- SICAKLIKLAR BİR ANDA DÜŞECEK - 1987 KIŞI OLABİLİR Mİ? - İSTANBUL'DA KAR YAĞIŞINI NE ZAMAN? - İSTANBUL'DA 20 KEZ KARA KIŞ YAŞANMIŞ - 1954 YILINDA BOĞAZ BUZ KÜTLELERİYLE KAPLANDI - 1987 KIŞI ÖNÜMÜZDEKİ YILLARDA DA OLABİLİR Mİ? - BÜNYAMİN SÜRMELİ'NİN YORUMLARI - İSTANBUL'DA KAR YAĞIŞI OLACAK MI? - METEOROLOJİDEN ANKARA, İSTANBUL VE İZMİR İÇİN SON TAHMİNLER Kış ortasında bahardan kalma günler yaşasak da Meteoroloji'den yapılan açıklamalara göre sıcaklıklar cuma günü kuzeybatı kesimlerden başlayarak azalacak. Karadeniz üzerinden pazar günü gelecek sistemin etkisiyle de Marmara ve Batı Karadeniz başta olmak üzere, kuzey ve iç bölgelerin tamamının kar yağışının etkisine girmesi bekleniyor. Kuzey, iç ve doğu kesimlerde 15 Şubat Pazartesi günüden itibaren soğuk havanın etkisini artırmasıyla kar yağışlarının aralıklarla süreceği tahmin ediliyor. Son günlerin en popüler konusu ise 1987 benzeri bir kış yaşanabilir mi? Kar yağışı yoğun mu olacak? sorusu... Newcastle Üniversitesi Araştırmacısı, Atmosfer Bilimci Dr. Abdullah Kahraman "Özellikle hafta sonundan itibaren ağırlıkla kar beklentisi var. Türkiye'de beklenen kar yağışının 1987'de, 2002'de ve 2004'te görülen yoğun kar yağışlarına benzer olma durumu söz konusu. Modellere göre Marmara Denizi'nin güney ve doğusu, Karadeniz, Kuzey Ege çevrelerinde günlerce sürecek, hayli fazla kar yağışı bekleniyor. Ancak bölgesel ve şehir bazlı detaylar için henüz erken" diyor. Prof. Dr. Orhan Şen'in İstanbul'la ilgili tahmini ise şöyle: İstanbul'a kar pazar akşamı başlar. Pazartesi Salı Çarşamba devam eder. Perşembe sistem Cut Off yanı ana sistemden kopuyor. Beslenmeyecek kendi içindeki enerjiyi 2 gün daha azalarak sürdürür. En kuvvetli pazartesi Salı sıcaklık gece -1 C ye gündüz 2 C ye düşer. İstanbula kar pazar akşamı başlar. Pazartesi Salı Çarşamba devam eder. Perşembe sistem Cut Off yanı ana sistemden kopuyor. Beslenmeyecek kendi içindeki enerjiyi 2 gün daha azalarak sürdürür. En kuvvetli pazartesi Salı sıcaklık gece -1 C ye gündüz 2 C ye düşer. Gelin bir de tarihte olanlara bakalım... TRTHaber'in haberine göre İstanbul'da 1621 yılından beri 20 kez kara kış yaşandı. En akılda kalanları ise 1929, 1954 ve 1987 yıllarında yaşanan kar kışlardı. Meteoroloji Mühendisi Prof. Dr. Hüseyin Toros İstanbul'un en soğuk günlerini anlatıyor. Son iki bin yıldır İstanbul'da 40 civarında çok şiddetli kış yaşandığını belirten Toros, "1954 yılında, fotoğraf makinelerinin de gelişmiş olması sebebiyle İstanbul Boğazı'nın Karadeniz'den gelen büyük kar ve buz kütleleriyle kaplandığını görüyoruz" diyor. Toros, İstanbul Boğazı'nın 12 kez tamamen buzla kaplandığını, Haliç'in ise 15 kez donduğunu söyledi. Toros, yaşanan bu donma olaylarının, "Karadeniz'i besleyen tatlı su kaynaklarının aşırı soğuklardan dolayı donması, daha sonra sıcak bir hava dalgasının gelmesiyle erimesi ve büyük buz kütlelerinin İstanbul Boğazı`nı kaplaması" ile oluştuğunu söylüyor. Toros, 1987 yılının Mart ayında yaşanan kara kışa tanık olduğunu belirtiyor: Bu sistemleri daha çok Sibirya soğukları olarak isimlendiriyoruz. 1987 yılındaki sisteme baktığımızda yine Doğu Avrupa üzerinde büyük bir alçak basınç alanının oluştuğunu görüyoruz." dedi. Peki İstanbul'da önümüzdeki yıllarda yeniden kuvvetli kar yağışı görebilir miyiz? Prof. Dr. Hüseyin Toros, "İklimdeki salınımlar göz önüne alındığında, bundan sonraki süreçte de bu tür kuvvetli kar yağışlarının olma ihtimali her zaman var" diyor. Toros'a göre Şubat ayında sıcak bir hava kütlesi ile karşı karşıyayız. Cuma gününe kadar sıcak havalar etkisini sürdürecek olsa da daha sonra rüzgar yön değiştirecek. Bu nedenle kuzeyden soğuk havaların, Sibirya soğuklarının gelmesi muhtemel. Toros "Pazartesinden itibaren ülkemizin bir çok noktasının 0 derecenin altına doğru düştüğünü görebiliyoruz. Sıcaklıklarda 10 15 derecelik düşüş yaşanabilir." ifadelerini kullandı. Sıcaklıklar Şubat ayında normalin çok üzerinde gidiyor. Şu anki görüntüde ayın 12, 13'ünde sıcaklık kar yapabilecek seviyelere iniyor ve ayın 20, 21'ine kadar gidiyor. Ama yağışımız bol mu? Bu ayın 12'si ile 20'si arasındaki dönem bol yağışlı görünmüyor. Fakat bu kadar uzun soluklu bir soğuk hava içerisinde illa ki yağış yakalanır ve kar yağışı görülür. Trakya'da kar ihtimali daha yüksek. Peki, İstanbul'da olasılık nedir? Sürmeli'nin yorumlarına göre İstanbul'da ise ayın 13-14'ü gibi kar yağışı bekleniyor ve ihtimal yaklaşık yüzde 80'lere yaklaşmış durumda. Ancak İstanbul'da kar tahmininin tutarlığına bakacak olursak yüzde 65'lerde. Düşük bir olasılık mı? Hayır... Yaşanan kuraklığın bize ne kadar kar göstereceği ise önümüzdeki günlerde belli olacak. Meteoroloji son hava tahminlerini paylaştı. Meteorolojinin 10-17 Şubat tarihleri için değerlendirmesi şu şekilde: Halen mevsim normallerinin 6 ila 12 derece üzerinde seyreden hava sıcaklıklarının Cuma günü kuzeybatı kesimlerden başlayarak azalacağı tahmin ediliyor. Cuma günü Balkanlar üzerinden gelecek yağışlı sistemin etkisiyle birlikte sıcaklıkların hafta sonunda kuzey, iç ve batı kesimlerde hissedilir derecede (6 ila 15 derece) azalarak, mevsim normalleri civarına ve yer yer altına ineceği tahmin ediliyor. İstanbul Valiliği'nin açıklamasına göre de Cuma günü Balkanlar üzerinden gelecek yağışlı sistemin etkisiyle birlikte sıcaklıkların hafta sonunda bölge genelinde hissedilir derecede (6 ila 15 derece) azalarak, mevsim normalleri civarına ve Cumartesi gününden itibaren 4 ila 6 derece altına ineceği tahmin ediliyor. Pazar günü Karadeniz üzerinden gelecek sistemin ve kuvvetli poyrazın etkisiyle Marmara genelinde kar yağışının etkisini göstermesi bekleniyor. Pazartesi günü bölge genelinde soğuk havanın etkisini artırması ve kar yağışlarının aralıklarla devam etmesi bekleniyor. Salı ve Çarşamba günleri ise İstanbul, Kocaeli, Sakarya ve Yalova çevrelerinde kar yağışının aralıklarla devam edeceği tahmin ediliyor. Pazar günü Karadeniz üzerinden gelecek sistemin ve kuvvetli poyrazın etkisiyle Marmara ve Batı Karadeniz başta olmak üzere kuzey ve iç bölgelerin tamamının kar yağışının etkisi altında kalması bekleniyor. Pazartesi gününden itibaren kuzey, iç ve doğu kesimlerde soğuk havanın etkisini artırması ile birlikte kar yağışlarının aralıklarla devam etmesi bekleniyor. ANKARA: Havanın; Perşembe günü az bulutlu ve açık, Cuma günü çok bulutlu ve aralıklı yağmurlu, Cumartesi günü ise parçalı ve çok bulutlu olması bekleniyor. Pazar günü yağışların kar şeklinde başlayıp gün içinde karla karışık yağmur ve kara döndükten sonra gece saatlerinden itibaren aralıklı kar yağışı şeklinde devam edeceği tahmin ediliyor. Maksimum sıcaklığın, Perşembe günü 17 derece iken Pazartesi 0 dereceye kadar düşmesi bekleniyor. İSTANBUL: Havanın; Perşembe günü parçalı çok bulutlu, Cuma günü ilk saatlerden itibaren aralıklı yağmurlu, Cumartesi ise çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Pazar günü sabah saatlerinden itibaren karla karışık yağmur ve yükseklerinde kar şeklinde başlayacak olan yağışların, kıyı kesimlerde de zaman zaman kar şeklinde olması bekleniyor. Maksimum sıcaklığın, Perşembe günü 19 derece iken Pazartesi 3 dereceye kadar düşmesi bekleniyor. İstanbul Valiliği'nin açıklamasına göre Pazartesi, Salı ve Çarşamba günleri, kar yağışının aralıklarla devam edeceği tahmin ediliyor. İZMİR: Perşembe günü parçalı ve zamanla çok bulutlu olması beklenen havanın akşam saatlerinden itibaren sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı olacağı tahmin ediliyor. Yağışların Cuma günü sabah saatlerinden sonra etkisini kaybetmesi bekleniyor. İzmir'in Cumartesi günü parçalı bulutlu, Pazar günü öğle saatlerinden itibaren ise yeni bir yağışlı sisteminin etkisine girerek, Pazar ve Pazartesi günleri yağışlı geçeceği, yağışların; genellikle yağmur ve sağanak, kuzey kesimleri ile yüksek kesimlerinde karla karışık yağmur ve kar şeklinde olacağı tahmin ediliyor. Maksimum sıcaklığın, Perşembe günü 19 derece iken Pazartesi 6 dereceye kadar düşmesi bekleniyor. #İstanbul'da Meteoroloji raporuna göre; hava sıcaklığının azalması, hafta sonundan itibaren yağışların kar şeklinde olması bekleniyor. ?Bugün(11 Şubat) rüzgarın yer yer kuvvetli olması beklendiğinden dikkatli ve tedbirli olunmalıdır.


-Bayram sonrası İstanbul'dan çıkışlar için tatil amaçlı özel izin belgesi oluşturulacağını belirten Ersoy, "Haziran başı itibarıyla geçerli olacak bu izin belgesiyle 3-4 Haziran gibi İzmir yolcu almaya başlar" dedi. -Peki, hava trafiği ne zaman açılacak? Ersoy, bu konuda hedefin hava trafiğini yurt dışı uçuşlar için Haziran ortası itibarıyla aşamalı olarak açmak olduğunu söyledi. -Kruvaziyer şirketlerinin, tüm dünyada ne zaman seferlere başlanacağı konusunda kendi aralarında bir konsensus oluşturmak amacıyla görüşmeleri sürdüğünü belirten Ersoy, gemilerin eylülde geleceği yönünde duyum aldıklarını aktardı.


