğim kadar Bizans'tan çekmedim" dediği söylenir. Osmanoğulları'nın Karamanoğulları'nı pek çok yere dağıtması ile bazı obalar Karamanlı'nın bugün bulunduğu bölgeye gelerek, Ardıçlık Tepesi'nin altındaki Kocapınar'ın çevresine yerleşmişler. Cumhuriyet döneminde Karamanlı, bereketli ovası sayesinde ekonomik olarak güçlenmiş. Karamanlı'da yaşayan ve Karamanoğulları'nın muhalif genlerini taşıyan hemşerilerim ise uzun süre ilçe olmak istememişler, "ilçe olursak, devlet bizi daha yakından denetler, her adımımızı takip eder" gibi bir bakış açısı ile. Girişte bahsettiğim gibi, Karamanlı 1987'de ilçe olduğunda ben ilkokuldaydım, dedem de ilçenin belediye başkanı idi. Geçimini ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık ile sağlayan Karamanlı'da maalesef son yıllarda mermer ocakları sayısı hızla arttı ve ilçenin sırtını dayadığı tepenin neredeyse tamamı mermer ocakları tarafından oyuldu. Şehre, ovaya, hemen yakındaki sulama için kullanılan baraj gölüne sürekli kanserojen mermer tozu yağıyor ve maalesef birkaç kısık ses dışında hiç kimse sesini çıkarmıyor. Karamanlı, Burdur il merkezine 60 km mesafede, Burdur-Fethiye ve eski Denizli-Antalya yolu üzerinde bulunuyor. İstanbul, Ankara tarafından Fethiye yönüne gidiyorsanız Karamanlı'dan geçiyorsunuz. Eski Denizli-Antalya yolunu kullanırsanız, yol üstünde Salda Gölü'ne de uğrayabilirsiniz. - Özel Araç ile; Karamanlı'ya nereden geldiğiniz farketmeksizin özel aracınız ile kolayca ulaşabilirsiniz. Karamanlı; Burdur merkeze 60km, Antalya'ya 118 km, Fethiye'ye 146 km mesafede bulunuyor. - Otobüs ile; İstanbul ve Ankara yönünden Fethiye'ye giden otobüsler, Karamanlı'da yolcu indirebiliyorlar. Bilet alırken bunu belirtmeniz gerekiyor. Eğer Karamanlı'da yolcu indirmiyorlar ise Burdur merkezden Karamanlı, Tefenni, Çavdır, Gölhisar tarafına giden minibüslere binerek Karamanlı'ya ulaşabilirsiniz. - Uçak ile; Karamanlı'ya uçakla ulaşmanın en kolay yolu Denizli Çardak Havalimanı'na inmek. Ancak Karamanlı yönüne bir servis olmadığı için ya sizi birinin karşılaması ya da havalimanındaki taksiler ile anlaşmanız gerekir. Karamanlı'nın konumunu Google Haritalar uygulamasında görmek için tıklayın. "El kadar ilçede gezilecek ne kadar yer olabilir ki, üstelik adını da ilk kez duydum?" diye düşünmüş olabilirsiniz. Ama Anadolu'nun her köşesinde olduğu gibi bu küçük ilçede pek çok ve pek güzel görülecek yer var. Karamanlı'ya Fethiye yönünden giriş yaparsanız, mezarlığı ve şehitliği geçtikten sonra solda Kocapınar'ı göreceksiniz. Bu pınar Karamanlı'nın doğduğu yer. Karamanoğulları'ndan bazı obalar bu pınar çevresine yerleşmiş. Pınarın çevresi şu an bir restoran işletmesi olarak görünse de pınarda akan suyun binlerce yıldır burada aktığını hatırlamanızı isterim. Pınarın çevresinde asırlık çınar ağaçlarının gölgesinde Burdur Şiş yemek için burada bir mola verebilirsiniz. Pınar başında, pınar suyunun beslediği ve eskiden bağların olduğu bölgede ve etrafında yazılı taşlar ve lahit kapakları bulunuyor. Karamanlı'ya Fethiye yönünden gelirken girişe yakın bir tepe göreceksiniz. Bu tepeye biz Ardıçlık diyoruz. Ardıç ağaçları ile kaplı olduğu için adı Ardıçlık. Ardıç ağacının hikayesi de ilginçtir. Ardıç tohumları yere dökülür, bu tohumların bir ardıç kuşu tarafından yenmesi ve dışkı olarak çıkarılıp toprağa karışması ile çimlenir. Kuş yoksa ağaç yok, ağaç yoksa kuş da yok. Doğanın müthiş dengesi... Ardıçlık yürüyüş ve piknik için, kekik toplamak için çok güzeldir. Ardıç ağacının kokusu da çok güzeldir. Maalesef Ardıçlık da mermer ocaklarının tehdidi altında. Karamanlı Ardıçlıtepe yamaçlarında 3 tane kaya mezarı bulunuyor. Farklı boyutlardaki kaya mezarlarının olduğu tepeden ovada bulunan Çamur Höyük arasında bir tünel olduğu söyleniyor ancak tüneli gören yok. En küçük mezar sadece büyük bir kutu büyüklüğünde. Orta boy olanının içinde iki tane mezar yeri var, en büyüğünde ise büyükçe bir mezar odası bulunuyor. Buraya kadar herşey olağan. Ancak bu kaya mezarlarının altı üstü mermer ocağı, hatta Karamanlı'nın bütün tepeleri, yamaçları mermer ocağı. Şehre, ovaya mermer tozu yağıyor, tepeler tamamen tıraşlanıyor. Hikayelerimde bu durumu paylaşınca Türkiye'nin pek çok yerinden örnekler geldi. Mermer ocağı, taş ocağı, maden ocağı, barajlar derken ülkemizin dereleri tepeleri büyük bir talanla yok ediliyor. Peki neden herkes sessiz, neden ülkenin heryerinden sesler yükselmiyor, yükselen sesler sürekli bastırılmaya çalışılıyor. Bu ülke bizim, bu dağ, taş, dere, tepeyi savunmak için çok uğraştık. Bu kadar kolay teslim edemeyiz, etmemeliyiz! Kaya mezarlarını arkanıza alıp ovaya bakarsanız, Çamur Höyük Tepesi görünüyor. Burası da bir takım kalıntıların toprak altında olduğu bir tepe. Kaya mezarlarından Çamuryük Tepesi'ne tüneller olduğuna dair efsaneler var ama henüz bulunmuş bir tünel yok. Ardıçlık'tan kısa bir sürüş ile toprak yoldan ulaştığımız yerin adı, Sarmısaklı Oluk. Buradaki çeşmeden akan su sarmısak gibi koktuğu için böyle söyleniyor. Bu bölgede krom çıkıyor, muhtemelen suya karışan mineraller bu kokuya sebep oluyor. Burası bir piknik alanı, piknik masaları var. İlkokulda okurken buraya okul pikniklerine gelirdik yürüyerek. Ardıç ağaçlarının altında, o zamanlar az da olsa akan bir deresi vardı. Şu an dere tamamen kurumuş durumda, ardıç ağaçları da kurumaya başlamış maalesef. Burdur ve Karamanlı iklim krizinden çok ciddi şekilde etkileniyor. Verimli Karamanlı Ovası'nı sulamak için yapılmış olan barajın su seviyesi tüm zamanlarının en düşük seviyesine ulaşmış durumda. Karamanlı Ovası'nda bilinen pek çok höyük ve sarnıç var. Bu sarnıçlardan biri restore edilmiş. Birinin tarlasının ortasında duruyor. Sarnıcın kapısı açık, içeriye birkaç basamak ile aşağıya iniliyor. Şu an içi boş, herhangi bir işleme, boyama bulunmuyor. Eskiden içinde temiz su biriktiriliyor ve tarlada su ihtiyacı olanlar kullanıyormuş. Her Cuma, Karamanlı Belediyesi'nin arkasındaki pazaryerinde Karamanlı Pazarı kuruluyor. Pazara hem çevre köylerden hem Antalya, Denizli, Fethiye gibi yerlerden meyve, sebze ve tekstil ürünleri geliyor. Benim en sevdiğim şeylerden biri pazar gezmek olduğu için memleketime her gittiğimde mutlaka pazara bir uğrarım. Sezonunu tutturursanız bizim buraların Koyun Yoğurdu, kirazı ve cevizi çok güzel olur. Pazara gittiğinizde almadan geçmeyin. Devrim İlkokulu, benim de okuduğum ilkokul. Hemen evimizin karşısında, Karaman Mahallesi'nde bulunuyor. Eski köy okullarının mimari yapısını korumasının yanı sıra, adı Devrim olan Türkiye'deki son okul olma özelliği taşıyordu. Karamanlılar, okul aile birliği yıllarca okulun isminin değişmesine direndi, ancak sonunda okulu ilkokul statüsünden çıkarıp ismini öyle değiştirdiler. Okulun bahçesinden girip sol tarafa devam ederseniz o duvarda Mustafa Kemal Atatürk'ün ve Kurtuluş Savaşı'nın resmedildiğini göreceksiniz. Resmin üstünde de Nazım Hikmet Ran'ın Kurtuluş Savaşı Destanı adlı şiirinden alıntılar. Bu resmi rahmeti babaannem yaptırmıştı okulun duvarına. Aydın bir Cumhuriyet kadınıydı ve damarlarında muhalif Karamanoğulları kanı dolaşıyordu. Okul binasındaki idari kapıdan içeri girdiğinizde ise sol duvarda bir Atatürk resmi göreceksiniz, o resim de ressam olan amcam Hasan Saygın imzalı. İsmail Türel Müzesi, köyünün değerlerine sahip çıkan ve gelecek nesillere aktarmak isteyen emekli öğretmen ve ressam İsmail Türel tarafından Karamanlı'da kurulmuş olan bir etnografya müzesi. Müze, Burdur'un Karamanlı ilçesinde İstiklal Mahallesi'nde İsmail Türel'in dede evinin dönüştürülmesi ile oluşturulmuş. Karakovandan, Karamanlı'da üretilmiş olan şarap markasının şişelerine, çıkrıktan eski fotoğraf makinalarına kadar İsmail Türel'in 30 yıldır arkadaş, akraba ve hemşerilerinden topladığı pek çok ilginç malzemeyi müzede bulacaksınız. Müze girişi ücretsiz. Bahar ve yaz aylarında ziyaret edilebilir durumda. Daha fazla bilgi için İsmail Türel Müzesi yazıma göz atın. Karataş Gölü, Karamanlı'ya 20 kilometre mesafede Burdur yolu üzerinde bulunuyor. Küçük, sığ bir tatlı su gölü burası. Halk arasındaki adı ise Bahçeözü hatta Bağçöz Gölü. Karamanlı ilçe sınırları içinde bulunan ve uluslararası sulak alanlar listesinde bulunan Karataş Gölü, 1985 yılında yaban hayatı koruma alanı olarak tescillenmiş. Yayın ve sazan balığı avlanma noktası olan göl, aynı zamanda kuş göç yolları üzerinde ve 122 çeşit kuşa ev sahipliği yapıyor. Ancak son yıllarda göl çok hızlı bir şekilde kuruyor, iklim krizinin etkilediği göllerimizden bir tanesi. Aracınız ile göl kıyısına kadar inebilirsiniz, bir tane kuş gözlem kulesi bulunuyor ancak yolu bozuk ve maalesef ne tabelası var ne de Google Haritalar uygulaması üzerinde konumu. Gölün arkasında yekpare bir sivri şeklinde yükselen Karataş Tepesi'nin göle vuran yansıması ve balık tutan sandalların görüntüsü muhteşem güzellikte manzaralar sunuyor. Umarım Karataş Gölü kurumaz da bu manzaraları görmeye devam edebiliriz. Karataş Gölü ile aynı hizada, Bademli Köyü girişinde yan yana üç tane tümülüs bulunuyor. Burdur-Fethiye yolu kenarında yoldan geçerken görebilirsiniz. Tümülüslere gidiş için düzgün bir yol yok maalesef, yanlarına gidince de yıkılmış girişleri dışında bir şey görmek mümkün değil. Yukarıdaki fotoğrafta sıralı olarak gördüğünüz minik tepecikler bu tümülüsler. Karamanlı ilçe merkezine 19 kilometre mesafede bulunan Mürseller Köyü merkezinde Mürseller Köyü Kültür Evi bulunuyor. Kültür Evi, emekli öğretmen Eşref Yurdasiper önderliğinde kurulmuş, köy yaşantısına dair eşyaların sergilendiği bir müze. Mürseller Köyü Kültür Evi ile ilgili detaylı bir yazım var, mutlaka göz atın. Karamanlılara sorarsanız "bir de baraja gidin" derler ama genel olarak hiçbir yazımda okuyucularımı bir baraja yönlendirmediğim için burada da barajın bahsi sadece bu kadar. Karamanlı yeme-içme kültürü hemen her yerde olduğu gibi bölgede yetiştirilen meyve, sebze ve bakliyatlara dayanıyor. Ben çocukken ovadan çeşit çeşit otlar toplanır, sirkeye batırılarak yenirdi, Ege mutfağındaki gibi ot pişirme alışkanlığı yoktu. Şimdi o otlar da pek kalmadı zaten. Kömbe, Anadolu'nun farklı yerlerinde farklı yiyeceklere verilen bir isim. Bizim oranın kömbesi ise haşhaşlı bir çörek. Hamurun içine, pekmezle karıştırılmış çekilmiş haşhaş konularak fırında yapılır. Özellikle sıcakken yemeye doyamazsınız. Afyon Ekmeği'ni bilirsiniz belki, o da haşhaşla yapılıyor, görüntüsü ona benzese de bizimki pekmezle tatlandırıldığı için tatlı bir çörektir. Restoran veya pastanelerde bulmak pek mümkün değil, neden bilmem. Ancak bir eve misafir olduğunuzda yiyebilirsiniz. Benim favori yemeklerimden biridir Alaca Çorba. Ne zaman eve gitsem, veya annem İstanbul'a gelse mutlaka pişirmesini isterim. Adı çorba ama kıvamlı bir yemektir Alaca Çorba. İçinde mercimek, nohut, fasulye, bulgur gibi ovada üretilen ne varsa konur, tereyağı ile pişirilir. Bir tabak asla yetmez. Alaca Çorba yapan hiçbir yere denk gelmedim, yine bir eve misafir olarak yemeniz lazım. Göbek Aşı, soğanın yeşil saplarından yapılıyor. Soğanı tohumdan değil de soğanın kendisinden dikerseniz saplarının ucundan tohum çıkıyor. Bu haline soğan göbeği deniyor. Göbek soğanı domates ve biber ile kavurup üstüne yumurta kırarsanız ortaya Göbek Aşı çıkıyor. Tadı çok güzel, sıcakken yemeniz lazım, soğursa birşeye benzemiyor. Göbek Aşı, sadece soğanın göbek olduğu zamanda pişirildiğinden, Haziran ayında çok kısıtlı bir zaman aralığında pişiriliyor ve herhangi bir restoranda bulma şansınız maalesef yok. Ancak bir eve konuk olursanız yiyebilirsiniz. Tarhana çorbası yapmanın çok güzel bir ritüeli vardır bizim köyde. Unu, nohutu, domatesi, kırmızı biberi önceki günden hazırlanır. Komşular davet edilir, bahçeye bir ateş yakılır, üzerine bir kazan kurulur. Kazandaki malzemeler tahta büyük kaşıkla karıştırılır. Tarhana pişince kazanın ağzı büyük bir tepsi ile kapatılır. Mahallenin bekar delikanlılarından biri tepsini kaldırarak tarhanayı açar. Sıcak tarhana büyük tabaklara alınır, kavrulmuş tereyağı ve ayran ile servis edilir. Bir kaşık tarhana alınır, erimiş tereyağına banılır, sonra da ayrana. Sonra