Kişisel görüşüm -eğer kısıtlı süreniz varsa- Agra'yı ziyaret etmeniz için Taj Mahal, Agra Fort ve belki Fatehpur Skri dışında pek bir neden yok. 1 tam günde neredeyse her şeyi bitirip devam edebilirsiniz. Ama sadece 1 yapı göreceğiz diye de bu kadar yol gidilir mi derseniz, ona da cevabım "kessinlikle" olur. (2 s ile) Şah cihanın aşkına yaptırdığı bu görkemli şaheser hayatımda gördüğüm en güzel mimari eser olabilir. Taj Mahal girişi de Hindistan'da yaşanan müze ayrımcılığından nasibini almış, genelde Hint muzeleri Hintlilere 20 rupi ise turistlere 200-250 rupi şeklinde, yabancılardan ortalama 10 - 15 kat daha fazla para alınıyor. 750 rupi (13 dollar, 30 lira ). Karşılaştırmaya olması bakımından şöyle bir Örnek vereyim. Varanasi'deki bazı özel okulların aylık ücreti 300 rupi. Taj Mahal'in "raconu" sabah 6'da gitmek, mekana girişler gün doğumundan batımına kadar. Her gün inanılmaz bir kalabalık olduğu için ilk girenlerden olup daha az kişiyle fotoğraf çektirmek mantıklı. Agra'da aslında gidilecek yerler için bir rickshaw sürücüsüyle anlaşıp bütün günü rahatlıkla geçirebiliyosunuz. Daha sonra da akşam 7'de Delhi'ye superfast express var, ona binip ayrılabilirsiniz. Super fast express dediysem 70'le gidiyor, yanlış anlamayın, this is india. altta baby taj denilen yapi: taj mahalin 4 km kuzeyinde.


Goa 60'larda hippilerin Londra'dan başlayan ve İstanbul üzerinden Katmandu'da sonlanan gezilerinin ikinci durağı. Nepal'e kış gelince onlar da Hindistan'ın güneyine gelip sahillerde yaşarlarmış. Hatta bir ara o kadar çok geliyorlarmış ki Hindistan'ın zengin turist çekme politikaları kapsamında polis zoruyla Goa'dan kovulmuşlar. Tatile giden Hintli yerli turistlerle dolu vagonlarda 14 saatlik bir tren yolculuğu sonrası ingiliz sömürgeciliğinin en tipik örneği Mumbai'den Portekiz sömürgesi Goa eyaletine geldik, neler değişti diyeceksiniz, insanlar aslında aynı, daha da kibar ve sakin, insanların isimleri Hemant Ganesh, Kumar vb. yerine Sebastian, Magdu, Filip oldu. Hindular ve tapınakları yerini Hıristiyanlara ve kiliselere bıraktı. Her köşe başı St Xavier kilisesi. Goa kumsalları tabii ki popülerlikten nasibini almış, 40 km kesintisiz kumsal var, ancak bir çok yer tıka basa dolu, ya da bitmis durumda, aradığınızı bulmak için goreceli kesfedilmemis olan ya en kuzeye ya da en güneye gitmeniz gerekiyor. Ortadaki kumsallarda binlerce yerli turist, bazı kumsallarda sadece Ruslar, bazılarında sadece israilliler var, bazıları gece hayatı odaklı, barlarla dolup taşmış, tek tük kalanlarda da hala hippiler var. Biz daha sakin kumsallardan Arambol'e gidip kumsala yakın bir kulübe kiraladık gecesi 500 rupiye. (16 tl ) Hindistan için çok ucuz değildi, insanlar 2 3 ay kiralayınca ve paylaşınca çok ucuza gelebiliyor. Mekanın okyanusa yakınlığı vb şeyler de var tabi. Daha önce hiç motor kullanmadığım halde en iyi gezme yöntemi motosiklet olduğundan bir tane buluyoruz günlük 8 liraya. Adama daha önce hiç sürmedim diyorum, adam sallamıyor, gazla frene aynı anda basma diyor. Vay efendim dikkatli kullan, ehliyetin var mı, burda yol tersten gibi ayrıntılara girmiyor :-) Hindistan'da trafik bize göre ters şeritten