Başkomutan Tarihi Milli Parkı; Kurtuluş Savaşımız'ın en önemli çatışmalarının yaşandığı, Türk milletinin cesaret ve yenilmezliğinin tüm dünyaya gösterildiği, işgal kuvvetlerinin Anadolu'yu terk etmesinin önünü açan savaşların yaşandığı ve binlerce şehidimizin kanları ile sulanmış olan kutsal bir yerdir. Başkomutan Tarihi Milli Parkı, Ulu Önder Atatürk önderliğinde; 26 Ağustos 1922'de Afyon Kocatepe'de başlayan ve 30 Ağustos 1922'de Kütahya Dumlupınar'da zafer ile sonuçlanan Büyük Taarruz Harekatı'nın yaşandığı bölgedir. Başkomutan Tarihi Milli Parkı; Büyük Taarruz'un planlama aşamasından itibaren her adımın, her savaşın yaşandığı, ülkemizin kurtuluş mücadelesinin savunmadan saldırıya yani taarruz aşamasına geçtiği, İzmir'in kurtuluşuna kadar devam eden milli mücadelenin en zorlu çatışmalarının yaşandığı yerdir. Afyon, Kütahya ve Uşak illerimizin belli bölümlerini içine alan bölge 1981'de milli park ilan edilmiş. Başkomutan Tarihi Milli Parkı, Ayfonkarahisar ilimizde bulunan Kocatepe'den başlayarak Kütahya ilimizde bulunan Dumlupınar'ı içine alan 34.834 hektar (348.340 dekar) alanı kapsıyor. Milli parkın iller bazında alan dağılımını aşağıda görebilirsiniz. - 17 bin 120 dekarı Uşak, - 151 bin 720 dekarı Kütahya, - 179 bin 500 dekarı Afyonkarahisar. Uşak ilimizde çok az bir bölümü bulan park iki ana bölümden oluşuyor; Afyon Kocatepe Bölümü ve Kütahya Dumlupınar Bölümü. Milli park alanı içinde; Kurtuluş Savaşımız sırasında cesurca mücadele etmiş 137.000 şehidimiz yatıyor. Parkta kanlarının son damlasına kadar savaşmış Mehmetçiklerimiz'in anısını yaşatmak ve onlara olan minnetimizi gösterebilmek adına çok sayıda Anıt ve Şehitlik ile Kurtuluş Savaşımız'a dair önemli tarihi yerler bulunuyor. Yukarıda bulunan Başkomutan Tarihi Milli Parkı haritası, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış. Dumlupınar Müzesi veya Şuhut Atatürk Karargah Evi'nde milli park broşürü ile birlikte ücretsiz olarak dağıtılıyor. Başkomutan Tarihi Milli Parkı Kitapçığı için tıklayın. Başkomutan Tarihi Milli Parkı, Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşları'nın istisnasız tamamının bu toprakların ne mücadelelerle, ne fedakarlıklarla kazanıldığını anlaması için mutlaka ziyaret etmesi gereken bir yer olduğunu baştan hatırlatmak istedim. Ben de çok geç gittiğim için kendimi eleştirdim. İlkokul, ortaokuldan itibaren tüm gençlerimizin burayı kesinlikle görmesi, yaşaması, hissetmesi gerektiğini düşünüyorum. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nı ziyaret etmeyi planlıyorsanız; Büyük Taarruz Harekatı'nın tarih sıralamasına göre rotanızı planlamanızı öneririm. Büyük Taarruz'un planlandığı nokta olan Şuhut'taki Büyük Taarruz Karargahı 'nden başlayıp Zafer Yolu, Kocatepe rotasına devam edip Afyon'daki diğer şehitlikleri tamamladıktan sonra Kütahya tarafına geçip Zafertepe Çalköy üzerinden Dumlupınar'a devam ederek, Dumlupınar Şehitliği'nde rotanızı bitirebilirsiniz. Google Haritalar uygulaması üzerinde işaretlenmiş yerlerin konumlarını görmek için tıklayın. Başkomutan Tarihi Milli Parkı giriş ücreti olduğuna dair bilgiler olsa da milli park belli bir giriş kapısı olan bir yer değil, pek çok Şehitlik, Müze, Anıt içeren ve çok geniş bir alana yayılmış bir milli park. Bu alanın büyük bir kısmını dolaşmış biri olarak hiçbir yerde giriş ücreti ödemediğimi belirtmem gerek. İnternette bulunan giriş ücretlerinin nereye ait olduğunu da bulamadım. Özetle; bu yazıda aksi belirtilmedikçe, milli park içinde bulunan yerlerin herhangi bir giriş ücreti yok. Milli parkı gezerken taarruz sırasında yaşananları bilmek ve tarih sırası ile gezmek önemli. Afyon'un güneyinde 40-50 kilometrelik bir hat oluşturmuş olan işgal kuvvetlerine yönelik bir taarruz yapılmasına karar veren Gazi Mustafa Kemal Paşa, 17 Ağustos 1922'de gizlice Ankara'dan yola çıktı. Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya 20 Ağustos'ta Akşehir'e ulaşan Paşa 26 Ağustos'ta taarruza başlanacağını bildirdi. Büyük Taarruz'un ilk karargahı Kocatepe'de kuruldu. Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Mareşal Fevzi Paşa ve İsmet Paşa yönetimindeki komuta grubu, 25 Ağustos'u 26 Ağustos'a bağlayan gece Afyon ili Şuhut ilçesi Çakırgözü Köyü'nden Kocatepe'ye hareket etti. Büyük Taarruz Harekatı, 26 Ağustos 1922'de sabah saat 05:30'da 200 top atışı ile başladı. Taarruzun ilk günü, Yunan ordusunun hatlarına çok güvendiği Büyük Kaleciktepe'den Çiğiltepe'ye kadar olan 15 km'lik bölge ele geçirildi. İkinci gün, Türk birlikleri tüm cephelerde yeniden taarruza geçti ve Afyonkarahisar'a girdi. 29 Ağustos günü tekrar saldırı kararı alındı ve 30 Ağustos günü taarruz harekatı zafer ile sonuçlandı. Büyük Taarruz'un son bölümü Başkomutanlık Meydan Muharebesi olarak tarihe altın harflerle yazıldı. Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa önderliğinde Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Garp Cephesi Komutanı İsmet Paşa, dağılan Yunan Ordusu'nun İzmir'e kadar takip edilmesi kararı verdi. Cesur Türk Ordusu, 15 günde 450 kilometre yol kat ederek düşmanı Anadolu'dan temizleyip 9 Eylül sabahı İzmir'e girdi. Bugün 450 kilometre kulağa çok gelmiyor olabilir ama ordunun kısıtlı imkanları, ayağında çarıkla yürüyen, kağnılarla eşyalarını taşıyan, günlerce doğru düzgün kumanyası olmadan sahada savaşan ve ilerlemesini sürdüren kahraman Türk askerlerini düşünün. Bugünün şartları ile değil o günün şartları ile durumu değerlendirin lütfen. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Kocatepe Bölümü, Afyonkarahisar ilimiz sınırları içinde yer alıyor. 17.950 hektar alanı kapsayan milli parkın içinde bulunan görülecek yerler, Anıt ve Şehitlikleri aşağıda detaylıca anlatmaya çalıştım. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Afyon Kocatepe Bölümü videosu aşağıda yer alıyor. İzlemeyi, beğenmeyi ve kanalıma abone olmayı unutmayın. Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruz emrini verdikten sonra, taarruz planlarını son haline getirmek için, 24 Ağustos 1922'de Akşehir'den Afyon'un Şuhut ilçesine geldi. Şuhut'un Yalı Mahallesi'nde bulunan Hacıveli Oğulları'na ait evi karargah olarak kullandı. Silah arkadaşları ile birlikte son planlama ve toplantılarını bu evde yapan Mustafa Kemal, 25 Ağustos'u 26 Ağustos'a bağlayan gece sabaha karşı Kocatepe'ye hareket etti. Mustafa Kemal Paşa'nın çalıştığı ve istirahat ettiği oda ile konağın tamamı ziyaret edilebiliyor. 30 Ağustos ve öncesindeki günler her yıl Zafer Haftası olarak kutlanıyor. 25 Ağustos günü Şuhut'a giderseniz Zafer Yürüyüşü için şehre gelen kalabalıkları görebilir ve kutlamalara katılabilirsiniz. Zafer Yolu, Şuhut'un Çakırözü Köyü'nden başlayıp Kocetepe'de biten 18 kilometrelik yola verilen ad. Bu rota 25 Ağustos gecesi Kahraman Türk Ordusu'nun 11 tümen, 3 süvari tümeni, 210 arabalı topu ile yürüdüğü rota. Türk askerleri bu yolu izleyerek; düşmana belli etmemek için ayaklarına keçe sarılmış at, katır ve merkeplerle; gece karanlığında, sessizlik ve gizlilik içinde Kocatepe'ye çıktılar. Her yıl Zafer Haftası kutlamaları kapsamında 25 Ağustos gece 23.00'te aynı rota yürünerek Kocatepe'ye ulaşılan Zafer Yürüyüşü düzenleniyor. Yol üzerinde pek çok dinlenme noktası, toplanma alanında bir anfi tiyatro, çeşmeler bulunuyor. Kocatepe Anıtı, Büyük Taarruz Harekatı'nın Başkomutan Mustafa Kemal Paşa tarafından sevk ve idaresinin yapıldığı Zafer Yolu'nun bitiş noktasında bulunuyor. Anıt, Afyonkarahisar'ın Büyükkalecik Kasabası sınırları içinde yer alan, 1874 rakımlı Kocatepe'de yer alıyor. Afyon merkeze 20 km, Şuhut ilçesine ise 18 km mesafede. Tepeye çıkınca Büyük Taarruz'a başlamak için neden bu tepenin seçildiğini çok daha iyi anlayacaksınız. Yüksek rakımı sayesinde tepeden çevredeki daha alçak tepeleri ve Afyon ovasının büyük bir kısmını görmek mümkün. Kocatepe Anıtı'nın bulunduğu tepeden aşağıya indiğiniz yer Büyükkalecik Köyü. Anıta yaklaşık 7.5 kilometre mesafede yer alıyor. Köyün içinde bulunan Yüzbaşı Agah Efendi Şehitliği görülmesi gereken yerlerden biri. Kocatepe Karargahı'nı korumak için görevlendirilmiş olan 150 kişilik asker Büyükkalecik Köyü Kurtkayası mevkisine yerleşmişti. Yüzbaşı Agah Efendi Komutası'ndaki birlik, Yunan başkomutanı Hacı Anesti'nin "Ben o mevzileri gezdim, Türkler o tel örgüleri değil aşmak, asla yanına bile yaklaşamaz" dediği tel örgülerini aşarak Yunan askerleri ile savaşmıştır. Maalesef ki, Agah Efendi 27 Ağustos günü Kurtkaya Tepesi'nde şehit düşmüş. Bayburtlu Ziver Bey oğlu Yüzbaşı Agah Efendi ve o bölgede şehit düşen 100 Mehmetçik adına yapılan şehitlik 26 Ağustos 1972'de yapılmış. Yunan komutanının yanına bile yaklaşamazlar dediği tel örgüleri aşarak belki de savaşın kaderini değiştiren cesur Mehmetçiklerin mezarlarını temsilen 100 mezar taşı şehitlik bahçesinde sıralanmış durumda. Anadolu'nun başka başka köşelerinden gelmiş ve burada canını vatanı uğruna feda etmiş Mehmetçiklerin temsili mezar taşları.. Zafer Müzesi, Afyonkarahisar merkezinde, Zafer Anıtı ve Afyon Kalesi'nin karşısında yer alıyor. Bu güzel binanın çok önemli bir yeri var; Afyıon 8. Tümen 189. alay tarafından 27 Ağustos 1922 günü düşmanın elinden alındıktan sonra Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Genel Kurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Garp Cephesi Komutanı İsmet Paşa Kocatepe'den inerek Afyon'a gelip bu binada konaklamışlar. Bu bina karargah ilan edilmiş ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin planları burada yapılmış, taarruz emri bu binada verilmiş. Müze binası, şu an kullanılmakta olan Belediye binası yapılana kadar, yani 1930'lu yıllara kadar "Afyon Belediye Binası" olarak hizmet vermiş. Belediye yeni binaya taşınınca da "Emniyet Müdürlüğü" binası olarak kullanılmış. 1985 yılında ise; "Zafer Müzesi" yapılması için, Başkomutan Tarihi Milli Park Müdürlüğü'ne tahsis edilmiş. Bu kadar önemli bir binada yer alan Zafer Müzesi şu an maalesef ziyarete kapalı, restorasyon çalışması yapıldığı söyleniyor ve ne zaman açılacağına dair bir bilgi de yok. Umarım en kısa zamanda yeniden ziyarete açılır. İstanbul veya Ankara yönünden gelip Antalya tarafına giderken Büyük Taarruz Şehitliği solunuzda kalıyor. Mutlaka önünden geçtiniz ama büyük ihtimalle fark veya dikkat etmediniz. Tüm şehitlikleri gezemeseniz bile buraya sapıp Mehmetçiklerimiz için yapılmış olan şehitliği ziyaret etmenizi öneririm. Şehitlik Afyonkarahisar merkezine sadece 17 km mesafede yer alıyor. Büyük Taarruz Şehitliği, 26-29 Ağustos 1922 tarihleri arasında şehit düşen 275 subay ve 2150 Mehmetçik için 1993 yılında yapılmış. Rakamları yazarken bile elim titriyor... Şehitlik girişinde bir namazgah, sağda bir şadırvan, arka bölümünde ise Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk Anıtı yer alıyor. Şehitliğin giriş bölümünde 500 şehit için sembolik mezar taşları bulunuyor. Kurtuluş Savaşımız büyük fedakarlık ve kahramanlık hikayeleri ile dolu. Bu vatan uğruna savaşmış ve şehit düşmüş olan Mehmetçiklerimiz sayesinde bugün özgür ve bağımsız bir ülkede, özgür ve bağımsız bireyler olarak yaşayabiliyoruz. O kahramanlardan biri de Reşat Çiğiltepe. 