da afiyetle yenir. Kalan tarhana kurutulmadan önce büyük kaplara alınıp mayalanmaya bırakılır. Çoban kavurmayı güzel yapan nedir? Eti, sebzesi. Bizim oraların eti, sebzesi lezzetli olunca çoban kavurması da güzel olur. Bir de güzel haberim var, pek çok restoranda bulabilirsiniz. Burdur'un meşhur Burdur Şiş'i Karamanlı'da da yapılır. Çok da güzel olur. Parmak boyunca köfteler, çok az baharat ile yapılır, pide arasında servis edilir. Afiyetle yenir. Restoranların hemen hepsinde bulabilirsiniz. Burdur'un bir diğer meşhur lezzeti ceviz ezmesi. Ceviz, irmik ve şeker ile yapılan bu tatlı badem ezmesine benzetilebilir. Karamanlı'da taze yapan bir yer yok ama marketlerde paketli halini bulabilirsiniz. Yukarıda otları pişirerek yemeyiz dedim ama bunun tek istisnası ot ekmeği. Pırasa, soğan, ıspanak, mevsimine göre ne varsa kavrulup elde açılan yufkanın arasına konup saçta pişirilerek yapılır. Gözlemenin çeşitli otlarla yapılanı gibi düşünebilirsiniz. Bunu da restoranlarda bulamazsınız, evlerde komşu-akrabalar toplanıp hep birlikte pişirirler. Çocukluğumdan beri bu dondurmadan yediğim için mi, bizim köyün sütlerinden, Bucak'ın meşhur salebiyle yapıldığı için mi bilmem Günday Dondurma'nın dondurmasının tadını hiçbir yerde bulamadım bu güne kadar. Yolunuz Karamanlı'ya düşerse dondurmacının yeri şehir merkezine gelmeden. Eskiden tam çarşının içindeydi, birkaç sene önce mekanı büyütmek için yer değiştirdiler. İşletmecisi Laz olduğundan bizim orada herkes buraya Laz'ın Yeri der. Tahinli, cevizli, bal bademli olanlarının mutlaka tadına bakın gelirseniz. Ha, bir de fiyatları çok uygundur, şaşırmayın. Düğün yemekleri bizde çoğunlukla baklagil üzerine kuruludur. Nohut, fasulye mutlaka olur. Bir de buğdaydan keşkek yapılıp üzerine etli nohut dökülerek yenir. Tatlı olarak da çoğunlukla helva verilir. Bizim buralara gelir de geleneksel bir düğüne denk gelirseniz, hem yemekleri hem de eğlencelerini görmenizi isterim. Bu pestil bildiğiniz pestillerden değil. Bal kabağı 15 cm'lik dilimler halinde kesilir, bir gün önce kireçli suda bekletilir, kaynatılarak pişirilir ve soğumaya bırakılır. Adana, Hatay taraflarındaki kabak tatlısından farkı şeker değil pekmez ile yapılır. Bu nedenle kapkara çıtır çıtır bir tatlı ortaya çıkar. Off olsa da yesek. Ve yine herhangi bir restoranda bulamazsınız. Bu yazıyı yazarken Karamanlı'da bir restoran açıp yöresel yemekleri mi yapsak diye düşünmeden edemedim. Uzunca bir liste ekledim buraya, Karamanlı Ovası'nda yetişen ürünleri de göstermek için. Ceviz ve badem, kiraz, nohut buralarda yetişen ve tadına doyulmayanlar. Ayrıca devletin kısıtlamaları kapsamında haşhaş yetiştirilir Karamanlı'da. Eskiden şeker pancarı çok yetiştirildi, hatta yemekler arasına pancar haşlama da koyabildirdim ama artık ne pancar kaldı, ne de haşlaması. Karamanlı Ovası'nda eskiden cücük soğan dediğimiz, soğan üretiminde kullanılan küçük soğan üretilirmiş ve Türkiye'nin her yerinden üreticiler o soğandan almaya gelirmiş. Ancak soğan yurtdışından gelen tohumlarla çoğaltılmaya başlayınca kimse cücük soğan almaz olmuş. Ovada ayrıca rakı yapımında kullanılan anason bitkisi, ve daha çok ilaç sanayinde kullanılan yumurcak yetiştiriliyor. Karamanlı'da gezilecek yerler yazısında kullandığım Karamanlı fotoğrafları toplu olarak aşağıda yer alıyor. Tüm fotoğrafların telif haklarının bana ait olduğunu ve iznim dışında kullanılamayacağını hatırlatayım. Karamanlı'ya yolunuz düştüyse; 7 km uzaklıktaki Tefenni ilçesinde yer alan Barutlu Su, 19 km mesafede yer alan Mürseller Köyü Kültür Evi, sadece 20 km uzaktaki Salda Gölü ve 50 km uzaklıktaki Kibyra Antik Kenti rotanızda olmalı. Burdur ili içinde gezip görebileceğiniz yerlerin tam listesi için Burdur'da gezilecek yerler yazıma mutlaka göz atın. Şahane bir yazı olmuş. Tarihçesi ile görselleri ile... Ayrıca çok samimi değerli bir çalışma olmuş Sevil hanım. Elinize,, yüreğinize, ayağınıza sağlık. Büyük emek vermişsiniz. Elinize sağlık. Karamanlı'ya en yakın antik kent Kibyra olarak bilinse de, Belenli köyünün altında bir tarih yatmaktadır. Kim bilir, belki bir gün zamanınız olur ve Belenli köyünün sokaklarından günümüze kalan eserleri de yansıtırsınız o akıcı dilinizle. Saygılar.


Burdur turizme yeni yeni ısınan, pek çok gezilecek görülecek yeri olmasına rağmen yakın zamana kadar çok az insanın haritadaki yerini bildiği küçük bir Anadolu şehri idi. Son yıllarda Salda Gölü, lavanta tarlaları, Sagalassos Antik Kenti gibi yerler sayesinde yavaş yavaş popülaritesini artırmış olsa da hala bilinmeyen, adı hiç duyulmamış yerleri var. Burdur'un Altınyayla, eski adı ile Dirmil, ilçesinde yer alan Karanlıkdere Kanyonu bu az bilinen yerlerden bir tanesi. İki sene önce sosyal medyada Burdur'un tanıtımına yönelik bazı çalışmalar yapmış, Hürriyet Seyahat ve Momondo Türkiye instagram hesaplarından Burdur'u anlatmıştım. O dönemde Burdur'daki en az bilinen yer neresi diye araştırdığımda karşıma çıkmıştı saklı cennet Karanlıkdere Kanyonu. Burdur Karanlıkdere Kanyonu, ulaşım ve doğa yürüyüş rotası hakkında deneyimlerimi bu yazımda bulacaksınız, keyifli okumalar! Karanlıkdere Kanyonu, Altınyayla ilçesinin Ballık Köyü'nden başlayarak Muğla il sınırına kadar devam eden 10 kilometre uzunluğunda bir vadi. Kanyonun en derin yeri deniz seviyesinden 350 metre, en yüksek yeri 1500 metre yüksekliğe ulaşıyor. Kanyonun yüksek kaya duvarları, sanki çok daha fazla yükseklik farkı varmış gibi hissedilmesine neden oluyor. Kanyon boyunca sedir, çam, ardıç ve meşe ağaçları muhteşem bir görsel şölen oluşturuyorlar. Benim gittiğim Haziran döneminde ise zakkum çiçekleri açmıştı, bu yeşilliklerin arasında koyu pembe renkleri ile usta bir ressamın fırça darbeleri gibi kanyonu süslüyorlardı. Kanyon içinde bir de yürüyüş rotası yer alıyor, ancak zorlu bir rota olduğundan bölgeyi bilen birileri ile bu rotayı yürümek en iyisi. Kanyonun dibinden akan Karanlıkdere deresi nedeniyle bu adı almış kanyon. Kanyonda doğa yürüyüşleri yapılabildiği gibi dere üzerinde yer alan şelalenin olduğu yerde piknik de yapılabiliyor. Kanyonda yabani hayvanlardan; vaşak, karakulak, porsuk, kaya sansarı ve yaban domuzu gibi büyük memeli türleri görülüyor imiş. Vaşak, Burdur ve çevresinde sık görülen büyük kedi cinsi. Kanyonun önemli bir özelliği, vaşak ve karakulak hayvanlarının aynı habitatı paylaştığı ender alanlardan biri olması. Kanyonda 540 yaşında Toros sediri anıt ağacı da yer alıyor imiş ama onun yerini bulamadık. 2018 yılında kanyon, Türkiye'nin 229. tabiat parkı olarak, Karanlıkdere Kanyonu Tabiat Parkı olarak ilan edilmiş. Ancak ne bir tabelalama çalışması yapılmış, ne de yol düzenlemesi yapılmamış. Karanlıkdere Kanyonu videomu izlemek için buraya tıklayın! Kanyona gidebilmek için iki farklı rota var, biri Burdur tarafından biri de Fethiye tarafından. Burdur merkezden yaklaşık 145, Fethiye merkezden ise yaklaşık 50 kilometre vadinin içinde yer alan şelale. İkisini de tarif edeceğim. Birincisi, Burdur üzerinden gidilen ve daha zorlu olan rota. Öncelikle Burdur ili, Altınyayla ilçesi Ballık Köyü'ne ulaşacaksınız. Burdur merkezden Ballık Köyü 145 km, yaklaşık 2 saatlik bir yolculuk. Eğer doğa yürüyüşü yapacaksanız yürüyüş rotası Ballık Köyü'nden başlıyor. Yürüyüş yapmak için değil de Karanlıkdere'ye inmek istiyorsanız, Ballık Köyü'nden sonra ise toprak yolu takip ederek yaklaşık 20 km daha düz devam edeceksiniz. Karşınıza çıkan ilk yol ayrımında solda çeşme, sağda mezarlık ve HES 1 ve HES 2 tabelalarını göreceksiniz. Yol ayrımında sola yani HES 1 tabelasını takip ederek devam ederseniz Karanlıkdere'ye kadar iniyor yol. Ballık Köyünden sonraki toplam 25 kilometre yol neredeyse 1 saat sürüyor. Yolun neredeyse tamamı toprak yol. Kanyonun kenarından kıvrıla kıvrıla giden neredeyse tek şerit bir yol. Bol virajlı olduğunu belirtmeme gerek yok herhalde. Yol ayrımından sonra, biraz daha ilerlediğinizde tepeden Karanlıkdere üzerinde yer alan küçük bir şelale göreceksiniz. Hedef noktamız orası. Tabelalardan da anlaşıldığı üzere maalesef kanyon üzerinde iki tane HES inşa edilmiş. Dereye indiğiniz noktada dev bir HES tesisi sizi karşılıyor. Tesisin ters yönüne doğru ağaçlık bölüme doğru ilerlerseniz birkaç piknik masasının olduğu bir yer göreceksiniz. Oradan 5-10 metre daha yürüyerek ilerlerseniz coşkun akan bir dere ile karşılacaksınız. Biz dereye ayaklarımızı sokarak girdik. Bu noktadan sonra uygun ekipmanı olmayan kişilerin devam etmesini önermiyorum. Buradan keçi yollarını takip ederek şelalenin olduğu yere kadar yürümek gerekiyor. Yukarıdaki haritada da göreceğiniz üzere aslında kanyonun bitiş noktası yani dereye indiğimiz yer Burdur ve Muğla il sınırının tam üstünde. Ve Fethiye'ye çok daha yakın. Dereden Fethiye'nin Ören Köyü'ne mesafe 15 kilometre. Bu 15 kilometre diğer yola oranla daha iyi, çoğunluğu asfalt. Ören Köyü ile Fethiye arası ise 38 kilometre, 45 dakikalık bir yol. Biz dönüşte ana yola girmek için bu yolu kullandık. Eğer kanyona doğa yürüyüşü için değil de bizim gibi dereye inmek için gidiyorsanız tavsiyem bu rotayı kullanmanız. Eğer doğa yürüyüşlerine meraklıysanız ve kendi rotanızı belirleyerek yürüyüşler yapıyorsanız Wİkiloc uygulaması tam size göre demektir. Telefonunuza indireceğiniz uygulama ile hem kendi rotalarınızı kayıt altında tutabilir, hem de başkalarının yürüdüğü rotaları kullanabilirsiniz. Rotanın iniş, çıkış, yükseklik bilgileri, uzunluğunu, zorluk derecesini ve çok daha fazla bilgiyi Wikiloc uygulamasında bulabilirsiniz. Bu kadar bilgi verdikten sonra, Burdur Dağcılık Kulübü tarafından hazırlanmış olan Karanlıkdere Kanyonu Wikiloc rotasını aşağıdaki haritada görebilir, şu linke tıklayarak detaylarına ulaşabilirsiniz. Konglomera ve kalker kayaçlardan oluşan kanyon, doğa sevenler için saklı bir cennet. Bu yolu yapmaya değer mi derseniz, kanyonları, vadileri, doğayı seviyorsanız değer. Ama sadece piknik yapmak için gelecekseniz değmez. Karanlıkdere Kanyonu'na gitmek için en iyi zaman, neyi sevdiğinize göre değişir. Haziran ayında bütün çiçekler açmış hali ile çok güzeldi. Sadece zakkum değil, pek çok yabani çiçek doğayı süslemişti. Yaz kurağından henüz etkilenmediği için heryerden şırıl şırıl akan sular da ayrı bir güzellik katıyor kanyona. Ben Haziran halini beğenmesem de sonbaharda ağaçların renkleri değiştiğinde de çok güzel oluyormuş. O dönem Haziran'a göre daha kurak olacaktır ama sarı-yeşil-turuncu renk cümbüşü de eminim ayrı bir güzel oluyordur. Buralara kadar gelmişken Burdur'da gezilecek yerler listesine de mutlaka bir göz atın. Aşağıdaki bağlantıları tıklayarak ilgilendiğiniz yazıya ulaşabilirsiniz. - Burdur'a gidinci nereleri gezelim diyorsanız; Burdur gezilecek yerler - Az bilinen antik şehir; Kibyra Antik Kenti - Türkiye'nin Maldivleri diye meşhur olan; Salda Gölü - Burdur yemekleri için; Burdur'da ne yenir, nerede yenir? - Binlerce yıllık tarih Sagalassos Antik Kenti