aktığı için başlarda içgüdüsel olarak yanlış şeride geçiyorum, sonra bir şekil alışılıyor, gayet güzel kullandım valla. Goa'da kanimca çok öyle görülecek tapınak, kültürel eser, bina vs yok. Sadece arambol kumsalindan gidilen bir selale ve herseyden elini etegini cekmis bir baba var, gidip ziyaret edebilirsiniz. Goa kumsallarında örnek bir gün şöyle geçiyor, sabah istediğin saatte kalk kahvaltı et, etraftaki kuzey Avrupalı, israilli ya da Alman gezgin çocuklarla muhabbet et, biri balık avlamaya gidelim desin, olta kirala motorlara bin, akşama kadar belki orda balık vardır belki burda vardır diye balık tutmaya çalış, hiç bir şey tutama, geri dön okyanusta yüz, akşam yemeği ye, elemanlarla gece karşılıklı otur kuzey Hindistan anıları anlat, takıl. Ortalama kisi basi gunluk her sey dahil 40 liraya harika vakit gecirirsiniz. Gerçek olamayacak kadar zevkli bir hayat tarzı, zaten geldiğimizle 5 gün geçmesi bir oldu. Artık Hindistan'ın güney ucuna inmeye başlıyoruz, sıradaki durak Hindistan'a ilk girdiğimiz Gorakhpur'un 5000 km güneyi kerala. O değil de lisede boş vakitleri Goa'da değerlendirmek vardı valla.. Bu yazıyı okuyan liseli gençler istikamet mumbai üzerinden Goa..


Gayet heyecanlı 26 saatlik bir yolculuk sonunda hostelde 6 saatlik bir güzellik uykusu sonunda kendime geldim. Varanasi ile ilgili anlatacak çok şey var. Bir çok kişinin dediği gibi ya Varanasi'den nefret edersiniz ya da bu kente aşık olursunuz. 2500 senelik bu şehir açık ara hayatınızda görebileceğiniz en pis şehirlerden biri. Köpekler maymunlar sıçanlar domuzlar inekler keçiler sokakları işgal etmiş durumda. İçinde bulunduğu Uttar Pradesh eyaleti de yozlaşma ve rüşvet konusunda Hindistan'ın ilk 2 eyaletinden biri. Yani bu eyaletten çıktıktan sonra heryer daha temiz, herkes daha masum geliyor insana. : ) O Hindistan şokunu alayım da kendime geleyim diyorsanız Hindistan'a başlamak için mükemmel bir yer burası. Varanasi'deki işsizlik oranı %70. Yoksulluk hat safhada. Turistler bu nedenle çok önemli bir gelir kaynağı, ancak bir şekilde turizm sektöründe olan herkes acımasızca para kazanma peşinde, kimi kazıklasam derdinde gibi. 4 gün boyunca bu kentte en çok söylediğim şey "Hayır istemiyorum". Eski Varanasi bölgesinde Gatların içinde Lonely planet'da tavsiye edilen "Vishnu rest house" isminde bir guesthouse var, bu yerin popüler olduğunu gören başka insanlar bu guesthouse'in 50 metre berisine "Vishnu guest house" 50 metre batısına da "lord vishnu guest house" isminde çakma hosteller yapmışlar. Rickshaw sürücüsüne beni Vishnu rest house'a götür deyince adam sizi sahte olanına götürüyor ve bundan komisyon alıyor. Şehirde 4 tane ganga fiji restoran, 4 tane brown bakery cafe, 3 tane vishnu rest house var. Kime sorsanız orjinal onlar, diğerleri sahte. Hayat gerçekten zor : ) Sokakta insanlar Varanasi'ye hoş geldiniz deyip ellerini uzatıyorlar el sıkışmak için; eğer sosyal bir varlıksanız uzatılan bir eli asla havada bırakmamanız gerektiğini bildiğinizden el sıkarsınız, tam bu noktada karşınızdaki elinizi bırakmıyor ve masaj yapmaya çalışıyor, hoop size çok ucuz el masajı bayım, çok iyi masaj 10 dakika diyor, elinizi kurtarın