Europejski Kongres Gospodarczy

Europejski Kongres Gospodarczy (ang. European Economic Congress, EEC) – cykliczne wydarzenie odbywające się w Katowicach. Pomysłodawcą i organizatorem Kongresu od pierwszej edycji jest grupa Polskie Towarzystwo Wspierania Przedsiębiorczości, wydawca m.in. Miesięcznika Gospodarczego Nowy Przemysł oraz portalu wnp.pl. Honorowym Przewodniczącym Rady Patronackiej – Komitetu Organizacyjnego Kongresu jest Jerzy Buzek. EEC w krótkim czasie stał się najważniejszą imprezą biznesową w Europie Centralnej. Uczestniczy w niej duża liczba osobistości świata polityki, biznesu, nauki, ekonomii i mediów. Z każdą kolejną edycją wzrasta skala wydarzenia.
Europejski Kongres Gospodarczy to trzydniowy cykl debat, spotkań i wydarzeń towarzyszących z udziałem gości z Polski i z zagranicy. Ideą Kongresu jest integracja europejskich przedsiębiorców, budowanie wśród nich świadomości wartości wspólnoty oraz nakreślenie kierunku działań Europy. Tematyka EEC obejmuje najbardziej istotne kwestie dla rozwoju gospodarczego i społecznego Europy.

== Edycje ==

=== Europejski Kongres gospodarczy 2009 ===
EEC 2009 odbywał się w dniach 15-17 kwietnia 2009 r. W pierwszej edycji wzięło udział ponad trzy tysiące gości, ponad 300 prelegentów, 14 reprezentantów polskiego rządu oraz pięciu komisarzy unijnych. Na Kongresie obecni byli m.in. Donald Tusk, Jerzy Buzek, Danuta Hübner, Leszek Balcerowicz oraz, za pośrednictwem multimediów, José Manuel Durão Barroso. Pierwszego dnia rozmawiano o kryzysie gospodarczym i pakiecie klimatyczno-energetycznym. Tematami drugiego dnia były innowacje, partnerstwo publiczno-prywatne i poszczególne sektory gospodarki europejskiej. Najważniejszym wydarzeniem ostatniego dnia była inauguracja programu Wspólnoty Wiedzy i Innowacji w ramach Europejskiego Instytutu Technologicznego.
Media uznały EEC 2009 za największą imprezę biznesową Europy Środkowej.

=== Europejski Kongres gospodarczy 2010 ===
Druga edycja początkowo miała mieć miejsce w dniach 14-16 kwietnia, jednak została przeniesiona na dni 31 maja - 2 czerwca, ze względu na katastrofę smoleńską. Wydarzenie gospodarcze zgromadziło ponad 4000 uczestników, a w 60 sesjach tematycznych wzięło udział niemal 700 panelistów. Debaty, sesje, a także liczne imprezy towarzyszące odbywały się w 10 katowickich lokalizacjach. Wydarzenia i tematy z Kongresu były relacjonowane przez ponad 300 przedstawicieli mediów.
Rozmawiano m.in. o problemach globalnej gospodarki, wyzwaniach stojących przed Europą i Polską oraz rozwoju technologicznym. Wydarzenie uświetnili: Bronisław Komorowski, Jerzy Buzek, Michał Boni, Johannes Hahn, Lech Wałęsa.

=== Europejski Kongres gospodarczy 2011 ===
III Europejski Kongres Gospodarczy zgromadził 6 tys. gości i 900 panelistów, którzy między 16 a 18 maja debatowali o europejskiej ekonomii. W tej edycji wzięło udział m.in. czterech premierów krajów Europy Środkowej: Donald Tusk, Jadranka Kosor, Petr Nečas, Viktor Orbán; Komisarze UE: Antonio Tajani, Janusz Lewandowski, Danuta Hübner, Peter Mandelson, Günter Verheugen; a także czterech polskich ministrów: Elżbieta Bieńkowska, Aleksander Grad, Andrzej Kraszewski, Barbara Kudrycka. Najważniejszymi wątkami wydarzenia były konkurencyjna gospodarka Europy oraz polityka energetyczna i pakiet klimatyczny. Dyskutowano również o wszystkich najważniejszych branżach przemysłu.
Zorganizowanie Europejskiego Kongresu Gospodarczego w roku 2011 kosztowało 5,5 miliona złotych, z czego z pieniędzy publicznych wydanych zostało 500 tysięcy złotych.

=== Europejski Kongres gospodarczy 2012 ===
Europejski Kongres Gospodarczy 2012 odbył się w dniach 14-16 maja 2012 r., w Katowicach. Uczestniczyło w nim około 6 tys. gości i 900 prelegentów. Wydarzenie komentowało pół tysiąca przedstawicieli mediów. Kongres uroczyście zainaugurował Bronisław Komorowski, a w sesji inauguracyjnej głos zabrali ponadto Waldemar Pawlak, Janusz Lewandowski, Barbara Kudrycka, Jerzy Buzek, a także przedstawiciele polskiego rządu i najwyższe władze województwa śląskiego. W IV edycji Kongresu udział wzięli również m.in.: Zoltán Cséfalvay - Wiceminister, Ministerstwo Gospodarki Narodowej, Węgry; Mikuláš Dzurinda, Joschka Fischer, Ivo Hlaváč - Wiceminister, Dyrektor ds. Ochrony Środowiska, Ministerstwo Środowiska, Czechy.
Wiodącymi tematami EEC 2012 były „Europa 2020” czyli unijna strategia, która ma odpowiedzieć na wyzwania kryzysu zadłużeniowego i spowolnienia gospodarczego, tzw. Mapa drogowa europejskiej energetyki 2050, określająca drogę dojścia do gospodarki niskoemisyjnej, zagadnienia z obszaru innowacyjności, Unia Europejska i kraje Europy Centralnej wobec spowolnienia gospodarczego czy forum współpracy gospodarczej Europy i Chin. Nie zabrakło specjalistycznych dyskusji na tematy m.in.: energetyki, finansów, transportu, górnictwa, hutnictwa, ciepłownictwa, rynku gazu czy budownictwa jak również Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2012.

== Najważniejsze Wydarzenia Towarzyszące ==

=== Relacje gospodarcze Polska – Czechy ===
Wydarzenie odbyło się 29 marca 2012 roku w Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Pradze. Zapowiadało ono IV Europejski Kongres Gospodarczy. Jego celem było omówienie polskich i czeskich interesów. Wymiana poglądów podczas forum pozwala na stwierdzenie, że stosunki gospodarcze między Polską i Czechami są bardzo dobre. Kraje przedstawiły identyczne stanowisko ws. polityki klimatycznej.

=== Antykongres ===
W roku 2011 Federacja Anarchistyczna zorganizowała protest przeciwko Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Skutkiem tego była analiza kosztów społecznych i finansowych EKG. Protest był kontynuowany w roku 2012.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Strona internetowa Europejskiego Kongresu Gospodarczego
Strona internetowa Polskiego Towarzystwa Wspierania Przedsiębiorczości


Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw – coroczne spotkania biznesowe sektora MŚP odbywające się w Katowicach. Organizatorem Kongresu jest Regionalna Izba Gospodarcza w Katowicach. Stał się płaszczyzną wielu debat i dyskusji skupiających przedstawicieli sektora MŚP i dużych firm, świata nauki, instytucji otoczenia biznesu, samorządów terytorialnych oraz władz rządowych. Wydarzenie jest kontynuacją idei spotkania biznesowego sektora MŚP zainaugurowanego w 2011 roku, a dotychczasowe edycje dowiodły, że jest on najważniejszym w Europie wydarzeniem gospodarczym dedykowanym sektorowi małych i średnich przedsiębiorstw.
Przewodniczącym Komitetu Honorowego Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw jest Jerzy Buzek, współprzewodniczącym Jarosław Gowin, a Radzie Programowej przewodzi Tadeusz Donocik.

== Obszary dyskusji ==
Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw w Katowicach stanowi okazję do refleksji na temat zaangażowania firm z sektora MŚP w budowę modelu polskiej gospodarki opartego na wiedzy oraz rozwoju innowacyjności. Podczas prowadzonych paneli eksperci oraz praktycy – doświadczeni menedżerowie polskich i europejskich firm – przedstawiają aktualne trendy i kierunki w wielu obszarach.
Dyskusje podczas Kongresu dotykają tematów, które od wielu lat uznawane są przez przedsiębiorców jako najbardziej newralgiczne, a mianowicie: współpraca nauki z biznesem, dostęp do kapitału, kształcenie kadr dla gospodarki, system stanowienia stabilnego i przyjaznego prawa i wiele innych.

== Uczestnicy ==
Uczestnicy Kongresu to przede wszystkim przedstawiciele małych i średnich przedsiębiorstw, samorządu terytorialnego, instytucji otoczenia biznesu, uczelni wyższych oraz instytucji naukowo-badawczych, parlamentarzystów, władz rządowych i innych.

== Rekomendacje ==
Efektem końcowym debat prowadzonych w ramach każdej edycji Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw są zgłaszane postulaty uczestników dyskusji, opracowywane w formie Rekomendacji. Zbiór ten to wskazówki niezwykle przydatne podczas tworzenia lepszych warunków rozwoju największego sektora gospodarki i zniwelowania barier uniemożliwiających wejście MŚP na zagraniczne rynki. Corocznie rekomendacje są przekazywane Przedstawicielom Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego, Parlamentowi RP, Rządowi RP, samorządu terytorialnego, środowisk naukowo-twórczych, samorządu gospodarczego oraz przedsiębiorcom.

== Edycje ==

=== I Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw ===
W ramach I Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw odbyło się 12 sesji tematycznych i 30 paneli dyskusyjnych w ciągu dwóch dni eksperckich debat, w których wzięło udział 100 panelistów, 2,5 tys. uczestników z Polski i zagranicy, a w tym dwadzieścia trzy delegacje zagraniczne.

=== II Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw ===
W II Europejskim Kongresie Małych i Średnich Przedsiębiorstw wzięło udział blisko 3 tys. uczestników i 250 ekspertów. Podczas 4 dni debat odwiedziło 27 delegacji zagranicznych z 21 krajów m.in. z Rosji, Ukrainy, Białorusi, Portugalii, Azerbejdżanu. W dniach 24–27 września 2012 r. w 8 lokalizacjach Katowic (w Akademii Muzycznej; na Wydziale Prawa i Administracji, Rektoracie i Centrum Informacji Naukowej i Bibliotece Akademickiej Uniwersytetu Śląskiego; Śląskim Urzędzie Wojewódzkim, Biurze Centrum, Regionalnej Izbie Gospodarczej, Euro Centrum) odbyło się 68 paneli dyskusyjnych.

=== III Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw ===
III Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw odbył się w dniach od 16 do 18 września w Katowicach. Najważniejsze wydarzenie sektora MŚP w ciągu trzech dni zgromadziło najbardziej wpływowe osoby z kraju i z zagranicy. Wśród gości honorowych znaleźli się Prezydent RP – Bronisław Komorowski, Antonio Tajani – Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej, Komisarz ds. Przemysłu i Przedsiębiorczości, Janusz Piechociński – Wicepremier, Minister Gospodarki oraz Jerzy Buzek – Premier Rządu RP w latach 1997–2001, Przewodniczący Parlamentu Europejskiego w latach 2009–2012. W ramach Kongresu odbyło się 56 wydarzeń, w których wzięło udział 190 panelistów, 170 gości zagranicznych z 35 krajów i łącznie ponad 3000 uczestników!

=== IV Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw ===
IV Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw odbył się w Katowicach w dniach 22–25 września 2014 r. Hasłem przewodnim Kongresu było „10 lat przedsiębiorczości bez granic”. Wydarzenie Honorowym Patronatem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski, Przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso oraz Parlament Europejski.

=== V Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw ===
V Europejski Kongres Małych i Średnich Przedsiębiorstw odbędzie się w Katowicach w dniach 12–14 października 2015 r. Hasłem przewodnim Kongresu jest „Nauka - Biznes - Samorząd - Razem dla gospodarki”. Wydarzenie Honorowym Patronatem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski, Przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso oraz Parlament Europejski.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Strona internetowa Europejskiego Kongresu Małych i Średnich Przedsiębiorstw
Strona internetowa Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach


Farmaceutyka

Farmaceutyka – dział gospodarki zajmujący się lekami począwszy od ich projektowania poprzez produkcję aż do dystrybucji.
Farmaceutyka zajmuje się m.in. takimi zagadnieniami, jak: badania nad nowymi lekami i dopuszczanie ich do produkcji, produkcja przemysłowa leków, ochrona patentowa leków, dopuszczanie leków do sprzedaży, sporządzanie recepturowe leków bezpośrednio w aptekach, przechowywanie leków, kontrola jakości leków, typowanie leków zamiennych, sposoby wydawania leków, urzędowe spisy leków, hurtownie farmaceutyczne oraz aptekarstwo.
Firmy farmaceutyczne, to firmy opracowujące na podstawie badań naukowych nowe leki oraz produkujące te leki.
Farmaceutyka, obejmująca większość zagadnień praktycznych związanych z lekami (oprócz samego leczenia), bywa czasami mylona z samą farmacją – dziedziną nadrzędną w stosunku do wszystkich zagadnień dotyczących leków.