Karavan ile dünyayı gezme fikri size de çok romantik gelmiyor mu? Kulağa geldiği kadar kolay birşey olmasa da kendi karavanını yapan, hazır bir karavan alan veya bir araç alıp karavana dönüştüren bir sürü çılgın Türk var. Kimisi Türkiye'de kimisi Avustralya'da kimisi Güney Amerika'da, evlerini yanlarına almış dünyayı geziyorlar. Ben de karavan ile dünyayı gezen Türk gezginler kimlermiş, nerelere gitmişler, neler yapmışlar bir liste çıkarayım dedim. Karavanıyla tek başına gezen, ailecek gezen, köpeğiyle gezen farklı farklı karavan hikayeleri bu yazıda sizi bekliyor! Karavan konusunun içine girince aslında bir derya deniz. Çeşit çeşit karavanlar, arabanın arkasına takıp çıkarabileceğiniz çekmeli karavanlardan motokaravanlara, asıl yapım amacı minibüs olup sonradan karavana çevirenlere kadar yelpaze geniş. Ben bu yazıda bu kadar teknik konulara girmeyeceğim. Ama merak edenler için her bir gezginin künyesine aracın marka-model bilgisini yazacağım. Eğer karavan ile yola çıkıyorsanız olmazsa olmazlardan biri karavanınıza bir isim koymanız. Aşağıdaki listede yer alan gezginlerin karavanlarına verdikleri isimleri mutlaka belirteceğim. Sıla, geçen yıl önce işinden ayrılıyor ve çocukluk hayali olan karavanla gezme konusunda bir adım atıyor. Bu adım herkesin atabileceği cinsten değil çünkü eski bir sucu minibüsünü alıp kendi imkanları ile karavana çeviriyor. Öyle "hayallerinin peşinden koş" seminerleri verenler gelip bi denesinler bakalım, nasıl oluyormuş. Karavanını bitirip yol arkadaşı Siri ile birlikte Türkiye'yi gezmeye başladılar, önce emektar minibüs gezisine taş koydu, şimdi de korona yüzünden pek rahat hareket edemiyor olsalar da hala Türkiye içinde karavanla gezmeye ve yaşamaya devam ediyor Sıla. Şimdi asıl bomba geliyor, Sıla'nın bir geliri yok. Sosyal medya üzerinden satttığı ürünler, gittiği yerlerde yaptığı geçici işler, bazen karavanında yaptığı sandviçleri satarak yoluna devam ediyor. Sıla, Mücbir Seyyah adıyla instagram'da deneyimlerini, Youtube kanalında yol hikayelerini gün gün tüm doğallığı ile paylaşıyor, nasıl yetişiyor aklım almıyor gerçekten. - Karavanın Adı: Düldül - Karavanın Marka ve Modeli: 1994 Model Mazda 2200 - Karavanın Yapım Şekli: Kendisi Sıla'nın karavan yapımıyla ilgili videolarına Mücbir Seyyah youtube kanalından ulaşabilirsiniz. Burçin ve Erdi sosyal medyanın en popüler karavan ile gezen çifti olabilir. Birkaç yıl önce çalıştıkları yerden ayrılıp kendilerine bir minibüs alıp onu karavana çevirdiler. Burçin ve Erdi'nin karavanlarının ismi Mars. Aldıkları minibüsü karavana dönüştürdükten sonra önce Türkiye'de sonra Avrupa'da çeşitli rotalar yaptılar. Kimi zaman Mars'ı arkalarında bırakıp sırt çantalı seyahatler de yapıyorlar. İşten ayrılma, aldıkları minibüsü karavana çevirme hikayelerinden başlayarak tüm hikayelerini anlattıkları Trail of Us adlı Youtube kanalları oldukça popüler, instagramda da aynı isimle bulabilirsiniz. Fotoğraf ve videoları çok özenli ve kaliteli. Takip etmekten keyif alacaksınız. - Karavanın Adı: Mars - Karavanın Marka ve Modeli: 2002 Model Ford Transit - Karavanın Yapım Şekli: Minibüs olarak alıp İzmir'de içini istedikleri gibi yaptırdılar. Gonca, Emin Cihan çifit, 2011 doğumlu kızları Maya ile birlikte karavanla dünya turuna çıkan bir aile. Ne çılgın bir fikir öyle değil mi? Karavan ile yola çıkmak aslında Maya'nın hayali imiş. Anne-baba olarak onlar da kızlarının hayalinin peşine düşmüşler. Kızlarının hayali olan bu yolculuğa çıkmak için uzun süre hazırlanmışlar, karavanı tamamlamaları 1 yıllarını bulmuş. Önce Türkiye'de kısa rotalar yaparak karavan yaşantısını deneyimleyip sonra da Avrupa'dan başlayarak dünya turlarına başladılar. Epey de yol kat etmişlerdi ancak korona nedeniyle şu an Lizbon'da yeniden yerleşik hayata geçmek zorunda kaldılar. - Karavanın Adı: MayaVan - Karavanın Marka ve Modeli: 2012 Model Fiat Ducato 17 metreküp - Karavanın Yapım Şekli: Panelvanı boş halde alıp kendileri yaptılar. MayaVanLife youtube kanalında hem karavanı yapım hem de dünya turlarına dair çok sayıda video var. Çocukla karavan hayatı ilginizi çekerse mutlaka bir göz atın. Ceren ve Sercan çifti, 1 yıl kadar önce Hollanda, Amsterdam'daki hayatlarını bırakıp Asya'dan başlayan bir dünya turuna başlamışlardı. Dünya turunun Asya bacağından Güney Amerika bacağına geçerken Şili'den bir minibüs alıp içini Santiago'da yaptırıp Güney Amerika'yı yaptırdıkları bu karavan ile gezdiler. Yaptırma hikayeleri de biraz sancılı, karavanın içini yaptırdıkları dönemde Şili'de Ohal ilan edildi. Hikayenin devamı için youtube kanallarına göz atın. Patagonya'ya kadar inip Şili'nin kuzeyindeki Atacama'ya geri döndükleri büyük bir daire çizdiler. Aslında Güney Amerika gezileri devam edecekti ancak yaşadıkları hırsızlık ve korona virüsü nedeniyle dünya turlarına kısa bir ara verdiler. Ceren ile yaptığımız röportajı okumak için tıklayın. - Karavanın Adı: Serçe - Karavanın Marka ve Modeli: VolksWagen Transporter - Karavanın Yapım Şekli: Şili'de satın aldıkları minibüsün içini orada yaptırdılar. Hem karavan dönüşümü hem de dünya turlarını Ceren Baykal youtube kanalında izleyebilirsiniz. Beril ve Azad'ı Mesut Süre ile İlişki Testi kanalı aracılığıyla tanıdım. Onlar da yolculuklarında "başka bir dünya mümkün" diyerek başlamışlar. Hippi karavanı olarak bilinen T3 model bir minibüsü kendi imkanları ile karavana dönüştürmüşler. Önce Türkiye sonra İran, hedeflerinde Hindistan'a gitmek vardı. 120 gün Türkiye turu yaptılar, yolda bileklik satarak para kazanıyorlar ve yola devam ediyorlardı. Şu an karavan yolculuğu durmuş görünüyor, son durumlarını ben de bilmiyorum. Instagram ve youtube hesapları pek aktif görünmüyor. - Karavanın Adı: Sanırım bir adı yok, veya ben bulamadım. - Karavanın Marka ve Modeli: 1980 Volkswagen Model T3 - Karavanın Yapım Şekli: Minibüsü alıp içini kendileri yapmışlar. Yaren ve Deniz, Avustralya'da aldıkları minibüsü kendileri dönüştürerek karavana çevirmişler ve yaklaşık bir yıldır karavan ile yoldalar. Üstelik güzel köpekleri Phoebe de onlarla birlikte seyahat ediyor. Mayıs 2020 National Geographic Traveler'in kapak konusu oldular. Korona yüzünden onlar da bir durma noktasına gelmişler tabii. Deniz yeniden iş bulmuş, şu an Sydney'de yolların yeniden açılmasını bekliyorlar. - Karavanın Adı: Sanırım bir adı yok, veya ben bulamadım. - Karavanın Marka ve Modeli: 2012 Model Mercedes 4x4 Sprinter Van - Karavanın Yapım Şekli: Minibüsü alıp içini kendileri yapmışlar. Instagram hesaplarını takibe alırsanız hem Avustralya hem de karavan hayatına dair nefis fotoğraflar paylaşıyorlar. Gökçen ve Gökalp, Fıtı adını verdikleri karavanları ile Kaçkarlar senin Ege, Akdeniz benim geziyorlar. Tam zamanlı karavanda yaşamıyor ama yurt içi seyahatlerini karavanla yapmaya çalışıyorlar. - Karavanın Adı: Fıtı - Karavanın Marka ve Modeli: 2016 Model Renault Master - Karavanın Yapım Şekli: Hazır yapılmış şekilde satın alınmış. Instagram Güneşin Yolunda hesabında maceralarını takip edebilirsiniz. Bahar ve Özgür çifti, motosikletle, sırt çantalı gezilerine bir de jeep eklemişler. Ama jeeplerini karavan gibi kullanıp içinde yatıp kalkarak 2 aylık bir Avrupa seyahati yaptılar. Youtube kanallarında karavana dönüşmüş olan Tosbik'e dair detayları bulabilirsiniz. Ayrıca instagramda İki Kafa Bi Dünya hesabına göz atabilirsiniz. Benim en sevdiğim dönüşümlerden biri bu olabilir, hem jeep ile istediğin yere git, hem de çadırda kalır gibi arabada yat. Uzun süreli yaşamak zor ama uzun seyahatler için çok elverişli göründü bana. Tabii herkesin tarzı farklı. - Karavanın Adı: Tosbik - Karavanın Marka ve Modeli: 99 model, turbo dizel, otomatik Mitsubishi Pajero 2.8 TDI - Karavanın Yapım Şekli: İç donanımını kendileri yapmış. Adı üstünde Cahil Cesareti. Onlar 2013'ten beri yollarda. Yelkenli ile dünya turu projelerine şimdilerde karavan ve iki çocuk ile devam ediyorlar. En son Şili'den Bolivya'ya geçiyorlardı, umarım iyilerdir. Bunca yıl yolda, yolda doğan büyüyen iki çocuk. Gerçekten efsaneler. 2013'te Bodrum'dan Blue Belle isimli yelkenli ile yola çıkmış ve 20 ayda Rio De Jenario'ya ulaşmışlardı. Geçen yaz ikinci çocukları da dünyaya gelince denizden karaya geçip karavanla seyahat etmeye başladılar. - Karavanın Adı: Bir adı yok. - Karavanın Marka ve Modeli: Ford Transit - Karavanın Yapım Şekli: Fransa'da fabrika çıkışı pilot tarafindan karavan olarak yapılmış bir araç. Gözde ve Alex tanıştıktan kısa bir süre sonra karavanla gezmeye karar veriyorlar. Ağustos 2018'den beri yoldalar. Karavanlarını çalışmaya devam ederken hafta sonlarında kendileri yapmışlar. Korona nedeniyle Güney Amerika'da mahsur kalan Türk gezginler arasında onlar da vardı. Gözde dönebildi, şu an Tekirdağ'da bir yurtta karantinada ancak Alex ve Lokum uçağa evcil hayvan almadıkları için Arjantin'de kaldılar. Umarım en kısa zamanda tekrar kavuşurlar ve yeniden yola çıkabilirler. - Karavanın Adı: Big Guy - Karavanın Marka ve Modeli: 1998 Model Dodge Ram Van - Karavanın Yapım Şekli: Kendileri yapmış. Zehra ve Eray çifti, Mersin'de öğretmenlik yapıyorlar. Kızları İdil ile birlikte tam zamanlı karavanda yaşıyor ve tatillerinde de seyahat ediyorlardı. Geçen yıl Ekim ayında aralarına yeni çocukları Berkin de katıldı. Artık çekme karavandan panelvana geçecek ve kendi karavanlarını kendileri yapacaktı. Tabii bebekle sanırım çok kolay olmuyor, bir süredir ses seda yok kendilerinden. - Karavanın Adı: Cango - Karavanın Marka ve Modeli: Avondale marka, çekme karavan - Karavanın Yapım Şekli: Hazır. Chloe ve Gürkan, bir Fransız ve bir Türk'ten oluşan tatlı bir çift. 2019 Nisan'ından bu yana karavanda yaşıyorlar ve seyahat ediyorlar. Hayatlarını fotoğraf, video ve içerik üreterek kazanıyorlar. Instagram hesaplarında çok güzel fotoğraflar göreceksiniz. - Karavanın Adı: Sanırım bir adı yok, veya ben bulamadım. - Karavanın Marka ve Modeli: 1985 Mercedes Hymer - Karavanın Yapım Şekli: Olduğu hali ile satın almışlar. Ebru ve Cihan çifti, yaklaşık 2 yıldır karavanla seyahat ediyorlar. Fethiye'de yaşıyorlar, yazları çalışıp kış aylarında 2-3 aylık karavan seyahatlerine çıkıyorlar. İlk karavanları eskiyince yerine yenisini aldılar ve 3 ay önce yeni karavanlarına taşındılar. Artık evlerini tamamen kapatıp karavanda yaşamaya başladılar. Yeni evleri hayırlı olsun, sağlıkla yaşasınlar. Yeni karavana geçiş sürecini anlatttıkları videolarına bir göz atabilirsiniz. Youtube'a sürekli içerik üretiyorlar, karavana ilginiz varsa kanalları da ilginizi çekebilir. - Karavanın Adı: Sanırım bir adı yok, veya ben bulamadım. - Karavanın Marka ve Modeli: 2007 Model Fiat Ducato Minibüs - Karavanın Yapım Şekli: Kendileri yaptılar. Bu yazı karavan ile dünyayı gezen Türkler yazısı olacakken, karavanda yaşayan Türkler yazısına dönüştü birazcık. Karavanda yaşayan ve karavanını aynı zamanda kafe olarak da kullanan Baran da onlardan biri. Baran'ın da bir yol arkadaşı var, kedisi Rota. İlk karavanı Tırtıl ile vedalaştıktan sonra ikinci karavanı Rotabüs adını verdiği eski bir okul otobüsü olan otobüsü alıp dönüştürdü. Baran'ın hayali Rotabüs ile dünyayı gezmek, umarım en kısa zamanda hayaline kavuşur. - Karavanın Adı: Rotabüs - Karavanın Marka ve Modeli: Tarihi eser olabilir, ben marka modelini bulamadım 🙂 - Karavanın Yapım Şekli: Kendisi dönüştürdü. Rotasız Baran instagram hesabında hikayesini güncel olarak takip edebilirsiniz. Bir araç ile yola çıkmak, hele ki dünyayı gezmekten bahsediyorsak Ali abiden bahsetmemek olmak. Onunki bir karavan değil bir jeep. Ama pek çok karavandan daha fazla donanıma sahip bir araç. Ali Eriç, 15 Ekim 2005 yılında tek başına kendi aracı ile 6 ay sürecek olan İstanbul'dan başlayan ve Cape Town'da sona eren Tur Afrika adını verdiği yolculuğa çıktı. Bu yolculuktan döndükten 3 yıl kadar sonra ise bu kez 3 yıl sürecek olan dünya seyahatine yine aracıyla çıktı. İlk yolculuğunu Tur Afrika, ikinci yolculuğunu ise İstanbul'dan İstanbul'a Bir Dünya Seyahati adlı bir kitabı daha var. Kitap gelirlerini de Türk Eğitim Vakfı'na bağışlıyor. Tur Afrika kitabı ile ilgili notlarım için tıklayın. - Aracın Marka ve Modeli: Land Rover Defender 110 - Aracın Yapım Şekli: Araç uzun yolculuk ve yol koşullarına uygun şekilde modifiye edildi. Eminim benim henüz keşfetmediğim, karavanı ile dünyayı gezen pek çok Türk gezgin yolları aşındırıyordur. Bu listeye eklenmesini önerdiği kişiler varsa yorumlara eklemeyi unutmayın. En kısa zamanda yeniden yollarda olmak dileğiyle. Karavan benim de hayalimdir ama şehşr hayatından kopamamak öteliyor hayalleri... Türkiye'de bayağı bir karavancı var, Eski Londra Asfaltındaki Londra Camping Meşhurdu eskiden... Liste çok güzel Sevil, tanımadıkları da takip edeceğim böylece, önümüzdeki aylarda bu liste artacak ve karavanlar daha da konforlu hale gelecek muhtemelen. Kesinlikle bu liste çok uzayacak, kiminle konuşsam karavan diyor. Karavancılardan Ceren ile bir röportaj yapmıştık ama daha teknik birşeyler istiyorsun sen sanırım. Yapalım onu da! Aaa sizi bilmiyordum, hoş geldiniz 🙂 Umarım planladığınız rotaya en kısa zamanda çıkarsınız. Karavan özgürlüktür diye düşünürken, şimdi corona dolayısıyla can kurtarıcı bir seyahat aracı haline de geliyor. Karavanlı gezginlerle tanışmak, hikayelerini bol bol dinlemek isterdim. Ayvalık'a yolu düşen olursa beklerim.


