14 günlük uzun bir koşuşturmacanın ardından Galapagos adalarından Guayaquile geri döndük. Havaalanından çıkıp yürüyerek otogara geçtik; ikisi oldukça yakın birbirlerine, sırt çantalarıyla yürümek de pek zor olmadı, girilmesi yasak bir kapının önüne geldik, anında ingilizceye dönüp "kaybolduk içeri girmemiz lazım" şeklinde bir iki cümle kurunca görevli geçin dedi. Bu tür pozitif ayrımcılık güzel bir örneği Türkiyede olmakla beraber bir çok orta ve güney Amerika ülkesinde mevcut. Hele bir de ingilizce konuşmaya başladınız mı çoğu kapıdan girer, çoğu sırayı pas geçersiniz. Hindistan'da birbirini yırtarak tren bileti almaya çalışan 20 kişilik kalabalığın arasına dalıp hello dediğimde birden ben öne geçebileyim diye bir koridor oluşmuştu. Ekvadorda otobüs yolculuğu yaklaşık saat başına 1 dolar tutuyor. Peru'ya geçmeden önceki son durağımız olan Cuenca'ya çok kısa süre içinde kalkan bir otobüs bulup biniyoruz, 0 metreden 4100 metrelere kadar çıkıp geri 3000 metreye inen bir yolculuk ardından serin ve bulutlu Cuencaya varıyoruz. Hava sıcak da değil soğuk da. Daha önceden uğraşmayalım diye haritada işaretlediğimiz Hostel Alternative'e yerleşip Galapagos adalarındaki pahalı fiyatlardan sonra insaflı fiyatlara sahip lokantalardan birine girip 2.5 dolara çorba + ana yemek + meyve suyu menüsünü alıyoruz. Bundan sonra kaldığımız 3 gün boyunca bu sakin, güvenli ve güzel Ekvador kentinin koloniyel sokakları arasında cirit atıyoruz. Bir iki alışveriş, kafelerde güzel ekvador kahvesi, şehir pazarında devasa büyüklükte yemekler vakit kolayca geçiyor. 2. gün iyi bir arkadaşımın kardeşinin de burada yaşadığını öğrenip onunla temasa geçiyoruz. Sağolsun harika bir şehir turu yaptırıp gece de şehirdeki iyi bir Ortadoğu lokantasına götürüyor bizi, sahibi Türkiye'de de yaşamış İranlı bir adam, türkçe konuşuyoruz. Şehirde parmakla sayılan sayıda Türk var ama birden 4 kişi türkçe muhabbete başlamışken kocası dolayisiyla Türkiye'de yaşamış Amerikan bir kadın da yarım Türkçesiyle muhabbete katılıyor. Güzel yemekler, bir iki bira ardından hostele geri dönüyoruz. Bir iki gün daha gezme, Onuru ve ailesini evinde ziyaret etme biraz Türkiyeden getirdikleri fındık fıstıkları tüketme aktivitesinden sonra otogardan bizi Peru'ya götürecek otobüsten biletleri alıyoruz. Ekvador Peru arasında çalışan bol miktarda otobüs firması mevcut, biletler kolay alınıyor. Peru'daki ilk ilginç destinasyon Mancora'dan taa Lima'ya kadar yol üzerindeki her büyük şehirde duruyor. Aceleniz varsa hızlıca inme imkanı var, bizim olmadığından Mancoraya uğrayıp Peruluların Bodrum'unda biraz vakit geçirelim diyoruz. Gece otobüsü 1 civarı tek bir kontrol noktasında duruyor. Eskiden burası güney amerikanın en güvensiz geçişlerinden biri olarak gösterilirmiş, otobüsler, insanlar, peru sol'u almak için dövizciler, üçkağıtçı dolandırıcı tayfa bolmuş, ancak şimdi yeni bir binada yanyana standlarda yer alan Ekvador çıkış ve Peru giriş memurları herşeyi çok kolaylaştırıyor. Otobüs duruyor, inip binaya giriyorsunuz, Ekvador çıkış damgası, Peru giriş damgası hop otobüse geri dönüş. Her şey 5 dakika sürüyor ama bütün otobüsü bekleyince 30 dakika sınırda mola oluyor. Sabah 4 de Mancora'ya varmis oluyoruz.


Otavalo'da geçirdiğimiz 4 günden sonra cumartesi marketinin bitmesini beklemeden öğleden sonra 2 gibi şehirden ayrılıyoruz, hedefimiz Güney Amerika'da çok da bir unu olmayan sevimsiz başkent Quito. Quito ile ilgili duyduklarımız kulağa hoş gelen şeyler değil, şehrin bir çok bölgesinde gece yürümek tehlikeli, burada kalmak için 2 seçenek var, ya tarihi bölgenin olduğu "Old Town", ya da daha yeni binaların bulunduğu ve birçok bar kulüp vb'nin yer aldığı "New Town" bölgesi. . Koloniyel mimariye sahip göreceğimiz 15. şehir olduğu için biraz daha turistik bölgede kalalım diye düşünüp Vibes hosteline yerleşiyoruz, bu da neredeyse tarihi sayılabilecek yüksek tavanlı bir bina. Aslında çok otantik ama binanın içinde yürürken yerler gıcırdıyor. Belki biraz fazla eski idi, bir hostel için.11 USD kisi basi. Ancak Foch plazaya yakin olmasi iyi, cok iyi aydinlatilmis ve kalabalik sokaklar vardi. Eğer Quito için çok vakit ayırmadıysanız şehirde görülmesi gereken 2 önemli şey var, birincisi şimdiye kadar gördüğümüz en iyi korunmuş koloniyel mimariye sahip eski şehir merkezi, diğeri de dünyanın ortası ekvator çizgisi. Bunlara ek yapacak başka bir şey arıyorsanız ve uzun zamandır seyahat ediyorsanız stadyumun karşısında çok yeni ve güzel bir alışveriş merkezi var. Aslında alacak hiçbirşeyimiz olmamasına rağmen, yemek bölümleri için güney amerika AVMlerini seviyorum, Türkiye'de nasıl dönerci, köfteci vb lokal yemekler varsa burada da ülkeye ait güzel lezzetleri bir arada bulabiliyorsunuz. Eski şehir merkezine xyz bölgesinden metrobüs kalkıyor. Evet tam bizim metrobüslerden, hatta sıkışıklığı bile benzer seviyede. Kısa bir yürüyüşün ardından benim dünyada gördüğüm en güzel kiliseye (tripadvisor'da da 1 numara ) girip tamamen altın kaplama duvarları hayranlıkla seyrediyorsunuz. İnanılmaz bir restorasyon çabası gerektiren bu kiliseye giriş 4 USD cıvarı ama her kuruşuna değer. - Basilica - Quito Free Walking tour - San Francisco Kilisesi ve karşısındaki plaza. - Palacio de Gobierno - Plaza de la Independencia. Ekvator çizgisinin işaretlendiği, üzerinde kocaman bir anıt, bir müze, gözlemevi, pasaportunuza dünyanın ortasına gelmiştir damgası bastırabileceğiniz merkezin olduğu büyük turistik komplekse Mitad del Mundo deniyor, Quito'dan buraya gelmek bir miktar zahmetli, eğer 3 veya daha fazla kişi iseniz 10 dolara taksiyle 40 dakikada gelebilirsiniz, biraz daha fazla paraya hostellerden turlarını alabilirsiniz ya da Quito metrobüslerinden 2 aktarmayla 2 saatte yavaş yavaş da gelinebilir. Toplam 1 dolar tutuyor kisi basi. Biletler çeşit çeşit: sırf giriş, giriş + müze, giriş + müze + gözlemevi şeklinde. Tavsiyem sadece giriş ve belki de müze bileti almanız çünkü her ne kadar dünyanın merkezi dense de, zamanında Fransız kaşifler kağıt kalem yordamıyla bulmuş, sonra anıttır vs çok yatırım yapılmış. Gelin görün ki yeni çıkan GPS Teknolojisi ile bu devasa turistik merkezin varoluş amacını etkileyecek bir ayrıntı keşfedilmiş. bu site asıl Ekvator çizgisinin 250 metre guney batısına düşüyor. Bu nedenle bu müzenin turistik aktivitelerinden sonra asıl ekvator çizgisinin geçtiği müzeye gitmeniz gerekiyor. The İntinan Solar Museum adı verilen bu müzeye giriş 4$ . Ama en azından gerçek ekvator çizgisinin üzerinde olduğunuzu biliyorsunuz. Burada güneş saati ile ilgili bilgiler alip garip deneyler yapıyorsunuz. Bu deneylerin hepsi düzmece. Ekvator cizgisi ve arkada Baris Manco deneyi.. Şimdi size kötü bir haberim var, konu Barış Manço deneyi ile ilgili. Gerçek Ekvator çizgisinde sifon deneyi yapılan programdan da hatırlayabileceğiniz üzere ekvatorun kuzeyinde saat yönünde, güneyinde saat yönüne ters yönde dönen su deneyini burada yaptık, ama herşey göz yanılmasından ibaret. Coriolis etkisi denen kuvvet aslında o kadar düşük ki deneyi yapan kişi suyu ne yöne boşaltırsa o türlü dönüyor. Kabı biraz kuzeye ya da biraz güneye koyunca suyun boşalma yönünün değişmesi bu ortamda pek mümkün değil, çünkü dünyanın dönüş hızının kaptaki suya etkisi minimum ve gözlemlenebilir derecede değil. Her nasılsa bununla beraber gerçekliği tartışmalı bir çok deney yaptırıyorlar, insanların ekvatorda düz çizgide yürüyemediği, ağırlıklarındaki değişim, denge vb vb. Tabii sonuçta varsayımsal bir çizgi üzerine gelmiş insanları en azından 40 dakika eğlendirmek için bir şey bulmaları gerekmiş, onlar da olayı böyle çözmüşler. Yoksa bulunduğunuz yerle ilgili herhangi bir -gozlemlenebilir- fenomen yok. Gunun diger aktivitesi AVM idi. Bu arada sadece yemek yemeye gitmiyoruz AVM'ye, buradaki devasa LAN ofisinden uzun suredir nasil gide riz diye dusundugumuz Galapagos biletlerini satın alıyoruz. Gidiş dönüş 420 USD. Çok erken alınırsa 360 USD'den başlıyor, bununla ilgili ayrıntıyı da yazacağım Galapagos yazısında. 5 gün sonraya Galapagos uçağı olduğu için hızlıca Banos'a sıcak sulara gitmeyi planlıyoruz. Daha sonra Guayaquil üzerinden hedef Galapagos adaları.