== Największe koncerny farmaceutyczne ==

== Zobacz też ==
farmaceuta
technik farmaceutyczny
farmacja stosowana
farmakognozja
farmakologia
chemia leków
farmakopea
farmakoterapia


Finansjalizacja

Finansjalizacja (ang. financialization) – ekspansja sfery finansowej w gospodarce, polegająca na rosnącej roli rynków i instytucji finansowych oraz upowszechnianiu kryteriów finansowych w funkcjonowaniu życia gospodarczego i społecznego. Jest ona wynikiem deregulacji rynków finansowych oraz ograniczenia nadzoru państwa nad instytucjami, takimi jak: banki, fundusze inwestycyjne, giełdy i inne. Proces ten został zapoczątkowany w latach 70. XX w. w USA i w krajach Europy zachodniej. Dało to uczestnikom rynków większe możliwości przeprowadzania operacji o charakterze spekulacyjnym oraz pozwoliło bankom na poszerzanie akcji kredytowej, przy jednoczesnym podnoszeniu poziomu ryzyka podejmowanych działań. Innym czynnikiem sprzyjającym finansjalizacji była liberalizacja rynku pracy, postęp technologiczny i globalizacja rynków finansowych.
Finansjalizacja gospodarki związana jest ze wzrostem wartości transakcji, które nie dotyczą obrotu towarowego ani świadczenia usług niefinansowych. Towarzyszy jej rosnący udział dochodów instytucji finansowych w całej gospodarce oraz coraz większy udział dochodów z tytułu działalności finansowej u podmiotów o charakterze niefinansowym. Pieniądz staje się samoistnym przedmiotem wymiany, przestając pełnić funkcję wyłącznie środka płatniczego. Inną cechą gospodarek objętych finansjalizacją są zmiany w strukturze własności, zwłaszcza dużych przedsiębiorstw, gdzie coraz większą rolę pełnią właściciele instytucjonalni ze sfery finansowej, nastawieni najczęściej na krótkookresowy zysk z inwestycji. W gospodarkach objętych finansjalizacją obserwuje się rozwój rynku instrumentów pochodnych, a także rosnący udział aktywów finansowych w majątku gospodarstw domowych i upowszechnianie się postaw rentierskich. Do elementów finansjalizacji ekonomiści włączają także personalne związki świata polityki i instytucji finansowych oraz rosnący wpływ elit finansowych na politykę makroekonomiczną rządów i działania poszczególnych firm. Do skutków finansjalizacji zaliczono kryzys finansowy, który miał miejsce w latach 2007–2009.

== Przypisy ==


Firmanctwo

Firmanctwo (od firmant – osoba firmująca, dająca swoje nazwisko jako firmę) – działanie jednej osoby pod szyldem i firmą innej osoby (pod cudzą firmą) – celem zatajenia osoby faktycznie prowadzącej działalność. Koniecznym elementem tej formy działalności jest zgoda osoby, do której należy firma.

== Przypisy ==


Gazele Biznesu

Gazele Biznesu – ranking i wyróżnienie małych i średnich przedsiębiorstw wykazujących finansowe tendencje wzrostowe, organizowany przez Bonnier Polska (wydawcę Pulsu Biznesu) od 2000.

== Opis ==
Projekt realizowany jest przez dzienniki ekonomiczne należących do szwedzkiej grupy wydawniczej Bonnier. W Polsce ranking przygotowuje dziennik „Puls Biznesu”. Podobne zestawienia sporządzają dzienniki ze Szwecji, Danii, Litwy, Łotwy, Estonii i Słowenii.
Celem rankingu jest wskazanie i wyróżnienie najdynamiczniej rozwijających się małych i średnich przedsiębiorstw.

== Warunki uczestnictwa ==
Przedsiębiorstwa mogą zgłosić się same lub też zostać wyselekcjonowane przez analityków współpracującej z redakcją „Pulsu Biznesu” wywiadowni gospodarczej. Analizowane są ich wyniki z trzech ostatnich lat. Muszą one spełnić następujące warunki:

nieprzerwane prowadzenie działalności od ponad 3 lat,
roczne przychody ze sprzedaży między 3 a 200 mln złotych w roku bazowym
wzrost zysków oraz przychodów ze sprzedaży w badanym okresie,
brak strat w badanym okresie,
złożenie sprawozdań finansowych do Krajowego Rejestru Sądowego, przekazanie ich wywiadowni gospodarczej lub poprzez wypełnienie formularza zgłoszeniowego.
W rankingu nie mogą brać udziału przedsiębiorstwa oferujące usługi finansowe (banki, firmy ubezpieczeniowe, firmy faktoringowe, firmy leasingowe i firmy windykacyjne) oraz podmioty, które w badanym okresie miały chociaż raz ujemną wartość kapitału własnego.
Udział w rankingu jest bezpłatny.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Strona rankingu


GIGer

GIGer – niezależny profesjonalista, specjalista, elastyczny współpracownik, freelancer, osoba pracująca tymczasowo, a także konsultant i niezależny kontraktor. Najczęściej prowadzi własną jednoosobową działalność gospodarczą lub współpracuje na podstawie innych elastycznych form współpracy, np. wysoko wykwalifikowany specjalista (np. IT), profesjonalista (np. konsultant, lekarz, prawnik, psycholog, księgowy). GIGer jest spolszczoną nazwą giggera (ang. gig workera).

== GIGekonomia ==
Trend związany z nawiązywaniem współpracy z niezależnymi GIGerami jest nazywany GIGekonomią. GIGekonomia obejmuje wymianę pracy za pieniądze między jednostkami lub firmami za pośrednictwem platform cyfrowych, które aktywnie ułatwiają dopasowanie między dostawcami i klientów, krótkoterminowo i odpłatnie za zlecenie.
Gig economy rozwija się najszybciej na rynku amerykańskim. W Stanach Zjednoczonych obecnie (na dzień publikacji) około 36% pracowników to GIGerzy, a do 2027 r. może ich być połowa. Pomiędzy 2016 i 2019 rokiem rynek GIGerów w Wielkiej Brytanii podwoił się. Zgodnie z szacunkami, do 2025 roku w Polsce dojdzie do trendu wzrostowego w analogicznej skali.

== Termin „gig” ==
„Gig” ma różne znaczenia w języku angielskim, w tym rodzaj łodzi i rozwidlonej włóczni, ale ma dwa główne, nowoczesne, nieformalne znaczenia: każda płatna praca lub rola, szczególnie dla muzyka lub wykonawcy i każda praca, zwłaszcza ta tymczasowa. GIG to praca, zadanie, zlecenie lub projekt – najczęściej czasowa lub krótkoterminowa.

== Uberyzacja ==
W 2000 roku cyfrowa transformacja gospodarki i przemysłu rozwijała się szybko dzięki rozwojowi technologii informacyjno-komunikacyjnych, takich jak Internet oraz popularyzacji smartfonów. W rezultacie platformy oparte na technologii cyfrowej stworzyły miejsca pracy i formy zatrudnienia, które różnią się od istniejących form współpracy offline poziomem dostępności, wygody i konkurencyjności cenowej. Definicja pracy zaczęła się zmieniać wraz ze zmieniającymi się warunkami ekonomicznymi i ciągłym postępem technologicznym, a zmiana w gospodarce stworzyła nową siłę roboczą charakteryzującą się wykonywaniem pracy w sposób niezależny i kontraktowy.
Uberyzacja to neologizm opisujący komercjalizację branży usługowej przez nowych uczestników rynku korzystających z platform cyfrowych, w tym aplikacji mobilnych, w celu agregowania transakcji między klientami a dostawcami usług, często z pominięciem roli istniejących pośredników. Termin pochodzi od nazwy firmy „Uber”. Uberyzacja wzbudziła obawy dotyczące rządowych regulacji i podatków w Stanach Zjednoczonych w 2010 roku, ponieważ sformalizowane stosowanie gig economy doprowadziło do sporów dotyczących zakresu, w jakim dostawca usług za pośrednictwem cyfrowej platformy powinien być pociągany do odpowiedzialności w zakresie regulacji korporacyjnych i obowiązków podatkowych.
W 2018 roku 36% amerykańskich pracowników dołączyło do gig economy, w ramach podstawowego lub drugorzędnego miejsca pracy. Według badania, w Europie w roku 2017 w gig economy uczestniczyło 9,7 procent GIGerów z 14 krajów UE. Tymczasem szacuje się, że liczebność GIGerów, która obejmuje niezależnych profesjonalistów wynosiła od 20% do 30% populacji aktywnej zawodowo w Stanach Zjednoczonych i Europie w 2018 roku.
Badanie przeprowadzone w 2016 roku przez McKinsey Global Institute wykazało, że w Ameryce i Anglii 162 miliony osób wykonywało pracę w ramach gig economy.

== Przyszłość ==
Pomiar wielkości siły roboczej jest trudny ze względu na różne definicje tego, co stanowi pracę w ramach gig economy, ograniczenia metod stosowanych do zbierania danych, brak definicji prawnych GIGerów w ramach przepisów prawno-podatkowych.
Pojawienie się gig economy nie jest odosobnionym trendem, ale wiąże się z szerokimi zmianami w gospodarce. Postępy w globalizacji i technologii wywierają presję na firmy, aby szybko reagowały na zmiany rynkowe. Zabezpieczenie siły roboczej za pomocą nietradycyjnych umów, takich jak współpraca w ramach kontraktu, umożliwi firmom szybkie dostosowanie do zmieniającej się rzeczywistości rynkowej. Może to pomóc firmom zwiększyć ich zyski. Z tego punktu widzenia praca w ramach gig economy jest fundamentalnym elementem dzisiejszej gospodarki.

== Zobacz też ==
Giger

== Przypisy ==


Gospodarka czasu rzeczywistego

Gospodarka czasu rzeczywistego - model gospodarki, w którym wszelkie transakcje finansowe odbywają się w środowisku cyfrowym. Koncepcja opracowana i rozwijana przez Uniwersytet Aalto w Finlandii.

== Przypisy ==

== Zobacz też ==

polityka gospodarcza
globalizacja gospodarki

== Linki zewnętrzne ==
Gospodarka czasu rzeczywistego - biznesowy tygrysi skok - Przegląd Bałtycki


Gospodarka elektroniczna

Gospodarka elektroniczna (również e-gospodarka) – model gospodarki w przestrzeni wirtualnej.
Stanowi wykorzystywanie technologii informatycznych w procesach gospodarki rynkowej: produkcja, sprzedaż i dystrybucja produktów poprzez sieci teleinformatyczne.
Obejmuje między innymi, przekazywanie sformatowanych lub niesformatowanych informacji biznesowych, administracyjnych i innych, za pomocą środków elektronicznych (takich jak poczta elektroniczna, internet, elektroniczne tablice informacyjne, elektroniczne operacje finansowe, elektroniczny transfer funduszy i elektroniczna wymiana danych) pomiędzy dostawcami, odbiorcami, jednostkami rządowymi i innymi partnerami w celu przeprowadzenia i realizacji transakcji w biznesie, działalności administracyjnej i usługowej.
Początki handlu elektronicznego sięgają lat 60., gdy duże międzynarodowe firmy rozpoczęły tworzenie firmowych sieci informatycznych służących wymianie informacji z partnerami handlowymi czy siedzibami koncernów w poszczególnych krajach. Jednak jego rozwój na masową skalę był dopiero możliwy dzięki popularyzacji Internetu w latach 90.
W dobie społeczeństwa informacyjnego, w której informacja jest traktowana jako szczególne dobro niematerialne, cenniejsze niejednokrotnie od dóbr materialnych, e-gospodarka udostępnia niezastąpione narzędzia analityczne wspomagające procesy decyzyjne w przedsiębiorstwie.