kurtarabilirseniz. Bir iki hatadan sonra bu tuzakların büyük çoğunluğuna düşmüyorsunuz, ancak bu sefer sürekli her şeyden şüphe etmeye başlıyorsunuz. Taksiciler yanlış yol tarif ediyor, siz kaybolun da taksiye binin diye yürüyerek 10 dklik yere sizi götürmeye çalışıyor. Mumbai'de taksicilerin taksimetre açıp 35 rupiye götürdüğü mesafeler burada pazarlıksız 300 rupi. Israrcı ve iyi pazarlıkçı olmak gerekiyor. Para ve çakallık ile spiritüellik arasında gelip giden bu şehirde diğer uç da Hindu inanışları, materyallik ve para ne kadar üst seviyedeyse, kendi halinde dini ritüelleri yerine getirmeye çalışan insanların inançları da öyle, Ganj kenarında banyo edenler, yakilan olulerin ve bütün sehrin kanalizasyonunun aktigi bu nehirden su icenler, meditasyon yapanlar, hayattan elini eteğini çekmiş sadular, babalar, çaresiz yerde sokakta yatan onlarca insan hepsi burada. Akşam aarti törenleri, sürekli çalan ziller ve edilen dualar ganj nehri kıyısını hayatınızda hiç görmediğiniz bir yere çeviriyor. Bizim kaldığımız hostelin binası bile 200 senelikti, içinde her sabah dua okunan bir tapınağı vardı. Bütün bu karmaşıklık ve otantiklik yetmezmiş gibi Varanası Hintliler için kutsal ölüm şehri, teknik olarak bütün ganj nehri kıyısında yakılabilirsiniz. Her gün yüzlerce kişi hayatlarının son günlerini yaşamak için buraya gelip ölüyor. Siz yürürken yanınızda sedye şeklinde bambu çubuklarının üzerinde ölüler taşınıyor. Manikarnika ghat'na gidecek kadar cesaretliyseniz, şehrin en büyük doğal yakılma yerini görebilirsiniz. İnsan vücudunun tamamen yanması için 4 saat ve 300 kg odun gerekiyor. Burada hiçbir kimyasal kullanmadan bu törenleri gerçekleştiriyorlar. Vefat edenlerin aileleri de izliyor, kimsede ne bir ağlama ne bir sızlama, herkes 6 yasında çocukların kamp ateşine baktıkları gibi yere çökmüş, olan biteni anlamaya çalışıyor. Arada odun atan görevliler yanan vücutları odunların üzerinde hizalamaya çalışıyorlar. İnsanın ölümle yüzleştiği ve bunu çok yakınında hissettiği ender anlardan biri bu. Akşam ganj nehrinin kenarında müzikler eşliğinde süren dua torenleri oluyor. Şehir hint şehirlerine göre güvenli sayılmıyor ancak yine de gayet sorunsuz, özellikle turistlere karşı herhangi bir suç çok ender. Olup olabilecek en muhtemel şey birşeylerinizi çaldırmanız ya da kazıklanmanız. Şehirde yapılacak şeylerin neredeyse hepsi ghatların kenarında, belki tek gün şehre 15 km uzaklıktaki budist tapınağına gidebilirsiniz. Bu arada gayet büyük bir müslüman topluluğu mevcut, şehirde bir iki tane büyük cami de var. sabah 6'da kalkıp ganj nehrinde kayik turu yapmadan ve canli sitar/tabla konseri dinlemeden ayrilmamak gerekiyor.. Yemek konusunda biraz paranoyak olunabiliyor Hindistan'daki ilk günlerde, aha işte o son yemeği yemeyecektim yarina cikmayacagim diye düşünüyorsunuz ancak belli hijyen kurallarına uyduğunuz ve yanınızda pürel bulundurduğunuz sürece hiç bir sorun olmayacaktır. Bu arada yemekler büyük çoğunlukla vejetaryen ve alkolü de bir avuç lokanta satıyor. Eğer hint yemekleri ilginizi çekiyorsa çok doğru yerdesiniz. Varanasi'de 4 gün kaldık, üzerinden 1 ay geçti ama hala sevsem mi sevmesem mi diye düşünüyorum.