- BİR TATLININ PEŞİNDELER: İZMİR BOMBASI - İSTANBUL'A GÖRE BİR ŞEY EKSİK: TEMKİNLİLİK - DÜNYANIN EN HIZLI BÜYÜYEN KENTLERİNDEN - İZMİRLİLERİN GELENEKSELLEŞMİŞ KAHVALTISI: BOYOZ - STADYUMDAKİ TARİH - TÜRKİYE'DE FUTBOLUN OYNANDIĞI İLK ŞEHİR İZMİR - 35,5 ESPRİSİNİN KAYNAĞI Ayniyle vaki... Akşam saati Kıbrıs Şehitleri Caddesi'nde -ki bir nevi İzmir'in İstiklal Caddesi sayılır- kafede oturan iki kişi sohbetteler. Kulak misafirliği gereksiz bir merakın değil, hafiften yüksek sesle konuşmalarının sonucu. "Ya benim de İzmirli damarım tuttu tabii!" diyor genç kadın. Etraflarındaki bütün masaların ister istemez hakim olduğu detayların önemi yok, ama en kısasından özetlersek mevzu bir gönül meselesi, biraz baskıcı bir erkek arkadaş söz konusu. Karşısında oturan arkadaşı, "İzmirli damar"dan bahsederken girilen hafiften bitirim havadan pek hoşlanmışa benziyor, arkadaşının o cümleyi söylerken yaptığı el kol hareketlerini taklit ederek gülüyor epey. "Mahalle kızı" esprilerinin ardından soru geliyor: "Sen İzmir'in neresinde doğmuştun sahi?" Arkadaşının yanıtı gayet sakin: "Yok 16 yaşındaydım taşındığımızda, İzmir'de doğmadım ben." Tahminen 30'lu yaşların hemen başında görünüyorlar. Demek ki hem doğal, hem de biraz övünç barındıran bir edayla sahiplenilen o "İzmirli" kimliğinin oluşması aşağı yukarı son 16 yıla ait. Sohbetin geri kalanı nasıl seyretti bilinmez. Çünkü akşam vakti güneş batarken kalabalıklaşan caddeden gelen sesler insanı dışarı çağırıyor. Yol boyunca iki taraflı kafe, bar, lokanta, restoran, tatlıcı mebzul miktarda. Bir dükkandan çıkıp caddeye taşan ve uzayıp giden bir kuyruk var. Kuyrukta bekleyenler, henüz hayatlarında tek bir sefer bile check-up yaptırmamış, kan değerlerini kontrol ettirmemiş oldukları muhakkak bir yaş ortalamasına sahip. Muhteviyatı; top şeklinde, pudra şekeri kaplı, tereyağlı ince bir hamurun içine gizlenmiş akışkan kakaolu fındık kremasından müteşekkil bir tatlının peşindeler: Bomba. Yok, sıfat değil bu, sağlığı yerinde bir insanın insülin değerlerini zıplatacak kadar şeker yüklü tatlının ismi. Aslında geçmişi belki de on yılı bile bulmuyor bu tatlının. Ancak kısa sürede bir iptilaya dönüşmüş olması sebebiyle televizyonların gezgin yemek programları ve gazetelerin hafta sonu eklerinde verilen tarifler sayesinde çoktan geleneksel bir İzmir yiyeceği imajı yerleşmiş durumda. Aslında fazla da bir özelliği olmayan bu kalori bombasının mübadeleyle gelen Girit göçmenlerinin vazgeçilmezi diye bilindiği veya İzmirli Yahudilerin özel günlerinde yılda sadece birkaç kez yapıp dağıttığı yahut da İzmir'in Levantenlerinin bu kente ilk kez tanıttığı bir tatlı olduğu efsanesinin yayılıp herkesçe kabul görmesinin de eli kulağındadır muhtemelen. Çünkü İzmir biraz da böyle bir yer galiba. Hikayeler, efsaneler, ya da ülkenin diğer kısmından farklı bir geleneğin kökeni hakkında albenili bir izahat kolaylıkla kabulleniliyor olabilir. Üstelik tuhaf bir şekilde yolu bu şehirden hiç geçmemiş olanlar bu işte önceliği alıyorlar. Görünüşe göre halihazırda burada yaşayanlar da hemen "evet, kesinlikle öyle" demekten imtina etmiyorlar. Bomba kuyruğu hiç kısalmazken cadde üzerinde hünerini gösterip bozukluk kapmaya çalışan sokak müzisyenleri de adım başı yerli yerinde. Gürültüyse gürültü... İnsan kalabalığıysa insan kalabalığı. Hareketse hareket... Sanki İstanbul. Ancak gene de bu caddede o çağrıştırdığı İstanbul'a göre bir şey eksik: Temkinlilik... Onun eksikliği ister istemez belli oranda bir huzur duygusunu da beraberinde getiriyor. Çok da fark ettirmeden... Neredeyse son 20 yıldır ülke siyasetinden futbola, İzmir'in tuhaf bir yeri var tüm sohbetlerde. İşin ilginci bu kentle ilgili yargılar iki aşırı uç arasında salınıyor genelde. Ya bıkkınlık verici abartılı bir övgü, ya da insan aklını zorlayıcı bir tarafgirlik içinde tek boyutlu bir yergi. Hakikat hayatın birçok alanında olduğu gibi bu iki ucun orta noktasına yakın bir yerlerde olmalı muhtemelen. O halde en başa dönelim mi? İzmirli iki genç kadının kafede herkesi kulak misafiri kılarak yaptıkları o sohbete... "İzmirlilik" kimliğinde ve arkadaşına "biz buraya taşındığımızda 16 yaşındaydım" diyen kadının o cümlesinde ilginç istatistiki veriler gizli. Bugün İzmir'de yaşayanların yarıdan fazlası İzmir doğumlu değil. İzmir doğumlu olanların toplam nüfusa oranı yüzde 43 civarında. Geriye kalan yüzde 57'lik kesimin de yüzde 42'si Ege Bölgesi dışından başta Mardin, Kars, Erzurum ve Konya olmak üzere uzak illerden göç etmiş insanlardan oluşuyor. Geriye doğru gidersek; 1935'teki resmi verilere göre İzmir'de yaşayan İzmir doğumluların genel kent nüfusuna oranı yüzde 67'ydi. Daha yakın bir tarihe bakarsak henüz 2000 yılında bile kimliğinde doğum yeri olarak İzmir yazanlar kentin yüzde 52'sini oluşturuyordu. O halde şu soru kaçınılmaz hale geliyor. Keramet "İzmirli" diye yaratılan bir klişe tip ile değil de, bizzat şehrin, yani İzmir'in kendisiyle mi açıklanmalı? İzmirli akademisyen Prof. Melek Göregenli'nin uzun yıllardır sürdürdüğü ve zaman zaman basına da yansıyan araştırmalarına bakılırsa biraz öyle. Göregenli'nin Türkiye'nin en çok göç alan altı büyük şehrinde yaptığı saha araştırmalarının sonuçlarına göre göçmenlerin yaşamaktan en çok memnun olduğu ve geri dönmeyi istemediği şehir açık arayla İzmir. Rakamlar ve istatistiki verilerle vedalaşmadan önce çarpıcı son birkaç noktaya değinelim. Uluslararası raporlara yansıyan dikkat çekici bir gerçek var: İzmir 2011 yılında dünyanın en hızlı büyüyen kentleri sıralamasında dördüncü sırada yer aldı. 2014'te ise ikinciliğe yerleşti. Bütün bunların manası şu: Nüfusun gitgide artarak bugün dört buçuk milyona yaslanmış olması, konut kiralarının artış göstermesi, hızlı yapılaşma ve bir de trafik. Herkeste aynı yakınmaya denk gelmek olası: "İstanbullaşıyor muyuz?" Boş bir kaygı da sayılmaz. İstanbul'dan başka bir şehre göç edenlerin içinde İzmir'e yerleşenler 2010'da yüzde 5'i zor bulurken, 2018'de bu oran yüzde 15'e ulaşmış durumda. Son bir yıl içinde İstanbul'dan İzmir'e göç edenlerin sayısı 20 bine yaklaşmış görünüyor. Bu da son istatistiki verimiz olsun. Yüzyılların liman kentindeyiz sonuçta. İşi şimdi antikçağlara dek götürmeye gerek yok, ama son 300 sene bile, İzmir'in Akdeniz'de önemli bir ihraç limanı olarak önemli bir yer işgal ettiği, sayıları şimdi yok denilecek kadar azalmış olsa da Rum, Ermeni ve Yahudi nüfusun yanına Levantenleri eklediği yıllar. Kırılma noktası 1922. Savaşın sonu, büyük bir yangın, göç edenler, mübadeleye tabi tutulanlar; yani bugün olduğu gibi gidenler ve gelenler. İzmirlilerin gelenekselleşmiş kahvaltısı boyoz belki de gidenlerin giderken her şeyi yanlarına alamadığının ve gelenlerin de beraberinde bir şeyler taşıdığının ve her şeyin bu karmaşadan doğduğunun kanıtı gibi. Boyoz bilmeyenlere küçük, yuvarlak, bir yetişkinin kahvaltıda doymak için asla bir taneyle yetinemeyeceği, yanında da illa ki haşlanmış yumurtanın tercih edildiği bir börek olarak tarif edilebilir. İşin lezzet kısmı ayrı, ama bu geleneksel hamur işinin tarihi İzmirli kimliğine dair bize hayli ipucu verebilir. Gastronomi alanında da araştırmaları ve kitaplarıyla bir uzman olan İzmirli Nejat Yentürk'e kulak verelim o halde. İzmir'de boyozun kökenini kime sorsanız size "Yahudi işi" olduğunu söyleyecektir. Bugün yaşını başını almış eski boyoz ustaları da illa ki bir Yahudi ustadan el almıştır. Ancak Yentürk başka bir noktaya temas ediyor. Geçmişi 500 küsur seneye dayanan ve İspanya'dan Osmanlı'ya sığınan Yahudilerin bir zamanlar beraberlerinde getirdikleri Endülüs katmerinin bugünün boyozuyla artık aynı şey olmadığını anlatıyor. Endülüs katmeri dinlenme ve ibadet günleri şabat için hazırlanan bir yiyecek olarak üretilirken zamanla herkesten ilgi gördükçe ticari amaçla da üretilmeye başlanıyor. Zaman geçiyor, devirler değişiyor ve azalan Yahudi nüfus karşısında Balkan göçmeni börek ustaları işe dahil olmaya başlıyor. Yahudi ustalarından işin sırrını öğrenirken onlar da ustalarına serpme denilen kendi hamur açma yöntemlerini gösteriyorlar. Bu aynı zamanda seri üretime daha yatkın bir yöntem olduğundan kabul görüyor ve yıllar içinde bugünün boyozuna da geliniyor. "Dolayısıyla" diyor Yentürk, "boyozu bugünkü haline getirenler sadece Yahudiler değil, Rumeli ve diğer yerlerden göç etmiş börek ustaları. Boyoz da Akdeniz'in göçler tarihini kendi üzerinden anlatmaya imkan veren özgün bir tarif, bir Akdeniz mirası ve bir İzmir böreğidir". Bir şehrin yerel kültürüne bakmak için birinci durak mutfaksa, ikinci keşfedilecek yer stadyum olmalı herhalde. Hafta arası gayet şenlikli Alsancak caddelerinde tek tük de olsa formalı insanlar yürümekte. Formalar sarı-kırmızı; İzmir'in Süper Lig'deki tek temsilcisi Göztepe'nin renkleri. Çünkü bugün Yozgat Belediyespor ile Türkiye Kupası'nda oynanacak eleme maçı var. Alsancak'tan sırtı denize vererek içeriye doğru 15 dakikalık bir taksi yolculuğu bizi İzmir Atatürk Stadı'nın dibine kadar götürebilir. Geniş bir alanın ortasında heyula gibi yükselen bir beton yığını gibi duruyor stat. 1971 yılında o yıl İzmir'de yapılan Akdeniz Oyunları için hizmete açıldığında futbolun yanı sıra atletizm alanında da tüm Türkiye'nin en gelişmiş spor kompleksiydi. Uzun yıllar boyunca ülkenin en iyi çim sahası olduğu için milli maçlara da ev sahipliği yapmıştı. Koltuk düzenine geçildikten sonra kapasitesi 60 bine inse de, ilk yapıldığında 80 bin kişiydi ve Türkiye'de elektronik skorboarda sahip tek stadyumdu. İzmir Atatürk Stadı'nın İzmirliler için en unutulmaz günüyse 16 Mayıs 1981. Çünkü o gün 80 bin kişilik stat tamamıyla dolmuştu. Ertesi gün Ege Bölgesi'nin yerel gazetesi Yeni Asır'ın birinci sayfa manşeti "Bir Top ve 80 Bin Aşık" diye atılmıştı. 1980 nüfus sayımına göre İzmir'in kent merkezi nüfusu 1 milyondu. Dolayısıyla kendisi olmasa bile herkesin en azından bir tanıdığı, ya da yakını o gün oradaydı. Ancak gazete haberlerine göre, gerçek biraz farklı, çünkü o günkü maçı 60 bin 15 seyirci, 8 milyon 654 bin 700 lira ödeyerek izlemişti. Bu sayı ikinci lig maçı için bir rekor. Bu maç ikinci ligdeki iki takım, Göztepe ve Karşıyaka arasında oynanmıştı ve bir ikinci lig maçında bu kadar seyirci dünya üzerinde bile rastlanılmış değildi. Doğruluğu yanlışlığı bir yana, bugün bile bunu hakikat olarak görmeyen birini bırakalım, yaşı tutup da "o gün orada değildim" diyen birine bile rastlamak pek olası değil. Peki sonuç ne olmuştu derseniz, maç golsüz sona ermişti. Ve 60 bini aşkın insan bugün pek hayal edilemeyecek bir şekilde hiçbir hırgür yaşanmadan evinin yolunu tutmuştu. Sonraki haftaysa ligin son karşılaşmaları oynanmış, Karşıyaka Bandırma deplasmanında berabere kalırken, İzmir'de Balıkesirspor'u deviren Göztepe averajla ipi göğüslemişti. Pek bilinmese de İzmir Türkiye'de futbolun ilk oynandığı şehirlerden biri. Cumhuriyet öncesi burada mukim İngilizlerin topa ayak vurduğu şehrimiz. Elbette Türklerin kurduğu bir takımın İngilizleri dize getirdiğini anlatan meşhur "Zafere Kaçış" filmi senaryosu gibi efsaneler de mevcut. Hatta bu maçın yapıldığı ve o zamanlar İngiliz tüccarların gözde semti olan Bornova'da bunun anısına yapılmış bir heykel bile dikili. Maça girmek için hareketlenen bazı taraftarların üzerindeki tişörtlerde dikkat çekici bir ibare var: "Tam 35". 35 İzmir'in plakası işin o kısmı anlaşılır, ama "tam" da nereden çıktı? Mesele Karşıyaka, ya da daha doğru ifadeyle Karşıyakalılıkla ilgili. İzmir'in plakası 35 olabilir ama Karşıyaka'nın gayrıresmi plakası 35,5. O halde maç saati geldiğinde Göztepelileri stada uğurlayıp, Alsancak Garı'ndan vagona atlayıp Karşıyaka'ya geçmenin tam sırası. İzmir bir demiryolu kenti. Bugün kentiçi raylı sistem uzunluğunda İstanbul ve Ankara'yı az farkla geride bırakıyor olması bir yana, İzmir demiryolu taşımacılığının Türkiye topraklarında ilk başladığı yer. Basmahane Garı'ndan ilk tren 1865 yılında yola çıktı. Temel amaç, İzmir Limanı'na incir, üzüm, pamuk ve boya sanayiinde hammadde olarak kullanılan meşe palamudu taşımaktı. Develerle uzun süren, daha zahmetli ve pahalı bu taşıma işi demiryolu sayesinde hızlanmıştı. O yılların Avrupa'sında İzmir denildiğinde akla gelen ilk şey Akdeniz'in sihirli meyvesi incirdi. Karşıyaka'da mekanlarda televizyonlar Göztepe'nin o sırada oynadığı maçı naklen veren kanallara ayarlanmış olsa da, pek ilgi gösteren yok. Özellikle de Göztepe kendisinden hayli zayıf rakibi karşısında golleri bulduktan sonra. Girilen her yerde küçük, ya da büyük bir Karşıyaka arması ya da flaması istisnasız asılı. Bu semt işte o üzerine çok konuşulan İzmirlilik mefhumunun kırılmaya uğradığı yer. Çünkü burada kimse İzmirli değil, herkes Karşıyakalı. İzmir sanki burunlarının dibindeki komşu bir il gibi. İstanbul'un plakası 34, İzmir'in 35. Karşıyaka kendine biraz farklı bir yer bulmuş; 35,5 esprisinin kaynağı bu. Sahil boyunca geniş yeşil alanlar şezlongunu almış, sanki evinin terasında, balkonunda oturur gibi yiyip içen insanlarla dolu. Bir kent merkezinden ziyade küçük bir sayfiyenin ortasındaymış gibi her şey. İstanbul'dan farklı olan ne var derseniz, göze ilk çarpan eksiklik şu: Mangal dumanı hiç yok. Tam karşıda körfezin diğer yakasında da şu anda aynı hayat yaşanıyor. Ama buradakilere sorarsanız orası ayrı bir şehir, hatta aynı dilin konuşulduğu farklı bir ülke. Memleket üzerinde yeteri kadar ciddisine sahipken insanın pek de ciddiye alamadığı tamamen tuhaf bir kimlik çatışması! Fakat siz yine de fazla hafife almayın, Karşıyaka çarşısına üzerinizde sarı kırmızı Göztepe formasıyla girmeyin. Körfezin diğer yakasına geçerken de yeşil kırmızı renklere sahip olmamaya özen gösterin. Tedbir iyidir! Karşı kıyıda, 1925'te Göztepe kulübü kurulduğunda İzmir'in bugün halen varlığını sürdüren dört kulübü vardı. 1912'de kurulan Karşıyaka 13 yaşındaydı. 1914'te kurulan Altay'ın ardından 1923'te İzmirspor ve Altınordu sahalara adım atmıştı. Efendilik ve ağırlıklarıyla tanınan Alsancak'ın Altay'ının "35-35,5" kamplaşmasına cevabı "Gerçek 35". Metin Oktay'ı yetiştiren ve İstanbul'un Kasımpaşa semtinin İzmir'deki karşılığı olan Eşrefpaşa'nın takımı İzmirspor ise "Harbi 35"i kendine slogan yapmış durumda. Altınordu'ya gelince... Son yıllarda kurduğu futbol okulları ve oyuncu yetiştirme yöntemleriyle dünya futbol basınında kendine dikkat çekici bir yer bulan kırmızı-lacivertlilerin "plaka kavgasında" hiç gözleri yok. Onların sloganı biraz uzun: "İyi birey, iyi vatandaş, iyi futbolcu." En son geçen yılın Eylül ayında santrfor Hüseyin Atakan'ı üç maç kadro dışı bırakmaları spor basınında büyük yer bulmuştu. Kulüpten yapılan açıklamaya göre golcü oyuncunun hatası o hafta attığı bir golün ardından sevinç gösterisini rakip tribün önünde yaparak karşı tarafı rencide etmiş olmasıydı. İzmir Körfezi'nin Güzelyalı semtinin Göztepe'yle futbol rekabetine dahil olduğunda yıl ise 1925'ti. Çok değil üç yıl öncesinde Türk ordusu İzmir'e girdiğinde Mustafa Kemal Güzelyalı'da bir köşkün bahçesinde neredeyse bir ay boyunca söndürülemeyecek olan büyük yangından gökyüzüne yükselen dumanları seyretmişti. Üstelik hayatında önemli bir dönemecin başlangıcı olacak bir sohbetin eşliğinde. Güzelyalı'dan meşhur tarihi Kemeraltı Çarşısı'nın da olduğu İzmir'in merkez üssü Konak'a doğru gelirken Güzelyalı'nın hemen dibinde Karantina semti var. 1846'da İzmir Limanı'na giren gemilerin veba, kolera gibi salgın hastalıklara karşı tam burada hastalık olup olmadığının anlaşılması için 40 gün bekletilmesine karar verilmiş, bir karantina binası inşa edilmiş. O dönemde semtte 517 ev olduğu da kayıtlara girmiş. Bölgenin nüfusu Müslüman, Hıristiyan ve Yahudi olarak tamamen karışıkmış. Atila İlhan'ın şiirini okumadıysanız da belki Timur Selçuk tarafından bestelenen şarkısını dinlemişsinizdir. Hani "Bir gül takıp da sevdalı her gece saçlarına / Çıktı mı deprem sanırdın 'Kara Kız' kantosuna / Titreşir kadehler camlar kırılır alkışlardan / Muammer Bey'in gözdesi Karantinalı Despina..." diye başlar. İzmir'in o dönemdeki en zengin ailelerinden biri ola Uşakizadelerin oğlu Muammer Bey'in bu herkesin diline düşen yasak aşkı Yunan işgali başlayıp da sevgilisi Despina'nın kendisi yerine Yunanlı Albay Zafiru'yu tercih etmesiyle kırık bir aşk hikayesine dönüşüvermiş. Muammer Bey'in ailesi taşradan bugün olduğu gibi geleceğini aramak için İzmir'e göç etmiş bir aileydi. İki bin develik taşıma kapasitesiyle Aydın'dan İzmir Limanı'na nakliye işi çok kazanç getirmişti kendileri ve 1860'da Göztepe'de bir köşk yaptırmışlardı kendilerine. Tuhaf bir tesadüf o dönemde demiryolu inşaatı da başlamıştı İzmir'de. Demiryolu Kasaba ve Aydın'a kadar uzandığında develere pek ihtiyaç kalmayacaktı. İngilizlere ortaklık teklif ettiler, ama reddedildiler. Sonrası develerle lokomotiflerin büyük rekabeti... Develer ikiye katlandı, 4 bin develik kapasite fiyat kırarak İngiliz demiryolu şirketiyle büyük bir ekonomik kavgaya girişti. Sonunda bu işin kazananı olmayacak diyen İngiliz şirket, Uşakizadelerle ortaklık anlaşmasını imzalamaya razı geldi. Nazım Hikmet'in meşhur "Mavi Gözlü Dev" şiirinde "O mavi gözlü bir devdi / Minnacık bir kadın sevdi / Kadının hayali minnacık bir evdi / bahçesinde ebruli / hanımeli açan bir ev" diye tarif ettiği ev de Mustafa Kemal'in 1922 Eylül'ünde misafir olarak ağırlandığı Uşakizade Köşkü'ydü. Mustafa Kemal, eşi olacak Latife Hanım'la o günlerde bu evde tanışmıştı. 16 günlük misafirliğinin ardından Atatürk'ün yolu bu köşke 14 Ocak 1923'te Zübeyde Hanım'ın Uşakizadelerin Karşıyaka'daki çiftliklerinde vefat etmesinin ardından yeniden düşecekti. Ve bu kez 29 Ocak 1923 günü Göztepe'deki bu köşkte kıyılan nikahla Latife Hanım'la dünya evine gireceklerdi. Latife Hanım'ın babası, Karantinalı Despina'nın aşığı Muammer Bey'in ta kendisiydi. Bugün İzmir'de iki Latife Hanım Köşkü var. Biri müze olarak ziyaret edilebilen Karşıyaka'daki. Göztepe'deki köşk ise bizzat hayatta olan Latife Hanım'dan kiralanarak 1951 yılından İzmir Özel Türk Koleji'ne dönüştürüldü, 2001 yılında da müzeye çevrildi. Hem Karşıyaka, hem de Güzelyalı sahilinde eski köşkler bir elin parmakları kadar artık. Yerlerinde apartmanlar yükseliyor. Göç aldıkça büyümesi gereken İzmir'de yeni bir ikilem var şimdi. Var olan kent yükseltilecek mi, yoksa yanlara ve geriye doğru mu genişleyecek? Şimdilik ikisi de oluyor gibi. 1922'deki yangının 100'üncü sene-i devriyesine az kaldı. Nüfus artarken İzmir topraklarına dahil olanları kendine benzetmekte yine mahir olabilecek mi? Bunlar şimdilik belirsiz. - BİSİKLETE BİNİN: İzmir bir bisiklet şehri. Kent içindeki bisiklet yollarının toplam uzunluğu 52,7 kilometre. Körfezin bir ucundan diğer ucuna deniz kıyısı boyunca bisikletle gezmeniz mümkün. Belediyenin bisiklet kiralama istasyonları saati 2,6 liraya bunun için sizi bekliyor. Hat kuzey ucunda hayvanların kafes arkasında tutulmadığı Sasalı Doğal Yaşam Parkı'nda başlıyor, güneyde Sahilevleri'nde son buluyor. - FUAR'DA SU BİSİKLETİNE BİNİN: Karada pedal çevirmek sıkılırsanız, Fuar alanındaki yapay göl içerisinde dolaşabileceğiniz su bisikletleri de mevcut. Belki de İzmir Fuarı'nın kuruluşundan beri değişmeyen geleneklerinden biri. - DALGALI KALDIRIMDA YÜRÜYÜN: Kordon'da yürümeden İzmir'den dönmek zaten mümkün değil, ama meşhur dalgalı kaldırımları atlamayın. 1952 yılında Avrupa Güzellik kraliçesi seçilen Günseli Başar'ın Rio de Janerio'nun Coppacabana sahilinde görüp dönemin İzmir Belediye başkanının eşi Faruk Tunca'ya anlatması üzerine Kordon boylu boyunca dalgalı kaldırımla tanışmış. Bugün maalesef bir kilometreden biraz az bir kısmı yerinde duruyor. - VARYANT YOKUŞU'NU İNİN: Eşrefpaşa'dan Konak Meydanı'na dik yamacı kıvrılarak inen Varyant, en güzel İzmir manzaralarından birine sahip. Üstelik yol boyunca eski evlerle dolu merdivenli dar sokaklar, Oyuncak Müzesi ve mola verilebilecek bir çay bahçesi de var. Yokuş bittiğinde İzmir Arkeoloji Müzesi de sizi bekliyor olacak. - BOYOZ VE FIRINLANMIŞ YUMURTAYLA KAHVALTI YAPIN: Bunun için en iyi adres Kıbrıs Şehitleri Caddesi'ndeki Dostlar Fırını. Sadesinin yanında enginarlıdan Ege otlusuna, patlıcanlıdan çikolatalıya 14 farklı çeşit sizi bekliyor. Üstelik yanında artık bulunması pek kolay olmayan kavun çekirdeğinden yapılan geleneksel içecek sübye içmek de mümkün. - ASANSÖRE BİNİN: Bildiğiniz asansörleri unutun. Bu başka. Güzelyalı'da deniz kıyısındaki Mithat Paşa Caddesi ile bir üst paralelindeki Halil Rıfat Caddesi arasındaki kod farkı 58 metre. Aradaki merdiven tam 155 basamak. 1907 yılında İzmirli Nesim Levi buraya bir asansör inşa ettirmiş. Bu şehir asansörünün dünyada az örneği var, Türkiye'deyse tek. Tarihi Asansör'e giden sokak da 1960'larda dünya çapında ün yapan İzmirli şarkıcı Dario Moreno'nun adını taşıyor. - KADİFEKALE'YE ÇIKIN: İzmir'in Saat Kulesi'nden sonraki ikinci simgesi. Kente tepeden bakan kuşbakışı bir manzaraya sahip. Tarihi Büyük İskender'e dayanıyor. Zirvesinde kalenin kurulu olduğu Pagos Tepesi'nden mülhem her pazar günü burada Pagos Pazarı kuruluyor. - LOKMA YİYİN: İstanbul başta olmak üzere büyük kentlerde son yıllarda bir lokma çılgınlığını yaşanıyor. Burası lokmanın anavatanı. O yüzden lokma yemeden dönmek eksiklik olur. - BİZİM LOKANTA'DA YEMEK YİYİN: Esnaf lokantası merakınız varsa, Kemeraltı'ndaki şöhreti zirve yapmış Bizim Lokanta'ya uğramanız şart. Küçük bir yer olduğu için 12.00-13.00 arası kapıda sıra beklemeniz kaçınılmaz. Nohutlu işkembe ve balık çorbası çok meşhur. Böğürtlen hoşafı, kaymaklı enginar tatlısı gibi esnaf lokantası mönüsünde pek rastlanmayan lezzetler de mevcut. Madem Kemeraltı'na girdiniz, sokaklarında enva-i çeşit dükkanın dizili olduğu tarihi çarşıda kaybolacaksınız. Yemekten sonra damla sakızlı Türk kahvesi içmek için Hisarönü'nü bulun, Kızlarağası Hanı'nda antikacılara bakın. - TREN YOLCULUĞU YAPIN: Basmane Garı'ndan kalkan trenlerle İzmir'in dış ilçelerine, hatta Aydın'a, Denizli'ye kadar gitmeniz mümkün. Yakın mesafede Ödemiş ve Tire'yi gözünüze kestirin. Türkiye'nin en eski demiryolunda yol boyunca eski demiryolu binaları, istasyonları sizi karşılayacak. Kendinizi bir anda yıllar öncesine ışınlanmış bulacaksınız. Klasik Ege köyleri, mimarisi ve tarım alanları. İzmir'in aynı zamanda böylesi bir tarım şehri olmasına şaşırabilirsiniz. Tire trenle iki saat mesafede.