27 Ağustos 1922 günü Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e verdiği sözü yerine getirememenin üzüntüsü sonucu intihar ederek hayatına son vermişti. -"Niçin hedefinize vasıl olamadınız?" dedim. -"Yarım saat sonra hedeflere vasıl olacağız" dedi. Halbuki maatteessüf yarım saatte bu hedefler elde edilememişti. Tekrar sorduğum zaman telefonda Reşat Bey'in son bir veda namesini okudular. Orada diyordu ki: "Yarım saat zarfında size o mevkileri almak için söz verdiğim halde, sözümü yapamamış olduğumdan dolayı yaşayamam." On beş dakika sonra Çiğiltepe alınmış ancak şehit komutan Miralay Reşat Bey bu müstesna anı görememiştir. Şehitlik Afyonkarahisar'a 43 km mesafede Çiğiltepe'de yer alıyor. Ana yoldan ayrılıp toprak yoldan kısa bir sürüş ile şehitliğe ulaşabiliyorsunuz. Şehitlikten 1 km kadar devam ederseniz, Çiğiltepe siperlerini görebilirsiniz. İstiklal Tanıtım Merkezi, sözde Büyük Taarruz ve Kurtuluş Savaşı'nı anlatan panoramik bir müze olarak inşa edilmiş. Ancak koskoca bir bina, öğle arası tatilinde kapalı ve içeride Kurtuluş Savaşı'na dair çok az bilgi yer alıyor. Dışarıdan bakınca bütün savaş burada canlandırılacak sanıyorsunuz ama içerisi tam bir hayal kırıklığı. Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi benzeri bir yer bekliyordum, gerçekten bu, müze demeye dilim varmıyor, binaya harcanan paraya yazık olmuş. Üstelik biz öğle saatinde kapalı olunca iki kez gittik ve büyük zaman kaybettik. Girişi ücretsiz. Benim ziyaret etmediğim ancak Afyonkarahisar çevresinde bulunan birkaç şehitlik daha var; Anıtkaya Şehitliği, Çalışlar Şehitliği, Akdeğirmen Şehitliği, Giresunlular Şehitliği. Eğer vaktiniz uygun olursa bu şehitlikleri de rotanıza dahil edebilirsiniz. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Dumlupınar Bölümü Kütahya ilimiz sınırları içinde yer alıyor. 16.884 hektar alanı kapsayan milli parkın içinde bulunan görülecek yerler, Anıt ve Şehitlikleri aşağıda detayları ile anlatmaya çalıştım. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'nın Kütahya Dumlupınar Bölümü videosu aşağıda yer alıyor. İzlemeyi, beğenmeyi ve kanalıma abone olmayı unutmayın. İstanbul yönünden Başkomutan Tarihi Milli Parkı'na geliyorsanız; ilk milli park tabelasından saparak ana yoldan ayrıldığınızda karşınıza çıkacak olan ilk anıt Zafertepe, Çalköy'de yer alan Zafer Anıtı olacak. Zafertepe, Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın 30 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutanlık Meydan Muharebesini yönettiği, karargahının bulunduğu 1.181 metre rakımda bulunan tepedir. Çalköy'de bulunan Zafertepe üzerinde uzaktan bakınca çatılmış silah veya alev alev yanan meşale gibi görünen Zafer Anıtı, Kurtuluş Savaşı'nı temsil etmesi için yapılmış. Otopark tarafından anıta yaklaştığınızda Zafer Anıtı'nın hemen önünde Başkomutan Meydan Muharebesi'nin taarruz planını anlatan bir tablo bulunuyor. Anıt çevresinde taarruz sırasında kullanılan uçak ve silahlar da sergileniyor. Zafertepe'deki Zafer Anıtı, aynı zamanda resmi 30 Ağustos Zafer Bayramı törenlerinin de düzenlendiği yer. Biz de tören provalarına denk gelmiştik. Yıldırım Kemal Şehitliği, Zafer Anıtı'ından sonra devam ettiğinizde eski adı Küçükköy olan Yıldırım Köyü'nde yer alıyor, şehitlik ile aynı adı taşıyan Yıldırım Kemal tren istasyonunun hemen yanında. Yıldırım Kemal, pek çok cephede savaştıktan sonra Konya'da yattığı hastanede Büyük Taarruz'un başlayacağı haberini alır. Hastaneden kaçıp Fahrettin Altay Paşa'nın bulunduğu cepheye gelir. Paşa, Yıldırım Kemal'i Küçükköy tren istasyonunu ele geçirmiş olan Yunan birliklerini yok etme görevinde olan 2. alaya gönderir. İstasyonu alma görevindeki 4 subay ve 30 er şehit olur ama istasyon ele geçirilir. Şehitlik ziyaretimiz sırasında orada bulunan köylü teyzelerden biri annelerinden, ninelerinden dinlediği bir hikayeyi anlattı: "Şehit düşen askerleri köy mezarlığına taşıyacak tek bir erkek hatta genç kadın yokmuş köyde, çünkü hepsi cephede. Köyde kalan yaşlı kadınlar şehitleri tek tek mezarlığa taşıyıp gömmüşler." Teyze anlatırken de bu yazıyı yazarken de göz yaşlarıma engel olamadım. Tüm şehitlerimizin ruhları şad olsun. Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldıktan bir gün sonra 31 Ağustos 1922 günü, Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa savaş alanında dolaşırken Berberçam Tepesi'nde Yunan top mermilerinin açtığı çukurda şehit olmuş bir sancaktar görürler. Sancaktarın toprağın üzerinde kalmış ve katılaşmış kolu sancağı hala dimdik tutmaktadır. Bu görüntüden çok etkilenen Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, savaş sonrasında buraya yapılacak anıt için Şehit Sancaktar'ın sembol alınmasını ister ve anıtın temelini 30 Ağustos 1924'te bizzat kendisi atar. Yüzbaşı Şekip Efendi Şehitliği ben gittiğim dönemde bakım çalışmasında idi. Umarım şimdi çalışma tamamlanmıştır. Zafertepe'ye yakın şehitliklerden biri burası, ana yoldan sadece birkaç yüz metre içerde. Yüzbaşı Şekip Efendi, 14. Süvari Tümeninin 3. Alayı subaylarından. Büyük Taarruz sırasında Türk Süvari Birliklerinin başarıları başlı başına bir destandır. Şekip Efendi, başında olduğu 20 kişilik süvari birliği ile 2000 kişilik Yunan askerini esir almayı, düşman toplarını ele geçirmeyi başarmış ancak çatışma sırasında şehit olmuştur. Buradaki şehitlik Yüzbaşı Şekip Efendi ve Türk Süvari Kolordusunu şehitleri adına 1972 yılında yapılmış. Büyük Aslıhanlar Şehitliği, 30 Ağustos 1922 tarihinde Başkomutanlık Meydan Muharebesi sırasında Büyük Aslıhanlar Köyü'nde şehit olan Mehmetçiklerin anısına 1995 yılında yapılmış, şlk yapılan anıt yıkılınca 2006 yılında bugün bulunan Kahraman Mehmetçiği sembolize eden anıt dikilmiş. Büyük Aslıhanlar Köyü'nün devamında Ağaçköy'de iki adet Şehitlik bulunuyor. Yoğun duygular içinde gezdiğim Başkomutan Tarihi Milli Parkı içinde bulunan yerler arasında beni hayal kırıklığına uğratan iki yerden biri de Dumlupınar şehir merkezinde yer alan ve 30 Ağustos 1997'de ziyarete açılmış olan Dumlupınar Kurtuluş Savaşı Müzesi. Müze binası çok eski olsa da içeriği zengin olabilirdi, ancak ne yazık ki değil. Koskoca binayı ziyan etmişler desem yeri var. Kurtuluşu Savaşı'na ait silah, kılıç gibi malzemelerin sergilendiği bir salon, bir kağnının canlandırıldığı bir salon, bir de savaş günlerine ait fotoğrafların bulunduğu bir salon bulunuyor. Ancak dediğim gibi yüksek bir beklenti ile gitmeyin. Dumlupınar Kurtuluş Savaşı Müzesi'nden birkaç yüz metre ileride Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın "Ordular İlk Hedefiniz Akdeniz'dir, İleri" emrini verdiği karargahın bulunduğu yere bugün İlk Hedef Anıtı yapılmış. Anıt 26 Ağustos 1972 tarihinde ziyarete açılmış. Dumlupınar şehir merkezindeki İlk Hedef Anıtı'nın hemen arkasındaki bahçenin içinde "Ordular İlk Hedefiniz Akdeniz'dir, İleri" emrinin verildiği karargah evi bulunuyor. Mustafa Kemal Paşa, Sakallı Nurettin Paşa ve Halide Edip Adıvar bu evde kalmışlar. Atatürk'ün kendisi için ayrılan odayı Halide Edip'e vererek kendisinin damda kaldığı söyleniyor. Ev bugün, Atatürk Karargah Evi olarak ziyarete açık, giriş ücretsiz. Evin ilk katında Büyük Taarruz'a dair bilgiler, fotoğraflar sergilenirken ikinci kat orjinaline uygun şekilde döşenmiş. Bu vatanın evlatları, Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde; 1919-1922 yılları arasında köylüsü, kentlisi, işçisi, askeri, kadını, erkeği, hatta gencecik öğrencileri ile özgürlük mücadelesi verdi, adına "Kurtuluş Savaşı" dendi. Kurtuluş Savaşımız sırasında cephede ve cephe gerisinde binlerce şehit verdik. Sayıları 137.000 ile ifade edilen şehitlerimiz için Kütahya Dumlupınar'da yer alan Cafer Gazi Tepesi'nde bulunan Dumlupınar Şehitliği inşa edildi ve 1992 yılında ziyarete açıldı. Tüm kahraman Mehmetçiklerimizin Ruhları Şad Olsun. Dumlupınar Şehitliği içinde birkaç tane de anıt bulunuyor. Bunlardan biri Kurtuluş Savaşı sırasında şehit düşen sivilleri sembolize eden Milis Anıtı. Milli Mücadele sırasında orduya destek vermek için bir araya gelen milislerin anısına Şehitlik'te yerini almış. Dumlupınar Şehitliği içinde yer alan ve beni ağlatan bir başka anıt ise Şehit Baba-Oğul Anıtı. Çetmili Kara Ali Çavuş, 1912 yılında daha oğlu 8 yaşındayken Balkan Savaşı'na katılmak için evinden, köyünden, eşinden, çocuğundan ayrılır. Balkanlardan sonra Galiçya, Hicaz, Yemen, Kafkasya cephelerinde yıllarca savaşır. Anadolu'da Milli Mücadele başlayınca doğu cephesinden Dumlupınar'a gelir. Cephede artık 19 yaşına gelmiş olan oğlu Sancaktar Mehmet Onbaşı ile karşılaşır. Ancak kavuşmaları uzun sürmez, 31 Ağustos 1922'de Mehmet Onbaşı babasının kollarında can verir, şehit olur. Bu anıt, bu vatan uğruna canlarını veren baba ve oğulları anısına yapılmış. Başkomutan Meydan Muharebesi sırasında omuz omuza savaşan orduları yöneten üç büyük kahramanımız; Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Paşa, Genel Kurmay Başkanı Mareşal Fevzi Paşa ve Garp Cephesi Komutanı İsmet Paşa'yı savaş alanında sembolize eden anıt Dumlupınar Şehitliği içinde yer alıyor. Şehitliğin bahçesinde bir büfe/kafeterya ve büyük bir piknik ve kamp alanı da bulunuyor. Kütahya Dumlupınar Bölgesindeki Anıt, Müze ve Şehitlikleri de böylece tamamlamış olduk. Milli parkı gezerken beni en çok mutlu eden şeyin Şehitlik ve Anıtların son derece bakımlı olması oldu. Turgut Özakman'ın Şu Çılgın Türkler kitabından senaryolaştırılmış olan ve yönetmenliğini Ziya Öztan'ın yaptığı ve TRT'de yayınlanmış olan Kurtuluş Dizisi, Büyük Taarruz Harekatı'nı anlatıyor ve tam da milli parkın bulunduğu bölgede geçiyor. 6 bölümden oluşan dizinin film versiyonu da var. Başkomutan Tarihi Milli Parkı'na gitmeden önce dizi veya filmi izlerseniz yaşananların gözünüzde canlanması çok daha etkileyici olacaktır. Milli parka gitmeseniz dahi kitabı okumadıysanız okumanızı veya en azından diziyi izlemenizi mutlaka tavsiye ederim. Biz milli parka gitmeden önce tekrar izledik, izlerken göz yaşlarıma hakim olamadığımı hatırlatmış olayım. Dizi eski tarihli, Youtube'da kolayca bulabiliyorsunuz. Görüntüler biraz kötü ama lütfen ona takılmadan izlemeye çalışın. Milli parkı sınırları oldukça geniş, gezerken acıkmamak mümkün değil. Başkomutan Milli Parkı rotasında yemek yiyip memnun kaldığımız birkaç yeri de bu yazıya eklemek istedim. Kuzu Tandır ile başlayalım; Afyon merkezde çok meşhur iki tandırcı var. İlki Aşçı Bacaksız, ancak tandır bitince dükkanı kapatıyor, ben yetişmeyi başaramadım, erken gitmeniz gerek. İkincisi ise Salim Usta. Ancak pandemi döneminde Salim Usta aşırı kalabalık olunca biz daha sakin olan İkbal Restoran'ı tercih ettik. Tandır da ekmek kadayıfı da güzeldi. Mekanın nostaljik havasını da seviyorum. İkbal Lokantası'nın Google Haritalar uygulamasındaki konumu için tıklayın. Afyon Lokumu almak için ise İkbal Lokantasına 50 metre mesafede bulunan Öztaylan Yayla Şekerleme en popüler lokumcu. Her zaman önünde sıra olur, sırayı görünce doğru yere geldiğinizi anlarsınız. Millet Caddesi üzerinde çok sayıda Afyon Sucuğu satan dükkan da var ama sucuk için önerebileceğim belli bir yer yok. Cumhuriyet, Ahmet İpek en bilinenleri. Gölbaşı Restoran'ın Google Haritalar uygulaması üzerindeki konumu için tıklayın. Yazıyı sonuna kadar okuduğunuza göre Başkomutan Tarihi Milli Parkı sizin de planlarınız arasında yer alıyor. Başkomutan Tarihi Milli Parkı her Türk Vatandaşı'nın mutlaka görmesi, ziyaret etmesi gereken yerlerin ilk sıralarında yer alıyor.


