Podziemnica zwyczajna

Podziemnica zwyczajna (Lasius flavus) – gatunek mrówek z podrodziny Formicinae. Występuje pospolicie w Europie i Ameryce Północnej. Buduje ziemne kopce w częściowo nasłonecznionym miejscu na łąkach lub na skraju lasu, niewielkie kopce porośnięte są trawą przez co trudne do wypatrzenia. Niekiedy gniazda budowane są pod kamieniami w miejscach wilgotnych. Mrówki te prowadzą podziemny tryb życia żywiąc się spadzią hodowanych przez nie mszyc korzeniowych. W gniazdach podziemnic żyją skorupiaki Platyarthrus hoffmannseggii, odżywiające się odpadkami i resztkami spadzi.
W mrowisku zazwyczaj jest jedna królowa. Zdarza się jednak, że nowe gniazdo zakładane jest przez kilka królowych. Jednak gdy kolonia rozwinie się w mrowisku pozostaje jedna dominująca królowa, a pozostałe zostają usunięte. Podziemnica zwyczajna porusza się powoli w porównaniu z innymi mrówkami.
Robotnice koloru żółtego lub żółtobrunatnego mają długość od 3 do 4 mm, natomiast królowa wielkości 7–9 mm i jest ciemniejsza od robotnic. Samiec wielkości 3–4 mm czarny. Wielkość kolonii dochodzi do kilkunastu tysięcy. Rójka późnym popołudniem ciepłego dnia pod koniec ciepłego lipca lub w sierpniu.
Podziemnica zwyczajna jest mrówką łatwą w hodowli ze względu na klasztorny sposób zakładania mrowiska. Rójkowa królowa umieszczona w odpowiednio skonstruowanym formikarium składa jaja, z których wylęgają się małe mrówki. Do karmienia podajemy miód oraz owady.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Polyergus lucidus

Polyergus lucidus – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae. Jest to narażony na wyginięcie gatunek spotykany jedynie w Stanach Zjednoczonych.

== Przypisy ==


Polyergus nigerrimus

Polyergus nigerrimus – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae. Występuje endemicznie w Rosji. Określany jest jako narażony na wyginięcie.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Polyergus nigerrimus - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Polyergus samurai

Polyergus samurai – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae. Jest to narażony na wyginięcie gatunek spotykany jedynie w Japonii.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Polyergus samurai - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Polyrhachis

Polyrhachis – rodzaj mrówek z podrodziny Formicinae.
Mrówki o ciele długości od 5 do 12 mm. Ich głowa jest wyposażona w długie czułki, u robotnic pozbawiona przyoczek. Najczęściej tułów i pomostek lub jedno z nich uzbrojone są w kolce. Gruczoły metapleuralne nie występują. Gaster ma pierwszy segment zajmujący co najmniej jego połowę i pierwszy tergit znacznie większy od drugiego. Brak w tym rodzaju wyraźnie zaznaczonego polimorfizmu.
Wiele gatunków jest nadrzewnych. Liczne używają do budowy gniazd jedwabiu wytwarzanego przez larwy.
Należy tu ponad 700 opisanych gatunków, w tym:

== Przypisy ==


Polyrhachis maura

Polyrhachis maura – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae.
Gatunek ten został opisany w 2008 roku przez Rudolfa Kohouta.
Opisano tylko robotnice. Mają one ciało długości około 6–6,4 mm, ubarwione czarno z czarnymi lub ciemno rudobrązowymi odnóżami. Ich głowa jest nieproporcjonalnie duża z bardzo dużymi oczami i bez przyoczek. Nadustek ma dość płaskie żeberko środkowe i łukowatą krawędź przednią z płytkim wcięciem pośrodku. Żuwaczki zaopatrzone są w 5 zębów. Przedplecze w profilu jest wypukłe, a śródplecze płaskie. Na barkach przedplecza występują ostre zęby. Krawędzie boczne płaskiego z wierzchu pozatułowia wyciągnięte są ku tyłowi w ostre, ustawione mniej lub bardziej poziomo kolce. Stosunkowo niski pomostek ma 2 pary kolców, w tym parę ostrych kolców wstawkowych.
Owad orientalny, znany z brunejskiego dystryktu Brunei-Muara oraz malezyjskiego stanu Johor. Robotnice łowiono wśród niskiej roślinności i na nipie krzewinkowej.

== Przypisy ==


Ponerinae

Ponerinae – podrodzina mrówek. Obejmuje ponad 1200 opisanych gatunków. Kosmopolityczna.

== Taksonomia ==
Takson ten wprowadzony został w 1835 roku przez A.L.M. Lepeletiera de Saint Fargeau pod nazwą Ponerites. Przez niektórych późniejszych autorów wyróżniany był jako rodzina, współcześnie stanowi podrodzinę mrówek. Barry Bolton w 2003 roku zaliczył Ponerinae wraz z pięcioma innymi podrodzinami do mrówek poneromorficznych (poneromorph). Później określane były jako jedna z podrodzin poneroidalnych. W 2013 roku Schmidt przeprowadził analizę filogenetyczną podrodziny, a w 2014 wraz z Shattuckiem dokonali rewizji podziału na plemiona i rodzaje, z pominięciem cech samców, które to pozostają nieznane dla 9 rodzajów. Według stanu na 2016 rok do rodziny tej zalicza się 1212 gatunków, zgrupowanych w 47 rodzajach. Rodzaje te rozdziela się pomiędzy dwa plemiona: Ponerini i Platythyreini, przy czym wymarłych rodzajów: Afropone, Eogorgites, Eoponerites, Furcisutura, Longicapitia i Taphopone nie zaliczono do żadnego z nich i są w obrębie podrodziny traktowane jako incertae sedis.

== Opis ==
Zaliczane tu mrówki mają toruli czułków położone daleko w tył od przedniej krawędzi nadustka i przednie skrzydła z przynajmniej czterema zamkniętymi komórkami. Jedynym wyjątkiem od cech jest Dolioponera o trzech komórkach na przednim skrzydle. Zwykle występują płatki pozatułowiowe i jugalne. Sternum i tergum petiolusa są wyraźnie zaznaczone. Odwłok odznacza się nieząbkowanym dziewiątym sternum i zwykle obecnym cinctus pomiędzy pretergitem a posttergitem czwartego segmentu. Unikalną wśród mrówek cechą samców z tej podrodziny może być kolcowate ósme tergum odwłoka, jednak cecha ta nie występuje u wszystkich i może być zmienna nawet w obrębie danego gatunku.

== Występowanie ==
Takson kosmopolityczny.

== Przypisy ==


Probolomyrmex curculiformis

Probolomyrmex curculiformis – gatunek mrówki z podrodziny Proceratiinae.

== Taksonomia ==
Gatunek ten został opisany w 2014 roku przez Francisco Hitę Garcię i Briana Fishera na podstawie 11 okazów odłowionych w 2001 roku (seria typowa) oraz przy przebadaniu materiału dodatkowego odłowionego w 1983, 2001 i 2002 roku. Epitet gatunkowy oznacza "ryjkowcokształtny" nawiązując do wydłużonej, wąskiej głowy tego gatunku.

== Opis ==
Ciało jasnopomarańczowobrązowe z żółtawymi odnóżami, pokryte znaczniej słabiej niż u P. zahamena rozwiniętą mikrorzeźbą. Głowa około 1,5 do 1,6 razy dłuższa niż szeroka, dłuższa niż u P. zahamena i o trzonkach czułków krótszych niż u wymienionego gatunku. Mezosoma w zarysie prosta, bez rowków. Petiolus w profilu i bez wyrostka brzusznego 1 do 1,2 raza tak długi jak wysoki, w widoku grzbietowym około 1,2 do 1,3 razy dłuższy niż szeroki, krótszy i wyżej oraz silniej łukowato wygięty niż u P. tani.

== Rozprzestrzenienie ==
Gatunek endemiczny dla Madagaskaru, znany z dystryktów Mahajanga, Antsiranana i Toliara.

== Przypisy ==


Probolomyrmex tani

Probolomyrmex tani – gatunek mrówki z podrodziny Proceratiinae.

== Taksonomia ==
Gatunek ten został opisany w 2007 roku przez Briana Fishera na podstawie 3 okazów odłowionych w 2003 roku. W 2014 roku, w związku z opisaniem 2 nowych gatunków z Madagaskaru, na podstawie tychże okazów oraz licznych okazów spoza serii typowej Francisco Hita Garcia i B. Fischer dokonali jego redeskrypcji, klasyfikując go w grupie gatunków P. graevesi-group.

== Opis ==
Ciało jasno rudobrązowe do ciemnobrązowego z odnóżami żółtawymi do jasnobrązowych. Głowa około 1,5 do 1,6 razy dłuższa niż szeroka. Mezosoma z profilu bardzo słabo wypukła. Petiolus w profilu i bez wyrostka brzusznego 1,3 do 1,5 raza tak długi jak wysoki, w widoku grzbietowym około 1,4 do 1,6 razy dłuższy niż szeroki, stosunkowo dłuższy i słabiej łukowato wygięty niż u P. zahamena i P. curculiformis.

== Rozprzestrzenienie ==
Gatunek endemiczny dla Madagaskaru, gdzie ograniczony jest w swym zasięgu do wąskiego pasa na północnym wschodzie wyspy, od Makirovana i Ambondrobe po Montagne des Français.

== Przypisy ==


Probolomyrmex zahamena

Probolomyrmex zahamena – gatunek mrówki z podrodziny Proceratiinae.

== Taksonomia ==
Gatunek ten został opisany w 2014 roku przez Francisco Hitę Garcię i Briana Fishera na podstawie 11 okazów odłowionych w 2009 roku. Epitet gatunkowy pochodzi od lokalizacji typowej.

== Opis ==
Ciało zwykle ciemno rudobrązowe z jasnymi odnóżami, pokryte znaczniej silniej niż u P. curculiformis rozwiniętą mikrorzeźbą. Głowa około 1,4 do 1,5 razy dłuższa niż szeroka, krótsza niż u P. curculiformis i o trzonkach czułków dłuższych niż u wymienionego gatunku. Mezosoma ze słabymi, lecz wyraźnymi rowkami zatułowiowymi. Petiolus w profilu i bez wyrostka brzusznego 1 do 1,2 raza tak długi jak wysoki, w widoku grzbietowym około 1,2 do 1,3 razy dłuższy niż szeroki, krótszy i wyżej oraz silniej łukowato wygięty niż u P. tani.

== Rozprzestrzenienie ==
Gatunek endemiczny dla Madagaskaru, znany wyłącznie z Parku Narodowego Zahamena.

== Przypisy ==


Proceratium google

Proceratium google – gatunek mrówek z podrodziny Proceratiinae.
Został odkryty w 2005 roku na północno-wschodniej części Madagaskaru przez Briana L. Fishera z California Academy of Sciences. Fisher nazwał go na cześć mechanizmu wyszukiwarki Google, zafascynowany projektem Google Earth

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Proceratium google. antweb.org. [dostęp 2013-08-29]. (ang.).


Protrechina

Protrechina – rodzaj mrówek z podrodziny Formicinae. Obejmuje jeden gatunek Protrechina carpenteri Wilson, 1985

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Protrechina - AntWeb. [dostęp 2013-07-15].


Pseudomyrmecinae

Pseudomyrmecinae – podrodzina mrówek spotykanych w tropikalnych lasach i na sawannach. Mrówki tej podrodziny prowadzą nadrzewny tryb życia.
Gniazda tych mrówek zazwyczaj stanowią jamy w pniach i konarach uschniętych drzew lub niekiedy kopców w trawach. Około 20% spośród 300 gatunków tej podrodziny należy do wyspecjalizowanych mrówek żyjących tylko w określonym środowisku. Przykładem mogą tu być mrówki broniące pewien gatunek drzewa przed innymi owadami w zamian za pożywienie produkowane przez to drzewo i mieszkanie w postaci żywych komór w tym drzewie.
Dorosłe mrówki z podrodziny Pseudomyrmecine posiadają duże oczy, trzonek czułków krótki, biczyk czułków przeważnie 12-członowy (z wyjątkiem dwóch gatunków o biczyku 11-członowym i co najmniej jednego o biczyku 13-członowym), stylik dwuczłonowy wydłużony. Larwy posiadają specjalną budowę aparatu gębowego pozwalającą na przyjmowanie małych kawałków pożywienia podawanego im przez robotnice.

== Rodzaje ==
Podrodzina Pseudomyrmecinae obejmuje 3 opisane rodzaje.

Myrcidris Ward, 1990
Pseudomyrmex Lund, 1831
Tetraponera Smith, 1852

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Serviformica

Serviformica – podrodzaj mrówek z rodzaju Formica.
Na gatunkach należących do Serviformica często pasożytują mrówki niezdolne do samodzielnego zakładania gniazda. Postępuje tak np. mrówka rudnica (Formica rufa) - królowa przejmuje władzę nad gniazdem przedstawicielki podrodzaju Serviformica.
Niektóre gatunki porywają także poczwarki mrówek należących do tego rodzaju, w celu zasilenia swojego gniazda, np. mrówki amazonki (Polyergus rufescens).

== Gatunki należące do podrodzaju Serviformica ==
Pierwomrówka łagodna (Formica fusca)
Pierwomrówka żwirowa (Formica cinerea)
Pierwomrówka krasnolica (Formica rufibarbis)
Pierwomrówka podziemna (Formica cunicularia)

== Przypisy ==


Sierpnica płowa

Sierpnica płowa (Strongylognathus testaceus) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae. Sierpnica płowa jest pasożytem społecznym murawki darniowiec (Tetramorium caespitum).
Głowa u wszystkich kast o wąskich, sierpowatych żuwaczkach, pozbawionych ząbków i krawędzi tnących. U samców czułki dziesięcioczłonowe z silnie wydłużonym drugim członem biczyka, tułów uskrzydlony, a tarcza opatrzona bruzdami Mayra. Ubarwienie samca ciemnobrązowe do czarnego z jaśniejszymi nogami i czułkami. U królowych i robotnic czułki dwunastoczłonowe. Królowa długości od 4 do 5 mm, z głową szerszą od tułowia, jedną komórką kubitalną na przednim skrzydle i niskim, płaskim śródpleczem.
Wielkość robotnicy od 2 do 3,5 mm, a ubarwienie ciała od ochrowobrązowego do czerwonobrązowego. Jej głowa i tułów zwykle pomarszczone, zaś gaster błyszczący i nagi. Powierzchnia ciała umiarkowanie owłosiona. Głowa o dość małych oczach.
Populacja sierpnicy płowej zazwyczaj nie przekracza 1% liczby robotnic w mrowisku murawki darniowiec (według Wilson i Hölldobler, 1990 może osiągnąć liczbę kilkunastu tysięcy robotnic). Królowa sierpnicy ogranicza powstawanie w gnieździe skrzydlatych samic i samców w gnieździe murawki (Wilson i Hölldobler, 1990).
Loty godowe od końca czerwca do końca sierpnia.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Strongylognathus testaceus - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Smuklica Gredlera

Smuklica Gredlera (Leptothorax gredleri) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Występowanie ==
Gatunek środkowoeuropejski, spotykany głównie w cienistych lasach liściastych i mieszanych. W Polsce bardzo rzadki.