Kahramanmaraş'ta 6 Şubat sabahı meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki deprem, 1939 Erzincan depreminden bu yana ülkemizde kaydedilen en büyük deprem olarak tarihe geçti. 1939 Erzincan ve 1999 İzmit depremleri, Kuzey Anadolu Fayı'nın ürettiği depremlerdi. Kahramanmaraş depremi ise Türkiye'nin diğer önemli fay zonu olan Doğu Anadolu Fayı'nda meydana geldi. Atlas'ın bilim insanlarının katkılarıyla hazırladığı Türkiye Deprem Atlası ile bu zonun deprem geçmişine bakalım. Doğu Anadolu Fay Zonu, kuzeydoğuda Bingöl ilinin Karlıova ilçesinden başlayıp güneybatıda Hatay'a kadar uzanan yaklaşık 600 km uzunluğa sahip sol yanal doğrultu atımlı bir fay zonudur. Kuzey Anadolu Fay Zonu ile birlikte Türkiye'nin en önemli iki fay zonundan biridir. Doğu Anadolu Fay Zonu'nun adlandırılması, 1971 yılında Bingöl'de meydana gelen 6.8 büyüklüğündeki depremin akabinde, eski adıyla Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü jeologlarından Esen Arpat ve Fuat Şaroğlu tarafından 1972 yılında yapıldı. Aynı araştırmacılar 1975 yılında, bu fay zonunu oluşturan parçaları detaylarıyla çalışarak, fayın bölgesel ölçekte haritasını da ilk kez ortaya koydular. Sağ yanal doğrultu atımlı bir fay olan Kuzey Anadolu Fayı ile Karlıova'da kesişen Doğu Anadolu Fay Zonu, tıpkı Kuzey Anadolu Fay Zonu gibi Arabistan Levhası ile Avrasya Levhası arasında meydana gelen kıtasal çarpışma ve izleyen sıkışma sürecinin bir ürünü olarak gelişmiş. Kuzeydoğuda Karlıova'dan başlayan Doğu Anadolu Fayı, Adıyaman ilinin Çelikhan ilçesine kadar, dar bir vadi şeklinde uzanıyor. Çelikhan'dan güneybatıya doğru ise daha geniş bir alanda etkisini gösteriyor. Fay zonu boyunca değişik boyutlarda fay vadilerine, fayın kendi örgüsü içerisinde büklüm ve sıçrama yaptığı alanlarda gelişen çöküntü ve tepelere, fayın kesip ötelediği birçok akarsu yatağında sapmalara rastlamak mümkün. Ayrıca fayın ana hattının üzerinde farklı derinliklere sahip, her biri doğa harikası olan birçok göl de bulunuyor. Kuşkusuz bunların arasında en önemlisi Elazığ il sınırları içerisinde, bin 248 metre rakımda bulunan 81 kilometrekarelik Hazar Gölü. Doğu Anadolu Fay Zonu'nun güneybatıya doğru devamında, Adıyaman il sınırları içerisindeki Gölbaşı Gölleri Tabiat Parkı'nda bulunan Gölbaşı, Azaplı ve İnekli gölleri ise yine bu fayın ürünü olan çöküntüler içerisindeki daha küçük ve sığ göller. Bütün bu güzellikleri, GPS verilerine göre yılda yaklaşık 10 mm'lik kayma hızına sahip Doğu Anadolu Fay Zonu'nun, insan ömrüne göre oldukça uzun, ancak jeolojik olarak oldukça kısa bir zaman diliminde ortaya çıkardığını bilmek, bu fayın ayrı bir özelliği. Kuşkusuz bu hareketlilik her zaman sessiz ve sakin bir tonda gerçekleşmiyor. 19'uncu yüzyılda birçok şiddetli depreme kaynaklık eden Doğu Anadolu Fay Zonu'nun 1866 yılında Karlıova-Bingöl, 1874'te Palu-Hazar Gölü ve 1893'te yol açtığı Çelikhan-Erkenek depremleri, olasılıkla 7 büyüklüğünü aşan depremlerdir. Tarihsel deprem geçmişi son yüzyıldaki aktivitesine göre daha fazla olan Doğu Anadolu Fay Zonu'nun meydana getirdiği depremlerin şiddetlerinin izlerini, fay zonu üzerinde bulunan birçok kentin tarihi yapılarında görmek mümkün. Palu Köprüsü bunların arasında ilk akla gelenlerden biri. Dahası, eldeki veriler Palu yerleşiminin tarihsel olarak ilk kuruluşundan günümüze değin doğal sebeplere bağlı olarak yerleşim yerini birçok kez değiştirdiğine işaret ediyor. Aktif faylar, ülkemizde halen kaynaklık ettikleri depremlerin şiddetleri ve verdikleri zararla anımsanıyor. Ancak bu yıkıcı etkileri gerekli mühendislik çözümleriyle azaltmayı başardığımızda, geriye az önce kısaca değindiğimiz doğal güzellikler kalacak. Doğu Anadolu Fay Zonu boyunca hareketliliğin oluşturduğu birbirinden güzel yüzey şekillerini ve doğaya kattığı zenginlikleri fark etmek, doğanın bu yıkıcı gücüne karşı bakış açımızı tamamıyla değiştirecek. Ancak o güne kadar Doğu Anadolu Fay Zonu'nun yakın gelecekte de büyük depremler oluşturabileceği gerçeğini göz ardı etmeden, bilgimizi ve tedbirlerimizi artırmamız en doğru yaklaşım olacak. Not: Bu yazı, 2020 tarihli Türkiye Deprem Atlası'ndan kısaltılarak siteye aktarılmıştır.


Kamp yapacağınız alanın seçimi, konforlu bir kamp yapmanın en önemli adımlarından biridir. Kamp alanınızı seçerken, öncelikle güvenliği göz önünde bulundurmalısınız. Kamp yapacağınız bölgenin doğal afet riskleri, çevre kirliliği, vahşi hayvanlar veya su kaynakları gibi faktörlerini inceleyin. Ayrıca, kamp alanınızın genişliği, zemin yapısı ve ulaşım imkanları gibi özellikleri de önemlidir. Geniş ve düz bir alan, kamp için ideal bir yerdir. Konforlu bir kamp yapmak için doğru kamp malzemelerini seçmek çok önemlidir. Çadır, uyku tulumu, mat, yemek masası, sandalye, çanta ve diğer malzemelerin kaliteli ve dayanıklı olması gerekmektedir. Ayrıca, kamp malzemelerinizi kullanmadan önce, su geçirmezlik, nefes alabilme ve dayanıklılık gibi özellikleri kontrol etmeniz gerekmektedir. Kamp yaparken yiyecek ve içecekleri doğru şekilde saklamak sağlığınız için son derece önemlidir. Yiyecek ve içeceklerinizi kapalı bir alan içinde saklamak, böceklerin ve hayvanların erişimini engelleyecektir. Ayrıca, yiyeceklerinizi taze tutmak için buzdolabı ya da soğutucu kullanabilirsiniz. Ayrıca, su kaynaklarından aldığınız suyu mutlaka kaynatın ya da su arıtma cihazı kullanın. Konforlu bir kamp yapmak için kişisel hijyeninize dikkat etmeniz gerekmektedir. Temiz su kaynaklarına erişim sağlamak, sabun ve su kullanmak, tuvalet ihtiyacınızı giderirken uygun alanları tercih etmek, sağlık açısından son derece önemlidir. Ayrıca, elinizde antiseptik jel bulundurarak, ellerinizi sık sık temizlemek enfeksiyon riskini azaltacaktır. Kamp yaparken doğru şekilde giyinmek çok önemlidir. Hava koşullarına uygun giyinmek, sıcaklığı ve nem seviyesini kontrol etmek için gereklidir. Sıcak havalarda hafif ve nefes alabilen kıyafetler tercih etmeniz gerekirken, soğuk havaları küçümsemek ve "bunlar yeter" diye düşünmek bazen ağır hatalara neden olabilir. Bu sebeple, doğaya çıkacağınız zaman, bu konuda uzmanlaşmış ve özel olarak doğa şartlarına karşı ürün geliştiren markalardan kıyafetler seçmenizi tavsiye ederiz. İhtiyacınız olan her ürünü bulabileceğiniz çok zengin seçenekli alışveriş platformu Hepsiburada. com üzerinden kamp aktivitileri için aradığınız tüm ürünlere de ulaşabilirsiniz. Hatta dilerseniz bir akıllı saat veya iPhone 13 ya da Redmi Note 10 Pro almak için de Hepsiburada. com'u ziyaret etmenizi öneririz.