Karadeniz Bölgesi'nin pek çok yerini farklı zamanlarda parça parça gezmiştim ancak Batı Karadeniz kısmının henüz çok az yerini görmüştüm. Bayram tatilini fırsat bilip biraz da son dakika planı, hatta plansızlığı ile İstanbul'dan çıkıp Sinop'a kadar gidecek şekilde bir arabayla Batı Karadeniz gezi rotası çıkardık. Kocam ile birlikte gittiğimiz 7 günlük arabayla Batı Karadeniz turu ve Batı Karadeniz gezi maliyeti ile ilgili tüm detayları bu yazıda bulacaksınız, keyifli okumalar. Karadeniz bölgesine ait tüm yazılarım için KARADENİZ GEZİ YAZILARI sayfama göz atabilirsiniz. Eşimin izin durumu son dakika belli olduğu için Batı Karadeniz gezi rotası üzerinde çok detaylı çalışma şansımız malesef olmadı. Batı Karadeniz haritasını önümüze açıp görmek istediğimiz yerleri harita üzerinde işaretledik önce. Genellikle gezi rotası planı yaparken bu yöntem ile ilerlerim, önce tüm görmek istediğim yerleri işaretlerim sonra da zamanım ve bütçeme uygun olarak eleme yaparım, bu kez de aynı yöntemi uyguladık. 7 günlük Batı Karadeniz gezi rotası için gün gün gezdiğimiz yerleri aşağıda görebilirsiniz. 7 gün boyunca toplamda 2000 kilometre üzerinde yol yaptık. 7 günlük rotamızda uğradığımız yerleri aşağıda görebilirsiniz. Ana durakları listeye yazmaya çalıştım. - Akçakoca - Ereğli Cehennemağzı Mağaraları - Zonguldak - Bartın Güzelcehisar Lav Sütunları ve İnkumu Plajı - Amasra - Kastamonu Gideros Koyu - İnebolu - Sinop - Sinop Boyabat Bazalt Kayalıkları - Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu - Dönüşte > Kastamonu Taşköprü - Kastamonu Ilıca Şelalesi Arabayla Batı Karadeniz rotamızın tüm detayları aşağıdaki haritada yer alıyor, haritayı Google Haritalar üzerinde görmek için tıklayın. Biz bu yolculuğa eşim ile birlikte çıktık, bir gece hariç bütün konaklamalarımızı da çadırda yaptık. Maliyetleri değerlendirirken lütfen bu bilgileri dikkate alın. Bu gezi Ağustos 2019'da yapıldı, maliyetler zaman içinde değişebilir, unutmayın. Biz İstanbul'da araba kullanmıyoruz bir süredir. Hem maliyet hem de trafik kabusu ile uğraşmak istemiyoruz. Bu nedenle Türkiye içinde araç ile gideceğimiz yerler için araç kiralıyoruz. Batı Karadeniz seyahatimiz için de bir araç kiraladık. Ford Tourneo model, minivan tipi aracımızı Carrentals. com sitesi üzerinden 7 günlük 200 usd maliyet ile kiraladık yani 2019 Ağustos kuru ile bakarsak 1.115 TL araç kiralama maliyetimiz oldu. 2000 kilometreden fazla yol yaptık, çoğunlukla ana yollar yerine dağ yollarını, sahil yollarını kullanmayı tercih ettik. Bu nedenle de yakıt tüketimimiz biraz artmış olabilir. Toplamda 740 TL benzin masrafımız olmuş. Birkaç yerde otopark kullandık, toplam 25 TL de otopark maliyetimiz oldu. Toplamda gezimizin tüm ulaşım maliyeti diye bakacak olursak; 1.880 TL. Ben bütün seyahat hesaplamalarımı kişi başı yaptığım için yarısı 940 TL. Bizim seyahatlerimizde genellikle en yüksek kalemlerden biri yeme-içme oluyor. Karı koca ikimiz de hem yemeyi hem de içmeyi seviyoruz. Bu seyahatimizde çadırda konakladığımızı belirtmiştim. Akşam yemeklerimizin bazılarını ve sabah kahvaltılarımızın tamamını kendimiz hazırladık, bu hazırlıklar için yaptığımız market alışverişleri de yeme-içme maliyeti içinde yer alıyor. - En yüksek yemek ücretini Amasra sahilde yediğimiz Mustafa'nın Yeri Canlı Balık'ta ödemişiz, toplam 250 TL. İçinde mezelerimiz, rakımız, balığımız var. İki kişi diye bakınca çok değil aslında. Yeri önerir misin derseniz, bence o sırada günbatımı izleyebileceğiniz başka yerler de var. Burada rezervasyonsuz zor yer bulunuyor. Yemeklerin ekstra hiçbir özelliği olmadığını belirtmem lazım, kötü değil ama muhteşem de değil. Ama günbatımı harika. - İkinci yüksek ödemeyi Sinop sahilde yer alan Cem's Kitchen'da yapmışız. Burada yine alkol olması nedeniyle iki kişi toplam 150 TL ödedik. Pub tarzı keyifli bir mekan. - Üçüncü en yüksek ödemeyi ise İnebolu sahildeki Hanımeli Restoran'a yapmışız, 92 TL. Burada alkol yoktu. Ama uzun zamandır yediğim en güzel çoban kavurmayı burada yedim. Sahilde alelade görünen bir mekan, tavsiye edilir. - Fiyattan bağımsız olarak Boyabat çıkışında tesadüfen durduğumuz Çorbacı Veysel de çok güzel çorba yapıyor. 3 çorbaya 27 TL ödemişiz. Yolunuz düşerse uğrayın. - Bunlar dışında market alışverişlerimiz, çay, kahve, bira molalarımız, öğle yemeklerimiz ile 1107 TL'ye ulaşmışız. Yemek maliyetini yine kişi kişiye bölecek olursam, kişi başı 553 TL yeme-içme masrafımız olmuş. Bayram dönemi yola çıkınca, otellerde yer bulmakla uğraşmak istemedik. İkimiz de bu yıl istediğimiz kadar kamp yapamamış olmaktan şikayet ediyorduk, ülkemizin en güzel coğrafyalarından birine gidiyorsak kamp yapalım dedik, iyi ki demişiz. Aşağıda gün gün kaldığımız yerler ve maliyetlerini görebilirsiniz. Tas Gölü Kamp Alanı, Zonguldak Ereğli'ye 21 kilometre mesafede yer alan özel işletmeye ait bir kamp alanı. Mesafe kısa görünse de yol biraz bozuk, o yüzden ulaşmak en az yarım saati buluyor Ereğli'den. Kamp alanında çadır kurabileceğiniz 3 farklı alan var: dere kenarı, şelale kenarı ve orman içi. Lavabolar, tuvalet, ortak alanda elektrik ve buzdolabı bulunuyor ücretsiz olarak faydalanabileceğiniz. Bayramın ilk günü gittiğimizde çok sakindi ve çok sevdik. Tas Gölü Kamp Alanı'nda çadır için 40 TL ödedik. Amasra içinde kamp yapmaya uygun alan bulunmuyor. Bu nedenle 15-20 km mesafede bulunan koylardaki kamp alanlarından faylanmak en iyisi. Önce Bozköy mevkiinde yer alan kamp alanlarına baktık ancak çok kalabalıktı ve yer yoktu, biz de bir sonraki koya doğru devam ettik. Akarsu kamp alanı da çok kalabalıktı ama bize bir yer buldular. Zaten gece geç vakit varmıştık ve sabah erken ayrılacaktık, sorun etmedik. Ama zaman geçirecek olsaydık kesinlikle tercih etmezdik. Kamp alanında çadırların yakına kadar çekilmiş elektrik, mutfak, banyo, tuvalet ve plaj yer alıyor. İsterseniz mekan 25 TL karşılığında kahvaltı veriyor. Akarsu Kamp Alanı için 75 TL verdik, bence bu kadar kalabalık bir alan için oldukça yüksek bir ücret. Martı Kamp Alanı, Sinop'a en yakın kamp alanı. Sonradan Sinop şehir merkezinde de çadır kurulmuş yerler gördük ancak kamp alanı değil de insanların münferit çadır kurduğu yerler gibiydi daha çok. Martı Kamp Alanı, Sinop'a 12 kilometre mesafede yer alıyor. Kamp alanı içinde elektrik, mutfak, banyo, çay ve plaj hizmetlerinden ücretsiz faydalanabiliyorsunuz. Burada fiyatlama kişi başı. Kişi başı 65 TL dediler, biz 2 kişi için 100 TL'ye anlaştık. Çok düzenli ve büyük bir kamp alanı burası, uzun süre konaklamak için oldukça elverişli. Üç gün çadır kampı yaptıktan sonra bir gün hem dinlenmek hem de rahat rahat banyo yapmak için bir otel konaklaması yapalım dedik. Sinop merkezden 4,5 kilometre dışarıda yer alan Uğur Apart Pansiyon'da kaldık. Odalar gayet temiz, kahvaltı tatminkar, fiyat performasına göre iyi bir seçenek. Uğur Apart Pansiyon'da iki kişi oda+kahvaltı 185 TL ödedik. Şahinkaya Kanyonu'nu görmek için Samsun sınırlarına geçtik, Kızılırmak kıyısında yer alan kanyon çevresinde şu an kamp yapılabilecek uygun alan yok. Piknik alanları yapılmış, muhtemelen yakın zamanda kamp alanı da açılır. O zamana kadar Vezirsuyu Tabiat Parkı oldukça iyi bir seçenek. Burası çok büyük bir park. İçinde futbol, basketbol sahalarından yürüyüş yollarına, kır gazinosundan kamelyalara, büfelere kadar pek çok olanak var. Biz gittiğimizde çadır kuran bizden başka kimsecikler yoktu, görevli istediğimiz yere çadır kurabileceğimizi söyledi. Bizden birkaç saat sonra 4-5 çadır daha geldi. Koca park gece bize kaldı. Vezirsuyu Tabiat Parkı içinde çadır için 40 TL ödedik. Kastamonu'nun kanyonlar bölgesinde kamp yapmak için en güzel yeri bulduk sanırım. Pınarbaşı ilçesine 12 kilometre, Ilıca Şelalesi'ne ise sadece 1 kilometre mesafede yer alan Park Ilıca kamp alanı. Kamp alanında mutfak, elektrik, tuvalet, çay ücretsiz olarak faydalanabilecekleriniz. Aynı alanda bungalovlar da var, isterseniz kahvaltı dahil kişi başı 125 TL vererek bungalov evlerde de kalabilirsiniz. Parkılıca kamp alanında çadır için 50 TL ödedik. Konaklama için toplam 490 TL ödemişiz, kişi başı 245 TL. Seyahatimiz sırasında, mağara, ulusal park, kale gibi yerler için ödediğimiz toplam miktar 90 TL olmuş, kişi başı müze ve ören yeri giriş maliyeti 45 TL. Müzekart geçen yerlerde onu kullandık sanırım o da yaklaşık 20 TL tasarruf etmemizi sağladı. - Yazılarımdan keyif aldıysanız bir de Youtube Kanalıma göz atın; Çok Okuyan Çok Gezen - Anlık paylaşımlarımı ise instagramdan takip edebilirsiniz; Çok Okuyan Çok Gezen 7 günlük bir rotada heryeri keşfetmemiz mümkün değil tahmin edeceğiniz gibi. Cide'den geçtik ancak vakit geçirmedik bu nedenle orayla ilgili birşey yazmam doğru olmaz, çünkü hakkıyla gezdiğimi düşünmüyorum. Cide ile ilgili bilgilerinizi siz biryerlerde paylaşırsınız, biz de okuruz, bilgileniriz. Cide sevginizin kaynağını da daha iyi anlarız bu sayede. Batı Karadenizde Safranboluya uğramadan geçilmez diye biliyorum keşke orayı da ekleseydiniz. Safranbolu'ya daha önce birkaç kez gittiğim için rotama eklemedim ama ilk kez gidenlerin mutlaka görmesi gerek, katılıyorum.


Batum, Gürcistan'ın Bodrum'u diyebileceğimiz, gece hayatı, uzun plajları, kumarhaneleri ile eğlence arayanlar için tam bir cennet. Vizesiz, hatta pasaportsuz olarak Türkiye'den Batum'a gidebilmek de cabası. Batum'da gezilecek yerler, Gürcistan hakkında kısa bilgiler, Batum'da ne yenir, Batum'da nerede kalınır, Batum'a gitmek için en iyi zaman nedir gibi bilgileri bulabileceğiniz Batum gezi rehberi niteliğindeki bu yazıya hoş geldiniz, keyifli okumalar! Türkiye'den Batum'a gitmek yani Gürcistan'a gitmek çok kolay. Türkiye'den Batum'a gitmek için vize almanıza gerek yok, Batum'a daha doğrusu Gürcistan'a sadece nüfus cüzdanınız ile giriş yapabiliyorsunuz. Nüfus cüzdanınızın yeni, çipli kimlik olması yeterli. Pasaporta ihtiyaç duymasanız da Türkiye'den Gürcistan'a geçebilmek için yurt dışı çıkış harcı ödemeniz gerekiyor. Sınır kapısındaki harç pulu gişelerinden ödeme yaparak pulunuzu alabilirsiniz. Türkiye'den Batum'a kara yolu ile gitmek için Hopa'ya yakın Sarp sınır kapısından çıkış yapmanız gerekiyor. Bu sınır kapısı, 1989 yılında açılmış ve o tarihten bu yana hizmet veriyor. Yüksek sezonlarda hafta sonlarında özellikle sınır geçişi çok yoğun olabiliyor. Ben geçtiğim zaman sınırda bir de inşaat vardı ve tam bir arap saçı idi. Türkiye'den Gürcistan'a kimlik ile geçiş yapılabilmesi daha pratikmiş gibi görünse de eğer pasaportunuz varsa geçiş çok daha hızlı oluyor. "Güvenlik gerekçesi ile kimlik ile geçenleri çok sorguya çekiyorlar" dedi çıkış harcı gişesinde çalışan görevli, ben de direkt pasaport ile geçtim beklememek için. Bu kalabalık ve kaosun bir sebebi de bu aslında. Kimlik ile geçmek mümkün ama kimlik ile geçenleri ekstradan sorguluyorlar. Sınırı geçtiğinizde Gürcistan tarafı çok daha düzenli ve sakin, bu taraftaki yerleşimin adı Sarpi. Herhangi bir güvenlik kontrolünden geçmeden elimi kolumu sallayarak çıktım Sarpi sınır kapısından. Çıkış noktasında bir turizm bilgi standı var. Batum veya Gürcistan ile ilgili harita ve broşürleri buradan temin edebilirsiniz. Sınırdan çıkınca dışarıda sizi bir sürü minibüs bekliyor. Minibüsler çok ucuza sizi Batum'a ulaştırıyor. Ben gittiğimde 1-1,5TL gibi birşeye denk geliyordu. Minibüslerin olduğu yerde döviz büroları, sınır çıkışında ise ATM'ler var. ATM'den bozuk para çekemiyorsunuz, bu nedenle döviz bürolarından az bir para bozdurmanızı öneririm çünkü minibüsler bozuk para istiyor, kağıt para kabul etmiyor. Ben ATM'den para çektiğim için minibüsten indiğim yerde bozdurup verdim minibüsçüye ücretini. Bu minibüsler yarım saat bile sürmeden Batum'un merkezine ulaşıyor. Gürcistan'a ilk gittiğimdeki gezi notlarımda "Yeni Gürcistan çok hızlı bir değişim içinde. Bütün yollar yeniden yapılıyor, şehirlerde büyük inşaatlar ve eskileri yenileme çalışmalarına büyük yatırımlar yapılmış. 5 sene sonra yeniden gidersem çok farklı bir Gürcistan göreceğimden eminim. Avrupa Birliği ve Amerika'dan sürekli destek fonları geliyor." demişim. 