== Charakterystyka ==
Długość ciała robotnic 2,7–3,5 mm; gatunek bardzo podobny do smuklicy mchowej, od której różni się jedynie urzeźbieniem głowy. Lot godowy w lipcu i sierpniu.

== Biologia ==
Gniazda buduje w glebie, w suchych, leżących konarach lub pod korą żywych drzew w ich dolnych partiach. W kolonii występuje zwykle jedna królowa, jeśli jest ich więcej, to tylko jedna składa jaja.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Smuklica mchowa

Smuklica mchowa, wysmuklica mchowa (Leptothorax muscorum) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Rozmieszczenie i środowisko ==
Gatunek borealno-górski, zamieszkuje głównie jasne lasy, wybierając miejsca suche i ciepłe (nie występuje na torfowiskach). Spotykany też na terenach otwartych, np. na górskich łąkach. W Polsce szeroko rozprzestrzeniony, ale nie występuje pospolicie.

== Charakterystyka ==
Długość ciała robotnic 2,5–3,2 mm; ciało jasnobrązowe lub brązowe, często z przyciemnioną głową. Lot godowy od lipca do września.

== Gniazda ==
Gniazda buduje w próchniejących pniakach, w spękaniach kory, pod kamieniami, czasem też w ściółce i pod małymi kamieniami. Kolonie mają jedną lub dwie królowe i kilkadziesiąt robotnic, przy czym są mniej liczne, niż u smuklicy zwyczajnej.

== Podgatunki ==
U smuklicy mchowej wyodrębniono 5 podgatunków:

Leptothorax muscorum betulae Ruzsky, 1916
Leptothorax muscorum fagi Ruzsky, 1905
Leptothorax muscorum flavescens Ruzsky, 1896
Leptothorax muscorum muscorum Nylander, 1846
Leptothorax muscorum uvicensis Blacker, 1992

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Smuklica zwyczajna

Smuklica zwyczajna, wysmuklica zwyczajna (Leptothorax acervorum) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Rozmieszczenie i środowisko ==
Występuje głównie w suchych i jasnych borach (zwłaszcza sosnowych) ze skąpym podszytem, ale też na różnego rodzaju terenach otwartych (łąki, pastwiska, torfowiska). Gatunek borealno-górski, pospolity w całej Polsce, w górach sięga piętra turni.

== Charakterystyka ==
Długość ciała robotnic 3,8–4,5 mm; ciało żółtobrązowe lub rudawe, głowa i górna powierzchnia odwłoka nieznacznie przyciemnione. Mrówki o łagodnym charakterze, furażują pojedynczo, polują na drobne bezkręgowce lub żywią się padliną. Lot godowy w lipcu i sierpniu.

== Gniazda ==
Gniazduje zarówno w próchniejących pniakach, pod korą, opadłych gałęziach, jak i pod kamieniami, w szczelinach skalnych czy kępach torfowców. Gniazda ziemne spotyka się rzadko. Tworzy kolonie mono- lub poliginiczne, liczące do kilkudziesięciu robotnic.

== Podgatunki ==
U Smuklicy zwyczajnej wyodrębniono 4 podgatunki:

Leptothorax acervorum acervorum Fabricius, 1793
Leptothorax acervorum nigrescens Ruzsky, 1905
Leptothorax acervorum superus Ruzsky, 1905
Leptothorax acervorum vandeli Bondroit, 1920

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Solenopsidini

Solenopsidini – plemię mrówek z podrodziny Myrmicinae.
Takson ten został wprowadzony w 1893 roku przez A.H. Forela. W 2015 P.S. Ward i inni opublikowali wyniki analiz filogenetycznych na podstawie których redefiiowano to plemię. Obecnie zalicza się tu 3 opisane rodzaje:

Adelomyrmex Emery, 1897
Anillomyrma Emery, 1913
Austromorium Shattuck, 2009
Baracidris Bolton, 1981
Bariamyrma Lattke, 1990
Bondroitia Forel, 1911
Cryptomyrmex Fernández, 2004
Dolopomyrmex Cover & Deyrup, 2007
Epelysidris Bolton, 1987
Kempfidris Fernández, Feitosa & Lattke, 2014
Megalomyrmex Forel, 1885
Monomorium Mayr, 1855
Myrmicaria Saunders, 1842
Oxyepoecus Santschi, 1926
Rogeria Emery, 1894
Solenopsis Westwood, 1840
Stegomyrmex Emery, 1912
Syllophopsis Santschi, 1915
Tropidomyrmex Silva, Feitosa, Brandão & Diniz, 2009
Tyrannomyrmex Fernández, 2003

== Przypisy ==


Solenopsis (mrówki)

Solenopsis – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje 195 opisanych gatunków.

== Gatunki ==

== Przypisy ==


Sphecomyrma

Sphecomyrma – rodzaj mrówek z podrodziny Sphecomyrminae.

== Gatunki ==
Sphecomyrma canadensis Wilson, 1985
Sphecomyrma freyi Wilson & Brown, 1967

== Przypisy ==


Sphecomyrminae

Sphecomyrminae – wymarła podrodzina owadów z rzędu błonkówek i rodziny mrówkowatych (Formicidae). Obejmuje 4 opisane rodzaje.

== Podział systematyczny ==
Do podrodziny zaliczane są następujące rodzaje:

Baikuris Dlussky, 1987
Cretomyrma Dlussky, 1975
Dlusskyidris Bolton, 1994
Sphecomyrma Wilson & Brown, 1967

== Przypisy ==


Sphinctomyrmex

Sphinctomyrmex – rodzaj mrówek. Opisano 25 gatunków. Gatunkiem typowym jest Sphinctomyrmex stali.

== Gatunki ==
Sphinctomyrmex asper Brown, 1975
Sphinctomyrmex caledonicus Wilson, 1957
Sphinctomyrmex cedaris Forel, 1915
Sphinctomyrmex chariensis Santschi, 1915
Sphinctomyrmex clarus (Forel, 1893)
Sphinctomyrmex cribratus Emery, 1897
Sphinctomyrmex duchaussoyi (Andre, 1905)
Sphinctomyrmex emeryi (Forel, 1893)
Sphinctomyrmex froggatti Forel, 1900
Sphinctomyrmex furcatus (Emery, 1893)
Sphinctomyrmex imbecilis Forel, 1907
Sphinctomyrmex mjobergi Forel, 1915
Sphinctomyrmex myops Forel, 1895
Sphinctomyrmex nigricans (Clark, 1926)
Sphinctomyrmex occidentalis (Clark, 1923)
Sphinctomyrmex rufiventris Santschi, 1915
Sphinctomyrmex septtrionalis (Crawley, 1925)
Sphinctomyrmex stali Mayr, 1866
Sphinctomyrmex steinheili Forel, 1900
Sphinctomyrmex taylori Forel, 1900
Sphinctomyrmex trux Brown, 1975
Sphinctomyrmex turneri Forel, 1900

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Sphinctomyrmex - AntWeb. [dostęp 2013-07-17].


Stegomyrmex

Stegomyrmex – rodzaj mrówek należący do podrodziny Myrmicinae.

== Występowanie ==
Można je zaobserwować w Ameryce Południowej oraz Ameryce Środkowej.

== Gatunki ==
Należy do niej pięć gatunków:

Stegomyrmex bensoni (Feitosa, Brandão & Diniz, 2008)
Stegomyrmex connectens (Emery, 1912)
Stegomyrmex manni (Smith, 1946)
Stegomyrmex olindae (Feitosa, Brandão & Diniz, 2008)
Stegomyrmex vizottoi (Diniz, 1990)

== Przypisy ==


Stenamma

Stenamma – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje 43 opisane gatunki.

== Gatunki ==
Stenamma africanum Santschi, 1939
Stenamma berendti Mayr, 1868
Stenamma bhutanense Baroni Urbani, 1977
Stenamma brevicorne Mayr, 1886
Stenamma californicum Snelling, 1973
Stenamma carolinense Smith, 1951
Stenamma chiricahua Snelling, 1973
Stenamma debile (Foerster, 1850)
Stenamma diecki Emery, 1895
Stenamma diversum Mann, 1922
Stenamma dyscheres Snelling, 1973
Stenamma exasperatum Snelling, 1973
Stenamma expolitum Smith, 1962
Stenamma felixi Mann, 1922
Stenamma fovolocephalum Smith, 1930
Stenamma georgii Arnol'di, 1975
Stenamma heathi Wheeler, 1915
Stenamma hissarianum Arnol'di, 1975
Stenamma huachucanum Smith, 1957
Stenamma impar Forel, 1901
Stenamma kashmirense Baroni Urbani, 1977
Stenamma kurilense Arnol'di, 1975
Stenamma lippulum (Nylander, 1849)
Stenamma manni Wheeler, 1914
Stenamma meridionale Smith, 1957
Stenamma nipponense Yasumatsu & Murakami, 1960
Stenamma orousseti Casevitz-Weulersse, 1990
Stenamma owstoni Wheeler, 1906
Stenamma petiolatum Emery, 1897
Stenamma picetojuglandeti Arnol'di, 1975
Stenamma punctatoventre Snelling, 1973
Stenamma punctiventre Emery, 1908
Stenamma sardoum Emery, 1915
Stenamma schmidti Menozzi, 1931
Stenamma schmitti Wheeler, 1903
Stenamma sequoiarum Wheeler, 1917
Stenamma smithi Cole, 1966
Stenamma snellingi Bolton, 1995
Stenamma sogdianum Arnol'di, 1975
Stenamma striatulum Emery, 1895
Stenamma ussuriense Arnol'di, 1975
Stenamma westwoodii Westwood, 1839
Stenamma wheelerorum Snelling, 1973

== Przypisy ==


Stereomyrmex

Stereomyrmex – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae, obejmujący dwa gatunki znane z pojedynczych okazów. Gatunkiem typowym jest Stereomyrmex horni.

== Przypisy ==


Stigmacros

Stigmacros – rodzaj mrówek z podrodziny Formicinae. Obejmuje 48 opisanych gatunków.

== Gatunki ==
Stigmacros aciculata McAreavey, 1957
Stigmacros acuta McAreavey, 1957
Stigmacros aemula Forel, 1907
Stigmacros anthracina McAreavey, 1957
Stigmacros armstrongi McAreavey, 1957
Stigmacros australis Forel, 1902
Stigmacros barretti Santschi, 1928
Stigmacros bosii Forel, 1902
Stigmacros brachytera McAreavey, 1957
Stigmacros brevispina McAreavey, 1957
Stigmacros brooksi McAreavey, 1957
Stigmacros castanea McAreavey, 1957
Stigmacros clarki McAreavey, 1957
Stigmacros clivispina Forel, 1902
Stigmacros debilis Bolton, 1995
Stigmacros elegans McAreavey, 1949
Stigmacros epinotalis McAreavey, 1957
Stigmacros extreminigra McAreavey, 1957
Stigmacros ferruginea McAreavey, 1957
Stigmacros flava McAreavey, 1957
Stigmacros flavinodis Clark, 1938
Stigmacros fossulata Viehmeyer, 1925
Stigmacros froggatti Forel, 1902
Stigmacros glauerti McAreavey, 1957
Stigmacros hirsuta McAreavey, 1957
Stigmacros impressa McAreavey, 1957
Stigmacros inermis McAreavey, 1957
Stigmacros intacta Viehmeyer, 1925
Stigmacros lanaris McAreavey, 1957
Stigmacros major McAreavey, 1957
Stigmacros marginata McAreavey, 1957
Stigmacros medioreticulata Viehmeyer, 1925
Stigmacros minor McAreavey, 1957
Stigmacros nitida McAreavey, 1957
Stigmacros occidentalis Crawley, 1922
Stigmacros pilosella Viehmeyer, 1925
Stigmacros proxima McAreavey, 1957
Stigmacros punctatissima McAreavey, 1957
Stigmacros pusilla McAreavey, 1957
Stigmacros rectangularis McAreavey, 1957
Stigmacros reticulata Clark, 1930
Stigmacros rufa McAreavey, 1957
Stigmacros sordida McAreavey, 1957
Stigmacros spinosa McAreavey, 1957
Stigmacros stanleyi McAreavey, 1957
Stigmacros striata McAreavey, 1957
Stigmacros termitoxena Wheeler, 1936
Stigmacros wilsoni McAreavey, 1957

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Stigmacros - AntWeb. [dostęp 2013-07-23].


Stigmomyrmex

Stigmomyrmex – rodzaj mrówek, opisany przez Mayra w 1868 roku.
Obejmuje jeden opisany gatunek:

Stigmomyrmex venustus  Mayr, 1868

== Przypisy ==


Stiphromyrmex robustus

Stiphromyrmex robustus – wymarły gatunek mrówek, jedyny przedstawiciel rodzaju Stiphromyrmex.

== Przypisy ==


Streblognathus

Streblognathus – rodzaj mrówek z podrodziny Ponerinae, obejmujący dwa opisane gatunki.

== Gatunki ==
Streblognathus aethiopicus (Smith, 1858)
Streblognathus peetersi Robertson, 2002

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Streblognathus - AntWeb. [dostęp 2013-07-23].


Strongylognathus

Strongylognathus – rodzaj mrówek należący do podrodziny Myrmicinae, opisany przez Mayra w 1853 r. Obejmuje 26 gatunków.

== Gatunki ==
Strongylognathus afer  Emery, 1884
Strongylognathus alboini  Finzi, 1924
Strongylognathus alpinus  Wheeler, 1909
Strongylognathus arnoldii  Radchenko, 1985
Strongylognathus caeciliae  Forel, 1897
Strongylognathus cecconii  Emery, 1916
Strongylognathus chelifer  Radchenko, 1985
Strongylognathus christophi  Emery, 1889
Strongylognathus dalmaticus  Baroni Urbani, 1969
Strongylognathus destefanii  Emery, 1915
Strongylognathus emeryi  Menozzi, 1921
Strongylognathus foreli  Emery, 1922
Strongylognathus huberi  Forel, 1874
Strongylognathus insularis  Baroni Urbani, 1968
Strongylognathus italicus  Finzi, 1924
Strongylognathus karawajewi  Pisarski, 1966
Strongylognathus kervillei  Santschi, 1921
Strongylognathus koreanus  Pisarski, 1966
Strongylognathus kratochvili  Silhavy, 1937
Strongylognathus minutus  Radchenko, 1991
Strongylognathus palaestinensis  Menozzi, 1933
Strongylognathus pisarskii  Poldi, 1994
Strongylognathus rehbinderi  Forel, 1904
Strongylognathus ruzskyi  Emery, 1909
Strongylognathus silvestrii  Menozzi, 1936
Strongylognathus testaceus  Schenck, 1852 Sierpnica płowa

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Strumigenys

Strumigenys – rodzaj mrówek, opisany przez F. Smitha w 1860 r. Obejmuje 164 opisane gatunki.