Her yıl ekim ayında Kapadokya'da düzenlenen Türkiye'nin katılımcı sayısı açısından en büyük yarışı Kapadokya Ultra Maratonu'nun bu yıl yapılmayacağı açıklanmıştı. 5 bin kişinin koştuğu büyük yarış yerine bu kez Türkiye'nin en iyi ultra maraton koşucularından Mehmet Soytürk bir rekor denemesi gerçekleştirdi. Hem yarışın yeniden hatırlanması, hem de koşucuları motive etmesi amacıyla yapılan 63 kilometrelik koşuyu Soytürk 5 saat 20 dakikada tamamladı. Salomon Türkiye Koşu Takımı sporcusu Mehmet Soytürk, "Breaking5" adı verilen rekor denemesi Kapadokya'da yeniden ultra-trail heyecanı yaşanmasını sağladı. Sabah 07.00'de Ürgüp Meydanı'ndan start alan Soytürk, parkur boyunca Salomon Türkiye Koşu Takımı sporcularının moral desteğiyle koştu ve parkuru 5 saat 20 dakika ve 33 saniyelik derece ile tamamladı. Breaking5 boyunca görevli sağlık ekipleri Soytürk'ün verilerini de inceledi. "Uzun süreli hazırlıkların ardından bir kez daha Kapadokya'da olmaktan dolayı çok mutluydum. Daha önce 2018 yılında bu parkuru koşmuş ve rekor sahibi Moritz auf der Heide'nin arkasında ikinci olmuştum. Bugün parkurun bazı bölümlerinde tek başıma koşmanın dezavantajlarını yaşadım. Özellikle Akdağ tırmanışı hayli zorlu oldu. Ancak elde ettiğim sonuç, geçtiğimiz yılın birincisinden çok daha iyiydi. Kutluad, Argeus Travel & Events ile birlikte gerçekleştirilen büyük yarışmaya gelecek yıl da destek vermeyi sürdüreceklerini söyledi.


Mehmet Soytürk'ün "Salomon Cappadocia Ultra Trail"in 63 kilometrelik parkurunu beş saatin altında bitirme hedefiyle hazırlandığı BREAKING5'a çok kısa bir süre kaldı. Salomon Türkiye Koşu Takımı sporcusu Soytürk, 17 Ekim 2020 Cumartesi gerçekleştirilecek BREAKING5 etkinliğinde rekoru kırabilirse 5 saat 5 dakika ve 51 saniyelik orta parkur rekorunu geçmiş olacak. Salomon Türkiye'nin isim sponsoru olduğu Salomon Cappadocia Ultra Trail, Covid-19 salgını sebebiyle bu yıl gerçekleştirilemese de Argeus Travel & Events ile birlikte Kapadokya'da yeni bir organizasyon hayata geçiriliyor. BREAKING5 ismiyle gerçekleştirilecek organizasyonda Salomon Türkiye Koşu Takımı sporcularından Mehmet Soytürk, Salomon Cappadocia Ultra Trail'in 63 kilometrelik orta mesafe parkurunu 5 saatin altında tamamlamaya çalışacak. 63 kilometrelik parkur rekoru, 2018 yılında Alman atlet Moritz auf der Heide tarafından 5 saat 5 dakika 51 saniye ile kırılmıştı. Yeni denemesi, Ürgüp Meydanı'na kurulacak alanda 17 Ekim 2020 Cumartesi günü 07.00'de başlayacak. Mehmet Soytürk, parkur boyunca sırasıyla İbrahimpaşa, Uçhisar, Göreme, Çavuşin ve Akdağ noktalarını geçip tekrar başlangıç bölgesi olan Ürgüp'e ulaşacak. Soytürk 2018 yılında Salomon Cappadocia Ultra Trail'e de katılmış, genel klasmanı ikinci sırada tamamlamıştı. Soytürk'ün istasyonlar arasındaki geçişleri, koşu boyunca üzerinde taşıyacağı çip vasıtasıyla anlık olarak online platformdan takip edilebilecek. Rekor denemesine şahit olmak isteyen sporseverler Salomon, Suunto ve Salomon Cappadocia Ultra Trail sosyal medya sayfalarından yapılacak canlı yayınlarla, Salomon BREAKING5'ı anlık takip edebilir.


Sözlerinin devamında, 1850'lerde karbondioksidin iklim için önemini ilk defa tespit eden bilim insanlarının öngörüleri karşısında şaşırdığını söylüyor. O dönemde, yüzeyine ulaşan güneş ışığı miktarı göz önüne alındığında, gezegenin olması gerekenden 33 C daha sıcak olduğu zaten hesaplanmıştı. İngiltere'den John Tyndall ve ABD'den Eunice Foote, atmosferin hemen hemen hepsini oluşturan azot ve oksijenin, Dünya'nın sıcaklığını etkilemediğini gösterdi; çok az miktarda bulunan metan, karbondioksit gibi gazlar ise ısıyı tutarak gezegeni sıcak tutuyordu! Prof. West, "Bugün karbondioksit seviyesi insanlık tarihinin herhangi bir zamanındakinden daha yüksek" diyor ve bilim insanlarının çoğunun, Dünya'nın ortalama yüzey sıcaklığının 1880'lerden bu yana yaklaşık 1 derece C arttığı konusunda hemfikir olduğunu belirtiyor. ABD'nin New Mexico Üniversitesi'nden jeokimyacı Prof. Tobias Fischer, günümüzde insanların bir yılda havaya saldığı karbon miktarının Dünya'nın tüm volkanik bölgelerinden salınanın yaklaşık 100 katı olduğunu söylüyor. Sanayi Devrimi'nden önce yüzde 0,028 olan atmosferdeki karbondioksit oranı bugünlerde yüzde 0,041. Yüzde olarak bakıldığında bu küçük bir değişim. Ancak bu orandaki küçük artışların bile önemli etkileri olması bekleniyor. Eylül ayında ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nden yapılan açıklamada, küresel enerji talebinin artmaya devam etmesi ve çoğunlukla fosil yakıtlarla karşılanması durumunda karbondioksit oranının yüzyılın sonunda yüzde 0,09'u geçebileceği belirtildi. oksijen kullanan mikroorganizmalar yapılarındaki organik karbonu tüketiyor ve havaya karbondioksit salıyor.


Ayasofya'dan sonra Kariye Müzesi'nin de cami olarak ibadete açılmasına karar verildi. İstanbul'da yaşayan pek az kimsenin bildiği, ama herkesin mutlaka en az bir defa görmesi gerektiğine inandığımız Edirnekapı'daki Kariye Müzesi, kentin tarihsel kültürü bakımından bir mihenk taşıdır. Kiliseye bugünkü görkemini, İmparator II. Andronikos döneminde yaşamış tarihçi, hümanist ve logothetes, yani devlet adamı Theodoros Metokhides kazandırdı. Metokhides'i bugün buradaki harikulade mozaik tablolardan birinde görebiliyoruz. Üstünde bu coğrafyada o dönem giyilen seçkin kıyafetlerle İsa'ya kilisenin bir maketini sunuyor. Khora, hem her köşesinde bir tılsım barındıran mimarisiyle önemlidir, hem de bir mozaik ve fresk sarayıdır. Bizans kiliselerinde tapınmak için yapılmış bölüme girmeden önceki dehliz olan dış narteksteki mozaikler birbirini izleyen bir dizge halinde Hazreti İsa'nın yaşamının belli başlı öykülerini anlatıyor. Bu bölümdeki "İsa Pantokratoros" mozaiğine hangi yönden bakarsanız bakın, İsa'nın bakışlarının sizi izlediğini görebiliyorsunuz. İç narteksteki mozaikler, doğumu öncesinden ve doğumundan başlayarak Meryem Ana'nın yaşamından kesitler sunuyor. Parekklesion, yani yan kilisedeki freskler ise Kitabı Mukaddes'ten sahneler tasvir ediyor. Khora'nın Bizans sanatının Rönesans öncesi Rönesans'ı olduğu pek çok sanat tarihçisinin ortak kabulüdür. Khora'nın içindeki mozaikler ve freskler yapılıncaya dek bu coğrafyadaki Bizans resim sanatı aşırı stilize, pek çok bakımdan derinlikten, ifade ve duygudan yoksun olarak değerlendiriliyor. Buradaki mozaikler sadece doğal, canlı, hareket duygusu veren; yüzleri temsil ettikleri olayların ifadesini taşıyan; renklerin, özellikle kırmızı ve mavinin geçmiş resim örneklerinden daha can alıcı biçimde kullanıldığı eserler olmakla kalmaz, arka planda da öyküler anlatan sanat yapıtları olarak karşımıza çıkar. Bu bakımdan Khora, Bizans resim sanatındaki değişiminin başlangıcı, Rönesans'ın en önemli habercisi sayılmaktadır. Tekrar Kariye Camiisi olarak anılacak yapıyı, sindire sindire gezmek isteyenlere, İstanbul üzerine çalışmış Murat Belge'nin haklı önerisini yinelemekte yarar görüyoruz: Gezmeye başlamadan önce, bu yapının mimarisini ve içindeki sanat eserlerini hakkını vererek incelemiş çalışmaları okumak, hem öyküleri birbirine bağlamak, hem de sanat eserlerini daha derinden algılamak bakımından yararlı olabilir.


Yaz sıcaklarının ardından hepimiz soğuk kış günlerine hazırlanıyoruz ve artık doğa gezilerimizde parkurun dışında mücadele etmek zorunda kalacağımız bir engelimiz daha olacak: Soğuk havalar. Eğer daha önce doğa gezilerine çıkmadıysanız, soğuğun çok önemli bir handikap olduğunu hatırlatalım. Sıcak havalar insanı sadece terletip bezdirirken, soğuk havalar kolayca hastalanmanıza ve hatta aşırı düşen beklenmedik soğuk havalar donma gibi ölümcül risklerin yaşanmasına neden olabilir. Hipotermi denilen ölümcül vücut ısısı düşüşü de birkaç dakika içinde hayati risk içine girmenize neden olabilir. O nedenle kış gezilerinde her zaman daha detaylı ve daha dikkatli bir hazırlık yapmalıyız. - Isı kaynağınızı yanınızda taşıyın Soğuk havanın ne zaman nereden vuracağı belli olmaz. Meteoroloji raporları bir bölge için uygun hava koşuları rapor ediyor olsa bile aynı bölgenin yüksek rakımlarında fırtınalar kopuyor olabilir. Gecelediğiniz noktada soğuk rüzgarlar tüm gece boyunca çadırınızı vurduğunda, buzdolabında uyuyormuşsunuz gibi hissedebilirsiniz. Dolayısıyla, acil durumlarda vücudunuza ısı verecek minik kimyasal cep sobalarını kullanabilirsiniz. İçinde jel bulunan bu minik sobalar, bir kullanımda yarım saate kadar ısı verebiliyor ve 1000 kez kullanıma kadar da ömürleri olabiliyor. Uyku tulumunuz henüz soğukken ve ayak parmaklarınız üşüyorken, minik bir cep sobası uyku tulumunuzun içini hızla konforlu bir sıcaklığa ulaştırabilir. Sonrasında zaten vücut ısınız sizi tulum içinde sabaha kadar koruyacaktır. - Giyim tercihleriniz çok önemli Kış dönemindeki gezilerde hem pratik ve kullanışlı, hem de sıcak tutan modeller arasında seçim yapmalısınız. Mümkünse rüzgarı geçirmeyecek kadar sık dokulu kazak, sweatshirt ve mont gibi kıyafetleriniz, yedekli olarak çantanızda olmalı. Bu amaçla, Şişme Mont, Sweatshirt Erkek ve Erkek Kazak modellerini incelemenizi tavsiye ederiz. - Ayaklarınızı koruyun İlk defa kış gezisine katılacaklar, ayakkabılarını ve ayak korumalarını ihmal ederler, ya da çok önemsemezler diyelim. Oysa ayakkabı üzerine geçirilecek basit bir tozluk yağmur ve kar suyunun ayakkabı içine sızmasını engelleyecektir. Tozluk olmadan çıkılan uzun yürüyüşlerde ise ayaklarınızın kısa sürede ıslandığını ve yürüyüş konforunuzun büyük oranda düştüğünü fark edeceksiniz. Eğer kar yürüyüşü yapıyorsanız, zaten soğuk kar suyu nedeniyle ayak parmaklarınızın donma tehlikesi geçirmesi de işten bile değildir. - Yedek yağmurluk Yanınızda her zaman, katlandığında fazla yer kaplamayan yedek bir yağmurluk taşımak, ani bastıran yağmurlara karşı güzel bir önlem olur. Çoğu zaman sizin dışınızda çantanızı veya başka eşyaları yağmurdan korumak için yedek bir yağmurluk ihtiyacı doğacaktır. Çantanızın bir gözünde, ağırlık ve hacim yapmayan naylon bir yağmurluk akıllıca bir önlem olur.


Kış şartlarında doğa gezileri belki, yaz gezilerinden bile daha keyifli olabilir. Yeter ki kış şartlarına karşı hazırlıklı olalım. Çamur, yağmur, rüzgar ve her an değişebilen sert hava koşullarına hazırlıklı olmalısınız. Öncelikle akıllı telefonunuzda uygun bir hava tahmin uygulamasıyla, hava şartlarını devamlı kontrol ederek, doğru önlemleri önceden almakta fayda var. Ayrıca, kış şartlarına uygun şekilde giyinmenizi de öneririz. Eğer gardırobunuz hazır değilse, erkek mont, erkek bot ve yağmurluk modellerini inceleyerek tarzınıza ve ihtiyaçlarınıza uygun bir seçim yapmanızı tavsiye ederiz. Yağmurlu havalarda, dere kenarlarında kamp yapmak genellikle riskli olur. Derenin üst traraflarında biriken yağmur suyu bir anda dereyi taşırabilir ve çevredeki köyler için çok olağan olan küçük bir dere taşkını sizin çadırınızı kilometrelerce sürükleyebilir, yaralanmalara ve ciddi kazalara yol açabilir. O nedenle, yazın çok sevdiğimiz dere kenarları yerine, yağmurlu havalarda su akış yollarından güvenli bir uzaklıkta kamp yapmakta fayda var. Kırsal bölgede, köy yollarında araç kullanırken her türlü sürprize hazırlıklı olmalı, alıştığınız normal hızlardan bile daha yavaş sürmelisiniz. Çünkü her köşe başından hiç beklemediğiniz bir hayvan önünüze atlayabilir, bir anda tonlarca ağırlığında bir dana kendini yola atabilir. Özellikle de akşam karanlık saatlerde direksiyon kullanıyorsanız, iki kere dikkatli olmalısınız. Kaldı ki, bu yollarda hiç beklemediğiniz bir anda bir çukur, iri bir taş, yağmurlu ve rüzgarlı havalarda tepelerden düşmüş iri bir kaya yolun ortasında sizi bekliyor da olabilir. Şehirden uzaklaştıkça hazır yiyecekler bulmak giderek zorlaşır. Pandemi nedeniyle restoranlar da büyük oranda kapanmışken, yeni keşfettiğiniz bir köyde, dünyanın en lezzetli yemeklerini yapan bir ustanın, günün birinde siz çıkıp gelirsiniz diye minik köy restoranının kapısında sizi yıllarca bekleyeceğine inanıyorsanız, hayat size ağır hayal kırıklıkları yaşatabilir. Bu tür gezileri, mümkün olduğunca bir "piknik" formatında düşünmelisiniz ve yemek istediklerinizi evden çıkmadan yanınıza almalısınız. Eğer aracınız bir SUV veya Crossover değilse, altı alçak şehir otomobilinizde, çamurlu köy yollarında şansınızı çok zorlamayın. Eğer yol derin tekerlek izlerine sahip çamurlu bir kıvama dönüşüyorsa, az sonra çamura saplanmak üzere olacağınızı aklınızdan çıkarmayın. O gördüğünüz derin tekerlek izleri, oradan zar zor geçen traktörün tekerlek izleri olacaktır ve traktörün bile bata çıka geçtiği bir yoldan sizin tatliş şehir otomobilinizin geçme şansı yok gibidir. Gezinizin sonunda çekici veya kurtarıcı çağırmak zorunda kalmadan daha makul bir yola geri dönmeye çalışın. Keşif güzel bir şey tabi ama altınızda şehir otomobili varsa siz yine asfalt yolun götürdüğü kadar keşfetmeye çalışın. Şimdi yılbaşı dönemi de yaklaşıyorken, ihtiyacınız olan tüm ürünleri bulabileceğiniz Hepsiburada. com platformunda uygun fiyatlı sayısız alternatif arasından aradığınız ürünlere ulaşabilirsiniz. Ayrıca yılbaşı ağacı seçmek için de Hepsiburada. com'un zengin ürün yelpazesini incelemenizi tavsiye ediyoruz. Kim bilir belki aradığınız erkek kazak modelleri veya Calvin Klein gibi markaların ürünleri için uygun bir kampanya ile karşılaşabilir, uzun zamandır almak istediğiniz diğer pek çok ürüne de kolayca sahip olabilirsiniz.