5 sene sonra yeniden gittiğinde gerçekten çok ciddi bir değişim ile karşılaştım. Yol çalışmaları büyük oranda bitmiş, şehirlerdeki çalışmalar tamamlanmış. - Karadeniz kıyısında Batum'un da içinde bulunduğu Adjara bölgesi yeşillik ve deniz kıyısında, - Kuzeyde Rusya sınırı çok yüksek dağlarla korunuyor. Hatta Kazbegi Avrupa'nın en yüksek noktası kabul ediliyor. Kuzeydeki Rusya sınırı kış sporları ile ünlü, - Ülkenin güney doğusunda yer alan Azerbaycan sınırı ise yarı çölleşmiş bölgelerden oluşuyor. - Ülkenin orta doğusunda ise muhteşem Gürcü şaraplarının da üretim yeri olan üzüm bağları yer alıyor. Çok kısa mesafeler içinde farklı iklimleri bir arada görebiliyorsunuz. Bu nedenlerle de iyi bir mutfağı ve renkli bir kültürü var. Gürcistan'ın çok büyük bir kısmını gezip gördüm. Diğer Gürcistan gezi yazılarım da ilginizi çekebilir. Batum Türkiye sınırına yakınlığı nedeniyle Türklerin yoğun ilgisi altında. Buradaki inşaatların çoğunu da Türkler yapıyor. Batum, kumarhaneleri ile yakın gelecekte o bölgenin Las Vegas'ı olmayı hedefliyor. "O zaman sizi tanımayacağız" diyorlarmış Türklere, ben kumarhanelere gitmediğim için bu konuda bir yorum yapamıyorum. Batum, Karadeniz'e kıyısında olmasına rağmen bizim Karadeniz sahil şeridinden çok farklı olarak geniş düzlüklere ve plajlara sahip, deniz turizmi sayesinde bölgenin ilgi merkezi olmuş durumda. Plajları son derece taşlı-çakıllı, uzun plajlar eğlence severler için çok davetkar. Ege sevdalısı biri olarak Karadeniz'den denize girmek beni cezbetmedi ama tabii ki o bölgeye yakın yaşayanlar için bulunmaz bir nimet. Sınırdan geçer geçmez coğrafyanın değişmesi sizi şaşırtsa da zamanla alışıyorsunuz. Batum tam da bir sayfiye şehri havasında. Şehrin ana merkezinde büyük uluslararası otel zincirlerinin kumarhaneli dev büyüklükte yüksek otelleri görüntü kirliliği yaratıyor. Deniz kıyısı ve denize paralel oteller bölgesi yeniden inşa edilmiş. Pırıl pırıl, iyi organize edilmiş ve oldukça şık. Merkezden birkaç sokak uzaklaşınca ise eski Batum sizi karşılıyor. Eski Batum'da mimarisi güzel olmasına rağmen binalar çok eski, yıkık dökük. Ancak restorasyon ve yenileme çalışmaları hemen hemen her yerde. Çok kısa zaman sonra Batum'un yepyeni bir yüzü olacağı kesin. Gürcistan sınırından girdiğimizde bizi karşılayan bu hareketli şehir gözümüze ayrı bir güzel görünmüştü. Önceden hazırladığım Batum gezilecek yerler listesi içinde yer alan yerleri görmek için kendimizi sokağa attık. Batum şehir merkezi oldukça küçük. Bir gün içinde tamamını gezebilirsiniz görülecek yerlerin. Zamanınızın geri kalanını da denizde ya da kumarhanelerde geçirebilirsiniz. Batum'da gezilecek yerler listesinde neler var, bir bakalım! Avrupa Meydanı Batum'un ana meydanı, şehrin tam göbeği diyebiliriz. Batumi Bulvarı, Batum sahili, kafe ve restoranların bulunduğu caddelerin hepsine yürüme mesafesinde. Fıskiyeli havuzunda ne zaman gitsem çocuklar çılgınca oyun oynuyor. Meydanın çevresini de kafeteryalar sarmış. Avrupa Meydanı'nda elinde altın bir post bulunan bir heykel göreceksinizç Bu heykel Medea'ya ait, Yunan mitolojisinde bir prenses imiş. Elinde altın koyun postu olan bu heykel 6 Temmuz 2007 tarihinde Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Saakashvili tarafından açılmış. Batum'un yeni sembollerinden biri sayılan heykel, Kafkaslar'ın mitolojik yüzünü temsil ediyormuş. Old Food Shop, eski ismi olsa da Batumi bulvarı üzerinde dışında harika işlemeleri olan bir bina göreceksiniz, bu bina o bina 🙂 Bu bina içinde şu an bir kitapçı var, içeriye girip gezebilirsiniz. Binanın dikkat çekici kulesinde ise bir de astronomik saat bulunuyor. Batum'un en dikkat çekici binalarından biri şüphesiz Batum Tiyatrosu. Pembe rengi sütunlu girişi ile hemen dikkat çekiyor. Tiyatronun başında bulunduğu meydanın adı Tiyatro Meydanı, meydanın tam ortasında bir de Neptün heykeli bulunuyor. Tiyatro Meydanı'nın denize bakan Rustaveli Bulvarı tarafındaki Sovyetler zamanından kalan eski binalar, Batum'da en çok fotoğrafı çekilen noktalardan biri haline gelmiş. Palmiyeler ve kırmızı, mavi balkonları gözden kaçırmanız mümkün değil. Batumi Bulvarı, şehrin merkezindeki sahile doğru devam eden cadde. Büyük oteller ve sahil parkı bu cadde üzerinde ya da yakınında yer alıyor. Bol fıskıyeli havuzlar, bambu ağaçları bile bulunan parklar, yürüyüş yolları kafeteryalar ve daha fazlası bu bulvar çevresinde yer alıyor. Burası şehrin can damarı diyebiliriz. Batum'un sahil şeridinin başlangıcı diyebileceğimiz yer Miracle Park. Miracle Park'ın içinde dönme dolap, Alfabe Kulesi, Ali ve Nino Heykeli, İzmir'deki saat kulesinin ikizi olan Çaça Kulesi, Deniz Feneri gibi görülecek pek çok yer var. Bu nedenle burası özellikle akşam üstü saatlerinde çok kalabalık oluyor. Ferris Wheel, Batum sahil şehirinde yer alan parkın içindeki büyük bir dönme dolap. Yukarıdan Batum manzarası izlemek için tercih edebilirsiniz. Dönme dolabın olduğu parkta bir kule var, Alfabe Kulesi. Uzaktan görüntüsü güzel olsa da yakından etkileyici olduğunu söyleyemem. Batum sahilinde birbirine kavuşamayan iki aşığı anlatan bir Azeri efsanesinin kahramanlarının heykeli yer alıyor ve iki aşığın adı Ali ve Nino. Birbirine kavuşamayan aşıkları anlatan bu hareketli heykeli mutlaka gidip görün, Batum'da en beğendiğim şeylerden biri idi. Gürcistan'daki tek durağınız Batum ise buradaki Stalin Müzesi'ni ziyaret edebilir Gürcistan'da bir dönem yaşamış olan Stalin'in yaşamı ve yaptıklarına dair bilgi alabilirsiniz. Eğer Gürcistan'ın tamamını gezmeyi planlıyorsanız Gori'deki Stalin Müzesini tercih etmenizi öneririm. Batum'da farklı dinlerin ibadethanelerini yakın mesafelerde görebilirsiniz. Cami, ortodoks kilisesi, katolik kilisesi gibi... Orta Camii şehir merkezine en yakın camii. Ermeni Kilisesi, Aziz Nikola Kilisesi ve Tanrının Annesi Kilisesi görülmeye değer yerlerden. Argo Teleferiği Batum merkezden çıkabileceğiniz bir teleferik. Batum'u yukarıdan seyretmek için güzel bir deneyim. Tepede hediyelik eşya satan dükkan ve kafeterya bulunuyor. Ancak Batum'u yukarıdan görmek çok ilginç mi derseniz, bence değil. Türkiye'de ters ev çılgınlığı başlamadan önce önce Batum'da başlamıştı. Tepetaklak tasarlanmış bir bina, içerisi restoran olarak işletiliyor imiş. Ben gitmedim, bu tarz yerler bana fazlasıyla turist tuzağı gibi geliyor. Ve tabii ki Batum'da mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında sahil şeridi ve oradaki büyük park ve bahçeler yer alıyor. Güneşin etkisini azaltmaya başladığı saatlerde gidip uzun yürüyüşler yapabileceğiniz Miracle Parkı ve parkın bitiminde plajlar sizi bekliyor. Sokak şarkıcıları, ailecek dolaşanlar, sahilde kendi müziğini yapanlar, piknik yapanlar, denize girenler, burası çok hareketli. Batum içinde bir akvaryum bir de hayvanat bahçesi var ancak ben hayvanların bir yere tıkılmasını doğru bulmadığım için gitmedim, gidilmesini de önermiyorum. Batum merkezde gezilecek yerleri bir gün içinde rahatlıkla gezip görebilirsiniz. Bir gününüzü de Batum'a yakın yerlere ayırabilirsiniz. Batum Botanik Bahçesi, gördüğüm en büyük botanik bahçelerinden biri. Dünyanın her yerinden bitki örnekleri göreceğiniz ve gezmekten zevk alacağınız bir yer. Minimum 2-3 saat ayırmalısınız. Bahçe içinde shuttle ile gezmezseniz 1 gün bile yetmeyebilir. Bahçeye Batum'dan tren ile veya otobüs ile ulaşabilirsiniz. Sarpi ve Gonio Kaleleri Türkiye sınırına yakın küçük kaleler. Eğer kendi aracınız ile geliyorsanız bu kalelere uğrayarak Batum'a gelebilirsiniz. Kvariati, denize girmek için tercih edebileceğiniz Batum'a yakın küçük bir şehir. Batum, en ucuzundan en pahalısına pek çok konaklama seçeneği bulabileceğiniz bir şehir. Hem sırt çantalılar için hostel seçenekleri hem de lüks sevenler için büyük kumarhanelere sahip zincir oteller. Ben Batumi Surf Hostel'de kalmıştım. Konumu çok iyiydi, merkeze sadece 5 dakika mesafesinde ve fiyat olarak da çok uygundu. Rustaveli Caddesi'ne veya sahil şeridine yakın bir otel seçerseniz merkezi bir konumda kalmış olursunuz. Batum'da tüm Gürcistan'da olduğu gibi Gürcüce konuşuluyor. Ancak Türkiye'ye yakınlığı, Gürcülerin Türkiye'de gelip çalışması ve Batum'a çok Türk turist gitmesi nedeniyle yaşayanların bir kısmı Türkçe konuşuyor. Heryerde Türkçe konuşan birilerini bulursunuz demek çok iddialı olur ama Türkiye'den geldiğinizi söyleyince sizinle Türkçe konuşmaya başlayan insanlarla karşılaşırsanız şaşırmayın. Yaz sezonu tabii ki Batum için uygun mevsim, eğer denize girmek için gidiyorsanız Batum'a gitmek için yaz aylarını tercih etmek mantıklı. Ancak tam hasat zamanı giderseniz hem havalar biraz daha serinlemiş olur hem de her türlü meyvanın tadına bakabilirsiniz. Benim gibi boğazınıza düşkünseniz Gürcistan'a gitmek sizi çok mutlu edecektir. Söylemedi demeyi; Gürcistan yakında çok turistik bir yer olacak. Gürcistan ile ilgili yazdığım diğer gezi yazılarının listesi aşağıda yer alıyor. merhaba ben batum u çok merak ediyorum nasıl nerden gidebilirim yardımcı olurmusunuz eylül de iznim başlıyor uygunmudur. Artvin'den sınırdan ya da uçakla gidebilirsiniz. sevil hanım sizden haber bekliyorum. nerden gidebilirim. Geçerli Türk ehliyet, 15 lira vermen şart ama araçtan para almıyorlar. ihotel. ge adlı site çalışmıyor. Başka önerebileceğiniz site var mıdır acaba? Yardımınız için teşekkürler. Bayram tatilinde Karadeniz turu yapıp bir günlüğüne de kendi aracımızla batuma gitmeyi düşünüyoz. Uluslararası ehliyetimiz yok. İngilizce dil olarak da yok. Sıkıntı yaşarmıyız. Batumun içerisinde rahatlıkla gezebilirmiyiz. Dil konusunda da Batum'da Türkçe konuşulma oranı yüksek ama İngilizce olsa iyi olur. Gidin sıkıntı yok ehliyet konusunda Trafik Kurallarını uyun yeter. Dikkatli olun batumda Skoda Polis aracına denk geldiğinizde araçtan inen polislere itiraz etmeyin sakın. Orada TL kullanamazsınız, döviz bürosundan ya da bankalardan dönüştürmeniz gerekir. Kullanırsın tabikide ama lari yap, uyanık çok orda para üstünü eksik verirler anlamazsınız. Bir de yanınızdaki TL'yi kolayca bozdurabilirsiniz sıkıntı olmuyor. merhabal ben muhammed ogustos ayında bir kaç günlüğüne gitmeyi düşünüyorum. sizce ortalama bin tl yeterli olurmu batumu cok merak ediyorum cvb verirseniz sevinirim. birkaç gün için yeter artar bile. Gezmeyi cok seviyorum. Bu güzel yerler ve Bilgiler icin tesekür ederim. 3yıldır gidip geliyorum batuma ama allah belasını versin şerefsizler. . . Abi gel inturist disko çok güzel galip öztürkün bilmem ne ama bahadır diye ailesinin adını çok andığım şerefsiz görürseniz selamımı söyleyin. Hesabın resmini çektim sildirdi piçler. Bu ne kardeş diyorum abi sevgililer gününün ertesi diyo. Loca parası 1000lari. Allah belanızi versin. Bağıra çağıra İNTURİST DİSKOYA GİTMEYİN. Heryde anlatcam şerefsizliklerini. Öncelikle adminime verdiği bilgilerden dolayı teşekkür ederim. Merhaba arkadaşlar Batum'u bir bütün olarak ele aldığımızda ; Batum planını netlestirmiş arkadaşlarım ulaşım için eğer kendi araçlarıyla gelmeyecekse. İstanbul Batum yada İstanbul Hopa olarak biletlere baksınlar. Batum'a olan uçuş rahatlık anlamında daha iyi direkt olduğu için fakat fiyat bağlamında bazen bayağı masraflı olabiliyor. Ama Hopa'ya alırsanız yaklaşık 3te 1i desek yeridir fiyat bağlamında. Aynı uçak fakat siz Batum'da indiğiniz zaman otobüsle Hopa'ya götürüyorlar bu da zaten yarım saat 45 dakika zamanınızı alıyor mantıklı olabilir. Ama yine manevi olarak bir başka alternatifte Trabzon uçuşları, Hopa biletinin pahalı olduğu zamanlarda en mantıklı alternatiftir. Direkt Trabzon havaalanı çıkışında havaş otobüsleri vasıtasıyla yaklaşık 2 saat içinde sınır kapısında olabilirsiniz. Batum'a girişlerinizde ne olur nolmaz yanınızda ilaç vs varsa ceplerinize koyabilirsiniz. Çünkü bavulda vs olursa xray sıkıntısından dolayı göz altına alabilirler sizi. Bunun sebebi de yine bizim milletimizin ilaç diye uyuşturucu getirip, Batum'da bunun ticaretini yapması. Ohalden dolayı memur girişlerindeki sıkıntı şuanda yok. İstediğiniz gibi giriş yapabilirsiniz ama tavsiyem pasaport ya da yeni kimlik ile giriş yapın. Çünkü bazen gümrük polisleri keyfi olarak eski kimliği kabul etmeyebiliyor. Son olarak gece hayatına gelecek olursak ; herkesin bir zamanlar övdüğü Diskorium şuanda patron değiştirdiğinden dolayı herkesi sömürmekte. Sector 'a gelirsek zaten yazın faaliyetle olan bir gece klubu ve de orantılı olarak müşterisi turistler ama tercih edilebilir. Bunun dışında diğer gece klupleri yada striptiz klup diye kakaladıkları ama 50m2 lik alanlardan tamamen uzak durun şuanda Metro Turizm'in yaptırdığı Garage Night Club en mantıklı seçenek diyebilirim hem turist hem de Batum'un odağı olan gece hayatı konusunda. Girişler ücretli ama şöyle bir tüyo verebilirim. Mert İnan'ın misafiriyiz dediğiniz takdirde kapılar sonuna dek açılır giriş ücreti ödemezsiniz bunu da aklınızda bulundurabilirsiniz. Nerde kalırım ne yaparım vs konularda ise booking biçilmiş kaftan zaten ama birinci ağızdan tavsiye isterseniz. Bütçeniz yeterli değilse yani 5 yıldızlı otelleri tercih edemiyorsanız, normal otellerle hiç uğraşmayın hepsi yamyam. Ev ve rezidans seçenekleri şanda en mantıklısı. Güncel anlamda adminimin makalesinde yer almayan aklıma gelen bilgiler şuanda bunlar. Batum hakkında herhangi bilgilendirme yada vip tur ve organizasyonlarınız için yada 05373961727 whatsapptan ulaşabilirsiniz.