Guayaquil'de yalandan geçirdiğimiz bir günden sonra heyecan içinde bizi Galapagos adalarına götürecek uçağımızı beklemek için havaalanına gidiyoruz. Galapagos adalarıyla ilgili tecrübelerimizden herkes yararlansın diye biraz daha ayrıntı yazıp, ah ne kadar da harika geçti, çok da iyi güzel geçti şeklindeki kısımları sona "biz nasıl yaptık" kısmına yazdım. Galapagos adaları dünyanın en etkileyici vahşi yaşam alanlarından biri, ancak burayı diğerlerinden ayıran iki önemli özellik var, - Birincisi malumunuz teorileriyle dünya tarihine şekil vermiş ve bir çok insanın hayata, canlılara ve dünyaya bakış açısını değiştirmiş Charles Darwin'in evrim teorisini burada geliştirmiş olması. Özellikle Darwin ispinozları denilen kuş türü Darwin'e evrim teorisi konusunda ilham vermiş. Bu kuşların 10 cm yakınına kadar gelmeniz mümkün.. - İkincisi ise korkusuz vahşi yaşam. Gerçekten bu tür bir vahşi yaşam dünyanın başka neresinde var bilmiyorum. Evrimleşme şekilleri itibariyle insansız yaşama alışmış sayısız kuş, deniz aslanı, iguana ve yüzlerce çeşit hayvan sizden korkmuyor. Çünkü besin zincirinde bu hayvanları yiyen bir üstteki gruba ait diğer hayvanlar bu adada bulunmuyor. Dünyanın diğer kesimlerinde kuşlar nesillerce avlanma tehlikesi altında olduğu için kaçma dürtüsüyle en küçük harekette uçarken bu adada bir çok kuşun yanına o kadar yaklaşabiliyorsunuz ki bazı fotoğrafları çekerken herhalde lensim gagasına çarpacak şimdi diye düşündüm. Özellikle soğukkanlı hayvanları, iguanaları vb alsanız kucağınızda bebek gibi sallayabileceksiniz.. Ancak her güzel şeyde olduğu gibi Ekvador'un sürdürülebilir turizm anlayışına adaların uzaklığı eklenince bu harika adalara güzel bir ziyaret binlerce doları buluyor. Özellikle Galapagos adalarına gelmeden yaptığımız araştırmalarda ortalama 4 günlük turlar 1600 USD, 1 haftalık turlar ise 3000 USD cıvarındaydı. Biz kruz satın alıp gemide pahalı konaklamak yerine sırtçantalı olarak günlük turlar almayı ve mutfağı olan hostellerde kalmayı tercih ettik. Turistik lokantalar yerine lokal restoranlarda günün menüsü gibi yemek opsiyonlarini kullandik. Tasarruf ettiğimiz parayı da SCUBA dalışında çekiçbaş köpekbaliklarini görmek için harcadık. Hala da çok daha ucuza geldi. Şimdi ayrıntılarıyla neler yaptık, ne kadar harcadık ona bakalım. Aslında Köpekbaliği görmek için dalmaya bile gerek yok, sahilden.. Benim favori Galapagos haritalarımdan biri asagida, Bu noktada zaten hangi adada hangi hayvanlar var, ve siz hangisini en çok görmek istiyorsunuz ona göre plan yapabilirsiniz. Bizim için köpekbaliklari, iguanalar, deniz aslanları, mavi ayaklı boobiler, dev kaplumbağalar ve penguenler en ilgi çekiciydi, bu yüzden biraz da onları görmek için plan yaptık. Galapagos adaları 3 popüler büyük adadan ve 20 ye yakın küçük ya da ulaşması daha zor adadan oluşuyor. Santa Cruz : Adaların başkenti ve en kalabalık / turistik ada, kruz gezileri buradan ayarlanıyor, seyahat acentaları ile dolup taşmış durumda, diğer havaalanı burada. Isabella : Kolayca ulaşılabilen en otantik adalardan, büyük adaların en az gelişmişi, kruz gemileri de az vakit harcadığı için göreceli olarak daha sakin bir ada. Bizim favori adamiz. - istanbul - Madrid : Pegasus, THY - Madrid - Quito : İberia vb havayolu - Quito ya da Guayaquil - Galapagos adaları uçuş : LAN, TAME ya da Aerogal. ISIC kartınız varsa Aerogal ve TAME'den %20 civarı gibi bir indirim var ki 400 kusur dolar biletleri düşününce açıköğretime kayıt yaptırası geliyor insanın. Şimdi gelelim işin püf noktasına, Galapagos biletleri için 3 farklı bilet tipi var. - Galapagos adasında yaşayan insanlar için süper indirimli bilet (80 USD cıvarı) Galapagos residans kartı gerekiyor, sadece ofislerden kişisel olarak satın alınıyor. - Ekvador vatandaşları için indirimli bilet (150 - 300 USD) - Turistler için normal bilet (düşük sezon 380 USDden yüksek sezon 500 USD) Biz bileti ofisten satın aldık, biletlerin üzerinde Ekvadorlu vb şeklinde bir tanım bulunmuyor, ancak kayak. com'dan, expedia. com'dan ya da google iata flight arama motorundan satış ofisini quito seçtiğinizde size ekvadorlular için fiyatları gösteriyor. Adalar arası hızlı botlarla ulaşım 25 - 30 USD ve 2 saat sürüyor. Santa Cruz'a gidiş dönüş uçuş almak yerine aynı fiyata San Cristobal'e gidiş ve Santa Cruz'dan dönüş alırsanız 30 dolar botla geri dönüş fiyatından da kurtulabilirsiniz. Ne olursa olsun en iyi fikir uçak biletini önceden almak. En az 1 - 2 ay. Adalar arası bir gece önceden alabileceğiniz hızlı motorbotlarla ulaşım sağlanılıyor. Fiyatları 25 - 30 dolar (25 dolar bilet + 5 dolar acente sanırım), bazı gidiş dönüş biletleri 25 x 2 dolar. Bu arada eğer acentadan değil de direk bot şirketinden alırsanız 25 dolara satın alabilirsiniz, ancak hangisi gerçek bot şirketi bulabilirseniz gerçekten bravo. Havaalanında kayıt yaptırırken 10 dolar ücret alıyorlar. Adalarda konaklama açıkçası düşündüğünüzden çok çok daha ucuz. Her adada 2 kişilik bir odayı 25 - 30 dolar arasına bulabiliyorsunuz. Odaların temizliği ve hostellerin kalitesi gayet iyiydi. Özellikle Santa Cruz adasında mutfaklı hostellerde kalıp balıkçılardan balık ve karides satın alıp çok güzel yemekler yaptık. Adalarda kaldığımız yerlerin listesi ve fiyatları. Banyo Klima vb dahil, hostel degil otel. Cok iyi bir mutfagi var yemek pisirmek icin ideal. Galapagos adası hiç de ucuz bir yer değil, özellikle yemek konusunda. Ancak burada yaşayan yerli Ekvadorlular de var ve ilk bir iki gün bu kadar insan nerede yiyor acaba diye şüpheci yaklaşmanız gerekiyor. Çünkü adanın yerlileri sizin hostelin önündeki o güzel lokantada 20 dolara yemek yemiyor. Adada özellikle arka sokaklarda teyzelerin işlettiği restoranlar mevcut, turist işareti ya da ingilizce yazı bulunmayan bu lokantaları hostelinizden öğrenmeniz gerekecek. San Cristobal adasında menü del dia 1 içecek 1 ana yemek ve yanında salata patates ya da pilavla geliyor. Fiyatı kişi başı 3.5 dolardan başlıyordu. Santa Cruz'da kioskos denilen bölgede 5 dolardan başlayan izgaralar ve kendinizi ödüllendirmek istediğinizde 10 - 15 dolara kocaman balıklar yapılıyor. (15 dolara 1 balık 2 kişiye yetiyor yanında patates pilavla geliyor) bir de içecek aldığınızda 2 kişilik az turistik bu akşam yemeğini 18 dolara çıkarmış oluyorsunuz. Isabella adası da benzer ama merkezin dışına doğru yürüyüp ara caddelerdeki lokantaları bulmanız gerekli. Her şekilde etraf lokal restoranlarla dolu. Öğle yemekleri ve kahvaltı için çok güzel yumurtalar, sebze, meyve suları, peynir bulabileceğiniz yerel pazarlar var, ancak bunlar turist merkezlerinin 20 dakika yürüyüş mesafesinde genellikle. Biz panaderialardan sabah kahvaltılık krosan ekmek vb şeyler alıp kahvaltıları kolaya getirdik, mutfak varsa zaten bol yumurtalı güzel bir kahvaltı hazırlayabiliyorsunuz. Dalış aktivitesi de benzer, günlük dalış aktiviteleri 2 dalış ve öğle yemeği dahil 150 dolar tutuyor. Ancak dalışlarda size deniz aslanları eşlik ediyor ve normalde 1 tanesini görmek için takla atacağınız çekiçbaş köpekbaliklarindan 20 tanesini bir arada görüyorsunuz. Paha biçilmez bir deneyim gerçekten. Diğer aktivitelerin bir çoğunu kendiniz de yapabilirsiniz. Ancak özellikle hostellerde sorduğunuzda size taksi çağırmak isteyecekler, oraya gitmenin çok zor / imkansız olduğundan bahsedecekler inanmayın. Santa Cruz balık tezgahları - aceleyle balık satan balıkçıları ve arkalarında dilenen peliklanları görmek / fotoğraflamak için harika bir yer. Yan tarafta açıkta sizin için pişiriyorlar, ya da gayet ucuza satın alıp hostelde pişirebilirsiniz. El Chato Kablumbağa merkezi. Devasa kaplumbağalar - Şehrin içinden yukarı doğru çıkan yolda beyaz mınıbüslerle 3 dolara gidiyorsunuz. Minibüslerden inip 40 dakika yemyeşil bir yoldan kaplumbağaların arasından harika bir yürüyüş ardından ulaşılıyor. Lava Tubes - Şehre 7 km civarında lavaların oluşturduğu kanallar, biz daha çok vahşi yaşam görmek istediğimizden yapmadık ancak turşuz belki de bisikletle rahatlıkla gidilebiliyormuş. Las Grietas - 1 dolara bota binip karşıdan yürümeye başladığınızda 20 dakikada vardığınız harika bir tatlı su gölü, giriş parası yok. La Loberia : Yürüyerek gidilebilen deniz aslanı kuş ne tür canlı varsa hepsinin takıldığı bir kumsal. Şnorkel kiralayıp kendi başınıza takılabileceğiniz kumsallardan 3 tane var, bulması çok kolay. Puerto Villamil ısabellanın ana köyü, ilerde çok popüler olacak bu mekanda halen toprak yollardan heryere gitmek mümkün. Hala otantik az gelişmiş bir Ekvador adası görüntüsü ve uyduruk evlerle dolu. Laganas Salinas ve filamıngolar - şehrin dışına doğru devam ettiğinizde kolayca görebileceğiniz laguna ve şanslıysanız görebileceğiniz flamingolar. Kumsallar - kilometrelerce kumsallar, sırf buralarda şnorkel yaparak 1 ay geçirebilirsiniz herhalde. Paralı volkan vb turlar ama biz yeterince volkan gördüğümüzden yapmamaya karar verdik. Uçak biletini Quito'daki LAN ofisinden aldık, hayatımda neredeyse ilk defa bir havayolu ofisine gidip konuşarak uçak bileti almış oldum. : ) Guayaquil - San Cristobal gidiş ve Santa Cruz - Guayaquil dönüş aldık. Bir şekilde turist biletleri bir kereliğine tarih değişikliğine açık oluyor. Zaten 10 günlük bilet bir hafta sonra gelinen gaz sonrası Galapagos'dan 14 güne uzatıldı, çok da güzel oldu. Eşyaları bırakıp deniz manzaralı ortak balkona çıktığımızda kulağımıza kuş ve deniz aslanı sesleri geldi, bu garip sesler ertesi 3 gün boyunca bizi sabah uyandıracaktı aynı zamanda. Deniz aslanı sesiyle de uyanmış oldum ya artık gözüm açık gitmem. Dışarı çıkıp etrafı keşfedelim dedik, kısa sürede arka caddedeki pastaneler ve ucuz lokantalar gözümüze çarptı, iskele civarına yürüdük, yolu tamamen iguanalar kapamış, korktuk devam edemedik tisliyorlardı. Bir ara denize baktım 2 tane devasa vatoz gördüm, dalarken bunları göremiyoruz şimdi sokaktan görebiliyoruz diye düşündüm kendi kendime. Bunları derken yürüyüş platformunda kırık tahtaya ayağım takıldı, küçük bir kaza yaşadım, az kalsın galapagos macerası kısa sürecekti. Çok ağrılı bir iki saatin arkasından pek bir problem olmadığına karar verip güne devam edelim dedik. Hazırlanıp kısa bir yürüyüş mesafesindeki plaja gittik, deniz aslanlarının fotoğrafını çekmeler, kuşların arkasından koşturmalar gibi anlamsız aktivitelerin arkasından yorgun düştük. Son gün çıkmadan önce acentadan Santa Cruz bot bileti satın aldık, ertesi gün öğleden sonra botla 2 saatte Santa Cruz'a vardık. Santa Cruz'da bizimle birlikte inen bir çok kişiyle aynı anda hostel aramaya başladık, bu arada iyi bir fikir sabah botuna binmek, çünkü öğleden sonra 4'de vardığınızda sabah gelenler zaten doldurmuş oluyor birçok hosteli. Hostellerin bir çoğu basketbol sahasının olduğu caddenin arkasındaki caddede, başta hostel bulamadık o nedenle biraz daha fazla para ödeyip Hotel espanol'de bir oda ayarladık; gerçekten de çok temiz klimalı televizyonlu ve kendi banyosu olan bir oda için galapagos adasında 30 USD çok değil. Organik kumsal, taşlardan değil deniz canlısı kalıntılarından oluşuyor kumlar.. Santa Cruz'da yapılacak bol aktivite var, yine bir güne bir aktivite yapıp çok da vakit kaybetmeden Isabella'ya devam edelim dedik. Isabella uzak ara en otantik ve en az gelişmiş ada. Bu arada hostelde otururken insanlar 3 günlük geziyi çok ucuza kapattık sadece kişi başı 900 dolar diye mutlu mesut gezerken acaba turlar çok mu farklı diye konuşmaya başladık, sonrasında tanıştığımız birkaç insanla konuşmamızda da benzer muhabbet geçti, gemilerde yatmayı tercih etmediğiniz için pek birşey kaçırmıyorsunuz ancak uzaktaki adaları ziyaret eden kruzlar doğal olarak sizden çok şey görmüş oluyor. Tabii bir gemi dolusu insanla aynı anda kumsala inip çıkmak da biraz sınır bozucu olabilir. En özgürü sırt çantalı yapmak. Santa Cruz'un en güzel kısımlarından bir tanesi gece yemeklerin olduğu kioskos bölgesi, sokağa masa atılarak yapılan bu restoranlar biraz Türk iş lokantalara benziyor. Ne verelim abicim şeklinde başlayan ve büyükçe bir balığın fiyatının bir aşağı bir yukarı gittiği pazarlıklar sonunda 2 kişilik yemeğimiz 11 - 15 dolar arası fiyatlara çıktı. Bazen de sokaktan yedik, ya da yukardaki mahalle pazarından sebze alıp kendi yemeğimizi kendimiz yaptık. Santa Cruz'da tüm günlerimizi tüketmeden Isabella'ya gitmeye karar verdik, Amaç herkesin en güzel dediği ısabella adasında daha çok gün geçirmek. Burada efsanevi bir şekilde couchsurfing bulduk. ne kadar şanslı olduğumuz şöyle açıklayayım normalde ortalama bir şehirde 500 host varsa 20 kişiye mesaj gönderirsiniz 5'i cevap verir 3'u belki der 1 ya da 2'sı tamam der. Galapagos'da 7 tane host vardı 4'u 1 sene önce girmişler siteye en son. Geri kalan 3 kişiye mesaj gönderdik, kimse cevap vermedi, biri gelin istediğiniz kadar kalın dedi. Bu küçük beldeye sağlık müfettişi olarak tayin olan arkadaşımız ofisinin camindan herkesin binlerce dolar ödeyip görmek için geldiği kuşları gören, iş çıkışı şnorkel yapıp yengeçlerle penguenlerle takılan bir insan idi. Hayat tarzına imrenmemek mümkün değil. Geçirdiğimiz 4 gün boyunca en sevdiğimiz ada İsabella oldu, sabah erkenden kumsala gidip penguenlerin yanında yüzmek, rıhtımda deniz aslanlarının önünüze gelip birden yok olması, albatroslar, denize aynı anda dalıp avlanmaya çalışan yüzlerce balık, denizin içinde her seferinde 3'erli 5'erli görünen vatozlar. Herşey bir rüyanın parçası gibiydi. Her güzel şey gibi 14 günün sonunda bu tecrübemiz de bitti, Uçmadan 2 gece önce Santa Cruz'a geri dönüp 1 günü kopekbaligi dalışi yaparak geçirdik. Son gün adanın kuzeyindeki Baltra Havaalanına gidip arkamızda onca hayvanı bırakarak ayrıldık.


Pasto'daki festivalin bitişiyle beraber, hayatımızın sonuna kadar yetecek köpük savaşı, boya savaşı ve un savaşı gibi aktivitelere nokta koyup en kısa yoldan Ekvador'a geçme planları yaptık. Yalnız Ekvador Kolombiya sınırına çok yakın bir noktada ipiales'den kısa bir taksi yolculugu ile ulaşılabilen Santuario de Las Lajas kilisesi o kadar ünlü ki, sınırdan geçmeden önce kesinlikle yapılması gerekiyor. Gotik tarzda 1900lu yılların başında inşa edilen bu kilise Yüzüklerin Efendisi filminden fırlamış gibi. İpiales'de eşyaları terminale bırakıp taksiyle ulaşmak, gezmek ve geri gelmek yaklaşık 2 saat sürüyor. Terminalin diğer tarafından collectivolara binip sınıra gidiyoruz. Sınırda önümüzde bekleyen 200 kişi var, aslında Kolombiya'dan Ekvador'a kimsenin geçmiyor olması gerekiyor ama çıkış ve giriş sıralarını birleştirmişler, tatil sonrası ülkelerine dönen Kolombiyalılarla 1 saat sıra bekliyoruz. Çıkış damgalarından sonra Ekvador'a giriş 4 dakikamızı alıyor. Buradan gitmek istediğimiz Otavalo güya 3 saat uzaklıkta ama direk otobüs yok, herkes de Quito'ya gitme derdinde zaten, biraz arama sorma sonunda şehrin içinden geçen bir otobüse atlıyoruz. Kolombiya'dan sonra yollar geniş geniş ve ücretsiz, otobüsler de ucuz geliyor. Otobüste tanıştığımız bir adam da Pasto'daki festivalde müzisyen olarak grubunu götürmüş, Otavalo'ya geri döneceğini öğrenince tamam diyoruz biz seni takip edeceğiz, biz gitmeden önce eşini arıyor, bizi otobüsün durduğu yerde karşılıyor, şehre kısa bir taksi sonrası beraber akşam yemeği yiyoruz ve kalacağımız 2 - 3 günde bir kere daha görüşmek üzere sözleşiyoruz. Otavalo genelde Quito'ya gelenlerin günlük gelip gittiği küçük bir koloniyel belde, 80 - 90 bin kişi yaşıyor, ve güney amerika'nın en iyi yöresel pazarına sahip olduğu iddia ediliyor, herkes de bu nedenle cumartesi sabahları şehre akın ediyor, cumartesi akşamüstü geri dönüyor. Bizim için günlerden perşembe, cumartesiye kadar kalacağımız kesinleştiğinden neler yapılabilir onlara bakıyoruz, bulduklarımız gayet ilgi cekici. - Cumartesi turistle dolup taşan yerel pazar dışında günlük daha küçük marketler kuruluyor - cumartesi herkes gelmeden sabah 06 - 09 arası hayvan marketi oluyor, kedi, köpek, kobay, tavuk, inek, domuz ne ararsan bulunan bu pazara çevre köylülerden yerliler katılıyor, ortam cok senlikli.. Tavsan ve Kobay satan bir teyze, bu sempatik sirin hayvanlari pisirip yiyorlar, ozellikle kobay kutlamalarin olmazsa olmazi.. - Ekvador'a özgü Kondor kartalı ve diğer yaralı kartalların bulunduğu bir Kartal Rehabilitasyon merkezi var - Tepelerin arkasında yeşillikler içinden geçen bir trekking rotası ve sonunda güzel bir şelale var - Şehirde bol bol ucuz yemek, sakin yaşam, yerliler bulunuyor. Bu üç günü gayet rahat ve keyifli şekilde geçirdikten ve aktivitelerin hepsini yaptıktan sonra Cumartesi pazar bitince Quito'ya doğru yollanıyoruz.