Doğada Starbucks bulamazsınız. Dolayısıyla, doğa yürüyüşlerine çıkarken, kahvenizi, çayınızı, sıcak içeceklerinizi termosunuzda hazır etmeniz gerekir. Ve özellikle de soğuk kış aylarında o termoslarda uzun süre sıcak kalan içecekler, üşüyen bedeninize ilaç gibi gelecektir. Farklı tasarımlarda ve renklerde üretilen bu termosları, tarzınıza uygun olarak seçtiğinizde, Instagram'daki paylaşımlarınızda da çok şık duracağına eminiz. Kar soğuklarında yürüyüşe çıkan doğa severler için botlar, hayati önem taşır. Sıcak, konforlu, güvenli, su geçirmeyen botlar, yürüyüşün işkenceye dönmemesi için hayati öneme sahiptir. Bu noktada kadın ve erkek bot modellerini inceleyerek, ayağınıza uygun bir bot seçebilirsiniz. Ayrıca evin çevresinde olağan spor aktivitileriniz için de erkek spor ayakkabı modelleri yeterli olacaktır. Ayağınızı koruma altına aldıysanız, size bir sır verelim, soğuk havaların insan vücudunu en çok vurduğu nokta genellikle boyun bölgesi olur. Eğer boynunuzu açık bırakırsanız, soğuk havada hızlıca şifayı kapabilirsiniz. Bu yüzden mutlaka kalın bir atkı veya tam koruma sağlayan bir boyunluk edinmenizi tavsiye ediyoruz. Tabi vücudunuzu sadece atkı korumaz, sıcağı bedeninizin çevresinde hapsedecek kadın veya erkek mont modellerini de inceleyebilirsiniz. Kimyasal veya benzinle çalışan, cepte taşınan ve insanların üşüyen ellerini ısıtmak için ısı yayan cep sobaları, keskin soğuklarda doğaya çıktığınızda üşüyen vücudunuzu ısıtmak için çok faydalı olacaktır. 8-10 saat boyunca vücudunuzun soğuğa yenik düşmüş bölgelerine ihtiyaç duyduğu ısıyı verebilen cep sobaları hem ekonomik hem de pratik bir çözüm olarak, her doğa severin cebinde olmalı. Gezinisi planlamak için seyahat portalı Hepsiburadaseyahat. com'u incelemenizi de tavsiye ederiz. Hepsiburadaseyahat. com ile tüm seyahatleriniz için uygun uçak bileti bulabilirsiniz. Dünyayı gezmek istediğinizde, İtalya uçak bileti konusunda bilgi alabilir veya lezzetli bir Antep gezisi için İstanbul Muğla uçak bileti aradığınızda, seyahatlerinizi Hepsiburadaseyahat. com ile rahatça planlayabilirsiniz.


Kirlilik ve küresel ısınma diğer sualtı canlıları gibi mercanları da giderek güçsüz düşürüyor. 2050'ye kadar mercan resiflerinin yüzde 90'ı yeryüzünden silinebilir. Ama Kızıldeniz'in kuzeyinde, Akabe Körfezi'nde mercan resifleri küresel ısınmaya karşı şaşırtıcı bir direnç gösteriyor. İsrail'in kıyı kenti Eilat'ta çalışmalarını sürdüren bilim insanları, mercanların sağlıklarını nasıl koruyabildiklerinin sebeplerini buldu. Okyanusun yağmur ormanları, sualtının canlı kayaları, denizlerin renkli bahçesi... Mercan resifleri yarattıkları zengin ekosistemle insanda her zaman merak, hayranlık ve saygı uyandırdı. Bu ilgi boşuna değil, sonuçta dünyanın okyanus alanlarının binde birini bile oluşturmayan mercan resifleri sualtı canlı türlerinin yaklaşık dörtte birine ev sahipliği yapıyor. Anthozoa sınıfının üyesi omurgasız deniz canlıları mercanların birbirinden farklı görünüm ve özellikte çok sayıda türü var. "Polip" adı verilen ve sudaki tek hücrelilerle beslenen mercan bireylerinin milyonlarcası bir araya gelip geniş koloniler oluşturuyor. Sert mercanlar, yumuşak mercanların aksine kalkerli yapılara sahip ve bunlar binlerce yıl boyunca üst üste birikerek mercan resiflerini oluşturuyor. Bu resifler kimi zaman adalar bile meydana getirebiliyor. Bu resif ekosistemlerinde sayısız mercan, balık, denizyıldızı, ıstakoz, karides, ahtapot, sünger, yosun türü ve nice deniz canlısı barınıyor, ürüyor ve besleniyor. Konunun tamamı Atlas'ın Kasım 2022 sayısında. Almak için tıklayın.


OBRUK Mağara Araştırma Grubu olarak 2014 yılında "Kayseri Yeraltı Yapıları Envanteri Projesi" için çalışmaya başladık. Kayseri Büyükşehir Belediyesi ve ÇEKÜL Vakfı ile birlikte, üçlü bir protokole bağlı olarak yürütülen proje, Kayseri'de bulunan tüm yeraltı yapılarını araştırmayı, ölçüp haritalamayı, fotoğraflayarak belgelemeyi içeriyordu. Her ne kadar projeye başlamadan önce ve çalışmalarımız sırasında yaptığımız araştırmalar antik Kapadokya'nın başkenti olan Kayseri'nin bugüne dek araştırılmamış sayısız kaya yerleşimi ve yeraltı şehrini barındırma olasılığını ortaya koysa da hiç kimse bu denli büyük ve uzun soluklu bir projeye adım atıldığını düşünmüyordu. Beş yıldır sürmekte olan projenin en önemli kısmı ise şüphesiz Koramaz Vadisi'ydi. Kayseri il merkezinin 30 kilometre doğusunda bulunan bu vadide toplam yedi farklı yerleşim mevcuttur. Bunlar doğudan batıya doğru Büyük Bürüngüz, Üskübü, Küçük Bürüngüz, Ağırnas, Dimitre, Vekse ve Ispıdın'dır. Büyük Bürüngüz'den Ispıdın'ın iki buçuk kilometre batısındaki Kayır Han Mevkii'ne dek toplam 16 kilometre uzunluğa sahip Koramaz Vadisi sadece Kayseri'nin değil, tüm Kapadokya'nın en uzun vadileri arasındadır. Hem doğal güzelliği, hem de kültürel ve tarihsel zenginliğiyle Türkiye'nin en özel vadilerinden biridir. Kapadokya'nın tümü gibi Kayseri'de de volkanik kayaçlar yüzyıllar, hatta binyıllar boyunca bu bölgede yaşayan halklar tarafından kazılarak yapılar oluşturuldu. Yörede yaşayanlar kayalara oydukları bu yapıları mezar, mesken, depo ve besi yeri olarak kullandı ve hatta bugün bile kullanıyor. Koramaz Vadisi'nin farklı noktalarında tespit edilen kaya yerleşimleri de Roma İmparatorluğu döneminden bu yana kesintisiz kullanılmış olmalıdır. Yerleşimlerdeki meskenlerin arasında yer alan kaya oyma kiliseleri referans alarak bu yapıların tümünün ilk inşa tarihini, kiliseler gibi 10 ila 11. yüzyıl aralığına tarihlemenin hatalı olacağını düşünüyoruz. Bu kaya yerleşimlerinin Hıristiyanlıktan çok önce mesken olarak kullanılmaya başlamış olması da olasıdır. Ne yazık ki bugün için elimizde bu tahminleri destekleyecek herhangi bir arkeolojik veri mevcut değil. Koramaz Vadisi'nde bugüne dek toplam 442 kaya oyması yapı, tarafımızdan araştırılıp haritalandı. Bu yapılar arasında hiçbiri daha önce incelenmemiş 46 kaya oyması kilise ve 6 yeraltı şehri de mevcut. Bu yeraltı şehirlerinin en büyüğü olan Bürüngüz Yeraltı Şehri ise 1273 metre uzunluğuyla Türkiye'de şimdiye dek tespit edilen en uzun yeraltı şehri ve Atlas'ın Ocak 2020 sayısında tarafımızdan yayımlandı. Ölçülen ve haritalanan diğer kaya oyması yapıların büyük bir kısmının mesken, güvercinlik veya besi yeri olmasına karşın, en az 11 yapının Roma kaya mezarı, 16 yapının ise antik çağda Columbarium olarak kazıldığı düşünülüyor. Özetlersek; Koramaz Vadisi'nde bulunan, kayalara oyulmuş tüm bu yapıların geçmişi en az 2 bin yıla, olasılıkla daha da eskiye dayanıyor diyebiliriz. Bu zenginliğinden ötürü Koramaz Vadisi 14 Nisan 2020 günü UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne kabul edildi. Bu kararın çıkmasında Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin desteği kadar ÇEKÜL Vakfı Koordinatörü Prof. Osman Özsoy'un olağanüstü gayretleri de etken oldu. OBRUK Mağara Araştırma Grubu olarak ümidimiz ve dileğimiz, UNESCO'nun bu kararı ile bağlantılı olarak Koramaz Vadisi'nde bulunan ve tarihi bin yıllarla ölçülen tüm bu yapıların acilen koruma altına alınması ve restore edilmesi.


Kendimi ve sevdiklerimi yeni koronavirüsten (COVID-19) nasıl koruyabilirim? Dünyanın dört bir yanında milyonlarca insanın gündeminde bu soru var. Hacettepe Üniversitesi'nden Dr. Ayşenur Beyazıt Üçgün tarafından Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz danışmanlığında gerçekleştirilen çalışma, virüse karşı yüzey ve çevre temizliği konusunda alınacak önlemler hakkında önemli bilgiler veriyor. Yeni koronavirüs (COVID-19), 2019 yılı Aralık ayının son günlerinden başlayarak hızla dünyaya yayıldı ve bir pandemi halini aldı. Hastalık bulaşını önlemek için alınacak önlemlerin başında kişisel hijyen uygulamaları, sosyal mesafe, vaka tespiti ve yönetimi, bulaş hızını düşürme amacıyla uygulanan çeşitli stratejiler yer alıyor. Virüsten korunmada kişisel önlemlerin yanında çevresel önlemler de öne çıkıyor. Hacettepe Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Çevre Sağlığı Yandal Uzmanlık Eğitim Programı Arş. Gör. Uzm. Dr. Ayşenur Beyazıt Üçgün, bu konuda önemli uyarılarda bulunuyor. Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz danışmanlığında hazırlanan çalışma, yüzey ve çevre temizliği konusunda alınacak önlemleri bir araya getiriyor. COVID-19, hasta kişinin öksürmesi, aksırması gibi yollarla ortaya çıkan damlacıklar aracılığıyla bulaşıyor. Bu damlacıkların saçıldığı çeşitli yüzeyler ve malzemelerle ellerin temas etmesi ve ellerin burun ve ağza götürülmesi hastalık bulaşına neden olabiliyor. Bu nedenle el hijyeni yanında çevremizdeki çeşitli yüzeyler, malzemeler, cihazlar gibi birçok eşyanın temizliği de çok önemli. Temizlik ve dezenfeksiyon uygulamalarında amaç damlacık bulaşmış yüzeyleri temizleyerek enfeksiyon ajanını etkisiz hale getirmek. COVID-19 yanında diğer solunum yolu virüslerinden korunmada yüzey ve eşya temizliği anlamında en iyi yol kirli yüzeylerin önce temizlenmesi ve ardından dezenfekte edilmesi. Özellikle işyerleri, toplu taşıma araçları, ortak kullanılan alanlarda çok kişinin dokunduğu yüzeylerin temizliği çok önemli. - Yüzey, elbise ve nesnelerin standart temizliği. - Ortak kullanımın mümkün olduğunca azaltılması. - Uygun havalandırmanın sağlanması. COVID-19'un dış ortama dayanıklılığına ilişkin kesin bilgiler henüz ortaya çıkmadı. Dış ortama dayanıklılığı malzemenin cinsine ve ortamın özelliklerine göre birkaç saatten birkaç güne kadar değişiyor. Bazı çalışmalarda hiçbir temizlik uygulaması yapılmadığında virüsün oda sıcaklığında alüminyum yüzeylerde 2-8 saat, metal yüzeylerde 5 gün, ahşap yüzeylerde 4 gün, cam yüzeylerde 4 gün, kağıtta 4-5 gün, plastik yüzeylerde 9 güne kadar, aerosol içinde kuru yüzeylerde 6 güne kadar aktivitesini sürdürebildiği bildirilmiştir. Buna rağmen virüs bu ortamlarda aktivitesini sürdürse de her zaman hastalık yapıcı doza ulaşamadığı bildirilmektedir. Yüzey özellikleri, temizlik uygulaması, nem, sıcaklık ve ortam havalandırması gibi faktörler virüsün aktivitesini sürdürmesinde etkili bulunmuştur. Bu kısıtlı bilgilere karşılık COVID 19'un dış ortama dayanma süresi net olarak bilinmemektedir. Çevresel temizlik veya dezenfeksiyon rutin şekilde ve doğru yöntem ve doğru miktarda malzemeyle yapılmalı. Dezenfektan kullanma kararı dikkatli alınmalı, standart temizliğin yeterli olduğu bölgeler için dezenfektan kullanımının çevre ve insan sağlığına olumsuz etkileri olduğu akılda tutulmalı. Karbonat ve sirkenin yüzey temizliğinde yeterince etkin olmadığı bildirilmekte. Temizlik sıklığı temasın sıklığı ve kirlilik düzeyine göre artırılmalı. Kritik olmayan zemin ve mobilyalarda su ve deterjanla temizlik yeterlidir, dezenfektan kullanımı önerilmemektedir. Deterjan ve suyla temizliği takiben yeterince durulama yapılmaması organik kalıntılarda organizma üremesine uygun ortam oluşturmaktadır. Temizlik yapılan paspas suyu düzenli aralıkla yenilenmediğinde mikroorganizma bulaşmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple temizlik esnasında su, en geç saatte bir değiştirilmelidir. Kreş ve bakım evi gibi özellikli yerlerde zemin temizliğinde dezenfektan kullanımı önerilir. Bu amaçla kullanım talimatlarına uygun olarak çamaşır suyu veya alkollü dezenfektanlar kullanılabileceği bildirilse de özellikle çamaşır suyunun solunum sistemini olumsuz etkileme potansiyeli sebebiyle çamaşır suyu kullanma kararının oldukça dikkatli verilmesi gerekir. Kuru ortam bazı mikrop türlerinin artışına sebep olduğu için temizlik nemli bir bez yardımıyla yapılmalıdır. Diğer yandan nemli ortamlar da bazı mikrop ve mantarların artışına sebep olduğu için temizlikten sonra ortamın havalandırılarak kuruması sağlanmalıdır. Püskürtme şeklinde uygulama sadece genel temizlikle ulaşılamayan bölgelerde kullanılmalı, diğer bölgelerde uygulanmamalıdır. Temizlik maddelerini birbiriyle karıştırarak kullanmak kesinlikle önerilmemektedir. Bu durum solunum sistemine ve çevreye toksik ikincil kirleticiler oluşmasına sebep olmaktadır. Kokulu dezenfektanların kullanımından mümkün olduğunca kaçınmak gerekir. Yüksek temas riskli bölgeler, ortak kullanımda sıklıkla temas edilen ve sık temizlik gerektiren bölgelerdir. Bu bölgelere örnek olarak telefon, klavye, kumanda, masa, kapı kolu, kulp, toplu taşıma araçlarında tutunma yerleri, ışık vb düğmeler/anahtarlar, tırabzanlar, yürüyen merdivenlerin tutunma bantları, musluk, lavabo, evye, mutfak tezgahı, tuvaletler ve banyo armatürleri sayılabilir. Sayılan yerler için önerilen özel bir yöntem varsa buna uygun olarak rutin şekilde temizlenmelidir. Temizlik sırasında eldiven giymek ve ortamı iyi havalandırmak gerekir. Özel bir öneri ya da talimat yoksa genel öneriler uygulanabilir. Bu alanlarda günlük temizliğin daha sık yapılması önerilir. Yüzde 60-80 etil ya da izopropil alkol el dezenfeksiyonunda kullanılabilir. Buharlaşma sebebiyle konsantrasyonun azalması, geniş yüzeyler için uygun olmaması, yanıcı olması, plastik ve silikona zarar vermesi dezavantajlarıdır. Çamaşır suyu, solunum yolu ya da vücut çıktılarıyla kirlenme olasılığının olduğu bölgelerde ve mutfak tezgahında kullanılabilir. Aşındırıcı olması, organik kalıntı varlığında etkisiz olması, cilt ve mukozayı tahriş etmesi, yemek borusu, soluk borusu ve mideye potansiyel olumsuz etkilerinden dolayı iyi havalandırma gerektirmesi ve diğer temizlik malzemeleriyle karıştırıldığında toksik etki göstermesi dezavantajlarıdır. Dünya Sağlık Örgütü hijyenik malzemeye ulaşımı olmayan bazı ülkeler için dezenfektan üretme formüllerini açıklasa da steril şartlarda üretiminin sağlanamama riski, üretim sonrası analiz zorunluluğu, alkol konsantrasyonunun titiz şekilde incelenme gereksinimi ve dezenfektanın kısa sürede tüketim gereksinimi gibi nedenlerle genel kullanım için bu uygulamaları önermemektedir. Ancak basit ve riskli olmayan yüzeyler için evlerde 100'e 1 oranında çamaşır suyu kullanılabilir (5 litre suya yarım çay bardağı çamaşır suyu). Antibakteriyel sabunların içeriğinde triclosan ve triclocarban gibi maddeler bulunur. Yapılan çalışmalarda bu maddelerin el ve vücut temizliğinde klasik su ve sabuna üstün olduğu gösterilememiş fakat antibiyotik direncini artırdığı belirtilmiştir. Hayvan çalışmalarında bu maddeler ile ilişkili tiroid bezi fonksiyonunda azalma ve cilt kanseri riskinde artış gösterilmiştir. Sayılan sebeplerle bu maddelerin güvenli ve etkin olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle bazı ülkelerde yaygın temizlik ürünlerinde kullanımı yasaklanmıştır. Genel kullanımda bu ürünler önerilmemekte, su ve sabun ile temizliğin yeterli olduğu vurgulanmaktadır. Çöpler günlük olarak toplanmalı. Sokak, cadde, yeşil alan ve otoparkların standart temizliği yeterlidir, dezenfeksiyon ya da özel temizlik uygulaması gerekli değildir. Püskürtme şeklinde uygulama rutin temizlikte önerilmemektedir. Toplu yaşam alanlarında gümüş nitrat gibi maddelerin kullanımının etkin dezenfeksiyon sağladığına dair veri elde edilememiştir. Bununla birlikte gümüş nitratın suda, toprakta ve canlılarda biriktiği bildirilmektedir. Bu sebeplerle gümüş nitratla dezenfeksiyon önerilmemektedir. Okul, iş yeri, konaklama tesisi ve toplu taşıma araçlarında standart temizlik yapılmalıdır. Temizlik esnasında ortamın havalandırılmasına dikkat edilmelidir. Ellerle sık temas halinde olan kapı kolu, tırabzan, masa gibi bölümler daha sık temizlenmelidir. Toplu yaşam alanlarında bireylerin su ve sabuna ulaşımı kolaylaştırılmalı, toplu taşıma araçlarında el dezenfektanı bulundurulmalıdır.