== Zobacz też ==
E-government

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
E-GOSPODARKA – Poradnik przedsiębiorcy


Gospodarka kwatermistrzowska

Gospodarka kwatermistrzowska:

ogół czynności mających na celu zaspokojenie potrzeb materiałowych wojska, m.in. planowanie, przyjmowanie, zaopatrywanie, racjonalne użytkowanie, magazynowanie, ewidencjonowanie i nadzorowanie;
zarządzanie posiadanymi środkami materiałowymi lub pieniężnymi polegające na spełnianiu ogółu funkcji przez organy zarządzające (oddziały gospodarcze, które mają bezpośrednią styczność z tymi środkami). Zależnie od systemu zaopatrywania rozróżnia się gospodarkę kwatermistrzowską w naturze, zryczałtowaną, limitowaną i mieszaną, a zależnie od rodzaju służby - żywnościową, mundurową, materiałów pędnych i smarów, zakwaterowania i budownictwa.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Marian Laprus [red.]: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, s. 129. ISBN 83-11-06229-3.


Gospodarka leśna

Gospodarka leśna – gałąź gospodarki narodowej obejmująca użytkowanie lasu (głównie produkcję drewna) oraz działania związane z utrzymaniem trwałości drzewostanów w warunkach ich eksploatacji: hodowlę, ochronę, utrzymanie i powiększanie zasobów leśnych, a także gospodarowanie zwierzyną leśną. Dodatkowymi elementami gospodarki leśnej są: pozyskiwanie płodów runa leśnego, choinek, roślin leczniczych oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu, związanych z ochroną powietrza, wód i gleby.
Gospodarkę leśną prowadzi się według zasad:

powszechnej ochrony lasów,
trwałości utrzymania lasów,
ciągłości i zrównoważonego wykorzystania wszystkich funkcji lasów,
powiększania zasobów leśnych.
Gospodarka leśna realizowana jest na podstawie:

ustawy o lasach (Dz.U. z 2024 r. poz. 530),
polityki leśnej państwa,
ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju,
zaleceń konwencji międzynarodowych.
Znaczący wpływ na warunki prowadzenia gospodarki leśnej mają przepisy ustawy o ochronie przyrody.

== Gospodarka leśna w Polsce ==

=== Ustawa o lasach ===

Art. 6 ustawy o lasach definiuje gospodarkę leśną jako "działalność leśną w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu". W tym samym artykule ustawa definiuje także trwale zrównoważoną gospodarkę leśną, którą jest: "działalność zmierzająca do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich ważnych ochronnych, gospodarczych i socjalnych funkcji na poziomie lokalnym, narodowym i globalnym, bez szkody dla innych ekosystemów". Gospodarce leśnej ustawa o lasach poświęca w całości odrębny rozdział 2 (art. 7-14).
Ustawa stawia ponad korzyściami ekonomicznymi trwałość i wielofunkcyjność lasów, nie obciążając jednak budżetu państwa kosztami tych działań. Zgodnie z obowiązującą ustawą podstawowym zadaniem Lasów Państwowych jest prowadzenie trwale zrównoważonej gospodarki leśnej, realizowane na podstawie planów urządzania lasu z uwzględnieniem w szczególności następujących celów:

zachowania lasów i korzystnego ich wpływu na klimat, powietrze, wodę, glebę, warunki życia i zdrowie człowieka oraz równowagę przyrodniczą;
ochrony lasów, zwłaszcza ekosystemów leśnych stanowiących naturalne fragmenty rodzimej przyrody lub lasów szczególnie cennych ze względu na zachowanie różnorodności przyrodniczej, leśnych zasobów genetycznych, walory krajobrazowe i potrzeby nauki;
ochrony gleby i terenów szczególnie narażonych na zniszczenie lub uszkodzenie oraz o specjalnym znaczeniu społecznym;
ochrony wód powierzchniowych, głębinowych i retencji zlewni;
produkcji, na zasadzie racjonalnej gospodarki, drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.

=== Polityka Leśna Państwa ===
Obecnie cele polityki leśnej (w Polsce) oraz zadania służące ich realizacji zostały sprecyzowane w dokumencie Polityka Leśna Państwa – wydanym przez Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa zatwierdzonym przez Radę Ministrów w 1997 roku. Nadrzędnym celem polityki leśnej jest wyznaczenie kompleksu działań kształtujących stosunek człowieka do lasu, zmierzających do zachowania w zmieniającej się rzeczywistości przyrodniczej i społeczno-gospodarczej warunków do trwałej w nieograniczonej perspektywie czasowej wielofunkcyjności lasów, ich wszechstronnej użyteczności i ochrony oraz roli w kształtowaniu środowiska przyrodniczego zgodnie z obecnymi i przyszłymi oczekiwaniami społeczeństwa.Politykę leśną realizują:

Wojewodowie w lasach prywatnych w zakresie doskonalenia zrównoważonego użytkowania lasów i ich zasobów oraz poprawy stanu lasów prywatnych i nadzoru nad nimi.
Dyrektor generalny Lasów Państwowych w zakresie doskonalenia metod gospodarowania w lasach państwowych i ich użytkowania, pozwalających na realizację wszystkich wskazanych przez politykę leśną państwa funkcji lasów.
Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w zakresie wdrażania w procedurach planistycznych zasad urządzania lasu, skierowanych na osiąganie celów wielofunkcyjnego gospodarstwa leśnego oraz monitorowanie stanu zasobów leśnych i stanu lasów.
Partnerami w realizacji polityki leśnej państwa są jednostki administracji państwowej i samorządowej odpowiedniego szczebla:

Administracja wojewódzka w zakresie polityki przestrzennego zagospodarowania terenu województw w sposób gwarantujący lasom maksymalną ochronę (ochrona środowiska, zalesienia, zadrzewienia).
Administracja lokalna i samorządy w zakresie bezpośredniej współpracy z nadleśnictwami i wzajemnej partycypacji w procesach planistycznych (plany urządzania lasów, plany przestrzennego zagospodarowania gminy, plany ochrony parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych), w programach podnoszenia poziomu wiedzy i świadomości ekologicznej społeczności lokalnej.
W polityce leśnej uczestniczą:

Związki zawodowe działające w obszarze leśnictwa w zakresie ich obowiązków statutowych.
Uczelnie i Instytuty leśne przez podejmowanie i realizację badań w zakresie ekologicznych i społecznych funkcji lasów oraz harmonizację z nimi technologii i metod produkcji, a także w zakresie realizacji programów edukacji przyrodniczo – leśnej społeczeństwa oraz kształcenia kadr dla leśnictwa.
Leśne stowarzyszenia naukowo – techniczne (Polskie Towarzystwo Leśne, Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Leśnictwa i Drzewnictwa) w zakresie popularyzacji wiedzy leśnej, kreowania opinii i propozycji odnośnie do polityki leśnej państwa.
Prasa leśna i wydawnictwa leśne w zakresie informacji o lasach, szkolnictwie i polityce leśnej państwa.
Sejm i Senat w zakresie stanowienia prawa leśnego, odpowiednich zabezpieczeń dla polityki leśnej w budżecie państwa, kontroli realizacji postanowień polityki leśnej i polityki ekologicznej państwa oraz wdrożenia zasad zrównoważonego rozwoju.
Rząd w zakresie realizacji we wszystkich sektorach polityki ekologicznej państwa, zwłaszcza redukcji zagrożeń dla lasów.

=== Ustawa o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju ===
Ustawa ta, do strategicznych zasobów naturalnych kraju zalicza między innymi:

lasy państwowe,
zasoby przyrodnicze parków narodowych.

== Zalecenia konwencji międzynarodowych ==
Wśród konwencji międzynarodowych wymieniane są głównie:

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie strategii leśnictwa Unii Europejskiej (uchwalonej w 1997 roku);
Zasady leśne uchwalone podczas konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych Środowisko i Rozwój, Rio de Janeiro – 1992 rok.

== Ochrona przyrody w gospodarowaniu lasami ==
Powierzchnie lasów, na których ekosystemy zachowały się w stanie naturalnym lub mało zmienionym poddawane są ochronie w formie parków narodowych lub rezerwatów. Obszary o innych walorach przyrodniczych i krajobrazowych chronione są w formie parków krajobrazowych. Określone siedliska leśne wymagają ochrony w formie obszarów Natura 2000. Dla wszystkich tych form ochrony przyrody sporządza się plany ochrony uwzględniane w planach urządzania lasów.

== Międzynarodowe Certyfikaty ==
Potwierdzeniem dla Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, w skład której wchodzą nadleśnictwa, że lasy na jej terenie są zarządzane poprawnie na każdym etapie – od wysiania nasion w szkółkach leśnych, poprzez wszelkie zabiegi hodowlane i ochronne prowadzone w drzewostanach, do wycinki i sprzedaży drewna włącznie są międzynarodowe certyfikaty:

FSC  nadawany przez Radę ds. Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej (Forest Stewardship Council).
PEFC nadawany przez PEFC Polska
Aby otrzymać certyfikat RDLP poddaje się ocenie audytorów. Jedną z jednostek prowadzących audyty w Polsce jest NEPCon. Audytorzy oprócz gospodarki leśnej, oceniają zagadnienia z zakresu: ochrony przyrody, udostępniania lasów dla społeczeństwa, praw pracowniczych, planowania i dokumentowania działalności, relacji z lokalnym społeczeństwem i inne.
W przypadku certyfikatu FSC, certyfikacja opiera się na Zasadach i Kryteriach Dobrej Gospodarki Leśnej, które opisują, jak powinna wyglądać zrównoważona gospodarka leśna, opierając się na wiedzy pokoleń leśników teoretyków i praktyków, ekologów, zdobyczach współczesnej demokracji oraz podstawowych zasadach funkcjonowania gospodarki leśnej. Członkowie FSC opracowali w 1994 roku zasady i kryteria, które należy spełnić, aby otrzymać certyfikat FSC.
W przypadku certyfikatu PEFC certyfikacja opiera się głównie na obowiązujących przepisach i zarządzeniach obowiązujących w danym kraju.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Polityka leśna Państwa,
Instrukcja Urządzania Lasu,
Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju (Dz.U. z 2018 r. poz. 1235)


Gospodarka narodowa

Gospodarka narodowa – całokształt zjawisk gospodarczych na terytorium danego państwa.
Dzieli się na działy, do których zaliczamy: przemysł, rolnictwo, budownictwo, transport, łączność, handel itp. Niektóre działy dzielą się na gałęzie, w których skład wchodzą różne przedsiębiorstwa.

== Podział na sektory ==
Gospodarka narodowa dzieli się na pięć sektorów:

Sektor pierwszy – zalicza się do niego: rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo.
Sektor drugi – zalicza się do niego: przemysł wydobywczy, górnictwo i przetwórczy oraz budownictwo.
Sektor trzeci – zalicza się do niego: transport, łączność, gospodarkę komunalną i mieszkaniową oraz handel.
Sektor czwarty – zalicza się do niego: finanse, ubezpieczenia, marketing i reklamę oraz obrót nieruchomościami.
Sektor piąty – obejmuje: ochronę zdrowia, opiekę społeczną, edukację, badania naukowe, turystykę i rekreację, administrację państwową, wymiar sprawiedliwości, policję i wojsko.

== Zobacz też ==
gospodarka
gospodarka ekstensywna
gospodarka rynkowa
gospodarka wojenna

== Przypisy ==


Gospodarka o obiegu zamkniętym

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) (lub gospodarka cyrkularna, ang. circular economy)  – regeneracyjny system gospodarczy, w którym minimalizuje się zużycie surowców i wielkość odpadów oraz emisję i utraty energii poprzez tworzenie zamkniętej pętli procesów, w których odpady z jednych procesów są wykorzystywane jako surowce dla innych, co maksymalnie zmniejsza ilość odpadów produkcyjnych.
Model taki jest przeciwieństwem gospodarki liniowej, bazującej na ciągłym wzroście i powiększającym się zużyciu surowców oraz wolumenu odpadów. W modelu GOZ dąży się do tego, by jak najdłużej utrzymać wartość zasobów (a nie wytworzyć wartość dodaną jak w modelu gospodarki liniowej), optymalizować gospodarkę zasobami (a nie optymalizować przepływy zasobów) i zwiększyć efektywność używania dóbr (a nie efektywność produkcji dóbr).
Przechodzenie na model GOZ jest oficjalnym celem Unii Europejskiej. W Polsce resortem koordynującym wdrażanie GOZ jest Ministerstwo Rozwoju i Technologii .

== Zobacz też ==
Symbioza przemysłowa

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Stahel Walter: The Circular Economy: A User’s Guide. Londyn, Nowy York: Routledge, 2019. ISBN 978-0-367-20014-5.
Gospodarka cyrkularna UE
Gospodarka o obiegu zamkniętym. Ministerstwo Klimatu. [dostęp 2020-02-21].