Gürcistan mutfağı tam benim damak tadıma göre. Hamur işleri ve et yemekleri yanında da nefis şarap. Batum'da ne yenir, nerede yenir bir bakacak olursak; haçapuri ve hınkal en çok göreceğiniz yemekler. Şarap, çaça ve gazlı meyve suları ise içecekler olarak onlara eşlik ediyor. Haçapuri, Karadeniz pidesine benzeyen bol hamurlu, bol tereyağlı Gürcistan pidesi. Adjara usulü ve Gürcü usulu farklı pişiriliyor, ikisini de denemelisiniz. Aşağıdaki fotoğraftaki şekilde açık olan Adjara usulü olarak geçiyor. Haçapuri yemek için Batum'da binlerce seçenek bulabilirsiniz. Benim ilk denediğim yer hostelimin sokağında yer alan Lurji Sufra adlı bir restoran idi. Lurji Sufra'nın yanındaki Mamaparuri'yi de önermişlerdi. Lurji Sufra Restoranın Haritadaki Yeri için tıklayın. Mamapapuri Restoranın Haritadaki Yeri için tıklayın. Hınkal, yumruk büyüklüğünde mantı, menülerde Khingali olarak görebilirsiniz. Etlisi, sebzelisi çeşit çeşit... Aşağıdaki fotoğraftaki gördüğünüz sap kısmından tutulur, tepesinden ısırılır, önce suyu içilir sonra ısırılarak yenir. Biraz baharatsız yapıyorlar, karabiber ekleyince çok leziz oluyor. Geleneksel yemekler yemek için bir başka önerim Shemoikhede Batumi Restoran olacak. Buraya ilk Löplöpçüler'in önerisi ile gelmiştim. Dışarıdaki tabelası Gürcüce olduğu için bulmam epey zor olmuştu, sonraki gelişimde ise elimle koymuş gibi buldum. Armut suyu ve aklınıza gelebilecek farklı meyve sularından yapılmış rengarenk gazozları ve muhteşem şarapları Gürcistan'da mutlaka denemeniz gereken lezzetler. Bira seviyorsanız Gürcü biraları da lezzetli ve bize göre çok ucuz. Bir de Gürcistan votkası diyebileceğimiz Çaça var ki, deneyin desem bir türlü, denemeyin desem bir türlü. Çaça alkol oranı çok yüksek bir içki, siz içerseniz de dikkatli için şişede durduğu gibi durmuyor. Borjomi sodası Gürcistan'da üretiliyor, tüm ülkede her yerde bulabilir ve tadına bakabilirsiniz. Batum'da kahvaltı kültürü pek yok. Kahvaltıda da haçapuri yeniyor genelde. Eğer kahvaltıya benzer birşeyler yemek isterseniz ben bir Alman restoranı bulmuştum, adı Munich Restoran. İçerinin çok güzel bir dekorasyonu var, tam bir Alman bira evi. Kahvaltı için omlet ve kahve bulabileceğiniz bir yer. Munich Restoran Haritadaki Yeri için tıklayın. Gürcistan ve dolayısıyla Batum bize çok benziyor, bu nedenle aç kalmazsınız oralarda. Batum'da gezilecek yerler ve daha fazlasını bulacağınız yazıma da mutlaka bir göz atın.


Belgrad seyahati planlarken yeme-içme ve gece hayatının çok renkli ve hareketli olduğunu, pek çok yere rezervasyon gerektiğini, her bütçeye göre seçenekler olduğunu dikkate almanızı öneririm. Belgrad'a kış ve yaz olmak üzere iki kez gittim. Bu seyahatlerimde denediğim ve bana önerilen yerleri Belgrad'da ne yenir, nerede yenir yazısında bir araya getirdim, umarım size de bir fikir verir. Belgrad'da gezilecek yerler yazıma göz atmayı da unutmayın! Öncelikle iyi bir haber ile başlayayım. Belgrad yemek kültürü bize çok yakın. Kebaplar, hamur işleri, türlü et yemekleri mutfağın ana kemiğini oluşturuyor. Reçel, turşu, zeytin gibi yiyecekler ise bizdekilerle çok benzer. Bu nedenle Belgrad'a gidip aç kalmanıza imkan yok. Sadece Sırp yemekleri de değil, dünya mutfağından da pek çok seçenek bulabiliyorsunuz Belgrad'da, üstelik en üst kalitede. Önce Sırp mutfağının meşhur yiyeceklerini tanıyalım, sonra mekanlar ile devam edeceğiz. Belgrad'da hemen her sokakta, Pekara adındaki küçük dükkanlar göreceksiniz. Bazılarında oturmak yeri yok, sadece alıp gidebiliyorsunuz, bazılarında ise ayakta yiyebileceğiniz yüksek masalar oluyor ama çoğunda uzun süre oturmak için uygun yer olmuyor. Pekaralarda börek, poğaça benzeri hamur işinin her çeşidi, taze ve lezzetli oluyor, üstelik uygun fiyatlara. Yemeklerin yanına gelen mısır ekmeği ve sarmısaklı ekmekler benim en karşı koyamadığım şeyler, hamur işleri gerçekten güzel. Balkan ülkelerinin hemen hepsinde olduğu gibi Sırbistan'da da kuru et çok yapılıyor ve yeniyor. Normalde pastırma filan pek sevmememe rağmen bu kuru et olayı beni benden alıyor. Balkanlara gittiğimde bulduğum her yerde yiyorum ve eve dönerken yanıma da alıyoruz. Sırbistan'da özellikle Uzice bölgesinden gelen kuru etleri bulabilirseniz kaçırmayın. Kilosu 37 Usd civarı, pek uygun diyemem. İlla bir kilo almanız gerekmiyor tabii, marketlerde 100 gr gibi küçük paketlerini bulabiliyorsunuz. Eğer acuka gibi ekmek üstüne sürülen sosları seviyorsanız bence Ayvar'a bayılacaksınız. Kırmızı biberden acılı veya acısız yapılıyor. Yemeklerden önce genelde yanında kaymak ve sarmısaklı ekmek ile birlikte geliyor, zaten karnınızı bunla doyuruyorsunuz. Buraya bir parantez açayım, Sırbistan'da kaymak bizdekinden biraz daha tuzlu ve hemen hemen her yemeğin yanında geliyor. Balkanlarda pek çok ülkede karşınıza çıkan cevapçiç Belgrad'da da var. Parmak boyunda köftelerden oluşan bir çeşit kebap diye düşünebilirsiniz. Genellikle pide, kaymak ve soğan ile servis ediliyor genelde. Yukarıdaki fotoğraftaki tabakta yanında tavuklar da olduğu için biraz karışık gibi görünse de köfteler anlaşılmıştır sanırım. Söylemesi zor bir ismi olduğu için ben kendisine Sırp Burger'i diyorum. Kocaman bir pide içine kaymak sürülür, üstüne de kıyma halindeki et pişirilerek eklenir, afiyetle yenir. Hem kaymak hem yağlı et biraz ağır gelebilir, o yüzden akşam yemekleri yerine öğle saatlerinde yemenizi öneririm. Restoran Velika Skadarlija'da Sırp Baklavası diye bir tatlı yedik. Görüntüsü Laz Böreği ile Kürt Böreği arasında. Ama tadı ikisine de tam benzemiyor. Açık söylemek gerekirse ben pek beğenmedim. Yufkaya sarılmış ceviz, üstüne biraz şerbet ve pudra şekeri. Şerbetli tatlı seviyorsanız denemek istersiniz belki. Yine bir Balkan lezzeti Trileçe. Belgrad'da birkaç yerde yedim ve yediklerimin hepsi de çok lezzetli idi. Normalde de sütlü ve hafif tatlıları çok sevdiğim için Trileçe favorilerimdendir. Belgrad'da da karşınıza çıkarsa hayır demeyin. Önce şunu söylerek başlayayım, Belgrad'da herşey bol bol içilir ama su çok içilemez çünkü diğer içeceklere kıyasla epey pahalı maalesef. Mekanlarda su istediğinizde 15-20 TL'ye karşılık gelecek rakamlar ödüyorsunuz, insanın biraz canı sıkılıyor. Neyse güzel şeylerden bahsetmeye devam edelim, okumaya devam! Belgrad'da en çok içilen içki herhalde biradır. Pek çok farklı marka bira bulunuyor. Helen, Sırbistan'da en çok gördüğüm yerel marka, Helen'den sonra en çok karşıma çıkan bira markası ise Zajecarsko. İkisi de içimi kolay biralar, ama sanırım Helen'i biraz daha fazla sevdim. Sırbistan'ın en meşhur içkisi Rakija, yine pek çok Balkan ülkesinde bulunuyor. Çeşitli meyvelerden yapılan bu likör biraz sert, votka kıvamında. Erik, ayva, kayısı gibi hemen her meyveden yapılıyor. Ballı olanlarını tercih ederseniz biraz daha tatlı. Ama bana çok sert geldiği için sevdiğimi söyleyemem. Likör bardaklarında servis ediliyor ve yavaş yavaş içiliyor genelde. Adı rakija olunca insan bizim rakıya benzediğini düşünüyor ama değil, daha çok votkaya benzetiyorum. Sırbistan'ın rakijası kadar şarapları da meşhur aslında ama pek bilinmiyor. Belgrad dışına çıkarsanız üzüm bağları ve şarap üretim tesislerini görebilirsiniz. Pek çok farklı yerel üretici var. Seçim yapmak için bir bilene sormak en iyisi. Belgrad hem yerel yemekler bulabileceğiniz hem de dünya mutfağından tatlar bulabileceğiniz çok sayıda mekana ev sahipliği yapıyor. Sırp yemeklerinden sıkılanlara Japon, Meksika gibi farklı mutfak seçenekleri var. Belgrad hem turist yoğunluğu hem de yerellerin restoranları doldurması nedeniyle rezervasyonsuz yer bulmakta sıkıntı yaşayabileceğiniz bir şehir, o yüzden gözünüze kestirdiğiniz yerlere mutlaka rezervasyon yaptırın, özellikle akşam saatleri, akşam yemekleri için. Belgrad'da nerede yenir listemizin ilk sırasında en turistik yerlerden biri var. Birden fazla şubesi olan Boutique Cafe Restaurant'ın Knez Mihailova şubesi çok merkezi, Kalemegdan'a gelmeden önceki sokağın köşesinde. Dışarıda oturduğunuzda caddenin bütün hareketini izleyebileceğiniz bir yer. Biz 2016'da gittiğimizde fotoğraftaki gibi ilginç bir pizza söylemiştik, tadı da epey güzeldi. Belgrad'a ilk gidişimde sık sık ziyaret ettiğim mekanlardan biri idi Cafe & Factory. Hem merkezi, yine Knez Mihailova Caddesi'nin üzerinde hem de kahve ve benzeri içecekler için güzel bir seçenek. 2016'da duvarında koacaman bir dünya haritası olması da burayı sevmeme sebep olmuş olabilir. Manufactura, geleneksel Sırp yemekleri yiyebileceğiniz bir mekan, ben gitmedim ama bana gelen öneriler arasında çokça yer almıştı. Knez Mihailova'nın ara sokaklarından birinde, Kalemegdan'a yakın bir noktada. Şehrin en eski meyhanesi olan Kafana Question, Osmanlı döneminden kalma bir binada hizmet veriyor. Köftesinin çok iyi olduğunu söylediler. Yemek yemek için fırsatım olmadı ama bir daha Belgrad'a gidersem uğramak istediğim yerler arasında. Belgrad'ın meşhur meyhanelerinin olduğu cadde, Skadarjia bölgesi diye geçiyor. Belgrad'a gittiğinizde bu bölgede mutlaka geleneksel Sırp gecesi deneyimini yaşayın. Sesir Moj, Tri Sesira, Dva Jelena bölgedeki en meşhur kafanalar yani meyhaneler. Restoran Velika Skadarlija ise son gittiğimizde ilk akşam yemeğimizi yediğimiz kafana idi. Canlı geleneksel müzik eşliğinde yemeğinizi yiyebileceğiniz şık bir restoran. Ancak yemekleri müthişti diyemem, ortalama. Ada Ciganlija bölgesinde çok sayıda restoran ve plaj işletmesi var. Plaj işletmelerinin de mutfakları var ve yemek yiyebiliyorsunuz genelde. Ada Ciganlija'da çok leziz yemekleri olan bir mekan arıyorsanız önereceğim yer Kafanica Na Adi Bakara. Biz 8 saatte pişirilmiş bir kuzu tandır yedik, parmaklarımız ile birlikte. Mekanın sahibi Türkiye'yi çok seviyor, her yaz tatile geliyormuş. O yüzden masada Ayvalık'tan zeytinyağı ve zeytin de bulunuyor. Burada yediğim trileçe de çok güzeldi, fotoğraf çekecek vaktim olmamış. Giderseniz benden selam söyleyin. Belgrad'ın en güzel dondurmacısı! Keçi sütünden mis gibi dondurmaları var. Fotoğrafta gördüğünüz dondurma 180 Dinar'dı. Aldığınız kabın boyuna, kornet olmasına göre fiyatlar değişiyor. Süt ürünleri tüketmeyenler için de özel dondurmaları var. Sakin bir sokakta takılayım, güzel bir kahve içeyim, bir de Türkiye'den gelip Belgrad'a yerleşmiş sahipleri ile sohbet edeyim derseniz, orası burası. Öğrenci Meydanı'na yakın, tam bir mahalle kahvesi Eklektika 40 Kırk Merdiven. Şehir merkezinden biraz dışarda olsa da yolunuzu değiştirmeye değecek bir mekan Lorenzo Kakalamba. İçeride çılgın bir dekorasyon var. Renkler, heykeller, dekorasyon aklınızı alıyor. Restoran ve kafe bölümleri kendi içinde ayrı. Sadece birşeyler içmek istiyoruz derseniz ayrı bir bölüme alıyorlar. Biz tesadüfen trileçe söyledik ve çok güzeldi. Zemun, Belgrad'ın yan komşusu desek yeridir. Uzun yıllar Avusturya toprakları olduğu için eski şehir merkezinden farklı bir yapısı ve kültürü var. Zemun Bölgesi'ndeki en güzel balık restoranlarından biri Şaran Restoran, özellikle ahtapot ile yaptıkları yemekler çok güzeldi. İlk Belgrad ziyaretimizde Vedat Milor'un öneri listesinde olduğu için gitmiş ve çok beğenmiştik. Size Sırp Hamburger'inden ilk bölümde bahsetmiştim. Prava Pljeskavica, işte o hamburgeri tamemen geleneksel olarak yiyebileceğiniz, son derece salaş ama yiyebileceğiniz en iyi yerlerden biri. Kalemegdan'dan Sava nehri ile Tuna nehrinin buluştuğu noktaya doğru inerseniz karşınıza çıkacak olan bölgenin adı Beton Hala. Burada yan yana bir sürü mekan var. İsterseniz sadece birşeyler içebilir, isterseniz yemek yiyebilirsiniz. Gün batımı civarında manzarası pek güzel oluyor. Bu bölgedeki mekanlardan biri olan Ambar arkadaşlarım tarafından test edildi onaylandı. Tam karşısından da tekne turları kalkıyor. Sava kıyısından kuzeye doğru devam ettiğinizde bu kez Sava Mala bölgesine ulaşıyorsunuz. Burada da geniş bir sahil şeridi ve nehir kıyısında restoranlar bulunuyor. Burada bir mekan denemediğim ve gelen önerilerde olmadığından bir önerim yok ama manzaranın güzel olduğunu söyleyebilirim. Sadece merdivenlere oturup manzarayı da izleyebilirsiniz, ücretsiz. Belgrad'da dünya mutfağının önemli örnekleri var demiştim, Angry Monk onların en ünlülerinden biri, Knez Mihailova Caddesi'nin paralel sokağında bir Japon restoranı. Çok iyi sushiler yedik diyebilirim. 8'li bir Sushi 14-15 Usd civarında. Yani ekonomik bir seçenek değil, fikriniz olması için paylaştım. Rezervasyon şart. Gece hayatı ile pek ilgisi olmayan ben bir de size akşam mekanı önereyim: Kucica Navodi. Nehir kıyısındaki hatta nehrin içinde kurulmuş mekan yer olarak çok iyi, ancak ben bir mojito içtim, 770 Dinar ödedim (neredeyse 8 usd) ve buzlu su içmiş gibiydim. Kokteyl yerine bira gibi birşeyler içmeyi düşünebilirsiniz. Yukarı saydıklarım Belgrad'daki restoran ve kafelerin çok az bir bölümü. Özellikle nehir kıyısında ve Knez Mihailova Caddesi üzerinde çok fazla sayıda mekan var. Bu listede olmasa da gözünüze kestirdiğiniz birkaç tanesine oturup deneyin derim. Sizin de önerileriniz varsa yorumlara ekleyin! Lezzetli et Yemek için walter i tek geçerim. Havaalanı için kalkan otobus (72 no) son duragında durak kafe var. çay kahve ve her konuda genel bilgilendirmeye yardımcı olan türk sami abimizin. tam gider ayak denk geldik doya doya 6 cay içtik 🙂 zira hiçbir yerde türk çayı yok.