Koronavirüs salgını sonrası Türkiye'den 9 Avrupa ülkesine uçuşlar durduruluyor. Almanya, Fransa, İspanya, Norveç, Danimarka, Belçika, Avusturya, İsveç, Hollanda'ya uçuşlar yarın saat 08.00'den 17 Nisan'a kadar durdurulacak. Bugün Türkiye'de koronavirüs vakası sayısı 5'e yükseldi. Virüs tespit edilen yeni 3 hastanın ilk 2 vaka ile aynı temas çevresi ve aynı aile içerisinden olduğu; 5 vakadan 2'sinin solunum sıkıntıları yaşadığı duyuruldu. - Hastanelere ziyaretçi kısıtlaması getiriliyor. Mesai saatleri içinde ziyaretçi kabul edilmeyecek. - Kamu çalışanlarından kronik hastalığı olanlar kolaylıkla izne ayrılabilecek, bu anlamda bir genelge de yayınlandı. - Alo 184 SABİM Danışma Hattı korona enfeksiyonuna özel bir danışma hattına dönüştürüldü. - Yurt dışından gelenlerin 14 gün idari izinli sayılmaları gerektiğiyle ilgili Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığından karar çıktı. Kararlar arasında 9 ülkeye uçuşların durdurulması da var. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Cahit Turhan, "Almanya, Fransa, İspanya, Norveç, Danimarka, Belçika, Avusturya, İsveç, Hollanda'ya uçuşlar yarın saat 08.00'den 17 Nisan'a kadar durdurulacak." dedi.


Her ne kadar Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının salgının Wuhan'daki balık pazarında Aralık ayında değil; ülkenin daha güneyinde ve Eylül ayında başladığı yönünde araştırmaları olsa da salgının Çin'den yayıldığı bugün kabul edilen bir gerçek. Bugün itibarıyla dünya genelinde en çok ölüm ve vaka sayısı ABD'de yaşanıyor. ABD'de toplam vaka sayısı 764 bin kişiyi aştı. Ülkede koronavirüs nedeniyle 40 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Salgının en fazla görüldüğü eyalet New York... New York'ta virüs tespit edilen kişi sayısı 247 bini aştı ve bu sayı, ABD dışındaki ülkelerde görülen vaka sayısından yüksek. New York'ta 18 binden fazla kişi Kovid-19 nedeniyle hayatını kaybetti. ABD'nin ardından vaka sayısında İspanya ve İtalya geliyor. Koronavirüs kaynaklı ölümlerde ABD yine ilk sırada. ABD'nin ardından 23 bin 660 kişinin hayatını kaybettiği İtalya, 20 bin 852 kişinin hayatını kaybettiği İspanya geliyor. Fransa'da koronavirüs nedeniyle 19 bin 718 kişi hayatını kaybetti. Türkiye Kovid-19 kaynaklı can kayıplarında 12, toplam vaka sayısında 7. Sırada yer alıyor.


- KORONAVİRÜSE YAKALANMAKTAN KORKUYOR MUSUNUZ? - KORONAVİRÜS HAKKINDA NE KADAR BİLGİLİYİZ? - KORONAVİRÜS BELİRTİLERİNİ BİLİYOR MUYUZ? - KİŞİSEL ÖNLEMLER UYGULUYOR MUYUZ? - KORONAVİRÜS NE ZAMAN KONTROL ALTINA ALINIR? - KORONAVİRÜS TÜRKİYE İÇİN BİR TEHDİT Mİ? - SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI OLMALI MI? - KORONAVİRÜSÜN EKONOMİYE ETKİSİ NASIL OLUR? Koronavirüs salgını Türkiye'yi nasıl etkiledi? Covid 19 hakkında neler biliyoruz, ona karşı nasıl önlem alıyoruz? NG Araştırma Şirketi, bu sorulara yanıt bulmak için Mart ve Nisan aylarında ülke genelinde iki araştırma gerçekleştirdi. Sonuçlar, salgının hayatımızı nasıl değiştiğini ortaya koyması açısından oldukça dikkat çekici. Araştırmaya katılan her 5 kişiden 4'ü koronavirüse yakalanmaktan korktuğunu belirtti. Nisan ayında "koronavirüs hakkında yeterli bilgiye sahibim" diyenlerin oranı %76. Mart ayında bu oran %64'tü. Nisan ayında koronavirüs belirtilerini biliyorum diyenlerin oranı %98. Mart ayında bu oran %96'ydı. Katılımcıların %96'sı koronavirüsten korunmak için önlem aldığını söylüyor. Oran Martta %90'dı. Araştırmaya nisan ayında katılanlar arasında genel beklenti, salgının 2 aydan önce kontrol altına alınamayacağı yönünde. Araştırmaya katılanların %92'si koronavirüsün Türkiye için bir tehdit olduğunu düşünüyor. Katılımcıların %4'ü tehdit oluşturmadığını düşünürken %3'ünün ise fikri yok. Araştırmaya katılanların %25'i hiç evden çıkmadığını belirtti. Zorunda kalmadıkça çıkmayanların oranı %37, yalnızca temel ihtiyaç alışverişleri için dışarıya çıkanların oranı ise %21. İşi nedeniyle mecburen dışarı çıkmak zorunda olanların oranı %17. Her şeye rağmen gündelik hayatında hiç değişiklik yapmadan yaşamaya devam edenlerin oranı ise %0,3 (binde 3). 65 yaş üstü ve 20 yaş altı için sokağa çıkma yasağı uygulanıyor. Katılımcıların %86'sı bu yaş grupları için uygulanan sokağa çıkma yasağını yerinde bulurken %7'si katılmadığını belirtti. Katılımcıların %8'i ise çekimser. Katılımcıların %89'u salgının ekonomik etkilerinin olumsuz olacağını düşünüyor. %5'i ekonominin etkilenmeyeceğini düşünürken ekonomiye olumlu yansımaların olacağını düşünen iyimserlerin oranı %6.


Amerika Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi, 3 yeni koronavirüs belirtisi daha açıkladı! Peki, CDC'e göre koronavirüsün belirtileri neler? İşte koronavirüsün yeni belirtileri dahil tüm belirtileri! Koronavirüs belirtilerine yenileri eklendi. Buna göre; burunda tıkanıklık, akıntı ile bulantı ve ishal de koronavirüse işaret edebiliyor. Burunda akıntı veya tıkanıklık, bulantı ile ishal. Amerika Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezi tarafından yapılan açıklamaya göre, bu liste olası tüm belirtileri içermese de koronavirüs hakkında daha fazla bilgi edinildikçe güncellenecek. Koronavirüsün gündeme geldiği ilk dönemde ateş, öksürük ve nefes darlığının en yaygın belirtiler olduğu ifade edilirken; CDC geçtiğimiz nisan ayında bu listeye titreme, kas, baş ve boğaz ağrısı ile tat veya koku kaybını da ekledi. Virüse maruz kalan kişilerde belirtiler hafif ya da şiddetli olmakla birlikte ortalama 2 ila 14 gün arasında görülüyor. John Hopkins Üniversitesi verilerine göre, bugüne kadar dünya çapında 9,4 milyondan fazla koronavirüs vakasına rastlandı. Yalnızca ABD'de 2,3 milyondan fazla vaka ve buna bağlı 121.996'dan fazla virüse bağlı yaşam kaybı görüldü. CDC, koronavirüs belirtilerinde güncelleme yaptı. Daha önceleri koronavirüs belirtisi olarak sayılmayan boğaz ağrısı, bulantı, koku kaybı gibi belirtiler artık koronavirüs belirtileri arasında yer alıyor. İşte CDC'nin açıkladığı koronavirüs belirtileri! - Ateş - Öksürük - Nefes darlığı, nefeste zorlanma - Yorgunluk - Kas veya vücut ağrısı - Baş ağrısı - Tat ve koku kaybı - Boğaz ağrısı - Burun akıntısı veya tıkanıklığı - Bulantı - İshal


Türkiye ve dünyanın tek gündem maddesi koronavirüs... Virüs (Covid-19) dünya üzerinde hızla yayılıyor. 31 Mart itibarıyla dünya genelinde toplam vaka sayısı 800 bini geçti, yaklaşık 39 bin 500 kişi koronavirüs nedeniyle hayatını kaybetti. Ülkelerde test sayısı arttıkça vaka sayısı da yükseliyor. Salgının yayılmaya başladığı ilk günlerde John Hopkins Üniversitesi'ndeki araştırmacılar virüsü gerçek zamanlı gösteren bir harita geliştirmişti. Üniversitenin haritasında virüsün geldiği son aşama ülke ülke görülebiliyor. Haritalardaki verilerin ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi gibi birimlerden alındığı belirtiliyor. Covidvisualizer koronavirüsün yayılımını dünya haritası üzerinden gösteren bir sistem. Dünya üzerinden seçtiğiniz ülkedeki bildirilen son vaka sayılarını görmek mümkün. Site, verileri worldometer'dan aldığını duyuruyor. Sistem Carnegie Mellon Üniversitesi'nden 2 öğrenci tarafından kurulmuş.


Antik dönemden yakın geçmişe kadar Antalya ve Konya'nın dağ ve yaylalarında serenler birer kule gibi yükseldi ve arılara ev oldu. Toroslar'ın yükseklerinde günümüze kalmış sınırlı sayıda serende arıcılık hala sürüyor. Kırsal mimarinin bu nadide örnekleri hayata tutunmaya çalışıyor. Üstteki fotoğraf: Fenni kovanların yaygınlaşmasıyla 1980'li yıllarda atıl duruma düşen serenler, tekrar canlandırılmaya çalışılıyor. Büyüksöğle Mahallesi'nden Ramazan Bozkurt, sereninde karakovanlarda tekrar bal üretmeye başlayan arıcılardan biri. Büyüksöğle'de ayrılıyoruz ve asıl hikaye şimdi başlıyor. Her biri kendi yalnızlığındaki serenlerin coğrafyasını dolaşacağız. Kaptanımız Abdurrahman Bayram'ın arabasına atlıyorum. Humeylibaşı altlarındaki yaylada peynir kuyularını geçtikten sonra manzara birden açılıveriyor. Yöre insanının "Gölgölcükler" dediği Çarşakdibi, Gölalanı ve Gölkuyusu ovaları ardı ardına sıralanıyor. Kızlarsivrisi'nin eteklerinde rakımı 2 bin 800'lere kadar tırmanan bu bölge, serenler coğrafyasının kalbi dense yeridir. Çarşakdibi, üç serenin günümüze ulaştığı güzelim bir ovacık. En güneydeki serenin üzerinde iki karakovan günümüze ulaşmış. Ortadaki seren kovanlar açısından en yoğun olanı; 25 civarında kovan sayıyorum. En kuzeydeki seren ise bırakın kovanı, gövde üzerindeki ağaç sırası açısından bile fakir durumda. Gölalanı, Söğle'de serenlerin yoğun olarak günümüze ulaştığı bölge. Kızlarsivrisi'ne doğru ilerlediğimiz yolun hemen altında kalan iki seren oldukça görkemli. "Tom" lakaplı Osman'ın sereni, karakovanların yanı sıra fenni kovanların konulduğu bir seren. Anlatılanlara bakılırsa İmecik'ten ve Avdancık'tan kaçan arı oğulları buradaki kovanlara kendiliğinden giriyormuş. Nedeni ise iyi bir kovanlık olması ve uçkununun iyi olmasıymış. Bölgedeki çukurluklar önceden baharın gölcükle kaplanır yaza doğru gölcükler kuruyunca tarım yapılırmış. Kenar Göl mevkiindeki tarlasında nohut yolan Ayşe Almaz anlatıyor: "Gölalanı'nda en birinci kovan Abdurrahman Alkaya'nındır. Bundan 30 yıl önce buradaki serenlerden bal kesilirdi. Hıdır Kaçar balı keser, sonra uzatırdı bize balları akışan sapsarı peteklerden." Gölalanı'nda toplam sekiz seren ayakta kalmış, bir o kadarının yıkıldığı veya söküldüğü temellerinden anlaşılıyor. İki serenin kaldığı Gölkuyusu'na vardığımızda kuyudan su çekiyoruz. Kar kokulu buz gibi bir yayla suyu. Gölkuyusu'ndaysa iki seren bulunuyor. Serkiz Yaylası'na ilerlerken çobanlara ve yaylıma çıkan keçilere rastlıyoruz. Koca Serkiz Yaylası'nda sadece bir tek seren günümüze ulaşmış. Bu seren de adı kaynaklarda geçmeyen antik kalıntılar arasında bulunuyor. Günbatımında Kızlarsivrisi manzarasıyla birlikte olağanüstü görünüyor. Avdancık serenleri bugünkü son durağımız. Büyüksöğle ve Küçüksöğle mahallelerini yukarıdan gören bir manzaraya sahip iki seren, antik adı Soklai olan bir yerleşimde bulunuyor. Burada bir "garnizonun bulunduğu" ya da "kırsal karakterli tarımsal bir merkez" olduğu yönünde arkeologların görüşü var. Avdancık serenleri Antalya Kültür ve Doğa Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü'nce 2009'da koruma altına alınmış.


