Seyahat etmediğiniz zamanlarda sizi dünyanın farklı yerlerinde yolculuğa çıkaran kitaplar okumayı sevenlerden misiniz? Peki ya "Bir kitap okudum hayatım değişti" diyenlerden misiniz? Bir kitabın sayfaları arasında yolculuğa çıkmak veya hayatınızı değiştirecek rotaları keşfetmek için ilham veren seyahat kitapları bu yazıda sizi bekliyor! Benden sık sık kitap önerisi isteyenler için bu kitapları özellikle seçtim. Seyahat Kitapları için başlangıç kitapları diyebiliriz aşağıdaki listede yer alan kitaplar için. Bu kitapları okuduktan sonra sizleri nasıl evde tutarız bilemiyorum. Evliya Çelebi, 17. yüzyılın en önemli gezginlerindendir. Osmanlı İmparatorluğu topraklarında yaptığı 40 yılı aşan seyahatlerini "Seyahatname" adlı eserinde bir araya getirmiştir. Seyahatname 10 ciltlik çok zengin bir eserdir. 10 ciltlik kitabın günümüz Türkçesi ile yazılmış versiyonları 250-350 TL arasında farklı yayınevleri tarafından yayınlandı. Eğer ben o kadar uzun okuyamam derseniz Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nden Seçmeler gibi isimler ile daha kolay okunabilir, Seyahatname'nin kısa özetleri şeklinde olan kitapları da tercih edebilirsiniz. İbn Batuta, Evliya Çelebi'den de önce 14. yüzyılda yaşadı. Fas'ta dünyaya gelen gezgin, 28 yıl süren gezileri boyunca Mısır, Arap Yarımadası, Irak, İran, Anadolu, Doğu Roma, Orta Asya, Hindistan, Maldivler, Çin ve Endülüs'ü gezdi. Toplum yaşamı, doğal güzellikleri, inançlar gibi pek çok konuyu Arapça olarak kayıt altına almış. Kitabın Türkçe çevirisini 30 TL civarında bulabilirsiniz. 13. yüzyılda yaşamış olan Marco Polo, Venedik'te doğdu. Venedik'ten Asya'ya doğru çıktığı yolculuğu İpek Yolu'nu takip ederek o zamanların en güçlü devletlerinden biri olan Moğolistan'a kadar uzadı. 25 yıl süren yolculuğun kitabı Kristof Colomb'a da ilham olmuştur. 13-15 TL civarında kitabı bulabilirsiniz. Marco Polo'nun Moğolistan'da Kubilay Han ile geçen macerasını anlatan bir Netflix dizisi de var, adı da Marco Polo, mutlaka izlemenizi öneririm. Alain de Botton, seyahat etme kavramını bir tatilden farklı değerlendirerek seyahat felsefesi üzerine kafa yormanızı sağlıyor. Seyahati ruhu zenginleştiren bir kavram olarak ele alıyor ve bizi bambaşka bir yolculuğa çıkarıyor, benim başucu kitaplarımdan biri. Kitabı 15 TL civarında bulabilirsiniz. Bir Çift Yürek, Amerikalı bir kadının Avustralya'da yaşadığı hem fiziksel hem de ruhsal yolculuğu anlatıyor. Bu kitap ilk basımından itibaren çok satanlar listelerine girmiştir. Amerikalı kadının Avustralya yerlileri olan Aborjinler ile geçirdiği 4 ayı anlatan kitabın popüler olmasından sonra gerçek bir hikaye olmadığı, kurgu olduğuna dair konuşmalar da oldu. Gerçek veya kurgu, insanın içine dokunan ve pek kimselerin girmediği dünyaya girmiş bir kitap bu. Kitabı 20-25 TL civarında bulabilirsiniz. Ünlü yazar Jack London'un Amerika kıtasında yaptığı macera dolu hikayesini anlatan bir yol kitabı yol. Yazarın maceracı ve serseri kişiliğinin tüm yansımalarını bu kitapta göreceksiniz. Kaçak binilen trenler, açlık ve soğuk ile yapılan mücadeleler, dilenciliğe kadar varan hikayeler Jack London'ın dilinden okuyacaksınız. Kitabı 6-7 lira civarında bulabilirsiniz. Bir çocuk kitabı gibi lanse edilse de Jules Verne'nin 80 Günde Devri Alem kitabı dünya turu yapma hayali kuran pek çok kişiye ilham olmuş bir kitap. Her yaşta okunduğunda farklı tatlar alabileceğiniz kitap Londralı bir beyefendi olan Phileas Fogg ile yardımcısı Passepartou'nun 80 günde dünyayı dolaşma hikayesini anlatıyor. 80 Günde Devri Alem, bir çok yayınevinden çıktı. 5-6 lira civarında pek çok internet sitesinde bulabilirsiniz. Jules Verne'nin tek ilham veren kitabı bu değil elbette. Dünyanın Sonundaki Fener, Ay'a Yolculuk, Denizler Altında Yirmi Bin Fersah gibi yazarın hayal gücünün zenginliğini görebileceğiniz ve ilham alabileceğiniz pek çok kitabı var. Kitaplarını set olarak da alma imkanınız var. İstanbul'u keşfetmek isteyen herkesin eline alıp sokak sokak gezip bu kadim şehri semt semt tanıyacağı bir rehber kitap İstanbul Gezi Rehberi. Ben İstanbul'u keşfetmeye başladığımda almış ve çok faydalanmıştım bu kitaptan. Murat Belge bu gezi rehberine kendi tarzını ve hikayelerini eklediği için kuru kuru bir gezi rehberi olmaktan da çıkıyor kitap. Bu yazıyı yazarken kitabı aradığım internet sitelerininin hiçbirinde maalesef stok yoktu. Umarım kitabın yeni baskıları yayınlanmaya devam eder. Son satış fiyatı 50 TL civarında idi. Bu kitapların sayısı elbette çok daha fazla artırılabilir. Ancak bugün gidip "ilham verecek seyahat kitapları almak istiyorum, hangilerini almalıyım" diyenler için bir liste oluşturmaya çalıştım. Sizin başka önerileriniz varsa yorum olarak eklemeyi unutmayın! Çok güzel bir liste olmuş Sevil. Seksen Günde Devrialem beni çocukluğuma getirdi. Bu kitabı ilk okuduğumda içimde seyahat etme tutkusu başlamıştı. Umarım başkalarına da ilham kaynağı olur. Bu zor günleri daha çok üreterek atlatmak dileklerimle. O günlere geri dönmek bazen çok iyi geliyor.


Dünyamız çok hızlı değişiyor, sosyal medya, ulaşımın kolaylaşması derken her geçen gün yola çıkan kadın gezgin sayısı artıyor ve bu durum beni çok mutlu ediyor. Benim gençliğimde önümüzde çok az örnek vardı ve düşe kalka kendi kendimize yolumuzu bulduk. Şimdi gençler o kadar şanslı ki, önlerinde pek çok iyi örnek var. Benim de takip ettiğim, ilham veren Türk kadın gezginler arasından bir seçme yaptım. İlham almak için hepsini takibe almanızı öneririm. Bu listede yer alan kadınlar bana gerçekten ilham olanlar. Yüksek takipçili instagrammer veya youtuberlar değil. Gezmenin sonuna kadar hakkını veren, görüntü olsun diye değil gerçekten zevk aldıkları için gezen kadınlar. Deniz ablamız, gezginlerin Deniz ablası. İlerleyen yaşına rağmen, emekli maaşı ile dünya kazan o kepçe gezen özgür bir kadın Deniz ablamız. İzmir'de yaşıyor ama yılın büyük bir kısmını dünyanın ilginç yerlerinde geçiriyor. Deniz Dağaşan, yaşınız kaç olursa olsun seyahat edebileceğiniz konusunda ilham veriyor! Şükran, çok okuyan mı bilir çok gezen mi bilir sorusuna cevap niteliğinde bir gezgin. Gittiği yerleri, geleneklerini iyi araştıran, ressamlar ve yazarların evlerini ziyaret eden ve bloguna çok keyifli bir dil ile aktaran bir gezgin kadın. Biz daha Sultanahmet'te gezerken o dünyanın farklı yerlerinde fink atıyormuş. Çalışırken pek çok ülkeyi gezmiş olan Şükran şimdi emeklilik günlerinin tadını çıkarıyor. Ondan öğrenecek çok şeyimiz var, bu nedenle bazı yazılarımda onun bloguna referans veriyorum. Şükran'ı blogu Pustoodunya. com ve Instagram'da Pustoo Dünya takip edebilirsiniz. Şükran Onuk, dolu dolu gezmek, gezerken gezdiğiniz ülkenin sanatı, kültürü konusunda ne kadar bilgili olursanız gezmekten o kadar keyif alacağınız konusunda ilham veriyor. Gülçin tanıdığım ilk gezginlerden biri. Önce sırt çantası ile sonra da motosikleti ile dünyanın altını üstüne getiriyor. Kurumsal hayatı bırakıp yollara düşenlerden biri Gülçin. Geçtiğimiz yıl Avrupa ve Afrika kıtasının neredeyse tamamını motosikleti ile geçti, önümüzdeki günlerde ise Amerika kıtasına doğru devam etmeyi planlıyor. Haa bu arada geçen yıl bir de meme kanserini yendi ve bu konuda bir sosyal sorumluluk projesine imza attı. Boşuna heveslenmeyin, onun enerjisine yetişemezsiniz, o bir hiperaktif. Ama keyifle takip edebilirsiniz. Gülçin'i Tatligezgin. com internet sitesinde, Tatlı Gezgin instagram hesabından veya Tatlı Gezgin Youtube kanalından takip edebilirsiniz. Gülçin Söğüt, hayatta başınıza ne gelirse gelsin yola devam edebileceğiniz konusunda ilham veriyor. Sevgili Oya ile sigortacılık günlerimde tanışmış ve sonradan ikimizin ortak noktasının gezmek olduğunu farketmiştik. Kurumsal hayatı bıraksa da kendi sigorta işini kurdu Oya, böylece daha rahat gezebiliyor. Oya, dünyanın farklı kültürlerini keşfetmeye bayılır, ilginç festivaller bulur, onların peşine düşer ve harika fotoğraflar çeker. Oya, gittiği yerleri Benimlegez. com adlı blogunda detaylıca yazıyor. Instagram'da Benimlegez hesabında eğlenceli fotoğraflarını paylaşıyor. Oya Yıldız, gezmek için gittiğiniz yerlerin kültürlerine derinlemesine inme konusunda ilham veriyor. Biz çocukla sahile bile inemiyoruz diyenler Melike'yi takibe alsın derim. Melike eczacı, yoğun bir iş temposu var, bunun yanında küçük yaşta iki çocuğu var. Hem çok güzel geziyor, bazen eşiyle yalnız kaçamaklar, çoğunlukla çocukları ile dünyanın altını üstüne getiriyor. Bitti mi bitmedi! Ayagimintozuyla. net adlı blogunda deneyimlerini paylaşıyor, ve Ayağımın Tozuyla instagram hesabında fotoğraflarını paylaşıyor. İki çocuk ile tüm bunlara nasıl yetişiyor inanın ben de bilmiyorum. Melike Kutlay Cengiz, çocukla hem de iki çocukla gezmek konusunda ilham veriyor. Seyahatlerini keyifle takip ettiğim bir başka gezgin kadın da Melek. Onun da bir kızı var, kimi zaman kızı ve eşi ile kimi zaman sadece eşi ile kimi zaman arkadaşlarıyla seyahatlere çıkıyor. Sadece yurt dışı değil, Türkiye içinde de bol bol seyahat ediyor ve ilham veriyor. Gezdiği yerlerdeki deneyimlerini çok detaylı bir şekilde Bavulumdakihikaye. com adlı blogunda ve Bavulumdaki Hikaye instagram hesabında paylaşıyor. Fotoğraflarına da bayıldığımız söylemeden edemeyeceğim. Melek Nur Fidan, gezilerinizi kalite bir şekilde paylaşmak konusunda ilham veriyor. İşi bırakıp kendini yollara vuran kadınlardan biri Hale Sargın. Güney Amerika'da sırt çantalı başladığı yolculuğu bisiklet ile devam etti, artık oralara yerleşti ve seyahat etmeye devam ediyor, Güney Amerika'yı merak edenlere o bölgeleri gezdiriyor, 8 senedir yollarda. Blogu isimgucumgezmek. com altında deneyimlerini yazıyor, instagramda Hale Sargın hesabında fotoğraflarını paylaşıyor, youtube Hale Sargın kanalında ise kanlı canlı gezilerini paylaşıyor. Hale Sargın, dünyayı farklı yollarla keşfetmek konusunda ilham veriyor. İlham vermek deyince Cemre'den bahsetmemek olmaz. Cemre, Gezgin Kadınlar platformunu "Türkiye'de gezgin kadınlar var" sloganı ile kurdu ve gezen, gezmeyi seven, gezmek isteyip cesaret edemeyen kadınları bir araya getirdi. Bugün kocaman bir aileye dönüştüler. Gezgin Kadınlar instagram hesabı, facebook grubu ve Gezginkadinlar. com internet sitesinde gezen diğer kadınlar ile biraraya gelebilirsiniz. Cemre Nur Meleke, tüm kadınların gönüllerince seyahat edebilecekleri konusunda ilham veriyor. Moğolistan'a gitmeden önce araştırma yaparken bulmuştum İki Kadın Bir Dünya'yı. Kurumsal hayatlarına ara verip dünya turuna çıkmış iki kadın. Moğolistan ile ilgili sorularıma verdikleri sıcak ve samimi cevaplar ile birden kanım kaynamıştı. Onlar dünya turunu bitirip Türkiye'ye dönünce bir Gezgin Kadınlar buluşmasında yüz yüze tanıştık. Şimdi Banu Türkiye'deki işine geri döndü, Ferda ise Dubai'de çalışmaya hayatına döndü. İkisi de her fırsatta gezmeye devam ediyor. İki Kadın Bir Dünya instagram hesabını ise artık sadece Ferda yönetiyor. Bu iki kadın, samimiyet ve güleryüzün tüm kapıları açacağı konusunda ilham veriyor. Ferda ile yaptığımız röportajı okumak için tıklayın. Esra Uğurlu, yola çıkmak için hiçbir engelimiz olmadığı konusunda ilham veriyor. Esra ile yaptığımız röportajı okumak için tıklayın. Bir başka Esra 🙂 Esra evlenip Bursa'ya yerleşince iş hayatından uzaklaşıyor ve kendini seyahatlerine adıyor. Instagram hesabında seyahat etmek isteyenlere ucuz uçak biletlerinden fotoğraf çekme tüyolarına kadar seyahatlerde işlerine yarayabilecek bir sürü faydalı bilgi paylaşıyor. Esra ile ilgili benim en sevdiğim şey, faydasız hiçbir şey paylaşmıyor olması. Hikayeleri, paylaşımları, blog yazıları faydalı bilgiler ile dolu. Bir de fotoğrafları pek güzel. Esrageziyor instagram hesabı artık bir fenomen, Esrageziyor. com adlı blogunda da pek çok faydalı yazı bulabilirsiniz. Esra Berber Başlar, seyahat etmenin zor birşey olmadığı, isteyen herkesin uygun fiyata seyahat edebileceği konusunda ilham veriyor. Bir insan kendini fiziksel olarak ne kadar zorlayabilir? Günlerce hiçbir ulaşım aracı kullanmadan, sırtında çantası ile, tek başına bilmediği bir coğrafyada yürüyerek olabilir mi? İşte o kişi Dicle Doğan. Aslen bir dans sanatçısı yani bedeni ile hayatını kazanan Dicle, o bedenini tüm limitlerine kadar zorluyor, dünyanın farklı ülkelerinde binlerce kilometre yürüdü bu güne kadar. Şimdi de Japonya'da bir haç yolunu yürüyor. Dicle'yi instagram'da hareket amiri hesabından veya hareketamiri. com adlı blogundan takip edebilirsiniz. Dicle Doğan, insan zihni ve bedeninin her türlü zorluğa nasıl adapte olabildiği konusunda ilham veriyor. Bu listeyi sonsuza kadar uzatabiliriz elbette. Ne mutlu ki, artık Türkiye'de gezen çok sayıda kadın var. Ben okumaktan, izlemekten, dinlemekten keyif aldığım kadın gezginleri paylaşmaya çalıştım. Sizin de takip ettiğiniz ve ilham verdiğini düşündüğünüz kadın gezginler varsa yorumlara eklemeyi unutmayın! çok teşekkürler, listende yer almak çok sevindirdi. Kadınlarımızın özgürce dünyanın her noktasına gidebileceğini her birimiz ispatıyız. Umarım ülkemizdeki her bir kadın, kadınlarımız evlerinin içinde de özgür olabilecek duruma gelirler. Düşüncelerinde özgür bireyler yetiştirsinler bana yeter! Listenin çoğunu tanıyor olmak mutluluk verici. İyi ki varsınız kızlar Şükranın hamaratlığından, Ferda'nın deliliğinden falan bahsetmemişsin ama takibe alanlar zamanla anlayacaktır!