Belgrad, hem kilometre hem de kültür olarak Türkiye'ye yakın olması, uygun fiyatlı olması ve vizesiz seyahat edilebileceğimiz ülkelerden Sırbistan'da olması, renkli gece hayatı ve daha pek çok sebeple Balkanlar'ın en çok ilgi çeken destinasyonlarından biri. Belgrad'a ilk seyahatimi 2016'nın Ocak ayında 50. ülkem olarak yapmıştım, ikinci seyahatimi ise Belgrad Turizm Ofisi'nin davetlisi olarak 2021'in Ağustos ayında yaptım. Bu seyahatlerimde Belgrad'da gezilecek yerler hakkında aldığım notlar, Belgrad'a gitmek için vize gerekli mi, pandemi koşulları nasıl, nasıl gidilir, ne yenir gibi pek çok bilgiyi Belgrad gezi rehberi niteliğindeki bu yazıda bulacaksınız. Keyifli okumalar! Belgrad'da gitmek için en iyi zaman, Belgrad'ı gezmek için kaç gün gerekli gibi Belgrad'a gitmeden bilmeniz gerekenler ve bana Belgrad ile ilgili gelen tüm soruların cevaplarını yazımın Belgrad gezi rehberi bölümünde bulacaksınız. Belgrad'ın başkenti olduğu Sırbistan Türk Vatandaşları'ndan vize istemiyor. Haziran 2022 itibariyle pasaport da istemiyor. Sadece Türkiye Cumhuriyeti çipli/yeni kimlik kartınız ile Sırbistan'a, dolayısıyla Belgrad'a kolayca gidebilirsiniz. Belgrad'a İstanbul'dan Türk Havayolları, Air Serbia ve Pegasus Havayolları'nın uçuşları bulunuyor. Uçuş sadece 1 saat 45 dakika sürüyor. Ayrıca yaz döneminde Antalya gibi tatil beldelerinden charter uçuşları gerçekleşiyor. Uçuşlarla ilgili tek sorun Belgrad çok tercih edilen bir seyahat rotası olduğundan ucuz bilet bulmak biraz zor olabiliyor, onu yakalamak için kampanyaları yakından takip etmek gerek. Belgrad sakin, gezmesi kolay, rahat bir şehir. Belgrad'da gezilecek yerler listesindeki yerleri birkaç gün ayırarak gezebilirsiniz. 2 gün fena olmaz, 3 gün harika olur, daha fazla zamanınız olursa, Novisad, Karlofça gibi yakın yerlere gitmek için de zamanınız olur. Ben Ocak ayının soğuk günlerinde Belgrad'da idim. Yaz ya da bahar aylarında çok daha hareketli, gece hayatı capcanlı bir şehir sizi karşılıyor olacak. Belgrad'a gitmek için en iyi dönem kış ayları yerine yaz ve bahar ayları. Yaz aylarında Tuna ve Sava kıyıları cıvıl cıvıl oluyor, kışın bu hareketliliği görmek pek mümkün değil. İkinci Belgrad seyahatim sırasında en çok sorulan sorulardan biri "Belgrad eskisi kadar ucuz mu?" oldu. Maalesef cevabım hayır. Türk Lirasının hızla değer kaybetmesi ve Sırbistan'da neredeyse sıfır enflasyon olması gibi nedenlerle 4-5 sene önce 1 TL 48 Dinar iken, şimdi 1 TL 12 Dinar yani, paramız neredeyse 4 kat Dinar karşısında değer kaybetmiş durumda. Dolayısıyla eskiden çok ucuz olan herşey şu an İstanbul fiyatlarında veya biraz daha pahalı. Türkiye'den gelirken yanınızda döviz getirecekseniz; Euro kuru Usd kurundan daha iyiydi, Euro getirmenizi öneririm. Knez Mihailova Caddesi çevresinde çok sayıda döviz bürosu bulunuyor. Bu arada Belgrad'da bazı yerlerde kredi kartı geçmiyor, bu yüzden mekanlara girerken sormanız ve yanınızda nakit Dinar bulundurmanızı öneririm. Yurt Dışında Para Bozdurma, Para Taşıma, ATM ve Kredi Kartı Kullanımı yazıma göz atın. - Belgrad Havalimanı'ndan şehir merkezinde "Aero Bus" adında bir otobüs geliyor. - Şehir içinde yaygın bir otobüs, tramvay ağı var, herhangi bir yere gitmek istediğinizde Google Haritalar uygulamasından toplu taşıma seçerek rota oluşturursanız otobüs numarası gibi bilgileri görebiliyorsunuz. - Otobüs biletiniz yoksa şoföre nakit olarak ödeme yapabiliyorsunuz. - Şehir merkezinden Zemun Bölgesi'ne şehir içi otobüsler ile gidebiliyorsunuz. - Şehirde taksi biraz problem. Uber Bitaksi benzeri bir yerel taksi uygulamaları var, adı Cargo. Uygulamayı kullanabilmek Sırbistan telefon hattınız olması gerekiyor. Eğer Cargo uygulamanız yoksa, Pink veya Naxis markalı taksileri tercih edin, bunlarda kredi kartı ile ödeme yapabiliyorsunuz ve fiyatları uygun. Bunlar dışında bir taksiye bindiğinizde kazıklanma riskiniz var, bu nedenle tavsiye edilmiyor. Belgrad'da her bütçeye göre konaklama seçeneği bulunuyor. İlk gittiğimde Mosaic Hostel'de 12 Usd gibi bir paraya kalmıştım, ikinci gidişimde ise Central Point Hotel'de kaldık, gecelik fiyatı 99 Euro'dan başlıyor. Herhangi bir şehirde konaklama aramalarımı Booking. com üzerinden yapıyorum. İstediğim konumu, özellikleri ve fiyat aralığını belirleyip yüksek puanlı olan yerlerden birini seçiyorum, nadiren pişman oldum. Siz de benzer bir yol ile kalacak yere karar verebilirsiniz. Belgrad'a gidince sürekli internete bağlı kalabilmek için 5GB internet paketi, 7 gün geçerli olan bir GSM hattı satın aldık ve 300 Dinar ödedik. Bizim operatör kaynaklı mıydı bilmiyorum ama sadece 3G vardı ve internet çekim gücü oldukça zayıftı. Mekanların hemen hepsinde wifi bulunuyor, internet paketi almak istemezseniz wifi kullanmak da bir seçenek. ÇOK GEZEN TÜYOSU: Gideceğim yerlere Google Haritalar veya Maps. me üzerinden bakmak için internete ihtiyacım var, diye düşünebilirsiniz. Aslında yok, her iki uygulamada da haritayı "offline", çevrimdışı olarak indirebiliyorsunuz, böylece internetiniz olmasa dahi kullanabiliyorsunuz. Belgrad'ın hamur işlerini tadarak yeme-içme konusuna giriş yapabilirsiniz. Pekara "bakery"nin Sırpçası. Çeşit çeşit hamur işlerini, gayet ekonomik fiyatlara alabilirsiniz. Buralar hep ayak üstü yemelik yerler, hemen hepsinde bar tipi tabure ve dar masalar var. Uzun uzun oturmadan hemen yiyip devam etmelik yerler. Birkaçını denedim ve hepsi çok taze ve lezzetli idi. Damak tadı olarak çok yakınız tabii. Pekaralarda Boşnak börekleri bulmanız da mümkün. Hamur işleri dışında kuru et, ayvar, Sırp köftesi, Pljeskavica hamburgeri Belgrad'da mutlaka tadına bakmanız gereken lezzetler. Belgrad'da ne yenir, nerede yenir yazım Belgrad yeme-içme rehberi tadında, mutlaka bir bakın. - Pek çok yerde kapalı alanda sigara içiliyor, kafeler ve restoranların bir kısmı sigara içilen alanlar ayrıştırılmış durumda ama aynı ortam yarısında sigara var yarısında yok. - Avrupa'nın pek çok şehrinde olduğu gibi Pazar günleri şehir neredeyse tamamen ölü. Pazar gününe önemli bir program yapmamaya çalışın. - The Times'a göre Belgrad Avrupa'nın gece hayatı şehri. Bu yazıda gece hayatına dair bir bilgi olmayacak, ama eğer gece hayatı ilginizi çekiyorsa kışın değil bahar ya da yaz aylarında gitmenizi öneririm. - Sırp kızları gerçekten güzel. Başka söyleyecek birşeyim yok. - Türklere karşı hiçbir olumsuz yaklaşım yok, burası Türkiye'den çok fazla ziyaretçisi olan bir şehir. Rahat olun, siz negatif olmadıkça kimse durduk yere size sataşmayacak. Aksine Türkiye'den gelenlere son derece sıcak yaklaşıyorlar. Belgrad'a Türkiye'den çok sayıda turist gittiğinden hem Türk Vatandaşlarına karşı çok pozitif bir tavır var, hem de ihtiyacınız olması durumunda Türkçe rehberlik hizmeti alabiliyorsunuz. Bizim rehberliğimizi yapan Veljko Antonijevic çok iyi Türkçe konuşuyor, Belgrad'ı da avucunun içi gibi biliyor. Üstelik sadece rehberlik değil, her konuda çok yardımcı oldu bize, ihtiyacınız olursa eminim size de yardımcı olacaktır. Instagram hesabını ismine bağladım, kendisine oradan ulaşabilirsiniz. Belgrad'da gezilecek yerler listesi aşağıda sıralanmış şekilde ve aşağıda Belgrad haritası üzerinde işaretlenmiş olarak bulabilirsiniz. Yazının devamında detaylı açıklamaları göreceksiniz. - Cumhuriyet Meydanı - Knez Mihailova Caddesi - Kalemegdan - Öğrenci Meydanı - Aziz Sava Katedrali - Sveti Sava Pazarı - Nicola Tesla Müzesi - Tajmegdan - Aziz Mark Kilisesi - Sırp Tarih Müzesi - Skadarjia Bölgesi - Zemun - Gardos Kulesi - Avala Tepesi & Avala Kulesi - Ada Ciganlija - Beton Hala - Sava Mala - Tekne Turu - FK Crvena Zvezda Stadyumu Haritaya tıklayarak Google Haritalar uygulaması üzerinden çevrimiçi olarak haritayı görebilirsiniz. Belgrad gezilecek yerler listesi için kendi tecrübelerimi aktarmak istiyorum. Bu listede yer alan Zemun Bölgesi, Avala Tepesi ve Ada Ciganlija hariç heryeri yürüyerek gezebilirsiniz. Yürümeyi sevenler için harika bir şehir, sokakları keşfetmek. ayrı bir keyif. Belgrad'ı gezmeye başlamak için en iyi nokta Cumhuriyet Meydanı. Meydandaki at heykeli aynı zamanda Belgrad için buluşma noktası imiş, biriyle buluşacaksanız burayı söyleyebilirsiniz. Meydanda Ulusal Tiyatro ve Ulusal Müze de bulunuyor. Eğer müze gezmeyi seviyorsanız buraya uğrayabilirsiniz. Cumhuriyet Meydanı'ndan Belgrad Kalesi 'ne doğru uzanan cadde Belgrad'ın en popüler alışveriş caddesi Knez Mihailova Caddesi. Her zaman haraketli bu caddenin ara sokaklarına girip çıkıp güzel cafe ve restoranlar bulabilirsiniz. Kalemegdan'a yaklaştıkça kafe ve restoran seçenekleri artıyor. Sokak sanatçıları, pasajlar, seyyar satıcılar ne ararsanız bulabileceğiniz renkli bir cadde burası. Belgrad'ın İstiklal Caddesi diyebiliriz kısacası. Knez Mihailova'dan doğru devam edince Kalemegdan karşınıza çıkacak. Kalemegdan adnı Osmanlılardan almış, Belgrad Kalesi aslında. İsmi de Kale Meydan'dan geliyor, zaman içinde Sırpça'ya yaklaşmış. Askeri müze, kilise, saat kulesi, kale burçlarından izleme kulesi, büyükçe yeşil alan içeren şehrin en turistik yeri. Turistler kadar yerellerin de hafta sonu yürüyüşü yapmak için geldikleri Tuna ve Sava nehirlerinin birleşme noktasını yukarıdan görebileceğiniz, yeni Belgrad'a karşıdan bakan manzarası ile herkesi kendine çeken bir yer. İstanbul Kapısı'nı görünce tabii ki çok hoşuma gitti, bizden izler görünce yurt dışında hep hoşuma gidiyor 🙂 Kale içindeki müzeler kış dönemi kapalı, sadece özel grup olarak önceden rezervasyonla girebiliyorsunuz. Gitmeden önce bilgi almak için Belgrad Kalesi'nin sitesini incelemenizi öneririm. Eğer bahar ya da yaz dönemindeyseniz Kalemegdan'dan nehir kıyısındaki Beton Hala'ya inebilir, bisiklet kiralayıp nehir kıyısında gezebilirsiniz. Knez Mihailova Caddesi'nden iki dakikalık bir yürüyüş ile Öğrenci Meydanı'na ulaşabilirsiniz. Yukarıdaki fotoğraftaki kırmızı pencereli bina dekanlık binası. Bu bölge daha çok öğrencilerin takıldığı bir bölge. Çok sayıda kafe ve restoran, ara sokaklarda bol bol fotoğraflık köşeler bulabileceğiniz şehrin hareketli semtlerinden biri. Aziz Sava Katedrali, Belgrad'ın en büyük kilisesi. 2016'da geldiğimde içeride çok sayıda iskele varken 2021'de gittiğimde iskelelerin çoğu kalkmış ve içerisi çok gösterişli duvar süslemeleri ile donatılmış. Bu kilisenin bir özelliği de İstanbul'daki Ayasofya ile benzerliği. Aziz Sava Katedrali'nden çıkıp katedralin arkasına dolaşırsanız, sabit pazar yeri göreceksiniz. Belgrad'da pek çok yerde bu sabit pazarlardan var. Bunun adı Sveti Sava. İçeride meyve-sebzeden balığa, ikinci el eşyalardan nalburiyeye kadar herşey var. Ev yapımı reçeller, ballar, turşular... "Komşi komşi" diye arasında konuşan pazarcılarla benim görmekten keyif aldığım yerlerden biri, bir şehirde en çok görülmesi gereken yerler pazar yerleri bana göre. Sveti Sava'dan çıkıp artık Nicola Tesla Müzesi'ne doğru devam edebilirsiniz. Nicola Tesla Sırplar için tam bir gurur kaynağı. Öyle de olmalı zaten. Tam bir dahi olan Tesla'nın keşiflerinin bir kısmı hala hayata geçirilememiş. Gitmeden önce Nicola Tesla Müzesi sitesine göz atmanızı öneririm, müzede mutlaka rehberli tura katılın bu sayede bazı minik deneylere şahit olabileceksiniz. Rehberli turlar 2 saatte bir oluyor, eğer zamanında gitmezseniz çok beklemeniz gerekebilir. Müze giriş ücreti nakit alınıyor ve 2021 fiyatı 800 Dinar, yaklaşık 10 Usd. Müze ziyaret saatleri aşağıda yer alıyor. Nicola Tesla Müzesi'nden çıkıp Belgrad'ın en güzel parklarından biri olan Taj Megdan'ı görebilirsiniz. Tahmin ettiğiniz gibi Taş Meydan'ın Sırpçası. Taj Magdan parkının bitişinde Aziz Mark Kilisesi yer alıyor, bana sorarsanız mimari olarak Aziz Sava'dan daha güzel. Taj Megdan'ın önünden devam ederseniz Sırp Tarih Müzesi'ni göreceksiniz. Biz gitmedik, müzeler ilginizi çekiyorsa uğrayabilirsiniz. Şehrin eskiden en bohem, bugünlerde en turistik yerlerinden biri olan Skadarjia bölgesi'ne gelirken artık akşama yaklaştıysanız akşam yemeği ve gece eğlencesi