Çocukken egzotik bir yer söyle deseler aklıma ilk Karayipler gelirdi. Turkuaz mavisi denizi, yemyeşil adaları, geleneksel kıyafetleriyle dans eden yerlileri ile bana hep çok uzak, ulaşılmaz ve egzotik gelirdi Karayipler. Dünyanın öbür ucunda gibi hissederdim. Ben büyüdükçe dünya küçüldü, Karayipler artık kolayca ulaşılabilen, hatta Karayip gemi turları ile uygun fiyata tatil yapabileceğimiz bir yer haline geldi. Karayipler deyince bir tek ülke veya birkaç ada diye düşünmeyin. Karayipler dediğimiz bölge, Karayip Denizi'ni, adalarını ve çevresindeki sahilleri kapsayan oldukça geniş bir bölge. Amerika'nın Florida kıyılarından başlayıp aşağıda Güney Amerika kıta karasının kuzeyine kadar inen bir alandaki adalardan bahsediyoruz. Karayipler'de 7000 civarında ada, adacık bulunduğu tahmin ediliyor. O yüzden bu bölgeye gitmek üzere bir plan yapıyorsanız, iyi bir araştırmaya ihtiyacınız olacak. Veya bölgeyi iyi bilen zaten sürekli o bölgeye Karayip turları düzenleyen firmaları tercih edebilirsiniz. Karayipler çok geniş bir alan ve gideceğiniz adalara, bölgeye, ülkere göre vize uygulaması değişiklik gösterebiliyor. - Antigua ve Barbuda - Bahamalar - Barbados - Britanya Virgin Adaları - Dominika - Dominik Cumhuriyeti - Haiti - Jamaika - Saint Kitts ve Nevis Adaları - Saint Lucia - Saint Vincent ve Grenadinler - Trinidad ve Tobago - Turks ve Caicos Adaları - Virgin Adaları: İngiltere vizesi istiyor. - Aruba: Amerika, Schengen, UK veya Kanada vizesi ile gidebilirsiniz. - St Thomas: Amerika vizesi istiyor. - Grenada: Belçika'daki Grenada Büyükelçiliği'nden vize almanız gerekiyor. - Küba: Küba vizesi almanız gerekiyor. Karayipler genel olarak tropik kuşakta olduğu için bu bölgeye gitmeden önce hava durumunu mutlaka kontrol etmenizi öneririm. Bütün yıl hava sıcaklığı 24-29 arasında seyretmesine rağmen rüzgarlı sezon denilen sezona dikkat etmek gerek. Özellikle rüzgarlı hatta fırtınalı/kasırgalı sezonda Karayip turları ayarlamanız rüya tatilinizi cehenneme çevirebilir. Mayıs ile Kasım ayları arası bu rüzgarlı sezona denk geliyor. Karayipler'e gitmek için en iyi zaman ise Aralık Nisan arası. Karayipler'e gitmek için havanın sıcak ve çoğunlukla kuru ve güneşli olduğu bu dönemi tercih edebilirsiniz. Karayip Adaları çok geniş bir coğrafyaya yayılıyor ve bu bölgeye seyahat etmeyi düşünüyorsanız iyi bir planlamaya ihtiyacınız var demiştim. Seyahat planı yaparken pek çok Karayip gemi turu rotası olan aşağıdaki rotalardan birini tercih edebilirsiniz. Miami'den başlayıp St. Thomas adası, Charlotte Amalie, Porto Riko, Haiti'yi kapsayan 10 gün 9 gecelik gemi turlarına katılabilirsiniz. Miami'den başlayıp Haiti, Jamaika, Meksika'nın Cozumel Adası'nı kapsayan 10 gün 9 gecelik bir Karayip gemi turuna katılabiliriniz. Miami'nin de tadını çıkaracağız, Miami'den başlayıp Meksika'da Costa Maya ve Cozumel, Florida kıyılarında Key West'i dahil edeceğiniz gemi turlarına katılabilirsiniz. Karayipler'e sanıldığından çok daha uygun fiyatlara cruise yani gemi turları bulabilir, beş yıldızlı otel konforunda muhteşem bir tatil geçirebilirsiniz. Bu yazıda kullanılan fotoğraflar royalcaribbean. com. tr adresinden alınmıştır. Karayipler benim hayalim. Ama uçak biletleri ve konaklama çok pahalı. Bu kurlarla bütçeyi epey zorlayacak bir seyahat olur.


Ülkemizin her köşesi ayrı bir güzellik ayrı bir kültür mirası. 40 yıl boyunca Rus işgali altında kalmış, ülkemizin en yüksek illerinden biri olan, kış ve sonbaharda birkaç kez görme şansı yakaladığım Kars ve Kars'ta gezilecek yerler konusundaki deneyimlerimi Kars gezi rehberi tadındaki bu yazıda bulacaksınız, keyifli okumalar! Kars adı, Karsaklardan geliyormuş ve Türkiye'deki en eski Türkçe il adı olma özelliği taşıyor. Urartular, İskitler, Karsaklar, Selçuklular, Moğollar, Akkoyunlular ve Karakoyunlular tarih boyunca Kars'ta egemenlik sürmüş medeniyetler. Kars 1535 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılıyor. Kars, 18 Kasım 1877 ile 25 Nisan 1918 yılları arasında 40 yıl Rus işgali altında kaldıktan sonra Türkiye Cumhuriyeti topraklarına katılmış. Ruslar Kars'ta kaldıkları süre boyunca Hollanda'dan getirttikleri mimarlara şehir planlaması yaptırmış ve şehrin ızgara şehir planını oluşturmuşlar. Yine Ruslar zamanında bölgeye gelen Malakanlar sayesinde peynircilik, hayvancılık ilerlemiş ve Kars'ın bugün ekonomik olarak gelişimine katkı sağlayan pek çok üretim bu dönemde öğrenilmiş. Kars, Türkiye'nin en doğusunda yer alan illerimizden bir tanesi. Kuzeyinde Ardahan, doğusunda Ermenistan, güneyinde ise Ağrı yer alıyor. Kars sınır şehri olması nedeniyle "Serhat Şehri" olarak anılmaktadır. Türkiye'nin en yüksek şehir merkezine sahip olan Kars'a ulaşım için uçak, tren veya son yılların popüler yolu olan treni tercih edebilirsiniz. Kars'a Doğu Ekspresi ile yani tren ile gelmek isterseniz, tren Ankara'dan her gün 18:00'de hareket ediyor ve ertesi gün 18:13'te Kars'a varıyor. Yaklaşık 24 saat süren yolculuk ile Kars'a ulaşabilirsiniz. Kars'a uçakla gelirseniz; Kars Harakani Havalimanı'na Türkiye'nin farklı şehirlerinden ulaşabilirsiniz. Havalimanından şehir merkezine otobüs çalışıyor. Havaalanı ile şehir merkezi birbirine oldukça yakın, taksi ile giderseniz de fazla tutmaz. Kaldığınız otele bilgi verirseniz pek çok otelin havalimanından transfer hizmeti var. Kars'ta gezilecek yerler, yeme-içme yerleri, konaklama ve ulaşım seçeneklerine dair ihtiyaç duyacağınız tüm yerler aşağıdaki haritada işaretlenmiş durumda. Haritaya tıklayarak detaylarına ulaşabilirsiniz. Haritada kayıtlı yerlerin açıklamalarına yazının devamında ulaşabileceksiniz. Şehir merkezindeki Ruslardan kalan binalar bugün çoğunlukla virane durumunda olsa da bir kısmı restore edilmiş ve halen kullanılıyor. Ruslar Kars'a girdiklerinde Hollanda'dan mimarlar getirterek ızgara planlı yeni bir şehir inşa etmişler. O dönemde 600 kadar bina inşa edilmiş, bugün geriye 170 kadarı kalmış, bu binaları mutlaka görmenizi öneririm. Kars Kalesi, Kars şehir merkezinde mutlaka görülmesi gereken yerlerden biri. Şehir merkezinden yürüyerek kolayca ulaşabileceğiniz kalenin içinde bir kafe var, şehir manzarasına karşı çay, kahve içmek için uğrayabilirsiniz. Menuçehr Camii, Evliya Camii, Tabyalar, 12 Havariler Kilisesi, Harakani Hazretleri'nin Türbesi kale çevresinde görebileceğiniz diğer tarihi binalar. Fethiye Cami, Rus döneminde bir kilise olarak inşaa edilmişken şu an camii olarak kullanılıyor. İçeriyi girip gezebilirsiniz. Ayrıca bahçesinde de vakit geçirebilirsiniz. Kars Müzesi, Kars tarihini anlamak için iyi bir seçenek olabilir, şehir merkezinin biraz uzağında olan müze vaktiniz varsa uğranabilecek yerlerden biri. Kars çarşısında bir tur atmak hem gözünüzü hem midenizi doyurur. Birbirini kesen ızgara düzen sokaklarda bolca peynirci var. Peynircilere girip peynirlerin tadına bakabilir, isterseniz adresinize gönderilmesi için sipariş verebilirsiniz. Peynir derken Kars eski kaşarı, gravyer, göğermiş çeçil, göbek kaşar listenin ilk sıralarında. Peynircilerde ayrıca yörede üretilen bal ve daha pek çok yerel ürün bulabilirsiniz. Kars'ta henüz yeni açılmış çok güzel ve özel bir müze var: Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi. Türkiye'de son zamanlarda müzecilik konusunda ciddi bir ivme kazandığımızı ve güzel müzeler açıldığını görmek beni çok mutlu ediyor. Kafkas Cephesi'nde yaşananların hikayeleştirilerek anlatıldığı, eski bir tabya olan Kafkas Cephesi Müzesi giriş ücreti 2022 itibariyle 20 TL, Müzekart ile ücretsiz ziyaret edebilirsiniz. Müzenin bahçesinde Kazım Karabekir Paşa'ya, Paşa'nın beyaz at hediye etmesine karşılık Ruslar tarafından hediye edilmiş olan beyaz vagonu da gezebilir, Karabekir Paşa'nın ofis olarak kullandığı vagonda tarihin sayfalarında dolaşabilirsiniz. Kars şehir merkezinde 2022 yılında açılmış olan çok güzel bir müze var; Peynir Müzesi. Boğatepe Köyü'ndeki Peynir Müzesi ilk olsa da şehir merkezindeki müze 2000 metrekare alana eski bir tabyaya kurulmuş binası ile çok güzel ve dikkat çekici olmuş. Müzede peynirin gelişimine dair hemen herşey var. Endemik bitkilerden inek çeşitlerine, eski usülle yapılan peynir örneklerinden gravyer yapımına kadar farklı galerilerde pek çok konu sergileniyor. Kars'a gelince mutlaka görmeniz gereken yerlerden biri Kars'ta peynir yapımının başladığı köylerden biri olan Boğatepe Köyü. Boğatepe Köyü'ne Kars şehir merkezindeki ilçeler otogarından minibüslere binerek ulaşabilirsiniz. Boğatepe Köyü'nde evlerde köy kahvaltısı hizmeti veriliyor. Zümran Ömür, Koçulu Çiftliği gibi farklı evlerde kahvaltı organizasyonu yapabilirsiniz. Yöresel ürünler ve bol bol, çeşit çeşit peynir yiyebileceğiniz kahvaltının 2022 yılı için kişi başı ücreti 100 TL idi. Boğatepe Köyü'nde bir de peynir müzesi bulunuyor, gittiğinizde mutlaka sorun, sizi gezdirsinler. Boğatepe Köyü'nün hikayesi için Peynir'in Doğduğu Yer Boğatepe Köyü yazıma mutlaka göz atın. Boğatepe Köyü'nde Zümran Ömür'ün köyü tarihini ve Peynir Müzesi'ni anlattığı videomu aşağıda izleyebilirsiniz. Kars şehir merkezine 65 km mesafede olan Çıldır Gölü, yüksekliği ve bulunduğu bölgenin soğuk olması nedeniyle her yıl Aralık ayında donmaya başlıyor, hava durumuna bağlı olarak Nisan başına kadar donmuş olarak kalıyor. Bu muhteşem donmuş karı görmek ve üstünde kızağa binmek, gölde açılan delikten balık tutan balıkçıları izlemek için her yıl yüzlerce insan kış aylarında Çıldır Gölü'ne akın etmesine neden oluyor. Yaz aylarında da Çıldır Gölü'nü görmüş biri olarak mutlaka kış döneminde görmenizi öneririm gölü. Göl kıyısında Çıldır Gölü'nde avlanan sarı kanat cinsi balık yapan yerler var, en ünlüsü Atalay'ın yeri. Hem öğlen yemek molası vermek hem de içeride yanan sobada ısınmak için iyi bir seçenek. Kış aylarında hafta sonları çok kalabalık olduğu için önceden arayıp rezervasyon yaptırmanızda fayda var. Çıldır Gölü'nün üstünde kızağa binmek isterseniz Atalay'ın önünde bir sürü kızak ve kızakçı bekliyor. Kişi başı ödeme yaparak buz tutmuş göl üstünde eğlenebilirsiniz. Göl üzerinde perspektiften faydalanıp çok eğlenceli fotoğraflar çekmek mümkün, bu eğlenceden mahrum kalmayın. Biz Çıldır'a şoförlü araç ayarlayarak gitmiştik, kış aylarında yol çok karlı/buzlu olabileceği için o bölgeyi, yol şartlarını bilen biri ile gelmek daha güvenli geldi bize. Çıldır Gölü kıyısındaki köylerde, Terekeme, eski yazıları ile mezarlıklar bulunuyor. Renkli taşlar ve taşlar üzerindeki yazıları ile oldukça ilginç görüntüler içeriyor. Çıldır Gölü'ne sadece 10 km mesafede yer alan Şeytan Kalesi, bulunduğu vadi üzerinde kartal yuvası gibi bir tepeye kurulmuş. Kaleye ulaşmak için 2 km patika yürüyüşü yapmanız gerekiyor. 