Yurtdışına çıkarken gitmek istediğiniz ülkeye girebilmek için iki ana ihtiyacınız var; birincisi pasaport, ikincisi ise eğer Türkiye'den vize isteyen ülkelerden biriyse vize. Özellikle Avrupa'ya girişte schengen ve İngiltere vizesiyle ilgili çok soru alıyorum. Ben de İngiltere vizesi başvurusu için için yapılması gerekenleri toparlayayım istedim. İngiltere vize başvuruları için bir aracı kurumla çalışıyor: World Brigde adında. Evraklarla buraya başvurmanız gerekiyor ancak önce Birleşik Krallık'ın internet sitesinden gerekli başvuru işlemleri tamamlamanız gerekiyor. - Vize başvurusunu online olarak yapmalısınız. http://www. visa4uk. fco. gov. uk/ApplyNow. aspx linkinden başvuru sayfasına ulaşabilirsiniz. - Vize başvuru ücretini yine online olarak ve sadece USD olarak ödeyebiliyorsunuz. - Online başvuru sonrasında e-posta adresinize başvuru numaranız gönderilecek. - Ankara, Bursa, Gaziantep, İstanbul ve İzmir'de bulunan vize başvuru merkezlerinden birinde için randevu almalısınız. - Online yaptığınız başvuru evraklarının çıktısını alıp imzalamasınız. - Aracı firma sizin biometrik fotoğrafınızı çekecek, parmak izinizi alacak. - 2-3 hafta içinde pasaportunuz ve başvuru belgelerinizi dilerseniz başvurduğunuz aracıdan alabilirsiniz, dilerseniz kurye ile adresinize gönderiliyor. Web sitelerinde 3 ay öncesinden başvurun gibi bir not var ama benimki 10 günde çıkmıştı. Siz yine de riske atmamak için mümkün olduğunca erken başvurun. Ben aşağıya turistik ziyaret için alınan vize ücretlerini yazdım, diğer ücretler için bu linke bakabilirsiniz. Yine genel başvuru için gerekli belgeleri burada yazıyorum. - Vize başvuru formunun çıktısı - Geziye dair uçak biletleri ve otel rezervasyonları - 1 adet fotoğraf - Varsa geçmiş pasaportlarınız - Evliyseniz evlilik cüzdanı fotokopisi - Gelir durumunuza dair evraklar Güzel bir yazı olmuş, haftaya vize işlemlerine başlayacaktım, iyi denk geldi doğrusu.. İngiltere'nin bir de Fast Track uygulaması var, eğer son 5 yıl içinde Birleşik Krallık ülkelerinden birine ya da Schengen bölgesine giriş yaptıysanız Fast Track olarak değerlendiriliyorsunuz ve oldukça hızlı işlem görüyor başvurunuz. Ben şans eseri buna denk gelmiştim ve kargo dahil 48 saat dolmadan vizemi alabilmiştim. Schengen ile İngiltere vizesinin ilgisi yok birbiri ile, fast track süreci hızlandırmak için sadece. Fast track olayını biraz daha açıklar mısınız? ben 4 yıl önce giriş çıkış yaptım bu yaz tekrar gitmek istiyorum. Fast track olayından nasıl yararlanabilirim. Yok siz sadece standart olarak yapmanız gerekenleri yapıyorsunuz. Dediğim gibi son 5 yıl içinde Schengen ya da İngiltere vizesi aldıysanız onlar daha hızlı değerlendiriyor başvuruyu.


Irak Cumhuriyeti topraklarına giriş yapmak, Irak oturum izni almak istiyorsanız bazı koşulları yerine getirmeniz gerekecektir. Aksi taktirde sadece giriş yapmak için değil çıkış konusunda da sıkıntılar yaşayabilirsiniz. Geçerli bir pasaportunuzun bulunduğunu ispatlamanız gerekmektedir. Bu pasaportu ülkenizde bulunan yetkili makamlardan alabileceğiniz gibi belgenin bulunduğu ülkeye dönüşünüzün yetkisini veren evrakları da almanız gerekecektir. Kişiler pasaportlarında ya da seyahat belgelerinde işaretlenmiş bir giriş vizesine sahip olduklarını yani bulundurduklarını belirtmelidirler. - Ayrıca bir başka vize ise üç ay içerisinde bir defa size izin verecek ve 7 günü aşmayacak olan bir ikamet vizesidir. - Vizesiz geçiş vizesi verilen tarih itibari ile üç ay içerisinde yetkisi bulunmayan makamlar tarafından durmaksızın Irak topraklarından geçmenize olanak sağlayacak bir vizedir. - Dışişleri Bakanı tarafından verilen talimatlara istinaden verilen vizeye ise diplomasi vizesi denilir. - Turist vizesi alırsanız 3 ay içerisinde ülkeye bir kere giriş yapma hakkına sahip olursunuz. Bu girişiniz sırasında bir ay boyunca ülkede ikamet etme hakkınız bulunmaktadır. Irakta ikamet görevlileri bulunmaktadır. İkamet yetkisi bulunan bu kişilere İstihbarat Genel Müdürlüğü tarafından bir takım yetkiler verilmiştir. Irak'a gelen kişilerin kendisini engelleyen sebeplerden dolayı eğer giriş vizesi alamadıysa İkamet Görevlileri devreye girer. Irak topraklarına giriş yapmak için bir vizeye ihtiyacınız olacaktır. Giriş vizelerini Irak konsolosluğundan alabileceğiniz gibi bakan tarafından görevlendirilmiş ve bu işler ile ilgilenen kişiler tarafından da alabilirsiniz. Vize sahibi kişiler bu sayede Irak Cumhuriyeti'ne adım atabilirler. Irak topraklarında ikamet etmek isteyen yabancıların mutlaka bir ırak ikamet belgeleri alması gerekmektedir. Yetkili makamlar tarafından verilen kararlar gerekçesinde kişiler Irak topraklarından çıkarılarak sınır dışı edilebilmektedir. Irak ziyaretleri için temkinli ve her zaman dikkatli olunması önerilmektedir. Özellikle Musul, El Kaimi, Hawihaj gibi yerlere giden yolcuların mümkünse tek başlarına gitmemeleri önerilmektedir. Irak yabancıların güvenliği için bazen tehlike oluşturmaktadır. Vatandaşlık başvurusunda bulunmak isteyen yabancıların Bakanlık tarafından öngörülmüş olan formu eksiksiz olarak tamamlamaları gerekmektedir. İsrail hariç diğer ülkelerden olan yabancılar ırak sınırları içerisinde 20 yıl için 10 yıldan az olmamak koşulu ile otururlarsa eğer vatandaşlık için başvuru yapabilme hakkına sahip olurlar. Ayrıca vatandaşlık hakkına sahip olmak kadar haktan vazgeçerek vatandaşlığı bırakmak da sizin elinizde olan bir karardır. Baş parmak iziniz ile beraber bu konu hakkında imzanız alınacaktır. Daha sonra konsoloslukta imzalanacaktır ve Irak uyruğunu terk etmeniz ile ilgili size bir form doldurtulacaktır.


9 yıl ara ile İran'a iki kez gitme imkanım oldu. İlkinde havayolu ile ikincisinde ise karayolu ile gittiğim ülke 9 yılda pek az değişmişti. Bu seyahatlerim sırasında İran'a özgü dikkatimi çeken detayları ve işinize yarayabilecek İran'a gitmeden bilmeniz gerekenler listesini, İran gezi notları altında toparladım. İran vize istiyor mu, Türklere nasıl bakıyorlar, ne yiyor ne içiyor, nasıl yaşıyorlar, turist olarak dikkat edilmesi gerekenler ve İran'da günlük yaşama dair işinize yarayacak pek çok bilgi bu yazıda sizi bekliyor! Madem İran'a gitmeyi düşünüyorsunuz, ilk bilmemiz gereken tabii ki vize uygulaması. İran, Türk vatandaşlarından 90 güne kadar vize istemiyor. Sadece pasaportunuz ile İran'a giriş yapabilirsiniz. Ancak pasaportunuzda İsrail vizeniz varsa, İsrail'e giriş-çıkış yaptıysanız İran kesin olarak sizi ülkeye almıyor. Eğer İsrail'den sonra İran'a gitmek gibi bir planınız varsa; yeni bir pasaport çıkarmanız en güvenilir yöntem olacaktır. İkinci pasaport nasıl çıkarılır? yazım çok işinize yarayacaktır. İran'da pek çok konuda bir standart yakalamanız zor açıkçası. Pasaporta damga basma konusu da bu nedenle muallakta. - İran'a havayolu ile geliyorsanız; pasaportunuza giriş damgası basılmıyor. - İran'a karayolu ile geliyorsanız; pasaportunuza giriş damgası basılıyor. Bu damga neden önemli diyeceksiniz, eğer pasaportunuzda İran'a giriş damgası varsa Amerika'ya girişte sıkıntı yaşama ihtimaliniz yüksek. Bu nedenle eğer seyahat planlarınızda Amerika Birleşik Devletleri'ne gitmek varsa ikinci pasaport iyi bir alternatif olacaktır. Öncelikle İran'da kadınlar sosyal hayatın içinde ve çok aktifler. Kadın kadına akşam dışarı çıkan gruplar, birlikte tatile çıkan genç kızlar görebilir, taksi kullanan kadın şoförlerin arabalarına binebilirsiniz. Bunlar işin toz pembe kısımları. İran'da bulunan bütün kadınlar başlarını örtmek zorunda. Çok sıkı bir örtü olmasa da bu bir zorunluluk. Eğer başınız açık halde polise yakalanırsanız göz altına alınıyor ve cezalandırılıyorsunuz. Kadın kanun karşısında çoğunlukla ikinci sınıf vatandaş. Kadından yana olan belki de tek uygulama boşanma durumunda erkeğin kadına yüksek tazminat ödemesi durumu. İran, günümüzden 3500 yıl önce kadın ve erkeğin eşitliğini savunan Zerdüştlük dininin ortaya çıktığı coğrafya ve bugün gelinen noktaya bakın. İran'da kadınların şarkı söylemesi, dans etmesi yasak. Kültüründe müziğin önemli bir yer kapladığı bir medeniyetin geldiği son noktada kadın şarkıcıları ülkelerine giremiyor. Konuştuğum bütün kadınlar üzerlerinde çok fazla baskı olduğunu, çok mutsuz olduklarını ve İran'dan gitmek istediklerini söylüyor. İmkan yakalayan pek çok eğitimli İranlı kadın ve erkek ülkesini terk ediyor. Kadınların durumuna üzülen çok sayıda da erkek var, Karısı ülkeyi terk etmek istediği için onu destekleyen, karısının durumuna gönlü dayanmayan erkekler. Bu baskıcı rejim herkesi dinden soğutmuş, insanlar gerçek fikirlerini dile getirebilse ülkede dinsiz oranı epey yüksek çıkar. Ancak kimsenin bu bilgiyi resmi olarak açıklaması mümkün değil. Ne yazık ki ülkede hiç kimse bir şeylerin düzeleceğine inanmıyor. En ufak bir muhalif harekette bulunanlar evlerinden alınıyor ve bir daha haber alınamıyor. 