Gospodarka oparta na wiedzy

Gospodarka oparta na wiedzy (GOW) – według definicji OECD jest to gospodarka oparta wprost na tworzeniu, traktowanym jako produkcja, oraz dalszym przekazywaniu, czyli dystrybucji oraz praktycznym wykorzystaniu wiedzy i informacji. Są więc trzy etapy będące podstawą rozwoju gospodarczego – produkcja, dystrybucja, wdrożenie. Wiedza jest określonym produktem (niezależnym bytem), który napędza rozwój. Istotnym przejawem rozwoju gospodarki opartej na wiedzy jest powstanie nowego działu rachunkowości finansowej, tj. rachunkowości aktywów kompetencyjnych i kapitału intelektualnego.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Redakcja Europejskiego Portalu: Gospodarka oparta na wiedzy. [w:] Europejski Portal Integracji i Rozwoju [on-line]. [dostęp 2017-07-08].
The Knowledge-Based Economy – źródła w: worldcat.org
Antoni Kukliński: Gospodarka oparta na wiedzy: wyzwanie dla Polski XXI wieku (inf. bibliogr.). Komitet Badań Naukowych, 2001, s. ss. 290.


Gospodarka oparta na zasobach

Termin Gospodarka oparta na zasobach (ang. Resource-Based Economy) został zaproponowany przez Jacque’a Fresco dla określenia systemu, w którym dystrybucja dóbr i usług nie odbywa się przy użyciu pieniądza. Wszystkie ziemskie zasoby są w tym systemie wspólnym dziedzictwem ludzkości. Podział zasobów realizowany jest przy pomocy metody naukowej a pieniądze nie istnieją.

== Automatyzacja ==
W gospodarce opartej na zasobach większość gałęzi przemysłu jest zautomatyzowana: od produkcji żywności, przez wytwarzanie elektroniki aż po budowanie domów. Produkcja towarów sterowana jest przez centralny system komputerowy, który na podstawie badań oblicza zapotrzebowanie ludzkości na dane dobra i usługi, a człowiek sprawuje jedynie funkcję kontrolną. System zakłada także rozwój sztucznej inteligencji i robotyki, co umożliwi zminimalizowanie czynnika ludzkiego.

== Energia ==
System zakłada rezygnację z paliw kopalnych do produkcji energii na rzecz odnawialnych źródeł energii takich jak: energia geotermalna, kontrolowana synteza jądrowa, energia słoneczna, wiatrowa, falowa i pływów. Obecnie wykorzystywane metody produkcji energii prowadzą do powolnej degradacji środowiska i zwiększania emisji gazów cieplarnianych, a zasobność złóż paliw kopalnych jest na granicy wyczerpania. Produkcja energii z odnawialnych źródeł umożliwia wyeliminowanie problemu niedostatku energii, problemów z jej przesyłem, a także problemu zwiększonego zapotrzebowania na nią w przyszłości.

== Praca i bezrobocie ==
W gospodarce opartej na zasobach potrzeba pracy jest zredukowana do minimum. Większość prac jest zautomatyzowana, a człowiek pełni tylko funkcję kontrolną i odpowiedzialny jest za rozwój systemów i badania naukowe, które mają wyzwolić jeszcze większy potencjał umysłowy ludzkości. W przeciwieństwie do systemu monetarnego, w którym wraz z automatyzacją zwiększa się bezrobocie, co skutkuje przechodzeniem pracowników do sektora usług i powstawaniem zawodów, które nie wytwarzają żadnych realnych dóbr, w gospodarce opartej na zasobach bezrobocie traci na znaczeniu i zawody takie jak: prawnik, bankier, agent ubezpieczeniowy, marketingowiec, specjalista od reklamy, sprzedawca, makler giełdowy itp. zostają całkowicie wyeliminowane.

== Zobacz też ==
Gospodarka oparta na wiedzy
Teoria obfitości zasobów
Projekt Venus

== Przypisy ==


Gospodarka rabunkowa

Gospodarka rabunkowa – intensywne działanie gospodarcze, na skutek którego następuje wyrządzenie niepowetowanych szkód w zasobach naturalnych danego terytorium, a przy tym zmniejszeniu ulega użytkowa wartość gruntu, na którym się działa.

== Przypisy ==


Gospodarka towarowa

Gospodarka towarowa – typ gospodarki, który charakteryzuje się tym, że producenci wytwarzają produkty na wymianę, czyli na sprzedaż.
Zgodnie z marksistowską periodyzacją dziejów ten typ gospodarki miał pojawić się u schyłku okresu wspólnoty pierwotnej, natomiast w okresie niewolnictwa i feudalizmu występował na skraju działalności ludzkiej, by przeważyć w systemie gospodarki kapitalistycznej. Początki gospodarki towarowej datuje się 6–8 tysięcy lat przed naszą erą.
W gospodarce towarowej przedmiot wymiany (produkt pracy ludzkiej) staje się towarem. Pojęcie towaru obejmuje wszystkie dobra konsumpcyjne i produkcyjne i usługi.

== Bibliografia ==
Mikroekonomia, ZofiaZ. Dach (red.), Kraków: Wydaw. Akademii Ekonomicznej, 2002, s. 11, ISBN 83-7252-101-8, OCLC 749426734 .


Gospodarka towarowo-pieniężna

Gospodarka towarowo-pieniężna – w ekonomii wytwarzanie produktów przeznaczonych do wymiany przez różnego typu transakcje kupna-sprzedaży. Jest ona związana ze społecznym podziałem pracy i wyodrębnieniem się producentów. Gospodarka towarowo-pieniężna jest przeciwieństwem gospodarki naturalnej.
Praktycznie wszystkie współczesne gospodarki są gospodarkami towarowo-pieniężnymi.

== Zobacz też ==
produkty pracy
gospodarka rynkowa

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
M. Dobija, Rachunkowość pracy jako podstawa gospodarki towarowo-pieniężnej, „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, 2010, 56, s. 33–48.
R. Wojciechowski, Społeczno-polityczne i ekonomiczne uwarunkowania kryzysu cywilizacyjnego, „Zeszyty Naukowe Akademii Podlaskiej w Siedlcach”, 2010, nr 85, s. 67–84.


Gospodarka turystyczna

Gospodarka turystyczna – system współzależności rynkowych pomiędzy przedsiębiorcami i instytucjami, podczas zaspokajania potrzeb turystów
Gospodarkę turystyczną można podzielić na:

bezpośrednią – obejmuje działalność podmiotów realizujących bezpośrednio zapotrzebowanie zgłaszane przez turystów, m.in. hotelarstwo, gastronomia, turystyczny transport pasażerski, biura podróży, podmioty udostępniające atrakcje turystyczne oraz informację turystyczną;
pośrednią – aktywność jednostek gospodarczych, które nie tworzą typowych produktów turystycznych, np. przedsiębiorstw bankowych i ubezpieczeniowych, przewoźników pasażerskich, placówek handlowych, operatorów pocztowych i telekomunikacyjnych, a także produkcja m.in. sprzętu fotograficznego, czy odzieży i obuwia do uprawiania turystyki.

== Przypisy ==


Gospodarowanie

Gospodarowanie – to działalność ludzka, indywidualna i zbiorowa, która prowadzi do zaspokojenia potrzeb człowieka. Działalność ta polega na porównywaniu korzyści oraz kosztów i jest połączona z wyborem najlepszej dostępnej możliwości.
Proces gospodarowania obejmuje:

produkcję dóbr materialnych i usług,
podział wytworzonych dóbr i usług,
wymianę podzielonych dóbr i usług,
konsumpcję wymienionych dóbr i usług, a więc użytkowanie dóbr, korzystanie z usług i spożywanie określonych dóbr.

== Zobacz też ==
gospodarka
przedsiębiorstwo


Heimstaden

Heimstaden – jeden z największych podmiotów na europejskim rynku najmu instytucjonalnego mieszkań (PRS – ang. private rented sector). Grupa została założona w Malmö w Szwecji w 1998 przez norweskich inwestorów (słowo „heimstaden” oznacza po norwesku „rodzinne miasto”). W 2025 dysponowała około 162 tys. mieszkań przeznaczonych na długoterminowy najem.

== Heimstaden na świecie ==
Heimstaden jest obecny w dziewięciu krajach Europy: Norwegii, Szwecji, Danii, Finlandii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii, Czechach oraz Polsce. Inwestuje przede wszystkim mieszkania położone w centralnych lokalizacjach obszarów metropolitarnych i ośrodków akademickich. Wszystkie mieszkania przeznaczane są na długoterminowy najem. W krajach skandynawskich, z których wywodzi się Heimstaden, średni okres najmu mieszkań przekracza 10 lat. W 2023 Heimstaden wycofał się z Islandii, gdzie wynajmował ponad 1,6 tys. mieszkań.

== Heimstaden w Polsce ==
Heimstaden jest obecny w Polsce od 2020 – firma zapewniła wówczas finansowanie kilku projektów deweloperskich na wczesnym etapie. W kolejnym roku Heimstaden zawarł umowę ze spółką Budimex Nieruchomości (obecnie Spravia), zapewniając finansowanie budowy około 2,5 tys. mieszkań. Rozwój Heimstaden w Polsce zbiegł się w czasie z wyzwaniami polskiego rynku mieszkaniowego, spowodowanymi m.in. przez pandemię oraz gwałtowny spadek zdolności kredytowej części kupujących mieszkania.
W 2024 Heimstaden miał w ofercie ponad 2 tys. mieszkań na ośmiu osiedlach – pięciu w Warszawie: przy ul. Bokserskiej (Mokotów), Grzybowskiej (Wola), Komitetu Obrony Robotników (Okęcie), Żupniczej (Praga-Południe) i Wschodu Słońca (Włochy); oraz trzech w Krakowie: przy ul. Orlińskiego (Czyżyny), Myśliwskiej (Płaszów) i Fredry (Łagiewniki). Dużą część oferty Heimstaden w Polsce stanowią mieszkania duże, przeznaczone dla rodzin z dziećmi. Wszystkie osiedla Heimstaden w Polsce są certyfikowane w standardzie BREEAM, potwierdzającym spełnianie wymogów w obszarze ochrony środowiska i efektywności energetycznej.
Zdaniem niektórych analityków działalność Heimstaden i innych przedsiębiorstw o podobnym profilu przyczyniła się do ograniczenia dostępności nowych mieszkań na sprzedaż oraz wzrost ich cen w niektórych polskich miastach. Inni eksperci wskazują jednak na niewielką skalę działalności firm PRS – wynajmowane w tej formie mieszkania stanowią mniej niż 1 proc. wszystkich lokali dostępnych na polskim rynku najmu. Jednocześnie podmioty PRS pomagają w zwiększać podaż mieszkań poprzez finansowanie nowych inwestycji.

== Współpraca z SOS Wioskami Dziecięcymi ==
Heimstaden jest inicjatorem programu „Home for Home”, w ramach którego wspiera projekty realizowane na całym świecie przez międzynarodową organizację SOS Children’s Villages. Grupa zobowiązała się do przeznaczania na ten cel 100 euro za każde posiadane mieszkanie, co przekłada się na dotację na poziomie ponad 12 mln euro rocznie. Programy realizowane przez SOS Wioski Dziecięce we współpracy z Heimstaden koncentrują się na pomocy rodzinom w tworzeniu właściwych warunków mieszkaniowych, wzmacnianiu kompetencji społecznych, edukacyjnych i zawodowych rodziców, opiekunów i dzieci, a także wspieraniu młodych ludzi, którzy opuszczają Wioski SOS, w osiągnięciu samodzielności na rynku mieszkaniowym.

== Strategia klimatyczna ==
Aby wypełnić założenia Paryskiego Porozumienia Klimatycznego, Heimstaden zobowiązał się do ograniczenia emisji w swoich budynkach o 42 proc. do 2030 (w porównaniu do 2020). Grupa przeznaczy na ten cel 7,3 mld koron szwedzkich (około 650 mln euro). Wspierana przez ONZ inicjatywa Science Based Targets potwierdziła, że działania te są zgodne z aktualną wiedzą naukową. Do 2027 kontrahenci odpowiadający za 27 proc. wartości pozyskiwanych przez Heimstaden towarów i usług będą musieli działać w oparciu o zweryfikowane naukowo cele. W 2022 Heimstaden zmniejszył emisje o 7 proc., a zużycie energii – o 11 proc. w przeliczeniu na metr kwadratowy wynajmowanych powierzchni.