2 km gidiş, 2 km dönüş olacağını dikkate alarak yola çıkın. Patika düzgün, biz doldukça karlı bir dönemde gitmemize rağmen kolaylıkla yürüdük. Vadi ve manzaralar muhteşem, Çıldır'a kadar gelmişken burayı es geçmeyin. Sadece etrafta ne çay, kahve içebileceğiniz bir yer ne de tuvalet var, ona göre gidin. Ani Harabeleri binlerce yıllık tarihi, İpek Yolu'nun önemli duraklarından biri olması ile muhteşem bir ören yeri. Kars şehir merkezine yaklaşık 50 km mesafede bulunan harabeleri gezmek için 3-4 saat vakit ayırmayı ihmal etmeyin. İsmi Ani Harabeleri olsa da burası kadim Ani şehri. Rus, Ermeni, Türk pek çok milleti misafir etmiş bu şehrin kalın şehir surları şu an en sağlam kısmı. Geniş bir alana yayılmış olan şehrin içinde yarı ayakta veya ayakta olan camii, kilise, köprü gibi bir çok eser zamana direniyor. Harabelerin girişinde size kenti anlatmak için bekleyen yerel görevliler oluyor, onlardan tarihçesini dinlemek ve yöre halkının bu "harabelere" bakışındaki değişimi görmek için biriyle sohbet etmenizi tavsiye ederim. Biz giderken araç ve şoförü iki gün için ayarlamıştık, dört kişi olmanın avantajı ile maliyeti de paylaştığımız için bizim için uygun oldu. Yoksa Ani Harabeleri'ne Kars merkezden araç dışından otobüs ile ulaşma seçeneğiniz de var. Kars şehir merkezinden günde 2 kez, sabah 09:00 ve öğlen 13:00'te belediyenin araçları kalkıyor imiş, yine de Kars'a gidince önceden araştırıp tam saati ve kalkıp kalkmadığını öğrenmenizde fayda var. Ani Harabeleri'ne giriş ücretli, Müzekart ile ücretsiz ziyaret edebilirsiniz. Kars denince tabii ki akla ilk peynir geliyor. Gravyer ve kaşar başta olmak üzere 40'tan fazla çeşit peynir üretiliyor Kars'ta. Peynir dışında Kaz Eti, Piti, Evelik Aşı, Kete, Hangel, Haşıl başta gelen yöresel yemekler. Kars yemekleri ile ilgili daha fazla bilgi için Kars'ta Ne Yenir, Nerede Yenir? yazıma göz atabilirsiniz. "Kars'ta gece hayatı mı var?" diye sorduğunuzu duyar gibiyim. Kars son derece hareketli bir sosyal hayata sahip, üniversite nedeniyle de gençlerin sokakları doldurduğu bir şehir. Son yıllarda Kars'a gelen turist sayısının artması ile birlikte gece eğlenceleri de gittikçe hareket kazanmış. Kars'ta gece eğlencesi denince birkaç farklı eğlence var. Geleneksel eğlence isterseniz pek çok restoranda Kafkas Dansı gösterileri oluyor, birbirinden yetenekli dansçıların uçar gibi dans etmesi her defasında tüylerimi diken diken ediyor, mutlaka bu gösterilerden birini izleyin. Kars Kaz Evi'nde her akşam yemek 21:00'de bitiyor, yaklaşık 1 saatlik Kafkas Dansı gösterisi başlıyor. Dansı izlemek istemeyenler kalkıyor, izlemek isteyenler çay/kahve eşliğinde masalarında dansı izleyebiliyor. Dansı izlemek için yemek fiyatına ek olarak 30 TL kişi başı gösteri ücreti ödemeniz gerekiyor. Bu muhteşem gösteri için bu fiyat az bile. Kars'ta pek çok restoranda Aşık Atışmaları'na rastlamanız mümkün. Yine yemekten sonra bağlamaları ile gelen aşıklar karşılıklı atışarak türkülerini seslendiriyorlar. Biz Hanımeli Restoran'da dinledik. Bir restoranda dinlemek istemezseniz, Kars Kalesi'nin altındaki Namık Kemal Evi'nde de aşıkların atışmalarını izlemeniz mümkün. Ağızlarına şimdi kürdan yerleştirerek, eskiden iğne yerleştirerek b, f, p, m, v gibi dudakların birleştiği sesleri kullanmadan türkü söylemeleri ise bu geleneği daha da özel hale getiriyor. Ülkemizin doğusu ile batısı arasında büyük fark var. Hem iklim hem coğrafya hem kültür ile yepyeni bir dünya ile tanışmak için Kars'ı da görülmesi gereken yerler listenize ekleyin. Kışın Sarıkamış'ta kayak yapmak için de uğrayabilirsiniz. Kars'a gitmek için en iyi zaman Ocak-Şubat-Mart ayları olarak biliniyor. Kars'a Doğu Ekspresi ile gidip kayak yapacaksanız ve Çıldır Gölü'nü buz tutmuşken görmek istiyorsanız bu aylar en güzel zamanlar. Ancak ilkbaharda doğa uyandığında veya sonbaharda şehir sakin de Kars seyahatinizi planlamayı düşünebilirsiniz. Kars şehir merkezinde konaklayacaksanız farklı bütçe ve zevke göre otel seçenekleri bulabilirsiniz. Özellikle yoğun sezonda yani Ocak-Şubat-Mart aylarında Kars'a gitmeyi planlıyorsanız otel rezervasyonunuzu erkenden yapmayı unutmayın. Merkezde olsun, temiz ve güvenilir olsun, yemekleri güzel olsun, ekonomik olsun derseniz Grand Ani Hotel merkezdeki en iyi seçeneklerden bir tanesi. Oda+kahvaltı şeklinde hizmet veren otelin harika bir açık büfe kahvaltısı var. Kars'a uçakla gelecekseniz havalimanı transfer hizmeti de sunuyorlar. Otel 3 yıl önce yenilenmiş, bu nedenle odalar ve ıslak alanlar pırıl pırıl. Otelin spa ve kapalı havuz seçeneği olması en güzel yanlarından biri. Kars'a gelmişken eski Rus binalarında kalmak isterseniz Kars Çayı kıyısındaki Katerina Sarayı veya kaleye yakın olan Cheltikov Oteli ilginizi çekebilir. - Kars sokaklarında dolaş, Ruslardan kalma yapıları görün, - Ani Harabeleri'ni mutlaka ziyaret edin, 3-4 saat ayırın, - Sarıkamış Kış Sporları Merkezi ve Sarıkamış Katerina Av Köşkü'nü ziyaret edin, - Peynir'in doğduğu yer olan Boğatepe Köyü'nü ziyaret edin, - Kars Kalesi'ne çıkıp Kars manzarasını seyredin, - Dede Korkut'un yaşadığına inanılan Digor ilçesini ziyaret edin, - Kars Kalesi çevresinde Eski Osmanlı Evleri'ni görün, - Kars çarşısına gidin, eski kaşar ve gravyer peyniri alın. Kars ile ilgili diğer gezi yazılarıma da mutlaka göz atın. - Kars'a gidince ne yeriz derseniz; Kars'ta ne yenir, nerede yenir? - Kars'a Doğu Ekspresi ile gitmek isterseniz; Doğu Ekspresi'ne nasıl bilet alınır? - Kars'a gitmişken İshak Paşa Sarayı'na da uğramak isterseniz; İshak Paşa Sarayı Hayranlıkla okudum. Paylaşımlar çok guzel, teşekkür ederim. Kaz yetiştiriciliği çiftliklere geçtiği için halk artık kaz beslemez olmuş, fiyatla rekabet edilemiyor o durumda malum. Kars Kaz Evi ve sahipleri ise bu konuda halkı bilinçlendirmeye çalışıyorlar. Nuran hanım'a Kars Kaz Evi adresinden ulaşabilirsiniz. Çok güzel bir site kars kaşarı adresiniz kaşkar süt mamülleri kars şubesi. Üstünden 3 yıl geçti, fiyatını inanın hatırlamıyorum ama ucuz değildi, öyle bir beklenti olmasın. Kars'ta Ani harabaleri ziyaret edilmeli bence. Kars'ta taksiciler ile anlaşıyorsunuz bunun için. Son seyahatimizde tanıştığımız İbrahim Sümbül ile 0 533 155 71 05 üzerinden iletişime geçebilirsiniz.


Kars'a birkaç yılda bir gidiyorum. Her gidişimde şehirde görülecek yeni bir yer, yeni bir müze açılmış oluyor. KARS PEYNİR MÜZESİ Kars'taki son keşfim. Müze, 2022 yılının Nisan ayında açılmış hatta resmi açılışı 2022 Ekim ayında yapılmış. Kars Peynir Müzesi nerede, giriş ücreti, müzede neler var gibi merak ettiğiniz tüm bilgiler bu yazıda! Kars'a gitme planınız varsa Kars Gezi Rehberi ve Kars'ta Ne Yenir? yazılarıma mutlaka göz atın. Kars şehir merkezindeki müzenin giriş ücreti 2022 itibariyle 20 TL idi, özel bir müze olduğu için Müzekart geçerli değil. 2000 metrekare alan üzerine kurulmuş olan müze binası eski bir tabya; atların tutulduğu bir tabya olduğu için Süvari Tabyası olarak anılıyor. Tabya iki yıllık bir çalışma sonucunda müze haline getirilmiş. Müzede Kars'ın endemik bitki türlerinden inek cinslerine, gravyer peynirinin yapılışından farklı peynir türlerinin köylerde yapımının canlandırmalarına kadar görülecek pek çok bölüm var. Kars'ta 650'den fazla endemik bitki türü inekler tarafından tüketiliyor ve o sütün lezzeti peynirin kalitesini belirliyor, bu nedenle endemik bitki türlerinin yaşatılması kritik. Gravyer peynirinin yapımı adım adım mumya heykeller ile canlandırılmış, böylece yapım aşamasını gözünüzde net olarak canlandırabiliyorsunuz. Müzenin kafeteryasında peynir tadımı yapabilir, peynir alabilirsiniz. Müzede peynir yapıma dair atölyeler de düzenleniyormuş, müzenin internet sitesi veya sosyal medya hesaplarından takip edebilirsiniz. Ben müzeyi çok sevdim, özellikle giriş ve kafe bölümünün dışında kullanılan gravyer tekerinden dekorasyona bayıldım. Peynir Müzesi Kars şehir merkezinde, bir de Boğatepe Köyü'nde peynir müzesi var, ikisini karıştırmayın. Kars Peynir Müzesi'nin Google Haritalar uygulamasındaki konumu için tıklayın. Bu kış Kars planı yapın, Kars'a geldiğinizde @grand_anihotel de kalın ve @karspeynirmuzesi ne kesin uğrayın, bana selam göndermeyi de unutmayın!


Serhat şehri Kars, Doğu Ekspresi'nin estirdiği rüzgarla son yıllarda birden popülerlik kazandı. Kars'a giden yabancılar, gezilecek yerlerin yanı sıra Kars'ta ne yenir, nerede yenir, kaz eti nerede yenir, piti yemeği nedir gibi sorular sormaya başladı. Haydi gelin Kars'ın meşhur yemekleri nelermiş, nerede ne yenir birlikte bakalım. Kars'ın coğrafi konumu nedeniyle tarım neredeyse yok, şehir tarım yapılamayacak kadar yüksekte ve soğuk mevsim çok uzun sürüyor. Kar Eylül sonu yağmaya başlıyor, Mart sonuna kadar yaylalarda kar kalmaya devam ediyor. Hal böyle olunca tarım yapmak çok mümkün olmuyor. Yaylalarda yapılacak en güzel şey ise hayvancılık, hayvancılık oldukça gelişmiş. Kars'ta yenilecek şeyler de ağırlıklı olarak hayvan ürünleri. Hayvan ürünleri deyince aklınıza sadece inek, koyun gelmesin, Kars aynı zamanda kaz eti ile de meşhur. Kars denince akla ilk gelen yemek kaz eti olsa da, Kafkas yemekleri Kars'ta hemen hemen tüm restoranlarda yapılıyor. Aslen Azerbaycan'ın Şeki şehrinin yemeği olan piti yemeği, haşıl, hıngel gibi hamur işi yemekleri Kars'ın meşhur yemekleri. Kars ve Ardahan'da bolca kaz yetişiyor. Yol kıyısında kaz sürülerini görünce önce çok yadırgamıştım, çok sık görünce alışıverdim. Kazın tüyünden ve etinden faydalanıldığı için ekonomik önemi büyük. Fransız mutfağında önemli yer olan Kaz, bu bölgede de hem taze hem de kurutularak yıl boyu tüketiliyor. İlk kez Kars'a gittiğimde Kars'ta kaz eti yenecek yer bulamazken, artık neredeyse bütün restoranlarda kaz eti bulunuyor. Kaz eti, kaslı bir hayvan olduğundan sert ve soğuk iklimde yaşadığı için yağlı bir et. Pilav üstü haşlama şeklinde servis ediliyor genelde. Ağır bir et olduğu için miktar olarak çok yemek pek mümkün değil, benim favori etim diyemem. İşte benim Kars'taki favori yemeğim bu! İlk kez Azerbaycan'ın Şeki şehrinde yemiş ve bayılmıştım. Nohut ile birlikte haşlanan kuzu incik suyuna önce pide konularak yumuşatılıyor, sonra da üstüne yemeğin kendisi ekleniyor. Favori eti kuzu olanların seveceği bir yemek kesinlikle. Kars'ta pek çok yerde Piti yedim, Hanımeli Restoran'daki Piti yemeği favorim. Kars, Kars gravyer peyniri ile meşhur. Kars şehir merkezinde Kars göbek kaşarı, eski kaşar, gravyer peyniri, çeçil peyniri ve Kars balı bulabileceğiniz yerler var. Gravyer kahvaltılık değil, mezelik bir peynir, kahvaltıda yemek için ağır olabilir. Kahvaltıda yemek için eski kaşar, göbek kaşar veya çeçil peynirini tercih edebilirsiniz. Kars'ta peyniri nereden alalım diye soracak olursanız seçenek çok; Büyük Zavotlar, Metin Bey Peynircilik, Koçulu Çiftliği, Zümran Ömür, Çapan Peynircilik deneyip memnun kaldıklarım. Siparişinizi yanınızda taşımanıza da gerek yok, istediklerinizi seçiyorsunuz, onlar adresinize kargoluyorlar. 