için buradaki Kafana denilen meyhanelerden birine oturabilirsiniz. Yoğun dönemlerde rezervasyonsuz yer bulunmuyor diyorlar ama ben kışın gittiğimde sezon düşük olduğu için mekanlar bomboştu. Kafanalarda canlı müzik, türlü mezeler, Sırp şarap ya da rajikaları eşliğinde keyifli bir akşam geçirebilirsiniz. En popüler olan kafanalar; Sesir Moj, Tri Sesira, Dva Jelena. Skadarjia bölgesinin girişinde yine bir açık pazar yeri var, Sveti Sava'ya uğramadıysanız buraya uğrayabilirsiniz. Zemun Bölgesi eskiden balıkçı barınaklarının olduğu, şehrin belalı tiplerinin yaşadığı bir bölge imiş. Şimdi ise o balıkçı barınakları restore edilip şık restoranlara dönüştürülmüş. Eski şehir merkezinden Zemun Bölgesi'ne giden çok sayıda otobüs var. Zelenivenad meydanından Zemun'a otobüs sorarsanız en fazla yarım saat içinde Zemun'a ulaşırsınız. Zemun Bölgesi'ne öğleden sonra gidip Avusturya mimarisi taşıyan sokaklarında gezip fotoğraf çekmenizi, gün batımında tepedeki Gardoş Kulesi'ne çıkıp gün batımını izlemenizi ve akşam nehir kıyısındaki restoranlardan birinde keyifli bir yemek yemenizi öneririm. Şaran Restoran bizim ilk gidişimizde tercih ettiğimiz yer olmuştu, balık restoranı olarak kesinlikle önerilen bir yer. Zemun bölgesini görmeden sakın Belgrad'dan dönmeyin. Zemun'dan nostalji kokan sokaklar arasından tepeye doğru tırmanırsanız Gardoş Kulesi'ne ulaşacaksınız. Kulenin çok güzel bir Belgrad manzarası var. Tepeye tırmanıp bu manzarayı mutlaka izlemenizi öneririm. Belgrad'ın bir başka tepesine geçiyoruz şimdi de. Avala Tepesi, Belgrad merkeze yarım saat mesafede bulunuyor. Minik köyler ve üzüm bağlarını geçerek tepeye ulaşıyorsunuz. Tepenin en uç noktasında Meçhul Asker Anıtı şeklinde bir anıt yer alıyor. Anıttan biraz aşağıda ise 204 metre yüksekliğindeki Avala Kulesi yer alıyor. Burası bir televizyon kulesi imiş. Şu an tepeden Belgrad'ı izleme kulesi olmuş. Kuleye çıkış ücreti 2021 yılı için 300 Dinar. Belgrad'da gezilecek yerler listesinde beni en çok şaşırtan yerleden biri Ada Ciganlija oldu. Sava nehrinin içinde bir adacık oluşturmuşlar. İçeride tenis kortlarından, koşu parkurlarına, çok sayıda plajdan, çeşit çeşit restoranlara kadar ne ararsanız var. Nehir suyu olduğu için bulanık olur diye düşündüğüm su da gayet güzel görünüyordu. Ada Ciganlija içinde uğramadan geçmeyin diyeceğim bir restoran var, Kafanica Na Adi Bakara. Mezeler, et yemekleri şahane. Yerel mutfağa dair pek çok yemek bulabilirsiniz, ayrıca restoranın sahibi tam bir Türkiye hayranı. Zeytinyağları, zeytinleri Ayvalık'tan getiriyor. Belgrad'a yaz aylarında gitmek için çok önemli bir sebebiniz var. Sava nehri kıyısında bulunan ve Kale Megdan'ın hemen aşağısında yer alan Beton Hala bölgesi. Eski depolar yeni restoranlar ve barlar olmuş. Dünya mutfağından yerel restoranlara, kokteyl barlara kadar ne ararsanız var. Sadece yürüyüş yapıp gün batımınde yürüyüş yapmak için de gelebilirsiniz. Beton Hala'dan Tuna'ya doğru değil de Sava'nın içlerine doğru devam ederseniz ulaşacağınız yer bu kez Sava Mala bölgesi. Nehir kıyısında bisiklete binebilir, yürüyüş yapabilir, basamaklara oturup manzarayı izleyebilir veya güzel mekanlardan birinde yemek yiyebilirsiniz. İçinden nehir geçen bir şehirde tekne turu yapmamak mümkün mü? Biz gün batımı saatlerinde kalkan bir tekneyi tercih ettik. Beton Hala bölgesinden kalkan tekne Sava ile Tuna'nın birleştiği noktaya kadar gidip Sava Mala'nın iç kısımlarına kadar gidip başladığı noktaya geri dönüyor. Yaklaşık 1.5 saatlik bir aktivite. Yemekli, yemeksiz farklı seçenekleri var. Yemeksiz turlar 15 Euro. Sava ile Tuna'nın birleştiği noktada bir duba var, o dubanın orada dilek tutarsanız gerçek. oluyormuş. Yugoslavya, en güçlü olduğu dönemlerde pek çok spor dalında başarılıydı. Kızıl Yıldız Takımı da bu başarı sembollerinden, Orta ve Doğu Avrupa'nın en eski ve aynı zamanda da en başarılı futbol kulüplerinden biriydi. Futbol ile az çok ilgisi olan herkesin bildiği bu takımın efsanevi stadyumu ise turistik bir nokta olarak ziyaret edilebiliyor. Sırbistan'a vakit ayırdıysanız; Novisad, Karlofça, Emir Kusturica'nın önce film seti olarak kullandığı şimdi de turizme açılan Drvengrad köyü, kayak merkezleri, trekking aktivitleri için farklı rotalar gibi çok fazla seçenek bulabilirsiniz. Belgrad'a uygun uçak bileti bulmak için tıklayın. Bu yazıda yer alan fotoğrafları aşağıda toplu olarak görebilirsiniz. Tüm fotoğrafların telif hakkının bana ait olduğunu tekrar belirteyim. Yeni yazılarımdan haberdar olmak, daha fazla fotoğraf ve video için sosyal medya hesaplarımı takip etmeyi unutmayın! - Instagram: Cokokuyancokgezen - Youtube: Cokokuyancokgezen


İstanbul'da nefes almak, doğa ve yeşil ile iç içe olmak için ilk akla gelen yer Belgrad Ormanı. Kalabalıktan şikayet de etsek, herkes çöpünü bırakıyor da desek İstanbul'da orman denince ilk akla gelen yer burası. Şehrin içinde olmasına rağmen sanki bambaşka bir dünyaya gitmişsiniz hissi yaratan bu güzel orman İstanbul'un Sarıyer ve Eyüp ilçeleri arasında içinde yer alıyor. Belgrad Ormanı nerede, nasıl gidilir, piknik alanları nereler, tarihçesi, kamp yapılıp yapılamayacağı gibi pek çok bilgiyi bir yazıda topladım, keyifli okumalar. - İstanbul içinde gezilecek turistik yer önerileri için İstanbul'da gezilecek yerler yazıma da mutlaka göz atın! - İstanbul'da yaşıyor ve İstanbul ormanları ilginizi çekiyorsa, Atatürk Kent Ormanı yazıma da bir göz atın. Belgrad Ormanı İstanbul'un kuzeyinde yer alan geniş bir alanı kapsıyor. Orman, İstanbul'un Sarıyer ve Eyüp ilçeleri arasında bulunuyor. Kemerburgaz'dan Sarıyer'e Bahçeköy'den Karadeniz kıyısına kadar İstanbul haritasında gördüğünüz yeşil alanının büyük bir bölümü Belgrad Ormanı. Bizim Belgrad Ormanı olarak bildiğimiz ve pikniğe, yürüyüşe gittiğimiz yer ise Neşet Suyu Tabiat Parkı adıyla anılıyor. Ormanın içinde çok sayıda mesire yeri ve tabiat parkı olduğu için sizi yanıltmamak adına hepsini aşağıdaki Belgrad Ormanı haritasında işaretledim. Belgrad Ormanı sınırları içinde yer alan görülecek yerlerin hepsine bu linkten veya aşağıdaki görsele tıklayarak ulaşabilirsiniz. Belgrad Ormanı'na kendi aracınızla veya toplu taşıma ile ulaşabilirsiniz. Ormanın Google Haritalar uygulaması üzerindeki konumu için tıklayın. Belgrad Ormanı'na en hızlı ve pratik yöntem elbette kendi özel aracınız ile gitmek. Navigasyonunuza Neşet Suyu Tabiat Parkı olarak işaretlerseniz herkesin Belgrad Ormanı diye bildiği yere ulaşırsınız. Aksi halde yukarıda bahsettiğim gibi geniş bir alandan bahsettiğimiz için navigasyon sizi başka yerlere yönlendirebilir. İstanbul Avrupa Yakası'nda Bahçeköy üzerinden gitmek en pratik yol. Eğer İstanbul'un daha batısında oturuyorsanız Kemerburgaz yönünden de gelebilirsiniz. Kemerburgaz yolunu kullanırsanız Belgrad Ormanı içinde yer alan pek çok mesire yeri ve tabiat parkını da göreceksiniz. - Bahçeköy -Taksim 42T nolu hat, - Bahçeköy Sarıyer 153 nolu hat, - Bahçeköy Zincirlikuyu Metrobüs 42 nolu hat, - Bahçeköy Hacıosman Metro 42HM nolu hat, - Bahçeköy Zincirlikuyu Metro 42M nolu hat. - Beşiktaş Bahçeköy D2 nolu hat. Belgrad Ormanı'na giden otobüs seferleri listesinden de anlayacağınız gibi bir çok hat üzerinden buraya toplu ulaşımla gelmeniz mümkün. Ancak otobüsün son durağı olan Belgrad Ormanı araç girişi ile koşu parkurunun bulunduğu Neşet Suyu Tabiat Parkı arasında yaklaşık 3 kilometrelik bir yolu yürümeniz gerektiğini hatırlatmak isterim. Neşet Suyu'na gitmeniz gerekmiyor elbette, ana girişten girdiğiniz Sultan Mahmut Bendi'nin olduğu yerde de zaman geçirebilirsiniz, orada da piknik masaları ve yürüyüş yapabileceğiniz rotalar mevcut. Belgrad Ormanı'na Bahçeköy girişinden girdiğinizde geçerli giriş ücretlerini aşağıdaki tabloda görebilirsiniz. Bu fiyatlar Ağustos 2020 itibariyle geçerli fiyatlardır, 2020 fiyatlarına dair internette pek çok farklı fiyat var, onlara itibar etmeyin. Belgrad Ormanı 24 saat açık, bir saat kısıtlaması bulunmuyor. Bu sayede sabah erken spor yapmaya gelenler kolayca giriş yapabiliyor. "Kamp yasağı var mı?" kısmı çok net değil, 24 saat açık olduğu için kamp yapmak da mümkün. 20:00'den sonra ateş yakarak piknik yapmak yasak. İstanbul Ormanları içinde en büyüğü ve içinde en fazla mesire yeri bulunanı olan Belgrad Ormanı içinde pek çok gölet bulunuyor. Bu göletler, önce Bizans ve sonra Osmanlı döneminde İstanbul'un önemli içme suyu kaynakları imiş. Şu an nüfusu 20 milyona dayanmış İstanbul şehrine yetmesi mümkün değil ancak o zamanlar yetiyormuş. Bu nedenle Belgrad Ormanı'na giden yollar üzerinde su kemerleri göreceksiniz. Büyük kemerlerden biri Bahçeköy, biri de Kemerburgaz'da yer alıyor. Su Kemerleri'nin Mimar Sinan tarafından yapıldığına dair bir bilgiye ulaştım. "Belgrad Ormanı ismini nereden almış?" diye soracak olursanız: Osmanlı döneminde Kanuni Sultan Süleyman Belgrad Seferi dönüşünde Belgrad'dan getirdiği Sırplı oduncuları bu bölgeye yerleştirmiş. Bu bölgede yaşan Belgradlı ormancılar sayesinden bölge Belgrad Ormanı adıyla anılmaya başlanmış. Oduncular sayesinde Batı'dan gelen mesire yeri kültürü ile Belgrad Ormanı piknik alanı olarak kullanılmaya başlanmış. Hatta orman içinde bir kilisenin de kalıntıları bulunuyor. Çevredeki mesire yerleri ve tabiat parklarının isimleri ise yaptıran veya emeği geçen kişilere göre belirlenmiş. Neşet Suyu Tabiat Parkı adını, Müderris Neşet Bey'den almış mesela. 1881 yılında Resne'de doğan Neşet Bey, Orman Mektebi Alisi Rektörlük görevi yani İstanbul Üniversitesi Orman Fakultesi Rektörlüğüne kadar yükselmiş, ormana ve doğaya olan sevgisi, idealist bakış açısı ile iş çevresinde saygınlık kazanmış 1929 yılında vefat etmiş. Neşet Bey'i anmak için mesire yerine onun adı verilmiş. Belgrad Ormanı'nında yapılacak pek çok aktivite olması, orman içinde, doğa ile iç içe bu aktiviteleri yapabiliyor olmak bu kadar popüler olmasının en önemli sebebi. Haydi, ormanda neler yapabileceğinize birlikte bir bakalım. Belgrad Ormanı deyince aklınıza ilk gelen şeyin piknik veya mangal yapmak olduğunu biliyorum. Dolayısıyla "Belgrad Ormanı'nda ne yapılır?" sorusuna verilecek ilk cevap piknik ve mangal. Belgrad Ormanı sınırları içinde çok sayıda mesire alanı yer alıyor ve hepsinde piknik yapabiliyorsunuz. Yani, evet, burası bir piknik cenneti. Mangal konusunda herhangi bir yasaklama da yok, hafta sonları epey duman altı oluyor. Ormana Bahçeköy yönünden girdiğinizde sağ tarafa giderseniz bentler 1 kilometre kadar ileride ve burada bir piknik alanı var. Sol tarafa yani Neşet Suyu yönüne giderseniz 2,5-3 kilometre mesafede geniş piknik alanları ve yürüyüş parkuruna ulaşırsınız. Önemli bir hatırlatma daha yapalım, mangal yakacaksanız kendi mangalınızı getirmeniz gerekiyor, yerde ateş yakmak yasak. Neşet Suyu Tabiat Parkı girişinde birkaç büfe var, oralarda mangal satılıyor, yanınızda getirmediyseniz oradan da alabilirsiniz. İtiraf etmeliyim ki Belgrad Ormanı'na defalarca gitmeme rağmen hiç mangal yapmadım. Piknik için ise basit sandviçleri tercih ettim, çünkü ben buraya yürüyüşe geliyorum. Yürüyüş parkuru Büyük Baraj olarak adlandırılan göletin çevresinde bir tam tur atıyor. Neşet Suyu'nda yer alan 6.5 kilometrelik koşu ve yürüyüş parkuru farklı türde ağaçlar arasında gölet manzaralı harika bir yürüyüş rotası, özellikle de hafta içi sakin saatlerde gelebiliyorsanız harika bir seçenek. Neşet Suyu yürüyüş ve koşu parkurunu kullanacak olan sporcular için hemen otoparkın yanına soyunma odaları yapmışlar, çok düşünceli bir uygulama olmuş. Ama ben genelde fotoğraf çektirmeye gelen gelinlerin kıyafet değiştirmek için kullandıklarına şahit oldum. Belgrad Ormanı düğün fotoğrafçıları için oldukça popüler bir nokta. Neşet Suyu Tabiat Parkındaki piknik alanına doğru yürürseniz bu ahşap binayı göreceksiniz. Bu alan çit ile ayrılmış ve "ücretli fotoğraf çekim alanı" şeklinde bir tabela asılmış. Evin etrafında fotoğraf çekmeye uygun pek çok dekor var. Belgrad Ormanı sadece doğa ile iç içe