== Gatunki ==
Strumigenys adrasora  Bolton, 1983
Strumigenys anetes  Brown, 1988
Strumigenys antaeus  Mann, 1919
Strumigenys anthocera  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys arnoldi  Forel, 1913
Strumigenys bernardi  Brown, 1960
Strumigenys biolleyi  Forel, 1908
Strumigenys biroi  Emery, 1897
Strumigenys bitheria  Bolton, 1983
Strumigenys boneti  Brown, 1959
Strumigenys borgmeieri  Brown, 1954
Strumigenys bryanti  Wheeler, 1919
Strumigenys buleru  Brown, 1988
Strumigenys cacaoensis  Bolton, 1971
Strumigenys carinithorax  Borgmeier, 1934
Strumigenys chapmani  Brown, 1954
Strumigenys chernovi  Dlussky, 1993
Strumigenys chyzeri  Emery, 1897
Strumigenys cochlearis  Brown, 1988
Strumigenys consanii  Brown, 1954
Strumigenys cordovensis  Mayr, 1887
Strumigenys cosmostela  Kempf, 1975
Strumigenys cultrigera  Mayr, 1887
Strumigenys decollata  Mann, 1919
Strumigenys deltisquama  Brown, 1957
Strumigenys dextra  Brown, 1954
Strumigenys disarmata  Brown, 1971
Strumigenys dolichognatha  Weber, 1934
Strumigenys doriae  Emery, 1887
Strumigenys dromoshaula  Bolton, 1983
Strumigenys dyak  Brown, 1959
Strumigenys dyshaula  Bolton, 1983
Strumigenys ebbae  Forel, 1905
Strumigenys ecliptacoca  Brown, 1958
Strumigenys elongata  Roger, 1863
Strumigenys emdeni  Forel, 1915
Strumigenys emeryi  Mann, 1922
Strumigenys esrossi  Brown, 1957
Strumigenys ettillax  Bolton, 1983
Strumigenys fairchildi  Brown, 1961
Strumigenys faurei  Arnold, 1948
Strumigenys feae  Emery, 1895
Strumigenys ferocior  Brown, 1973
Strumigenys forficata  Brown, 1959
Strumigenys formosensis  Forel, 1912
Strumigenys friedae  Forel, 1915
Strumigenys frivaldszkyi  Emery, 1897
Strumigenys godeffroyi  Mayr, 1866
Strumigenys godmani  Forel, 1899
Strumigenys grandidieri  Forel, 1892
Strumigenys guttulata  Forel, 1902
Strumigenys hastyla  Bolton, 1983
Strumigenys havilandi  Forel, 1905
Strumigenys helytruga  Bolton, 1983
Strumigenys hemichlaena  Brown, 1971
Strumigenys hemidisca  Brown, 1953
Strumigenys hindenburgi  Forel, 1915
Strumigenys hoplites  Brown, 1973
Strumigenys horvathi  Emery, 1897
Strumigenys humata  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys indigatrix  Wheeler, 1919
Strumigenys interfectiva  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys irrorata  Santschi, 1913
Strumigenys jepsoni  Mann, 1921
Strumigenys juliae  Forel, 1905
Strumigenys katapelta  Bolton, 1983
Strumigenys koningsbergeri  Forel, 1905
Strumigenys korahyla  Bolton, 1983
Strumigenys kraepelini  Forel, 1905
Strumigenys lacacoca  Brown, 1959
Strumigenys lanuginosa  Wheeler, 1905
Strumigenys lewisi  Cameron, 1886
Strumigenys liukueiensis  Terayama & Kubota, 1989
Strumigenys londianensis  Patrizi, 1946
Strumigenys longispinosa  Brown, 1958
Strumigenys lopotyle  Brown, 1969
Strumigenys loriae  Emery, 1897
Strumigenys louisianae  Roger, 1863
Strumigenys ludia  Mann, 1922
Strumigenys lyroessa  Roger, 1862
Strumigenys mailei  Wilson & Taylor, 1967
Strumigenys mandibularis  Smith, 1860
Strumigenys marginiventris  Santschi, 1931
Strumigenys marleyi  Arnold, 1914
Strumigenys mayri  Emery, 1897
Strumigenys mesahyla  Bolton, 1983
Strumigenys micretes  Brown, 1959
Strumigenys minutula  Terayama & Kubota, 1989
Strumigenys mixta  Brown, 1953
Strumigenys mjoebergi  Brown, 1959
Strumigenys moczaryi  Emery, 1897
Strumigenys mokensis  Forel, 1905
Strumigenys murshila  Bolton, 1983
Strumigenys nevermanni  Brown, 1959
Strumigenys nidifex  Mann, 1921
Strumigenys nigra  Brown, 1971
Strumigenys nimbrata  Bolton, 1983
Strumigenys ogloblini  Santschi, 1936
Strumigenys omalyx  Bolton, 1983
Strumigenys opaca  Brown, 1954
Strumigenys pallestes  Bolton, 1971
Strumigenys paranax  Bolton, 1983
Strumigenys paranetes  Brown, 1988
Strumigenys pariensis  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys perparva  Brown, 1958
Strumigenys perplexa  Smith, 1876
Strumigenys petiolata  Bernard, 1953
Strumigenys philiporum  Brown, 1988
Strumigenys phytibia  Brown, 1957
Strumigenys planeti  Brown, 1953
Strumigenys precava  Brown, 1954
Strumigenys pretoriae  Arnold, 1949
Strumigenys princeps  Kempf & Brown, 1969
Strumigenys producta  Brown, 1953
Strumigenys prospiciens  Emery, 1906
Strumigenys quinquedentata  Crawley, 1923
Strumigenys rectidens  Brown, 1966
Strumigenys rehi  Forel, 1907
Strumigenys relahyla  Bolton, 1983
Strumigenys rogeri  Emery, 1890
Strumigenys rufobrunea  Santschi, 1914
Strumigenys rukha  Bolton, 1983
Strumigenys saliens  Mayr, 1887
Strumigenys sanctipauli  Kempf, 1958
Strumigenys sarissa  Bolton, 1983
Strumigenys scelesta  Mann, 1921
Strumigenys schmalzi  Emery, 1906
Strumigenys scotti  Forel, 1912
Strumigenys shaula  Bolton, 1983
Strumigenys signeae  Forel, 1905
Strumigenys silvestrii  Emery, 1906
Strumigenys sisyrata  Brown, 1968
Strumigenys smithii  Forel, 1886
Strumigenys smythiesii  Forel, 1902
Strumigenys solifontis  Brown, 1949
Strumigenys spathoda  Bolton, 1983
Strumigenys spathula  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys stemonixys  Brown, 1971
Strumigenys stygia  Santschi, 1913
Strumigenys sublaminata  Brown, 1959
Strumigenys sublonga  Brown, 1958
Strumigenys szalayi  Emery, 1897
Strumigenys tachirensis  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys tetraphanes  Brown, 1954
Strumigenys thomae  Kempf, 1976
Strumigenys tigris  Brown, 1971
Strumigenys tococae  Wheeler & Bequaert, 1929
Strumigenys totyla  Bolton, 1983
Strumigenys traegaordhi  Santschi, 1913
Strumigenys trinidadensis  Wheeler, 1922
Strumigenys trudifera  Kempf & Brown, 1969
Strumigenys uichancoi  Brown, 1957
Strumigenys ulcerosa  Brown, 1954
Strumigenys usbensis  Lattke & Goitia, 1997
Strumigenys vazerka  Bolton, 1983
Strumigenys wallacei  Emery, 1897
Strumigenys wheeleri  Mann, 1921
Strumigenys wilsoni  Brown, 1969
Strumigenys xenohyla  Bolton, 1983
Strumigenys xenos  Brown, 1955
Strumigenys yaleopleura  Brown, 1988
Strumigenys yasumatsui  Brown, 1971
Strumigenys zakharovi  Dlussky, 1993
Strumigenys zandala  Bolton, 1983

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Syntaphus

Syntaphus – rodzaj mrówek, opisany przez Donisthorpe'a w 1920r. Obejmuje 1 gatunek.

== Gatunki ==
Syntaphus wheeleri  Donisthorpe, 1920

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Talaridris mandibularis

Talaridris mandibularis – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae, jedyny przedstawiciel rodzaju Talaridris. Występuje w Ameryce Południowej.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Talaridris - AntWeb. [dostęp 2013-07-16].


Tapinoma

Tapinoma – rodzaj mrówek z podrodziny Dolichoderinae. Obejmuje 62 gatunki.

== Gatunki ==
Tapinoma acuminatum Forel, 1907
Tapinoma amazone Wheeler, 1934
Tapinoma ambiguum Emery, 1925
Tapinoma andamanense Forel, 1903
Tapinoma annandalei (Wheeler, 1928)
Tapinoma antarcticum Forel, 1904
Tapinoma arnoldi Forel, 1913
Tapinoma atriceps Emery, 1888
Tapinoma carininotum Weber, 1943
Tapinoma chiaromontei Menozzi, 1930
Tapinoma christophi Emery, 1925
Tapinoma danitschi Forel, 1915
Tapinoma demissum Bolton, 1995
Tapinoma emeryanum Kuznetsov-Ugamsky, 1927
Tapinoma epinotale Karavaiev, 1935
Tapinoma erraticum (Latreille, 1798) Koczowniczka czarna
Tapinoma flavidum Andre, 1892
Tapinoma fragile Smith, 1876
Tapinoma funiculare Santschi, 1928
Tapinoma geei Wheeler, 1927
Tapinoma gibbosum Stitz, 1933
Tapinoma glaucum (Viehmeyer, 1916)
Tapinoma heyeri Forel, 1902
Tapinoma indicum Forel, 1895
Tapinoma israele Forel, 1904
Tapinoma karavaievi Emery, 1925
Tapinoma kinburni Karavaiev, 1937
Tapinoma litorale Wheeler, 1905
Tapinoma luffae (Kurian, 1955)
Tapinoma lugubre Santschi, 1917
Tapinoma luridum Emery, 1908
Tapinoma luteum (Emery, 1895)
Tapinoma melanocephalum (Fabricius, 1793)
Tapinoma menozzii Donisthorpe, 1936
Tapinoma minimum Mayr, 1895
Tapinoma minor Bernard, 1945
Tapinoma minutissimum Emery, 1891
Tapinoma minutum Mayr, 1862
Tapinoma modestum Santschi, 1932
Tapinoma muelleri Karavaiev, 1926
Tapinoma opacum Wheeler & Mann, 1914
Tapinoma orthocephalum Stitz, 1934
Tapinoma pallipes Smith, 1876
Tapinoma panamense Wheeler, 1934
Tapinoma philippinense Donisthorpe, 1942
Tapinoma pomone Donisthorpe, 1947
Tapinoma pygmaeum Dufour, 1857
Tapinoma ramulorum Emery, 1896
Tapinoma rasenum Smith & Lavigne, 1973
Tapinoma rectinotum Wheeler, 1927
Tapinoma rottnestense Wheeler, 1934
Tapinoma schultzei (Forel, 1910)
Tapinoma sessile (Say, 1836)
Tapinoma silvestrii Wheeler, 1928
Tapinoma simrothi Krausse, 1911
Tapinoma sinense Emery, 1925
Tapinoma subtile Santschi, 1911
Tapinoma troche Wilson, 1985
Tapinoma vexatum Santschi, 1919
Tapinoma wheeleri (Mann, 1935)
Tapinoma williamsi (Wheeler, 1935)
Tapinoma wroughtonii Forel, 1904

== Przypisy ==


Tatuidris

Tatuidris – rodzaj mrówek należący do podrodziny Agroecomyrmecinae, obejmujący jeden gatunek, Tatuidris tatusia.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Tatuidris - AntWeb. [dostęp 2013-07-16].


Technomyrmex

Technomyrmex – rodzaj mrówek z podrodziny Dolichoderinae. Obejmuje 97 gatunków. Gatunkiem typowym jest Technomyrmex strenuus.

== Gatunki ==
Technomyrmex aberrans Santschi, 1911
Technomyrmex albipes Smith, 1861
Technomyrmex albomaculatus Karavaiev, 1926
Technomyrmex allectus Stitz, 1916
Technomyrmex andrei Emery, 1899
Technomyrmex arnoldinus Forel, 1913
Technomyrmex atrichosus Viehmeyer, 1922
Technomyrmex bicolor Emery, 1893
Technomyrmex brevicornis Santschi, 1930
Technomyrmex butteli Forel, 1913
Technomyrmex cheesmanae Donisthorpe, 1945
Technomyrmex convexifrons Karavaiev, 1926
Technomyrmex deletus Emery, 1891
Technomyrmex detorquens Walker, 1859
Technomyrmex elatior Forel, 1902
Technomyrmex foreli Emery, 1893
Technomyrmex fulvus Wheeler, 1934
Technomyrmex gibbosus Wheeler, 1906
Technomyrmex gilvus Donisthorpe, 1941
Technomyrmex gowdeyi Wheeler, 1922
Technomyrmex grandis Emery, 1887
Technomyrmex griseopubens Wheeler, 1922
Technomyrmex horni Forel, 1912
Technomyrmex hypoclinoides Santschi, 1919
Technomyrmex ilgi Forel, 1910
Technomyrmex incisus Mukerjee, 1930
Technomyrmex jocosus Forel, 1910
Technomyrmex kohli Forel, 1916
Technomyrmex kraepelini Forel, 1905
Technomyrmex laurenti Emery, 1899
Technomyrmex lisae Forel, 1913
Technomyrmex longiscapus Weber, 1943
Technomyrmex lujae Forel, 1905
Technomyrmex madecassus Forel, 1897
Technomyrmex mayri Forel, 1891
Technomyrmex modiglianii Emery, 1900
Technomyrmex moerens Santschi, 1913
Technomyrmex nequitus Bolton, 1995
Technomyrmex niasensis Menozzi, 1932
Technomyrmex nigriventris Santschi, 1910
Technomyrmex pilipes Emery, 1899
Technomyrmex pratensis Smith, 1860
Technomyrmex primroseae Donisthorpe, 1949
Technomyrmex quadricolor Wheeler, 1930
Technomyrmex rusticus Santschi, 1930
Technomyrmex schimmeri Viehmeyer, 1916
Technomyrmex schoutedeni Forel, 1910
Technomyrmex semiruber Emery, 1899
Technomyrmex setifer Emery, 1900
Technomyrmex setosus Collingwood, 1985
Technomyrmex sophiae Forel, 1902
Technomyrmex strenuus Mayr, 1872
Technomyrmex sundaicus Emery, 1900
Technomyrmex tailori Santschi, 1930
Technomyrmex transiens Forel, 1913
Technomyrmex voeltzkowi Forel, 1907
Technomyrmex wheeleri Emery, 1912
Technomyrmex wolfi Forel, 1916
Technomyrmex zimmeri Forel, 1911
Technomyrmex zumpti Santschi, 1937

== Przypisy ==


Teleutomyrmex

Teleutomyrmex – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje dwa gatunki.

== Gatunki ==
Teleutomyrmex kutteri Tinaut, 1990
Teleutomyrmex schneideri Kutter, 1950

== Przypisy ==


Teleutomyrmex schneideri

Teleutomyrmex schneideri – gatunek mrówek z podrodziny Formicinae, występujący we Francji i w Szwajcarii. Jest gatunkiem niezwykle rzadkim, o statusie VU (narażony) według kryteriów IUCN.
Opisał go jako pierwszy Heinrich Kutter w 1950 roku.
Teleutomyrmex schneideri jest pasożytem społecznym kolonii Tetramorium impurum i T. caespitum.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Teleutomyrmex - AntWeb. [dostęp 2013-07-12].


Terataner

Terataner – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Opisano 12 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje krainę etiopską i madagaskarską. Gatunkiem typowym jest Terataner foreli.