Rajastan Hindistan'ın batısında birbirinden ilginç şehirleri olan bir eyalet. En ünlü şehirleri Jaipur pembe şehir, Jodhpur mavi şehir, Jaisalmer altın şehir ve Udaipur. Udaipur'un bir adı yok bildiğim kadarıyla, ama kendisine Hindistan'ın en romantik şehri diyorlar. Rishikesh'den bir gece treniyle Jaipur'a sabah hava aydınlanırken vardık. Kuzey Hindistan'dan sonra bu değişimi görmemek icin kör olmak lazım, düzenli caddeler, asfaltlanmış yollar, kaldırımlar, göreceli temiz bir çevre ve gülümseyen insanlar. Hindistan'ın en gelişmiş eyaletlerinden birine geldiğinizi az biraz hissediyorsunuz. Rajasthan Hindistan'a 1949'da katılmış, ancak kültürlerini çok iyi koruyorlar ve bir bütün olarak Hint kültürü yerine Rajasthan kültürünü öne çıkarıyorlar. Rajasthan dansı, Rajasthan yemekleri, hediyelik eşyaları bile değişik. Eğer Hindistan'a gitmek istiyor ama kuzeydeki agresif insanlar, aşırı fakirlik ve dolandırılma/ kazıklanma endişesini duymayayım ama hint kültürü ile ilgili her şey olsun harika hint yemekleri, danslar, resimler filler göreyim diyorsanız burası tam size göre. Bizim gittiğimiz bu 4 şehir de birbirine az çok 6 saat uzaklıkta, genelde yapılan şey beyaz bir turist arabası ve şoför kiralamak ve her şehirde 2 gün kalmak. jaipur zaten altın üçgenin bir köşesi, Delhi'den ulaşması gayet kolay. Eğer bizim gibi şoför kiralamadan trenle ya da otobüsle geziyorsanız Rajasthan tourism corporation diye bir kurum gayet ucuza günübirlik turlarla sizi heryere götürüyor. Tur biraz öldürücü, sabah 9'dan akşam 7 ye kadar en az 10 farklı yer gösteriyor lar, bize bile fazla yoğun geldi. Şehir sarayı, Maharaja Singh 2'nin astronomi merakından kurduğu jantar mantar, ve hawa mahal en görülmesi gereken yerlerden, tüm listeyi rehber kitaplarda bulabilirsiniz kolayca. Bu arada MI road üzerinde hayatınızda yiyip yiyebileceğiniz en güzel tandoori tavuk şişleri yapan bir müslüman restoran var, kesin denemek lazım yolunuz düşerse. Bu renkli şehrin bir de ipek pazarı var ancak bilen biriyle gitmek lazım, sonra ipek diye polyester şallarla kalabilirsiniz.. Jaipur'da 2 3 günden sonra hızlıca jodhpur'a geçtik. Burada kalınması gereken yer eski saat kulesi ve çevresi. Saat kulesinin tam altında tarihi bir tatlıcı var, hint tatlıları ve lassi üretiyor. Lassi şekerli yoğurt gibi ama çok daha yoğun ve içine tereyağ koyulan bir içecek. Başta eh işte diye düşünüp sonra günde 8 bardak içmeye çalışıyorsunuz. Yine görülecek bir çok şey var şehirde, hiç fethedilememiş jodhpur kalesi gördüğümüz en ilginç şeydi, biz genelde bütün gün gezip akşam kendimizi yemeğe vurduk çünkü bu taraflarda gece yaşantısı pek yok. Olsa da zaten gidilir mi o da bir soru işareti. :-) 87 tane hintli erkekle eller havaya olur artık, Jodhpur kalesinde bir adam, tarzi var evet. Jodhpur'dan Jaisalmer'e