Guatepe'den sabah erkenden ayrılıyoruz, hızlı bir koşturmaca ile yarım saatte bir kalkan dolmuşlardan birini yakalama, Medellin kuzey terminalde iniş, Medellin hostel Paisa'da bıraktığımız sırt çantalarını alış, Medellin güney terminale gidiş, Salento'ya direk otobüs bulamama ve öğleden sonra 3'e bilet alma şeklinde aktivitemiz devam ediyor. Allahtan Kolombiya'daki terminaller AVM şeklinde, oturup iki kahve içip yemek yiyebiliyorsunuz otobüsü beklerken, internet de heryerde. taksi vb de göremeyince biz devam edelim diyoruz. 30 dakika sonra Armenia'ya varıp oradan Salento'ya gitmek isteyen 2 turist daha bulup her beraber devam ediyoruz. Hostele vardığımızda akşam olmuş bile. Saat 10 buçuk gibi plazaya çıkıp kızarmış muz ve balık yiyoruz. Ertesi gün trekking aktivitesi için hemen geri dönüp uyuyoruz. tohumu fırlatmış, yüzlerce binlerce palmiye ağacı tepelerde ovalarda, hatta dünyanın en uzun palmiye ağacının da burada olduğu iddia ediliyor. Sabah erken kalkıp küçük jiplere binip milli parkın kapısına geliyoruz, bizi atlı polisler bekliyor, aslında şov için biraz da, çünkü ülkenin bu tarafı özellikle Salento ve civarı sakinliği ve güvenliği ile biliniyor. Otlayan hayvanların arasından mükemmel bir güneş eşliğinde yolumuza devam ediyoruz, kısa süre sonra ünlü palmiye ağaçları karşımızda. Bol bol fotoğraf çekip küçük bir botanik bahçesinde çay içiyoruz, yolun öğleden sonraki kesimi daha da kolay, toplam 4-5 saat içinde trekking bitiyor. Geri şehre dönüyoruz. Artık yeni yıl zamanı olduğu için heryer dolu, şehir merkezinde kurulan çadır restoranlardan bir şeyler yedikten sonra günün yorgunluğuyla geri dönüp uyuyoruz. Ertesi gün yapılacak aktivite Don Elias Kahve turu. Bu son 3 jenerasyondur kahve yetiştiren bir ailenin küçük çiftliğine kadar yürüyüş, çiftlik gezisi, kahve tadımı ve kahve üretim işlemlerinin izlenmesinden oluşuyor. Tur yaklaşık 45 dakika, sonunda da bol bol kahve içebiliyorsunuz. Bu arada kahvenin yeşil bitkisinden, kurutulmuş çekirdeğe dönünceye kadarki her adımı görme şansımız oluyor. Kooperatif olduğundan kahvenin büyük bir kısmı devlete satılıyor. Devlet bu nedenle Dünya kahve piyasasında güçlü bir yere sahip, spekülasyonlarla kahve üreticisinin manipüle edilmesine izin vermiyor. Kolombiya kahvesi markasi ve uretimi cok iyi kontrol altinda tutulan bir urun. Bizim dünyadaki tüm Fındık üretimi ve ihracatının %85'ini elimizde bulundurup, sonra gidip ülkenin en büyük fındık üreticisini İtalyan Nutella şirketine sattığımız aklıma geliyor. (http://www. hurriyet. com. tr/ekonomi/26755864. asp) Gıcık oluyorum biraz. Herneyse.. Kizarmis kahve cekirdekleri.. Denemeye hazir.. - Ha onları mı ? Starbucks'a gönderiyoruz onları diye gülerek cevaplıyor rehber : ) - Cali centro historico: eski şehir merkezi, koloniyel yapılar - Tertulia Muzesi / Cali Sanat Muzesi - Tin Tin Deo, siz adım adım salsa dansetmeye çalışırken havada danseden insanlar, tek kelimeyle inanılmaz bir salsa bar - iglesia de merced - iglesia de San Antonio - Barrio San Antonio Cok da vakit kaybetmeyip Pasto'daki festivale yetismek icin once Popayan'a devam ediyoruz..


Öğle vakti Panama City'de ayrılan uçağımız yaklaşık 1 saat sonra Bogota'ya indi. insan nedense güney amerika ülkelerini düşününce akla sahiller, pırıl pırıl parlayan güneş, danseden insanlar falan geliyor. Ancak buralarda öğrendiğimiz bir şey var ki Güney Amerika'da sıcaklık yükseklikle direk bağlantılı. Bogota şehri deniz seviyesinden 2640 metre yüksekte. Hatta Quito - Ekvador 2800, Cuzco - Peru 3400, La Paz Bolivya 4050 mt. Buralara gelmeyi planliyorsaniz saglam giyinmek lazim. Bizi kapalı bir hava ve yağmur karşılıyor, hava oldukça serin. Taksiye atlayıp hostelimizin olduğu Candelaria bölgesine gidiyoruz. İlk farkettiğim şey taksinin hiç de ucuz olmadığı. Bir miktar trafik ve gelişmiş yollar/büyük binalar arasından devam edip 35 dakikaya hostelimize varıyoruz. Kolombiya'da da taksiler için bitaksi türü taksi çağırma uygulamaları var, eğer akıllı telefonunuz varsa işinize yarayabilir. Bir diğer uygulama da Uber taksi servisi, şimdiye kadar 5 ülkede kullandık, Bogota'da da gayet başarılı çalıştı. Bu arada eğer Bogota'da kalıyorsanız ya Candelaria'da ya da Chapinero'da kalacaksınız. Her ikisi de güvenlik bakımından benzer ancak Candelaria sırt çantalılara daha cok hitap ediyor ve daha ucuz. Ziyaret edilecek yerler şehrin farklı kısımlarına dağılmış durumda. Hostelde fotograf makinama bakarken Tamron lensimden garip sesler geldiğini ve lensin sürekli hata verdiğini farkediyorum. Yola bundan sonra devam etmek istemiyor gibi geliyor, önce nafile çabalarla Bogota'da Tamron servisi arıyorum, pek bir şey bulamayinca yeni bir lens almak için şehirdeki Canon Servisine gidiyorum. Canon'un yeni lensi 10-18 F4.5 geniş açı, bir yandan eski lensime yanarken bir yandan da artık binaların fotoğrafını çekebilmek için 150 metre uzaklaşmama gerek kalmayacak diye seviniyorum. Bogota'da yapılacak birçok farklı aktivite var, - Banco de la Republica Art Collection : Botero Müzesi de denilen bu banka sponsorlu müzede Botero'ya ve çağdaş Kolombiyalı sanatçılara ait birçok çalışma bulunuyor. Tabii eğer asıl Botero müzesi göreceksiniz kendisi Medellin'in tam ortasında bulunmaktadır. - El Museo de Oro : Gerçekten görüp görebileceğiniz en ihtişamlı altın müzesi, yerli kabilelerin günlük yaşantılarında/ dini seremonilerinde önemli yer teşkil eden altın Kolombiya, Ekvador ve Peru'da bol bol ve kolayca bulunan bir madenmiş. Bu müzede oldukça fazla zaman harcadık, her dakikasına da değdi açıkçası. - Zümrüt Marketi : Dünya zümrüt rezervlerinin %85'ini elinde tutan Kolombiya'nın kapalı çarşısı gibi, ancak kapalı değil. Elinde binlerce dolarlık zümrüt taşıyan tacir amcaların birbiriyle diyalogları, gözlerindeki merceklerle zümrütlere bakmalarını izlemek oldukça ilginçti. El tiempo gazetesi binasının bulunduğu köşede. Bogota'nin merkezi caddelerinden, buradan sagda Zumrut marketi.. -Cerro de Monserrate. Monserrate tepesi bir çok şehirdeki izleme terası/tepesi gibi teleferikle çıkacağınız ve bütün Bogota manzarasını izleyebileceğiniz orjinal bir yer, teleferik çok ucuz olmadığından teleferikle çıkıp yürüyerek inmek de mantıklı olabilir. -Museo Nacional : Ulusal müze güney amerika'nın en zengin ve ihtişamlı müzelerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle müzenin içini sıkıcı yağlı boyalarla doldurmayıp bir çok interaktif eser de koymuşlar, bol projeksiyon makinalı, hem astroid hem de 18. yy yağlı boya eserleri görebileceğiniz başarılı bir müze olmuş. -Museum of Colonial Art : Koloniyel sanat ve yagli boyaya doyamadiysaniz.. - Bisiklet turları : Bogota bisiklet turu kuşkusuz yapılacak en ilginç aktivitelerdendi, yaşlıca bir rehberin arkasına takılıp 5 saat boyunca şehrin altına üstüne getiriyorsunuz, turun en güzel kısımlarından bir tanesi yerel bir pazara gidip meyve satan bir dükkanda egzotik meyveler deneyebilmeniz. Rehber liste yapmis hepsini teker teker denetecek.. Bisiklet turunda ugranilan kahve uretim yerlerinde enfes kolombiya kahvesini tadip bol bol fotograf cekebiliyorsunuz. Almak isterseniz de gayet makul fiyata bulunuyor.


Bocas del toro, Panama'nın kuzeyinde batı karayip adı verilen bölgede. Buraya sadece botlarla ulaşılıyor. Az vaktiniz varsa Panama city'den 45 dakikada uçakla gelmek de mümkün. Diğer tarafta olduğu gibi burada da yapılacak çok özel bir şey yok, farklı plajlara minik kayıklarla gidiyorsunuz, şehrin kuzeyine minibüsle gidilen bir plaj da mevcut. Istakoz severseniz burada bol miktarda bulunuyor, ancak biz zamanını kaçırdığımız için yiyemedik. Bocas del toro'dan ayrılmadan önceki son gün, güzel manzaralı ucuz bir lokanta ararken yerel biraz da döküntü bir restorandan çıkmakta olan eski püskü giyimli avrupa/amerika görünümlü birine rastladık, burası iyi midir fiyatlar nasıl diye sorarken konu konuyu açtı, benim de işim yok zaten size katılabilir miyim dedi, hep beraber lokantaya oturduk, biz adamın tavsiyesi üzerine 2 dolarlık yemeğimizi söylerken adam aslında Amerikalı olduğunu ama uzun bir süredir Kosta Rika'nın başkenti San Jose'de yaşadığını söyledi, sonra laf arasında manzaraya bakarken ilerdeki devasa katamarani gösterip ben de bizim kayıkla geldim şeklinde birşeyler dedi, meğer adam Kosta Rika'nın popüler otellerinden birinin ve birçok restoran sahibi bir multimilyoner imiş. Ben başta biraz fazla şüpheci yaklaştığımdan mıdır nedir, bizi katamaranina davet etti, yemekten sonra yardımcısı bizi zodyak botla alıp gemiye çıkardı. Bir süre muhabbet birşeyler yeme içme sonrası akdenize katamaraniyla gitmek istediğini, bahar / yaza doğru okyanus geçmeyi planladığını anlattı, bir ara bize sordu sizin dönüş tarihiniz nedir ? Çakıştığını duyunca bize küçük bir iş teklifi yaptı, özel katamaranda yardımcı olmak istersek bizi Türkiye'ye götürebileceğini söyledi, toplamda 30 gün, okyanus aşmalı, Kosta Rika - Antalya yolculuğu. Kulağa pek fena gelmiyor :-) adresleri aldık dönüşümüze yakın tekrar konuşmak üzere sözleştik. Herşeyin tutması ve deniz üzerinde bir gemide 30 gün geçirme azmimiz olursa belki ama bana şartlar zor gibi geliyor. Neyse seyahat ederken nerede kiminle tanışacagınız belli olmuyor tabi. Bize paramızı nasıl saklayabilecegimiz hakkında tipler verdi, parasını avucunda top haline getirip etrafına paket lastiği sarıyordu, böylesi en güvenli dedi biri cebibizden almaya çalışırsa anında hissedersiniz.. İlginç bir gün ve geceden sonra otobüsle kuzey amerikadaki son şehrimize gidiyoruz. Yolculuk gece otobüsüyle ve bizi sabah 5'de Panama city şehirlerarası terminale bırakıyor. Buraya otogar demek hakaret, güney amerika'daki birçok terminal gibi havaalanını andırıyor. Bir taksiye atlayıp hostele vardığımızda mahmur gözlerle bakan resepsiyonist beklerken herkesi ayakta görüyoruz. Kimi muhabbet ediyor, kimi kahvaltı hazırlıyor. Los Mostros hostel çok ucuz değildi ama şehrin harika bir yerinde ve konforlu idi. Panama kanalı burada olduğundan sanki Türkiye'ye paket göndersek ucuza gelecekmiş gibi geliyor, sonra fedex 2 kilo için şaka gibi 150$ istiyor, lokal posta ofislerinin halini görünce tamamen vazgeçiyoruz. Panama şehri dünya standartlarına göre çok gelişmiş, oldukça pahalı bir yer, tüm ülke gelirinin 1/3ünü sağlayan panama kanalı ve yabancı yatırımcı nedeniyle heryer devasa binalar, alışveriş merkezleri dolu. Yeni bitirdikleri metro hattını da ekleyince ortaya ilginç olmak için fazla modern bir şehir çıkıyor. Şehirde yapılacak en iyi şey AVMlerden alışveriş ve Panama kanalı gezisi. Otobüs terminalinden 50 cente yapılan 35 dakikalık bir yolculuk sonrası miraflores lock kısmına erişiyorsunuz, burası diğer kısımlara göre daha güzel, izleme terası ve interaktif bir müzesi bulunuyor, yalnız giriş biraz tuzlu 15$. Sadece isic öğrenci kartınız varsa yarı fiyata düşüyor. Açık büfeli öğle yemeği dahil 35 usd bir opsiyonu vardı ama pek ilgimizi çekmedi. Kanaldan gemi gecisi.. Su gemi yaklasik 250 bin dolar odedi burayi kullanmak icin.. Panama kanalı, Panama'nın içinden 77 km boyunca giden, Atlas Okyanusu ile Pasifik Okyanusunu bağlayan ve dünya ticareti için son derece önemli bir kanal. Her ne kadar kanal planları 16. yüzyıla kadar dayansa da yapımına 1880'de başlanmış. Mısır'daki Süeys kanalının da yapımını üstlenen Ferdinand de Lesseps isimli bir Fransız, bir gazla burayı da yapalım diye girişiyor ancak proje hastalıklar, mühendislik problemleri ve kotu planlama nedeniyle bir türlü bitmek bilmiyor. En sonunda da terk ediliyor. 1900lu yılların başında ABD Fransızlardan kalma proje inşaatını satın alıyor ve Panamalılarla yapılan anlaşmayla kanalı inşaa etmeye başlıyor. Toplamda Yaklaşık 25 000 kişinin hayatını kaybettiği kanal inşaatı 1914'de bitiyor. Anlaşma gereği 1999'da tüm hakları Panama hükümetine geri veriliyor. Her yıl yaklaşık 13 000 gemi geçiyor, en büyük gemiler için geçiş ücreti 450000 Amerikan doları civarında.. Kanal her yıl yaklaşık 1.3 Milyar USD gelir getiriyor. Gemilerin geçişi için öncelikli açık artırma sistemi mevcut, 2012'de önünde 200 gemi olan Norveç tankeri yaklaşık 200 Bin USD ödeyip en öne geçmiş. Herşey parayla tabii ki. Bunun yanında Panama Kanalına yeni rakipler de geliyor, Çinliler Sosyalist Nikaragua'ya Kanalın benzerini yapmak için bir proje teklif ettiler, inşaatına 2014 aralıkta başlamışlar. Biz Nikaragua'dayken çok büyük kavgalar dönüyordu, diğer yazıda belirttiğim cennet Ometepe ve etrafındaki gol deniz suyuyla doldurulacak çünkü. Diğer gün de sakin takılıp avmye gittik, burrito yiyip sinemaya girdik. Hergun tapınak kilise müze ile geçmiyor tabi. Panama'dan Kolombiya'ya geçiş için binbir türlü yol var. Ancak gelin görün ki otobüs yok. Çünkü karayolu yok. Hatta bu boşluğa Darien gap deniyor. Seyahat etmeye başlamadan önce bilmediğim bu durumu öğrenince açıkçası çok şaşırdım, nasıl yani koskoca amerika kıtaları arasında nasıl araba yolu olmaz ? Bunun 4 nedeni var, - öncelikle Panama ve Kolombiya arası tamamen tropikal orman ve geçişi trekking ile bile çok zor. - bu tropikal ormanın altındaki toprağın birçok kesimi deniz seviyesinin altında. Bu nedenle buradaki toprak bir anlamda toprak/deniz suyu karışımı. Bataklık. - ABD ikinci dünya savaşında -eksik olmasın- buraları tamamen bombalayıp kuru kalan kısımları da yerle bir etmiş. Amaç japonların güneyden gelip panama kanalına saldirmalarina engel olmak ancak az miktarda geçilebilen kısım da böylece yok olmuş. - Kolombiyalı gerilla abiler hala bu ormanlarda cirit atıyor, bu nedenle güvenlik sorunu mevcut. - Panama'dan yelkenli ile Cartagena'ya 4 günde geçiş, arada adalarda durup yüzmek vs mümkün oluyor, mavi tur gibi. Ancak fiyat çok yüksek ve kaptanların kötü şöhretleri mevcut, eski gemiler kötü yemek, sarhoş kaptanlar ve 400 $ - Panama'nın otobüsle ulaşılan kolombiyaya en yakın yerine gidip, bot + otobüs + tekrar bot yapmak 140 $ - Panama Kolombiya arası yeni başlayan arabalı vapurlara normal yokcu olarak binmek 120 $ - orta amerika'nın tek ve ilk ucuz havayolu şirketi vivacolombia ile panama city - Bogota 50 $ uçak ile 1 saatte varış (yabancı kartlara %10 komisyon + kolombiya giriş harcı 15 usd ) - Darien Gap trekking turları risk almak isteyenler için mevcut, 15 güne kadar süren turlar pahalı, boğazına kadar çamura bulanmış ya da garip böcekler tarafından yenmiş olarak Kolombiya'ya ulaşan gezgin bol. hikayelerini internetten okuyabilirsiniz. Çok da düşünmeden viva colombia biletlerini erken aldığımız için, günü gelince uçağımıza binip sağ salim bogota'ya varıyoruz. Herşey olması gerektiği gibi..