== Przypisy ==


Informatyzacja

Informatyzacja – następujący po komputeryzacji proces, polegający na racjonalnym wykorzystaniu uprzednio wprowadzonych już danych do systemów informatycznych w możliwie największym dopuszczalnym zakresie przez inne systemy informatyczne.


Inteligentne specjalizacje

Inteligentne specjalizacje – dziedzina życia gospodarki lub nauki stanowiąca nową, rozwojową specjalizację gospodarczą, która opiera się na wykorzystaniu unikalnych zasobach naturalnych regionów, połączeniu różnych branż, zastosowaniu innowacyjnych rozwiązań technologicznych. Inteligentne specjalizacje mają na celu doprowadzić do powstania nowych rynków aktywności gospodarczej, modernizacji oraz podniesieniu konkurencyjności regionów. Każde z województw Polski ma określoną listę inteligentnych specjalizacji.

Przykłady inteligentnych specjalizacji
biogospodarka
energetyka niskoemisyjna
mechatronika
ICT
ekonomia wody
turystyka prozdrowotna
energia zrównoważona


Inżynieria wartości

Inżynieria wartości – (ang. value engineering - VE) to systematyczna analiza funkcji różnych komponentów i materiałów w celu obniżenia kosztów towarów, produktów i usług przy tolerowanej utracie wydajności lub funkcjonalności. Wartość, zgodnie z definicją, jest stosunkiem funkcji do kosztu. W związku z tym można manipulować wartością, ulepszając funkcję lub zmniejszając koszt. Podstawowym założeniem inżynierii wartości jest zachowanie podstawowych funkcji, a nie ograniczanie ich w wyniku dążenia do poprawy wartości. Określenie „zarządzanie wartością” (ang. "value management") jest czasami używany jako synonim „inżynierii wartości” i promuje planowanie i realizację projektów o zwiększonej wydajności.
Rozumowanie stojące za inżynierią wartości jest następujące: jeśli marketerzy oczekują, że produkt stanie się praktycznie lub stylistycznie przestarzały w określonym czasie, mogą zaprojektować go tak, aby przetrwał tylko przez ten konkretny okres życia. Produkty mogłyby być budowane z komponentów wyższej jakości, ale przy zastosowaniu inżynierii wartości nie są, ponieważ nałożyłoby to niepotrzebne koszty na producenta, a w ograniczonym stopniu również na zwiększone koszty dla nabywcy. Inżynieria wartości zmniejsza te koszty. Przedsiębiorstwo zazwyczaj używa najtańszych komponentów, które spełniają przewidywania dotyczące żywotności produktu, ryzykując reputację produktu i jej firmy.
Jednak ze względu na bardzo krótki okres użytkowania, który często wynika z tej „techniki inżynierii wartości”, planowane postarzanie produktów wiąże się z pogorszeniem jakości produktu i niższą jakością. Vance Packard twierdził kiedyś, że ta praktyka nadała inżynierii jako całości złą sławę, ponieważ skierowała twórczą energię inżynieryjną w kierunku krótkoterminowych celów rynkowych. Filozofowie tacy jak Herbert Marcuse i Jacque Fresco również krytykowali ekonomiczne i społeczne konsekwencje tego modelu.

== Historia ==
Inżynieria wartości rozpoczęła się w General Electric Co. podczas II wojny światowej. Z powodu wojny brakowało wykwalifikowanej siły roboczej, surowców i części. Lawrence Miles, Jerry Leftow i Harry Erlicher w General Electric szukali akceptowalnych zamienników. Zauważyli, że te zamienniki często obniżają koszty, ulepszają produkt lub jedno i drugie. To, co zaczęło się z konieczności, niejako przez przypadek, przekształciło się w systematyczny proces. Nazwali oni swoją technikę „analizą wartości” (ang. "value analysis") lub „kontrolą wartości” (ang. "value control").[1]
Biuro Okrętów Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych Ameryki ustanowiło w 1957 r. formalny program inżynierii wartości, nadzorowany przez Milesa i Raymonda Fountaina, również z GE.
Od 1970 roku General Accounting Office (GAO) rządu Stanów Zjednoczonych Ameryki dostrzegł korzyści płynące z inżynierii wartości. W swoim oświadczeniu z 1992 roku L. Nye Stevens, dyrektor ds. rządowych spraw operacyjnych w ramach GAO, wskazał na do „znaczną pracę” wykonaną przez GAO w zakresie inżynierii wartości i zreferował zalecenie urzędu (GAO) zajmującego się niezależnym audytem wydatków rządowych, że VE powinna zostać przyjęta przez „wszystkie federalne agencje budowlane”.[2]
Dr Paul Collopy, profesor Uniwersytetu Alabamy w Huntsville (ang. University of Alabama in Huntsville - UAH) na Wydziale Inżynierii Przemysłu i Systemów, oraz Zarządzania Inżynierią (ang. Industrial & Systems Engineering and Engineering Management Department - ISEEM), zalecił ulepszenie inżynierii wartości znanej jako Projektowanie Dyktowane Wartością (ang. Value-Driven Design).

== Opis ==
Inżynieria wartości jest czasami nauczana w ramach zarządzania projektami, inżynierii przemysłowej lub wiedzy o architekturze, jako technika, w której wartość danych wyjściowych systemu jest płytko, powierzchownie optymalizowana poprzez modyfikację balansu wydajności (funkcji) i kosztów. Opiera się na analizie badającej systemy, sprzęt, urządzenia, usługi i materiały eksploatacyjne pod kątem zapewnienia niezbędnych funkcji przy jak najniższych kosztach cyklu życia, przy jednoczesnym spełnieniu często błędnie z początku rozumianych wymagań dotyczących wydajności, niezawodności, jakości i bezpieczeństwa. W większości przypadków praktyka ta identyfikuje i usuwa potrzebne wcześniej funkcje wydatkowania wartości, zmniejszając tym samym zdolności producenta i/lub możliwości jego klientów. To, co ta praktyka ignoruje, zapewniając jednocześnie niezbędne wartościowe funkcje produktu, to wydatki, takie jak konserwacja sprzętu i relacje między pracownikiem, sprzętem i materiałami. Na przykład, operator może nie być w stanie zrealizować swojego limitu, ponieważ wiertarka jest chwilowo niesprawna z powodu braku konserwacji, a operator materiału nie wykonuje swojej codziennej listy kontrolnej, rejestru, dziennika, faktury i rozliczania konserwacji i materiałów, które wymaga się od każdego operatora, aby utrzymać wymaganą produktywność i przestrzeganie sekcji 4306.
VE polega na uporządkowanym procesie myślowym, który opiera się wyłącznie na „funkcji”, tj. na tym, co coś „robi”, a nie na tym, czym „jest”. Na przykład śrubokręt używany do mieszania z farby w puszce ma „funkcję” mieszania zawartości puszki z farbą, a nie oryginalne skojarzenie z mocowaniem śruby w otworze na śrubę. W inżynierii wartości „funkcje” są zawsze opisywane za pomocą skrótu dwuwyrazowego, składającego się z czasownika czynnego i wymiernego rzeczownika (co jest robione – czasownik – i komu/czemu jest to robione – rzeczownik w celowniku) i to robiącego to w możliwie najbardziej ogólny sposób opisowy. W przykładzie ze śrubokrętem i puszką z farbą najbardziej podstawową funkcją byłoby „mieszanie płynu”, co jest mniej szczegółowe w opisie niż „rozbełtanie farby”, które ogranicza działanie (przez bełtanie) i ogranicza zastosowanie (uwzględnia tylko farbę).
Inżynieria wartości wykorzystuje racjonalną logikę (unikalną technikę kwestionowania „jak” – „dlaczego”) oraz irracjonalną analizę funkcji w celu zidentyfikowania relacji, które zwiększają wartość. Jest uważana za metodę ilościową podobną do metody naukowej, która koncentruje się na metodzie stawiania hipotez i wniosków do testowania relacji, oraz badaniach procesów produkcyjnych, które wykorzystują budowanie modeli do identyfikacji przewidywalnych relacji.

== Określenie prawne ==
W Stanach Zjednoczonych Ameryki inżynieria wartości jest w szczególności narzucona agencjom federalnym na mocy sekcji 4306 nowelizacji amerykańskiej federalnej Ustawy o Autoryzacji Obrony Narodowej na rok podatkowy 1996[3], która zmieniła ustawę o Urzędzie Federalnej Polityki Zamówień (41 U.S.C. 401 i nast.):
„Każda agencja wykonawcza ustanawia i utrzymuje efektywne kosztowo procedury i procesy inżynierii wartości”.
„Użyta w tej sekcji nazwa »inżynieria wartości« oznacza analizę funkcji programu, projektu, systemu, produktu, elementu wyposażenia, budynku, obiektu, usługi lub dostawy agencji wykonawczej, wykonaną przez wykwalifikowaną agencję lub personel wykonawcy, ukierunkowany na poprawę wydajności, niezawodności, jakości, bezpieczeństwa i kosztów cyklu życia."
W Zjednoczonym Królestwie legalność prowadzenia rozmów na temat inżynierii wartości z dostawcą przed udzieleniem zamówienia jest jedną z kwestii, na które zwrócono uwagę podczas śledztwa w sprawie pożaru Grenfell Tower w 2017 r.

== Stowarzyszenie zawodowe ==
The Society of American Value Engineers (SAVE) (Stowarzyszenie Amerykańskich Inżynierów Wartości) zostało założone w 1959 r. Od 1996 r. znane jako SAVE International (Międzynarodowe Stowarzyszenie Amerykańskich Inżynierów Wartości). [4][5]

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Cooper, R. i Slagmulder, R. (1997): Target Costing and Value Engineering
Value Optimization for Project and Performance Management, Robert B. Stewart, ISBN 978-0-470-55114-1, Kwiecień 2010.[6]

== Zewnętrzne Strony ==
Lawrence D. Miles Value Foundation [7]
SAVE International - American Value engineering society [8]
wertanalyse.com - wiele linków do organizacji i publikacji zajmujących się inżynieria wartości VE [9]
The Canadian Society of Value Analysis - Inżynieria Wartości w Kanadzie [10]
Value Engineering’s History in Construction- American Institute of Architects - AIA
The Institute of Value Management, UK
the APTE method


Journalistic Excellence Award

Journalistic Excellence Award – przyznawana od 1982 r. coroczna nagroda dla dziennikarzy, za najbardziej interesujące publikacje prasowe z zakresu gospodarki. W Polsce - od 1996 r.
Wyróżniane są reportaże, felietony i artykuły dotyczące zagadnień ekonomicznych i finansowych. Laureaci z całego świata spotykają się na specjalnym seminarium w Nowym Jorku na Uniwersytecie Columbia.
Nagroda przyznawana jest przez Citigroup.

== Polscy laureaci nagrody ==
Ewa Barlik
Paweł Rabiej
Aleksandra Biały
Eryk Stankunowicz
Krzysztof Orłowski
Tomasz Lipko
Szymon Karpiński

== Nagrody honorowe ==
Konrad Sadurski
Jerzy Krajewski
Barbara Cieszewska
Andrzej Nartowski
Waldemar Grzegorczyk
Tomasz Prusek
Wojciech Surmacz
Maria Trepińska
Paweł Wrabec


Komercjalizacja

Komercjalizacja – oparcie działalności na zasadach rynkowych.

== Zobacz też ==

komunalizacja
prywatyzacja
nacjonalizacja

== Przypisy ==


Konferencja biznesowa

Konferencja biznesowa – spotkanie biznesowe poświęcone wymianie informacji i omawianiu zagadnień związanych z działalnością oraz zarządzaniem przedsiębiorstwami.
Organizatorem mogą być stowarzyszenia, przedsiębiorstwa, organizacje non-profit lub osoby indywidualne. Miejscem przeprowadzania są często wyspecjalizowane centra, oferujące usługi hotelowe, konferencyjne i rekreacyjne (np. spa).
W konferencjach bierze udział więcej uczestników niż w szkoleniach.