== Gatunki ==
Należy tu 12 opisanych gatunków:

Terataner alluaudi (Emery, 1895)
Terataner bottegoi (Emery, 1896)
Terataner elegans Bernard, 1953
Terataner foreli (Emery, 1899)
Terataner luteus (Emery, 1899)
Terataner piceus Menozzi, 1942
Terataner rufipes Emery, 1912
Terataner scotti (Forel, 1912)
Terataner steinheili (Forel, 1895)
Terataner transvaalensis Arnold, 1952
Terataner velatus Bolton, 1981
Terataner xaltus Bolton, 1981

== Przypisy ==


Teratomyrmex greavesi

Teratomyrmex greavesi – gatunek mrówek z podrodziny Formicinae, jedyny przedstawiciel rodzaju Teratomyrmex. Gatunek australijski, znany z lasów deszczowych południowo-wschodniej części stanu Queensland.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Teratomyrmex - AntWeb. [dostęp 2013-07-23].


Tetheamyrma subspongia

Tetheamyrma subspongia – gatunek  mrówek z podrodziny Myrmicinae, jedyny przedstawiciel rodzaju Tetheamyrma. Występuje we wschodniej Malezji.

== Przypisy ==


Tetramorium

Murawka (Tetramorium) – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje 415 gatunków.

== Gatunki ==
Tetramorium aculeatum  Mayr, 1866
Tetramorium adelphon  Bolton, 1979
Tetramorium adpressum Bolton, 1976
Tetramorium aegeum  Radchenko, 1992
Tetramorium africanum  Mayr, 1866
Tetramorium agile  Arnold, 1960
Tetramorium agnum  Santschi, 1935
Tetramorium akermani  Arnold, 1926
Tetramorium altivagans  Santschi, 1914
Tetramorium amatongae  Bolton, 1980
Tetramorium amaurum  Bolton, 1980
Tetramorium amentete  Bolton, 1980
Tetramorium amissum  Bolton, 1980
Tetramorium amium  Forel, 1912
Tetramorium andrei  Forel, 1892
Tetramorium andrynicum  Bolton, 1977
Tetramorium angulinode  Santschi, 1910
Tetramorium anodontion  Bolton, 1979
Tetramorium antennatum  Mann, 1919
Tetramorium antipodum  Wheeler, 1927
Tetramorium antrema  Bolton, 1976
Tetramorium anxium  Santschi, 1914
Tetramorium aptum  Bolton, 1977
Tetramorium argenteopilosum  Arnold, 1926
Tetramorium armatum  Santschi, 1927
Tetramorium arnoldi  Forel, 1913
Tetramorium arzi  Thome, 1969
Tetramorium asetyum  Bolton, 1980
Tetramorium aspersum  Smith, 1865
Tetramorium ataxium  Bolton, 1980
Tetramorium avium  Bolton, 1980
Tetramorium banyulense  Bernard, 1983
Tetramorium barbigerum  Bolton, 1980
Tetramorium barryi  Mathew, 1981
Tetramorium basum  Bolton, 1977
Tetramorium baufra  Bolton, 1976
Tetramorium belgaense  Forel, 1902
Tetramorium bellicosum  Bolton, 1980
Tetramorium bequaerti  Forel, 1913
Tetramorium berbiculum  Bolton, 1980
Tetramorium bessonii  Forel, 1891
Tetramorium bevisi  Arnold, 1958
Tetramorium bicarinatum  Nylander, 1846	 – Guinea ant
Tetramorium bicolor  Viehmeyer, 1914
Tetramorium biskrense  Forel, 1904
Tetramorium bothae  Forel, 1910
Tetramorium brevicorne  Bondroit, 1918
Tetramorium brevidentatum  Kutter, 1932
Tetramorium brevispinosum  Stitz, 1910
Tetramorium browni  Bolton, 1980
Tetramorium bulawayense  Forel, 1913
Tetramorium bursakovi  Radchenko, 1992
Tetramorium buthrum  Bolton, 1980
Tetramorium caespitum  Linnaeus, 1758 Murawka darniowiec
Tetramorium caldarium  Roger, 1857
Tetramorium calidum  Forel, 1907
Tetramorium calinum  Bolton, 1980
Tetramorium camerunense  Mayr, 1895
Tetramorium candidum  Bolton, 1980
Tetramorium capense  Mayr, 1865
Tetramorium capillosum  Bolton, 1980
Tetramorium capitale  McAreavey, 1949
Tetramorium carinatum  Smith, 1859
Tetramorium centum  Bolton, 1977
Tetramorium chapmani  Bolton, 1977
Tetramorium chefteki  Forel, 1911
Tetramorium chepocha  Bolton, 1976
Tetramorium chloe  Santschi, 1920
Tetramorium christiei  Forel, 1902
Tetramorium ciliatum  Bolton, 1977
Tetramorium clunum  Forel, 1913
Tetramorium cognatum  Bolton, 1979
Tetramorium coillum  Bolton, 1979
Tetramorium coloreum  Mayr, 1901
Tetramorium concaviceps  Bursakov, 1984
Tetramorium confine  Radchenko & Arakelian, 1990
Tetramorium confusum  Bolton, 1977
Tetramorium constanciae  Arnold, 1917
Tetramorium convexum  Bolton, 1980
Tetramorium coonoorense  Forel, 1902
Tetramorium crepum  Wang & Wu, 1988
Tetramorium cristatum  Stitz, 1910
Tetramorium crypticum  Bolton, 1976
Tetramorium cuneinode  Bolton, 1977
Tetramorium curtulum  Emery, 1895
Tetramorium curvispinosum  Mayr, 1897
Tetramorium cynicum  Bolton, 1977
Tetramorium davidi  Forel, 1911
Tetramorium decamerum  Forel, 1902
Tetramorium deceptum  Bolton, 1977
Tetramorium dedefra  Bolton, 1976
Tetramorium degener  Santschi, 1911
Tetramorium delagoense  Forel, 1894
Tetramorium densopilosum  Radchenko & Arakelian, 1990
Tetramorium depressiceps  Menozzi, 1933
Tetramorium desertorum  Forel, 1910
Tetramorium dichroum  Santschi, 1932
Tetramorium difficile  Bolton, 1977
Tetramorium diligens  Smith, 1865
Tetramorium diomandei  Bolton, 1980
Tetramorium distinctum  Bolton, 1976
Tetramorium do  Forel, 1914
Tetramorium dogieli  Karavaiev, 1931
Tetramorium dolichosum  Bolton, 1980
Tetramorium dominum  Bolton, 1980
Tetramorium doriae  Emery, 1881
Tetramorium dumezi  Menozzi, 1942
Tetramorium dysalum  Bolton, 1979
Tetramorium dysderke  Bolton, 1980
Tetramorium edouardi  Forel, 1894
Tetramorium eleates  Forel, 1913
Tetramorium electrum  Bolton, 1979
Tetramorium elidisum  Bolton, 1980
Tetramorium elisabethae  Forel, 1904
Tetramorium emeryi  Mayr, 1901
Tetramorium eminii  Forel, 1894)
Tetramorium erectum  Emery, 1895
Tetramorium ericae  Arnold, 1917
Tetramorium etiolatum  Bolton, 1977
Tetramorium exasperatum  Emery, 1891
Tetramorium fergusoni  Forel, 1902
Tetramorium ferox  Ruzsky, 1903
Tetramorium feroxoide  Dlussky & Zabelin, 1985
Tetramorium fezzanense  Bernard, 1948
Tetramorium flabellum  Bolton, 1980
Tetramorium flagellatum  Bolton, 1977
Tetramorium flaviceps  Arnold, 1960
Tetramorium flavipes  Emery, 1893
Tetramorium flavithorax  Santschi, 1914
Tetramorium forte  Forel, 1904
Tetramorium frenchi  Forel, 1914
Tetramorium frigidum  Arnold, 1926
Tetramorium fulviceps  Emery, 1897
Tetramorium furtivum  Arnold, 1956
Tetramorium fuscipes  Viehmeyer, 1925
Tetramorium gabonense  Andre, 1892
Tetramorium galoasanum  Santschi, 1910
Tetramorium gambogecum  Donisthorpe, 1941
Tetramorium gazense  Arnold, 1958
Tetramorium gegaimi  Forel, 1916
Tetramorium geminatum  Bolton, 1980
Tetramorium gestroi  Menozzi, 1933
Tetramorium ghindanum  Forel, 1910
Tetramorium glabratum  Stitz, 1923
Tetramorium gladstonei  Forel, 1913
Tetramorium goniommoide  Poldi, 1979
Tetramorium gracile  Forel, 1894
Tetramorium grandinode  Santschi, 1913
Tetramorium granulatum  Bolton, 1980
Tetramorium grassii  Emery, 1895
Tetramorium guineense  Bernard, 1953
Tetramorium hapale  Bolton, 1980
Tetramorium hippocrate  Agosti & Collingwood, 1987
Tetramorium hispidum  Wheeler, 1915
Tetramorium hortorum  Arnold, 1958
Tetramorium humbloti  Forel, 1891
Tetramorium hungaricum  Roezler, 1935
Tetramorium ibycterum  Bolton, 1979
Tetramorium ictidum  Bolton, 1980
Tetramorium imbelle  Emery, 1915
Tetramorium impressum  Viehmeyer, 1925
Tetramorium impurum  Foerster, 1850
Tetramorium incruentatum  Arnold, 1926
Tetramorium indicum  Forel, 1913
Tetramorium indosinense  Wheeler, 1927
Tetramorium inerme  Mayr, 1877
Tetramorium inezulae  Forel, 1914
Tetramorium infraspinosum  Karavaiev, 1935
Tetramorium infraspinum  Forel, 1905
Tetramorium inglebyi  Forel, 1902
Tetramorium insolens  Smith, 1861
Tetramorium intextum  Santschi, 1914
Tetramorium intonsum  Bolton, 1980
Tetramorium invictum  Bolton, 1980
Tetramorium isectum  Bolton, 1979
Tetramorium isipingense  Forel, 1914
Tetramorium jauresi  Forel, 1914
Tetramorium jejunum  Arnold, 1926
Tetramorium jiangxiense  Wang & Xiao, 1988
Tetramorium jizane  Collingwood, 1985
Tetramorium jordani  Santschi, 1937
Tetramorium juba  Collingwood, 1985
Tetramorium jugatum  Bolton, 1980
Tetramorium kabulistanicum  Pisarski, 1967
Tetramorium karakalense  Dlussky & Zabelin, 1985
Tetramorium katypum  Bolton, 1976)
Tetramorium kelleri  Forel, 1887
Tetramorium kestrum  Bolton, 1980
Tetramorium kheperra  Bolton, 1976
Tetramorium khnum  Bolton, 1977
Tetramorium khyarum  Bolton, 1980
Tetramorium kisilkumense  Dlussky, 1990
Tetramorium kraepelini  Forel, 1905
Tetramorium krynitum  Bolton, 1980
Tetramorium kydelphon  Bolton, 1979
Tetramorium laevithorax  Emery, 1895
Tetramorium lanuginosum  Mayr, 1870
Tetramorium laparum  Bolton, 1977
Tetramorium laticephalum  Bolton, 1977
Tetramorium latreillei  Forel, 1895
Tetramorium legone  Bolton, 1980
Tetramorium lobulicorne  Santschi, 1916
Tetramorium longicorne  Forel, 1907
Tetramorium longoi  Forel, 1915
Tetramorium lucayanum  Wheeler, 1905
Tetramorium lucidulum  Menozzi, 1933
Tetramorium luteipes  Santschi, 1910
Tetramorium luteolum  Arnold, 1926
Tetramorium magnificum  Bolton, 1980
Tetramorium mai  Wang, 1993
Tetramorium manni  Bolton, 1985
Tetramorium marginatum  Forel, 1895
Tetramorium matopoense  Arnold, 1926
Tetramorium maurum  Santschi, 1918
Tetramorium mayri  Mann, 1919
Tetramorium megalops  Bolton, 1977
Tetramorium melanogyna  Mann, 1919
Tetramorium menkaura  Bolton, 1976
Tetramorium meressei  Forel, 1916
Tetramorium meridionale  Emery, 1870
Tetramorium meshena  Bolton, 1976
Tetramorium metactum  Bolton, 1980
Tetramorium mexicanum  Bolton, 1979
Tetramorium microgyna  Santschi, 1918
Tetramorium microps  Mayr, 1901
Tetramorium minimum  Bolton, 1976
Tetramorium minusculum  Santschi, 1914
Tetramorium miserabile  Santschi, 1918
Tetramorium mixtum  Forel, 1902
Tetramorium monardi  Santschi, 1937
Tetramorium mossamedense  Forel, 1901
Tetramorium muralti  Forel, 1910
Tetramorium muscorum  Arnold, 1926
Tetramorium mutatum  Bolton, 1985
Tetramorium myops  Bolton, 1977
Tetramorium nacta  Bolton, 1976
Tetramorium naganum  Bolton, 1979
Tetramorium nautarum  Santschi, 1918
Tetramorium navum  Bolton, 1977
Tetramorium nefassitense  Forel, 1910
Tetramorium nigrum  Forel, 1907
Tetramorium nipponense  Wheeler, 1928
Tetramorium nitidissimum  Pisarski, 1967
Tetramorium nodiferum  Emery, 1901
Tetramorium noratum  Bolton, 1977
Tetramorium notiale  Bolton, 1980
Tetramorium nube  Weber, 1943
Tetramorium nursei  Bingham, 1903
Tetramorium obesum  Andre, 1887
Tetramorium obtusidens  Viehmeyer, 1916
Tetramorium occidentale  Santschi, 1916
Tetramorium ocothrum  Bolton, 1979
Tetramorium oculatum  Forel, 1913
Tetramorium ornatum  Emery, 1897
Tetramorium osiris  Bolton, 1976
Tetramorium pacificum  Mayr, 1870
Tetramorium palaense  Bolton, 1979
Tetramorium parasiticum  Bolton, 1980
Tetramorium parvispinum  Emery, 1893
Tetramorium parvum  Bolton, 1977
Tetramorium pauper  Forel, 1907
Tetramorium peringueyi  Arnold, 1926
Tetramorium perlongum  Santschi, 1923
Tetramorium persignatum  Bolton, 1995
Tetramorium petersi  Forel, 1910
Tetramorium peutli  Forel, 1916
Tetramorium phasias  Forel, 1914
Tetramorium pialtum  Bolton, 1980
Tetramorium pilosum  Emery, 1893
Tetramorium pinnipilum  Bolton, 1980
Tetramorium placidum  Bolton, 1979
Tetramorium platynode  Bolton, 1980
Tetramorium pleganon  Bolton, 1979
Tetramorium plesiarum  Bolton, 1979
Tetramorium plumosum  Bolton, 1980
Tetramorium pnyxis  Bolton, 1976
Tetramorium pogonion  Bolton, 1980
Tetramorium politum  Emery, 1897
Tetramorium postpetiolatum  Santschi, 1919
Tetramorium poweri  Forel, 1914
Tetramorium praetextum  Bolton, 1980
Tetramorium proximum  Bolton, 1979
Tetramorium psymanum  Bolton, 1980
Tetramorium pulchellum  Emery, 1897
Tetramorium pulcherrimum  Donisthorpe, 1945)
Tetramorium pullulum  Santschi, 1924
Tetramorium punctiventre  Emery, 1887
Tetramorium punicum  Smith, 1861
Tetramorium pusillum  Emery, 1895
Tetramorium pylacum  Bolton, 1980
Tetramorium pyrenaeicum  Roeszler, 1937
Tetramorium quadridentatum  Stitz, 1910
Tetramorium quadrispinosum  Emery, 1886
Tetramorium qualarum  Bolton, 1980
Tetramorium quasirum  Bolton, 1979
Tetramorium ranarum  Forel, 1895
Tetramorium regulare  Bolton, 1980
Tetramorium rekhefe  Bolton, 1979
Tetramorium repentinum  Arnold, 1926
Tetramorium repletum  Wang & Xiao, 1988
Tetramorium reptana  Bolton, 1976
Tetramorium reticuligerum  Bursakov, 1984
Tetramorium rhetidum  Bolton, 1980
Tetramorium rigidum  Bolton, 1977
Tetramorium rimytyum  Bolton, 1980
Tetramorium rinatum  Bolton, 1977
Tetramorium robustior  Forel, 1892
Tetramorium rogatum  Bolton, 1980
Tetramorium rossi  Bolton, 1976
Tetramorium rothschildi  Forel, 1907
Tetramorium rotundatum  Santschi, 1924
Tetramorium rufescens  Stitz, 1923
Tetramorium rugigaster  Bolton, 1977
Tetramorium ruginode  Stitz, 1917
Tetramorium saginatum  Bolton, 1980
Tetramorium sahlbergi  Finzi, 1936
Tetramorium salomo  Mann, 1919
Tetramorium salvatum  Forel, 1902
Tetramorium scabrosum  Smith, 1859
Tetramorium schaufussii  Forel, 1891
Tetramorium schmidti  Forel, 1904
Tetramorium schneideri  Emery, 1898
Tetramorium schoutedeni  Santschi, 1924
Tetramorium sculptatum  Bolton, 1977
Tetramorium scytalum  Bolton, 1979
Tetramorium semilaeve  Andre, 1883
Tetramorium semireticulatum  Arnold, 1917
Tetramorium seneb  Bolton, 1977
Tetramorium sepositum  Santschi, 1918
Tetramorium sepultum  Bolton, 1980
Tetramorium sericeiventre  Emery, 1877
Tetramorium sericeum  Arnold, 1926
Tetramorium setigerum  Mayr, 1901
Tetramorium setuliferum  Emery, 1895
Tetramorium severini  Emery, 1895
Tetramorium shensiense  Bolton, 1977
Tetramorium shilohense  Forel, 1913
Tetramorium sigillum  Bolton, 1980
Tetramorium signatum  Emery, 1895
Tetramorium sikorae  Forel, 1892
Tetramorium simillimum  Smith, 1851
Tetramorium simulator  Arnold, 1917
Tetramorium sitefrum  Bolton, 1980
Tetramorium sjostedti  Forel, 1915
Tetramorium smithi  Mayr, 1879
Tetramorium solidum  Emery, 1886
Tetramorium somniculosum  Arnold, 1926
Tetramorium spininode  Bolton, 1977
Tetramorium spinosum  Pergande, 1896
Tetramorium splendens  Ruzsky, 1902
Tetramorium splendidior  Viehmeyer, 1925
Tetramorium squaminode  Santschi, 1911
Tetramorium steinheili  Forel, 1892
Tetramorium striativentre  Mayr, 1877
Tetramorium strictum  Bolton, 1977
Tetramorium striolatum  Viehmeyer, 1914
Tetramorium subcoecum  Forel, 1907
Tetramorium sudanense  Weber, 1943
Tetramorium surrogatum  Bolton, 1985
Tetramorium syriacum  Emery, 1922
Tetramorium tabarum  Bolton, 1980
Tetramorium talpa  Bolton, 1976
Tetramorium tanakai  Bolton, 1977
Tetramorium tantillum  Bolton, 1979
Tetramorium taueret  Bolton, 1995
Tetramorium taylori  Bolton, 1985
Tetramorium tenebrosum  Arnold, 1926
Tetramorium tenuicrine  Emery, 1914
Tetramorium termitobium  Emery, 1908
Tetramorium tersum  Santschi, 1911
Tetramorium thalidum  Bolton, 1977
Tetramorium thoth  Bolton, 1976
Tetramorium titus  Forel, 1910
Tetramorium tonganum  Mayr, 1870
Tetramorium tortuosum  Roger, 1863
Tetramorium tosii  Emery, 1899
Tetramorium traegaordhi  Santschi, 1914
Tetramorium transversarium  Roger, 1863
Tetramorium tricarinatum  Viehmeyer, 1914
Tetramorium trimeni  Emery, 1895
Tetramorium tsushimae  Emery, 1925
Tetramorium turcomanicum  Santschi, 1921
Tetramorium turneri  Forel, 1902
Tetramorium tychadion  Bolton, 1980
Tetramorium tylinum  Bolton, 1977
Tetramorium typhlops  Bolton, 1980
Tetramorium ubangense  Santschi, 1937
Tetramorium umtaliense  Arnold, 1926
Tetramorium unicum  Bolton, 1980
Tetramorium urbanii  Bolton, 1977
Tetramorium validiusculum  Emery, 1897
Tetramorium vandalum  Bolton, 1977
Tetramorium vernicosum  Radchenko, 1992
Tetramorium versiculum  Bolton, 1980
Tetramorium vertigum  Bolton, 1977
Tetramorium vexator  Arnold, 1926
Tetramorium viehmeyeri  Forel, 1907
Tetramorium viticola  Weber, 1943
Tetramorium vombis  Bolton, 1976)
Tetramorium wadje  Bolton, 1980
Tetramorium wagneri  Viehmeyer, 1914
Tetramorium walshi  Forel, 1890
Tetramorium warreni  Arnold, 1926
Tetramorium weitzeckeri  Emery, 1895
Tetramorium xanthogaster  Santschi, 1911
Tetramorium xuthum  Bolton, 1980
Tetramorium yarthiellum  Bolton, 1976
Tetramorium yerburyi  Forel, 1902
Tetramorium youngi  Bolton, 1980
Tetramorium zahrae  Santschi, 1923
Tetramorium zambezium  Santschi, 1939
Tetramorium zapyrum  Bolton, 1980
Tetramorium zenatum  Bolton, 1979
Tetramorium zonacaciae  Weber, 1943
Tetramorium zypidum  Bolton, 1977