Leon Katedrali Orta Amerika'nin en buyugu. - Leon, - Managua başkent - Granada - Ometepe adası volkanlar ve doğa, - San Juan Del Sur sahilleri sörf için Bu gezi rotası hem gezginlerin sık kullandığı hem de ulaşımın kolay olduğu bir rota. Göreceli olarak daha düz olduğundan yerel otobüslerle ulaşım hem sorunsuz hem de kolay. Bu plan için ülkeye el Salvador ya da Kosta Rika'dan geldiğinizi varsayıyoruz, açıkçası sadece Nikaragua görmek için buraya gelmek isabetli olmaz, etraftaki bir ya da daha fazla ülkeyle birleştirmek daha mantıklı. Nikaragua'ya gelmeden önce çok bir fikrim yoktu, nedense insanın aklına iç savaş ve gerillalar geliyor. Bunda orta amerika'da geçen amerikan filmlerinin etkisi de var. Devrim şehitleri icin torenler vardi biz oradayken.. 1930lardan 1970lerin sonuna kadar Nikaragua'da ABD'nin kankası Somosa ailesi yönetimde bulunuyor. ABD yanlısı yönetim ve sistem bozukluğu diğer orta amerika ülkelerindeki gibi son derece derin. Buna karşı Nikaragua'daki Amerikan kuvvetlerine karşı ilk gerilla savaşı başlatan Augusto Sandino daha sonra öldürülüyor, ancak orta amerika'daki kahramanlık efsaneleri ve liderliğinden FSLN doğuyor.1979'da devrim yapıp yönetimi ele geçirince ABD bu ülkede kontragerilla ordusu kurarak sosyalist hükümeti devirmek istiyor, çünkü bu noktada yayılabilecek Sosyalizmin gelecek durağı Kosta Rika ya El Salvador. Uzun süren bir iç savaş, gerillalar, CIA operasyonları derken ülke yine sosyalist kalıyor ancak ekonomik durum fena. Şu anda bir çok alanda gelişme gösteriyor olsalar da biraz kayıp ülke olmuş durumda, Nikaragua'dan bir çok kişi çok daha gelişmiş Kosta Rika'ya kaçıp kaçak çalışma peşinde. Belki bir ihtmal turizm. Nikaragua kuzeydeki ülkelere göre her ne kadar daha fakir olsa da güvenlik problemi çok çok daha az. Nedense şimdiye kadar gittiğimiz sosyalist/komunist ülkeler digerlerine gore çok daha güvenli idi bu arada dünyadaki 5 sosyalist ülkenin 4'ine gittiğimi farkettim şu anda. Kuzey kore yakın gelecekte değil ama belki ilerde görülebilir. Leon'da tüflü volkanik kumun üzerinde yapilan sandboarding turu çok iyi görünüyordu ama biz gerçek kırmızı lava görmek istediğimizden tercihimizi Telican volkan turundan yana kullanıyoruz. Sabah çıkıp akşam döndüğünüz bu tur pek ucuz değil (45 USD) ama bir daha nerde pitir pitir baloncuklu volkan göreceğiz diyerek katılıyoruz. Jiple götürebildikleri yere kadar gidiyoruz, tepenin başladığı yere geldikten sonra iniyoruz, sonrası yukarı doğru 45 dakikalık yürüyüş, hava birden bulutlanıyor ve rüzgar bize doğru esmeye başlıyor. Tam o arada volkan kraterinin kenarına varıyoruz, yüzlerce metre aşağıda lavlar köpürürken bizi toprak uçurumun yanında koruyan hiçbirşey yok. Aşağı bakmaya devam ederken rüzgar volkanın bütün dumanını üzerimize getiriyor, sülfür olduğunu öğrendiğiniz ve genzimizi yakan bu dumandan çıkmak için aşağı 500 mt inip dumanın geçmesini bekliyoruz. Bulutlar açılıp rüzgar azalınca ikinci sefer başlıyor, karşımızda turuncu lavlar kriterin kenarına yatıp kafayı ıçeri uzatıyoruz, ortam sürreal, lavlar dumanlar, fotoğraf makinaları uzaktan başarısız fotoğraflar çekiyor. Gazdan fena olmayalım diye rehber acele ettiriyor, bir on dakika sonra aşağı inmek için yola koyuluyoruz.. Dusmeyelim diye yere yuzu koyun yatip fotograf cekerken.. Üçüncü gün de müze, kilise ve sokak gezmesi ile geçiyor. Özellikle Leon Müzeleri ispanyolcanız cat pat varsa bile eski sandinista gerillalar tarafından gezdiriliyor, adamlar eski zamanlari anlatırken gözleri doluyor adeta. Gerçekten çok heyecanlı rehberler. Leon ucuz, yemekler iyi şehir orjinal daha ne olsun! Gelecek istasyon daha elit turistik Granada..


Nikaragua'dan Kosta Rika'ya geçişle ilgili bir yazıya pek gerek yok çünkü pek maceralı değil, hatta çok kolay. 1 dolarlık otobüse biniyoruz, 1 saate sınırdayız. Sınır ilginç, orta amerika'nın en fakir ülkesinden, en zengin ülkesine geçiş yapıyorsunuz. Hatta Kosta Rika'ya orta amerika'nın Isviçre'si diyorlar. Birden her yer düzeliyor, ofisler klimalı, bilgisayarlar, düzgün sıralar, yeni binalar goze çarpıyor. Kosta Rika'ya giriş için ülkeden çıkış dokümanı yani uçak ya da otobüs bileti gerekli. Bu konuda çok ciddiler, bizim San Jose Miami biletini ayrıntılı incelediler. Bu arada American airlines websitesini kullanarak 48 saate kadar rezervasyon yaptırabiliyorsunuz. Bu konuyu unutmamak gerek yoksa Nikaragua'ya geri gidip bir otobüs firmasından yanacak bir dönüş bilet almanız gerekebilir. Sınırı kısa sürede geçiyoruz, ancak tahmin ettiğimiz gibi varmak istediğimiz Monteverde'ye giden otobüslere geç kalacağımız için geceyi Liberia şehrinde geçirmeye karar veriyoruz. Plaza mayor'un ortasında kilisenin önünde bir festival yeri kurulmuş, sokak satıcıları ızgara yapıyorlar, yiyecek bol. Kendimizi Nikaragua'da sanıp istediğimizden yiyoruz, ama farkediyoruz ki burası gerçekten orta amerika'nın Isviçre'si, uyduruk iki üç şeye 13$ vermişiz. Kosta Rika ABD'den bu yana gördüğümüz en pahalı ülke. Kaldigimiz hostel, genelde standartlar ve fiyat yuksek. Sabah erkenden kalkıp Monteverde'ye yakın bir yerden geçen otobüse biniyoruz, yemeklere göre ulaşım çok ucuz ve kaliteli. Pan-american otoyolunun kenarında inip son 45 km'yi otostop cekelim diyoruz ancak duranlar sadece ilerdeki köye gidiyor, vazgeçip otobüsü bekliyoruz. Monteverde'ye öğleden sonra varıyoruz, kaldığımız çok iyi yerlerden biri olan Eddy's cabinas oteline yerleştik. Buradaki en önemli aktivite Santa Elena bulut ormanları, . Kosta Rika'da az gününüz varsa açıkçası kesin görülmeli. Kendi mikroklimasina sahip dağların arasındaki bu orman asla güneş görmüyor. Üzerindeki bulutlar sürekli yenilendiği için bu nemli/tropik ortamda binbir çeşit hayvan, bitki ve böcek görmek mümkün. Giriş pek ucuz sayılmaz ancak öğrenci kimliğiniz varsa yarı fiyatına iniyor.15 usd. Ertesi gün erkenden kalkıp 7'deki otobüsle ormana gidiyoruz, haritalar açık seçik olduğundan herhangi rehbere gerek yok, ancak rehber görmesi zor bitki ve hayvanlari kolayca bulduğu için daha iyi bir tecrübe yaşatabilir. Mantar cintar ve binbir turlu bitki. Üçüncü gün buranın diğer önemli aktivitesine kayıt oluyoruz, zipline. Dağlar arası çekilmiş kilometrelerce çelik halatlara bağlı raylı sistemlerle kayarak yapılan bu aktivite kosta rika'da ayrı güzel çünkü uçsuz bucaksız ormanların üzerinden bitmek bilmeyen halatlardan kayıyorsunuz, öyle çok çocuk eğlencesi gibi de gelmedi bana. Bütün günü zipline üzerinde kayarken yağmura yakalanıp ıslanarak geçirdikten sonra odaya geri dönüp diğer destinasyonumuza gitmek için hazırlanıyoruz. Sabah erken otobüslerden biriyle başkent San Jose'ye, oradan da farklı bir otobüsle Puerto Viejo'ya. Puerto Viejo Kosta Rika'nın karayip kıyısında, zenci nüfusunu oluşturan, Jamaika'dan göç etmiş, ingilizce konuşan, ekseriyetle Bob Marley dinleyip ot içen domino oynayan insanlarla dolu bir yer. Heryer bisiklete binen rastalı amcalarla dolu. Kısacası orijinal. San Jose'den yaklaşık 6 saatte Limon üzerinden Puerto Viejo'ya varıyoruz. herşey beklediğimiz gibi ancak fiyatlar kendini daha da aşmış durumda, en ucuz yemek 9 - 10 dolar. Bulabildiğimiz en ucuz hostelde 27$'a bir oda bulup yerleşiyoruz. Aslında hamaka razı olursanız 4$. Fiyatlar burada çok kalınmaması gerektiğinin göstergesi, ancak yine de en az 3 günü hak ediyor. Bu noktadan sonra etrafı gezip görme, bisikletle turlar, sahiller ve yüzme ile geçiriyoruz bir iki günü, gerçekten de çok orjinal bir yer ama bir de bu kadar pahalı olmasa tam olacakmış. Pahalı dediysem normal tatildeyseniz ve işinize geri dönecekseniz pahalı değil o kadar da, istanbul fiyatları. Ama sırt çantalı seyahat edenler için dünya standartlarına göre bir hayli tuzlu. Afro sacli gencler cocuklar ve gunes batisi.. Burada çok kısa bir süre sonra havaya giriyorsunuz, herkes sakin, işler yavaş, servis yavaş, insanlar bile yavaş çekim hareket ediyor gibi. Bu sakinlik içinde öyle liste yapayım şuraya gideyim bunu göreyim diye plan yapılmıyor zaten, otobüs bile kafasına gore bazen erken bazen geç. Harika bir üç gece dört günün ardından Kosta Rika'ya veda edip karayip kıyılarının ikinci durağına ilerliyoruz, hedefimiz bocas del toro, Panama. Kosta Rika Panama sınır geçişi pek kolay, eski bir tren yolu köprüsü üzerinden yürüyerek geçiyorsunuz, kredi kartı ile 7 dolar kosta rika çıkış harcı yatırıyorsunuz, sonra 100 mt yürüyüp Panama. Karsisi Panama, bu taraf Costa Rica..


Leon Granada arası ulaşım çok kolay, Leon'da terminalde Managua arabaları kalkıyor, ona atlayıp 2 saate Managua'ya varıyorsunuz. Granada'ya giden otobüslerin önünde inip başka bir otobüsle 1 saatlik bir yolculuk sonrası Granada'dasınız. Bu gezi toplamda 3 dolar tutuyor, ama 15 dolara da turist servisi aynı noktaya götürüyor. Orta amerika'da belki haksızlık ettik, ancak nerdeyse hiçbir başkente uğramadık. Kaotik, güvenliksiz ve size sunacak çok şeyi olmayan yerler kanımca. Bu arada Granada için Nikaragua'nın turist başkenti desek yanlış olmaz. Daha önceden ayarladığımız hostal mexicana'da şehrin ana caddelerinin birindeki hostele yerleşiyoruz. Sahibesi sakin Meksikalı bir kadın, mekan tamamen aile işletmesi, hatta temizlikçi kadın bile yirmi yıldır burada çalışıyormuş. Daha sonra ben tek başıma saç kestirmeye gidiyorum, berbere yine birşeyler söylüyorum ama Orta Amerika'da bildiği gibi kesiyorlar adamlar, hele biri çizgi sakal kesiyordu son anda zor yetiştim ne yapıyorsun latin şarkıcı mıyız burada. Yani 4 farklı ispanyolca kursuna gittim, bütün ispanyolca gramerini bitirdim, efendi gibi anlamlı vurgulara dikkat ederek açıklıyorum, yine de ise yaramıyor. Herneyse.. Bkz en alttaki fotograf.. Şehirde güzel kiliseler, katedraller ve ağaçlarında binlerce kuşun yaşadığı bir plaza bulunuyor. Fiyatlar Leon'a göre daha pahalı. Fotoğraf çekip gezerken gün bitiyor, akşama ne yiyelim diye bakınırken süpermarket bulup salata için sebze, makarna ve ton balığı alıyoruz. Sürekli dışarda yemek buralarda pahalı olmasa da pilav fasulye ezmesinden içiniz geçince arada kendiniz salata yapmak istiyorsunuz. Diğer iki günün ilki yakınlardaki Laguna de Apoyo golünde geçiyor, buraya da çok çok ucuza yerel otobüslerle varılıyor, manzara gerçekten harikaydı ama gün sonunda geri döndük. Burada konaklamak isteyenler için çok popüler bir sırtçantalı hosteli var, Hostel Paradiso. Fotoğraflar, gezme tozma, güzel yemekler ve Granada havasını içimize çekip devam etmeye karar veriyoruz, gelecek durak Ometepe. Sekil 1: orta amerika'da default kesim, sakal faciasi yasamamaniz icin berberi uyarmaniz gerekiyor..