1800 civarı kişinin tek seferde ortadan kaybolduğu olaylar yaşanmış. Bu nedenle kimse sesini çıkaramıyor. Umudunu yitirmiş, tek çözümü ülkelerini terk etmekte gören büyük bir kesim var maalesef. Ülkenin ekonomisi her geçen gün kötüye gidiyor. Uluslararası ambargolar ve kötü ekonomi yönetim yüzünden ellerinde çok ciddi doğal kaynaklar olmasına rağmen faydalanamıyorlar. İran'da Türkçe çok yaygın bir dil, Türkiye sınırına yaklaştıkça, ülkenin kuzeybatısında Azeri nüfus ile paralel şekilde Türkçe konuşulma oranı %80'lere ulaşıyor. Tahran'da %50'ler civarında, aşağıya indikçe oran azalıyor. Konuştukları Türkçe çok anlaşılır bir Türkçe olduğundan iletişim kurmak çok kolay. İran'da iletişim kurmanın bir diğer kolaylığı da Türkçe ve Farsça arasında çok fazla ortak kelime olması. Ülkenin güneyine indikçe turistlerle İngilizce konuşma oranı artıyor ama bazen İngilizce anlaşamayınca ben direkt Türkçeye dönüyordum, aradaki ortak kelimelerden Türkçe bilmeseler dahi kolayca anlaştık. İranlılar Türkleri çok seviyorlar. Türkiye'den geldiğimizi duyunca "kardeşiz" söylemine geçiyorlar. Ekonomik kriz öncesi Türkiye'ye çok gidip geliyorlarmış. Onlar için hayal ülke gibiyiz. Benzer durumu Ortadoğu'da başka ülkelerde de yaşamıştım. İran'da çok fazla Türk grup yaşıyor. Sadece Azeriler değil, ülkenin farklı bölgelerinde farklı boylardan gelen Türkler var. Azerilerden sonra, Hamadan Türkleri ve Kaşkay Türkleri en çok karşılaştıklarım oldu. İranlılar genel olarak çok sıcak kanlı. Hele Türkiye'den geldik deyince hemen bir çaya davet ediyorlar. Türk dizileri İran'da çok popüler. Ortak noktanız olsun isterseniz birkaç dizi öğrenmenizde fayda var, bende hiç Türk dizisi kültürü olmayınca sordukları oyuncuları/dizileri hiç bilemedim. İran'da herhangi bir konuda standart bulmanız oldukça zor demiş miydim? Bu standartsızlık para birimine kadar yansımış durumda. İran'ın resmi para birimi Riyal, ancak sokakta kullanılan para birimi Riyal'den bir sıfır atılarak kullanılan Tümen. Size dışarıda fiyat verilirken %90 Tümen olarak söylenecek, ancak turist olduğunuzu görünce Riyal söyleyenler de olacak. Tümen-Riyal karmaşasının önlenmesi için bazı banknotların üzerinde okumayı kolaylaştıran düzenlemeler yapılmış. Mesela yukarıdaki fotoğraftaki 100.000 Riyal'e bakarsanız başta "10" kısmının ayrıştırıldığını ve paranın sol alt köşesinde 10 yazdığını göreceksiniz. Bu 10bin Tümen demek. Riyal-Tümen dönüşümü yeterince karışık değilmiş gibi Tümen'den de sıfır atarak paranın üstüne yazmaları harika olmuş cidden. Para karmaşasının bir diğer nedeni de aynı paranın farklı banknotları olması. Yani 500.000 Riyal'in banknot boyu ve renkleri farklı olan birkaç versiyonu var. Para konusunu çözmek zaten zorken, bu banknotlar da iyice kafa karıştırıyor. İranlılar bu karmaşaya alışık oldukları için siz para öderken mutlaka yardımcı oluyorlar. İran para birimi ile ilgili bir diğer karmaşa ise Riyal kurunun resmi kuru ile sokak kuru arasında neredeyse yarı yarıya fark olması. Bankada döviz bozdurursanız resmi kur uygulanacağı için büyük zarar ediyorsunuz, bu nedenle döviz bozmak için en uygun yerler döviz büroları. Sokakta seyyar döviz bozan insanlar da var ama sahte para gibi riskleri olabiliyormuş, en güvenlisi döviz büroları. İran'da Visa, Mastercard, American Express kredi kartlarını kullanamıyorsunuz. Kart kullandığınız durumlarda ise resmi kur üzerinden tahsilat yapılıyor, bu da sizi yarı yarıya zarara sokuyor. Bu nedenle İran'a giderken ihtiyaç duyacağınız parayı nakit olarak yanınızda götürmeniz gerekiyor. Usd, Euro veya TL götürebilirsiniz yanınızda. Türk Lirası'nı her yerde bozduramayabilirsiniz, en garantisi Euro veya Usd götürmeniz. İran'da şeriat kanunlarının uygulanmasının bir faydası var, o da cezaların ağır olması nedeniyle ülkede suç oranının düşük olması. İran, tek başıma bir kadın olarak gezerken kendimi en güvende hissettiğim ülkelerden biri. Gece geç saatlerde dahi sokaklar hareketli ve güvenli. Yine de hatırlatmakta fayda var tabii, ekonomik kısıtlamalar yüzünden İran'da son 3 yılda para birimi 10 kat değer kaybetmiş, dolayısıyla çok ciddi bir fakirleşme var. Bu fakirleşmenin getirdiği, daha önce hiç görülmeyen, hırsızlık olayları başlamış son yıllarda. Ayrıca Afganistan ve Pakistan'dan gelen göçmenler nedeniyle de suç oranlarında artış olduğu söyleniyor. İran'da kendimi rahatsız hissettiğim tek yer Tahran oldu, o da İran'dan bağımsız olarak kalabalık bir şehirde yaşanabilecek bir tedirginlik diyelim. Kalabalığın içinde garip bakışları hissedebiliyorsunuz ara sıra, ancak o bakışlara İstanbul'da da sık sık rastlıyorum. İran'ın popüler rotası olan Tahran-İsfahan-Şiraz-Yezd hattını görmek istiyorsanız gitmek için en iyi dönem Nisan-Mayıs ayları. Mayıs'tan sonra ülkenin orta ve güneyinde sıcaklıklar dayanılmaz seviyelere çıkabilir. Nisan'da Nevruz'a denk gelecek şekilde seyahatinizi planlarsanız ülkenin en hareketli dönemini de görme şansınız olur, ancak yüksek sezon nedeniyle fiyatlar daha yüksek ve otellerde yer bulma sıkıntısı olabilir. Ülkenin güneyindeki adalara gitmeyi düşünüyorsanız; o zaman kesinlikle kış aylarını tercih etmelisiniz. Pers Körfezi ve Hint Okyanusu kıyıları için de kış ayları gitmek için en uygun zamanlar. İran'da bambaşka bir deneyim yaşamak isterseniz de Ocak-Şubat döneminde İran'ın Kürdistan eyaleti, Hewraman bölgesinde yaşayan Gorani Kürtleri, Pir Şaliyar'ı andıkları temsili bir düğün yapıyorlar. Ben gitmedim ama gitmek isterseniz Atlas Dergisi'nin Pirlerin Düğünü yazısına göz atabilirsiniz. İran'da ülke içi ulaşım seçenekleri çok fazla ve ülkede benzinin çok ucuz olması nedeniyle de uygun fiyatlı. İran'da şehirlerarası ulaşım için; otobüs, tren, uçak, araç kiralama veya şoförlü araç seçeneklerinden biri veya birkaçını değerlendirebilirsiniz. Ben şehir içinde tüm ulaşımlarımı taksi ile yaptım. Taksileri yoldan çevirirseniz gideceğiniz yeri söyleyip pazarlık etmeniz gerekiyor. Genelde indirim yapıyorlar. Ancak İran'da kullanabileceğiniz Uber benzeri bir taksi uygulaması var; Snapp. Bu uygulama üzerinden taksi ayarladığınızda yoldan çevirdiğiniz fiyatların yarısından bile daha ucuza geliyor. Snapp taksi uygulamasını kullanabilmeniz için İran GSM hattınız olması gerekiyor. snapp. ir adresi üzerinden uygulamaya ulaşabilirsiniz. Snapp uygulamasının İngilizce seçeneği de var. İran'da şehirlerarası yolculuklar için de taksi kullanımı çok yaygın. Bu kısım tamamen pazarlığa tabii. Mesela ben Kashan'dan İsfahan'a geçerken arada Abyaneh'e uğramak istediğim için birkaç durak daha ekleyip taksi ile oraya, oraya yakın bir şehirden de İsfahan'a da yine taksi ile geçtim. Bu yolcuğum yaklaşık 30 Usd'ye mal oldu. İran'da şehirlerarası seyahat etmenin en ucuz ve konforlu yolu otobüs. İran'da otobüs ile seyahat edecekseniz; iran.1stquest. com sitesinden otobüs durakları, fiyatları ve saatlerine bakabilirsiniz. Ancak İran kredi kartınız olmadan buradan veya herhangi başka bir uygulamadan otobüs bileti alamıyorsunuz. Ben kaldığım yerde çalışanlardan benim için otobüs bileti rezervasyonu yapmalarını veya online bilet almalarını rica ettim, onlara elden nakit olarak bilet ücretini ödedim. İran'da otobüs bileti fiyatları mesafeye göre değişmekle birlikte benim en uzun 12-13 saat süren Şiraz-Tahran otobüsümün fiyatı 4-5 Usd civarı idi. Kalabalık dönemde, uzun mesafelere en fazla 7 Usd ödersiniz muhtemelen. İran'da otobüs bileti alırken aldığınız biletin VIP olmasına dikkat edin. VIP otobüslerde koltuk araları çok geniş, yatma açısı çok geniş, tekli koltuk seçeneği var ve otobüs koltukları gerçekten rahat. Pandemiden önce bisküvi-çay ikramı da vardı ama pandemiyle beraber maalesef onlar ortadan kalkmış. İran'da otobüs bileti alırken dikkat etmeniz gereken bir nokta da şehirdeki hangi terminalden otobüsünüzün kalktığı. Mesela Tahran'da dört ve İsfahan'da üç ayrı otobüs terminali var. Özellikle otobüse bineceğinizde gidiş terminalinizin hangisi olduğunu doğru bilmeniz önemli. İran'da otobüslerin hep geç kalktığını söylemem lazım. Yarım saatten az rötarlı kalkan otobüse hiç denk gelmedim. İran'da ülke içinde mesafeler uzak olduğu için ulaşım seçeneklerinden biri de uçak. Ancak uçak biletini Türkiye'den alırsanız resmi kur nedeniyle neredeyse iki kat fazla para ödeyeceğinizi bilmenizi isterim. İran içi uçuşlarınızın biletlerini İran'a geldikten sonra İran'daki acentelerden hallederseniz son dakika da olsa uyguna alma şansınız var. Mesela Tahran'dan Kerman'a 27 Usd'ye bilet alabiliyorsunuz veya Şiraz'dan Tebriz'e 40 Usd civarına. İran'da uçak konusunda bir notum daha var ki, havalimanlarında uzun kuyruklar var. Herşey yavaş işliyor, bu nedenle uçuşunuz için geç kalmamaya dikkat edin. - Harita traveltoiran. sbm724. ir sitesinden alınmıştır. İran'da oldukça geniş bir tren hattı bulunuyor, yukarıdaki harita size bir nebze fikir verecektir. Hatta Van'dan İran'a tren ile geçmek mümkün. Tren saatleri bana uymadığı için İran'da tren deneyimi yaşamadım, bu nedenle bu konuda detaylı bilgi veremiyorum. İran'da internet kullanımı ile ilgili kafalardaki soru işaretlerine cevap olmaya geldim. Öncelikle, İran'da internet var! Whatsupp, telegram, tiktok ve instagram kullanılabiliyor. Ancak Facebook, Netflix ve Youtube'a kısıtlama var. Bu uygulamaları kullanmak isterseniz VPN kullanmanız gerekiyor. Ben VPN'e gerek görmedim. Oteller ve konaklama yerlerinin çoğunda wifi var. Ancak restoran ve kafelerin çok azında wifi var. Yani gün içinde internet kullanmak isterseniz bir GSM hattı ve internet paketi almanız iyi olur. İran'ın en yaygın operatörü İran Cell. Pek çok yerde mağazaları var. İran'a havayolu ile geliyorsanız havalimanındaki ofislerinden hat alabilirsiniz. Hat ücretleri çok düşük. 10 TL gibi bir rakama hat alabiliyorsunuz ancak hattın açılması bir günü bulabiliyormuş. Hattı alırken de kullanacağınızı düşündüğünüz internet paketini satın alıyorsunuz. Ben İran'a Perşembe gece geç saatte girdiğim ve Cuma günü de heryer gibi GSM bayileri de kapalı olduğu için kaldığım otelden hat konusunda yardım aldım. Kendi adlarına aldıkları kontörlü hattı size veriyorlar, bu İran'da çok yayın bir uygulama, konakladığınız yere sorabilirsiniz. 