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Tetraponera

Tetraponera – rodzaj mrówek z podrodziny Pseudomyrmecinae. Obejmuje 94 gatunki. Gatunkiem typowym jest Tetraponera atrata.

== Gatunki ==
Tetraponera aethiops Smith, 1877
Tetraponera aitkenii Forel, 1902
Tetraponera allaborans Walker, 1859
Tetraponera ambigua Emery, 1895
Tetraponera andrei Mayr, 1895
Tetraponera angusta Arnold, 1949
Tetraponera angustata Mayr, 1868
Tetraponera anthracina Santschi, 1910
Tetraponera arrogans Santschi, 1911
Tetraponera atra Donisthorpe, 1949
Tetraponera attenuata Smith, 1877
Tetraponera bidentata Karavaiev, 1933
Tetraponera bifoveolata (Mayr, 1895
Tetraponera binghami Forel, 1902
Tetraponera birmana Forel, 1902
Tetraponera braunsi Forel, 1913
Tetraponera brevicornis Emery, 1900
Tetraponera capensis Smith, 1858
Tetraponera carbonaria Smith, 1863
Tetraponera claveaui Santschi, 1913
Tetraponera clypeata Emery, 1886
Tetraponera demens Santschi, 1911
Tetraponera dentifera Karavaiev, 1933
Tetraponera diana Santschi, 1911
Tetraponera difficilis Emery, 1900
Tetraponera dilatata Karavaiev, 1933
Tetraponera emacerata Santschi, 1911
Tetraponera emeryi Forel, 1911
Tetraponera encephala Santschi, 1919
Tetraponera erythraea Emery, 1895
Tetraponera exasciata Forel, 1892
Tetraponera fictrix Forel, 1897
Tetraponera flexuosa Santschi, 1911
Tetraponera fulva Viehmeyer, 1916
Tetraponera gerdae Stitz, 1911
Tetraponera grandidieri Forel, 1891
Tetraponera humerosa Emery, 1900
Tetraponera hysterica Forel, 1892
Tetraponera klebsi Wheeler, 1915
Tetraponera lacrimarum Wheeler, 1915
Tetraponera laeviceps Smith, 1877
Tetraponera latifrons Emery, 1912
Tetraponera ledouxi Terron, 1969
Tetraponera lemoulti Santschi, 1920
Tetraponera liengmei Forel, 1894
Tetraponera maffini Donisthorpe, 1948
Tetraponera mandibularis Emery, 1895
Tetraponera mayri Forel, 1901
Tetraponera microcarpa Wu & Wang, 1990
Tetraponera minuta Jerdon, 1851
Tetraponera mocquerysi Andre, 1890
Tetraponera modesta Smith, 1860
Tetraponera monardi Santschi, 1937
Tetraponera morondaviensis Forel, 1891
Tetraponera nasuta Bernard, 1953
Tetraponera natalensis Smith, 1858
Tetraponera nicobarensis Forel, 1903
Tetraponera nigra Jerdon, 1851
Tetraponera nitens Stitz, 1925
Tetraponera nitida Smith, 1860
Tetraponera ocellata Mayr, 1868
Tetraponera oligocenica Theobald, 1937
Tetraponera ophthalmica Emery, 1912
Tetraponera penzigi Mayr, 1904
Tetraponera perlonga Santschi, 1928
Tetraponera petiolata Smith, 1877
Tetraponera pilosa Smith, 1858
Tetraponera platynota Karavaiev, 1933
Tetraponera plicatidens Santschi, 1926
Tetraponera poultoni Donisthorpe, 1931
Tetraponera prelli Forel, 1911
Tetraponera punctulata Smith, 1877
Tetraponera rakotonis Forel, 1891
Tetraponera rufipes Jerdon, 1851
Tetraponera rufonigra Jerdon, 1851
Tetraponera sahlbergii Forel, 1887
Tetraponera schulthessi Santschi, 1915
Tetraponera scotti Donisthorpe, 1931
Tetraponera siggi Forel, 1902
Tetraponera simplex Mayr, 1868
Tetraponera stipitum Forel, 1912
Tetraponera tessmanni Stitz, 1910
Tetraponera thagatensis Forel,1902
Tetraponera triangularis Stitz,1910
Tetraponera zavattarii Menozzi,1939

== Przypisy ==


Thaumatomyrmex

Thaumatomyrmex – rodzaj mrówek należący do podrodziny Ponerinae. Gatunkiem typowym jest T. mutilatus.

== Występowanie ==
Thaumatomyrmex jest neotropikalnym rodzajem. Najwięcej gatunków opisano z Kuby, mrówki te występują również w Meksyku, Gwatemali, Surinamu, Wenezueli i Brazylii.

== Morfologia ==
Charakterystyczną cechą samic i robotnic są zmodyfikowane, trójzębne, widlasto rozgałęzione żuwaczki. Powierzchnia ciała jest błyszcząca, całe ciało czarne, z wyjątkiem złotobrązowych żuwaczek, czułków i odnóży. U samców T. mutilatus żuwaczki są uwstecznione.

== Biologia ==
Thaumatomyrmex są bardzo rzadko obserwowane, w zbiorach entomologicznych na całym świecie znajduje się około setki okazów. Większość łowiono w ściółce, gniazda tych mrówek znajdywano w zbutwiałych pniach drzew i rozetach liściowych bromeliowatych.
Bliżej poznano biologię gatunków T. contumax i T. atrox. Oba gatunki mrówek polują na małe krocionogi z rodziny strzępnicowatych (Polyxenidae). Wije z tej rodziny pokryte są gęstymi i niejadalnymi włoskami i długimi szczecinkami, chroniącymi je przed innymi drapieżnikami. Thaumatomyrmex wyspecjalizowały się w polowaniu i pożeraniu tych krocionogów; najpierw łapią wija w żuwaczki, następnie żądlą w błonę międzysegmentową, po czym zanoszą je do gniazda, gdzie „obierają” je z włosków i szczecinek przy użyciu żuwaczek i odnóży pierwszej pary, a następnie zjadają.

== Gatunki ==
Thaumatomyrmex atrox Weber 1939 (syn. Thaumatomyrmex zeteki Smith, 1944, Thaumatomyrmex manni Weber, 1939)
Thaumatomyrmex bariay Fontenla, 1995
Thaumatomyrmex cochlearis Creighton, 1928
Thaumatomyrmex contumax Kempf, 1975
Thaumatomyrmex ferox Mann, 1922
Thaumatomyrmex mandibularis Urbani & de Andrade, 2003
Thaumatomyrmex mutilatus Mayr, 1887
Thaumatomyrmex nageli Urbani & de Andrade, 2003
Thaumatomyrmex soesilae Makhan, 2007 – takson wątpliwy, tak jak wszystkie opisane przez Makhana.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Thaumatomyrmex - AntWeb. [dostęp 2009-10-19].


Trachymyrmex

Trachymyrmex – rodzaj mrówek należący do podrodziny Myrmicinae, opisany przez A. Forela w 1893 r. Obejmuje 42 gatunki.

== Gatunki ==
Trachymyrmex agudensis  Kempf, 1967
Trachymyrmex arizonensis  Wheeler, 1907
Trachymyrmex bugnioni  Forel, 1912
Trachymyrmex carib  Weber, 1945
Trachymyrmex cornetzi  Forel, 1912
Trachymyrmex desertorum  Wheeler, 1911
Trachymyrmex dichrous  Kempf, 1967
Trachymyrmex diversus  Mann, 1916
Trachymyrmex echinus  Weber, 1938
Trachymyrmex farinosus  Emery, 1894
Trachymyrmex fiebrigi  Santschi, 1916
Trachymyrmex gaigei  Forel, 1914
Trachymyrmex guianensis  Weber, 1937
Trachymyrmex holmgreni  Wheeler, 1925
Trachymyrmex iheringi  Emery, 1888
Trachymyrmex intermedius  Forel, 1909
Trachymyrmex irmgardae  Forel, 1912
Trachymyrmex isthmicus  Santschi, 1931
Trachymyrmex jamaicensis  André, 1893
Trachymyrmex kempfi  Fowler, 1988
Trachymyrmex levis  Weber, 1938
Trachymyrmex mandibularis  Weber, 1938
Trachymyrmex nogalensis  Byars, 1951
Trachymyrmex oetkeri  Forel, 1908
Trachymyrmex opulentus  Mann, 1922
Trachymyrmex papulatus  Santschi, 1922
Trachymyrmex phaleratus  Wheeler, 1925
Trachymyrmex primaevus  Baroni Urbani, 1980
Trachymyrmex pruinosus  Emery, 1906
Trachymyrmex relictus  Borgmeier, 1934
Trachymyrmex ruthae  Weber, 1937
Trachymyrmex saussurei  Forel, 1885
Trachymyrmex septentrionalis  McCook, 1881
Trachymyrmex sharpii  Forel, 1893
Trachymyrmex smithi  Buren, 1944
Trachymyrmex squamulifer  Emery, 1896
Trachymyrmex tucumanus  Forel, 1914
Trachymyrmex turrifex  Wheeler, 1903
Trachymyrmex urichii  Forel, 1893
Trachymyrmex verrucosus  Borgmeier, 1948
Trachymyrmex wheeleri  Weber, 1937
Trachymyrmex zeteki  Weber, 1940

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Tranopelta

Tranopelta – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje dwa gatunki.