Cali'den güneye devam ediyoruz. Aslında buradan sonra planımız pek belli değil çünkü Ocak ayı başı bütün ülkede festival var, yolumuzun üzerinde hem Pasto'da hem de Popayan'da güzel festivaller var. Açık ara en popüleri Pasto festivali ama araştırdığımız kadarıyla şehirde ve şehrin 60 km çevresinde bütün oteller tıka basa dolu. Popayan'daki biraz daha folklorik festivale gitmek ve beyaz şehir denilen bu güzel koloniyal şehri gezmek için önce buraya ulaşıyoruz. 2 saatlik otobüs yolculuğu ile. HostelTrail isimli hostele yerleşiyoruz, böyle küçük bir şehir için çok çok iyi bir hostel. Hostel sizin için gelecek destinasyonunuza ulaşımı ücretsiz olarak ayarlamaya yardımcı oluyor. Çalışan kız bize soruyor buradan nereye gideceksiniz diye, Pasto diyoruz. Bir oraya telefon bir buraya telefon açıyor, mucizevi bir şekilde internet sitesi olmayan lokal bir otelden yer buluyor,-normalın 2 katı fiyata ama napalım- rezervasyonu yapıp ertesi gün planlarımızı ayarlamış olarak şehri gezmeye çıkıyoruz. Şehrin bir kısmında kutlamalar mevcut, ancak festivalin ilk günü olduğu için henüz her tarafta değildi. Bir iki müzik grubu dinleyip fotoğraf geçerek öğleden sonrayı geçiriyoruz. Bu arada Kolombiya'da Starbucks yerine çok daha iyi bir kahve zinciri var, Juan Valdez Cafe, gezmekten yorulduğumuzda bol bol sade kahve içtik. Ertesi gün Pasto'ya çok da uzun olmayan bir yolculuktan sonra ulaşıyoruz. Terminalden taksiye atladığımızda etraftaki manzaralardan az çok neyle karşılacağımız belli, herkesin elinde kopuk silahı bütün şehir birbirini ıslatiyor, Bu festivalin adı negros y blanços, Kölelik düzeninin bitişinden sonra beyazların siyahilerle kutlamalara katılırken yüzlerini siyaha boyamasından geliyor. Festival 6 gün, özellikle siyah günü ve beyaz günü oldukça iyi kutlanıyor. Sabahki kutlamaları kaçırdığımız için akşam üzeri konser alanına geliyoruz, konser alanı değil savaş alanı, 10 dakikaya bir üç beş kişilik gruplar gaza gelip topluluğa saldırıyor, köpükten göz gözü görmüyor. İlginç şey bu kadar içkiye, herkesin elindeki renkli boyalara, köpüklere, suya, birbirine saldırmasına rağmen hiçbir tatsız olay olmuyor. Üstümüz renkten kirlendikten ve yüzümüz köpükten görünmeyecek şekilde bulamaç halini aldıktan sonra odaya gidip akşam yemeğine çıkmak için düş alıyoruz. Binlerce insana köpük silahi verirsen olacagi bu.. Sokağa çıktığımız ilk beş dakikada aa turist hem de temiz diyerek kızlar erkekler saldırıyor köpüklerle, sonuç eski halimize 20 dakika içinde geri dönüş. Tabi bizim elimiz de boş durmuyor, hemen ertesi sabah gidip en büyük boy kopuk silahı alıp bitirinceye kadar kullanıyorum. Festivalin son günü geçit töreni vardı, bu tören her sene farklı festival arabalarıyla yapılıyor. Bir sene gösterilen bir kukla/araba/şekil gelecek seneye giremiyor. Sponsorlarla yürüyen festivalde çok iyi kostümler, inanılmaz dizaynlar ve devasa araçlar vardı, hatta festivalin konuk ülkesi olarak Brezilyalı sambacıları çağırmışlar, bir onlar eksikti, tam olmuş vallahi. Rengarenk kostümler, boyalar, köpük savaşları içinde hızlıca geçen günlerimiz festivalin sona ermesiyle bitiyor. Açıkçası, kim olduğu, hangi gelir seviyesine, siyasi görüşe, eğitim durumuna sahip olduğundan bağımsız olarak bütün şehrin bir festivalde eğlenmesine tanık oldum. İçimden bizim ülkemizde de böyle bir festival olur mu acaba diye düşündüm ama yakın zamanda pek mümkün görünmüyor galiba. Muhteşem geçen Kolombiya günlerini güzel bir festivalle sonlandırıp artık Ekvador'a geçme zamanı..


Bogota'nın yağmurlu havasından uzaklaşıp 5 saat güneyde Neiva'ya gidiyoruz. Burada ilgimizi çeken 2 şey var, birincisi uzun süredir görmediğimiz coğrafi koşullar : kuraklık ve çöl, ikincisi de heyecanlı bir astronom ve ziyaret edebileceğiniz bir gözlem evi. Burada ışık kirliliği çok az olduğundan biri ziyaretçilere açık biri kapalı iki gözlem evi bulunmakta. 5 Saatin ardından Neiva'da terminale varıyoruz, buradan küçük minibüsler Villa Vieja'ya kalkıyor, oradan da artık bir yolunu bulacaksınız, Minibüs şoförü ekstra çölün içine girmek için bizden 3'er dolar daha istiyor biz de kabul ediyoruz. Bu noktada pek pazarlık gücümüz yok. Daha önceden telefonla konuştuğum ve gözlem evini yöneten heyecanlı astronom Javier Fernandoyla tekrar konuşup akşama gözlem seansı olduğunu teyit ediyoruz. Gözlemevine akşam 6 buçuk gibi varıp yaklaşık 2 buçuk saat adam anlatıyor biz dinliyoruz. Yıldız kümelerinden kara deliklere, galaksilerden gezegenlere birçok kavramdan bahsediyor. Noel tatili zamani olması dolayısıyla bol ziyaretçi var, yaklaşık 10 kişilik bir grubuz. Sırayla tombul teleskoplardan farklı gezegenlere ve yıldızlara bakıyoruz. Program bitince kalacak yerimiz olmadığını kendimize hatırlatıyoruz (Nerede o 3 gün önceden rezervasyon yapan halimiz). Su tarafta pansiyonlar var diyorlar, akşam 10'da çölün içine zifiri karanlıkta yürümeye başlıyoruz, yaklaşık 5 dakika sonra yanımızda bir araç duruyor, içinde iki genç kolombiyalı çift, "biz de kalacak yer arıyoruz gelin beraber gidelim " diyorlar, onlara takılıp 1 km otede ucuza bir pansiyon buluyoruz. Sabah erkenden kalkıp farklı bir gezegene ait gibi görünen doğa şekillerine bakıyoruz, yaklaşık 2 saatlik yürüyüşten sonra pansiyona geri dönüp eşyaları topluyoruz, sırada Bogota'ya geri dönüş ve bir gün sonra da Medellin'e yollanmak var. Tatacoa çölü eğer vakit varsa geldiğinize değer, ancak kısıtlı vaktiniz varsa pas geçseniz de olur. Gökyüzü ve yıldızlara bakacağım diyorsanız kaçırmayın ama..


Kolombiya'da ulaşım ücretleri oldukça yüksek, ilginç bir şekilde hiçbir özelliği olmayan şehirlerarası yollara bile kulübe koymuşlar herkesten para alıyorlar. Otobüsler her rotada en az üç kere durup para ödüyor, bu masrafın bir kısmı da haliyle bilete yansıyor. On sene öncesine kadar gece otobüslerinin durdurulup soyulduğu yollarda sakin geçen 11 saatin ardından kendimizi Orta ve Latin Amerika'nın en düzgün şehirlerinden birinde buluyoruz, Medellin. Yollar düzgün, kaldırımlar, park yerleri, şehir parkları, Avrupa' nın herhangi bir şehri olabilir. Medellin'deki insanların kökleri ispanya'nın bask bölgesine dayanıyor, Medellin ve çevresindeki şehirleri kapsayan bölgede yaşayan insanlara Paisa deniyor, son derece gururlu, paisa milliyetçisi biraz da biz kolombiya'nın geri kalanından farkliyiz mantalitesi mevcut. Aslında haklı da olabilirler, zira Kolombiya'nın açık ara en gelişmiş şehri burası. Diğer bir konu da şehrin metro sistemi. Medellin metrosu üç dört farklı hattan oluşuyor ve Kolombiya'nın tek metrosu. Özellikle çalkantılı dönemde inşaa edildiğinden insanların bir şekilde gururla baktığı ve sadece metro sistemi olmanın çok ötesinde bir yapı. Mesela bir restorana girdiğinizde duvarda asılı bir metro treni fotoğrafı görüyorsunuz. Turizm broşürlerinde metro treni, duvarlarda metro treni, şehrin en önemli görülecek şeylerinden biri. Bu kadar önem verdikleri için metronun içinde en küçük bir çizik bile yok, tertemiz. Kalacak yer için önce şehrin turistik bölgesi El Poblado'da bir yer araştırıyoruz, ancak fiyatlar gereksiz pahalı, o nedenle şehrin daha kuzeyindeki Laureles Estadio bölgesine metronun karşısında Paisa City Hostel Medellin'e yerleşiyoruz. Bizi buraya getiren taksici içten bir gülümsemeyle Medellin'e hoşgeldiniz diyor ve ücreti düşük alıyor. Nedense çok şaşırmıyoruz, Kolombiyalı taksiciler her seferinde ya bizi kısa yoldan getiriyor ya düşük ücret alıyor, ya da çok güleryüzlü. Artık bizim tecrübemiz mi şans mı bilmiyorum. Buraya gelişimiz noel tatiliyle benzer güne denk geldiğinden sokaklar ışıl ışıl, özellikle trafiğe kapatılan bir cadde tamamen ışıklandirilmisti. Medellin'de yapılacak bol aktivite var, açık ara en önemlisi free city tour -medellin. Bir gün önceden rezervasyon yapıyorsunuz 4 saatlik tur sonunda gönlünden ne koparsa şeklinde işliyor. Rehberimiz tek kelimeyle inanılmaz, eski medellin'i uyuşturucu kralı Pablo Escobar zamanını sanki tekrar yaşıyormuş gibi anlatıyor, sonunda şehrin gelişimini anlatırken o kadar duygulanıyor ki nerdeyse ağlayacak. Bu arada şehrin en önemli tarihi karakterlerinden Pablo Escobar'i araştırmanızı tavsiye ederim. Uçaklara bomba koyan, milli savunma bakanlığı binasını havaya uçuran ve seçimler öncesi 5 başkan adayından 3ünü suikastla öldürtecek kadar gözü dönmüş bu adamın en güçlü zamanında ayda 1600$ sadece paralarını destelemek için kullandığı paket lastiklerine ve poşetlerine gidiyormuş. O kadar zengin. Şehrin diğer aktivitesi Botero müzesi, burada Botero'nun bağışladığı eserlerinden geniş bir koleksiyon bulunuyor. Botero'nun kusu, bu kus bronzdan yapilmis, la violencia zamani adi verilen donemde meydana birakilan bomba tamamen parcalamis, Botero hemen yanina aynisindan bir tane daha yapmis, parcalara ayrilmis eskisi ve yenisi yan yana duruyordu. Botero muzesinde farkli koleksiyonlar da bulunuyor. Başka bir gün de yanyana olan botanik bahçesi ve Planetarium'a gidiyoruz, Kolombiya'ya özgü birşey olmamasına rağmen çok iyi düşünülmüş, muhtemelen yarim gününüzü alacak aktiviteler. Hostelde son gun aksam, ayrilmasi zor oldu acikcasi.. 3 günlük gezme görme sonrası sirtcantalarini bıraktığımız Medellin'e, oradan da Kolombiya'nın ortasında kahve üçgeni tabir edilen bölgenin ortasi Salentoya.


Ubud'dan sonraki durak üç tane yan yana minik adadan oluşan Gıli adaları. Bu adalara Bali adasından bir çok yerden otobüs + tekne ile gidiliyor, fiyatlar 12 dolar civarında idi. Bir iki gün rahatlayıp burada hiçbir şey olmadığına karar verdikten sonra daha önceden yolda tanıştığımız arkadaşlarımızın rinjanı volkanık dağına trekking gezisi yapacağını öğrenip kendimizi de yazdıyoruz, rinjanı turları tek günlük ve üç günlük, volkanık krater gölü, dağın kendisi ve termal kaplıcaya gidiyorsunuz. devam ediliyor, yarım saat kaldı bir saat kaldı derken akşam 8 buçukta kamp yapacağımız yere varıyoruz, yorgunluktan bitkin halde çadırlara çekildikten sonra grup lideri kalkış saatini söylüyor, sabah 3. Kamp yerinden dağın tepesine tam 3 saatlik yolculuk olduğu için sabah güneş doğusuna yetişmek için 3'de kalkıyoruz, rehberimiz ve taşıyıcılar elimize çay ve pancake tutuşturuyorlar, hemen yola koyuluyoruz, sabahın 4'unde 3000 metrede küflü taşlar arasında kaya kaya devam ediyoruz. Bulutları geçip güneş doğuşunu harika gören bir yerde sabah 6 buçuk gibi olduktan sonra bol bol fotoğraf çekip geri dönmeye başlıyoruz. Kampa geri döndüğümüzde saat 8 buçuk. Bir çay içip yatsam mı ne yapsam diye düşünürken rehber tekrar geliyor, 3 saatlik krater gölüne yolculuk ve kamp yapacağımız yere gidiş. Öğleden sonra golü geçip termal suların olduğu yerde kamp kuruyoruz, mayoları giyip az önce volkanın kenarından çıkıp ısınmış suların içinde 20 dakika keyif. olacağını düşünmediğimizden biraz söylensek de sabah kalkıp ne de olsa son gün, yürünür şeklinde kendimizi avutarak inişe başlıyoruz. iniş o iniş. Yaklaşık 11 buçuk saatlik yürüyüş ve 2 molanın ardından akşam üzeri son varış noktasına ulaşıyoruz. Kakao ağaçlarının, yüzlerce yıllık milli park ağaçlarının arasından geçiyoruz, ancak tek düşüncemiz varalım da kendimizi atalım yataklara, eşyalarımızı başlangıç noktasından topladıktan sonra bizi arabayla Lombok'un biraz daha turistik ve standartları yüksek Sengigi şehrine bırakıyorlar. İlk bulduğumuz otele parası neyse ne diye giriyoruz. İki gün sadece yürümeye çalışmak ve odada televizyon izleyerek geçiyor, durduk yere bu kadar egzersiz fazla gelmiş valla. Sengigi biraz daha resort otellerin olduğu bir yer, burada da motorsiklet kiralayıp sahilleri geziyoruz, ramazan ayı olduğundan yerli turist çok daha az. Vizemizin sonuna geldiğimizden (türklere 1 ay vize veriliyor) uzatmak için pasaportları göçmenlik dairesine verip, kuta lombok'a küçük bir gezi yaptıktan sonra dinlenmiş olarak gelecek destinasyonu planlıyoruz, Sengigi'de gezi boyunca kaldigimiz pahali otellerden biri gecelik 30 USD. Biletimizi alıp bir iki gün daha oyalanıyoruz.