15 GB internet için toplam 5 euro verdim. Helali hoş olsun. Van'dan Tebriz'e karadan minibüs ile geçmiştim. Sınırda toz toprak içinde 2 saatten fazla bizi getiren aracı beklemiş, oldukça yorulmuştum. İran'ın sınıra yakın şehri olan Khoy'da yemek molası vermiş, karnım doyunca biraz rahatlamıştım. İran'a henüz girdiğim için baş örtüsü konusuna henüz alışamamıştım. Araç içinde başımı sürekli örtmesem de bir yerleşim yerinden geçerken veya kontrol noktalarında başımı örtmem gerektiğini de hızlıca öğrenmiştim. Yemekten sonra yeniden yola koyulduğumuzda arabada içim geçmiş, yeniden durduğumuzu farkettiğimde bir asker "hanım, hanım" diyerek benden pasaportumu istiyordu. Karşımda askeri görünce elim baş örtüme gitti ama geç kalmıştım. "Tabii beni görünce örtersin başını..." diyen askerin sesi kulaklarımda çınladı. O sırada araçtaki İranlı bir kız ile göz göze geldiğimde geç kaldığımı farkettim. Khoy şehri çıkışında bir kontrol noktasındaydık. Minibüsteki herkesin pasaportunu alıp gitti asker. Geri geldiğinden bana ve bir yabancı kadına daha "araçtan inin, telefonlarınızı verin" dendi. O sırada araç şöforüne baktım, gözlerimle "ne oluyor" demeye çalıştım. "Sadece birkaç soru soracaklar, birşey yok" dedi. Bizi bir konteynerden bozma ofisin kapısına getirdi, "burada bekleyin" deyip içeri girdi asker. İçeriye girenler, çıkanlar, ne olduğu belirsiz. Askerlerin bazıları Türkçe konuşuyor. Bu arada akşam 9 civarı, hava da buz gibi. Araçtan ince bir ceketle inmişim, ne olacağını bilmeden. Yarım saat kadar kapının önünde bekledikten sonra "soğuk, daha bekleyecek miyiz?" diye sorunca "girin içeride bekleyin" dedi biri. İçeride sorgulanan bizim gibi insanlar var. İran'a neden geldin, kimsin, ne iş yaparsın, anan/baban ne yapar, kardeşlerin ne yapar, soruyorlar da soruyorlar. Kimsenin özeli yok, bizim yanımızda başka insanlar sorgulanıyor. Birinin telefonunu alıp whatsupp, instagram, fotoğrafları, mesajları, neyi varsa tek tek bakıp sormaya başladı bir asker. O sırada içimden "sıçtık" diyorum. Çünkü sınırda bir sürü fotoğraf, video çekmişim. Onları görürlerse bırakmazlar beni diyorum. Bir saate yakın içeride bekleyince iyice yorgunluk çöktü, koyun gibi sıramı bekliyorum. Sonunda sıra bana gelince klasik sorular başladı. Neden geldin, ne iş yaparsın? Seyahat yazarıyım deyince bana karşı tavrı kibarlaştı askerin. "Nerelere gittin?" dedi, "60'tan fazla ülke var, sayayım mı?" dedim, "say" dedi. Ben sayıyorum o not alıyor, tek tek hepsini sayıp bitirince "Amerika'ya gittin mi?" dedi. "Vize aldım ama daha gitmedim" dedim. "İsrail?", gittiğim halde "gitmedim" dedim. "Telefonu aç" deyip telefonu uzattı, şifremi girip geri verdim. Neye baktı bilmiyorum ama telefona hızlıca bakıp geri verdi. "Sen çıkabilirsin, işin bitti" dedi. Odada o ana kadar hiç Türkçe konuşmamış olan bir asker bana dönüp "gelirsiniz tabii, burası ucuz size di mi, boğasım geliyor sizin gibileri" dedi. Duymamış gibi yapıp odadan çıktım. O asker ile ağız dalaşına girsem başımın belaya girebileceğini, gerekçeleri olmadan beni göz altına alabileceklerini biliyordum. Minibüse iki saat kadar sonra geri döndüğümde o İranlı kız ile yeniden göz göze geldik, "turiste böyle davranan bize nasıl davranıyor sen düşün" dedi. Sonraki iki hafta boyunca İranlılar'dan benzer pek çok cümle duydum. Köklü bir kültüre sahip bu güzel ülke maalesef şu an baskıcı bir rejim ile yönetiliyor ve böyle bir ülkede neler yaşanabileceğini bilmenizde fayda var. İran'da vakit geçirecekseniz Taarof geleneğini öğrenmeniz gerekiyor. Türkçe'de bir karşılığı var mı emin değilim, bu nedenlen taarofu size örneklerle anlatacağım. Tebriz'de kaldığım otelde konaklama bedelini ödemek istediğimde, "misafirimizsiniz, birşey ödemenize gerek yok" gibi bir tepki ile karşılaştım. Tabii şaşırdım, ama zorla da olsa ısrar ederek ödememi yaptım. Daha sonra benim için otobüs bileti alan bir kız, otobüs ücretini almak istemedi "bu bizim görevimiz, misafirimizsiniz, para alalam sizden" dedi. Yine ısrar kıyamet ödedim. Bunun gibi durumların sayısı artınca bir gariplik olduğunu anladım. Sonra öğrendim ki buna taarof diyorlar. Onlar almak istemeyecek, siz ısrar edecek ve paranızı ödeyeceksiniz. Peki ciddiye alıp gerçekten ödemezseniz ne oluyor, işte onu bilmiyorum. Bizdeki "istemem, yan cebime koy" durumuna benziyor. Ancak öyle içten ve teklifsiz söylüyorlar ki, siz gerçekten de sizden para almayacaklarını düşünüyorsunuz. Siz yine de İran'da ödemeleriniz konusunda ısrarcı olun. İran'a ilk gidişim uçakla idi, havaalanında uçaktan inenleri karşılayanların ellerinde kocaman çiçek buketleri ile karşılaması bana çok ilginç gelmişti. Bazen yapay, bazen gerçek ama mutlaka bir çiçek demeti-sepeti oluyor. Bu gelenek hala devam ediyor mu bilmiyorum ama ediyorsa çok hoşuma gitmişti. Türkiye'de yapılan en büyük icadın taharet musluğu olduğunu düşünüyorum. Her ne kadar batılılar sağlıklı olmadığını iddia etseler de çok ergonomik ve pratik bir çözüm. İran'da da bizdekinden farlı bir model de olsa taharet musluğu var. Klozetin yanında bir çeşme, duş başlığı yerine de bir hortum ile taharet musluğu konusuna çözüm getirmişler. Hala bizimki kadar ergonomik değil, Ortadoğu'dakilere benziyor. En azından var. İran, kesinlikle Arap ülkeleri gibi düşünülmemeli. Şehirler, sokaklar her yer pırıl pırıl tertemiz ve oldukça bakımlı. Ülke gittikçe fakirleşiyor ama pis ya da sefil görüntü yok hiçbir yerde. İran büyük Pers Medeniyeti'nin uzantısı, Araplardan hem kültür hem de görüntü olarak çok farklılar ve bunu her fırsatta dile getiriyorlar. Arap denmesinde de oldukça rahatsız oluyorlar. Çay, İran kültürünün ayrılmaz bir parçası. Demlikler çoğunlukla fotoğraftaki gibi porselen oluyor, yanında mutlaka şeker veya tatlı ikram ediliyor. Kaldığım her yerde ücretsiz çay ikramı olması da güzeldi. İran'da çay çok yaygın bir içecek ama bize göre çok açık içiyorlar, ben genelde tamamını dem koyarak içtim İran'da çayları. İran'a ilk gittiğimde dikkatimi çeken bir durum doğalgazın neredeyse sokağa atılıyor olması idi. İran'a uygulanana ambargolar nedeniyle ellerinde bulunan petrol, doğalgaz gibi kaynakları yurtdışına doğru düzgün satamayınca bol keseden harcayalım demişler sanki. Sokaklarda açık prizler, doğal gazla sokağı ısıtan gaz sobaları gibi normalde göremeye alışık olmadığımız şaşırtan tablolar ile karşılaştım enerji israfı konusunda. Genel olarak İranlılar çok misafirperver insanlar. Herhangi biriyle sohbet etmeye başladığınızda ya size çay ısmarlamak isteyecektir, ya da evine davet eder. İlk duyduğumda oldukça garip gelmişti, çünkü yolda yürürken benim Türkçe konuştuğumu farkedip "Türkiye'den mi geldiniz?" diye başlayan ayak üstü sohbetin sonunda eve çay içmeye davet edilmiştim. Zamanla bunu pek çok insandan duyunca, İran misafirperverliğini daha net anlamış oldum. Bir kadın olarak İran'a gittiğinizde ilk dikkat etmeniz gereken şey kılık, kıyafetleriniz. İran'a turist olarak da gitseniz bir kadın olarak başınızı mutlaka kapatmanız gerekiyor. Bu zorunlu kapatma çok sıkı bir baş örtüsü olmak zorunda değil. Bir şalı üstünkörü başınıza örtmeniz ve saçınızın arka kısmının kapalı olması yeterli, önden perçemleriniz, saçınızın ön kısmı görünebilir sorun yok. Bir kadın olarak dikkat etmeniz gereken bir diğer konu ise, vücut hatlarınızı belli etmeyen kıyafetler giymelisiniz. Mümkünse üstünüze tunik benzeri kalçanızı kapatan ve bolca bir kıyafet giymeniz, altına ise yine dar olmayan bir pantolon giymeniz en ideali. Bunları giymediğinizde kimse sizi uyarmıyor ancak kadın-erkek herkesin bakışlarından rahatsız olmamak için en iyisi genel geçer toplum kurallarına uyum sağlamak. Daha fazla bilgi için İran'da kadın gezgin olmak ile ilgili yazıma da göz atabilirsiniz. İran'da hafta sonu tatili bizdeki gibi Cumartesi-Pazar değil Perşembe-Cuma günleri. İran'a tatil planlarınızı yaparken bunu dikkate almayı unutmayın, aksi takdirde gittiğiniz yerlerin kapalı olduğunu görüp üzülebilirsiniz. Müze, banka gibi yerler Perşembe-Cuma günleri kapalı oluyor. Özellikle Cuma günleri yani bizde Pazar gününe denk gelen gün çarşı pazar, dükkanlar pek çok yer tamamen kapalı oluyor. - Özcan Yurdalan Ahşap Fanus - Zafer Bozkaya İran Gezi Rehberi - İlber Ortaylı İlber Ortaylı'nın Gözünden İran - Josaphat Barbaro Anadolu'ya ve İran'a Seyahat - Özcan Karakuş Bilinmeyen İran İran'da görülmeye değer çok yer var, mesafeler uzun olduğu için bolca zaman ayırıp uzun uzun gezmek lazım. Farklı medeniyetler ilginizi çekiyorsa, gezi planlarınızın arasına mutlaka girmesi gereken bir ülke İran. Sevil çok güzel özetlemişsin hemen her şeyi. Ben iRan camilerini mimari açıdan çok beğendim. Mozaik aynalı kaplamalar ve ışığın bundaki yansımaları olağanüstü. Bir de camiler sadece erkekler için değil, hemen her yerdeki cami de kadınalrı da görmek mümkün. Özellikle türbe alanlarında kadınlar daha da çoğunlukta. Ben 4 günlüğüne gitmiştim. Tahran, Kashan ve İsfahan'ı gezdim. Vaktim olsaydı Şiraz ve Persepolis'i görmeyi çok isterdim. Belki onlar için tekrar giderim. Otelleri Tripadvisor'da önerilen otellere mail ya da telefonla ulaşarak belirlemiştim. Zaten 2 gecem de yolda geçtiği için otel sorun olmamıştı. Cok tesekkur ederim bilgiler icin. Gelecek gezilerinizi de dort gozle bekliyorum. Sevgilerle.. Çok güzeldi içten bir şekilde sohbet tarzında çok beğendim umarım hayallerinin peşinden gitmeye devam edersin. İran'a bir gezi planlıyorum. Çok özet ve güzel yazmışsınız. 5 gün için yaklaşık ne kadarlık bir bütçe ayırmam gerekir. 4 gece 5 gün turlar var. 800 . Bana biraz yüksek maliyet geldi ancak emin olamıyorum. Yabancı bir kadın olarak İran'da seyahat etmek erkeklerin ilgi odağı olmana neden olabilir, tedbirli olmanda fayda var. Harika ve akıcı bir yazı. Kaleminize sağlık.