gitmeye çalıştığımızda aralık 30 olmuştu ve yeni yıla çölde ya da Jaisalmer'deki kale görünümlü otellerde girmeyi planlayan insanlar tren biletlerinin hepsini tüketmiş. Mecburen otobüs bileti alıp heryerinden soğuk hava giren bir otobüsle 6 saat yolculuk sonrası vardık. Şimdiye kadar ilk defa bizi almayı vaadeden otel görevlileri gelip bizi karşıladılar, hızlıca otele yerleştik. Jaisalmer'de yapılacak en ilginç aktivite tar çölünde deve turu. Bunun için en uyduruk turlardan, en lükslerine kadar geniş bir seçim şansınız var. Tek başınıza pakistan sınırında develer ve tanımadığınız bir adamla saatler geçireceğiniz için güvenilir insanlarla çalışmak önemli. Lonely planet'ın önerdiği bir yerle konuşup ayarlıyoruz, gobi çölünden soğuk deneyimimiz olduğundan ekstra battaniye ve çadır olaylarını da sıkı sıkı tembihleyip önceden ayarladık. Tar çölü turları yapan şirketler size genelde 3 opsiyon veriyor. Turistik rota, turistik olmayan rota ve özel rota. Özel rotada sizin başka turist görmeyeceğinizi garanti ediyorlar güya ama herkes özel rota seçtiği için yine de üç beş kişiye rastlıyorsunuz. 31 aralıkta uzun bir deve yolculuğu sonunda tar çölünün kum tepelerine vardık, geri dönerken develerin sahibine bizi köyünüze götürebilir misiniz diye sorduk, aldığımız cevap tamam zaten çok uzak değil oldu. Çölde iki üç evlik küçük bir yerde yaşayan müslüman bir ailenin evine gittik, 3 çocuğu bir sürü kuzusu ve koyunu ile vakit geçirdikten sonra sütlü masala çaylarımızı içip kamp yapacağımız yere yöneldik. yeni yil cadiri ve arkada devemiz. Jaisalmer çöl kenarına kurulmuş bir şehir, her şeyiyle bir orjinallik mevcut. İnsanların gözleri kalem boyalı ve genelde erkekler küpeli, sarıklı. Her ne kadar Pakistan'a yakın olduğundan bir miktar asker görecek olsanız da buraya gelmişken atlamak olmaz. Jaisalmer'de 3 gün ve çölde geçen bir yeni yıl gecesi ardından Hindistan'ın en romantik şehri sayılan Udaipur'a yollandık. 4 gün burada geçirdik. Aslında turistik alt yapısı ve otelleri en gelişmiş yer burasıydı, sırt çantalı gezgin yerine bol para harcayan batılı turistlere hitap etmeye çalışılıyor anladığım kadarıyla, bu nedenle aldığınız servis kalitesi yüksek ancak turist olarak şehrin belli bölgesinde oteller bölgesinde kalmaya mecbur olduğunuzdan turist gibi yaşayıp herşeye turist parası ödemek zorunda kalıyorsunuz. 10 günlük Rajasthan turu bizi kuzey Hindistan kafasından çıkarıp biraz daha turist moduna soktu, belki gerçek fakir Hindistan 'ı çok görmüyormusunuz ama Hint kültürü ile ilgili çok şey görüyorsunuz, bir tarafınız Hindistan'a gitmek istiyor diğer tarafınız "ıyy çok pis ya" diyorsa bence araştırın. Fotoğrafta udaipur'da bir gün, zaten dar olan caddeden karşıdan fil geliyor, arabalar yol veriyor. Fil caddeye sığmadığı için biz bile kenara çekilmek zorunda kaldık.