Eğer bir yer güvenli ve kolay erişilebilir olsun diyorsanız, muhtemelen pahalıdır, ucuz, otantik ve ulaşılabilir yerler de güvensiz. Bunun güzel bir örneği güvenlik ve kolay erişimin üst düzeyde olduğu, ancak bu güzelliklerin bir de fiyatının olduğu Meksika'nın Yucatan / Quinta roo eyaletleri. Meksika'da şehirler arası yolculuklar zaten pek ucuz değil, Daha önce kaldığımız San Cristobal'den Cancun tarafına gelmek, aşağı yukarı otobüsle ve önceden alınmış uçak biletiyle aynı fiyata geliyor. Biz erken aldığımızdan 80 USD cıvarında bir ücret ödeyerek yaklaşık 55 dakika süren Tuxtle Guiterrez - Cancun uçağına bindik. İndiğimiz yer Amerikalıların, özellikle Amerikalı kolej partisi yapmaya gelmiş 16 - 20 arası gençliğin favori yeri. Cancun'da durmak için pek bir neden yoktu açıkçası, pahalı, kocaman binalarla dolu bir parti şehri. Buradan 30 dakika güneye inip çok daha sakin bir belde olan Puerto Morelos'a varıyoruz. Parti ortamından kaçmaya gelen insanların ve emeklilerin olduğu bu yer çok daha sakin. 3 gün deniz güneş kum yapıp daha sonra bu eyalette yapılacak en mantıklı ulaşım yöntemini denemeye karar veriyoruz Günlüğü herşey dahil 40 dolar civarında olan araçlar için az biraz da pazarlık yapmak gerekebiliyor. Zaten ABD'nin bütün büyük firmaları hertz, thrifty, rentacar vs mevcut. Eğer Meksika şirketlerinden alacaksanız daha bile ucuza gelebilir ancak şimdi bir şey olursa Meksikalı abilerle uğraşmayalım diye bunu denemedik. Araba aldıktan sonra birden herşey kolaylaştı, özellikle sırtınızda çantayla gezmeye alışmışsanız, istediğiniz yerde durup devam etme güzelliği, aynı gün içinde 3 farklı şehir görüp yola devam etmenin lüksü başka geliyor. Playa del Carmen, bol otelli bizim Antalya - Alanya arası sahil şeridine benzeyen bir yer, güzel bir kumsalı olmasına rağmen sahilde yürüyüp tacolarımızı yiyip yola devam ettik. Tulum'da yapacak pek çok şey var, öncelikle kalıntıların bulunduğu siteler ve arkeoloji müzesinin bulunduğu bir alan var, içinden yol geçen şehrin ana merkezi kumsal tarafına oranla çok daha ucuz, ancak kısa süreliğine tatile geldiyseniz deniz kenarındaki butik oteller çok daha güzel. Diğer güzellik bu eyaletin bir çok yerine dağılmış cenoteler. Cenoteler için mağaraların dibindeki tatlı su havuzları diyebiliriz herhalde, yerin altından yüzlerce kilometre kanallarla birbirine bağlı bu tatlı su göletlerini görmek için bazen küçük merdivenlerle yerin 7 kat altına inmek gerekebiliyor, suyun rengi istisnasız turkuaz, eğer klostrofobiniz yoksa dalış ya da şnorkel turlarına da katılabiliyorsunuz. Gerçekten rüya gibi yerler, suyun yalnız çok soğuk olduğunu belirtmekte yarar var, eğer dalış kıyafeti giymiyorsanız 15 dakikadan fazla kalacağınızı düşünmüyorum. Coba arkeolojik sahası ve Valladolid. Bu tarafların en popüler yeri Chichen itza kalıntıları hakkında okuduklarımız, buranın bir pazarlama ürünü olduğunu ve etraftaki diğer sahaların çok daha orjinal olduğunu söylüyor. Her yıl burayı görmeye 1.2 milyon turist geliyor ve turist gruplarının arasında ordan buraya savrulmak yerine bu siteye yakın ama daha az popüler Çoba kalıntılarına gidiyoruz. Pre Kolombiyan periyotsa bu da öyle, Mayalar desen var, ama turist daha az, orjinallik az biraz daha fazla. Coba'da 4 saat geçirdikten sonra arabayla Valladolid'e yol alıyoruz, Valladolid gördüğümüz en güzel sakin koloniyal şehirlerden, tipik ispanyollardan kalma şehir merkezi, merkezin başında bir katedral, ortasında ağaçlı bir park ve çevresinde sokak satıcıları var, burada şimdiye kadar kaldığımız en güzel hostellerden birinde kalıyoruz, hostel candelaria. 5. Günden sonra arkadaşlarımıza veda ediyoruz, onlar Türkiye'ye dönüyorlar, biz de daha güneye inmek ve ölüler gününü beklemek için San Cristobal De Las Casas şehrine otobüsle yollanıyoruz, aşağı yukarı aynı paraya malolan ve 15 saat süren bu yolculuk gece olduğu için kolay geçiyor ama sabaha karşı Chiapas girişinde zapatistalar durdurmasın diye zorunlu bir duraklama yapılıyor, Bu arada çok ilginç guney Meksika'da Zapatistalar otobüsleri durdurup içindekilere kimlik soruyor, giriş çıkış ücreti adı altında para alıyorlar, bazı eyaletlerdeki yol güvenliği iyi olmadığından bazen bütün otobüs bile durdurulup soyuluyormuş. Bu nedenle gideceğimiz yere varmadan önce 50 km batısındaki şehre önce varıp geri dönüyoruz. İzmir'den Ankara'ya giderken önce Kayseri'ye varmak gibi. Sırada Meksika'daki favori şehrimiz San Cristobal de Las Casas.


Perama şirketinin aynı rotayı tekneyle yapan turu. Lombok'daki göçmenlik ofisinden vizeleri uzattıktan sonra bizi Flores adasına götürecek bir seyahat şirketi bulduk, ramazan dolayısı ile normalden fazla para ödemek zorunda kaldık ama böyle durumlarda pek opsiyon olmuyor. Bu kadar çok adanın olduğu yerde otobüse bin sonra varacağın yerde in işlemiyor tabii, yukarda da görüldüğü üzere bol adalı bir ortam, otobüsle feribot iskelesine git orada feribotu bekle, sonra tekrar otobüse bin vs sürekli vakit kaybediliyor. Bu arada Lombok'daki sivrisinekler de peşimi bırakmıyor. Akşamüstü koruma kremsiz ve kısa kolla yakalandım, yaklaşık 20 farklı sivrisinek ısırığı vardı kolumda, abartısız. Artık sıtma / dengue bölgesine girdiğimiz için kloroquine ve doxcyclin almıştık, doxycyclin anti-malarial tabletlerine başladık ne olur ne olmaz. Asya'da ilk defa malaria koruyucu ilacı da burada ve Papua'da kullandık. Chloroquine ve doxycylin tabletleri malari icin.. Bir tam gün dinlenip kendimize geldikten sonra etrafta dalış okulu bakmaya başlıyoruz. Labuan Bajo'da yapılacak 2 önemli şey var, inanılmaz güzellikte mercanların içinde dalmak ve inanılmaz güzellikte olmayan ama ilgi çekici komodo ejderlerini görmek. Endonezya'nın adaları birbirinden çok farklı, java adası tamamen müslüman iken Balı hindu, Flores hıristiyan, insanlar az çok birbirine benzese de yaşam tarzları ve düşünceleri farklılaşıyor bir adadan diğerine geçtikçe. Flores adasında çok fazla Hollandalı turist var, eski kolonici zamanında burayı işgal etmiş olmalarından kaynaklanıyor. Anneannesi burada yaşamış ya da dedesi Endonezyaca konuşan, hatta kendi akıcı konuşan birçok insanla tanıştık. Dalış için iyi bir okul bulduk, sahibi Hollandalı, 3 gün üstüste dalış ayarladık. Burası son bir yıldır daldığımız en etkileyici yerlerden biri idi. Yalnız akıntılar kuvvetli olduğu için çok kolay bulmadım dalışları. Hele bir tanesinde aşağı inip kendinizi kayaya bağlamanız gerekiyor, yoksa akıntı sizi götürüyor, dalış da bitiyor. Bazi yerlerde baliktan onumuzu goremedik desem abarti olmaz herhalde.. Dalışın üçüncü günü öğleden sonra Komodo milli parkına Komodo Ejderlerini görmeye gidiyoruz, bu hayvanlar dünyada sadece bu çevrede bulunuyor, 2 metreye kadar büyüyebiliyorlar, Etçil hayvanlar ancak yavaş metabolizmaları nedeniyle ayda 1 yemek yeşeler bile hayatta kalıyorlar, arada sırada dalışlarda kaybolup adalara çıkmak zorunda kalan dalgıçlara saldırıyorlar, komodo adasındaki insanlara da daha önce saldırmışlar, en son ağaçtan elma toplarken dengesini kaybedip düşen ve bayılan yaşlı bir amcayı mideye indirmişler, ama görseniz hiç bunlar bana saldırır beni yer diye düşünmezsiniz, bana sevimli bile geldiler. Öyle önümüzde dakikalarca yattılar sonra gittiler. Devasa surungenlerin yaninda bu tur catida takilanlara bakmadik bile, ne o kucucuk sadece 80 cm. Milli park gorevlilerinin ofisinin mutfak bolumunde altta bekleyen ejderler.. 3 gun dalis ve bol hayvanli Flores bolgesinden ayrilip Endonezya'ya devam ediyoruz..


Uzun bir uçuşun ardından (toplamda 18 saat) San Francisco havalimanına indik, herşey çok kolay oldu, gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülkelerde bu kadar vakit geçirdikten sonra düzen ve işleyen sistemler başka bir güzel geliyor insana. Eve gelip uyumaya çalışıp jetlag'in etkisiyle uzun süre uyuyamayıp, sabaha karşı 4, öğleden sonra 1 şeklinde 2 - 3 gün geçirdikten sonra ancak alıştık şehre ve ülkeye. ABD etkileyici bir yer, San Francisco daha da etkileyici bir yer, yolları, sokakları, köprüleri, evleri, insanları, kültürü yaşamı, herkesin yaşamak isteyebileceği yerlerden bir tanesi kesinlikle, ancak tek eksiği var, hayat pahalılığı. Bilişim sektöründe ve özellikle patlamış şirketlerde çalışan bilgisayar mühendisleri/yazılımcılar bütün şehirdeki emlak piyasasında depreme yol açmışlar, şu anda şehrin orta tarafında 2 oda 1 salon evlerin kirası 4000 dolar civarında. ABD için bile saçma sapan olan bu kiralar sanatçı ve entellektüel kesimin şehri terketmesine yol açıyor. Şehri bekleyen sorunlar dünyanın geri kalan şehirlerindeki gibi kirlilik, trafik, suç vb değil, kültür erozyonu, yaratıcılık problemleri, küçük işyerlerinin kapanması şeklinde. Gerçekten başka bir dünya burası. Şaka bir yana trene binip ertesi gün akşam üstü soluğu Santa Cruz'da aldık. Bilmeyenler için söyleyeyim, California ABD değil, Santa Cruz da California değil. Orta-üst ve üst gelir grubu insanların yaşadığı, herşeyin organik, lokal, free running, free range, gluten free, low cholesterol, high fiber, low carbs, lactose free olduğu, dünya haberlerine uzak, ABD haberlerine yakın, demokrat, güzel ve kocaman evleri olan insanların yaşadığı garip bir bölge. İlk gün etrafı tanıttılar, belleri eğilmesin diye yerden 1 mt yükseklikte ektikleri otları, domatesleri, biberleri gördük. Gelecek 1 ay içinde canımız her sandviç çektiğinde bahçeden taze domates, biber, lahana, nane toplayıp yaptık, herhalde bu tür bir lüksü uzun süre bulamayacağız. Evde yaşayan insanlarla kısa sürede kaynaşıp arkadaş olduktan sonra ev sivası ve küçük işlere giriştik, yaklaşık 1 ayımız, sakinlik, huzur, güzel yemekler, arada kumsala ya da şehre inmek, köpek gezdirmek ya da netflix'den film seyrederek geçti. Arada California'nin en buyuk akvaryumuna bir sekilde bilet bulup gittik. Bu kadar uzun süreli seyahat aktivitesinden sonra bu kadar uzun bir dinlenme faslı çok iyi geldi, üstüne üstlük günlerin çoğunda masrafımız herşey dahil 0 USD idi. Bu nedenle ABD'de yaptığımız ortalama harcama, Hindistanda yaptığımız masraflar kadar : ). Özellikle eğer bol vaktiniz varsa gönüllü work-trade websitelerinde çok ilginç fırsatlar yakalayabilirsiniz. helpx. net, workaway. com vs.. Eylül ayının sonuna gelirken herkesle yavaştan vedalaşıp şehirden ayrıldık. San Jose'den kalkıp Los Angeles üzerinden MExico City'e giden uçağımız Ekimin 2sindeydi.


San Cristobal'den kişi başı 14 dolara ayarladığımız minibüs bizi sınıra götürüyor. Aslında bu yolculuğu yerel otobüslerle - chicken bus- yaklaşık 2.5 dolara da yapabiliyorsunuz ancak Guatemala - Meksika sınırının dünyanın en güvenli yeri olmaması nedeniyle biz bizi kapıdan kapıya götürecek bu servise ekstra para ödüyoruz. Guatemala sınırdan geçerken memur 3 dolar rüşvet istiyor, ancak bunu sanki geçiş ücretiymiş gibi yapınca ben farketmeyerek ödüyorum, sonra bakıyorum etrafta herkes "hayır param yok" deyip geçiyor, biraz pişman oluyorum ödediğime, kendime hatırlatmam gerekiyor, burası artık orta amerika ve herşeyi sorgulamak gerekiyor. Polisleri ve devlet memurlarının hareketlerini bile. ilk gün daha önceden ayarladığımız hostelimize yerleşip yine bir ispanyolca okulu aramaya başlıyoruz. Buradaki okullar çok daha hesaplı geliyor Meksika'ya göre, sırf bu şehirde bile onlarca ispanyolca okulu mevcut, özellikle ABD'den ucuza ispanyolca öğrenmek isteyen gençler görünürdeki güvenlik problemine rağmen bu şehre geliyorlar. Güvenlik ya da tehlike Guatemala'da gerçek bir problem, Guatemala city bu konuda en önde bayrak sallayan konumda, Quetzaltenango'da da her 3 kişiden birinde soyulma hikayesi var, ama anladığım kadarıyla genelde durum soyle: size söylenen ve 150 farklı yerde, her türlü rehber kitapta yazan gece tek başınıza bardan dönmeyin, taksi tutun (2 dolar) uyarılarına aldırmayan gençler sabaha karşı 2'de elinde maseteli, bıçaklı, ya da silahlı insanlarca durduruluyor ve soyuluyorlar, gündüz heryer gayet güvenli ama saat 9 - 10'dan sonra sokaklarda in cin top oynuyordu. Yine de bara gidip eve sarhoş yalnız başına dönmeye çalışmadığınız takdirde güpegündüz gaspedilen insan hikayesi duymadık. Hatta burada kaldigimiz 10 gun boyunca kendimizi hic guvensiz hissetmedik. Şehrin göbeğinde çok güzel bir bahçesi olan bir ispanyolca okuluyla anlaşıyoruz, haftalık herşey dahil 140 USD diyorlar, buna günde 5 saat teke tek özel öğretmen, okulla yapılan aktiviteler, yanında konaklayacağınız Guatemalalı bir aile ve bu evde size ait özel bir oda, günde 3 ogün yemek dahil. açıkçası sırf ispanyolca dersleri hesaplayınca saati 4 dolara geliyor, bundan daha ucuza biraz zor diye düşünüyorum. ilk gün okul çıkışında ailelerimizi bekliyoruz, 2 kızıyla bir kadın geliyor gülümseyerek alıyor yeni evime götürüyor, 3 katlı bir evin en üst katı olan bir odayı veriyorlar, ev arkadaşlarım sürekli havlayıp ısiracakmış gibi hırlayan bir terrier köpek, ilkokula giden ve benimle bağırarak konuşunca daha iyi anlayacağımı düşünen bir kız, 1 orta okul öğrencisisi kız kardeş, 1 lise öğrencisi erkek kardeş ve evin anne babası. Yemekler porsiyon olarak çok büyük değil ama aile elinden geleni yapıyor, herşey gayet iyi, rahat bir yatak, çalışma masası ve düzenli öğünlerle rahatça geçiyor günler. San Cristobal'de 3 saatte patlayan kafam burada 5 saatte iyice kendinden geçiyor. Öğretmenim maya kökenli bir kadın, beni sürekli konuşturmaya çalışıyor, konu deseniz zaten Guatemala'da sorundan bol bir şey yok, alkolizm, şiddet, yolsuzluklar, güvenlik problemi politika.. Geceleri film gösterimleri, dağlara, parklara geziler vb aktivitelerle kalan kısımlar dolduruluyor. 1 haftanın sonunda kendimizi çok güzel geçen az çok rutinleşmiş bir hayatın içinde buluyoruz. Şehirde gezecek çok yer yok, ama şehrin etrafında termal havuzlar, 45 dakikada bir patlayan aktif bir volkan, yürüyüş yolları, yerel köyler vb bir çok ilgi çekici yer mevcut, bunların neredeyse hepsine gitme imkanı bulduk. Quetzaltenango'da normalde 2 hafta kalmayı planlamıştık ancak okulun Lake Atitlan çevresinde bir şubesi olduğunu öğrenince kurslara orda devam etmeye karar veriyoruz. Quetzaltenango'da harika bir hafta ardından ailelere veda edip sıradaki şehre gidiyoruz, San Pedro, Atitlan Golü..