İlk İran seyahatimi planlarken (yıl 2013) bir kadın olarak İran'ın zorlayıcı olacağını bekliyordum. Hatta başımın örtülmesinin dayatılıyor olması nedeniyle uzun zamandır gitmek istediğim halde, gidilecek yerler listemde sıralamada geriye atıyordum. İran'a 2013 ve 2022 yılında yaptığım iki seyahatin sonunda İran'da kadın olmak ve İran'da kadın gezgin olmak ile ilgili deneyim ve görüşlerimi bu yazıda derledim, umarım İran'a gitmeyi düşünenler için faydalı olur. En sonra söyleyeceğimi en başta söyleyeyim, İran'da kadın olmak gerçekten zor zanaat. İran'da tanıştığım, sohbet ettiğim bütün kadınlar 40 yıl önce gerçekleşen İran Devrimi'nden sonra ülkede hüküm süren şeriat kanununlarından şikayetçi. Sürekli başını örtmek ve kapalı giyinmek zorunda olmak; kamuda, kanun karşısında her zaman erkek cinsinden sonra gelmek; özgürlüklerinin çok kısıtlanmış olması gibi pek çok nedenle mutsuz İran kadınları... Kendi özgür iradenle, dini inancın nedeniyle başını örtmek veya kapanmak başka, devletin zorlaması ile kapanmak bambaşka. Kapanmazlarsa ne oluyor derseniz, eğer polis başınızı açık görürse ve sizinle uğraşmak isterse, tutuklanıp cezalandırılıyorsunuz. Pek çok kısıtlamaya rağmen, İran'da kadınlar sosyal hayatında her alanında aktif olarak varlar. Taksi şoföründen esnafa kadar pek çok işte çalışan kadınlar görmeniz mümkün. Genç kızların arkadaş gruplarıyla tatile çıkmaları, orta yaşlı kadınların toplanıp akşam yemeğe, restorana, kafelere gitmesi de sık karşınıza çıkan bir manzara. Öyle bir grup yakalarsanız bırakmayın, çok eğlenceli oluyorlar. Sanılmasın ki İran'daki kadınların hepsi saçı yarım açık, dar pantolon üstü gömlek ile, süslü püslü geziyor. İran'da muhafazakar kesim de var. Siyah çadorları ile sokakta veya camilerde ibadet ederken görmeniz mümkün. İran'ın güneyinde çok uzun sahilleri bulunuyor. Pers Körfezi ve Hint Okyanusu'na bakan harika plajlar. İran'da kadınların halka açık yerlerde denize girmeleri yasak. Ancak kadınlar için belirlenmiş ve çevresi kapatılmış yerlerden denize girebiliyorlar. İran'da kadınları başını örtmesi zorunlu, ancak başınızı türban şeklinde örtmeniz gerekmiyor, saçın ön kısmının görünmesi de sorun değil. Aslında göstermelik bir örtünme şekli de diyebiliriz. Başınızda bir örtü varsa, saçınızın arka kısmını kapatıyorsa tamamdır. Kadınların sadece başını örtmesi yeterli değil. Üzerine oturmayan, bol kıyafetler giymeleri ve kalça kısımlarını kapatmaları gerekiyor. 2013 yılında İran'a giderken üzerinde çok düşünmeden, birkaç tane uzun kollu tişörtü çantama atmıştım sadece. Ancak sadece uzun kollu tişört işimi görmedi. Tahran şehir merkezine geldikten sonra bir gariplik olduğunu farkettim, benden başka beyaz-mavi-kırmızı çizgili rengarenk tişört giyen ya da kırmızı başörtüsü takan kimse olmadığı gibi, tuniksiz tek bir kadın da yoktu. Turistler dahil herkes kalçasının kapatmış ve beden hatlarını belli etmeyecek kıyafetler giymişti. Bu durumda ben İstiklal Caddesinde binikiyle yürüyormuş gibi dikkat çekiyordum. Önce üstüme polarımı giydim ama tabii hava 20 derece iken polarla dolaşmak pek de rahat olmuyordu. İlk gün direnç gösterdim, "ben turistim, biraz bana saygı göstersinler" gibi ama pek işe yaramıyordu. Sözlü ve gözlü çok fazla tacize uğrayınca, ikinci gün gece yatarken giyerim diye yanıma aldığım bol ve koyu renk ve tabii ki uzun kollu tişörtümü giydim, ancak yine işe yaramadı ve sonunda ben de "kendime uygun" en azından renkli ve rahat bir tunik bulup aldım. Meğer bütün marifet tunikteymiş, tunikten sonra ben de birden görünmez oldum. İkinci kez İran'a gidişimde bu kez yanımda uzun kaftanlar, ceketler götürdüğüm için çok rahat ettim. En ufak bir yan gözle bakma dahi yaşanmadı. Hatta gidince fark ettim ki, İran'daki kadınlar 2013'e göre daha rahat ve renkli giyinmeye başlamış, dar pantolon veya tayt üzerine uzun gömlek giyen bir çok kadın vardı, uygulama biraz esnemiş sanırım. Siz turist olarak gidecekseniz, bol pantolonlar ve kalça hizanızın altında gömlek veya ceketler işinizi görecektir. Ancak kısa kollu birşey giyemezsiniz. Bu durumun tek istinası bazı camilerin girişleri, bazı diyorum çünkü belli bir standardı yok. Bazı cami girişlerinde kadınlara hicap dağıtılıyor ve giymeden camiye giremiyorsunuz, hatta içeride görevliler dolaşıp düzgün giyilmesi konusunda uyarılar, bazı camilerde ise kendi kıyafetiniz ile girebiliyorsunuz. İran'a yaptığım ikinci seyahati iki hafta tek başıma olacak şekilde planladım. Hiçbir rahatsızlık duymadan, en ufak bir güvenlik endişesi yaşamadan da geri döndüm. Yani, İran'a tek başınıza bir kadın olarak gönül rahatlığı ile seyahat edebilirsiniz. Bakınız önünüzde örnek olarak ben varım. İran, kadın ve erkek ayrımı olmaksızın gezginler için güvenli bir ülke. Ülkede şeriat kanunları geçerli olduğu için hırsızlık, taciz, tecavüz gibi durumlarda ağır cezalar uygulandığından kimse böyle bir işe kalkışmıyor. Ancak pandemi ve sonrasındaki ekonomik güçlükler ve ülkenin çok fazla göçmen alması nedeniyle son birkaç yılda kapkaç vakalarında bir artış olduğu söyleniyor. Sadece biraz dikkatli davranmak yeterli olur diye düşünüyorum. İran hala dünyanın pek çok ülkesinden çok daha güvenli bir ülke. Tekrar edeyim, kadın erkek farketmeksizin İran tüm gezginlerin rahatça seyahat edebileceği, tarihi, kültürü, yemekleri ve insanları ile çok keyif alacakları bir ülke. Tek kadın olarak gitmedim, erkek arkadaşımla gittim ama bulduğum otel hem Lonely Planet hem de Trip Advisor'da iyi yorumları olan bir oteldi. Çift olarak sorun olmadı, muhtemelen tek kadın olarak da olmazdı. Erkek arkadaşıyla çift olarak seyahat eden gezginlerle de karşılaştık ve sohbet ettik. Hatta biri Türk' tü. Konaklama ilgili bir sıkıntı yok. İran benim de gitmeyi çok istediğim ama başörtüsünden dolayı hep soru işaretlerim olan bir ülke. Çok güzel ve faydalı bir yazı olmuş, ellerine sağlık. Merhaba, 29 mayısta İran seyahatimiz başlıyor, biz de iki bayan olarak gidiyoruz, mümkün olduğunca çok bilgi toplamaya çalışıyorum özellikle oteller konusunda bilginize ihtiyaç duyuyorum. veya varsa başka bilmemiz gerekenleri yazarsanız çok sevinirim. Lonely Planet ya da Trip Advisor'daki otelleri tercih edebilirsiniz. Sorun çıkmaz. Mutlaka tunik şeklinde uzun birşeyler alın yanınıza. Sorularınız için bana sevil. mert gmail. com adresinden ulaşabilirsiniz. Çok önemli ve merak konusu olan giyim hususuna açıklık getirmişsin. Eline sağlık. İran bilinenin aksine, her fırsatta sizi şaşırtacak ve beklediğinizin çok üstünde bir ülke. Hiç düşünülmeden mutlaka gidip görülesi, gezilesi bir yer. İran benim en favori ülkelerimden birisidir. Gerek maliyetinin düşük olması gerekse halkın Türklere olan ilgi ve sevgisi sebebiyle. İran'da yalnız bir bayan olarak gezmenin hiç bir sıkıntısı olmadığını defalarca gördüm, özellikle erkekler yabancı kadınlara karşı çekingendir, çünkü kadına karşı işlenne suçların cezası daha ağır ve istisnasız uygulanmaktadır. Bu kanıya kapılmanıza neden olan olayları merak ettim doğrusu. Aynı otelde nikahsız kalınması konusunda ise; Eğer bir İranlı ile kalmıyorsanız sorun yoktur. Bizim ülkemizin aksine otellerde evlilik cüzdanı sorulmaz. Yani yabancı ve evli olmayan bir çift istediği yerde kalabilir ancak her ikisininde yabancı olması şartıyla. Kaldı ki sorulduğunda dini nikahımız var demeniz evli olduğunuzun kabul edilmesi için yeterli. bende biraz abarttıiınızı düşünüyorum. fazla ilgi görmenizin sebebi sadece farklı elbiseler giydiğiniz içindir. Ben de uzun yıllar İran seyahatimi ertelemiştim ama hiçbirşey dışarıdan göründüğü gibi değil. Gezip görmek okumaya benzemiyor. Okumak çok güzel ama okurken yazarın gözüyle, yazarın algıları ile değerlendiriyorsunuz- ki algılar, şartlanmışlıklar insanı kısıtlıyor -gezip görmek bambaşka. Kendiniz yaşıyor, kendiniz değerlendiriyorsunuz. Öğrenme daha kalıcı, daha etkili oluyor. Bizde kendi yakın coğrafyamız ile ilgili o kadar çok olumsuz algı operasyonu var ki. Halbuki yıllarca aynı coğrafyayı, aynı dili, kültürü paylaşmışız. Ama bugün bizden kilometrelerce uzaktaki ülkelerle kendimizi özdeşleştirirken ki onlar asla bizi kabul etmiyor ve ayrıştırıyor bize daha yakın ve kesinlikle daha insan olan komşu ülkelerle bu ayrıştırma neden diye düşünmek gerekiyor.... Eline sağlık çok güzel bir yazı olmuş. O gülen yüzünle hep gez, sağlıkla mutlulukla... Seni çoook seviyorum....


Türkiye İş Bankası Müzesi, 26 Ağustos 1926 yılından bugüne bankanın kuruluşu, gelişimi, iştirakleri, sosyal hayata etkisi gibi pek çok bilgiyi barındıran bir kurum tarihi müzesi olarak hizmet veriyor. İki katlı müzenin ikinci katı geçmişten bugüne İş Bankası'nı anlatırken, 19 Mayıs 2019'da 100. yılını dolduracak olan Milli Mücadelemiz şerefine alt katında Milli Mücadelenin 100. Yılı Sergisi hazırlanmış. İş Bankası Müzesi'nin bulunduğu güzel bina Osmanlı döneminde postane olarak hizmet vermiş, daha sonra da Osmanlı İtibar-ı Milli Bankası binası olarak kullanılmış. Osmanlı İtibar-ı Milli Bankası, İş Bankası ile birleştikten sonra ise 2004 yılına kadar İş Bankası'nın İstanbul Şubesi olarak kullanılmış. 2005 yılında ise İş Bankası Müzesi olarak kullanılmak üzere çalışmalara başlanmış. Türkiye İş Bankası Müzesi, Eminönü'nde Yeni Cami'nin arka sokağında yer alıyor. Pembe boyası ile dışarıdan dikkat çekiyor, kolayca bulabilirsiniz. Aşağıda İş Bankası Müzesi adres ve telefon bilgisine ulabilirsiniz. İş Bankası Müzesi ve içinde yer alan sergiler ücretsiz olarak gezilebiliyor. Herhangi bir giriş ücreti ödemeniz gerekmiyor. İş Bankası Müzesi; Pazartesi günleri, Ramazan ve Kurban bayramlarının ilk günleri ile 1 Ocak günü hariç her gün 10:00-18:00 saatleri arası ziyarete açık. Hafta sonları daha kalabalık olacağını düşünerek eğer vaktiniz varsa hafta içi gitmenizi tavsiye ederim. İş Bankası Müzesi, 3 kattan oluşuyor. Birinci kat, yani merdivenlerle çıkılan üst kat İş Bankası'nın kuruluşundan bugüne geçtiği süreçleri anlatıyor. Sadece İş Bankası'nın değil, Türkiye ekonomisi ve kültürel yaşantısının nasıl değiştiğini de bu katta izlemeniz mümkün. İlk İş Bankası genel müdürlük binasından ilk reklamlarına, para sayma makinalarından Şişecam'ın kuruluş hikayesine kadar müzede pek çok bilgi yer alıyor. Müzede pek çok interaktif ekran da bulunuyor, böylece merak ettiğiniz konuyla ilgili daha detaylı bilgiye kolayca ulaşabiliyorsunuz. Müzenin üst katında beni en çok etkileyen bölüm ise Atatürk Salonu idi. Atatürk'ün İş Bankası'nın kurulmasına dair çabaları ve sonrasındaki vizyoner bakış açısı ve desteği, onun sadece bir askeri deha değil sosyal, ekonomik ve kültürel zenginliğini de gözler önüne seriyor bir kez daha. İş Bankası'nın Atatürk için özel ürettiği 1939 yılı cep ajandası ise içimi en çok burkan şey oldu. Ajanda üretilmiş ancak 1938 Kasım'ında Atamız'ın vefatı ile hiçbir zaman kullanılamamış. Üst kat, İş Bankası genel müdürleri ve/veya yönetim kurulu üyelerinin resimlerinin yer aldığı koridor ile son buluyor. İş Bankası Müzesi'nin giriş katında daha önce İstanbul'daki ilk şube, atölye alanı ve sosyal sorumluluk projelerinin sergilendiği bölüm varken şimdi bu kat, Milli Mücadelenin 100. Yılı Sergisi olarak değerlendiriliyor. 19 Mayıs 2019'da Atatürk'ün Samsun'a çıkışının 100. yılını kutlayacağız. Bu kutlamanın şerefine açılmış olan sergiyi gezerken keşke bu kadar küçük bir alanla sınırlı kalmasa ve çok daha büyük bir "Milli Mücadele Müzemiz" olsa diye düşünmeden edemiyor insan. Bildiğim kadarıyla Milli Mücadele'ye katılmış olan illerimizde ayrı ayrı Milli Mücadele müzelerimiz olsa da tüm süreci anlatan geniş kapsamlı bir müzemiz malesef yok. İş Bankası bu sergi ile belki böyle bir müzenin açılmasına da öncülük etmiş olur. - 1912-1922: On Yıllık Savaş - Mütareke ve İşgal - Direniş ve Kuvayı Milliye - Düzenli Ordu ve Sathı Müdafaa - Hukuk ve Taarruz - İstiklal ve Cumhuriyet Her bir bölümü gezerken ülkemizin bir zamanlar nasıl paylaşıldığını ve ne mücadeleler verilerek geri kazanıldığını fotoğraflarla, anlatımlarla yaşatmışlar. Pek çok yerli ve yabancı arşivlerden fotoğraflarla zenginleştirilmiş olan sergi kesinlikle görülmeye değer. İş Bankası Müzesi'ne geldiğinizde giriş katı ve üst katı gezip çıkmayın. Bodrum katında bir de kasa dairesi var. Gerçek bir banka kasası nasıl oluyor merak edenler için görülesi bir yer. İstanbul'da keşfedilecek yer, gezilecek müze bitmez. Eminönü'ne yolunuz düşerse ve birkaç saat vaktiniz varsa İş Bankası Müzesi gezmek için iyi bir seçenek. Hem bankanın hem de Türkiye'nin nereden nereye geldiğini çok güzel bir şekilde gözler önüne seriyor. Ülkemiz müzecilik konusunda son yıllarda inanılmaz ilerleme gösterdi, Türkiye'nin her yerinde birbirinden güzel müzeler açıldı. Umarım devamı da gelir. İstanbul'da gezilecek yerler konusunda fikir edinmek isterseniz; İstanbul'da gezilecek yerler yazıma göz atın. Yeni yazılarımdan haberdar olmak ve daha fazla fotoğraf, video için sosyal medya hesaplarımı takip etmeyi unutmayın! - Instagram: Cokokuyancokgezen - Facebook: Cokokuyancokgezen - Youtube: Cokokuyancokgezen