650'den fazla endemik bitkiye ev sahipliği yapan Kars yaylalarında tabii ki bal da pek güzel oluyor. Peynircilerin çoğunda Kars balı da bulabilirsiniz. Kars'ta sebze yok demiştim, bu nedenle et yemekleri dışında geriye hamur işleri kalıyor. Ancak ben Kars'taki hamur işlerini çok beğendiğimi söyleyemem, bu tamamen benim kişisel yorumumum, beğenenler vardır eminim. Hangel, haşlanmış üçgen kesilmiş hamur parçalarının üzerine yine tereyağı ve yoğurt ile servis ediliyor. Bu haşıla göre biraz daha iyi. Ama sadece hamur yemiş oluyorsunuz, o yüzden ilk tercihim değil. Ayrıca kahvaltılarda yiyebileceğiniz kete ve umaç denilen un helvası pek çok yerde bulabileceğiniz bir tatlı. Sıcak ayran aşı çorbası ve evelik çorbası menülerde yer alıyor. Yöresel yemekler yapan Kars Kaz Evi, Hanımeli Restoran, Puşkin gibi restoranların hemen hepsinde yukarıda saydığım yemekleri bulabilirsiniz. Çıldır Gölü'nde yaşayan ve buzun altında avlanan sarı balık kızartılarak pişiriliyor. Bol kılçıklı ama lezzetli bir balık cinsi. Çıldır Gölü kıyısında avlanan sarı kanat cinsi bu balığı yapan yerlerin en ünlüsü Atalay'ın yeri. Hem öğlen yemek molası vermek hem de içeride yanan sobada ısınmak için iyi bir seçenek. Kış aylarında hafta sonları çok kalabalık olduğu için önceden arayıp rezervasyon yaptırmanızda fayda var. Kars'a 5 sene önce gittiğimde yöresel yemek yenebilecek olan sadece Kars Kaz Evi ve Hanımeli Restoran vardı. Şimdi her köşe başında bir restoran açılmış. Ben yine de eskilerden başlayıp yeni denediğim yerler ile ilgili yorumlarımı da ekliyorum. Kars Kaz Evi, Nuran Özyılmaz'ın bireysel çabaları ile altınlarını satarak kurduğu, Kars'ta kaz etini ticarileştirilmesini sağlayan ilk işletme. Biraz daha küçük ve yolu sapa olan eski yerinden Kars Kalesi'nin altında, çok daha ferah ve güzel bir taş binaya taşınmışlar, pek de güzel olmuş. Kars Kaz Evi menüsünde kaz eti dışında, yöresel hatta unutulmaya yüz tutmuş yemekler vardı. Tavsiye üzerine siparişlerimizi verdik, adını ilk defa duyduğumuz ne varsa sipariş verdik. Güzel bir yemek ve güler yüzlü servisin ardından gitmeye hazırlanırken, Kaz Evi'nin işletmecisi Nuran Hanım ile sohbete başladık, bir baktık ki saatler geçmiş. Kaz Evi'nin hikayesini Nuran Oğuz Özyılmaz'dan dinledik. Kızları ile beraber çalıştığı bu yer bir restauranttan çok daha fazlasını ifade ediyor onun için. Kaz yetiştiriciliği konusunda Karslı kadınları bir araya getiren bir dernek kurmuş, Birleşmiş Milletler'den destek almış. Kars'a inanan cesur bir kadın o. Doyumsuz sohbeti ile yolu Kaz Evi'ne düşen herkesi de dost edinmiş kendine. Kars'a giderseniz mutlaka Kars Kaz Evi'ne uğrayıp Nuran Hanım'la sohbet edin. Kaz Evi'nde kaz eti, piti yemeği, haşıl, hıngel, umaç helvası gibi yöresel yemekleri bulabileceğiniz gibi her akşam 21:00'de Kafkas Dansları gösterisi yapılıyor. Dans gösterisi için kişi başı ekstra ödüyorsunuz, ama o kadar güzel bir gösteri ki Kars'a gittiğinizde mutlaka izleyin. Kars Kaz Evi'ne gitmeden önce de yoğun sezonda rezervasyon yaptırmanızda fayda var. Aşağıda sadece yöresel yemeklerin isimlerini yazdım, menüde bunlar dışında da yemekler bulunuyor. - Evelik Çorbası - Ayran Aşı Çorbası - Kesme Aşı - Kars Ketesi - Tandırda, Bütün Kaz - Tandırda, Göğüs veya But Kaz - Tandırda Kaz, Pilav Üstü - Piti Yemeği - Hangel - Haşıl Kars Kaz Evi, 2020 sonunda sipariş ile Kars peyniri, balı, kaz eti gibi ürünleri adrese teslim göndermeye başladı. Sipariş vermek isterseniz aşağıda bilgileri bulabilirsiniz. Kars'taki en eski yöresel restoranlardan biri de Hanımeli Restoran. Burada da yukarıda yer alan yöresel yemekler bulabilirsiniz. Ayrıca Hanımeli Restoran menüsünde alkol de bulunuyor. Hanımeli Restoran'nın Kafkas göçmeni olan sahibi akordiyon şovu yapıyor, ondan sonra da aşık atışması oluyor. Ünlü yazar Puşkin bir dönem Kars'ta yaşamış, bu nedenle adına kafeler restoranlar görebilirsiniz. Kars Kalesi yakınındaki Pushkin Restoran yeni açılan restoranlardan biri. İçerisi ferah güzel dizayn edilmiş. Kars Kaz Evi'nin yeni mekanına yakın bir restoran. Menü içeriği yine benzer. Diğer mekanlara göre çalışanların ilgisi burada biraz zayıf geldi bana. Farklı mekan denemek isterseniz buraya da gidebilirsiniz. Bu arada yukarıdaki restoranların tamamı için eğer yoğun sezonda gidiyorsanız, mutlaka rezervasyon gerekiyor. Kars'ta güzel bir mekanda ferah ferah çayımı kahvemi içeyim, tatlımı yiyeyim diyenler için Kılıçoğlu Pastanesi tavsiye edilir. Çalışanlar güler yüzlü, tatlılar nefis. Biz 3 kişi ayrı tatlılar söyledik, üçü de çok güzeldi. Burada ayrıca geniş bir yemek menüsü var. Yemeklerin tadına bakmadığım için yorum yapmıyorum ama onların da kötü olduğunu sanmam. Ayrıca Kars'ta akşam hem eğlenelim hem alkollü birşeyler içelim derseniz, ocak başından barlara kadar pek çok seçenek var. Biz birşeyler içmek için Bahane Cafe'yi tercih ettik. Dışarıda yanan ateşin başında sıcak şarap oldukça keyifli idi. Israrla Süryani şarabı olduğunu iddia ettikleri bir şarap verdiler ama Kars'ta sanmıyorum ki Süryani şarabı olsun. Kars'a gelince Kars peynirinin doğduğu yer alan Boğatepe Köyü de mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerin başında geliyor. Boğatepe Köyü'nde köylülerin evine konuk olarak kendi mandıralarında yetişen peynirlerin tadına bakabilir, ev halkı ile sohbet edebilirsiniz. Boğatepe Köyü'de biz Zümran Ömür'ün evine konuk olduk, ancak farklı evlere de konuk olabilirsiniz. Serpme köy kahvaltısı 2022 yılında kişi başı 100 TL idi. Boğatepe Köyü yazıma ve Boğatepe Köyü Videoma mutlaka göz atın. Göl kıyısında Çıldır Gölü'nde avlanan sarı kanat cinsi balık yapan yerler var, en ünlüsü Atalay'ın yeri. Hem öğlen yemek molası vermek hem de içeride yanan sobada ısınmak için iyi bir seçenek. Kış aylarında hafta sonları çok kalabalık olduğu için önceden arayıp rezervasyon yaptırmanızda fayda var. Fiks menü hizmet veriyor burası, sarı balık, salata, meşrubat menüsü şeklinde sunuluyor. Kars'ta pek çok yerde ev şarabı veya Süryani şarabı adıyla şarap satılıyor, menüde genelde olmuyor, fiyatlarını sormadan ısmarlamamanızı öneririm. Atalay'ın yerinde çok kötü bir şarap içtik. Şarabı denemeden sipariş vermeyin. Çıldır Gölü kıyısında uzun zaman tekel olarak çalışan Atalay'ın Yeri'ne alternatif olarak Kars Valiliği tarafından yapılmış olan Arpaçay Kütük Ev de tercih edilebilir. Burada yemeğin yanı sıra konaklama seçeneği de var. Kars hala turizm potansiyelini yeteri kadar değerlendiremiyor bana göre. Ancak her gittiğimde biraz daha ilerlemiş oluyor. Umarım bir sonraki gidişimde çok daha güzel mekanlar açılmış olur. Kars ile ilgili diğer gezi yazılarıma da mutlaka göz atın. - Kars'ta gezilecek yerler hakkında bilgi almak için; Kars gezilecek yerler - Kars'a Doğu Ekspresi ile gitmek isterseniz; Doğu Ekspresi'ne nasıl bilet alınır? - Kars'a gitmişken İshak Paşa Sarayı'na da uğramak isterseniz; İshak Paşa Sarayı Gezi blogları hakkındaki samimi yaklaşımınızı takdir ve beğeni ile karşıladığımızı belirtmek isteriz. Sıkı takipçiniziz. Bu paylaşımınızdan sonra Doğu Ekspresi ile Kars seyahatini biz de planımıza aldık doğrusu. Bilgi ve paylaşımlarınız için teşekkür ederiz, öz ve samimi gerçekten. http://www. geziseyahatrehberi. com adı altında biz de gezi birikimlerimizi okuyucularla ve gezginlerle paylaşmak üzere yayın hayatımıza başladık. Desteklerinizi, önerilerinizi bekler, keyifli geziler ve paylaşımlar dileriz.


Kaş'a bir kez gittiyseniz, hep gidersiniz. Akdeniz'in ulaşılması zor bir noktasında olmasının avantajı ile bakir kalmış nadir sahil kasabalarından biri Kaş. Dar yolları, çok yakınında havalimanı olmaması sayesinde sadece gerçekten burayı sevenlerin geldiği; harika doğası, dalıştan tekne turlarına, doğa yürüyüşlerinden antik kentlerine kadar her mevsim çok şey vaadeden bir güzellik. Kaş'a daha önce gitmediyseniz gitmeniz için pek çok sebebi, gittiyseniz eksiklerinizi tamamlamanız için yeni maddeleri bu yazıda bulacaksınız. Kaş'ta gezilecek yerler ve Kaş'ta mutlaka yapmanız gerekenler konusundaki önerilerimi tüm detaylarıyla yazdım, keyifli okumalar. Kaş ve kaş çevresinde gezilecek yerler listemi, google haritalarda işaretledim. Kaş gezilecek yerler haritasına bu linke tıklayarak ulaşabilirsiniz. Kaş'a gittiğinizde mutlaka görmeniz gerektiğini düşündüğüm yerleri aşağıdaki listede bulacaksınız. Kaş'a farklı zamanlarda pek çok kez gittiğim için, belli bir rota önermiyorum bu yazımda. Kaş'a gittiyseniz Kaş şehir merkezinde dolaşmak için de mutlaka zaman ayırmalısınız. Kaş limanını dik kesen 2-3 katlı binaların süslediği sokaklardan en renkli olanı Uzun Çarşı. Yılın büyük bir kısmında begonvillerin süslediği, sağlı sollu hediyelik eşya dükkanlarının sıralandığı çarşı alışveriş sevenler için tehlikeli olabilir. Kaş merkezinde yer alan antik eserlerden biri Aslanlı Lahit. Uzun Çarşı'nın sonunda sizi bekliyor. Adını lahidin kapağında yer alan 4 aslan kafasından alan lahit M. Ö.4. yüzyılda yapılmış. Pek bilen yoktur ama Kaş çarşısındaki Smiley's restoranın altında tarihi bir sarnıç var. Tarihi M. Ö. 5. yüzyıla uzanan sarnıcın antik tiyatroya kadar uzanan bir sarnıç serisinden geriye kalan son sarnıç olduğu sanılıyor. Kaş merkezinde yer alan en Antiphellos Antik Kenti hala dimdik ayakta olan ve 4000 kişiyi ağırlayabilen tiyatrosu ile Kaş merkezindeki mutlaka görülmesi gereken yerler arasında. Antik Tiyatro kimi zaman Likya Yolu'nu yürüyenleri, kimi zaman da bir yoga sınıfını ağırlıyor. Sapasağlam ayakta olması ve harika manzarası ile herkesi kendisine çekiyor. Kaş limanından kısa ama dik bir yürüyüş ile Likya Kaya Mezarlarına ulaşırsınız. Likya Caddesi'nde yürürken deniz tarafına değil de tepeye doğru bakarsanız kaya mezarlarını göreceksiniz. Birden fazla yerde kaya mezarı var, en büyük olanına ise "Likya Kaya Mezarları" tabelası koymuşlar, onu görürsünüz mutlaka. O büyük olanın önündeki merdivenlerden harika bir Kaş manzarası var, oturup manzaranın keyfini çıkarabilirsiniz. Likya Kaya Mezarları'ndan tam karşıya baktığınızda tepenin üstünde bir yapı görünüyor. Kendisi yine bir anıt mezar. Antik tiyatroya arkadan gitmek için Akram Dorik Mezarı'nın bulunduğu rotayı kullanabilirsiniz. Mezardan sonra tepedeki patikayı takip ederek antik tiyatroya ulaşabilirsiniz. Akram Dorik Mezarı, Antiphellos Antik Kenti'nin kuzeybatı ucunda yer alıyor. M. Ö. 4. yüzyıldan kalma mezar yaklaşık 4.5 metreye 4.5 metre boyutunda. Bütün bir kaya blokuna hafifçe konik bir küp şeklinde oyularak yapılmış. Anıtı çevresinde bir geçit var. Açık kapıdan girdiğinizde üç tarafta ölülerin konduğu banklar bulunuyor. Odanın arka tarafındaki sıranın üstündeki boşlukta ellerini tutarak dans eden 24 kız işlemesi var, mezarın en ilginç buluntusu bu kadınlar. Kaş'ın tam merkezinde henüz çok yakın bir tarihte, 2012 olması lazım, bir inşaat sırasında rastlanan kalıntılar hemen incelemeye alınarak kazılara başlanmış ve 18 metre uzunluğunda, 13 metre genişliğinde, Likya dönemine ait bir yapı ortaya çıkarılmış. Tapınak çevresinde çok sayıda Likya mezarı da bulunuyor. Çok az bilinen yapı limandan antik tiyatroya yürürken solda kalıyor. Kaş şehir merkezinde gezilecek yerleri anlattığım videoyu aşağıda izleyebilirsiniz. Videoyu beğenmeyi ve kanalıma abone olmayı unutmayın! Kaş'ın sadece tekne ile ulaşılabilen, karadan ulaşımı olmayan muhteşem doğal güzelliklerinden biri de Limanağzı. Tekne turları, dolmuş tekneler veya Likya Yolu rotasını yürüyerek Limanağzı'na ulaşabilirsiniz. Sakin, romantik, huzurlu rotalar arayanlardansanız Limanağzı mutlaka Kaş tatilinize eklemeniz gereken yerler arasında. Kaş'ta ulaşımı en zorlu, görülmesi en kaçınılmaz yerlerden biri Simena yani Kaleköy. - Kaş'tan Kekova'ya geçmek için Kaş limanından kalkan tekneleri de tercih edebilirsiniz. Böylece aktarma yapmaya gerek olmadan Kekova sahil şeridini görebilirsiniz. - Kaş'tan kalkan teknelerle Üçağız'a gelebilir buradan da batık şehrin bulunduğu Kekova'ya aktarma yaparak geçebilirsiniz. Kaş'ta yaşanabilecek en güzel deneyimlerden biri kesinlikle burası. Kaleköy tepesindeki Simena Kalesi'nden adını almış. Çiçeklerle bezenmiş daracık sokakları, kalesi ve meşhur keçi sütünden yapılan dondurması ile yine unutulmaz Kaş duraklarından birisi. Simena Kalesi'nden Kekova'nın muhteşem manzarasına bakmadan dönmeyin elbette. Simena Antik Kenti ve Kaleköy yazımda detayları bulacaksınız. Kekova ayrıca dalış sevenler için çok güzel bir dalış noktası. Kaş, antik Likya medeniyetinin en önemli bölgelerini, kentlerini çevresinde barındırıyor. Sahilden başlayarak Antalya yönünde doğru antik kentler sırasıyla Patara, Letoon ve Xanthos antik kentlerini ziyaret edebilirsiniz. Liman kentleri olan bu kentlerde tiyatrolardan müzik evlerine, stadyumlardan alışveriş yerlerine kadar pek çok kalıntıyı bulacaksınız. - Patara Antik Kenti, yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 24 TL. - Letoon Antik kenti, yaz aylarında 19:30'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 12 