== Zobacz też ==
Szkolenie


Konflikt interesów

Konflikt interesów – w ekonomii –  wzajemne przenikanie się interesów własnych i służbowych. Jest to zjawisko spowodowane współzawodnictwem o ograniczone zasoby dóbr niesubstytucyjnych, których nie da się reglamentować. Związany jest z utrudnieniami dotyczącymi realizacji potrzeb. Najczęściej pojawia się, gdy jedna ze stron zaspokaja swoje potrzeby kosztem drugiej strony.
Konflikt interesów narasta wtedy, kiedy jeden lub kilku interesariuszy pragnie zaspokoić swoje potrzeby kosztem drugiego. Ten typ konfliktu dotyczy m.in. tzw. dóbr rzeczowych (np. pieniędzy, czasu, dóbr) lub spraw proceduralnych (np. sposobu, w jaki powinno przebiegać zebranie) czy potrzeb psychologicznych (np. zaufania, wzajemnego poszanowania, sprawiedliwości). Konflikt interesów może być zidentyfikowany w dużych organizacjach, korporacjach lub partiach politycznych.
Według unijnej dyrektywy konflikt interesów obejmuje co najmniej każdą sytuację, w której członkowie personelu instytucji zamawiającej (…) biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania mają, bezpośrednio lub pośrednio, interes finansowy, ekonomiczny lub inny interes osobisty, który postrzegać można jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia.

== Podział ==
potencjalny konflikt interesów – występuje jeśli działalność osoby może wpłynąć w przyszłości niewłaściwie na jej bezinteresowność, bądź bezstronność.
rzeczywisty konflikt interesów – odnosi się do czynności urzędowych wykonywanych w danej chwili, jeśli w trakcie ich wykonywania osoba podejmująca decyzję dostrzeże własne powiązanie z osobą której dotyczą.
postrzegany/pozorny konflikt interesów  – dotyczy w sytuacji w której występuje podejrzenie kierowania się osobistymi korzyściami w trakcie wykonywania swoich obowiązków, pomimo iż w rzeczywistości tak się nie dzieje. Wszelkie próby sprostowania zaistniałego niedomówienia powodują wówczas jedynie dalszą utratę wiarygodności.

== Sygnały Ostrzegawcze ==
Sygnał ostrzegawczy jest oznaką możliwego nadużycia finansowego lub korupcji. Jest to element lub zbiór elementów, które mają nietypowy charakter lub odbiegają od zwykłego działania. Jest to sygnał wskazujący na zaistnienie czegoś nietypowego, co wymaga dalszego zbadania.
Przykładowe sygnały ostrzegawcze:

Istnieją nieuzasadnione kryteria kwalifikacji lub udzielenia zamówienia, które sprzyjają konkretnemu przedsiębiorstwu lub określonej ofercie.
Osoba odpowiedzialna za sporządzenie projektu dokumentów organizuje procedurę w taki sposób, że nie ma czasu na staranny przegląd dokumentów przed rozpoczęciem postępowania o udzielenie zamówienia.
Nietypowe zachowanie pracownika, który nalega na uzyskanie informacji na temat postępowania o udzielenie zamówienia, chociaż nie jest za nie odpowiedzialny.
Niewiele przedsiębiorstw, które zakupiły dokumentację przetargową, składa oferty, szczególnie jeśli ponad połowa z nich rezygnuje.
Brakuje umowy lub dokumentacja potwierdzająca zakup jest niewystarczająca.
W projektach międzynarodowych występuje długie, niewyjaśnione opóźnienie między ogłoszeniem zwycięskiego oferenta a podpisaniem umowy (może to oznaczać, że wykonawca odmawia zapłaty lub negocjuje w sprawie łapówki).

== Zapobieganie ==
W wielu przypadkach nie ma przepisów prawa stanowiących o procedurach postępowania w celu uniknięcia zaistnienia konfliktu interesów.
Sposobem na unikanie wystąpienia tego problemu jest kierowanie się następującymi zasadami:

zasada równego traktowania stron,
zasada bezstronności – czynności pracownicze powinny być wykonywane bez osobistych preferencji, a zaistniałe sytuacje ocenione jak najobiektywniej,
zasada bezinteresowności – w trakcie podejmowania decyzji, bądź wykonywania czynności nie należy kierować się interesem własnym (prywatnym), ani oczekiwać korzyści dla siebie, krewnych czy przyjaciół.
Ponadto zalecanym jest:

unikanie sytuacji, które mogłyby wzbudzić poczucie wdzięczności w stosunku do podmiotów, jeśli istnieje prawdopodobieństwo załatwiania jego spraw w przyszłości,
pytanie innych osób czy dane działanie może skutkować konfliktem, a w razie dalszych wątpliwości poinformowanie i poradzenie się przełożonego,

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Wilmot William W., Hocker Joyce L., Konflikty między ludźmi, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.
Janusz Ł. Grzelak, Konflikt interesów: analiza psychologiczna, Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978.
Patrycja Joanna Suwaj, Etyka i świadomość zagrożeń korupcyjnych, Warszawa, Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, 2011.
Maciej Wnuk, Konflikt interesów: Czym jest i jak go unikać?, Warszawa, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 2015.

== Linki zewnętrzne ==
Kiedy mamy do czynienia z konfliktem interesów i jak sobie z nim radzić. wartowiedziec.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-27)].


Kontrahent

Kontrahent – osoba fizyczna lub osoba prawna będąca stroną transakcji.

== Etymologia słowa ==
Słowo pochodzi od łacińskiego contrahens, contrahentis, contrahere, czyli ściągać, skupiać, skracać.

== Przypisy ==


Kraj rozwinięty

Kraj rozwinięty – kraj o wysokim poziomie rozwoju, głównie gospodarczego.

== Kryteria ==
Nie ma powszechnie przyjętego kryterium uznania danego kraju za rozwinięty lub nie, ale głównymi wyznacznikami są PKB per capita oraz wskaźnik rozwoju społecznego (WRS).
Co roku publikowana jest lista państw ułożonych według poziomu rozwoju i podzielonych między cztery grupy rozwojowe: kraje bardzo wysoko rozwinięte (wśród nich Polska), kraje wysoko rozwinięte, kraje średnio rozwinięte i kraje słabo rozwinięte. Oceny kraju dokonuje się na podstawie analizy ogólnej państwa, przy czym najważniejszymi czynnikami branymi pod uwagę przy klasyfikacji państw do rankingu WRS są: edukacja, służba zdrowia, jakość życia i dochód per capita.
Istnieją także inne indeksy poza wskaźnikiem rozwoju społecznego, lecz ten jest najbardziej znany.

== Krytyka pojęcia ==
Teorii rozwoju, która dzieli świat na kraje rozwinięte i rozwijające się, przeciwstawia się teoria zależności. Podkreśla ona , że rozwój jednych państw odbywa się kosztem innych – rozwój i „niedorozwój” są ze sobą nierozerwalnie związane. Kraje rozwinięte, których gospodarki opierają się głównie na sektorze usług i technologii, czerpią korzyści z niskich kosztów produkcji oraz taniej siły roboczej w krajach rozwijających się. Istotną przyczyną nierówności między tymi dwoma grupami państw są dawne relacje kolonialne i neokolonialne. Potęga gospodarcza wielu rozwiniętych krajów została zbudowana na eksploatacji kolonii, polegającej na wykorzystaniu surowców naturalnych, taniej pracy, a nawet niewolnictwa, oraz na kierowaniu lokalnych gospodarek w taki sposób, aby służyły interesom metropolii.

== Określenia alternatywne ==
Jako alternatywy dla określenia „kraje rozwinięte” w 1980 roku Willy Brandt zaproponował określenie „globalna Północ” (w opozycji do „globalnego Południa”, czyli krajów o niższym wskaźniku rozwoju gospodarczo-społecznego), uważane za bardziej neutralne i mniej hierarchiczne, choć obejmuje ono nieco inną grupę krajów (np. według klasyfikacji Międzynarodowego Funduszu Walutowego w 2024 roku Polska należała do grupy krajów rozwijających się, ale według podziału Brandta należy ona do globalnej Północy). Równolegle do globalnego Południa/globalnej Północy funkcjonują też mniej popularne analogiczne określenia „większość świata/mniejszość świata” (albo „globalna większość/globalna mniejszość”), „centrum/peryferia”, „kraje dominujące/kraje podporządkowane”, „kraje uprzywilejowane/kraje nieuprzywilejowane”. Każdy podział świata na dwie kategorie bywa krytykowany za swoją arbitralność, uogólnienia oraz brak precyzji. Zwraca się uwagę, że różnorodność krajów świata uniemożliwia ich jednoznaczne przyporządkowanie do dwóch przeciwstawnych grup. Wskazuje się również, że takie klasyfikacje, niezależnie od ich nazewnictwa, nieuchronnie niosą ze sobą wartościowanie, tworząc podział na „lepszą” i „gorszą” część świata. Badacze postkolonialni dostrzegają w takich dualistycznych podziałach przedłużenie kolonialnej narracji o hierarchicznym układzie świata.

== Zobacz też ==
Pierwszy Świat
Drugi Świat
kraj rozwijający się

== Przypisy ==


Kupno

Kupno, zakup (czynność) – nabycie dóbr lub praw drogą (pisemnej, bądź ustnej) umowy sprzedaży bądź innej umowy o równoważnym skutku np. umowy datio in solutum (świadczenia w miejsce wykonania).


Liberalizm instytucjonalny

Liberalizm instytucjonalny – przypisuje moc sprawczą w stosunkach międzynarodowych jednostce ludzkiej. John Locke nie zgadzał się z tym że władca ma nieograniczone prawo do czynienia wszystkiego, co uzna za stosowne. Jeżeli ludzie nie ufają sobie wzajemnie, to tym bardziej nie będą ufać wszechmocnemu władcy, który ma reprezentować ich interesy. Rola państwa i rządu ograniczać się powinna do obrony życia, wolności i majątku obywateli, czyli praw jednostek zagwarantowanych przez prawo boskie i ludzkie.

== Założenia ==
prawo naturalne stoi przed prawem pozytywnym
suwerenność wynika z naturalnego prawa do wolności
podstawą władzy jest zgoda ludu
państwo stoi na straży praw i wolności
władza konieczna do osiągnięcia racjonalnych celów politycznych (m.in. bezpieczeństwo praw)
obywatele mają prawo do oporu i nieposłuszeństwa w przypadku łamania ich praw
każda jednostka powinna być wolna w stanie natury
wojna sprawiedliwa w obronie własnej wolności
stosunki międzynarodowe nie są regulowane przez rząd światowy
państwa przestrzegają prawa międzynarodowego
koncepcja podziału władzy Monteskiusza
odpersonalizowana władza umożliwiająca wzajemną kontrolę i równowagę

== Przypisy ==


Loss prevention

Loss prevention (pol. zapobieganie stratom) – metodyka polegająca na podejmowaniu efektywnych działań procesowych, które zmierzają do eliminowania przyczyn zjawisk niepożądanych, prowadzących do powstawania strat oraz zwalczania ich skutków w pieniądzach, wydajności lub procesach. Najczęściej tego rodzaju straty w przedsiębiorstwie wynikają z nadużyć, nieprawidłowości procesów lub braku procedur. Świadomość celu działań loss prevention, zrozumienie potrzeby zmian otaczającej firmę rzeczywistości, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych zasad i narzędzi jest najlepszą metodą poprawy rentowności, zwiększenia zysków i przeciwdziałania ryzykom w przedsiębiorstwach.
Metodykę loss prevention można zastosować w każdym obszarze przedsiębiorstwa: transporcie, zakupach, produkcji, ubezpieczeniach, sprzedaży oraz zabezpieczeniach.