Bu yılın "Dünya Limit Aşım Günü" 22 Ağustos'tu. Yani Dünya'nın 12 ayda ürettiği doğal kaynak, o gün tükendi. Türkiye'nin karnesi daha da kötü; biz 26 Haziran itibarıyla gelecek yılın kaynaklarını kullanmaya başladık bile. Her geçen gün artan insan nüfusu ve tüketim ihtiyacı, doğal kaynakları sınırlı olan dünyanın sürdürülebilirliğine yönelik kaygıları da arttırıyor. Bu gidişatın göstergesi olarak küresel ölçekte yaşanan biyolojik çeşitlilik yitimi ve kaynakların hızlı bir şekilde azalması, özellikle son yüzyılda daha da görünür hale geldi. Buna ek olarak iklim krizi gibi çevresel konular da giderek ön plana çıkıyor. Tüm bu konular aslında temel bir yere bağlanıyor: Dünya üzerinde nefes aldığımız her an gezegene ayak izimizi bırakıyoruz. Peki nedir bu ayak izi? "Ekolojik ayak izi"ni üretim ve tüketim faaliyetlerimiz sonucu doğa üzerinde yarattığımız yük ve tahribatı belirten bir kavram olarak tanımlayabiliriz. Ekolojik ayak izinin altında yer alan "karbon ayak izi"ni ise insan faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan sera gazı miktarının karbondioksit üzerinden ton cinsiyle hesaplanması olarak açıklayabiliriz. Kişilerin, kurumların, ülkelerin ya da ürünlerin karbon ayak izleri hesaplanabilir, çünkü aslında her birinin ayrı ayrı ayak izleri bulunur. Yani ekolojik ayak izi, karbon ayak izini de kapsayan bir çatı kavram. Altında ise atık, tarım, gıda gibi bize dair bütün süreçlerin doğaya olan etkisini barındırıyor. Bu kapsamda uluslararası düzeyde çalışmalar yapan Küresel Ayak İzi Ağı, insanlığın doğa üzerindeki yıllık kaynak talebinin, dünyanın bir yılda sağlayabileceği kapasiteyi aştığı günü, Dünya Limit Aşımı Günü olarak tanımlıyor. Aslında temelde gezegenin 12 ayda ürettiği doğal kaynağı kaç ay içinde tükettiğimizi gösteriyor. Bu kavramın ölçülmeye başlandığı 1970'li yıllardan günümüze, nüfus artışıyla birlikte aşırı artan tüketim ve kötü çevre karnemiz sebebiyle, her geçen yıl birkaç gün daha öne geliyor. Bu yıl, pandemi dolayısıyla alınan tedbirler ve azalan tüketim ve faaliyetler sayesinde Dünya Limit Aşım Günü geçtiğimiz yıla kıyasla üç hafta ilerleyerek 22 Ağustos tarihine denk geldi. Türkiye'nin gidişatı ise pandeminin etkilerine rağmen çok da iyi değil. 26 Haziran 2020 itibarı ile önümüzdeki yılın kaynaklarını kullanmaya başladık (Earth Overshoot Day, 2020). Aslında şu anda geleceğimizi tüketiyoruz. Bu bağlamda yaşamlarımıza ve tarımdan endüstriye tüm faaliyetlerimize daha sorumlu bir şekilde yaklaşmak, hem bu günümüzü hem de geleceğimiz korumak son derece önemli. Çünkü sadece bu yaklaşımla olumsuz gidişatı değiştirebiliriz.


23 Nisan 1920'de Ankara'ya İstanbul'dan bakanların çoğu muhtemelen yeni açılan meclisin fazla bir ömrü olmayacağını düşünüyorlardı. Yanıldılar. Her şey ne zaman başladı? Birçok yanıtı var bu sorunun: 19 Mayıs 1919, ilk Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti'nin kurulduğu 1918 sonu, İstanbul'un işgal edildiği 13 Kasım 1918, ya da Mondros Mütarekesi'nin imzalandığı 30 Ekim 1918. O kadar geriye gitmeye gerek yok belki de. Eylül 1919'daki Sivas Kongresi'yle başlatabiliriz süreci. Kongrede kurulan Temsil Heyeti siyasette inisiyatifi ele alınca, Damat Ferit hükumeti istifa etmiş, İstanbul'da mutlakıyet rejimi kurmaya çalışan Sultan Vahdettin seçimlerin yapılmasına rıza göstermeye mecbur kalmıştı. Yapılan seçimlerde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-ı Hukuk Cemiyeti adayları mutlak çoğunluğu elde etti. Seçimde Temsil Heyeti'nin lideri Mustafa Kemal de Erzurum'dan milletvekili seçildi. Ancak Mebusan Meclisi'ne katılmak için İstanbul'a gitmeye pek niyeti yoktu M. Kemal'in. Çünkü er ya da geç İstanbul'u işgal altında bulunduran İtilaf Devletleri'nin bu işgali daha da sertleşeceğini ve meclisi çalıştırmayacağını öngörüyordu. Haksız sayılmazdı. İstanbul'da toplanan Mebusan Meclis ilk olarak ulusal andı kabul etti. Birleşik Krallık'ın bu karara karşı tepkisi, 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'daki işgali sertleştirmek oldu. Milli Mücadele'yi destekleyen önde gelen milletvekilleri, üst düzey subaylar ve gazeteciler İngilizlerce tutuklanıp Malta'ya sürüldü. Bu gelişme karşısında Mustafa Kemal, İstanbul'daki Mebusan Meclisi'nin tutuklanmayan üyelerini Ankara'da açılacak meclise çağırdı. Ayrıca yeni milletvekilleri için seçime de gidilecekti. İşte o zamanki adıyla Büyük Millet Meclisi, 23 Nisan 1920'de bu şartlar altında Ankara'da açıldı. M. Kemal meclis başkanlığına seçildi. Yurt çapında seçilen milletvekillerinin dışında, Osmanlı'nın son Mebusan Meclisi'nin üyeleri Büyük Millet Meclisi'nin doğal üyesi kabul edilmişti. Bu anlamıyla bir süreklilik söz konusuydu. Ancak yeni meclis, "Hakimiyet Kayıtsız Şartsız Milletindir" ilkesiyle açılmıştı. Bu ise bir ilkti. Osmanlı'da ilk kez bir meclis ulusal hakimiyet ilkesiyle çalışmaya başladı. Yani sürekliliğin dışında eskiden bir kopuş da söz konusuydu. Milli Mücadele'yi, bu kopuşu temsil eden Büyük Millet Meclisi yönetti. Ve İzmir'in kurtarılmasıyla başarıya da ulaştırdı. İlk açıldığı 23 Nisan 1920 tarihinde İstanbul'dan Ankara'ya bakanların önemli bir bölümü muhtemelen bu meclisin fazla ömrü olmayacağını düşünmüşlerdi. Yanıldılar. Bu meclis, kısa ömürlü olmadı. Uzun yaşadı ve bir asrı devirdi. TBMM bugün tam 100 yaşında.


Trakya kesimi, İstanbul, Balıkesir ve Çanakkale çevreleri ile Bursa'nın batı ilçelerinde yerel olarak çok kuvvetli yağış bekleniyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğünden yapılan açıklamaya göre, Türkiye'nin batı kesimleri ile Doğu Anadolu'nun doğusunun parçalı ve yer yer çok bulutlu, Marmara ve Ege bölgeleri ile Burdur, Isparta, Eskişehir, Düzce ve Bolu çevreleri ile Antalya'nın kuzey ve Ankara'nın batı kesimlerinin sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu ve açık geçeceği tahmin ediliyor. Yağışların, Marmara ve Ege bölgelerinde yerel olarak kuvvetli, Trakya kesimi, İstanbul, Balıkesir ve Çanakkale çevreleri ile Bursa'nın batı ilçelerinde yerel olarak çok kuvvetli olması öngörülüyor. Batı kesimlerde sıcaklığın hissedilir derecede azalacağı, diğer yerlerde önemli bir değişiklik olmayacağı ve mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor. Kuvvetli yağış nedeniyle meydana gelebilecek ani sel, su baskını, yıldırım, yağış anında kuvvetli rüzgar, yerel dolu yağışı ve hortum oluşma riski gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olunması gerekiyor.


"Kentte arıcılık mı olur" sorusu çoktan yanıtını buldu, dünyanın birçok metropolü kovanlara yer açmaya başladı. İstanbul, sahip olduğu bitki çeşitliliği ve coğrafi avantajıyla bu konuda önemli bir potansiyele sahip. Yeşil alanların daralmasına ve yeterince destek görmemelerine rağmen sayıları giderek artan kent arıcıları, bal üretimine katkıda bulunmanın yanı sıra İstanbul'da doğayla yeni bir temas noktası sağlıyor. Kent arıcılığıyla tanışmam İstanbul'un İstiklal Caddesi'nde akşam rüzgarının serinlettiği bir terasta oldu. Bakışlarım bir anda karşımdaki binanın çatısına sabitlendi. Doğru mu görüyordum? Çatıda üç kovan vardı. Keşfimi arkadaşlarımla paylaştım. Sohbeti bırakıp dikkatimizi oraya yönelttik. O zamana dek kentteki arı varlığıyla ilgili bilgimiz daha çok "Taksim'i arılar bastı", "Kadıköy'de panik" gibi haberlere dayanıyordu. Oysa araştırdıkça bal üretiminin İstanbul için oldukça tanıdık bir uğraş olduğunu gördüm. Bal üretiminin geçmişi, coğrafi avantajların da etkisiyle kentin çok eski dönemlerine kadar gidiyor. İstanbul Teknik Üniversitesi'nin ambleminin çalışkanlığın simgesi balarısı olması ve bir dönem Maçka Kampüsü'nde kovanların bulunması, şehrin yakın tarihinden dikkat çekici notlar. aktardığına göre, Birinci Dünya Savaşı'nda farklı cephelere savrulan insanların arıyla balla pek meşguliyeti kalmamıştı. "Can olarak mı kurtarırsın kendini, yoksa bal olarak mı kurtarırsın?" diye sordu bana. Sonrada sorusunu kendi yanıtladı: "Savaşlardan sonra han bir daha eski günlerine dönemeyecek düzeyde canlılığını yitirmiş." Ancak Balkapanı'nın bize söylediği şey şudur; imparatorluklar başkenti İstanbul, ballar açısından bir merkezdir. Tarihte Konstantinopolis, Akdeniz'in en önemli ticaret merkezlerindendi. 14'üncü yüzyılın ilk yarısında Avrupa, Asya ve Afrika'dan Konstantinopolis'e gelen tüccarların, alıp sattıkları yüzlerce gıda ürünü arasında fıçı ve tulumlarda bal da bulunurdu. Çilenk'e kent temizse, florası bozulmadıysa, hobici bu işin eğitimini aldıysa ve uzman bir arıcının yanında pratik edindiyse nasıl bakacağını sordum. "Bu koşullar sağlanırsa, evet olabilir. İşi bilen uzman üretici çatı arıcılarına bir diyeceğim olmaz" yanıtını aldım. Beşiktaş Hüsrev Gerede Caddesi'nde oğul arıları kovana almasıyla ünlenen ve doğal arı ürünleri satan Murat Battal bize tamamlayıcı bilgiler veriyor: "Arıcılar arasında saygın ve seminerlerini kaçırmadığımız Prof. Dr. Muhsin Doğaroğlu'nun bize öğrettiğine göre arı ürünleri soğuk zincirde saklanmalı, tüketiciye öyle sunulmalı ve öyle tüketilmeli. Yoksa herbiri mucizevi özelliklere sahip arı ürünleri enzimleri açısından değer kaybına uğruyor." Ferhatpaşa'da kentli kadın arıcılarımız da vardı. Kimisi üniversitede, kimisi sivil toplum örgütünde çalışan kadınlardı bunlar. Kraliçe arıcılar diyebileceğimiz arıcılarımızdan Cemile Kaçar, "arıcılık gerçekten bir kadın işi" diyordu. "Çünkü bu iş en başından, kraliçe arı yetiştiriciliğinden başlıyor. Ana arı yetiştiriciliğini en iyi kadınlar yapıyor, 21 günlük kuluçka sürecini çok iyi takip ediyor. Hem polen, hem de arı sütü alımının bir hijyen zinciri içerisinde olması gerekiyor. Balın sağımı, kavanozlanması ve son noktaya ulaşma aşamalarında ciddi hijyen gerekiyor ve bunu en iyi kadınlar yapıyor." Cemile Kaçar İsmek'te arıcılık kursu aldıktan sonra Ali Furtana'nın yanında çırak durmuştu. "Benim gibi on kadın arıcı var Ferhatpaşa'da, hepsi kurstan geçtiler. Teorik eğitimden sonra sahaya gelip pratiği görmek gerekiyor." Kentteki arıcılık bölgelerinden biri de Büyükada. Kooperatifleşmeye giden, vahşi kapitalizmin dayattığı ürünleri rededip alternatif bir duruşla arıcılık yaparak Büyükada'da bal ve mantar üreten, yabani zeytinleri değerlendiren Taylan Kırteke gibi. Oluşumu binlerce yıl gereken altın değerindeki toprak arazilerin ranta kurban edildiği İstanbul debdebesinden izole bir ortamda, yabani bir zeytinlikte varlığını sürdüren kooperatif, insan sağlığını öncelleyen ekolojik ürünleriyle dikkat çekiyor. Taylan Kırteke, "insanlara adada restoran, büfe ve turistik faaliyetler dışında alternatif bir şeyler yapılabileceğini göstermek adına kurduk Büyükada Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ni" diyor. Taylan Kırteke'nin, "başlangıçta sık sık yanına gidip görüşlerini aldık" dediği, Murat Battal'ın "onun yanında körükçü değiliz" diyerek övdüğü Kemal Sayal, Polonezköy'de varlığını sürdüren duayen arıcılarımızdan. Polonezköy'de Türkiye'nin sayılı arıcılık müzelerinden birini kuran Sayal'ın arı sevdası çocuk yaşlarda başlamış. Arıcılıkta yarım yüzyılı deviren Sayal'ın Göztepe'de bahçeli evlerinde başlayan arıcılık serüveni şimdilerde Kurtköy'deki kovanlarıyla, Polonezköy'deki arıcılık müzesi arasında geçiyordu. Ona arıcılık müzesi kurma düşüncesinin nasıl oluştuğunu sordum. Devletin yapacağı işi bir şövalye gibi Kemal Sayal üstlenmişti bir adanmışlıkla. Sayal'ın kent arıcılığına nasıl baktığını sordum. "Kent arıcılığının dünyada yüz yıllık bir geçmişi var. Avrupa ülkelerindeki arıcılara devletler inanılmaz destekler veriyor. Bu desteğe kent arıcıları da dahil. Örneğin Fransa herkesi kent arıcılığına/balkon arıcılığına teşvik ediyor. Paris'te Eiffel Kulesi karşısındaki opera binasının çatısında arı kovanları var. Bu kadar merkezi bir yerde insanlar arıcılık yapıyor. Türkiye'de ise bilinç yok. İstanbul'da gel de kovanını balkona koy bakalım. Önce apartmandakiler şikayetçi olur, sonra yan apartmandakiler. Hemen kaldırtırlar kovanını. Elli yıllık arıcılık serüvenimin otuz yılı Göztepe'de bahçeli evimizde geçti. Yaylalarda çıkan ballar kadar güzel ürün alıyordum. Çamlıca tarafları bakirdi o zaman." İnsanların elde ettiği gıdaların üçte biri arıların tozlaşmasıyla elde ediliyor. Çiçekli bitkilerin ve ağaçların yüzde 80'i arıların taşıdığı polenler sayesinde çoğalıyor. Bu açıdan arılar yaşamsal öneme sahip. Son yıllarda başta tarım ilaçları pestisitler olmak üzere orman yangınları, yaşam alanlarının tahrip edilmesi, çevre kirliliği, kentlerde yapılan sivrisinek ilaçlamaları, bal için oldukça önemli olan nitelikli suya ulaşma sorunları, kayıtsız ve dolayısıyla kontrolsüz kovanlardaki hastalıklı kolonilerin oluşturduğu riskler nedeniyle arı ölümleri artmaya başladı. Tekmil etkenler arıları nesli tükenmekte olan canlı türleri arasına sokmuştu. Son yirmi yılda "koloni çöküşü düzensizliği" yüzünden 1998'de 5 milyon olan kovan sayısı bugün yarı yarıya azalmıştı. Tehlike büyüktü. Bu koşullarda yaygın kanının aksine insanları arılardan değil, arıları insanlardan korumak gerekiyordu. Peki kent koşullarında bunu nasıl hayata geçirebiliriz? Sayal anlatıyordu; "Belediyelerimizin yapabileceği en iyi çözümlerden biri kentlerde ıhlamur, akasya gibi ağaçlar dikmek ve kekik, biberiye ve lavanta bitkilerini çoğaltmak. Sivrisinek ilaçlamalarını ise arıların gece kovana toplandığı saatlerde yapmak, insanları kent arıcılığı konusunda bilinçlendirmek de önemli adımlardan biri. Çünkü arıyı korursak yaşamımızı koruruz." Beni kent arıcılığında çarpan konulardan biri de dünyada çatı arıcılığı yapan lüks otellerin varlığıydı. New York'ta Waldorf Astoria, Londra'da St. Ermin's Otel, Paris'te Mandarin Oriental, Vancouver'de Fairmont Waterfront ve Austin'de W Otel bunlardan birkaçıydı. Bu oteller gerek kovan tasarımları, gerek çatılarında oluşturdukları çiçek terasları, sebze ve meyve bahçeleri, gerekse de ürettikleri balı değerlendirme bilinçleriyle dikkat çekiyordu. Onların çabalarıyla otellerin kent deseninde bal üretmesi dünyada moda olmuştu. İstanbul'da ise Swiss Otel Bosphorus bu konuda öncülük yapmıştı. Lakin onların girişimi uzun ömürlü olmamıştı.