Mesika'da açık ara en uzun kaldığımız San Cristobal de las Casas Yucatan eyaletinden biraz uzakta idi, bol filmli bir gece yolculuğuyla ispanyolcamızı pratik yaptık, sabah 10 civarı varmıştık bile. 15 gün kalmışken planladığımız İspanyolca kurslarına burada başlayalım dedik, ilk iki gün hızlı bir şekilde ispanyolca kurslarını taradık, hoşumuza giden bir tanesini bulduk, (SC'de 10 kadar kurs var) bu arada kaldığımız hostelle de 15 günlüğüne anlaşınca oda günlük 11 dolar gibi bir fiyata denk geldi, 2 kişilik oda ve kahvaltı dahil. Çok pahalı sayılmaz. En iyi 3 kurs sunlardi, en ucuzu Instituto de Lenguas Jovel idi. SC'den 30 dakika uzaklıkta Hıristiyanlıkla İspanyolların gelişi öncesi sahip oldukları Animalist dinlerini harmanlayıp ortaya garip bir karışımla çıkan San Juan Chamula köyüne gittik, burası bir şekilde merkezi yönetimden bağımsız yerel otoriteler ve samanlar tarafından yönetiliyor, ayinlerinde içki ve coca cola kullanılıyor, . Kendi hapishanesi ve yöneticileri olan garip bir koydu. Zamanında buraya gönderilen rahibi öldürüp katolik kilisesine isyan etmişler, ama ayinlerini kilisede yapıyorlar ve bazı azizlere inanıyorlar. Derslerimizin bittiği son haftasonu Ölüler günü başladı, Ölüler günü 3 gün olarak kutlanıyor, ilk gün çocuklar, ikinci gün büyükler olarak, 3. günde genelde aileler mezarlıkları ziyaret ediyorlar. Biz ilk gün San Juan Chamula köyünü ziyarete gittik, gittiğimizde görüntü tam anlamıyla bir film setinden çıkmış gibiydi, Ellerinde posh isimli çok güçlü bir alkol(%60 alkol) eşlerinin babalarının mezarlarının kenarında ağlayan kadınlar, mezarların yanında ölülerin en sevdiği şarkılarını seslendiren mariachi'ler, mezarlarin uzerinde kosan cocuklar.. Ölmüş babasının en sevdiği yemekleri yapıp mezar başına koymuş kızlar veya mezarın yanına ailecek sofra kurup, sanki ölü kişi de yanlarındaymış gibi yiyen içen aile üyeleri, bundan daha orjinal bir ortam olamaz sanki derken, yöresel kıyafetli Samanların mezarlıkta dolaşmaları, herşey sürrealdi. Bu köyde ölüler günü hiç bitmiyor, geceyi de mezarlıkta şarkı söyleyerek içki içerek geçiriyor insanlar. Yaklaşık 5 saat sonra SC'ye geri dönüyoruz, ortam cıvıl cıvıl, şehrin 2 büyük mezarlığı da insan dolu olduğundan ertesi gün gitmeye karar veriyoruz. Gece çocuklar üzerlerinde maskeleri ve şeker sepetleriyle kapı kapı dolaşıyorlar. 2. ve 3. gün de mezarlıklarda insanlara bakarak, mariachileri dinleyerek ve bize uzak bu kültürün olulerine nasıl davrandığına tanık olarak geçiriyoruz. Biraz imreniyorum açıkçası, bizim için mezarlıkların ifade ettiği şeyler ve buralar gerçekten çok farklı. Cocugun korkmuyor olmasi cok ilgincti, ben korktum babasindan.. San Cristobal de Las Casas, ölüler günü kutlamalarıyla bizden 10 puan daha alıyor ve dünya turumuzda gördüğümüz en otantik, en güzel, en eğlenceli şehirlerden biri oluyor. Pazarı, mimarisi, insanları, sakinliği, yemekleri ve yerel kabilelerden insanları ile başka bir alem burası. Ölüler gününü ve ispanyolca kurslarını arkamızda bırakıp bizi gelecek destinasyonumuza götürecek minibüsle anlaşıyoruz, gelecek durak ispanyolca kursları ile ünlü Quetzaltenango, Guatemala..


Mexico City'de kısa ve oldukça dolu geçen 4 günün ardından sabah erkenden güneye Oxaca'ya yol aldık. Oxaca neresi ve ne işiniz var diyeceksiniz şöyle aciklayayim, Meksika'nın en güzel koloniyal şehirlerinden biri olmasının yanında bu memleketin en güzel tekilası / mezcal'i burada yapılıyor, ciddi bir kahve ve çikolata üretimi mevcut, bizdeki salçaya benzer acılı çikolata soslarını sokaklarda satıyorlar. Bu arada mezcal ve tekila'nın farkını söyleyeyim, tekila yasal olarak sadece mavi agave bitkisinden üretilirken, mezcal ne var ne yok bütün çalıya benzeyen agave bitkilerinden yapılıyor (30 çeşit agave mevcut). Oxaca'da üretilen çok güzel bir peynir turu de var, bizim örgü peynire benzese de dokusu itibariyle biraz daha farklı. Otobüsle 6 saatte vardık, otobüsler Meksika'da çok konforlu, hatta fazla konforlu geldi, biraz daha ucuz ve konforsuz olsa daha iyi olurdu gibi geliyor. En ünlü firmaları ADO bizim Varan/Ulusoy firmalarıyla benzer seviyede, tabi güvenlik nedeniyle otobüse binerken videoya çekiliyorsunuz, bir de uçakta bavul verir gibi checkin yaptığınızda bavulunuzu bırakıyorsunuz. Oxaca fotojenik bir koloniyal şehir, bütün eski şehir merkezi restore edilmiş ve sokaklar çok canlı, bunun üzerine bir de etkileyici Santo Domingo kilisesi şehrin ortasına dikilmiş, restoranlar, kafeler, kahve/ çikolata / tekila / mezcal satan dükkanlarla Meksika'da gördüğümüz en güzel şehirlerden biri idi. Prehispanik dönemden kalma Monte Alban'a bir gezi yapıyoruz, neredeyse bütün günümüzü alıyor. Burada müzeye girmeden insanların toplanmasını bekleyip yaklaşık 10 kişi bir rehber tutuyoruz, genelde özel rehberle gezmeyi tercih etmesek de buradaki rehberler çok çok iyi. Tabi ki etrafta müzelere, ve monte alban'a dolmuş/ otobüs ile gidiyoruz, Meksika'nın kötü şöhretine rağmen güney şehirleri hala çok güvenli. Yaklaşık 3 günlük Oxaca serüveninden sonra doğuya ilerleyip San Cristobal'e bir gece otobüsüyle varıyoruz. San Cristobal'e tekrar döneceğimiz için orayı atlayıp ondan sonra uçakla vardığımız Cancun ve Yüçatan eyaletine atlayayım..


California'da gönüllü çalışırken arada insanlara Meksika'ya gideceğimizi söyleyip gözlerindeki korkuyu izliyordum, belki biz Türkler Meksika'ya daha uzak olduğumuz için Meksika hakkında bildiğimiz şeyler de sınırlı, Mariachi grupları, tekila, meksika mutfağı, corona birası, popüler tatil yeri Cancun vb.. Ancak ABD'de Meksika tam anlamıyla bir öcü haline getirilmiş, insanların kesildiği doğrandığı, süper tehlikeli ve macera peşinde insanların gittiği bir yer. Tabii Cancun'u saymıyorlar, çünkü orası hala popüler ve turistik bir yer. Aslında çok haksız da sayılmazlar, Meksika, özellikle batısı ve ABD ile olan kuzey sınırı itibariyle oldukça tehlikeli bir ülke. Şu anda yaklaşık 6 ülke için Meksika'nın belirli yerlerine seyahat uyarısı mevcut. Ancak burada Meksika'nın çok çok büyük bir ülke olduğunu belirtmekte fayda var (Türkiye'nin 3 katı büyüklükte neredeyse). Ülkenin güney eyaletlerinde şiddet ve polisiye vaka oranı çok çok düşük, özellikle Yucatan ve Chiapas eyaletlerinde. Şöyle söyleyeyim Yucatan eyaletindeki suç oranı Finlandiya'daki suç oranıyla benzer durumda, ancak ABD ile sınırı olan ve uyuşturucu ticaretinin yaygın olduğu şehirlerde cinayet ve suç oranı o kadar yüksek ki, ortalamayı inanılmaz artırıyor, bu nedenle bütün ülke tehlikeliymiş gibi görünüyor uzaktan. Örneğin kuzey sınırında dünyanın cinayet başkenti kabul edilen Ciudad Juarez için Lonely planet sayfası, sadece şehri nasıl bypass edeceğinizi gösteriyor, bir de kenarında bütün bu bilgiler telefon aracılığıyla güncellenmiştir diyor, herhalde bütün yayın evinden kimse gitmek istememiş bakmaya bile : ) Biz toplamda 1 ayı aşkın süre kaldık ve hiç bir durumla karşılaşmadık, soyulan, tehdit edilen, gasp edilen vb de pek yoktu ortada, -ha bu arada sol eğilimli Zapatista grupları otobüsleri durdurup arada herkesten geçiş parası alabiliyorlarmış, bize olmadı gerçi- Guney eyaletler cok guvenli. Zaten tipik gezi rotasi da Mexico City - Oxaca - San Cristobal ve Yucatan eyaleti.. Yine de Meksika, resmi adıyla Meksika Birleşik Devletleri dünyadaki en popüler turizm destinasyonlarından biri. Başkenti Mexico City (Meksikalılar kısaca District Federal - DF, diyorlar) ise Dünya üzerindeki en kalabalık şehirlerden birisi, 21.2 milyon tekila seven Meksikalıya ev sahipliği yapıyor. -aa meksikalilar da bizim gibi gorunuyor- Bu kadar kalabalık bir şehirde turist olmak da zordur herhalde diye düşünüyor insan ancak DF turizm potansiyelini gayet iyi kullanan bir şehir, caddeler, parklar, ağaçlar, çok iyi işleyen ve kapsamlı bir metro sistemi mevcut. Taksiler ucuz ve sorunsuz. Sadece ispanyolca bilmiyorsanız ve herşeyi kendi başınıza halletmek istiyorsanız belki işiniz zor olabilir, onun dışında pek sorun yok. O durumda bile zorda kaldiginizda etrafta ingilizce bilen biri cikacaktir.. Toplamda 4 gün kalabildiğimiz bu şehirde beni en çok etkileyen şeylerden biri müze sayısı idi, şu anda bu şehirde 150+ müze var. Açıkçası şehrin tarihi merkezinde her köşe başında bakkal gibi müze mevcut, ilk başta acaba bu müzeleri belli bir standart olsun diye göstermelik mi açıyorlar diye düşündüysem de, müzelerin kalitesi ve işleyiş biçimi etkileyici. Kalınacak hotel, hostel sayısı bol ve çoğu tarihi merkez etrafında toplanmış durumda, ancak biz Mexico City'nin sultanahmet'i yerine Beşiktaş'ında kalmaya karar verip Condesa ve Roma mahallesinde kaldık, bu mahalle cafeleri, barları ve canlı yaşantısıyla ünlü bir alan. Tarihi merkeze gitmek istediğimizde de taksi ya da metroyu kullandık. Siz DF'de kalmak isterseniz, Zona Rosa, Condesa & Roma ya da Centrö Historico'da kalabilirsiniz. Şehrin ticari merkezi, tarihi merkezin etrafında kurulu. Zocalo dünyanın en geniş meydanlarından biri. Burada gezip görmelik onlarca tarihi bina, katedral kilise vb mimarı yapı mevcut, neredeyse bütün günümüz üç beş caddede ardı ardına gezmekle geçti. bir şekilde gerçekleştirdik. Akşamlar da Condesa tarafındaki mekanlarda taco yiyerek geçti. Hazır buraya gelmişken etrafta görülmesi gereken yerlerden biri de Aztec tapınaklarının en etkileyicilerini içinde bulunduran Teotihuacan şehri, normal otobüsle rahatça gidilen bu mekanda (şehirden 40 km dışarda) bütün günümüzü geçirdik nerdeyse. 4 gün içinde Mexico City'deki yapılacak aktivitelerin %0.3'unu yapmış olabiliriz herhalde, dünya üzerinde bu kadar canlı, heyecanlı, ilginç insanların yaşadığı ve orjinal şehir pek yok. ADO Otobüsünden bilet alıp Meksika'da güneye doğru devam ediyoruz, hedef Oxaca ve San Cristobal..