== Gatunki ==
Tranopelta gilva Mayr, 1866
Tranopelta heyeri Forel, 1901

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Tranopelta - AntWeb. [dostęp 2013-07-24].


Turneria

Turneria – rodzaj mrówek należący do podrodziny Dolichoderinae, opisany przez A. Forela w 1895 r. Obejmuje 7 gatunków.

== Gatunki ==
Turneria arbusta  Shattuck, 1990
Turneria bidentata  Forel, 1895
Turneria collina  Shattuck, 1990
Turneria dahlii  Forel, 1901
Turneria frenchi  Forel, 1911
Turneria pacifica  Mann, 1919
Turneria postomma  Shattuck, 1990

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Typhlomyrmex

Typhlomyrmex – rodzaj mrówek, opisany przez Mayra w 1862r.

== Gatunki ==
Typhlomyrmex clavicornis  Emery, 1906
Typhlomyrmex foreli  Santschi, 1925
Typhlomyrmex major  Santschi, 1923
Typhlomyrmex prolatus  Brown, 1965
Typhlomyrmex pusillus  Emery, 1894
Typhlomyrmex rogenhoferi  Mayr, 1862

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Vollenhovia

Vollenhovia – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae. Obejmuje 58 gatunków. Gatunkiem typowym jest V. punctatostriata. Zasięg występowania obejmuje krainę orientalną i australijską. Gatunek V. emeryi został zawleczony do Stanów Zjednoczonych. Dwa gatunki opisano z eoceńskiego bałtyckiego bursztynu.

== Gatunki ==
Vollenhovia acanthina Karavaiev, 1935
Vollenhovia amamiana
Vollenhovia ambitiosa Menozzi, 1925
Vollenhovia banksi Forel, 1910
Vollenhovia bengakalisi Menozzi, 1933
Vollenhovia benzai
Vollenhovia beyrichi Mayr, 1868
Vollenhovia brachycera Emery, 1914
Vollenhovia brevicornis Emery, 1893
Vollenhovia brunnea Donisthorpe, 1947
Vollenhovia butteli Forel, 1913
Vollenhovia cristata Stitz, 1938
Vollenhovia dentata Mann, 1919
Vollenhovia denticulata Emery, 1914
Vollenhovia duodecimalis Donisthorpe, 1948
Vollenhovia elysii Mann, 1919
Vollenhovia emeryi Wheeler, 1906
Vollenhovia escherichi Forel, 1911
Vollenhovia foveaceps Mann, 1919
Vollenhovia fridae Forel, 1913
Vollenhovia hewitti Wheeler, 1919
Vollenhovia irenea Donisthorpe, 1947
Vollenhovia loboii Mann, 1919
Vollenhovia longicephala Terayama & Yamane, 1991
Vollenhovia longiceps Emery, 1893
Vollenhovia luctuosa Stitz, 1938
Vollenhovia modiglianii Emery, 1900
Vollenhovia moesta Smith, 1863
Vollenhovia nipponica Kinomura & Yamauchi, 1992
Vollenhovia nitida Smith, 1860
Vollenhovia novobritainae Donisthorpe, 1948
Vollenhovia oblonga Smith, 1860
Vollenhovia opacinoda Forel, 1913
Vollenhovia overbecki Viehmeyer, 1916
Vollenhovia pacifica Wilson & Taylor, 1967
Vollenhovia papuana Viehmeyer, 1914
Vollenhovia penetrans Smith, 1857
Vollenhovia pertinax Smith, 1861
Vollenhovia piroskae Forel, 1912
Vollenhovia prisca Andre, 1895
Vollenhovia punctata Viehmeyer, 1914
Vollenhovia punctatostriata Mayr, 1865
Vollenhovia pyrrhoria Wu & Xiao, 1989
Vollenhovia rufipes Donisthorpe, 1949
Vollenhovia rufiventris Forel, 1901
Vollenhovia samoensis Mayr, 1876
Vollenhovia satoi Santschi, 1937
Vollenhovia simoides Emery, 1897
Vollenhovia soleaferrea Donisthorpe, 1942
Vollenhovia subtilis Emery, 1887
Vollenhovia umbilicata Donisthorpe, 1941
Vollenhovia undecimalis Donisthorpe, 1948
Vollenhovia xingjun
Vollenhovia yambaru

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Vollenhovia - AntWeb. [dostęp 2013-07-22].


Vombisidris

Vombisidris – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae.
Opisany został przez Barryego Boltona w 1991 roku.
Rozsiedlone są od południowych Indii po północno-wschodnią Australię. Należy tu 16 opisanych gatunków:

Vombisidris acherdos Bolton, 1991
Vombisidris australis Wheeler, 1934
Vombisidris bilongrudi Taylor, 1989
Vombisidris dryas Bolton, 1991
Vombisidris harpeza Bolton, 1991
Vombisidris humboldticola Zacharjas et Rajan, 2004
Vombisidris jacobsoni
Vombisidris lochme Bolton, 1991
Vombisidris nahet Bolton, 1991
Vombisidris occidua Bolton, 1991
Vombisidris philax Bolton, 1991
Vombisidris philippina Zettel et Sorger, 2010
Vombisidris regina Bolton, 1991
Vombisidris renateae Taylor, 1989
Vombisidris umbradomina Huang et Zhou, 2006
Vombisidris xylochos Bolton, 1991

== Przypisy ==


Vombisidris philippina

Vombisidris philippina – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.
Gatunek ten został opisany w 2010 roku przez Herberta Zettela i Danielę M. Sorger.
Robotnica ma ciało długości od 2,8 do 2,9 mm, ubarwione czarniawobrązowo z żółtawobrązowym wierzchołkiem gaster, żółtymi do brązowych czułkami, żółtymi żuwaczkami i stopami, białawożółtymi goleniami oraz brązowymi pozostałymi częściami nóg. Głowa o dużych oczach, nieprzerwanie ciągnących się od nasad żuwaczek po krawędź bocznopotyliczną rowkach podocznych i stosunkowo krótkich czułkach, z wierzchu siateczkowato pomarszczona. Szczecinki na mezosomie dłuższe niż na głowie. Smukłe śródplecze nie wystaje na boki. Długie, zakrzywione do wewnątrz kolce wieńczą pozatułów. Stylik petiolusa długi, mniej więcej w połowie długości zaopatrzony w przetchlinki.
Mrówka znana z filipińskich wysp: Cebu, Negros (prowincja Negros Oriental) i Luzon (prowincje Laguna i Quezon).

== Przypisy ==


Wasmannia

Wasmannia – rodzaj mrówek należący do podrodziny Myrmicinae, opisany przez A. Forela w 1893 r. Obejmuje 10 gatunków.

== Gatunki ==
Wasmannia affinis  Santschi, 1929
Wasmannia auropunctata  Roger, 1863
Wasmannia iheringi  Forel, 1908
Wasmannia lutzi  Forel, 1908
Wasmannia rochai  Forel, 1912
Wasmannia scrobifera  Kempf, 1961
Wasmannia sigmoidea  Mayr, 1884
Wasmannia sulcaticeps  Emery, 1894
Wasmannia villosa  Emery, 1894
Wasmannia williamsoni  Kusnezov, 1952

== Linki zewnętrzne ==
Bradoponera, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2021-04-03]  (ang.).


Wścieklica dorodna

Wścieklica dorodna (Manica rubida) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Morfologia ==
Robotnice wścieklicy dorodnej mają smukły kształt i długość około 6,5–7,5 mm. Są wyposażone w żądło, użądlenia są bardzo bolesne. Królowa jest nieco większa.

== Biologia ==
Kolonię zakłada w sposób pół-klasztorny. Środowiskiem tej mrówki są dobrze nasłonecznione otwarte tereny górskie z ubogą roślinnością. Dość licznie spotykana jest w miastach południowej Polski. Buduje gniazda pod kamieniami, a w miastach często pod chodnikami z kostki brukowej. Wokół dużego otworu wejściowego do gniazda rozsypany jest piasek i ziemia tworząc szeroki płaski krater. Wielkość kolonii nie przekracza kilkuset robotnic.
Rójka odbywa się w kwietniu lub od sierpnia do września
Wścieklice dorodne są drapieżnikami atakującymi zwłaszcza pierwomrówki łagodne i inne mrówki, żywią się także owocami i nasionami.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
błonkoskrzydłe Polski

== Linki zewnętrzne ==
Manica rubida – wścieklica dorodna - konkretny opis gatunkowy na magazynie terrarium

Species: Manica rubida - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Wścieklica marszczysta

Wścieklica marszczysta (Myrmica rugulosa) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Występowanie ==
Gatunek eurosyberyjski.

== Morfologia ==
Robotnice osiągają 3–4,3 mm długości.

== Biologia ==
Gniazduje głównie w ziemi na łąkach, na dobrze nasłonecznionych terenach, oraz można ją spotkać w miastach. Wejścia do gniazd najczęściej mają usypane kręgi z piasku lub ziemi. Liczebność kolonii dochodzi do kilku tysięcy osobników. Gniazda poliginiczne. Rójka odbywa się od sierpnia do października.

== Podgatunki ==
U Wścieklicy marszczystej wyodrębniono 2 podgatunki

Myrmica rugulosa rugulosa Nylander, 1849
Myrmica rugulosa sulcinodorugulosa Nasonov, 1889

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wścieklica płatkorożna

Wścieklica płatkorożna (Myrmica lobicornis) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae.

== Charakterystyka ==
Długość ciała robotnic wynosi od 4,0 do 5,0 mm. Ciało zwykle dwubarwne: rudobrązowy tułów i ciemniejsze głowa i odwłok, czasem całe ciemnobrązowe.

== Występowanie ==
Gatunek borealno-górski, najczęstszy w lasach iglastych, spotykany też w lasach mieszanych, na łąkach i pastwiskach, często na stanowiskach kserotermicznych. Gniazduje w glebie, mchu i pod kamieniami. Tworzy kolonie monogyniczne, liczące do kilkuset robotnic. Mrówki nieagresywne. Lot godowy odbywają w lipcu i sierpniu. Gatunek niezbyt częsty, ale występujący na terenie całej Polski.

== Podgatunki ==
U wścieklicy płatkorożnej wyodrębniono 3 podgatunki

Myrmica lobicornis brunescens Karavaiev, 1929
Myrmica lobicornis foreliella Arnol'di, 1976
Myrmica lobicornis lobicornis Nylander, 1846

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wścieklica podobna

Wścieklica podobna (Myrmica ruginodis) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae.

== Występowanie ==
Gatunek północnopalearktyczny.

== Biologia ==
Lot godowy odbywa w sierpniu i wrześniu. Kolonie mono- lub poliginiczne (niekiedy występuje polikalia), w kolonii do kilku tysięcy robotnic.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wścieklica Sabuleta

Wścieklica Sabuleta, wścieklica uszatka (Myrmica sabuleti) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae.
Gatunek europejski, występuje pospolicie w lasach i na przestrzeniach otwartych w środowiskach ciepłych. Gniazda buduje w ziemi, mchu, pod kamieniami. Kolonia poliginiczna - w gnieździe może znajdować się kilka królowych. Kolonia liczy zazwyczaj kilkaset robotnic.
Robotnice czerwonobrunatne, wielkości 4–5 mm. Królowa nieco większa, wielkości 5-6 mm. Ciało pokryte włoskami. Stylik podwójny.
W gnieździe tych mrówek spotkać można larwy motyla modraszka ariona (Maculinea arion).
Loty godowe odbywa w sierpniu i wrześniu.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Myrmica sabuleti - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Wścieklica Schencka

Wścieklica Schencka (Myrmica schencki) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae.

== Występowanie ==
Gatunek południowopalearktyczny.

== Biologia ==
Kolonie mono- lub poligyniczne (do 5 królowych), liczą kilkaset (do 1000) robotnic. Rójka odbywa się w sierpniu i wrześniu

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wścieklica uszatka

Wścieklica uszatka, wścieklica szorstka (Myrmica scabrinodis) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae.

== Rozmieszczenie i środowisko ==
Gatunek swoim zasięgiem obejmuje Europę, Kaukaz, Azję Środkową, Syberię i Daleki Wschód. Rozsiedlony jest w całej Polsce aż po regiel górny w górach. Wścieklica szorstka preferuje zarówno lasy jak i tereny otwarte (m.in łąki, torfowiska niskie, ciepłolubne murawy). Jest gatunkiem torfolubnym, cechującym się dużą zdolnością przystosowania do gleb o różnej wilgotności, mimo to gatunek wymaga dużego nasłonecznienia.

== Cechy ==
Robotnice mają długość między 4–5 mm i w zależności od środowiska są barwy od żółtoczerwonej do czerwonobrunatnej. Ciało robotnic pokryte jest odstającym na skos owłosieniem.
Samice są ubarwione i owłosione podobnie jak robotnice i osiągają długość między 5,5–6,5 mm.
Samce są mniejsze od samic (długość 5–6 mm), mają barwę ciała od brunatnej do brunatnoczarnej, zaś długość owłosienia na nogach jest większa od ich szerokości.

== Gniazda ==
Mrówki tego gatunku budują gniazda na ziemi, niekiedy z niewielkimi kopczykami. Zdarza się, że mrówki (m.in. robotnice) do swoich gniazd znoszą larwy gatunków myrmekofilnych motyli z rodziny modraszkowatych tj. modraszka telejusa Phengaris teleius, modraszka nausitousa Phengaris nausithous, modraszka ariona Phengaris arion oraz modraszka alkona Phengaris alcon, a następnie są przez nie adoptowane w mrowiskach.

== Podgatunki ==
U Wścieklicy uszatki wyodrębniono 5 podgatunków

Myrmica scabrinodis eidmanni Menozzi, 1930
Myrmica scabrinodis intermedia Kuznetsov-Ugamsky, 1927
Myrmica scabrinodis scabrinodis Nylander, 1846
Myrmica scabrinodis scabrinodosabuleti Sadil, 1952
Myrmica scabrinodis ussuriensis Kuznetsov-Ugamsky, 1928

== Linki zewnętrzne ==
Species: Myrmica scabrinodis - AntWeb. [dostęp 2010-11-03].

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wścieklica zwyczajna

Wścieklica zwyczajna (Myrmica rubra) – gatunek mrówki z podrodziny Myrmicinae, o północnopalearktycznym zasięgu występowania.

== Występowanie ==
Występuje bardzo powszechnie w różnorodnych środowiskach: od umiarkowanie wilgotnego po bardzo wilgotne. Wścieklica zwyczajna jest najbardziej wilgociolubnym z występujących w Europie gatunków mrówek z rodzaju Myrmica. Spotykana w lasach pod korzeniami drzew, kamieniami, korą próchniejących drzew. Gniazduje także w glebie, kępach traw, czy płatach mchu. W miastach spotkać można ją na przykład pod próchniejącymi starymi deskami, kamieniami.