Nefs-i cihan yani dünyanın yarısı İsfahan, Selçuklular döneminde başkentlik yapmış, Safeviler'in başkenti olduğu dönemde ise en güçlü zamanlarını yaşamış. Mavi çini işlemeli binaları nedeniyle mavi şehir olarak da anılan İsfahan'ı Zayende nehri ikiye ayırmış, nehrin üstüne de birbirinden güzel köprüler yapılmış. İsfahan gezi notlarımı, İsfahan'da gezilecek yerler hakkındaki önerilerimi bu yazıda bulabileceksiniz. İsfahan, Safeviler döneminde dünyanın en büyük şehirlerinden biri olmuş, güçlenmiş, güzelleşmiş, hanedanın başkenti olmuş. Asya, Mezopotamya ve Anadolu'ya hakim konumu nedeniyle İpek Yolu'nun önemli duraklarından biri haline gelmiş. Bugün el dokuması halıları, çini işleri, camileri, sarayları, köprüleri, meydanları, çayhaneleri, çarşıları ile İran'ın en popüler şehirlerinden; Türk, Fars ve İran medeniyetinin önemli duraklarından biri İsfahan! İran'da eyalet yapısı var ve İsfahan şehri, İsfahan eyaletinin başkenti olarak kabul ediliyor. İsfahan, İran mimarisinin en güzel örneklerine ev sahipliği yapan İran'ın en güzel şehri. İyi tasarlanmış şehir planı, çini işleri ile süslenmiş yapıları ile gezginleri cezbediyor. İsfahan'a gidip görmeden dönmeyin diyeceğim 20 yeri gelin, birlikte gezelim. İsfahan'a gidişim; Tahran'dan gece bindiğim ve bütün gece süren otobüs yolculuğu ile olmuştu. Sabah çok erken vakitte indiğim İsfahan'da henüz hiçbir yer açılmamıştı. Böylece, İsfahan'ın simgesi haline gelmiş olan meşhur İmam Meydanı'nı gündüz kalabalığı çökmeden, kimsecikler yokken görme imkanı yakalamıştım. Meydanı çevreleyen mavi yapılar, yeni yeni doğmaya başlayan güneş ve ben! İsfahan'ı anlatmaya başlayınca ilk bahsi geçen yer ister istemez Nakş-ı Cihan meydanı oluverir. 512x163 metre boyutları ile Çin'deki Tiananmen Meydanı'ndan sonra dünyanın en büyük ikinci meydanı olduğu söyleniyor. İlk yapıldığında yani Safeviler döneminde Şah Abbas'ın şerefine, dünyanın en büyük meydanı olarak inşa edilmiş. Nakş-ı Cihan Meydanı yani İranlılar'ın yaygın kullandıkları adı ile İmam Meydanı, dünya, ahiret ve iktidarı aynı mekanda buluşturan İslami şehir mimarisinin en güzel örneği ve 1979'ten bu yana Unesco Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alıyor. Dikdörtgen yapılı meydanın tüm çevresini saran ve kapalı çarşı olarak hizmet veren yapı, meydanın dış dünya ile bağlantısını kesiyor. Meydana girdiğinizde artık sadece bu meydan ve çevresindeki muhteşem yapılarla ilgileniyorsunuz. Meydanın ortasında bir havuz var, eğer uygun ışığı yakalayabilirseniz harika yansıma fotoğrafları çekebilirsiniz. Meydanın içine araç girişi var ne yazık ki. Ayrıca meydanın içinde fayton gezisi yapabilir veya bisiklet kiralayarak gezebilirsiniz. Ya da sadece çimenlerin üstüne oturup gelip geçeni, kalabalığı izleyebilirsiniz. İmam Meydanı'nı çevreleyen camilerden biri, meydanda ilk ziyaret edilen yerlerin başında gelen Mescid-i Şah, veya İmam Camii veya Abbasi Camii. Etkileyici yapısı ve çini işlemeleriyle dikkatleri kendine çeken camii; hat yazıları, gökkuşağının yedi renginin kullanıldığı çinileri, mescit ve kışlık camii yapıları ile halen ibadet için de en fazla kullanılan yer. Camiinin kubbesi ise akustik olmakla kalmıyor, 49 farklı yankı oluşturabiliyor imiş, denemeyle anlaşılmıyor şimdiden söyleyeyim. Benim İsfahan'da dönüp dolaşıp önüne geldiğim, en beğendiğim yer bu camii. İran'da, turistik hemen her yerin, camii dahi olsa girişi ücretli. Şah Camii giriş ücreti de 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. Namaz saatlerinde içeriye turist almıyorlar. Şeyh Lütfullah Camii'nin giriş ücreti 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. Namaz saatlerinde içeriye turist almıyorlar. Kraliyet sarayı olarak yapılmış olan Ali Kapı Sarayı, meydana hakim konumu ile meydanda düzenlenen törenleri en iyi şekilde izlenebilecek şekilde tasarlanmış. 38 metre yüksekliği ile 6 kattan oluşan sarayın en ilginç yeri ile 18 sütunun süslediği terası. Teras ve zarif sütunlar kadar bu terastan meydan manzarası da görülmeye değer. Sarayın en güzel yerlerinden biri de müzik odası, hem akustiği hem de duvar/tavan süslemeleri ile muhteşem güzellikte. Saray müze olarak ziyaret edildiğinden giriş-çıkış saatlerine dikkat etmekte fayda var. Ali Kapı Sarayı giriş ücreti 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. İran'ın en büyük camii kompleksi, İsfahan'ın Unesco Dünya Kültür Mirası listesindeki yerlerinden bir diğeri Cuma Camii. Selçuklu mimarisinin muhteşem örneklerinden biri. Kubbelerinden biri Nizam-ül Mülk adına yaptırıldığı için onun adını taşıyor. Camii kompleksinin olduğu bölge, Zerdüştlük zamanında da ibadethane olarak kullanıyormuş. Geçmişi çok eskiye dayanıyor. Ancak ilk camii inşaası Melikşah zamanında yapılıyor, sonra Nizam-ül Mülk döneminde eklemelerle zenginleştiriliyor. Selçuklu, Moğol ve Safevi döneminin etkilerini taşıyan camii Unesco Dünya Kültür Mirası listesinde yer alıyor. Cuma Camii giriş ücreti 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. Ortadoğu'nun en eski ve en büyük pazarlarından biri burası. İmam Meydanı'na bağlanan Kayseriye Kapısı nedeniyle, Kayseriye Pazarı da deniyor. Pazarın içinde gezmeye başladığınızda uzaklardan gelen bir tıkırtının peşine düşüp bir bakır atölyesinde kendinizi bulmanız içten değil. Halı, bakır, seramik, minyatür atölyeleri ve dükkanları gezerek bütün gününüzü geçirebilirsiniz. Neredeyse herşey el yapımı, Çin yapımı ürünler henüz burayı işgal etmemiş. El yapımı olmasına rağmen fiyatlar uygun. Çarşının kuzey kısmı halkın günlük ihtiyaçları için ayrılmış. En renklisi tabii ki baharatçılar. Çarşıya girince çıkmak zor, o yüzden müzeleri camiileri gezip ondan sonra kalan bütün vaktinizi bu çarşıda geçirin derim. Şah Abbas, Safevi Hükümdarlığı döneminde İsfahan'ın inşası ve düzenlenmesine yıllarını adamış. İsfahan'ın genişlemesine sağlamak için ortası ve çevresi ağaçlık bir cadde yaptırdı, böylece eski kent ile yeni kent birbirine bağlanabilecekti. Çehar Bağ Medresesi, zamanında kervansaray olarak inşa edilmiş, şu an Abbasi Otel'i olarak işletilmekte ve şehrin en prestijli otellerinden biri. İsfahan'a hayat veren nehir Zayende. Zagros Dağları'ndan doğan nehir, İsfahan şehrini ikiye bölüyor ve aynı zamanda şehre getirdiği su sayesinde şehre hayat veriyor. Nehrin sularından en iyi şekilde faydalanabilmek için zaman içinde pek çok ıslah çalışması yapılmış. Şehri iki yakasını bir araya getirmek için de farklı dönemlerde ve farklı tarzlarda Zayende Nehri üzerine pek çok köprü inşa edilmiş. İtalyan köprülerini kıskandıracak güzellikteki köprüleri ve nehir kıyısındaki mesire alanları ile Zayende Nehri, İsfahan şehri için önemli bir sosyalleşme alanı. Çöle yakın iklimi ile İsfahan'da hayat, genelde güneş yakıcılığını kaybettiğinde şehirde yaşayanların nehir kenarına inmesi ile başlıyor. Hem köprüler hem de nehir kıyısı akşam saatlerinde hareketleniyor. Zayende nehri üzerindeki en eski köprü Şehristan Köprüsü'dür. Sasani sitilinde yapılmış olan köprü 13 sütünlü ve tuğlalardan yapılmış. 300 metreyi bulan uzunluğu, 14 metre genişiği ile Zayende nehri üzerindeki en ihtişamlı köprü Siosepol Köprüsü'dür. Farsça 33 anlamına gelen köprü, adını 33 kemerinden almaktadır. Sadece bir köprü değil, aynı zamanda Zayende nehrinin ıslahı için baraj görevi de görüyor. Allah Verdi Han adıyla da anılan köprünün kemerlerinin altındaki çayhaneler ise, nehre karşı çay keyfini kaçınılmaz hale getiriyor. En eski, en uzun, en ihtişamlı derken geldik en zarif köprüye. Khaju Köprüsü, katmanlı teraslı yapısı ile İsfahan sosyal hayatının merkezleri arasında yerini almış. Nehre doğru uzanan merdivenlere oturup keyif yapmak için de birebir. Çehel Sütün Sarayı, aslında 20 sütünlü bir saray olmasına rağmen, sarayın önündeki havuza vuran yansıma nedeniyle 40 Sütün Sarayı olarak nam salmış. II. Şah Abbas döneminde tamamlanan saray daha çok misafirlerin ağırlanması, elçiler, devlet adamlarının katıldığı resepsiyonlar için kullanılırmış. Şu an müze olarak kullanılan saray duvarlarında Şah İsmail ve Yavuz Selim'in Çaldıran Savaşı'nın resmedildiği bir tablo da yer alıyor. Çehel Sütün Sarayı giriş ücreti 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. Süleyman Şah zamanında yapılan saray, son Safevi sultanlarının yaşadıkları, lüks ve görkemli bir saray imiş ancak çok zarar görmüş. Sarayın bahçesine giriş ücretsiz ancak binanın içine giriş ücretli ve giriş ücreti 100.000 Riyal yani yaklaşık 4 Usd. Zayende Nehri, İsfahan'ı ikiye ayırıyor demiştik. İsfahan'ın kuzeyinde müslümanlar güneyinde sie Ermeniler yaşıyor. Colfa şehrinden göç ettirilen Ermeniler'in yerleştiği bu bölgeye Colfa Mahallesi adı verilmiş ve İsfahan'da bir Hristiyan mahallesi kurulmuş. İsfahan'ın farklı bir rengini görmek isteyenler mutlaka nehrin bu yakasına geçip Ermeni Mahallesi'ni görmeliler. Kilise, müze ve Vank Katedrali bu bölgede görülebilecek yerler arasında iken, güzel kafe ve restoranlar da bulunuyor. İsfahan'a göç eden ermeniler 1600'lü yılların başında Vank Katedrali'ni inşa etmişler. İç dekorasyonu İtalyanlar tarafından yapıldığından Floransa kiliselerine benzetilir. Katedral 08:30-13:00, 15:30-18:30 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor, yine müze statüsünde olduğundan girişi ücretli. İsfahan, farklı dinlere ait cemaatlere sahip. Mescid-i Cuma Camii'nin yakınında yer alan Mullah Jacob Sinagog'u da bunlardan biri. Sinagoglara turistik olarak girip gezemiyorsunuz ancak dışarıdan görebilirsiniz. Moğollar döneminde yapılan Jonban Camii'nin 17 metre yükseklikteki minareleri yapımındaki bir teknik sayesinde sallanıyormuş. Eskiden belli saatlerde turistik amaçlı olarak minareleri sallıyorlarmış ama artık bu gösteri yapılmıyor. Camii şehir merkezinde değil, şu an sallanmasa da görmek isterseniz taksi ile ulaşabilirsiniz. İsfahan, Zerdüşt kültürüne de ev sahipliği yapmış bir şehir. Ateşkadeh de bu zamandan kalma bir Zerdüşt Tapınağı. Dünyanın en eski tapınaklarından bir sayılan tapınak Manar Jonban'a da yürüme mesafesinde. Taksi ile anlaşıp ikisini bir arada görebilirsiniz. Bir tepenin üstünde bulunan tapınağın bulunduğu yerden İsfahan manzarasını da izleyebilirsiniz. Alparslan ve Melikşah dönemlerinde Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nda vezirlik yapmış, Siyasetname adlı kitabın yazarı olan ünlü devlet adamı Nizamülmülk'ün Türbesi İsfahan'da yer alıyor. Ancak türbe maalesef ziyarete açık değil. Dışarıdan görüntüsü yukarıdaki fotoğrafta yer alıyor. Yeme içme kültürü ile bize oldukça benzerlik gösteren İran'da kebap kültürü de oldukça yaygın. Aç kalmazsınız diyeceğim ama ben Ramazan Ayı'nda gittiğim için biraz aç kaldım çünkü hiçbir restoran veya kafe açık değildi. Açık olanlar da paket servis veriyorlardı. İsfahan'a ilk gidişim ve ikinci