Sulawesi'den uçuşumuz Endonezya'nın Pegasus'u Lion Air havayolları ileydi, açıkçası yeni nesil boeing 737'yi görünce etkilendim çünkü bu ülke kötü havayolu taşımacılığı ve düşen uçakları ile de ünlü. Rahat bir yolculuğun ardından Jayapura havaalanına iniyoruz, birden tipler değişiyor, ama gerçekten değişiyor, Papua'nın melanez ırkından insanlar ülkenin geri kalanına hiç mi hiç benzemiyorlar. Kucuk bir ornek. Taksiye atlayıp daha önceden ayarladığımız Abepura'daki otelimize gidiyoruz, ancak acele etmemiz gerekli çünkü ertesi sabah Papua'nın içlerine minik uçakla gitmeniz gerekiyor ve bunun için polisten izin belgesi almamız gerekmekte. Dünyanın birçok yerinde gördüğünüz güçlünün güçsüzü ezme durumu burada da mevcut. Açıkçası bana artık çok bir şey ifade etmiyor, ABD kötü, batı kötü, Rusya kötü şeklindeki cümleler. Dünyanın neresine giderseniz gidin, en sempatik ülkeler dahil, güçlerinin yettiğince etrafındaki ülkeleri kontrol/baskı altına almaya çalışıyorlar, Rusya Ukrayna'ya, Çin Vietnam'a, Vietnam Laos'a, Çin Kamboçya'ya.. Dunyanin en sempatik Laos'u bile dag kabilelerine ve etnik gruplara dunyayi zindan ediyor.. Vietnam Laos'un odunculuk sektörünü kontrol altında tutuyor çünkü kendisinde büyük bir mobilya endüstrisi var, Çin Laos'un nehirlerinden elektrik üretmek istiyor, enerji açığını kapatmak için, Vietnam'ın karasularından da kafasına göre balık avliyor, işgal ediyor.. Bu nedenle devletler için iyilik kavramı yok, çıkar kavramı var. Herneyse. Papua'da da dünyanın en büyük altın madeni var. Endonezya hükümeti ABD ile beraber madeni çıkarıyor, ancak bu devasa gelirden Papua'ya bir şey düşmüyor. Endonezya Papua'yı elinde tutmak için de yerli halk baskı altında tutuluyor, yurtdışı seyahat yasakları, gazeteci yasakları, yoksulluk vb şekillerle bu toplumu bir şekilde sınırlıyor. Üstüne üstlük Endonezya malay kökenli insanlarını sistematik biçimde Papua'ya yollayıp burayı asimile etmenin yollarına bakıyor. Eğer Endonezyalıysanız ve papua'da yaşamayı kabul ederseniz devlet size aylık bağlıyor ( 350 dolar), bu nedenle sulawesi'den bir çok insan buraya gelmiş yerleşmiş. Ellerinden pek bir şey gelmeyen Papualılar da kendilerince bir hayat yaşayıp bir şekilde devam ediyorlar, geçen 20 yıl içinde her başlattıkları ayaklanma Endonezya tarafından kontrol altına alınmış. Endonezyalilar her ne kadar harika insanlar olsa da hukumet politikalari pek ic acici degil. Giriş izinlerimizi güler yüzlü bir polis memurundan aldıktan sonra otelimize geri dönüp dinleniyoruz. Ertesi sabah erkenden uçağımız var. Papua'nın yüksek vadilerinden Wamena'da her yıl yapılan kabile festivaline yetişmek için tam gününe biletlerimizi almıştık, buraya yapacağımız gezi artık zor gezi kapsamına giriyor çünkü rehbersiz gidiyoruz. Buraya yapılan turlu geziler 4000 dolar civarında.(Biz kişi başı 600 dolara hallettik toplamda). Her Ağustos ayının ilk haftasında 3 günlük kabile festivalinde kabileler yerel danslarını yapıyorlar, aslında ilk defa kabileler arası çatışmaları önleme amaçlı yapılan bu festival çok başarılı olup bir miktar turizm geliri de getirince devam ettirmişler, her ne kadar turist olsa da buraya gelmenin zorluğu nedeniyle bu festivale +- 100 turist katılıyor. Mezdeke kasedi olan var mi dans edeydik.. Uçağımıza bindiğimizde beni hoş! bir sürpriz karşılıyor, uçağın içindeki ana kabinde kaset çalar var, isteyen istediği yere oturuyor ve uçak gerçekten çok çok eski. Bu uçak nasıl uçuyor yarebbim diye küçük bir panik geçirirken zaten inişe geçiyoruz, toplam 30 - 35 dakikalık bir yolculuk. Daha önceden telefonla arayıp tamamen Endonezyaca yer ayırttığım otelimizi bulmak kolay oluyor, 2 kişilik oda 35 dolar, gezimizde ödediğimiz pahalı yerlerden ama elden bir sey gelmiyor, Papua'dayız. Etrafı gezmeye çıkıyoruz, insanların bakışları en başta biraz korkutucu geliyor, herkesin ağzında kırmızı bir betelnut bademi var, uzun süre çiğneyince kafa yapıyormuş, ama agzi kipkirmizi yapiyor. Burada alkol satışı tamamen yasak olduğundan bu çeşit bir bitkiden faydalanıyor insanlar, yani 1 bira içmiş etkisi verecek diye ağzınızda bir bitkiyi 3 saat boyunca çiğnemek zorunda olmanız da başlı başlına bir iş. Buraya yol yok, sadece uçakla geliyor kargo. Etrafta gördüğümüz herşeyin uçakla getirilmiş olduğu gerçeği buranın neden bu kadar pahalı olduğunu açıklıyor, en basit şişe suyu, benzin, arabalar, coca cola hepsi olması gerekenden pahalı. Arabayla git gel 35 dakikalık yol için 50 dolar isteniyor. Biz de o zaman herkes gibi dolmuşa bineriz diyoruz. Ertesi gün ilk iş festival alanına gitmek için hazırlanıyoruz. Festival 3 gün sürecek, şehrin dolmuşlarının kalktığı yere bicek kullanarak varıyoruz, oradan dolmuşa binip festival alanına gidiyoruz. Dolmuş dediysem mini dolmuş ama 2 kişilik koltuklara 4 kişiyi oturtuyorlar. Festival giriş ücreti kişi başı 10 dolar, günlük. Kendimize güzel bir yer buluyoruz, yaklaşık 30 dakika sonra gruplar koşa koşa gelmeye başlıyor, o anda bu dünyadan farklı bir yerde olduğumuzu farkediyoruz, neredeyse tamamen çıplak insanlar, cinsel organlara takılı ve hangi kabileye ait olduğunuzu gösteren kotekalar giyen yaşlı amcalar, garip danslar, ok atışları ve kadınların sırtlarında taşıdıkları bebek domuzcukları görmek gerçekten de sürreal birdeneyim, Bütün gün festival bitinceye kadar dansları izliyoruz, saat 3'den sonra da bir şekilde dolmuş bulup geri dönüyoruz, alışık olduğumuz ve bize tavsiye edilen Endonezya çorbası bakso yapan bir restoranbulup akşam yemeği yiyip fotoğraflara bakıyoruz tüm gece, zaten gece dışarı çıkmak pek tavsiye edilmiyor. Bu insanlarin ayni ulkede yasadagina inanmak guc. Teyzeyle yolda karsilastik. Fotograf cektirmeden gitmeyelim dedim. İkinci ve üçüncü gün de birinciye benzer şekilde geçiyor. Festival sonrası kabile köylerine gitmek için bir rehber buluyoruz, normalde burada yapılan trekking aktiviteleri de çok çok pahalı (1 haftalık trekking için 750 dolar isteniyor) yine bir yolunu bulup 3 günlük trekking'de kişi başı 150 usd'de anlaşıyoruz. Trekking'i pahalı turlarla yapan insanlar gibi herşeyi tamamen kendi başına halletmeye çalışan maceraseverler de var, ancak kimsenin ingilizce konuşmadığı gerçeği, yemekleri tamamen kendimiz götürüp pişirmemiz gerektiği ve yolun pek de açık çizilmediğinden yola çıkarak rehberli ucuz turda karar kılıyoruz.


Antigua'dan Semuc Champey servisine biniyoruz, Yol uzun 6 saat sürüyor, biraz uyduruk bir minibüsle gidiyoruz ama dur kalk yapmadığı için memnunuz. Servis önce Coban şehrinde kısa süreliğine duruyor. Buradaki turist lokantasında pahalı çorba ve pilav menüsünden yememiiz bekleniyordu. Biz yemedik. Öğleden sonra Semuc Champey'e vardığımızda buranın en ünlü yeri El Retiro hostelde kalacağımız yerleri zaten ayarlamıştık. Burası popüler bir yer olduğu için gelmeden ayarlamakta fayda var. Nehir kıyısında güzel bir kulübede odamıza yerleşip nehrin yanına gidiyoruz. Yağan yağmurla beraber taşmak üzereymiş gibi görünüyor, sanırım az çok her zaman böyle. Guzel bir restorani vardi, biz gittigimizde akdeniz gecesi yapiyorlardi, cop sis gibi bir seyler hazirlamislar, onlari yedik. Burada yapılacak 1 aktivite var, Semuc Champey turu. Bu tur Semuc Champey milli parkını ziyaret edip içindeki göletlerde yüzmek, parkın yanındaki mağaraya ellerinizde mumlarla girip üzerinize doğru gayet güçlü akan bir yer altı suyuna karşı mağaranın içinde rastgele bağlanmış iplere tutunarak 2 kat yükseklik çıkıp, küçük şelalenin yanından bütün ışıkları kapatıp boşluğa atlamanız üzerine kurulu. Akilli birinin yapacagi sey degil. Arada sırada biri yanlışlıkla boynunu kırmıyor mudur diye düşünüyor insan. Turu yapıp ertesi sabah shuttle ile Antigua'ya geri dönüyoruz. Guatemala'daki bu aktiviteden sonra gelecek durak 3 ülke değiştiren shuttle ve Nikaragua'ya geçiş..


Papua'daki sürreal ve bir o kadar da yorucu bir haftanın ardından daha önceden aldığımız dönüş uçağına atlayıp 3.5 saatlik bir uçuşla Makassar'a geri döndük. Buraya geri dönmemizin nedeni hem lokal bir uçuş merkezi olması, hem de kuzeyindeki Tana Toraja'daki etnik kabilelerin ünlü cenaze törenlerini izlemekti. Makassar'dan otobüsle 7 - 8 saat civarında sürüyor. Cenaze törenlerindeki kanın bolluğu (bazı zenginlerin cenaze törenlerinde 15 - 20 boğa kesiliyor ardarda), ve hayvanların öldürülüşü aklımıza geldiğinde kafamızda şüpheler belirmeye başladı, özellikle uçak inişe geçtiğinde acaba gitmesek mi diye konuşmaya başlamıştık bile. Uçaktan indik, bavullarımızı aldık, sonra karar verdik gitmiyoruz. Bu kararın ardından diğer soru belirdi, peki nereye gideceğiz ? Hayatımızda daha önce yapmadığımız bir şey yaptık ve havaalanında nereye ucuz uçak var araştırmaya başladık, açıkçası Java'ya gideceğimiz belliydi, o yüzden etraftaki en ucuz yere -Sürabaya'ya uçak bulduk (2 saat sonraya - 80 usd) hemen bilet alıp yola koyulduk. Akşam üzeri Sürabaya'ya yerleşmiş, otelin önündeki gece marketinden kızarmış balık yiyorduk. İnsan kuş misali. Java Endonezya'nın en yoğun yeri. 130 milyon insan yaşıyor, görecek yapacak bir çok şey var, bazı insanlar sadece Java adasını gezerek haftalar geçiriyorlar. Hatta bir yerde şöyle bir karşılaştırma vardı, Sadece Yunanistan'da 130 milyon insanın yaşaması gibi diyordu. Kalabalık ve sıkışıklık beraberinde bol miktarda orjinalliği de getiriyor. Biz yaklaşık 10 gün sonra olan San Francisco uçağımıza yetişmek için şöyle küçük bir Java planı çıkardık. 2 gün sonunda Sürabaya'dan Bromo volkanına gitmek için önce otobüse biniyoruz terminalden, otobüsün kalkmasını beklerken otobüs bir şeyler satmak isteyen insanlarla doluyor, çikolata, bisküvi, gazete, oyuncak, balon vs şeklinde bir geçit törenini izledikten sonra yola çıkıyoruz. Otobüs 3 saat sonra "bu durak Bromo Volkanı için" diye duruyor. Muavin inmemizi söylüyor, bir iki kişi iniyor, ama biz inmiyoruz, çünkü biliyoruz ki burası bir turist acentasının önü ve otobüsler şehir terminalinde duruyorlar. Sizi şehre 3 km'de seyahat acentesinde indirip sadece onların türünü almanızı istiyorlar, tabi bu noktada pek seçim şansınız olmadığından fahiş fiyata tur alıyorsunuz. Biz son durakta inip daha önceden bildiğimiz bir acentaya gidiyoruz. Bizi Bromo yanardağının olduğu köye götürüyor, burada onlar da bize hostel ayarlamak istese de biz bildiğimiz gibi çantalarımızı alıp kendimiz bakıyoruz. Gayet ucuza (10 USD) sıcak suyu olmayan, basit, sakin bir oda buluyoruz. Hatta minibüste tanıştığımız Yakutistanlı/ Rus bir çiftle yan yana odalar buluyoruz. Zaten tura da beraber gidelim dedik. Önce yürüyerek volkan olayını yapalım diyoruz, ancak zaten 1 gün kalacağımız için çok da zorlamamaya karar veriyoruz, kişi başı 12 usd karşılığında sabah 4'de yola çıkmalı volkan + izleme noktasına götüren bir turla anlaşıyoruz. 4x4 jiplerle yapılıyor bütün turlar, aslında aktivite düşünüldüğünde o kadar pahalı da değil. Kraterin kenarında gaz bulutlarını ve bulutlara dönüşmelerini izleyerek vakit geçirdikten sonra öğle vakti Yogyakarta'ya gitmek için aşağı ınıyoruz. Öğleden sonra 2 gibi yola çıkıp akşam 10'da Yogyakarta'ya varıyoruz. Burası çok otantik bir şehir, muhtemelen bütün Java'nın turizm başkenti, yakınındaki Borobudur tapınağıyla beraber her yıl binlerce turisti ağırlıyor. Gerçekten de sarayları, ziyaret edilecek müzeleri ve restore edilmiş binalarıyla en az üç gün gereken bir şehir. Couchsurfing'den kalacak arkadaş yerine tanışıp dışarı çıkabileceğimiz insanları buluyoruz, müzeler ve şehre 1 gün, Borobudur tapınağı için 1 gün ve Endonezyalı arkadaşlarla beraber takılmak için 1 gün ayırıyoruz, herşey planlandığı gibi gidiyor. Bu arada müze vb gezmeyi sevmiyorsanız bile Sultanın kaldığı Kraton kompleksine gitmekte fayda var, bizim topkapı sarayının yanında biraz küçük kalsa da gayet ihtişamlı. 3 günün sonunda uçağımıza yetişmek ve 1 gün de Jakarta'da takılmak için trene biniyoruz, Endonezya'da Java'da trenler çok iyi durumda ve tecrübe ettiğim kadarıyla zamanında kalkıyor/varıyor. Hiç kimsenin beğenmediği Jakarta'ya akşam 9 gibi varıyoruz. İnternetten ayarladığımız ve benim şimdiye kadar kaldığım en iyi hostel olan Packer's Lodge'daki odaya yerleşiyoruz. Bariz karaköy'deki hip lokantalar gibi dizayn edilmiş bu hostel daha 20 gün önce açılmış, herşey düzenli ve ucuzdu. Aklınızda bulunsun The packer Lodge. Jakarta'yı nedense biz de pek beğenmiyoruz, daha önce tanıştığımız arkadaşlarımızla lokal bir yere gitmek için anlaşıyoruz, ama götürüldüğümüz yer bir AVM. Bu AVM olayı ne yazık ki burayı da ele geçirmiş, lüks pırıl pırıl mermerler üzerinde starbucksların burger kinglerin yanında lokal bir Endonezya restoranına gidiyoruz. Her şey güzeldi gerçi. Bu arada bir kahvesever olarak Endonezya'dan ayrılmadan Kopi Luwak deneyeyim diyorum, dünyanın en pahalı kahvesi sayılan bu kahve (1 fincanı 10 dolar) sadece Endonezya'da var. Aslında kahve heryerde var bunu özel yapan üretilmesi. Kahve çekirdeklerini Asya Civet'i önce bir güzel mideye indiriyor, sonra sindirim sisteminde bir süre öğütmeye çalışıyor, ancak bunu başaramadan çıkarıyor. Kahve çekirdekleri hayvanın sindirim sisteminde kimyasının değişip farklı bir aroma alıyor. 2 gün de Jakarta'dan sonra Filipinler aktarmalı San Francisco uçağına biniyoruz. 15 ülke ve 11 ay 23 gün sonra koca bir Asya kıtasına veda ediyoruz.