== Biologia ==
Nie zakłada stałych gniazd lecz często zmienia miejsce. Jej kolonie są zwykle poliginiczne liczące kilka tysięcy robotnic. W jednym gnieździe znajduje się kilka królowych. W Polsce lot godowy odbywa się w sierpniu i wrześniu. Młoda królowa zakłada gniazdo w sposób częściowo klasztorny, bądź poprzez dołączenie do już istniejącej kolonii poliginicznej. Poczwarki wścieklicy są nagie, gdyż nie zamykają się w kokonach jak u większości mrówek. Larwy często karmione są przez położenie na kawałkach upolowanych owadów. Żywią się także spadzią i nektarem (zwłaszcza baldaszkowatych). Mrówka ta znana jest z bolesnych użądleń, które mogą się zdarzyć w przypadku niszczenia gniazda. Gatunek bardzo agresywny.

== Podgatunki ==
U wścieklicy zwyczajnej wyodrębniono 4 podgatunki

Myrmica rubra europaea Finzi, 1926
Myrmica rubra khamensis Ruzsky, 1915
Myrmica rubra neolaevinodis Forel, 1901
Myrmica rubra rubra Linnaeus, 1758

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Wysmuklica żałobna

Wysmuklica żałobna (Leptothorax sordidulus) – gatunek mrówki.

== Występowanie ==
Naturalnie występuje w południowej Europie, choć w 1999 roku zanotowano jego występowanie w Ojcowskim Parku Narodowym w Polsce, konkretnie podgatunku wysmuklicy żałobnej saksońskiej, którą część badań traktuje jako osobny gatunek.
Zasięg występowania obejmuje tereny od Bułgarii, Grecji i Turcji, po Niemcy, północne Włochy i południową Francję, państwa środkowoeuropejskie, jak Węgry i Słowacja.
Zamieszkuje suche środowiska trawiaste. W Polsce znajdowany na stokach wapiennych.

== Charakterystyka ==
Wykazuje duże morfologiczne podobieństwo do innych przedstawicieli rodzaju. Odróżniają ją jednak między innymi następujące cechy:

czarne lub brązowe zabarwienie;
zgrubienia po grzbietowej stronie głowy;
jaskrawy i ostry ogonek na odwłoku;

== Przypisy ==


Xenomyrmex

Xenomyrmex – rodzaj mrówek z podrodziny Myrmicinae.
Opisany został w 1885 roku przez Auguste Forela. W przeszłości klasyfikowany w plemionach Formicoxenini, Myrmicini, Stenammini, Solenopsidini, Archaeomyrmecini, Myrmecinini i Metaponini. W 2015 roku na podstawie analiz filogenetycznych zaliczony został do Crematogastrini przez P.S. Warda i innych. Gatunkiem typowym jest X. stollii.
Mrówki te zasiedlają Amerykę od Meksyku i Florydy po Gujanę i Paragwaj.

== Gatunki ==
Należą tu 4 opisane gatunki:

Xenomyrmex floridanus Emery, 1895
Xenomyrmex panamanus (Wheeler, 1922)
Xenomyrmex picquarti (Forel, 1899)
Xenomyrmex stollii Forel, 1885

== Przypisy ==


Yavnella

Yavnella – rodzaj mrówek z podrodziny Leptanillinae.

== Gatunki ==
Obejmuje 2 opisane gatunki:

Yavnella argamani
Yavnella indica

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Yavnella - AntWeb. [dostęp 2015-07-27].


Yavnella indica

Yavnella indica – gatunek owada z rodziny mrówkowatych. Występuje w Indiach. Osiąga kilka milimetrów.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Yavnella indica - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Zbójnica krwista

Zbójnica krwista (Formica sanguinea) – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae.
Jest gatunkiem mrówek leśnych stosującym niewolnictwo na innych gatunkach i posiadającym system kastowy. W odróżnieniu od mrówki amazonki potrafi sama wykonywać wszystkie prace w gnieździe.
Zbójnica krwista wykorzystuje inne mrówki z rodzaju Formica (pierwomrówka łagodna, pierwomrówka żwirowa, pierwomrówka krasnolica), które co jakiś czas napada w celu porwania do swojego gniazda nowych poczwarek. Mrówki wyhodowane z porwanych poczwarek wykonują prace w gnieździe. Zdarza się jednak, że uczestniczą nawet w porwaniach innych mrówek. W jednym gnieździe mogą znajdować się niewolnice pochodzące od różnych gatunków mrówek. Królowa zbójnicy krwistej może, w warunkach hodowlanych, zaadoptować robotnice z innych mrówek z rodzaju Formica (np. mrówka rudnica), pod warunkiem, że robotnice będą dodawane pojedynczo z wykorzystaniem czasowej hibernacji. Wykonać można to przez położenie robotnic (nawet najbardziej agresywnych robotnic z rodzaju Formica) na kostce lodu na około 15–30 sekund i następnie podanie zahibernowanej robotnicy blisko królowej zbójnicy. Jeśli potrzebne jest dostarczenie królowej zbójnicy większej ilości robotnic (powyżej 10 osobników), należy w międzyczasie podawać młodej kolonii małe ilości miodu (wielkości główki od szpilki), najbardziej polecany jest miód spadziowy.
Robotnica i królowa są ubarwione podobnie: odwłok i głowa brunatne, segment środkowy i nogi czerwone. Królowa ma wielkość około 10 mm, natomiast robotnice 6–9 mm.

== Zobacz też ==
błonkoskrzydłe Polski

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Species: Formica sanguinea - AntWeb. [dostęp 2009-12-19].


Zherichinius

Zherichinius – wymarły rodzaj mrówek z podrodziny Dolichoderinae. Obejmuje 2 opisane gatunki:

Zherichinius horribilis Dlussky, 1988
Zherichinius rapax Dlussky, 1988
Oba gatunki pochodzą z paleocenu i odnalezione zostały na Sachalinie.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Genus: Zherichinius - AntWeb. [dostęp 2015-07-27].


Złośnica zwyczajna

Złośnica zwyczajna (Ponera coarctata) – gatunek mrówek z podrodziny Ponerinae.

== Występowanie ==
Gatunek śródziemnomorski, w Polsce znany z pojedynczych stanowisk na południu kraju.

== Morfologia ==
Długość ciała robotnic wynosi 2,5–3,5 mm; ciało brązowe lub brunatnoczarne. Samce czarne.

== Biologia ==
Zamieszkuje suche zbiorowiska trawiaste oraz widne lasy. Gniazda buduje w ściółce lub pod kamieniami. Zwykle tworzy kolonie monoginiczne, liczące do kilkudziesięciu robotnic. Mrówki drapieżne, odznaczające się spokojnym usposobieniem, trudne do wytropienia, ponieważ robotnice furażują pojedynczo, przeszukując warstwy gleby i ściółki. Lot godowy w sierpniu i wrześniu.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==
Błonkoskrzydłe Polski


Żniwiarka śródziemnomorska

Żniwiarka śródziemnomorska, żniwiarka zwyczajna (Messor structor) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae.
Odżywia się nasionami roślin zielnych, głównie tych, których nasiona są wyposażone w ciałka mrówcze (tzw. elajosomy). Występuje podział na zróżnicowane wielkością kasty robotnic.

== Występowanie ==
Gatunek szeroko rozprzestrzeniony w strefie śródziemnomorskiej, na wschód sięga po Azję Środkową.  W Europie Środkowej na północ od Niziny Węgierskiej nie tworzy stałych stanowisk, natomiast sporadycznie pojawiają się osobniki przywiane przez wiatr lub zawleczone z transportami materiałów roślinnych.  W Polsce zanotowany dwa razy, pierwszy raz na Dolnym Śląsku w XIX wieku, drugie stwierdzenie miało miejsce w roku 1986, w Belnie w Górach Świętokrzyskich, schwytano wówczas tylko jedną robotnicę na skraju dąbrowy.

== Podgatunki ==
U Żniwiarki środziemnomorskiej wyodrębniono 4 podgatunki

Messor structor aegaeus Menozzi, 1928
Messor structor platyceras Crawley, 1920
Messor structor structor Latreille, 1798
Messor structor tadzhikorum Arnol'di, 1969

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Formicopedia: Messor structor


Ekologia

Ekologia (gr. οἶκος (oíkos) ‘dom’ + λόγος (logos) ‘słowo, nauka’) – nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami a ich środowiskiem oraz wzajemnie między tymi organizmami (czyli strukturą ekosystemów).

== Przedmiot ekologii ==

Ekologia zajmuje się badaniem powiązań między organizmami żywymi a środowiskiem abiotycznym (układy biologiczne istnieją w sieci powiązań między sobą i otaczającym je środowiskiem), opartych na różnego rodzaju interakcjach. Odkrywanie tych zjawisk dokonywało się od starożytności, ale ekologia jako samodzielna nauka rozwinęła się w zasadzie w XIX w. Ekologia nie jest nauką obojętną wobec egzystencji przyrody i człowieka, dlatego często w potocznych dyskusjach utożsamiana jest z sozologią i filozofią. Ekologia najogólniej jest nauką o porządku i nieporządku w przyrodzie oraz o konsekwencjach wynikających z tego porządku i nieporządku dla istnienia biosfery i człowieka.
Ze względów zarówno filozoficznych, jak i utylitarnych pojęcie „ekologia” używane bywa w szerokim kontekście znaczeniowym. Określenia ekologia, ekologiczny są często używane w języku potocznym w szerokim i czasem nieprecyzyjnym sensie znaczeniowym, nie zawsze związanym z ekologią jako nauką. Często odnoszą się do sozologii, tj. nauki o ochronie środowiska lub do ochrony środowiska jako takiej, a nawet do filozofii ekologicznej (ekozofia), działalności społecznej czy artystycznej.
Termin ten, od słowa oecologia, wprowadził w 1866 r. niemiecki biolog i ewolucjonista Ernst Haeckel, by określić badania nad zwierzętami i ich relacjami z otaczającym światem nieorganicznym i organicznym, ze szczególnym uwzględnieniem interakcji, przyjaznych lub wrogich, z organizmami roślinnymi i zwierzęcymi, z którymi wchodzą w kontakt. Na organizmy w środowisku oddziałują czynniki abiotyczne i biotyczne.
Jedni autorzy sądzą, że przedmiotem ekologii powinny być relacje między rzeczywistością biotyczną a abiotyczną, inni natomiast rozszerzają jej zakres na tak zwany wymiar aplikacyjny (tzw. ekologia stosowana). W konsekwencji dla jednych jest to nauka biologiczna, dla innych geograficzna, a jeszcze inni poszerzają ją o problematykę ochrony środowiska (zob. np. ekologizm). Jedni bronią jej wymiaru ilościowego (strategia redukcjonistyczna), inni skupiają się na wymiarze jakościowym (strategia holistyczna). Z powodu tak różnorodnych podejść i poglądów na zakres ekologii w podręcznikach spotyka się różne jej definicje i różne modele teoretyczne.
Zazwyczaj za najważniejsze pojęcia w ekologii uważa się następujące: populacja, biocenoza, ekosystem, krajobraz, biosfera, sukcesja ekologiczna.

== Działy ekologii ==
Współcześnie wyodrębniane są dwa główne działy ekologii – ekologia gatunku i ekologia zespołów wielogatunkowych (synekologia, biocenologia, badania tworzenia się i struktury ekosystemów). W zakres ekologii gatunku wchodzą:

ekologia populacyjna – zagadnienia dynamiki populacji lokalnych, problemy zasięgu i rozmieszczenia
geografia fizyczna kompleksowa – budowa, organizacja, zróżnicowanie i funkcjonowanie środowiska przyrodniczego traktowanego jako całość
ekologia ewolucyjna – historia życia gatunków, m.in. ich ewolucyjne adaptacje, dostosowania. Jedną z jej dziedzin jest paleoekologia, badająca ekologię wymarłych gatunków. Wprowadzając pojęcie „ekologii gatunku” jako części ekologii, wycofano wcześniej stosowany podział tej nauki na:
autekologię – naukę o funkcjonowaniu pojedynczych organizmów w ich środowisku (zbliżoną do fizjologii gatunku)
synekologię – ekologię grup osobników, np. populacji, formacji i zespołów roślinnych, zgrupowań zwierząt, ekosystemów.
Wśród działów ekologii wyodrębnionych ze względu na metodologię badań wymieniane są m.in.:

ekologia opisowa – „historia naturalna”, opisywanie całych formacji roślinnych i zgrupowań zwierząt kuli ziemskiej (ociera się o zoogeografię czy biogeografię);
ekologia funkcjonalna – poszukiwania i badania związków, wzajemnych zależności i oddziaływań między składowymi jednostek opisywanych przez ekologię opisową, poszukiwania ogólnych zasad funkcjonowania systemów ekologicznych;
ekologia molekularna – m.in. oceny bioróżnorodności, w tym różnorodności genetycznej (różnorodność w ramach gatunku), i jej przyczyn, śledzenie tras przemieszczania się organizmów (migracja zwierząt i roślin), mierzenie wsobności, charakteryzowanie nowych gatunków, próby odtwarzania dawnego zasięgu występowania;
ekologia stosowana (sozologia) - ochrona środowiska naturalnego (od ochrony poszczególnych gatunków po ekosystemy czy biosferę).
Działem ekologii silnie zakorzenionym w biochemii jest ekologia biochemiczna.