gidişimde denediğim yerleri aşağıda yorumlarımla birlikte göreceksiniz. Mescid-i Cuma Camii'nin önündeki çarşının içinde yer alan Haaj Mahmoud Shefa'at Beryani restoranına uğrayıp büryan kebap yemeyi ihmal etmeyin. Oldukça salaş bir restoran ve yerellerle birlikte yemek yiyebileceğiniz, İsfahan'ın meşhur Beryani'sini yemek için en iyi yerlerden biri. Bu arada bizdeki büryan kebap ile karıştırmayın, bambaşka bir et yemeği bu. Naghsh-e Jahan Restoran, adı üstüne hemen Nakşı Cihan Meydanı'nın yanında, House of Artists Spadana Avlusu'ndan giriliyor. Geleneksel İran ve İsfahan yemeklerini bulabileceğiniz bir restoran burası. Dekorasyonu da çok geleneksel. Ben burada da İsfahan Beryani yedim, oldukça güzeldi, benden tam not aldı. Beryani ve sürahi ile içtiğim ayran için yaklaşık 6-7 Usd ödedim. İran'da ayranı naneli olarak servis ediyorlar ve ayran sipariş ettiğinizde genelde sürahi mi yoksa bardak mı diye soruyorlar. Benim gibi yoğurt ve ayran sevenler için cennet. Restaurant Shahrzad, İsfahan'ın en meşhur restoranlarından biri. Siesopol Köprüsü'ne çok yakın mesafede. Mekan dekorasyon olarak çok güzel, ancak biz gittiğimizde hizmetten hiç memnun kalmamıştık. Çalışanların menüde ne olduğundan haberi yok, çok kalabalık olduğu için sizinle ilgilenecek birini bulmanız sorun. Akşam 20:00'de restorana gittiğimizde menüden sadece kuzu kalmıştı, kalabalık turist gruplarının tercih ettiği bir yermiş. Hiç memnun kalmadık, rehberlerde çok ismi geçen bir restoran aklınızda olsun. İsfahan ve genel olarak İran'da buzlu kavun suyu serinlemek için çok tüketilen içeceklerden biri. İyice olgunlaşmış kavunu şeker ve buz ile blenderdan geçirerek yaptıkları bu su beklediğimden çok daha güzel ve lezzetli idi, bol bol tükettim. İran kültürünün en önemli parçalarından biri bizdeki kahvehanelerin yerine geçen çayhaneler. İran'da çay önemli bir ritüel. Yanında katılaşmış şeker veya bazı bölgelerde reçel ile içilir. Eskiden kadın-erkek gidilirmiş çayhanelere ancak devrim sonrası kadın-erkek karışık bir şeyler yapılması tasvip edilmediğinden çayhanelere giden sayısı da azalmış ve çoğu kapanmış. İshafan'da İmam Meydanı çevresindeki esnafa sorarsanız size eski geleneklere göre devam eden çayhanelerin yerini gösterirler. Biz öyle bir esnafa sorduk, "gelin, benimle" dedi. Düştük peşine, sonunda bizi götürdüğü yerde çayı da o ısmarladı. Meğer götürdüğü yer İsfahan'ın en meşhur çayhanesi imiş. İlk gittiğimde sadece çay vardı ama artık restorana dönmüş diyorlar. İkinci gidişimde Ramazan nedeniyle kapalı olduğu için son halini göremedim. İsfahan İran'ın neredeyse ortasında yer alıyor. Tahran ile Şiraz şehirlerinin neredeyse tam ortasında diyebiliriz. Tahran'a 445, Şiraz'a ise 488 km mesafede yer alıyor. İsfahan'a Türkiye'den direk uçuş bulunmuyor. Bu nedenle uçakla Tahran'a gidip, Tahran'dan otobüs, tren veya iç hat uçuşları ile İsfahan'a ulaşabilirsiniz. İran'da iç hat uçuşlarının fiyatları bizden daha ekonomik, zaman kısıtlamanız varsa uçağı tercih edebilirsiniz. Otobüs çok ucuz bir ulaşım seçeneği, Tahran'dan İsfahan yaklaşık 12 saat sürüyor. Gece otobüsleri de oldukça rahat, akşam Tahran'dan otobüse binip sabah İsfahan'da olacak şekilde de plan yapabilirsiniz. İran gezi notları yazım da ilginizi çekebilir. İsfahan İran'ın en turistik şehirlerinden bir tanesi, dolayısıyla oldukça fazla konaklama seçeneği var. Lüks bir konaklama deneyimi isterseniz Abbasi Otel, ortalama ve temiz bir otel isterseniz İran Otel, ekonomik bir seçenek isterseniz İsfahan Heritage Hostel merkeze yakın konumları ile önerebileceğim oteller. İsfahan'da çarşıları gezerken aklınızı kaçıracağınızı garanti ederim. Meşhur İran halılarından el yapımı bakır ve seramik işlerine, binbir çeşit doğal dokuma ürün yan yana sıralanmış dükkanlarda alıcılarını bekliyor. Eğer alışveriş konusunda kendini tutamayanlardansanız İsfahan'a cebiniz dolu gelin derim. İran'da gezdiğim yerler arasında hediyelik eşya, turistik ürünler açısından en zengin yerin İsfahan olduğunu da söylemeden geçmeyeyim. Kendinize İran'dan bir hatıra almak istiyorsanız İsfahan doğru yer! İran, tarihinden gelen muhteşem Fars, Safevi, Selçuklu medeniyetlerinin izlerini hala en derin biçimde içinde taşıyor. Mutlaka gidilmesi, görülmesi, her bir şehrinde vakit geçirilmesi gereken bir ülke. Biz bugünlük İsfahan'a bir yolculuk yaptık sizlerle, umarım keyif almışsınızdır! Bu yazının kısa versiyonu Skyroad dergisi Aralık 2018 sayısında yayınlanmıştır. Yeni yazılarımdan haberdar olmak ve daha fazla fotoğraf, video için sosyal medya hesaplarımı takip etmeyi unutmayın! - Instagram: Cokokuyancokgezen - Facebook: Cokokuyancokgezen - Youtube: Cokokuyancokgezen


İshak Paşa Sarayı, Türkiye'nin doğusunda mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Ağrı'nın Doğubeyazıt ilçesinde yer alan saray, Osmanlı İmparatorluğu Lale Devri'nde yapılan son büyük saray ve Anadolu'daki tek Osmanlı sarayı olma özelliği ile dikkat çekerken, efsaneleri, son dönemde yapılan ve çok eleştirilen restorasyonu ile gündemde yer aldı. İshak Paşa Sarayı'na nasıl gidilir, giriş ücreti nedir, efsanesini merak ediyorsanız bu yazı tam size göre, keyifli okumalar! İshak Paşa Sarayı, Doğu Anadolu Bölgesinde, Ağrı ili sınırları içinde yer alan Doğubeyazıt ilçesinde bulunuyor. Doğubeyazıt ilçe merkezine 7-8 kilometre mesafede, Doğubeyazıt ovasına ve Doğubeyazıt'a tepeden bakan, sırtını Doğubeyazıt Kalesi'ne vermiş, kayalıkların üzerine inşa edilmiş muhteşem bir yapı. İshakpaşa Sarayı'na nasıl gidilir derseniz; Ağrı, Kars veya Van'a uçakla gidip oralardan Doğubeyazıt'a ulaşabilirsiniz.. Ağrı'ya İstanbul, Ankara ve İzmir'den THY ve Pegasus Havayolları'nın uçuşları var. Uçuş saatlerine havayolu firmalarının sitelerinden bakabilirsiniz. Ağrı Havalimanı'ndan Doğubeyazıt'a havalimanı servisleri var. Yolculuk yaklaşık 80 kilometre yani 1,5 saat kadar sürüyor. Yol kalitesi son derece iyi. Doğubeyazıt'a ulaştıktan sonra İshakpaşa Sarayı'na ulaşmak için farklı seçenekleriniz var. - İshak Paşa Sarayı'na Doğubeyazıt şehir merkezinden taksi ile 20 TL'ye ulaşabiliyorsunuz. 20 TL gidiş, 20 TL dönüş, 10 TL de bekleme ücreti ile 1 saatlik bir taksi ayarlamanız yapmanız mümkün. Bu fiyatlar 2019 yılına ait, güncel fiyatları taksiciler ile pazarlık ederek alabilirsiniz. - Yoğun sezonda şehir merkezinden saraya servis bulunuyormuş. Kış döneminde gittiğimizde tek seçenek taksi. - Bir diğer seçenek de özel araç kiralayarak gitmek. Ağrı'ya geldiğinizde araç kiralamak gezilecek yerleri görmek için en iyi alternatif gibi görünüyor. Saray dışında da pek çok yere araçla ulaşmanız gerekecek. - Ağrı'ya tur ile gelirseniz hem sarayı hem de görülecek önemli yerleri tur kapsamında gezebilirsiniz. Benim ilk İshakpaşa ziyaretimde, Kars'tan Doğubeyazıt'a geldiğimiz ve Doğubeyazıt'tan Van'a geçtiğimiz için bu tecrübemin detaylarını paylaşacağım. Kars'tan Doğubeyazıt'a geçiş konusunda internette pek bilgi bulunmuyor, neyse ki benim blogumu buldunuz, çok şanslısınız. Kars'ta kaldığımız otelde çalışanlara sorduğumda onlar bile emin değillerdi. Kars'tan Doğubeyazıt'a, direkt giden araç yok. Önce Iğdır'a gidip Iğdır'dan Doğubeyazıt araçlarına binerek ulaşabiliyorsunuz. Kars şehir merkezinde yer alan ilçeler otogarından Iğdır'a, Serhat Iğdır firması gidiyor. Her gün sabah 08:00 akşam 17:00 arası Pazar günü hariç 7 otobüs var, Pazar günleri 6 araç gidiyor. Biz geç kalmadan İshakpaşa'ya ulaşabilmek için sabah 08:00 aracına bindik. Otobüs saatleri için aşağıdaki telefondan firmayı arayabilirsiniz. Kars-Iğdır arası 111 kilometre, yolculuk yaklaşık 2,5 saat sürüyor. 2,5 saat süren yolculuk için bilet ücreti 2019 yılı Şubat ayında 25 TL idi. Bu yolculuğun en güzel kısmı; bir noktadan itibaren sürekli karşınızda bütün ihtişamı ile Ağrı Dağı'nı izleyerek gidiyor olmak. Gezginin Notu: Ağrı Dağı'nın en güzel manzaraları Iğdır yönünden gelirken gördüğünüz manzaralar, bunu kaçırmayın. Bir de Nuh'un Gemisi'nin olduğu yerden hem büyük hem küçük Ağrı'yı görebilirsiniz. Iğdır'a ulaştığınızda Kars otobüsünün durduğu yer ile Doğubeyazıt Minibüslerinin kalktığı yer arasında 200 metre kadar yürümeniz lazım. Zaten kime sorsanız gösteriyorlar, aynı cadde üzerinde. Zamanımız kısıtlı olmasa Iğdır'da da biraz vakit geçirmeyi çok isterdim. Kars'tan sonra Iğdır oldukça modern ve bakımlı bir şehir. Zaten iklim itibariyle de bu bölgedeki diğer tüm illerden farklı olduğundan bol meyve, sebze bulmak da mümkün. Benim gözüm yol kıyısındaki ciğercilerde kalsa da yolumuza devam etmemiz gerektiği için Doğubeyazıt Minibüs Yazıhanesi'ne yollandık. Iğdır-Doğubeyazıt minibüsleri yarım saatte bir kalkıyor demişlerdi ama anladığım kadarıyla doldukça kalkıyor, 10 dakika dahi beklemeden hemen hareket ettik. Iğdır'dan Doğubeyazıt yaklaşık 1 saat sürüyor. Saat 12:00 olmadan Doğubeyazıt'a ulaşmış olduk. Doğubeyazıt'tan taksi ile İshak Paşa Sarayı'na gittik. Biz taksici ile 1 saatlik bekleme için anlaşmıştık ama bize yetmedi, en az 2 saat için anlaşmanızı öneririm. Çünkü hem saray büyük hem de fotoğraf çekmek için sarayın arkasındaki tepeye çıkmak lazım. Ayrıca saray çevresinde Urartu Kalesi, Eski Beyazıt Camii, Ahmedi Hani Türbesi, Ahmedi Hani Müzesi gibi görülecek başka yerler de var. Gitmişken onları da atlamamak gerek. İshakpaşa'ya ikinci gidişimde bu yerleri de ekleyince 4-5 saatimi oralarda geçirdim. Plan yaparken, taksi ile pazarlık ederken bunları unutmayın. Doğubeyazıt'tan Van'a günde 5 araç var. Şehir merkezinde ara bir sokakta minibüslerin kalktığı minibüs terminali var, bu minibüsler otogardan kalkmıyor. Minibüsten inince google haritalarda indiğiniz yeri işaretlemenizde fayda var çünkü biraz ara bir yerde. Doğubeyazıt'tan Van'a 06:30, 08:00, 12:00, 15:00'te minibüs var. Biz sonuncuya yetişmek için hızlı hareket etmeye çalıştık. Doğubeyazıt Van arası yolculuk da 2,5 saat kadar sürüyor ve bilet ücreti 30 TL. Bizim orada olduğumuz dönemde hava konusunda çok şanslı idik, Doğubeyazıt Van arasındaki Tendürek Dağları zaman zaman geçit vermeyebiliyormuş, hava durumuna göre yolculuk süresi uzayabilir. İshak Paşa Sarayı giriş ücreti 2020 için 10 TL. Müze Kartınız var ise ücretsiz olarak ziyaret edebilirsiniz. İshak Paşa Sarayı sabah 08:00'de ziyarete açılıyor, kış döneminde (3 Ekim-14 Nisan) 17:00'de kapanırken yaz döneminde 19:00'a kadar ziyaret edilebiliyor. Ziyaret başlangıç saatleri pandemi döneminde değişiklik gösterebiliyormuş, gitmeden önce arayıp kontrol etmenizde fayda var çünkü internetteki saatler güncel olmayabiliyor. Bizim gittiğimiz Eylül döneminde 10:00-19:00 arası açıktı. İshak Paşa Sarayı, Lale Devri'nde yapılmış son büyük Osmanlı Sarayı olması nedeniyle tarihsel öneme sahip. M. S. 1784'te tamamlanan sarayın yapımı 99 yıl sürmüş. Çolak Abdi Paşa sarayın yapımına başlamış olmasına rağmen II. İshak Paşa döneminde yapımı tamamlandığı için ismini de İshak Paşa'dan almış. Ancak bu güzel saray İshakpaşa'ya uğurlu gelmemiş, İstanbul ile rekabete girdiği, kendisi için Topkapı ile yarışan bir saray yaptırdığı için imparatorluğu rahatsız etmiş ve sürgüne gönderilmiş. Saray, sadece saray değil külliye olarak inşa edilmiş. 