== Historia ==

=== Przemysł ===
W ciągu ostatnich czterech dekad rozwinęło się w branży przemysłowej charakterystyczne podejście do zagrożeń i awarii, które powodują utratę życia i mienia. Takie podejście jest powszechnie nazywane loss prevention. Obejmuje to położenie większego nacisku na środki technologiczne w celu kontrolowania zagrożeń i próby poprawienia sytuacji od razu. Właściwe zrozumienie loss prevention wymaga pewnego uznania dla jego historycznego rozwoju w kontekście zwiększonej świadomości publicznej dotyczącej bezpieczeństwa i problemów środowiskowych, jego związku z tradycyjnym bezpieczeństwem, a także z wieloma innymi wydarzeniami.
W latach 60. XX wieku rozpoczęły się wydarzenia, które przyniosły wielkie zmiany w przemyśle chemicznym, naftowym i petrochemicznym. W zmiany te zaangażowano wiele czynników. Warunki pracy procesu, takie jak ciśnienie i temperatura stały się bardziej surowe. Zgromadzona w procesie energia zwiększyła się i stanowiła większe zagrożenie. Problemy w obszarach takich jak materiały konstrukcyjne i kontrola procesu stały się bardziej podatne. Zakłady przemysłowe rosły coraz szybciej. W rezultacie zawierały ogromne elementy wyposażenia, takie jak sprężarki i kolumny destylacyjne. Składowanie zarówno surowców, jak i produktów oraz półproduktów zostało drastycznie ograniczone. Istniał wysoki stopień powiązania z innymi fabrykami poprzez wymianę produktów ubocznych. Działanie takich zakładów jest stosunkowo trudne. Podczas gdy wcześniej zakłady chemiczne były małe i mogły być uruchamiane i zamykane z porównywalną łatwością, uruchomienie i wyłączenie dużej, jednoprzewodowej instalacji w zintegrowanym miejscu jest o wiele bardziej złożoną i kosztowną kwestią. Czynniki te spowodowały wzrost strat ekonomicznych oraz kadrowych.
Straty mogą wystąpić w wyniku wielu negatywnych zdarzeń. Najbardziej oczywistym jest poważny incydent, jak, np. pożar, wybuch lub toksyczny wyciek. Istotna jest również strata wynikająca z takich sytuacji jak opóźnienia w uruchomieniu i przestoje w produkcji. Przemysł chemiczny i naftowy zawsze przywiązywał dużą wagę do bezpieczeństwa, dzięki czemu ma stosunkowo dobre wyniki w tym zakresie. Są to branże wysokiej technologii i zawsze istniał silny element technologiczny w ich podejściu do bezpieczeństwa. Rosnąca skala i technologia nowoczesnych zakładów spowodowały, że przemysł chemiczny ponownie przeanalizował swoje podejście do problemu bezpieczeństwa i strat. Jeżeli rozważa się historyczny rozwój tego problemu w Wielkiej Brytanii, istnieje kilka obszarów problemowych, które z perspektywy czasu mogą dać szczególny impuls rozwojowi loss prevention. Jednym z nich jest problem obsługi procesu w ekstremalnych warunkach i w pobliżu granic bezpieczeństwa. Zwykle jest to możliwe tylko poprzez zapewnienie stosunkowo wyrafinowanego oprzyrządowania. Około połowy lat 60. opracowano kilka takich systemów. Jednym z najbardziej wyrafinowanych, wpływowych i dobrze udokumentowanych był system ochronny o wysokiej integralności opracowany przez R.M. Stewart (1971) dla procesu tlenku etylenu. Mniej więcej w tym samym czasie napotkano wiele trudności związanych z uruchomieniem i eksploatacją dużych, jednoprzepływowych elektrowni, takich jak elektrownie etylenu i amoniaku, z bardzo poważnymi stratami finansowymi. Również po stronie projektu pojawił się poważny problem z uzyskaniem korzystnych efektów w wydatkach mających na celu poprawę bezpieczeństwa i zmniejszenie strat. Coraz bardziej widoczne było, że potrzebne jest bardziej opłacalne podejście. Zmieniał się także kontekst społeczny, a inne tematy, w szczególności zanieczyszczenie, w tym ścieki i usuwanie odpadów oraz hałas, stawały się coraz bardziej przedmiotem troski społeczeństwa i rządu. W związku z tym przemysł był zobowiązany do zbadania skutków swojej działalności dla społeczeństwa poza ogrodzeniem fabryki, a w szczególności do dokładniejszej analizy potencjalnych zagrożeń oraz zmniejszenia emisji i hałasu. Inną sprawą niepokojącą była rosnąca ilość chemikaliów przewożonych po kraju drogami, kolejami i rurociągami. Branża musiała podjąć działania, aby wykazać, że te operacje zostały przeprowadzone z należytym uwzględnieniem bezpieczeństwa.
Do lat 70. XX wieku problemy te stały się głównym przedmiotem rozważań kierownictwa wyższego szczebla. Rozpoznanie problemów przez kierownictwo oraz chęć przypisania do ich rozwiązania odpowiednich osób oraz innych zasobów ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju loss prevention. Istnienie wiedzy specjalistycznej w pokrewnych dziedzinach ma wielką wartość. W Wielkiej Brytanii brytyjski Urząd Energii Atomowej (UKAEA), początkowo za pośrednictwem oddziału BHP, a następnie poprzez Dyrekcję ds. Bezpieczeństwa i Niezawodności (SRD), był w stanie doradzić w zakresie oceny niezawodności. Przemysł przyjął techniki UKAEA w zakresie oceny poważnych zagrożeń i urządzeń ochronnych oraz danych na temat wskaźników awaryjności. Wiele firm w branży ma teraz własnych inżynierów niezawodności. Wpływ wydarzeń był różny w różnych krajach. W branży przemysłowej loss prevention stało się tematem spotkań technicznych, które wskazywały na coraz bardziej wyrafinowane podejście technologiczne.

== Przypisy ==


Mienie

Mienie – termin oznaczający w zależności od kontekstu:

w znaczeniu ogólnym – ogół rzeczy i zwierząt będących czyjąś własnością;
w polskim języku prawnym – własność i inne prawa majątkowe (art. 44 kodeksu cywilnego);
w ekonomii – aktywa majątkowe.
Mienie obejmuje wszystkie prawa podmiotowe majątkowe. Pasywa nie wchodzą w skład mienia, ale ciążą na majątku. Każdy podmiot ma w zasadzie jeden majątek.

== Mienie w ujęciu cywilnoprawnym na podstawie prawa polskiego ==
W ujęciu cywilnoprawnym słowo to ma uszczegółowiony zakres. Definicję mienia zawiera przepis w polskim kodeksie cywilnym (Księga Pierwsza – Tytuł III. Mienie). Art. 44 brzmi „Mieniem jest własność i inne prawa majątkowe”. Oznacza to, że chodzi wyłącznie o aktywa. Pasywa nie wchodzą w zakres tego pojęcia. Ogół aktywów to majątek danego podmiotu. Dodatkowo o mieniu – w przeciwieństwie do majątku – można mówić bez odnoszenia go do określonej osoby.

== Mienie w pojęciu karnoprawnym na podstawie prawa polskiego ==
Polskie prawo karne wypracowało system ochrony własności jak i samego mienia, ustanawiając je w części szczególnej – rozdziału XXXV – Przestępstwa przeciwko mieniu – Kodeksu karnego.
W tym zakresie znajdują się takie spenalizowane czyny zabronione, jak:

kradzież (art. 278);
kradzież z włamaniem (art. 279);
rozbój (art. 280);
kradzież rozbójnicza (art. 281);
wymuszenie rozbójnicze (art. 282);
przywłaszczenie (art. 284);
kradzież impulsów telefonicznych (art. 285);
oszustwo (w tym komputerowe) (art. 286 i 287);
zniszczenie mienia (art. 288);
zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia (art. 289);
nielegalny wyrąb drzewa w lesie (art. 290);
paserstwo umyślne i nieumyślne (w tym programu komputerowego) (art. 291–293);
przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu (art. 358–363).
Kodeks karny operuje znaczeniem mienia znacznej i wielkiej wartości. W przypadku popełnienia jednego z przestępstw z zakresu „art. 278 § 1 lub 2, art. 284 § 1 lub 2, art. 285 § 1, art. 286 § 1, art. 287 § 1, art. 288 § 1 lub 3, lub w art. 291 § 1” na mieniu znacznej wielkości kara zostaje obostrzona – od roku do lat 10 pozbawienia wolności (art. 294).

== Linki zewnętrzne ==

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1138)
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2022 r. poz. 1360)


Model porównawczy sektora publicznego

Model Porównawczy Sektora Publicznego (ang. Public Sector Comparator – PSC) jest wykorzystywany przy realizacji projektów w formule Partnerstwa Publiczno Prywatnego lub Koncesji na roboty budowlane lub usługi.
Jest modelem kosztowym świadczenia usługi przez podmiot publiczny, uwzględniającym wszystkie koszty i nakłady występujące w całym cyklu funkcjonowania danego projektu.
Dostawa usługi następuje w sposób tradycyjny a jej wykonawcą jest podmiot publiczny. Model budowany jest w oparciu o specyfikację danych wyjściowych (końcowych) projektu referencyjnego gwarantującą najlepsze i najbardziej efektywne rozwiązanie dostępne dla podmiotu publicznego przy założeniu możliwości przesunięcia pojawiającego się ryzyka.

== Wykorzystanie PSC ==
Model Porównawczy Sektora Publicznego przygotowuje się w celu dostarczenia stronie publicznej informacji o wartości dodanej wyrażonej w wartościach pieniężnych, jaką oczekuje się uzyskać w przypadku akceptacji oferty złożonej przez podmiot prywatny.
Służy także jako benchmark w stosunku, do którego ocenia się oferty złożone przez inwestorów prywatnych. Ocena ilościowa nie jest jednak jedyną, której trzeba dokonać w procesie ewaluacji tego typu ofert. Należy również oszacować korzyści jakościowe zawiązania Partnertstwa Publiczno Prywatnego

== Bibliografia ==
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Metodyka wykonania Modelu Porównawczego Sektora Publicznego (PSC) dla projektu z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi


Model współpracy PPP

Model współpracy PPP – model współpracy w projektach partnerstwa publiczno-prywatnego. Koncesje na roboty budowlane lub usługi określa stopień prywatnej kontroli nad projektem i stopień zaangażowania finansowego partnerów.

== Formy i rodzaje ==
Istnieje wiele form PPP, które są ciągle rozwijane i dopasowywane do konkretnych potrzeb, celów i specyfiki projektów.
Nie ma unikalnego, uniwersalnego, najlepszego modelu struktury PPP, czy przewodnika, który sugerowałby rozwój takiego modelu.
Przykładowymi i najczęściej stosowanymi modelami współpracy partnerskiej są:

Zarządzaj – Utrzymaj – partner prywatny zarządza i utrzymuje już istniejącą infrastrukturę będącą własnością podmiotu publicznego. Po zakończeniu umowy majątek przekazany zostaje stronie publicznej;
Zaprojektuj – Wybuduj – Zarządzaj – Utrzymaj  – w modelu tym strona publiczna finansuje projekt natomiast partner prywatny jest zaangażowany do zaprojektowania, wybudowania, zarządzania i utrzymania infrastruktury w okresie trwania umowy. Własność infrastruktury pozostaje po stronie publicznej. Ta forma partnerstwa jest stosowana w przypadku, gdy podmiot publiczny ma ważny interes, aby pozostać właścicielem infrastruktury ale szuka korzyści z faktu przekazania firmie prywatnej przygotowania projektu, jego realizacji i zarządzanie nim;
Zaprojektuj – Wybuduj – Finansuj – Zarządzaj – Utrzymaj – Przekaż – partner prywatny jest odpowiedzialny za zaprojektowanie, wybudowanie i sfinansowanie infrastruktury. Następnie w okresie trwania  umowy zarządza i utrzymuje powstały majątek, a  po wygaśnięciu umowy, przekazuje  w dobrym stanie podmiotowi publicznemu;
Modernizuj – Adaptuj – Zarządzaj – strona prywatna finansuje i rozbudowuje istniejącą infrastrukturę publiczną. Po wybudowaniu partner prywatny staje się operatorem nowej infrastruktury aż do momentu, kiedy otrzyma zwrot poniesionych nakładów oraz ustalony w umowie zwrot z inwestycji;
Leasing – Zakup – podmiot publiczny zawiera umowę z podmiotem prywatnym na zaprojektowanie, sfinansowanie i wybudowanie infrastruktury potrzebnej do świadczenia usług publicznych. Partner prywatny następnie leasinguje infrastrukturę partnerowi publicznemu na określony czas, po którym majątek przechodzi na własność strony publicznej. Model można stosować w przypadku, gdy podmiot publiczny potrzebuje nowej infrastruktury lub usługi, a sam nie jest w stanie jej sfinansować;
Czasowa Prywatyzacja – istniejąca infrastruktura publiczna jest przekazana partnerowi prywatnemu w celu dokonania ulepszeń i/lub rozbudowy. Po zakończeniu procesu inwestycyjnego partner prywatny zarządza infrastrukturą  w ustalonym w umowie okresie lub do momentu zwrotu zainwestowanego kapitału wraz z rozsądnym poziomem zysku (stopy zwrotu);
Leasing – Rozwój – Zarządzanie – partner prywatny dzierżawi/leasinguje infrastrukturę od strony publicznej i dokonuje jej modernizacji lub rozbudowy. Po zakończeniu inwestycji zarządza nią. Finansowanie leży po stronie prywatnej;
Zakup – Rozwój – Zarządzanie – partner prywatny kupuje infrastrukturę od strony publicznej i dokonuje modernizacji lub rozbudowy. Po zakończeniu inwestycji zarządza nią. Finansowanie leży po stronie prywatnej;
Wybuduj – Transferuj – Zarządzaj – podmiot publiczny zawiera umowę na finansowanie i wybudowanie infrastruktury. Po zakończeniu budowy partner prywatny dokonuje  transferu własności infrastruktury na rzecz partnera publicznego, który z kolei, na podstawie długoterminowej umowy dzierżawy, oddaje w zarządzanie powstały majątek podmiotowi prywatnemu;
Wybuduj – Zarządzaj – Przekaż – prywatny developer otrzymuje prawo do sfinansowania, wybudowania, operacyjnego zarządzania i utrzymania infrastruktury oraz pobierania pożytku. Po zakończeniu okresu umowy partner prywatny przekazuje majątek partnerowi publicznemu;
Wybuduj – Bądź Właścicielem – Zarządzaj – partner publiczny transferuje prawo własności i odpowiedzialność za istniejącą infrastrukturę lub też prawo do wybudowania nowej na partnera prywatnego, który buduje, jest właścicielem i zarządza powstałym majątkiem. Partner prywatny zapewnia finansowanie projektu.