== Różne podejścia do definicji ekologii ==
Ernst Haeckel: „Przez ekologię rozumiemy wiedzę związaną z ekonomiką natury – badanie stosunków roślin i zwierząt z ich środowiskiem organicznym i nieorganicznym, w tym przede wszystkim ich przyjazne i wrogie stosunki z tymi zwierzętami i roślinami, z którymi wchodzą one w bezpośredni lub pośredni kontakt – można powiedzieć, że ekologia jest budowaniem tych wszystkich złożonych interakcji, które Darwin nazywa warunkami walki o byt”.
Claude Lévi-Strauss stwierdził, że „ekologia jest astronomią życia”. Tak jak astronomia ukazuje położenie ciał niebieskich, tak ekologia ukazuje rozłożenie organizmów żywych na Ziemi. Ekolog nie ogranicza się tylko do opisu tego rozmieszczenia, stara się odpowiedzieć, dlaczego jest ono właśnie takie, dlaczego zbiorowiska roślin mają swoją strukturę i wypełniają dane funkcje. Jest to wskazanie na ekologię ewolucyjną, funkcjonalną i opisową.
Charles J. Krebs: „Ekologia jest nauką zajmującą się regułami zachodzącymi między występowaniem i rozmieszczeniem organizmów”, a podstawowym zadaniem ekologii jest wskazanie na przyczyny warunkujące rozmieszczenie i liczebność organizmów (taki cel postawił np. Humboldt w XVIII w.). Krebs wyróżnia:
ekologię opisową („historia naturalna”, opisywanie zbiorowisk roślinnych, całych formacji roślinnych kuli ziemskiej, również zgrupowań zwierząt) – ociera się o zoogeografię czy biogeografię
ekologię funkcjonalną (poszukuje i bada związki, wzajemne zależności i oddziaływania między składowymi jednostek opisywanych przez ekologię opisową), poszukuje ogólnych zasad funkcjonowania systemów ekologicznych
ekologię ewolucyjną (rozważa organizmy i relacje istniejące między nimi jako twory historycznego procesu ewolucji)
Eugene Odum: „Ekologia to nauka o strukturze i funkcjonowaniu natury, supernauka lub nauka jednocząca”.
Barrington Moore uważa, że ekologia jest nauką syntetyzującą nasze pojmowanie struktury i funkcjonowania biosfery.
Russel Ackoff: „Ekologia to studium ekosystemów, otwarte na szerokie pole od fizjologii do biogeografii”.
Francesco Di Castri:
1. Ekologia jest nauką przyrodniczą, która wymaga spełnienia rygorów metodologii nauk przyrodniczych i posiada własne kompetencje. Nie jest odczuciem, wyczuciem, stanem ducha lub warunkiem respektowania natury.
2. Ekologia nie jest synonimem partii politycznych lub programem grup nacisku. To nie znaczy, że wnioski wynikające z jej koncepcji nie wpływają na zrozumienie relacji między ekologią naukową a „ekologią polityczną”.
3. Ekologia nie jest synonimem spuścizny biologicznej danego regionu lub kraju. Poznanie naukowe dynamiki gatunków danego kraju i regionu, funkcjonowanie ekosystemów jest nieodzowne dla tej dziedziny. Ekologia dostarcza danych do zarządzania tym dziedzictwem.
4. Ekologia nie jest nauką będącą syntezą dokonaną na podstawie danych dostarczonych przez inne nauki. Ona jest otwarta na inne nauki. Ekologia jest jednak nauką z jej własnymi logiką, metodologią i koncepcjami.
5. Ekologia nie jest nauką w pełni holistyczną. Aby zrozumieć mechanizm procesów ekologicznych i interakcje w badanych zgrupowaniach czy zespołach, należy przyjąć środek między rozumowaniem holistycznym i redukcjonistycznym, między rozumowaniem syntetycznym i analitycznym.
6. Ekologia nie jest synonimem wiedzy o środowisku lub nauką obejmującą problemy środowiska (choć często do takiej funkcji bywa sprowadzana). Nie oznacza to, że wyniki poznania ekologicznego nie powinny być wykorzystane w ochronie środowiska (np. rekultywacja jezior, regeneracja zdewastowanych lasów). Nie jest też synonimem eksploatacji zasobów naturalnych.
7. Ekologia nie jest synonimem biotycznego układu terytorialnego (przestrzenny rozkład gatunków). Ekologia uwzględnia układ przestrzenny w podejmowaniu kwestii różnorodności ekologicznej, przy analizie sukcesji ekosystemów, ukazywaniu warunków stabilności ekosystemów.

== Zobacz też ==

agroekologia
ekologia człowieka
ekologia leśna
ekologia molekularna
ekologia społeczna
ekologia teoretyczna
ekologia tropikalna
ekopolityka oraz ekologizm
klasy wierności
European Journal of Ecology

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
StanisławS. Zięba StanisławS., Historia myśli ekologicznej, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2004, ISBN 83-7363-164-X, OCLC 830625431 . Brak numerów stron w książce

== Linki zewnętrzne ==
SahotraS. Sarkar SahotraS., Ecology, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 23 grudnia 2005, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-08-07]  (ang.).


Poziomy organizacji żywej materii

W przyrodzie ożywionej wyróżnia się różne poziomy organizacji materii, od pojedynczej komórki, poprzez kolonię, tkankę, organizm, aż do biosfery. Kolejne poziomy są przedmiotem zainteresowania różnych dziedzin nauki.

== Poziomy ==
W strukturze organizacyjnej żywej materii wyróżniamy trzy poziomy:

Poziom molekularny, w skład którego wchodzą:
komórka
struktury komórkowe
Nauki dotyczące tego poziomu:
cytologia
biochemia
biologia molekularna
Poziom organizmalny, w skład którego wchodzą:
tkanki
narządy (u roślin organy)
układy narządów (u roślin systemy)
organizm
Nauki dotyczące tego poziomu:
embriologia
fizjologia
anatomia
histologia
Poziom ponadorganizmalny, w skład którego wchodzą:
populacje
biocenozy
ekosystemy
biosfera
Nauki dotyczące tego poziomu:
ekologia
biogeografia
systematyka
Płaszczyzną zainteresowania ekologii są wszystkie poziomy powyżej pojedynczego osobnika, niezależnie czy jest to jednokomórkowiec, czy organizm wielokomórkowy.
Większość organizmów na Ziemi żyje otoczona innymi organizmami, wchodząc z nimi w najrozmaitsze interakcje. Jeśli zatem za podstawową jednostkę organizacji przyjmiemy pojedynczą istotę żywą, to każdy wyższy poziom organizacji składa się z większej od 1 liczby osobników. W ten sposób już dwa osobniki mogą tworzyć rodzinę, kilka stado lub grupę rodzinną itp. Najprostszym przykładem ekosystemu jest związek między jednym producentem (np. bakterii autotroficznej) i jednym destruentem (np. bakterii heterotroficznej). Taka organizacja realizowałaby proces produkcji i dekompozycji materii organicznej w oparciu o czerpaną ze środowiska energię i pierwiastki pobierane, a następnie oddawane do środowiska, a zatem spełniałby podstawowe założenia ekosystemu.
Największym poziomem organizacji życia jest biosfera, obejmująca wszystkie obszary, na których występują żywe istoty. Z chwilą, gdy człowiek odkryje życie we Wszechświecie, biosfera rozciągnie się również na tamte obszary.
Przez wiele ostatnich lat badano głównie poziom komórkowy i organizmalny, a dziś ze względu na wiele chorób występujących w nowoczesnym świecie, których przyczyną jest środowisko społeczne i emocjonalna więź międzyludzka, zajęto się poziomem ponadorganizmalnym.
Z punktu widzenia ekologii podstawowymi poziomami organizacji są:

osobnik
populacja
biocenoza
ekosystem
biosfera
W obrębie tych jednostek ekologicznych mogą egzystować mniejsze zespoły, wyróżniające na podstawie innych kryteriów: etologicznych (np. rodzina, stado), fitosocjologicznych (zespół roślinności) czy mikrobiologicznych (kolonia bakteryjna).

== Linki zewnętrzne ==
Markus I.M.I. Eronen Markus I.M.I., Daniel StephenD.S. Brooks Daniel StephenD.S., Levels of Organization in Biology, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 5 lutego 2018, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-02-06]  (ang.). (Poziomy organizacji w biologii)


Alkalifile

Alkalifile, alkafile, organizmy zasadolubne – organizmy (zarówno rośliny, jak i zwierzęta), które najlepiej rozwijają się w glebie lub wodzie o odczynie zasadowym, na ogół w środowisku bogatym również w związki wapnia. Organizmy te są też zazwyczaj kalcyfilami.
We wspomnianym środowisku żyją np.:

azotobakterie,
burak cukrowy,
koniczyna,
okrzemki,
podbiał pospolity,
powój,
pszenica,
niektóre gatunki ślimaków.

== Bibliografia ==
Popularna Encyklopedia Powszechna. Kraków: 1994. ISBN 83-85719-07-5. Brak numerów stron w książce


Anoksja (ekologia)

Anoksja (deficyt tlenowy) – stan niedoboru tlenu w środowisku. Najczęściej dotyczy niedoboru tlenu w ekosystemach wodnych oraz w glebie (zwykle po obfitych deszczach). W rybactwie nazywany bywa przyduchą. Często wiąże się z wysoką trofią i zakwitem lub oblodzeniem powierzchni akwenu uniemożliwiającym rozpuszczanie tlenu atmosferycznego w wodzie. Długotrwałe braki tlenu (warunki anaerobowe) prowadzą do powstawania z materii organicznej dużych ilości siarkowodoru i martwicy wód, zaczynającej się w warstwach przydennych.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Zdzisław Kajak: Hydrobiologia-limnologia. Ekosystemy wód śródlądowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12537-3. (pol.). Brak numerów stron w książce


Antropopresja

Antropopresja – ogół działań człowieka (zarówno planowych i przypadkowych) mających wpływ na środowisko przyrodnicze.
Czynniki antropopresji, czyli czynniki antropogeniczne – czynniki związane z każdą formą pośredniego lub bezpośredniego wpływu człowieka na środowisko i bytujące w nim rośliny i zwierzęta. Na terenach użytkowanych rolniczo jest to całokształt działalności związanej z produkcją roślinną i zwierzęcą. Działalność rolnicza, podporządkowana nadrzędnemu celowi, tj. maksymalizacji produkcji, często prowadzi do degradacji środowiska (np. w wyniku nadmiernej chemizacji). W rezultacie działalności pozarolniczej również zachodzą niekorzystne zmiany, np. zmniejszanie powierzchni użytków rolnych na korzyść gospodarki komunalnej i zabudowy przemysłowej, skażenie atmosfery, wody i gleby przez przemysł, zachwianie stosunków wodnych w glebie wskutek pogłębiania rzek lub wadliwej melioracji. Na terenach użytkowanych rolniczo jest to całokształt działalności związanej z produkcją roślinną i zwierzęcą, a na terenach uprzemysłowionych - z przemysłem.
Rodzaje antropopresji – konkretne oddziaływania człowieka na środowisko, np. zanieczyszczenie wody, emisja hałasu, zaśmiecanie, wycinanie lasu, emisja zanieczyszczeń powietrza.
Skutkami antropopresji są rozmaite przemiany środowiska, zwane ogólnie jego degradacją np. zatrucie wody, wyjałowienie gleby, zniszczenie pokrywy roślinnej. Innymi efektami antropopresji może być np. zaburzenie funkcjonowania stad zwierząt. Aby temu zapobiegać, stosuje się:

ochronę środowiska w postaci zakładania parków narodowych, rezerwatów, oczyszczania środowiska
umiejętne gospodarowanie np. zalesianie, rekultywacja, racjonalne użytkowanie gleb.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Podgórski Zbigniew: Antropopresja wywołana funkcjonowaniem młynów wodnych na przykładzie wschodniej części Kotliny Grudziądzkiej, Dolina Dolnej Wisły. Wrocław : Polskie Towarzystwo Geograficzne, 2004. Czasopismo Geograficzne, 2004, 75, 1-2. Literatura s. 77-81.
RyszardR. Janikowski RyszardR., Zarządzanie antropopresją., Warszawa: Difin, 2004, ISBN 83-7251-456-9, OCLC 749411960 . Brak numerów stron w książce
Geochemiczne, hydrochemiczne i biochemiczne zmiany środowiska przyrodniczego na obszarach objętych antropopresją : geochemiczne zmiany w środowisku gruntowo-wodnym pod wpływem związków toksycznych : materiały IV konferencji naukowej, Kraków - AGH, 9 grudnia 1997 (red. materiałów konferencyjnych Zenon Kłapyta, Jerzy Fijał) ; Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica, Zakład Mineralogii, Petrografii i Geochemii. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie. Komitet Nauk Mineralogicznych przy VII Wydziale Polskiej Akademii Nauk. Kraków : CPPGSMiE PAN, 1997. ISBN 83-86286-93-8.
Klimko Ryszard: Antropopresja w geosystemie miasta Piły i jego otoczeniu: Poznań : UAM, 1991. ISBN 83-232-0327-X.
Burdzik Tomasz: Przemiany przestrzeni a społeczny wymiar miasta, w: Z badań nad wpływem antropopresji na środowisko, T. XIII, Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, Sosnowiec 2012,  ss. 18-24, ISSN 1895-6785


Antroposfera

Antroposfera – sfera kuli ziemskiej (obręb biosfery), w której działa człowiek. Jest to zazwyczaj obszar poddany silnej antropopresji, ulega on poszerzeniu wraz z rozwojem cywilizacji. Antroposfera obejmuje m.in. obszary zurbanizowane. Aktualnie w badaniach naukowych badany jest wpływ przekształceń środowiska przyrodniczego dokonywanych przez człowieka również na tę sferę.
Termin używany w naukach przyrodniczych, ekologii i geografii. Antroposfera jest też czasem nazywana noosferą - sferą rozumu.

== Przypisy ==


Audyt ekologiczny

Audyt ekologiczny - oznacza narzędzie zarządzania obejmujące systematyczną, udokumentowaną, okresową i obiektywną ocenę efektów działalności organizacji, systemu zarządzania i procesów służących ochronie środowiska, w celu ułatwienia kontroli zarządczej praktyk mogących wywierać wpływ na środowisko oraz oceny zgodności z polityką środowiskową, w tym z celami i zadaniami środowiskowymi organizacji. Audytu ekologicznego dotyczy rozporządzenie UE Nr 761/2001 o dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorstw przemysłowych we wspólnotowym systemie zarządzania środowiskiem i kontroli ekologicznej zakładu.

== Zobacz ==
EMAS

== Bibliografia ==
Rozporządzenie (WE) Nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 marca 2001 r.


Bezpieczeństwo ekologiczne

Bezpieczeństwo ekologiczne – stan ekosystemu, w którym ryzyko zakłóceń jego składowych jest niewielkie (zerowe albo nieosiągalne).
Bardziej pełna definicja brzmi następująco: Bezpieczeństwo ekologiczne to trwały i ciągły proces zmierzający do osiągnięcia pożądanego stanu ekologicznego, zabezpieczający spokojną i zdrową egzystencję wszystkich elementów ekosystemu, przy użyciu różnych środków zgodnych z zasadami współżycia wewnętrznego państwa i społeczności międzynarodowej.
Jest to względnie nowy wymiar bezpieczeństwa zarówno wewnętrznego jak i międzynarodowego. Teraz już nie jest to osobna sprawa każdego państwa, lecz wspólny interes społeczności międzynarodowej, który potrzebuje wspólnego wysiłku. Czasami naukowcy nagłaśniają, iż bezpieczeństwo ekologiczne jest wieczną wartością gatunku ludzkiego, bez zapewnienia którego człowiek nie przetrwa.
W „Strategii obronności RP” ochronę środowiska naturalnego uznano za podstawową wartość i cel.

== Główne nurty ==
Pierwszy nurt, który nazywa się negatywny odwołuje się do źródeł zagrożeń i sposobu ich unikania. Przedstawiciele tego poglądu widzą zagrożenia przede wszystkim w środowisku naturalnym i stąd definicja bezpieczeństwa ekologicznego według nich brzmi następująco: Bezpieczeństwo ekologiczne to likwidacja lub zmniejszenie do minimum zagrożeń zdrowia i życia człowieka, których źródłem jest środowisko naturalne. Takie spojrzenie powoduje, że przeciwdziałanie zagrożeniom zaczyna się dopiero po ujawnieniu się skutków.
Drugi nurt nazywa się kreacyjny. Pojawił on się po wielkich katastrofach przemysłowych minionego wieku, szczególnie w Seveso (1976 r.), Bhopalu (1984 r.) i Czarnobylu (1986 r.). Wtedy pojawiła się potrzeba innego patrzenia na problem zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego. Przedstawiciele tego nurtu uważają, że my sami musimy stworzyć sobie bezpieczne warunki dla przetrwania, a wszystkie zagrożenia są rezultatem naszej działalności. A zatem stworzyli następującą definicję: Bezpieczeństwo ekologiczne jest procesem podejmowania działań przez społeczność międzynarodową i wewnątrz kraju mających na celu kształtowanie pożądanego stanu środowiska przyrodniczego w celu zachowania warunków w których zagrożenia nie mogą się pojawić.

== Zobacz też ==
struktura ekosystemu

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Bezpieczeństwo ekologiczne RP. adamkorcz.dl.interia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-06-26)].