TL. - Xanthos Antik Kenti, yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 14 TL. Tüm bu 3 antik kente Müzekart ile ücretsiz girebilirsiniz. Türkiye'in 2020 Turizm teması Patara Antik Kenti olarak duyuruldu. Böylece 2020 yılı, Patara Yılı olarak ilan edildi. Patara Antik Kenti üzerinden hem Kaş hem de Antalya turizminin hareketlenmesini sağlaması beklenen Patara Yılı teması, yerel ve uluslararası duyurularda kullanılacak. Likya Meclisi, Caretta Caretta kaplumbağalarının yaşam alanı, dünyanın en iyileri arasında sayılan Patara Plajı ile Patara 2020 yılının gözdesi oldu. 2021 yılı ise tekrar Patara Yılı olarak ilan edildi. Kaş'a tatile geldiğinizde mutlaka zaman ayırmanız gereken yerlerden biri de Demre. Noel Baba'nın evi olarak bilinen Demre, Hristiyan dünyası için de önemli bir ziyaret noktası. Demre'ye geldiğinizde aşağıdaki yerleri mutlaka ziyaret edin. - Myra Antik Kenti: Yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 36 TL. Müzekart geçerli. - Aziz Nikola Kilisesi: Yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 36 TL. Müzekart geçerli. - Likya Uygarlıkları Müzesi: Yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 10 TL, aynı bilet ile Andriake ören yerine de girebilirsiniz. Müzekart geçerli. - Andriake Ören Yeri: Yaz aylarında 19:00'a kadar, kış aylarında ise 17:30'a kadar açık ve 2020 giriş ücreti 10 TL, aynı biletler Likya Uygarlıkları Müzesi'ne de girebilirsiniz. Müzekart geçerli. - Demre Kuş Cenneti: Andriake Ören Yeri ile Çayağzı limanı arasında kalan sulak bölge Demre Kuş Cenneti geçiyor. Saklıkent Kanyonu, Kaş'a 65 kilometre mesafede yer alıyor. Aslında Kaş diyemeyiz buraya ama Kaş'a gelenlerin rotalarına dahil ettikleri yerler arasında olduğu için ben de eklemek istedim. Kanyon içinde uzun bir yürüyüş rotası bulunuyor. Buzzzz, gerçekten buzz gibi soğuk suların içinde yürüyüş, yüzme, rafting gibi aktiviteler yapmanız veya girişe en yakın bölgedeki kafelerde gözleme yiyip dönmeniz mümkün. Kaş'tan Saklıkent Safari adı altında günübirlik turlar düzenleniyor, hem yol üstündeki antik kentlere uğranıyor, hem de Saklıkent Kanyonu'nda aktiviteler yapılıyor. Saklıkent Milli Parkı girişi özel işletmeye ait. 2021 yılı için tam 10 TL, öğrenci 5 TL. Likya Yolu'nu yürüyenlerin iyi bildiği ama Kaş'a deniz tatili yapmak için gelenlerin adını duymadığı bir yerden bahsedeceğim şimdi: Bezirgan Yaylası. Bezirgan Yaylası Kaş merkeze 38 km, Kalkan'a 14 km mesafede bulunuyor. Çok dik bir çıkış ile yaylaya yükseliyorsunuz ve yolun manzarası muhteşem. Yolun tamamı asfalt, o yüzden rahatlıkla çıkabilirsiniz. Bezirgan Yaylası'nın şahane manzarası dışında bir de 500 yıllık tarihi ambarları var ki, o tepeye tırmanmaya değer. Tipik Likya mimarisi ile yapılmış olan ambarların sayısı 300 civarında iken bakımsızlık ve bazı ambarların turistik yerlere taşınması ile 120'ye kadar düşmüş. Bunlar tarihi tahıl ambarları, çivisiz geçme ahşaptan yapılmış ambarlar yayladan biraz daha yukarıya yapılmış ki su baskınlarından etkilenmesin. Bezirgan Köyü ve Tarihi Bezirgan Tahıl Ambarları yazıma da göz atın. Likya Yolu üzerindeki bir diğer tarihi değer ise Tarihi Su Kemeri veya Deliklikemer olarak anılan ve Patara şehrine su taşıma amacıyla yapılmış olan kemer. Kullanıldığı dönemde 22 km uzunluğunda olduğu sanılan kemerden bugüne bir parçasının kalabilmiş olması büyük bir şans. Deliklikemer'e ulaşmak için Kalkan'dan sonra Yeşilköy'e doğru giderken Fırnaz İskelesi tabelasından giriyorsunuz. Sağda tepede kemeri gördükten sonra aracınızı uygun bir yere park edip kemere doğru patikadan yürüyorsunuz. Kısa ve kolay bir yürüyüş ile kemere ulaşabiliyorsunuz. Kemerin üstüne çıkıp yürüyebiliyor, üstüne oturabiliyorsunuz. Zeytin ağaçları ve Akdeniz manzarasını izlemenin tadı da bir başka. Yukarıdaki fotoğraftan omurilik şeklinde yapılmış olan kemerin kalınlığı daha net anlaşılıyordur. Kalkan, Kaş'a bağlı olsa da kapladığı alan olarak bugün Kaş'ı geçmiş durumda. Kalkan için Türkiye'nin kiralık villa cenneti desek yalan olmaz. Kalkan şehir merkezinde liman, Halk Plajı hem yürüyüş yapmak için hem de birşeyler yiyip içmek için oldukça güzel. Gün batımını izlemek de eminim güzel olur. Meis Adası'nda öten horozların sesi Kaş'tan duyulurmuş. Türkiye kıyısına sadece 2 kilometrelik bir mesafede bulunan Meis Adası, Yunanistan'ın en doğu noktası. Meis'teki tek yerleşim, Kaş'ın tam karşısında yer alan Kastellorizo'da yer alıyor. Şengen vizesi veya Yunan Adaları kapı vizesi ile Meis'e Kaş'tan feribot ile geçmeniz mümkün. Kaş seyahatinize bir de Yunanistan durağı eklemek güzel bir seçenek. Yukarıda anlattığım Kaş ve çevresinde gezilecek yerler, Kaş'ta yeme-içme yerleri, Kaş Plajları aşağıdaki görselden tıklayarak ulaşabileceğiniz Google haritasında işaretlenmiştir. Kaş'ta gezilecek yerleri gezdik, peki Kaş'ta başka neler yapabiliriz dediğinizi duyar gibiyim. Kaş size deniz ve kültür dışında pek çok farklı aktivite de sunuyor. Kaş Türkiye'deki en iyi dalış noktalarından biri, batıklardan mağaralara pek çok alternatif dalış noktası var. Kaş'tan günübirlik veya uzun süreli tekne turları ile bakir koylara gidebilir, denizin tadını farklı bir açıdan çıkarabilirsiniz. Aksiyon sevenler için Saklıkent Kanyonu'nda safari turu yapabilir veya dünyanın en güzel yürüyüş rotaları arasında sayılan Likya Yolu rotalarından performansınıza uygun olanı seçerek doğa yürüyüşleri yapabilirsiniz. Kaş, Türkiye'nin en güzel dalış noktalarının başında yer alıyor. Hatta Kaş'ın popülaritesi biraz da dalış turizmi sayesinde arttı desem yalan olmaz. Kaş'ta pek çok dalış noktası yer alıyor. Daha önce tecrübeniz yoksa dalış eğitimi alabileceğiniz pek çok dalış okulu bulunuyor Kaş'ta. Eğitimden önce bir keşif dalışı yapsam diyenler için dalış tekneleri ve dalış okulları eşliğinde keşif dalışı imkanı da var. Kaş'ta yıl boyu dalış yapabileceğiniz 20'den fazla dalış noktası ve 15 civarı dalış teknesi dalış severleri bekliyor, üstelik Caretta görme garantili. Kaş'taki dalış noktalarını sayacak olursak; Uçanbalık Bankosu, Besmi Adası, Kanyon Dimitri Batığı, Oasis Banko, Kovanlı Adası, Deve Taşı, Heybeli Ada, Pina Banko, Sarıot Ada Güney Duvar, Onüç Banko, Çoban Burnu Tünel, Büyük Mağara, Limanağzı Fener, Osmanlı Batığı ve C47 Uçak Batığı, Mağara II ve Likya Batığı, Hidayet Sualtı Arkeopark "Stonehenge", Güvercin Adası, Neptün Üçkaya, Çapa Banko, Gürmenli Kayaları, Adası ve Duvarı. Tropik mercan adaları veya Kızıldeniz gibi bol balıklı rengarenk mercanlarla dolu bir dalış deneyimi beklemenizi istemem ancak Türkiye'deki en güzel dalış noktalarının Kaş'ta olduğunu belirtmeden geçmeyelim. Yeni başlayanlar için dalış ekipmanları yazım ilginizi çekebilir. Kaş ve çevresindeki muhteşem koyları görmek için en iyi yöntemlerden biri Kaş'ta tekne turu yapmak. Kaş'ta günübirlik tekne turlarına katılabilir, yelkenli veya gulet tipi teknelerle 3-4 günlük özel tekne turları yapabilirsiniz. Kaş'ta tekne turu yapmayı düşünürseniz Kaptan Ergun ile iletişime geçmenizi öneririm. Hem günübirlik hem de özel tekne turları konusunda size yardımcı olacaktır. Günübirlik tekne turlarının en güzel yanı pek çok günübirlik tekne gibi bangır bangır müzik yayını yapmaması. 3-4 günlük turlar için Kaş çevresinde çok sayıda farklı rota var. İsterseniz rotanızı kendiniz belirleyebilirsiniz, isterseniz Ergun Bey size sezona göre en uygun rotayı önerir. Kendi arkadaş grubunuzu oluşturup özel rota çıkararak koy koy gezmek gerçekten çok keyifli, biz de son yıllarda bu keyfi keşfettik, kesinlikle tavsiye ederim. Kaptan Ergun'un nefis Kaş ve Kekova tekne turları ile ilgili detaylı bilgi almak için Boattripturkey internet sitesini ziyaret edin. Kaptan Ergun instagram hesabını takip edip, ÇOKGEZENKAŞ indirim kodu ile kendilerine mesaj atan Çok Okuyan Çok Gezen takipçileri, günübirlik Kaş Kekova turlarında 20 TL indirim kazanacak. Bu şahane turu kaçırmayın. Antalya Geyikbayırı ile Fethiye Ovacık arasında yer alan dünyanın en güzel antik yürüyüş rotalarından biri olan Likya Yolu'nun bir bölümü de Kaş'tan geçiyor. Doğa yürüyüşlerini seviyorsanız, tamamı 530 kilometre olan Likya Yolu'nun, Kaş ve çevresinde yer alan rotalarında uzun veya kısa süreli yürüşler yapabilirsiniz. Likya Yolu ile ilgili yazım da ilginizi çekecektir, bir göz atın. Her yıl 29 Ekim'de Kaş'ta sezon kapanışı 29 Ekim kutlamaları ile birleşir. Büyük bir coşku ile dolan sokaklar, Kaş severler, Kaş'ta yaşayan ve çalışan herkes için bu tarih çok önemlidir. 29 Ekim'de mutlaka Kaş'a gitmeye çalışın, sokaklara taşan masalar, heryeri süsleyen bayraklar ve geç saatlere kadar devam eden eğlence ile muhteşemdir. Kaş şehir merkezinden gezilecek tarihi ve kültürel yerleri, yeme-içme yerlerini anlattığım videomu aşağıda göreceksiniz. Videomu beğenmeyi ve kanalıma abone olmayı unutmayın! Kaş'ta sezon bahar aylarında açılır ve 29 Ekim'de çok keyifli kutlamalarla kapanır. Tabii bu demek değildir ki başka zaman denize girilmez. Yılbaşını Kaş'ta geçirip denize girmişliğimiz de, yaz aylarında soğuktan titrediğimiz de olmuştur. Tam zaman vermek gerekirse Nisan-Ekim arası Kaş'ta denize rahat rahat girebilirsiniz. Kaş'ı da içine alan Likya Yolu'nu yürümeyi düşünüyorsanız yine Nisan-Mayıs veya Eylül-Ekim ayları ideal olacaktır. Yürüyüşlerinize kısa deniz molaları vererek bu muhteşem yürüyüş rotasını renklendirebilirsiniz. Kaş'a gelirken uzun kumsallar, beach kulüpler veya herşey dahil otellerin kapattığı sahiller beklemeyin. Kaş'ta bunların hiçbiri yok. Yine de konforlu Antalya Kaş otelleri mevcut. Genellikle şehir merkezinde bu tip oteller bulunuyor. Çok klas butik oteller bulmanız mümkün. İstisnaları hariç, genellikle zor ulaşılan, dar ve bol taşlı plajları var Kaş'ın. İşte bu nedenle öyle herkes buraya gelmiyor, çocuklu aileler pek tercih etmiyor. Tam kafa dinlemelik, gürültüden uzak, sakin bir deniz tatili hayal ediliyorsanız Kaş tam size göre. Kaş'ın en bilinen yeri neresi desek sanırım yukarıdaki gezilecek yerler listesindeki noktalardan önce akla Kaputaş plajı gelir. Doğal yapısı, buz gibi ve tertemiz denizi, merdivenler boyu inişi ile Kaş'a giderseniz mutlaka bir dalıp çıkmanız gereken plajların başında Kaputaş geliyor. Kaputaş Plajından sadece 200 metre mesafede bulunan Mavi Mağara, bu bölgede görülmesi gereken yerler arasında yer alıyor. Tekne turları ile buraya gelebileceğiniz gibi, Kaputaş plajından kano kiralayarak buraya kürek çekebilirsiniz. Yaz aylarında iğne atsan yere düşmeyecek kadar kalabalık olan Kaputaş plajı, kış aylarındaki sakinliği ile yaz-kış ziyaret edilmeyi hak ediyor. Kaş merkezinde denize girebileceğiniz en uygun yerler Küçük ve Büyük Çakıl plajları. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere çakıllı bir sahile sahip plajlar karşıda Meis manzarası, pırıl pırıl denize ile çok davetkarlar. Küçük Çakıl merkeze daha yakın, Büyük Çakıl ise ondan bir 15 dakika yürüyüş mesafesinde. Bu çakılların olduğu bölgede çok sayıda otel ve pansiyon da yer alıyor. Çakıllı ve hemen derinleşen yapıları ile iyi yüzme bilenleri tercih etmesini önereceğim plajlar bunlar. Derya Beach'in pizzalarından Kaş'ta yeme-içme bölümünde bahsedeceğiz. Ondan önce burası şehir merkezinde denize girmek için en uygun yerlerden biri. Genellikle çok kalabalık oluyor, erken gidip yer kapmakta fayda var. Kaş'a 2,5 kilometre mesafesinde yer alan Çamada plajı Çukurbağ Yarımadası'nda yer alıyor. Hidayet Koyu için giriş ücreti ödemeniz gerekmiyor, şezlong ve şemsiye kiralamak isterseniz ona ödeme yapmanız lazım. Çukurbağ Yarımadası ile Kaş ana karasını birbirine bağlayan incecek bir boğaz var; Inceboğaz. Inceboğaz Plajı açık denize değil de yön olarak limana baktığı için Kaş bölgesindeki en ılık suya sahip plaj olma özelliği taşıyor. Buraya da giriş ücreti yok, şezlong ve şemsiye kiralama ücreti ödüyorsunuz. Çukurbağ Yarımadası'ndaki bir diğer plaj da Kaş Belediyesi Plajı. Buraya da giriş ücretsiz, şezlong ve şemsiye için ödeme yapmanız gerekiyor. Kaş merkezden 2 kilometre mesafede yer alan Akçagerme plajı özel işletme. Yeme-içme, şezlong, şemsiye imkanları var. - Nuri's Beach, - Delos Beach, - La Moda Beach, - Bilal'in Yeri. Mavi tur veya günübirlik teknelerle buraya ulaşabileceğiniz gibi Kaş'tan dolmuş tekneler de 20 TL gibi fiyatlara Limanağzı'na geliyor. Patara plajı Kaş'ta hatta Türkiye'deki en uzun plaj. Uçsuz bucaksız ince kumlu sahili çok çekici gelse de, önü tamamen açık olduğu için ben ne zaman gitsem çok dalgalı ve rüzgarlı idi. Hatta çocukluğumda ailecek gittiğimizi ve rüzgar yüzünden bütün o ince kumun içimize dolduğunu hatırlıyorum. Bir de babamın bir arkadaşı eşşek şakası yapıp beni suya batırmıştı, ondan sonra yıllarda başımı suyun altına sokamamış, bu korkumdan kurtulabilmek için dalış eğitimi almıştım. Konuyu çok dağıtmadan geriye toplayayım, Patara plajı görsel olarak müthiş görünse de ben yüzmek için tekne ile açılmayı veya Kaş'ın küçük plajlarını tercih ederim. Kaş Akdeniz Bölgesi'nin Ege Bölgesi ile kavuştuğu nokta yer alıyor. Antalya'ya dan batıya doğru yani Fethiye'ye doğru ilerlerseniz Kaş'ı bulabilirsiniz. Antalya'dan yaklaşık 200 kilometre, Fethiye'den ise 125 kilometre mesafede yer alıyor. Kaş'a özel aracınız ile, otobüs veya uçakla ulaşabilirsiniz. - Araç ile; Eğer kendi aracınız veya kiralık araç ile gideceksiniz; Kaş İstanbul'a yaklaşık 800, Ankara'ya ise 650 kilometre mesafede bulunuyor. İstanbul'dan 10-12 saat arasında ulaşabilirsiniz. - Otobüs ile; Büyük şehirlerden Antalya, Muğla ve Fethiye'den otobüs ile ulaşabilirsiniz. Pek çok otobüs firmasının servisleri bulunuyor. Kaş otogarı pek çok yerde olduğu gibi şehrin çok uzağına taşınmış ve maalesef şu an otobüs firmalarının servisi veya şehir merkezine otobüs, minibüs seçeneği yok. Tek seçeneğiniz taksi ve sabit 50 TL alıyorlarmış. Herhangi bir yolla Fethiye'ye geldiniz ve Kaş'a otobüs ile ulaşmanız gerekiyorsa Fethiye'den Kaş'a son otobüs 18.00'de kalkıyor, onu kaçırırsanız ertesi günü beklemeniz gerekir, o yüzden plan yaparken bu saate dikkat etmeye çalışın. - Havayolu ile; Dalaman veya Antalya havaalanlarından birine gelerek oralardan Kaş'a ulaşabilirsiniz. Kaş'a yakın bir havaalanı açılacağı bir süredir konuşulan konulardan biri. Ancak öyle birşey olursa Kaş'ın bütün büyüsünü kaybedeceğini düşünüyorum, umarım yapılmaz. Kaş'ta esnaf lokantasından vegan restorana yeni nesil kahvecisinden pizzacısına kadar pek çok yeme-içme seçeneği bulabilirsiniz. Limana bakan birbirinden güzel manzaralı mekanları ve çok güzel mezeler yapan meyhaneleri de unutmamak gerek. Kaş'ta yeme-içme konusundaki tüm önerim Kaş'ta ne yenir, nerede yenir yazımda yer alıyor, okumak için tıklayın. Kaş'ta butik otellerden, pansiyonlara, kamp alanlarından kiralık evlere kadar geniş bir yelpazede konaklama seçenekleri bulabilirsiniz. Ne bulamayacağınızı söyleyeyim: Herşey dahil oteller. - Kaş Kamping: Kaş'ta kamp yapacak yer var mı derseniz, var. Kaş merkezden Çukurbağ Yarımadası'na doğru giderken Kaş Kamping'de çadır veya bungalovlarda kalabilirsiniz. - Hotel Club Phellos ve Ekici Otel: Bu otellerin tam merkezde olması büyük avantaj. İlk yapıldığı yıllarda muhtemelen çok havalıydı ama şimdilerde oldukça retro görünüyorlar. Odaları temiz, açık büfe kahvaltısı yeterli. - Aqua Princess Otel: Küçük Çakıl'a yakın otellerden biri de burası. Şehir merkezine de yürüme mesafesinde. - Çakıl Pansiyon: Küçük Çakıl'a yakın otellerden biri de burası. Şehir merkezine de yürüme mesafesinde. Burası otel ile pansiyon arasında bir yer. Odalar küçük ama temiz ve deniz manzarası çok güzel. - Villa Dündar: Kaş merkezin kalabalığından biraz uzak olsun ama 5 dakikada Kaş'a ulaşayım derseniz Büyük Çakıl'a 500 metre mesafede yer alan Villa Dündar'ı tercih edebilirsiniz. Manzaraya karşı akşamüstü havuz keyfi yapmak için de birebir. Yukarıdakiler benim deneyimlediğim oteller. Bunlar dışında Çukurbağ Yarımadası'nda Club Antiphellos & Villas, Kalkan tarafında çok sayıda kiralık villa seçeneklerini değerlendirebilirsiniz. Kaş, doğa ile iç içe olmayı seven, farklı aktiviteler arayan, tarih ve kültür meraklıları için tam anlamıyla bir cennet. Bu nedenle Kaş'a bir kez giderseniz hep gidersiniz. Sizin Kaş deneyimlerinizde neler var? Yorumlara ekleyin. Kaş ve tüm diğer seyahatlerimi anlık takip etmek için @cokokuyancokgezen instagram hesabımı takibe almayı unutmatın. I just like the valuable info you provide to your articles. I'll bookmark your weblog and take a look at again here frequently. I'm somewhat sure I will be told many new stuff right right here! Good luck for the following! Good write-up, I am normal visitor of one? s website, maintain up the nice operate, and It's going to be a regular visitor for a lengthy time.


Kaş'ın sevdiğim yönlerinden biri de Bodrum, Alaçatı gibi saçma sapan yemek fiyatlarının olmaması. Fiyatlar genelde İstanbul fiyatları, hatta biraz daha ucuz. Kaş'ta ne yenir, nerede yenir önerilerim yine benim kişisel deneyimlerimden oluşuyor. Sizin de sevdiğiniz mekanlar varsa yorumlara ekleyin lütfen. Kaş'ın en çok el değiştiren ve en güzel manzaralı ve geniş mekanı sanırım burası. Dejavu'nun birkaç metre ilerisinde geniş bir bahçesi olan birşeyler içip akşamüstü denizden çıkıp duşunuzu aldınız, bir bira içelim dediğinizde gidilecek yer burası. Özellikle kalabalık bir grupsanız geniş ortamı ile rahat edebileceğiniz bir yer. Kaş deyince ilk akla gelen mekanlardan biridir Dejavu. Gün Dejavu'da batırılır, birşeyler içilir, sonra yemeğe geçilir. Islak saçlarla Dejavu'da oturan tatilciler içkilerini yudumlarken derin sohbetlere dalmışlarsa hiç şaşırmayın. Ruhi Bey Meyhanesi'ni geçen yıl keşfettik. Rezervasyonsuz yer bulmanız neredeyse imkansız. Meyhanenin hemen her yerinde Atatürk fotoğrafları görmek beni çok mutlu ediyor. İşin duygusal boyutunun dışında yemekleri çok lezzetli. Fotoğraftaki sütte balık efsane bir lezzet. Mezeleri, balık yemekleri ile benden tam not aldı. Fiyatlar ise İstanbul fiyatlarının altında. Kendisi plaj olsa da pizzaları efsane! Gündüz plaja gitmeseniz de pizza fırını akşamları da açık, akşam yemeği için pizza söyleyebilirsiniz. Şu fotoğraftaki pizza 2 kişiye rahat yeter, off olsa da yesek canım çekti. Smiley's Restoran'dan altındaki Tarihi Sarnıç nedeniyle bahsetmiştik. Burası balık yiyebileceğiniz, çeşit mezeleri olan bir mekan. Aklınızda olsun, eğer yoğun sezonda gitmiyorsanız bu tarz yerlere gündüzden gidip menü konusunda anlaşıp pazarlık edip fiyatınızı fiksleyebilirsiniz. Önerilerim yemekten çok içme üzerine oldu sanırım ama Kaş'a gidince durum böyle oluyor, yapacak birşey yok. Ayrıca Kaş'ta sahil boyunca keçi sütünden yapılan mis gibi dondurmadan yemeden, limanın hemen arka sokağındaki Çınaraltı çay bahçesinde bir çay veya kahve içmeden dönmeyin. Kaş'ta gece hayatı çok hareketli bir o kadar da sakin. Çılgın partiler yok ama yıllardır aynı çizgide müzik yapan mekanlar var. - Mavi Bar: Gündüzleri renkli sandalyeleri ile instagramlık bir köşe iken, geceleri dolup taşar. Kaş'ın simgelerinden biri haline gelmiş bir mekan Mavi Bar. - Red Point: Red Point'in sokağına girip yürümekte zorlandığımız günler olmuştur. İğne atsan yere düşmez derler ya tam da öyle. Mekan da genel de dolu oluyor, canlı müzik her zaman coşturmaya hazır. - Hi Jazz: Canlı müzik bulabileceğiniz mekanlardan biri de Hi Jazz. - Hide Away Kaş'ta gezilecek yerler ve yapılacak aktiviteler için tıklayın. Kaş gece de gündüz de hem gözlere hem de midelere hitap ediyor!


Hatay'dan kalanlar; güzel bir coğrafya, güzel yemekler, hoşgörü ve barış içinde yaşayan mutlu ve güzel insanlar. Aklımda kalan o güzel yemeklerden biri de katıklı ekmek. Katıklı ekmek nedir, bilir misin? Bilmiyorsan, hadi gel anlatayım. Hatay'ın Hıdırbey Köyü'nde meşhur bir Musa Ağacı var. Hz. Musa Peygamber'in dereyi geçebilmek için asasını sapladığı ve o asanın çınar ağacına dönüştüğüne inanılıyor. O ağacı görmek için Hıdırbey Köyü'ne gittik ama yolda da acıktık, gitmişken atıştırmalık ne var diye bakınırken, karşıda gözleme olduğunu sandığımız "bir şey" gördük. Sonradan adının "Katıklı Ekmek" olduğunu öğrendik ki, ben kendisine Hatay Pizzası adını verdim. Türkiye'de ve dünyada ünlü olmayı hak eden bu ekmek ile ilgili bilmediklerinizi anlatayım! Görüntüsü biraz pizzayı biraz da lahmacunu andıran katıklı ekmek, Hatay'da her öğünde tüketiliyor. Sabah kahvaltısında, öğle yemeğinde, akşam yemeğinde menüde katıklıyı her zaman görebilirsiniz. Katıklıya biberli ekmek de deniyor, gittiğinizde görünce şaşırmayın! Hatay'a ilk gidişimdi (2011). Rotamdaki yerlerden biri olan Hıdırbey Köyü'ne vardığımızda sadece bir yerde evlerinin önünde turistlere katıklı yapan bir çift ile tanıştık. Evin hamarat kadını çalışıp katıklı ekmeklerini yaparken evin erkeği bizimle sohbet etti. İkisi de yöre halkı gibi misafirperver, konuşkan ve oraları anlatmaya pek istekli idi. İlk kez katıklı ekmeği burada yemiş ve tadına, kıvamına, çıtırlığına bayılmıştım. Hıdırbey Köyü'ne son gidişimde (2022) ise Hıdırbey Köyü'nde dere kenarına çok sayıda işletme, katıklı pişiren yer açılmış. Hıdırbey Köyü ve Musa Ağacı çok popüler ve turistik bir yer olmuş, iyi de olmuş. Köye hareket ve bereket gelmiş. Tek sorun bence köydeki yöresel ürün pazarında Çin yapımı hediyelik eşyalar satılması, neyse konuyu dağıtmayayım. Hıdırbey Köyü'nin meydanına bakan Hatay Belediyesi'ne ait bir işletme olan Hıdırbey Gastronomi Evi'nde ıspanaklı katıklı ekmeğinin tadına baktık, o da çok güzeldi, parmaklarımızı yedik. "Katıklı ekmek yemek için Hıdırbey'e gitmesek olmaz mı?" diyorsanız, çözümü var! Antakya merkezdeki Uzun Çarşı'da da katıklı yapan fırınlar var, ara sokaklarda dolaşırken mutlaka karşınıza çıkacaktır. Tandır yerine odun fırınlarında pişiriliyor oralarda tabii, yine de çok lezzetli. Ayrıca pek çok restoranın menüsünde katıklı var, biberli ekmek de diyorlar. Denediğim her yerde tadı çok iyiydi, tabii tandırda pişeni en güzeli. Hatay'da pek çok fırın yemeğinde olduğu gibi, evde katıklı harcınızı hazırlayıp evinize en yakın fırına götürüp ekmeğinizi pişirttirebiliyorsunuz. Yukarıdaki fotoğrafta bu şekilde çalışan bir fırını görüyorsunuz. Katıklı ekmeğin harcında Antakya çökeleği, zahter, biber salçası, zeytinyağı, susam, kimyon ve soğan bulunuyor. Baharatları kendi damak tadınıza göre çeşitlendirebilirsiniz. Katıklı ekmeğin hamuru ise kepekli undan yapılıyor. Katıklı harcını kendiniz hazırlamakla uğraşmak istemezseniz Uzun Çarşı'daki baharatçılara gidip kendinize özel sevdiğiniz baharatları içerecek şekilde bir harç hazırlatabilirsiniz. Gelelim katıklı ekmeğin nasıl yapıldığına! Katıklı ekmeğin orijinali tandır fırınında pişiriliyor. Aşağıdaki fotoğrafta örnek bir tandır fırınını görüyorsunuz. Tandır fırını yoksa odun fırınlarında pişiriliyor. Siz evde pişirmek isterseniz evdeki fırınınızda da pişirebilirsiniz elbette. Hatay'a gitmeden katıklı ekmeğin tadına bakmak isterseniz internetten sipariş verip evde ısıtarak yiyebilirsiniz. Katıklı ekmek siparişi vermek için tıklayın. Hatay'a gidince nereleri gezelim diyenler; Hatay'da gezilecek yerler yazıma mutlaka göz atın.