olacağınız bir yer değil, aynı zamanda sınırları içinde 1600-1800 yılları arasında yapılmış 7 tane bent bulunuyor. Bu bentler o zamanlarda İstanbul'un su ihtiyacını karşılıyormuş, şu an aktif olarak kullanılmıyor olsalar da görülmeye değerler. - Topuzlu Bendi - Sultan Mahmut Bendi - Valide Sultan Bendi - Büyük Bent - Kirazlı Bent - Kömürcü Bendi - Ayvat Bendi Bentlerin en bilinenleri; Belgrad Ormanı Dinlenme Tesisleri girişine sadece 1 kilometre mesafede bulunan Sultan Mahmut Bendi ve Valide Sultan Bentleri ve Neşet Suyu Tabiat Parkı yürüyüş parkuru içinde görebileceğiniz Büyük Bent. Belgrad Ormanı içinde yapılan bentlerde biriken suyu şehir merkezine taşımak için kullanılan su kemerleri şehrin süsleri halinde şimdi. - Evvelbent Kemeri: Kemerburgaz içinde göreceğiniz bu etkileyici kemer ana su taşıma noktalarından biri. - Bahçeköy Su Kemeri: Belgrad Ormanı'na Bahçeköy tarafından geliyorsanız Bahçeköy Su Kemeri'nin yanından geçeceksiniz. Görmemeniz imkansız. Bu kemeri görünce bilin ki 2 dakika sonra tesis girişindesiniz. - Bozdoğan Su Kemeri : Listede Unkapanı'nda yer alan kemeri görünce şaşırdınız değil mi? Valens Su Kemeri yapıldığı Roma dönemde Marmara Denizi'nden su taşımak için kullanılırken Osmanlı Döneminde Belgrad Ormanı'ndan su taşımak için de kullanılmıştır. Orman içinde olmasa da bu listede yer vermek istedim. Belgrad Ormanı bir piknik cenneti demiştim, orman içinde piknik ve mangal yapabileceğiniz 10 farklı mesire yeri ve tabiat parkı bulunuyor. Mesire yerleri ve tabiat parklarını ayırmadan tek bir liste halinde aşağıda sıraladım, şu linke tıklayarak hepsinin yerini görebilirsiniz. - Bentler Mesire Yeri - Neşet Suyu Tabiat Parkı - Ayvad Bendi Milli Parkı - Binbaşı Çeşmesi Mesire Alanı - Kömürcübent Tabiat Parkı - Kirazlıbent Tabiat Parkı - Irmak Mesire Alanı - Mehmet Akif Ersoy Tabiat Parkı - Falih Rıfkı Atay Tabiat Parkı - Fatih Çeşmesi Mesire Alanı Belgrad Ormanı Piknik Alanı olarak bildiğiniz tesislerin girişi Bentler Mesire Yeri'ne 1 kilometre mesafede. Koşu ve yürüyüş parkuru ise Neşet Suyu Tabiat Parkı içinde yer alıyor. Diğer mesire yeri ve piknik alanlarını henüz deneyimleme şansım olmadı. Bu haberi çok sevmeyecekseniz ama Belgrad Ormanı'nda kamp yapmak yasak. Burası koruma altında ve belirlenmiş bir kamp alanı olmadığı için kamp yapamazsınız. Ancak başta da söylediğim gibi orman alanı çok geniş, pek çok mesire alanı yer alıyor. Bu mesire alanları içinde özel işletmelere ait olanlar da var, belki izin alarak onlarda kamp yapma imkanınız olabilir. Şehir dışından İstanbul'a geldiyseniz; Belgrad Ormanı'nda kamp yapmak yerine Beşiktaş otelleri veya İstanbul otelleri için farklı seçenekleri de değerlendirmeyi düşünebilirsiniz. Belgrad Ormanı'na eğer orman içi dinlenme tesisi olan yere geliyorsanız burada Neşet Suyu Tabiat Parkı girişinde bir büfe var, tost yapıyor sadece. Daha önce park içinde birkaç restoran vardı, hatta çok güzel otlu omlet yapıyorlardı ama şu an öyle bir yer yok maalesef. Karnınızı doyurup gelmeniz lazım. Kemerburgaz yönünden gelirseniz yol üstünde açık büfe kahvaltı veren bahçe içinde mekanlar var, kahvaltı için oraları tercih edebilirsiniz. Bahçeköy yönünden geliyorsanız ise Bahçeköy merkezinde birkaç yer var kahvaltı edebileceğiniz. Bana sorarsanız en güzeli evde kendinize küçük bir kahvaltı çantası hazırlayıp piknik alanında yiyebilirsiniz. Büfelerden çay kahvenizi de alabilirsiniz. Belgrad Ormanı yılın her mevsimi birbirinden güzel manzaralar sunuyor. Kış ortasında kar altında, sonbaharda renkler sarıya dönmüşken, yazın sıcaktan kaçmak için gelinir. Eğer imkanınız varsa Belgrad Ormanı'na hafta sonu gitmenizi önermiyorum çünkü mangal yapan, piknik yapanlar nedeniyle çok kalabalık olabiliyor. Bu kalabalık ormanın güzelliğini gölgeliyor. Özellikle yaz aylarında kalabalık daha fazla olduğu için hafta sonu gelecekseniz kış aylarını tercih edebilirsiniz. Belgrad Ormanı'nda bisiklete binmek için kendi bisikletinizi getirmeniz gerekiyor. Bisiklete binebileceğiniz hem asfalt hem de toprak yollar bulunuyor. Ancak bisiklet kiralayabileceğiniz bir yer bulunmuyor. Bisiklete binmek için harika bir yer olduğunu belirtmeme gerek yok sanırım. Biz de bisikletlerimizi aracımıza yükleyip Belgrad Ormanı'nda gezmiştik bir zamanlar, çok da keyif almıştık. Belgrad Ormanı'na gelmişken mutlaka ziyaret etmeniz gereken yerlerden biri de Atatürk Arboretumu. Arboretum, bilimsel araştırma ve gözlemler için oluşturulmuş ağaç koleksiyonları bulunan, güzel düzenlenmiş bir park alanı. Pazartesi günleri dışında 08:30-17:00 saatleri arasında ziyaret edilebilen parkın yetişkinler için giriş ücreti hafta içi 7.5 TL, öğrenciler için 2,5 TL, hafta sonu yetişkin 20 TL, öğrenci 7.5 TL. İstanbul'un keşmekeşinden uzaklaşmak, orman içinde zaman geçirmek, spor yapmak, yürüyüş yapmak, piknik yapmak için Belgrad Ormanı harika bir yer. Belgrad Ormanı'nı anlattığım videomu da izlemeyi unutmayın. Kanalıma da abone olursanız tadından yenmez. Bu yazıda kullandığım Belgrad Ormanı fotoğrafları aşağıda sıralanmış durumda. Yazıda yer alan tüm fotoğrafların ve içeriğinde telifinin tarafıma ait olduğunu ve izinsiz kullanamayacağınızı hatırlatmak isterim.


Kurban Bayramı tatilinde gezdiğim dört şehir için dört ayrı otel bulmam gerekiyordu. Aşağıda anlattığım yollardan geçtim ve hem tren istasyonları ve hem de şehir merkezine yakın, uygun fiyatlı ve temiz otellerden rezervasyon yaptırdım. Strasbourg, Luksemburg, Bruksel ve Amsterdam şehirlerini kapsayan Beneluks ülkeleri gezimiz sırasında seçtiğim oteller ve yorumlarımı aşağıda bulabilirsiniz. Booking. com üzerinden ayarladığımız Strasbourg'daki otelimiz Victoria Garden tren istasyonuna 5 dk., şehir merkezine 10 dk. yürüme mesafesinde, temiz ve rahat bir otel. Strasbourg'a gidecekler için hem ekonomik hem de güzel bir otelde kalma imkanı sağlıyor Victoria Garden. Tek bir negatif nokta var, oda sayısı fazla olduğu için resepsiyonda beklemeniz gerekiyor. İkinci durağımız Luksemburg'da bir sürpriz bizi bekliyordu. Otel rezervasyonunu yanlış güne yapmışım 🙁 Yasha Otel resepsiyonunda bir koca tabak lokum görünce oteli işletenlerin müslüman olduğunu anlamıştık. Brüksel'deki otelimiz Hotel Barry beni hayal kırıklığına uğrattı desem yeri var. Yukarıda, kullanıcı yorumları her zaman sizin değerlendirme kriterlerinizle uymuyor derken bunu kastediyordum. Otelin kahvaltı salonu ilk girişte beni rahatsız etmişti zaten. Odaya girince de sigara kokusu hemen sizi rahatsız etmeye başlıyor, halbuki rezervasyon yaptırırken özellikle sigara içilmeyen oda şeklinde belirtmiştim. Bu oteli kesinlikle tavsiye etmiyorum. Ve son durağımız, benim aşık olduğum şehirlerden biri Amsterdam. Amsterdam merkezindeki küçük oteller, daracık merdivenleri ve küçük odaları ile meşhurdur. Merkez küçük olduğu için oteller çoğunlukla gürültülüdür. Amsterdam'a giderken otelden tek beklentim şehrin merkezinde hatta göbeğinde olmasıydı. Otelimiz bunu sağlıyordu. Sadece bunu 🙂 Damrak-Inn Booking. com da yoktu. HRS. com'dan ayarlamıştım, eğer böyle birşey yaparsanız alternatif yerlerden mutlaka otel hakkında kullanıcı yorumları bulmaya çalışın, mesela benim en sevdiğim site Tripadvisor. com. Şehir merkezinde olması beni fazlasıyla cezbetmişti. Amsterdam'a gidenler bilerler, en popüler fast food kocaman külahlarda satılan patates kızartmasıdır. Koca bir kağıt külahta kızarmış patates, mayonez, ketçup, ne sos isterseniz. Kulağa çok hoş geliyor değil mi? Otelinizin altında önünde uzun kuyruklar olan bu kızartma büfelerinden biri olunca o kadar da iyi gelmiyor. Otele patates kızartması hakim. Bununla beraber otelde kalırken kolumda boynumda birtakım kızarıklar ortaya çıktı. Sandım ki yediğim içtiğim birşey alerji yaptı. Döndüğümde otelle ilgili araştırma yaparken bu sorunu benden başka otel misafirlerinin de yaşadığını öğrendim. Otel temiz bir oteldi ama temizlik bizi böceklerden kurtaramamış. Benelüks ülkeleri gezimizde kaldığımız oteller bu kadar. Yeni yazılarımdan haberdar olmak ve daha fazla fotoğraf, video için sosyal medya hesaplarımı takip etmeyi unutmayın! - Instagram: Cokokuyancokgezen - Facebook: Cokokuyancokgezen - Youtube: Cokokuyancokgezen


Oya Yıldız'ın blogu olan Benimlegez. com'da girdiğinizde klasik rotaların biraz daha dışında, güzel fotoğraflarla dolu bir sayfa ile karşılaşırsınız. Biz de Oya ile bu kez biraz blogundan biraz seçtiği rotalardan biraz da seyahatten konuştuk. Umarım röportajı okurken siz de Oya'nın muhteşem enerjisini hissederseniz. 20 yılı aşkın süre sigortacı kimliğimle seyahat ederek çalıştım bir sigorta şirketinde. Türkiye'nin dört bir yanındaki acentelerimizi ziyaret ettim, eğitim verdim, motive ettim. Bu süreçte dijital fotoğraf makinaları yeni çıktığı bir dönemde fotoğraf da çekmeye başlamıştım ama tamamen amatörce, bir gün evime hırsız girdi ve fotoğraf makinamı, bilgisayarımı, fotoğraflarımı götürdü benden... Yeniden bir fotoğraf makinası almak için yola çıktığımda bu sefer bir tık daha ötesini yapmak istedim ve aynı zamanda bir de fotoğrafçılık kursuna kaydoldum. 10 yıldır fotoğraf çekiyorum. İnsan fotoğraf çekmeye başlayınca bu sefer seyahat şekli de konusu da buna göre şekilleniyor. Başlangıçta fotoğraflarımı sergileyebileceğim bir web sitesi kurmuştum, aynı zamanda Facebook'ta da fotoğrafların altına bir kaç cümle yazarak paylaşıyordum. 2012 yılında ilk yazımı paylaştım blog üzerinden, 2014 yılında ise "Benimlegez" e dönüştürdüm bloğumu. İnsanlara yola çıkma cesareti verdiğimi gördükçe yazmaya devam ettim, bilgi paylaştıkça çoğalıyor. İnsanın ise gezdikçe ufku açılıyor, birbirini besleyen bir olgunun içinde olmak bana keyif veriyor. Bu sorunun cevabı her ikisi de 🙂 Fotoğraflamak için de geziyorum, ama gezdiğim bir yerde fotoğraf çekmeden döndüğüm yer yok denecek kadar az, sadece kısmen daha az fotoğraf çekmiş olabilirim. Fotoğrafla beraber olayın hikayesi de önemli elbette... Fotoğrafa fazla takıldığımda kaçırdığım çok şey olabiiyor, saatlerce bir fotoğrafı beklemek yerine görülmesi kesinlikle gerekli bir müzeye giremiyorum mesela. Yazmaya başladığımdan beri fotoğraf ikinci planda diyebilirim bu nedenle. Tam 20 sene önce İngiltere'ye dil okuluna gitmiştim. Londra'ya uçup, trenle Brighton'a gitmiştim. Bugün olsam ahh keşke diyeceğim bir şey yok çünkü 6 haftada İskoçya'dan Stone Henge'a kadar her yeri gezdim. Türkiye'de Gölyazı diyebilirim, fotoğraf çekmek ya da trekking yapmak için o bölgeye gitmiyorsanız sakın gitmeyin... Çok ciddiyim, inanılmaz bir toz, pis, kalabalık bir yer. Belli bir amacınız yoksa "bir de ben gideyim göreyim" denilecek bir yer yok, acı ama öyle. Ta ki belediye hizmetleri gelişir ve temiz bir alt yapıya sahip olur, o zaman gidilebilir. Değirmenin suyu aylık kazancımdan geliyor elbette. En ekonomik uçuşları takip ediyorum, çünkü seyahatlerde bütçeyi en zorlayan gider kalemi uçak bileti. Ayrıca benim bir manifestom var; yeter ki iste her yer yakın sana... İnsan kafaya takarsa o bileti alır, o seyahati yapar, gerisi bahane bana göre... Miles&Smiles Uçuş mili topluyorum, Turna. com gibi sitelerden puan topluyorum, tüm kampanyaları takip ediyorum. 19 Mayıs'ta Isparta'ya gül hasadına gidiyorum, uçak biletim gidiş dönüş 78 TL. İstanbul'da kalsam kesin daha fazla para harcarım. Ayrıca öncelikler de değişiyor seyahat edince. Her seyahatten para arttırarak dönüyorum, ama bu demek değil ki gittiğim yerde yemiyorum içmiyorum, her keyfi de yaşıyorum. Bankada bir euro hesabı açtı her ay az az da olsa birikim yapıyorum. Belki klasik bir cevap olacak ama, okuyarak çıkmak lazım yola, gezerken de okumalar devam etmeli, sadece gezmek için gezmek yeterli değil. Dünya yol gittiğin bir yerden görülmesi gereken bir yeri görmeden dönmek insana acı verir, o nedenle okuyarak bilerek gitmek avantajdır ama gezerken de biraz kaybolmak lazım sokaklarda, şehirde, çok rutine bağlı kalındığında yeni bir şey keşfetme şansın olmaz, bu da sıradan bir gezi olur.