7600 metrekare alana yayılmış olan saray 3 katlı olarak yapılmış. İç içe iki avlu etrafında tüm yapılar ttoplanmış. Harem dairesi Topkapı Sarayı örnek alınarak yapılmış. Harem bölümündeki muhteşem duvar kabartmaları, taç şeklindeki kapı işlemeleri ile göz alıcı bir güzelliğe sahip saray. Bugün saraydan geriye kalan kısımdaki en sağlam yapı sarayın camiisi. Saray şu an Doğubeyazıt'tan uzakta olsa da eskiden şehir sarayın çevresinde yer alıyormuş. Malum sarayın bulunduğu yer ülkemizdeki en soğuk yerlerden biri. Sarayı ısıtmak için kullanılan sistem dünyadaki saray ısıtmak için kullanılan ilk kalorifer sistemi olarak kabul ediliyor. Kalorifer sisteminden daha çok ısıtma sistemi demek daha doğru olabilir. Şöminelerin dumanının duvarların içine yerleştirilmiş borular ile odaları dolaşması sağlanmış. Sarayı gezerken bu sistemin görülebilmesi için açık olarak gösterilmiş olan yerleri var. Dikkatli gözlerle bakarsanız kaçırmanız mümkün değil. Osmanlı, Selçuklu, Fars, Türkmen mimarisinden etkilenmiş olan yapı, tüm bu kültürleri içinde sentezlemiş. Yapımı 99 yıl süren saray içindeki farklı yapılar farklı mimari tarzlarda inşa edilmiş. Caminin kubbesi Türkmen mimarisine benzerlik gösterirken ana taç kapı Fars etkisindedir. Ermeni ustaların çoğunlukla çalıştığı sarayda taş işçlikleri dudak uçuklatacak güzellikte. Ayrıca sarayın mimarisinde, zemine yakın kısımlarda Ağrı dağının lav kalıntılarından oluşan nem tutmayan siyah volkanik taşlar kullanılmış. Bu siyah taşlar merasim salonunun dekorasyonuna da renk katmak amacıyla kullanılmış. Taş işçilikleri arasında hayat ağaçları, madalyon desenleri, Osmanlı mimarisinde görmeye alışık olmadığımız hayvan ve insan figürleri yer alıyor. Bir diğer dikkat çekici unsur ise Kufi adı verilen Irak yazıları. Geometrik şekilleri yazıları sarayın pek çok yerinde görebilirsiniz. - Cümle Kapısı - Bekleme Salonları - Gözetleme Odaları - Hamam - Mutfak - Harem Dairesi - Has Bahçe - Seyir Terası - Camii - Medrese Odaları - Divanhane - Zindanlar - Zahire Ambarları - Merasim ve Eğlence Salonu - Türbe - Muhafız Koğuşları - Arabalık ve Tavla Bölümleri İshak Paşa Sarayı'nda çalışan taş ustaları kendi yaptıkları yerlere imzalarını bırakmışlar. Sarayda 120'ye yakın imza tespit edilmiş. Bugün İshak Paşa Sarayında en sağlam kalan yapının camii olduğunu belirtmiştim. Hem dışarıdan kubbesi ile sarayın en belirgin yapısı, hem de içeriden tamamen korunmuş olması ile dikkat çekiyor. Tavandaki kök boyadan yapılan işlemeler, duvardaki taş işçilikleri ile dış mekanı kadar iç mekanı da ilgi çekici caminin. Caminin soğan kubbesi ise Ahıskalı mimarların tasarımı. İçeride isteyenlerin ibadet etmesi de mümkün, camii bölümüne girerken kadınların başlarını kapatmaları gerekmektedir. Saray bahçesine girdiğinizde sol yanınızda bir çeşme yer alıyor, bu çeşmeye "süt çeşmesi" adı verilmiş. Bir zamanlar çeşmedeki iki musluktan birinden su, diğerinden süt aktığı söylenirmiş. Sütün 5 kilometre uzakta bir yayladan buraya taşındığı söyleniyor. Süt her gün akmıyormuş tabii, özel günlerde, bayramlarda süt dağıtılıyormuş. Sarayın kuzeybatı köşesinde 21 merdiven ile inilen zindanlar yer alıyor. Yaşar Kemal'in Ağrı Dağı Efsanesi kitabında geçen zindanlar bunlar. Zindanlar girişten sona doğru daha az ceza alanlardan yüksek ceza alanlar şeklinde sıralanıyor. Sondaki zindanın ise orijinal yapıda giriş kapısı yokmuş, şu an teşhir için kapı yapılmış. Mahkumlar zindana tepedeki bir pencereden iple sarkıtılıyormuş. O hücrede ölen mahkumların cesetleri orada kalıyor, yeni mahkum kendinden öncekilerin cesetleri arasında kalıyormuş. Ne kadar dayanabilir siz düşünün. Napolyon'un gizli ajanı olarak bilinen P. A. Jaubert seyahatnamesinde bu zindanlardan bahsetmiş. Zindanlar, çalışan odaları, harem odaları, mutfak, harem, selamlık, iç ve dış avlu sarayın ana parçalarını oluşturuyor. 360 odası, 115x50 metre boyutları ve 3 katlı yapısı ile bugün görünenden çok daha büyük bir saray olduğunu belirtmekte fayda var. İshak Paşa Sarayı'nın en güzel ve etkileyici kısmı harem bölümü girişinde yer alan merasim salonu. Duvarlardaki yazıtlar, salonun taş işçiliği tek kelime ile muhteşem. Fotoğrafta solda gördüğünüz duvar nişlerinin içinde dış bükey aynalar varmış, soldaki pencerelerden çalışanlar sofradaki eksikleri görüp servislerini ona göre yaparlarmış. Harem odaların önemli bir özelliği her odanın kendi banyosu olması. Ayrıca harem bölümünde yer alan tuvalet, sarayda günümüze ulaşan tek tuvalet. İshak Paşa Sarayı çevresinde saraydan daha önce yapılmış olan Urartu Kalesi, Keçi Deliği ve Eski Beyazıt Camii yer alıyor. Saraydan yürüyerek dahi ulaşabilirsiniz, çok uzak değil. Ancak Kale'ye tırmanmak isterseniz biraz zama ayırmanız gerekir. - Urartu Kalesi'nin tepesinde yer alan ve keçi deliği denilen yerden, en yüksek noktadan Doğubeyazıt ovasıyla birlikte sarayı çekebilirsiniz. - Eski Beyazıt Camii'nin bahçesinden çekebilirsiniz, ama bu açı restorasyon sırasında yerleştirilen tavanın en kötü göründüğü yer, en son burayı tercih edin derim. - Urartu Kalesi'nden veya kaleye çıkış noktalarından yine yukarıdan çekebilirsiniz. - Paraşüt adında sarayın hemen üstünde bir kafeterya yer alıyor. Şu an açık olmasa da oradan fotoğraf çekebilirsiniz. Karlı gördüğünüz fotoğraflar oradan çekildi. - Harem girişindeki Merasim Salonu, - Önemli kişilerin veya yabancıların misafir edildiği Divan, - İç avlu, - Taç kapı Saray o kadar fotojenik ki, fotoğraf çekmek için saatlerce vakit harcayabilirsiniz. Rivayetlere göre Kralın kızı Gülbahar, Çoban Mehmet'e aşık olur. Kral kızının bir çobanla evlenmesine karşı gelir ve bu durumu krallığına yediremez. Halk arasında dilden dile konuşulmaya başlanır. İshak Paşa etrafta yayılan konuşmalardan rahatsızlık duyar ve bir çözüm aramaya koyulur. İshak Paşa, Çoban Mehmet'e Ağrı Dağı'nı gösterir, "Sen Ağrı Dağı'nın en yüksek tepesine çık ve orada ateş yak, o zaman kızımı sana veririm" der ve yapamayacağını düşünür. Çoban Mehmet Ağrı Dağı'na çıkar ve ateşi yakar. Bunu gören İshakpaşa tedirgin olur, kara kara düşünmeye başlar ve beklemeye koyulur. Artık istemese de kızını vermesi gerekecektir. İshakpaşa bekler, aradan 2 gün geçer ancak Çoban Mehmet gelmez. Sonra öğrenirler ki Çoban Mehmet ateşi yaktıktan sonra ölmüş. Bunu öğrenen Gülbahar kahrolur ve babasına "Baba bana bir zindan yap, Ağrı Dağı'nı görmesin" der. Babası da İshak Paşa Sarayı'nı yaptırır. İshak Paşa Sarayı hiç bir cephesinden Ağrı Dağı'nı görmez. Böylelikle Gülbahar'ın zindanı babasının Sarayı olur. Yukarıdaki hikaye Yaşar Kemal'in Ağrı Dağı Efsanesi kitabındaki hikayeye benzese de birebir örtüşmemektedir. Yaşar Kemal kitabını yazarken bölge insanından efsaneler dinleyerek, kendi efsanesini yazmıştır belki de. Hikayede ismi geçen kızın adı aynı iken, çobanının adının farklı olması, hikayenin sonlarının farklı olması gibi detaylar var. Yaşar Kemal'in Ağrı Dağı Efsanesi adlı kitabında yer alan efsanede ise, Hanın kızı Gülbahar ile çoban Ahmet'in acıklı aşk hikayesi anlatılır. Kitaptaki efsaneye konu olan bu kez Bayazıt Valisi Mahmut Paşa'nın kızı Gülbahar ile çoban Ahmet'in aşk hikayesidir. Hikayeyi burada anlatmayacağım, Yaşar Kemal'in Ağrı Dağı Efsanesi kitabını internetten sadece 10 TL gibi ucuz bir fiyata bulabilirsiniz, İshakpaşa'ya gitmeden veya döndükten sonra okumanızı tavsiye ederim, zaten kitap ince bir kitap, su gibi okunuyor. Ağrı Dağı Efsanesi kitabını mutlaka okuyun, aynı kitaptan uyarlanan Memduh Ün'ün yapımcı ve yönetmen koltuğuna oturduğu, Fatma Girik ve Hakan Balamir'in başrollerinde oynadığı sinema filmini de bulursanız izlemenizi öneririm. Doğubeyazıt'a gelmişken Kars veya Van yazılarıma da bir göz atın, oralara da plan yaparsınız belki. Hem yaz hem kışını görmüş biri olarak çekimser kaldım şu an 🙂 Kışın bazı çirkinlikler karla kaplı olduğu için daha güzel görünüyor olabilir. Bir de buralar zaten kış memleketi, o yüzden kışı daha mı güzel acaba? Kış aylarında ulaşım biraz sıkıntılı olabilir, ben kışın gittiğimde yol kötü olduğu için kale tarafına hiç geçmemiştim mesela.


20 Nisan 2018, takvimlerde sıradan bir gün, benim için ise hayatımın belki de dönüm noktası! 19 yıllık kurumsal hayatıma bir nokta koyup hayatıma blogger ve gezi yazarı olarak devam etmeye başlayacağım gün. Beni tanıyan tanımayan herkes bu kararı nasıl verdiğimi sordu, ben de tıpkı blog yazmaya başladığım zaman yaptığım gibi, en iyisi bu konuda bir yazı yazıp zihinlerdeki bütün sorulara cevap vereyim istedim. Sorunuzun cevabı bu yazıda yoksa yorum olarak eklerseniz dilim döndüğünce cevap veririm. Öncelikle hiçbir şey birden bire olmadı. 10 yıldır gezi blogu yazıyorum, hatırı sayılır bir bilinirlik ve okunurluğa sahip olan blogum hali hazırda az da olsa bir para kazandırıyor. Yazının bu kısmına gelince "Blog yazarak para kazanılıyor mu? Ben de blog açmak istiyorum ne yapmalıyım?" gibi sorularınız olduğunu tahmin ediyorum. Kısa cevap vereyim; evet! Eğer kendinize özel bir alan belirleyebilir, düzenli ve kaliteli içerik üretebilirseniz blog yazarak para kazanılabiliyor. Eğer blog konusunu nasıl çözeceğim diyorsanız, WordPress Okulu tarafından hazırlanan eğitimlere katılabilirsiniz. Para pul mevzuularıma fazlaca girmeden önce bu hikayenin nasıl başladığına bir bakalım. Seyahat etmeye başladıktan kısa bir süre sonra kanıma seyahat virüsünün her gün biraz daha işlediğini farketmeye başladım. Her fırsatta bir seyahat planı yapmak için uğraşıp duruyordum, seyahat ettikçe bu arzum daha da artıyordu. Bir gün biter mi diye bekledim ama bitmek bir yana, sürekli artıyordu. Hal böyle olunca hayatımı seyahat ederek geçirebilmenin yollarını araştırmaya başladım. Seyahat etmek bağımlılık yaratır mı? diye de bir yazı yazmıştım. Önce hayatımı basitleştirmeye, gereksiz harcamalarımı azaltmaya, gereksiz yüklerimden kurtulmaya başladım. Yaşadığım bir taşınma, aslında hayatımda belki bir kez kullanmak için aldığım ve anlamsız paralar harcadığım ne kadar çok eşyam olduğunu görmemi sağladı. O dönemeçten sonra ihtiyacım olmadıkça kendime yeni birşey almamaya başladım. Hayatımı basitleştirme bakış açısı seyahat dışındaki tüm lüks harcamalarımı azaltmamı sağladı. Bu durum tahmin ettiğimden çok daha fazla para biriktirmeme yol açmış oldu. Yukarıda anlattıklarımla asenkron bir zaman diliminde seyahat ederken hayatımı nasıl devam ettireceğime dair araştırmalarım devam ediyordu. Düzenli bir gelir çok işime yarardı, ben gezerken hesabıma tıkır tıkır yatan bir para. Aslında çok istekli olmamama rağmen kendime bir ev aldım. İstanbul'da bir evin kira geliri seyahat etmek için önemli bir ödenek olacaktı, nitekim öyle de oldu. Şu an en düzenli gelirim ev kiram. Blogumu yazmayı ise hiç bırakmadım, evet istediğim yoğunlukta ve detayda yazamıyordum belki ama o benim can simidimdi. Blog dışında bazı online-offline dergilere de zaman zaman yazılar yazmaya devam ettim. Yazmayı seviyordum, yazdıkça insanları yola çıkmaya motive ettiğimi görmek beni daha da mutlu ediyordu. İşlerimin en yoğun olduğu zamanlarda dahi yazmayı bırakmadım. Blog yazmanın bana en güzel getirilerinden biri gezi blogu yazan, gezmeyi seven çok güzel insanlarla tanıştım, harika arkadaşlıklar dostluklar kurdum. Hayalim hep bir gün kurumsal hayatı bırakıp dilediğim gibi seyahat edebilmekti. Ama ne zaman sorusunun cevabını bilmiyordum! Hazır olunca? Hazır olacak mıydım? Sürekli kendi kendime öne sürdüğüm mazeretlerle hayallerimi erteliyordum, ama bir yandan hayat beni beklemiyor akmaya devam ediyordu. 1 Nisan 2018 günü Facebook bana 4 yıl önce 1 Nisan şakası olarak işten ayrıldığımı ve Ege'ye yerleştiğimi söyleyen bir mesajımı hatırlattı! 5 yıldır dilimdeydi ama bir türlü harekete geçemiyordum! O an bir şimşek çaktı ve "doğru zaman" diye bir zamanın hiçbir zaman olmayacağını, doğru zamanının şimdi olduğunu anladım. Doğru zaman şimdiydi ve ben istifa edecektim! Benim gibi yıllarını kurumsal hayata vermiş pek çok arkadaşımdan "ne kadar cesursun" "keşke biz de bu cesareti gösterebilsek" yorumları aldım. Halbuki ben kendimi cesur görmüyorum, güvenli sulardan ayrılırken, başıma neler geleceğini bilmezken çok korkuyorum. Diğer yandan da bunca zaman sürekli kendime mazeretler üretip bu süreci ertelediğim için, geç kalmış bir hareket olduğunu düşündüğüm için, içinde cesaret göremiyorum. Dışarıdan öyle görünmese de içerideki durum bu! Blog yazarak para kazanmak mümkün mü? yazım da ilginizi çekecektir. her zaman bir yerleri gezip paylaşmak ve insanlara faydalı birşeyler yapmak istemişimdir ama ne yazık ki bir fırsatını bulup bu dileğimi gerçekleştiremedim. İşinde başarılı bir çok kişiyi takip etmekle yetiniyoruz şimdilerde herşey için teşekkürler.