Kurallara uyduğunuz, koruyucu önlemlerinizi aldığınız taktirde motosiklet kullanmak çok büyük bir keyif. Ancak motosikletin gerçek keyfi, güvenlik kurallarına uyarak çıkar. İşte, bilinçli, dikkatli, sağlıklı bir motor deneyimi için bilmeniz gereken güvenlik tavsiyeleri. Otomobil kullanırken, koruyucu bir kaportanın içinde güvenle hareket edersiniz. Motosikletkullanırken ise kaporta sizsiniz. Sizi kazalardan, ufacık çarpmalardan, yağmurdan çamurdan koruyacak bir kaporta yok. Bu nedenle, kurallara uymak ve korunma ekipmanlarını doğru kullanmak, hayatınızı kurtaracak en önemli detaydır. Motosiklet kullanırken, gaza gereğinden fazla bastığınız her an bu altın kuralı hatırlayın: Kaporta sizsiniz ve siz o yüksek hıza dayanmak için yaratılmadınız. Yavaşlayın. Kaporta sizken, sizi koruyacak en önemli savuma mekanizması montunuz ve pantolonunuz olacaktır. Motorcu montuveya diğer motorcu kıyafetleri, motor aksesuarları adı altında satılsa da bunlar aslında güzel görünmek amacıyla giyilen aksesuarlar değiller. Normal bir kıyafet, asfaltta birkaç saniyelik sürtünmede paramparça olur ve ardından etiniz asfalta sürtünmeye başlar. Oysa motorcu montları özel kumaş yapısı ve koruyucu plakaları ile düşme anında motorcunun vücudunu sürtünmeye ve hatta kırılmalara karşı korumak için üretilmiştir. Dolayısıyla, mont seçerken, görsel olarak sizi tatmin etmesinden öte, koruma şartlarının uygun olduğundan emin olmalısınız. Aynı şekilde pantolonunuzun da motor için özel olarak üretilen, sürtünmeye dayanıklı ve bacak kemiklerinizi koruyacak panellerle güçlendirilmiş olması önemlidir. Motosiklet sürerken kasktakmak bir yasal zorunluluk. Ancak yasalar sizi zorladığı için değil, bilinçli ve istekli olarak kask takmalısınız. Kask o kadar önemli bir aksesuar ki hem görüşünüzü rüzgardan, yağmurdan, dış etkenlerden korur, hem de kazalarda kaçınılmaz olan baş çarpmalarını hasar almadan atlatmanızı sağlar. Motosikletle çok yavaş hızda giderken bile dengenizi kaybedebilirsiniz, aniden düşebilişiniz. Hiç yara bile almadan atlatabileceğiniz bir kaza, kontrolsüzce düşerken başınızı asfalta, betona, sağa sola çarptığınız için ölümcül bir kazaya dönüşebilir. Hatta kask o kadar önemlidir ki, kaskınız takılıyken bile düşerken çenenizi yere vurmamak üzere kaskınızı nasıl kullanacağınızı da bilmelisiniz. Motor sürerken giyeceğiniz ayakkabınız, botunuz, motor sürüşü için özel olarak hazırlanmış olmalı. Motorla yana doğru düşerken, çoğu zaman ayaklar motorun altında kalır ve ezilir. Bu da ayağınız için büyük risktir. Oysa doğru motorcu botu, koruyucu tabakaları sayesinde, ayağın darbelerden hasar almasınız, ağırlık altında ezilmesini, burkulmasını, kırılmasını önlemek üzere tasarlanmıştır. Özellikle yazın, sıcak havalarda, pek çok motosiklet sürücüsü, eldiven takmamaya meyilli olur. Çünkü sıcak altında, güneş altında eldivenler eli çok terletir. Ancak ufacık bir kazada, dengenizi kaybetmeniz halinde, yere ilk değecek vücut noktanız, eliniz olur ve eldiveniniz yoksa, elleriniz asfaltta sürtünerek çok ağır hasar alır. Bu riske girmeyin, eldiven takmak hiçbir zaman külfet olmasın. Bu kurallara dikkat ettiğinizde, motosiklet kullanmak hem güvenli, hem de çok keyifli bir deneyime dönüşecektir. Efsane Kasım ayına girmişken, heyecan verici indirimleri ve kampanyaları da değerlendirerek alışveriş ihtiyacınızı tamamlayabilirsiniz. Hepsiburada'nın Black Friday indirimlerinde bilgisayar fiyatları arasında araştırma yapabilir veya akıllı telefon gibi ürünleri ve daha başka birçok ürünü çok uygun fiyatlara bulabilirsiniz. İndirimleri kaçırmamak için Hepsiburada'yı takip etmenizi tavsiye ediyoruz.


Kurallara uyduğunuz, koruyucu önlemlerinizi aldığınız taktirde motosiklet kullanmak o kadar büyük bir keyiftir ki, bir zamanlar asla motosiklet kullanmam diyen pek çok insan bugün bir motosiklet tutkunu olarak yaşamını devam ettiriyor. Ancak motosikletin gerçek keyfi, güvenlik kurallarına uyarak çıkar. İşte, bilinçli, dikkatli, sağlıklı bir motor deneyimi için bilmeniz gereken güvenlik tavsiyeleri. - Otomobil sürmüyorsunuz, sizi koruyan bir kaporta yok Otomobil kullanırken, koruyucu bir kaportanın içinde güvenle hareket edersiniz. Motosiklet kullanırken ise kaporta sizsiniz. Sizi kazalardan, ufacık çarpmalardan, yağmurdan çamurdan koruyacak bir kaporta yok. Bu nedenle, kurallara uymak ve korunma ekipmanlarını doğru kullanmak, hayatınızı kurtaracak en önemli detaydır. Motosiklet kullanırken, gaza gereğinden fazla bastığınız her an bu altın kuralı hatırlayın: Kaporta sizsiniz ve siz o yüksek hıza dayanmak için yaratılmadınız. Yavaşlayın. - Motorcu montu bir aksesuar değildir Kaporta sizken, sizi koruyacak en önemli savuma mekanizması montunuz ve pantolonunuz olacaktır. Motorcu montu veya diğer motorcu kıyafetleri, motor aksesuarları adı altında satılsa da bunlar aslında güzel görünmek amacıyla giyilen aksesuarlar değiller. Normal bir kıyafet, asfaltta birkaç saniyelik sürtünmede paramparça olur ve ardından etiniz asfalta sürtünmeye başlar. Oysa motorcu montları özel kumaş yapısı ve koruyucu plakaları ile düşme anında motorcunun vücudunu sürtünmeye ve hatta kırılmalara karşı korumak için üretilmiştir. Dolayısıyla, mont seçerken, görsel olarak sizi tatmin etmesinden öte, koruma şartlarının uygun olduğundan emin olmalısınız. Aynı şekilde pantolonunuzun da motor için özel olarak üretilen, sürtünmeye dayanıklı ve bacak kemiklerinizi koruyacak panellerle güçlendirilmiş olması önemlidir. - Kask hem başınızı korur hem sürüş konforu sağlar Motosiklet sürerken kask takmak bir yasal zorunluluk. Ancak yasalar sizi zorladığı için değil, bilinçli ve istekli olarak kask takmalısınız. Kask o kadar önemli bir aksesuar ki hem görüşünüzü rüzgardan, yağmurdan, dış etkenlerden korur, hem de kazalarda kaçınılmaz olan baş çarpmalarını hasar almadan atlatmanızı sağlar. Motosikletle çok yavaş hızda giderken bile dengenizi kaybedebilirsiniz, aniden düşebilişiniz. Hiç yara bile almadan atlatabileceğiniz bir kaza, kontrolsüzce düşerken başınızı asfalta, betona, sağa sola çarptığınız için ölümcül bir kazaya dönüşebilir. Hatta kask o kadar önemlidir ki, kaskınız takılıyken bile düşerken çenenizi yere vurmamak üzere kaskınızı nasıl kullanacağınızı da bilmelisiniz. - Motorcu botu ayağı korur Motor sürerken giyeceğiniz ayakkabınız, botunuz, motor sürüşü için özel olarak hazırlanmış olmalı. Motorla yana doğru düşerken, çoğu zaman ayaklar motorun altında kalır ve ezilir. Bu da ayağınız için büyük risktir. Oysa doğru motorcu botu, koruyucu tabakaları sayesinde, ayağın darbelerden hasar almasınız, ağırlık altında ezilmesini, burkulmasını, kırılmasını önlemek üzere tasarlanmıştır. - Eldiven takmak külfet olmasın Özellikle yazın, sıcak havalarda, pek çok motosiklet sürücüsü, eldiven takmamaya meyilli olur. Çünkü sıcak altında, güneş altında eldivenler eli çok terletir. Ancak ufacık bir kazada, dengenizi kaybetmeniz halinde, yere ilk değecek vücut noktanız, eliniz olur ve eldiveniniz yoksa, elleriniz asfaltta sürtünerek çok ağır hasar alır. Bu riske girmeyin, eldiven takmak hiçbir zaman külfet olmasın. Bu kurallara dikkat ettiğinizde, motosiklet kullanmak hem güvenli, hem de çok keyifli bir deneyime dönüşecektir.


Marmara Denizi'nde müsilaj dibe çökmeye ve İstanbul'un ilk deniz koruma alanı ilan edilen Tavşan Adası ve çevresinde mercanların üzerini örtmeye başladı. Deniz Yaşamını Koruma Derneği'nin Atlas ile paylaştığı görüntüler, Ferhan Coşkun tarafından Sivriada, Büyükada ve Tavşan Adası'nda beş metre derinlikte elde edildi. "Öncesi-sonrası" niteliğindeki kayıtlar oldukça üzücü görüntüler içeriyor. Derneğin yürüttüğü Mercan Transplantasyon Projesi de bu sularda yer alıyor. Üstelik sadece mercanlar değil, süngerler ve kabuklular gibi hareketsiz türler ilk etkileri yaşamaya başladı. Videoda ölmekte olan balıklar da görülüyor. Tek iç denizimiz olan Marmara'yı temiz tutmak için bir acil eylem planı, hemen!


- Şehirlerarası seyahat sınırlaması 1 Haziran'dan itibaren tamamıyla kaldırılıyor. - İdari izinde bulunan veya esnek çalışma sistemine dahil olan kamu personeli normal mesaiye başlıyor. - Kreşler ve gündüz bakım evleri 1 Haziran'da açılacak. - 65 yaş ve üstünün sokağa çıkma sınırlaması ve pazar günleri 14.00-20.00 saatleri arasında istisna kapsamında olma durumu devam ediyor. - Esnaf ve sanatkar olarak işletme sahibi 65 yaş üstü kişiler maske, mesafe, temizlik şartına riayet şartıyla işyerlerine gidebilecek. - 20 yaş altıyla ilgili sokağa çıkma uygulaması 18 yaşa indiriliyor 0-18 yaş grubu çarşamba ve cuma günleri, 14.00-20.00 saatleri arasında sokağa çıkma sınırlamasına tabi olmayacak. - 1 Haziran itibarıyla restoran, kafe, pastane, kıraathane, çay bahçeleri, dernek lokali, yüzme havuzu, kaplıca türü işletmeler belirlenen kurallar dahilinde saat 22.00'ye kadar hizmet verebilecek. Eğlence mekanları ile nargile satışı bu kapsamın dışında tutuluyor. - Spor merkezleri/tesisler 24.00'e kadar hizmet vermeye başlayacak. - Sadece kendi müşterilerine hizmet veren turizm tesislerinin bünyesindeki işletmeler saat sınırlamasına tabi değil. - Yol güzergahlarındaki dinlenme tesisleri de 1 Haziran'da faaliyete geçecek. - Plajlar, milli parklar ve bahçeler kurallar dahilinde 1 Haziran'dan itibaren faaliyete geçebilecek. Müze ve ören yerleri 1 Haziran'da açılıyor. - Park/bahçe, rekreasyon, piknik alanları, mesire ve ören yerleri ile sahil bantlarında piknik, spor, yürüyüş, gezi, balık tutma vb. faaliyetlere 1 Haziran'da başlanacak. - Spor tesisleriyle içlerindeki tesisler gece 24.00'e kadar açık olabilecek. - Deniz turizmi, balıkçılığı ve taşımacılığıyla ilgili sınırlamalar kaldırılıyor. - Sürücü kurs ve benzeri kurslar 1 Haziran'dan itibaren hizmet verebilecek. - Kütüphaneler, millet kıraathaneleri, gençlik merkezleri, gençlik kampları 1 Haziran'dan itibaren belirlenen kurallar dahilinde faaliyet gösterebilecek. - Açık havada oturma alanları bulunan yerlerdeki konserler saat 24.00 ile sınırlı olmak şartıyla başlayabilecek.


NASA, Burdur'daki kristal göl Salda'yı coğrafi özellikleri açısından Mars'taki Jezero Krateri'ne benzetiyor. Jezero Krateri'nin önemi ise şu: Jezero, NASA'nın Mars 2020 görevi kapsamında dün fırlatılan Perseverance keşif aracının 7 ay sonra iniş yapması beklenen bölge. NASA'nın paylaştığı metinde ise "Mars'ta yer alan Jezero Krateri'ne gidemeyebilirsiniz fakat Türkiye'deki Salda Gölü'nü ziyaret edebilirsiniz. Salda Gölü, her ne kadar dünya kadar uzakta olsa da; Mars'taki kuru göl yatağıyla benzer mineroloji ve jeoloji özellikleri sergiliyor" deniliyor. Yazıda bilim insanı Briony Horgan'ın "Salda Gölü'nü ziyaret etmenin en güzel yanlarından biri, size eski Jezero Gölü kıyısında durmanın nasıl bir his olduğunu gerçekten hissettirmesi" sözlerine yer veriliyor.