== Bibliografia ==
Polski portal poświęcony tematyce PPP
Kanadyjska Baza Projektów PPP. pppcouncil.ca. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-11-04)].

== Linki zewnętrzne ==
Kanadyjska Baza Projektów PPP. pppcouncil.ca. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-11-04)].


Nisza rynkowa

Nisza rynkowa (ang. market niche) – określenie oznaczające pewną część rynku, którego potrzeby nie są zaspokojone.
Powodem istnienia nisz rynkowych jest brak odpowiedniego produktu lub usługi. Brak podaży może wynikać z nowych potrzeb będących efektem wzrostu poziomu życia w danej gospodarce lub wycofania z rynku produktu/usługi znajdujących się w schyłkowej fazie, na które był popyt.

== Bibliografia ==
Klemens B. Białecki, Włodzimierz Januszkiewicz, Leokadia Oręziak: Leksykon handlu zagranicznego. Warszawa: PWE, 2007, s. 186. ISBN 83-208-1651-3.


Nowa gospodarka

Nowa gospodarka (ang. new economy) – gospodarka oparta na coraz większym udziale wiedzy i informacji, co znajduje odzwierciedlenie w szczególności w rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych, przyczyniając się do postępującej globalizacji.
Termin używany jest do określenia rezultatów przekształceń gospodarki Stanów Zjednoczonych z gospodarki opartej na przemyśle na gospodarkę opartą na rozwoju technologii. Zdaniem wielu ekonomistów te zmiany wywołały wkroczenie kraju na ścieżkę trwałego rozwoju, niskiego bezrobocia oraz częściowej immunizacji wobec wahań koniunkturalnych.
Nową gospodarkę, której podstawą była wiedza, charakteryzowała przewaga pracy umysłowej nad fizyczną oraz innowacyjności nad produkcją masową. Jej ważnymi atrybutami były: konkurencja w skali światowej oraz stałe zmiany technologiczne i organizacyjne, wykorzystujące komputeryzację. W rozwoju nowej gospodarki (gospodarki opartej na wiedzy) wielką rolę odgrywało partnerstwo i współpraca sektora prywatnego oraz państwowego. Wysoką rangę zyskały działania, szczególnie w obszarze szkolnictwa, służące pomnażaniu kapitału ludzkiego i kapitału społecznego.

== Pochodzenie terminu ==
Magazyn „Time” opublikował w 1983 roku artykuł pod nazwą „The new economy”, w którym opisane zostało przeobrażenie z gospodarki przemysłowej w gospodarkę opartą na technologii. Później termin został wielokrotnie stosowany przez czasopismo Newsweek, co spowodowało jego popularyzację.

== Zobacz też ==
Dezindustrializacja
Długi ogon
Gospodarka oparta na wiedzy

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch, Makroekonomia, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2003.


Obrót towarowy

Obrót towarowy – obiegowe przesuwanie towarów lub wyrobów gotowych ze sfery produkcji do konsumpcji lub do kolejnego procesu produkcyjnego. Przyjmuje on formę barteru lub transakcji kupna-sprzedaży.
Istnieje również wewnątrzfirmowy obrót towarów. Obrót towarowy, tak samo jak obrót materiałowy, musi być ewidencjonowany dokumentami księgowymi, takimi jak Pz (Przyjęcie zewnętrzne), Pw (przychód wewnętrzny) czy Wz (wydanie zewnętrzne). Może być także ewidencjonowany na kontach syntetycznych (wynikowych).
W ujęciu makroekonomicznym obroty towarowe handlu zagranicznego to wymiana towarów z kontrahentami z siedzibą poza granicami kraju.

== Przypisy ==


Partnerstwo publiczno-prywatne

Partnerstwo publiczno-prywatne, w skrócie PPP (ang. public-private partnership) – forma współpracy między podmiotami publicznymi a sektorem prywatnym, których celem jest poprawa realizacji inwestycji w projekty infrastrukturalne lub inne rodzaje operacji realizujących usługi publiczne, poprzez dzielenie ryzyka, wspólne korzystanie ze specjalistycznej wiedzy sektora prywatnego lub dodatkowe źródła kapitału.
Partnerstwo obejmować może takie dziedziny jak np. budownictwo mieszkań na wynajem, centra sportowo-rekreacyjne, parkingi, szkoły, siedziby władz publicznych czy gospodarka komunalna, ale również budowa dróg i autostrad, portów czy lotnisk.

== Charakterystyka ==
PPP to przedsięwzięcia realizowane w oparciu o umowę długoterminową zawartą pomiędzy podmiotem publicznym a podmiotem prywatnym, której celem jest stworzenie składników infrastruktury umożliwiającej świadczenie usług o charakterze publicznym. Fundamentem powyższej definicji jest więc wspólnota działań sektora publicznego i prywatnego – stworzona po to, by obaj partnerzy mogli jak najlepiej realizować cele, do których zostali powołani. Zadaniem partnera publicznego jest bowiem świadczenie usług publicznych, do czego obliguje go prawo, natomiast partner prywatny ma prowadzić działalność gospodarczą i osiągać zyski.
PPP nie jest więc prywatyzacją działań władzy publicznej. Nie zwalnia władzy publicznej z obowiązku świadczenia usług o charakterze publicznym. PPP zastępuje proces prywatyzacji. Oddzieleniu od siebie ulega domena działań gospodarczych oraz domena odpowiedzialności polityczno-prawnej. Sprywatyzowana zostaje jedynie działalność gospodarcza: budowa, finansowanie, eksploatacja i zarządzanie przedsięwzięciem inwestycyjnym. Dostępność usług oraz ich jakość pozostaje nadal w obszarze odpowiedzialności władzy publicznej. PPP jest więc połączeniem działań władzy publicznej oraz prywatnego kapitału na rzecz realizacji zadań, które pozostawały dotychczas w domenie działalności władzy publicznej. Podział kompetencji przy realizacji zadań publicznych na kompetencje gospodarcze i polityczne oraz przypisanie ich odpowiednio partnerom prywatnym i władzom publicznym polega na przydzieleniu właściwych obu stronom umiejętności, dając tym samym szansę (przy podobnych, a czasem mniejszych nakładach) na zwiększenie wolumenu świadczonych usług publicznych oraz zwiększenie efektywności ich wytwarzania.
Rodzaje umów (formy współpracy):

Eksploatacja i utrzymanie
Projektowanie i budowa
Projektowanie, budowa i eksploatacja
Rozbudowa „wokół bazy”
Dzierżawa i sprzedaż
Okresowa prywatyzacja
Dzierżawa (sprzedaż), modernizacja i eksploatacja
Budowa, eksploatacja i przekazanie
Budowa, przekazanie i eksploatacja
Projektowanie, budowa, finansowanie i eksploatacja
PPP jest jedną z metod realizacji przedsięwzięcia budowlanego.

== Partnerstwo publiczno-prywatne w Polsce ==
Zgodnie z ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1637) przez umowę o partnerstwie publiczno-prywatnym partner prywatny zobowiązuje się do realizacji przedsięwzięcia za wynagrodzeniem oraz poniesienia w całości albo w części wydatków na jego realizację lub poniesienia ich przez osobę trzecią, a podmiot publiczny zobowiązuje się do współdziałania w osiągnięciu celu przedsięwzięcia, w szczególności poprzez wniesienie wkładu własnego. Wniesienie wkładu własnego w postaci składnika majątkowego może nastąpić w szczególności w drodze sprzedaży, użyczenia, użytkowania, najmu albo dzierżawy.

== Przypisy ==

== Bibliografia ==
Partnerstwo publiczno-prywatne: Poradnik. Bartosz Korbus (red.). Warszawa: Urząd Zamówień Publicznych, 2010. ISBN 978-83-88686-14-6. [dostęp 2017-10-03]. Brak numerów stron w książce
Wytyczne dotyczące udanego partnerstwa publiczno-prywatnego. Komisja Europejska, 2003. [dostęp 2017-10-03]. Brak numerów stron w książce
Raport o partnerstwie publiczno-prywatnym w Polsce. Praca zbiorowa pod redakcją prof. dr. hab. Jerzego Hausnera. Warszawa, lipiec 2013

== Linki zewnętrzne ==
Platforma Partnerstwa Publiczno-Prywatnego
Centrum Partnerstwa Publiczno-Prywatnego
Instytut Partnerstwa Publiczno-Prywatnego
Forum PPP
PPPortal
European PPP Expertise Center
Partnerstwo publiczno-prywatne, „Studia BAS” Nr 3/2014, Biuro Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu


Partnerstwo publiczno-publiczne

Partnerstwo publiczno-publiczne (PuP) to partnerstwo pomiędzy administracją rządową lub inną władzą publiczna i innym ciałem np. organizacją non-profit w celu dostarczania usług lub udogodnień, czasami w celu przekazania umiejętności technicznych i ekspertyz w ramach międzynarodowych projektów rozwojowych. Partnerami mogą być lokalne, regionalne, stanowe, prowincjonalne, plemienne, mniejszościowe rządy, rządy narodowe i federalne, dyrekcje szkół, zarządu parków, organizacje pozarządowe, związki zawodowe, fundusze emerytalne, samorządy zawodowe, oraz rządy, organizacje pracownicze, organizacje pozarządowe i wspólnoty lokalne w krajach rozwijających się.
Partnerstwo publiczno-publiczne jest przeciwstawiane Partnerstwu publiczno-prywatnemu (PPP).
PPP obejmuje swoich działaniem kontrakty pomiędzy rządem a korporacjami w celu projektowania, budowy, finansowania, utrzymywania i kierowania usługami publicznymi takimi jak np. szkoły, szpitale i mosty. W ostatnich dekadach uczestnikami PPP bywały duże globalne korporacje.

== Partnerstwo publiczno-publiczne w zakresie gospodarki wodą ==
The Yokohama Waterworks Bureau jako pierwsza rozpoczęła szkolenia w ramach PuP oraz PPP w 1980 roku – japońska instytucja szkoliła pracowników w innych krajach azjatyckich. Cały czas znacznie popularniejsze pozostaje partnerstwo publiczno-prywatne (44 kraje zdecydowały się na udział sektora prywatnego).
Wodne partnerstwo publiczno-publiczne było stosowane przez ostatnie 20 lat na wszystkich kontynentach. W ostatnich latach udział tej formy rośnie niezwykle dynamicznie. Jest ono używane jako alternatywne narzędzie poprawy zarządzania publicznymi zasobami wodnymi.

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Prawo do wody – kampania na rzecz PUP w zakresie zarządzania wodą i usługami sanitarnymi. prawodowody.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-08)].
Public–public partnerships in health and essential services. equinetafrica.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-02-22)]. – język angielski
Public–public partnership for water management proposed – język angielski
Public–public partnerships: a backgrounder on successful water/wastewater re-engineering programs – język angielski
Public-public partnerships in water: advancing towards an efficient water service – język angielski
PuPS at the IDRC – język angielski
Public-public partnerships (PUPs) in water  Water Justice Project at the Transnational Institute – język angielski


Planowane postarzanie produktu

Planowane postarzanie produktu, także planowane ograniczenie trwałości produktu, zaplanowana żywotność produktu (ang. planned obsolescence) – strategia producenta, mająca na celu takie projektowanie towarów, aby miały one ograniczony czas użytecznego życia, po tym zaś okresie stawały się niesprawne, a często nieopłacalne w naprawie.
Planowe postarzanie produktu ma wymusić na konsumencie ponowne kupienie produktu i tym samym przyniesienie zysku producentowi. Co do zasady przedsiębiorstwa produkcyjne nie przyznają się do tej praktyki, a niekiedy otwarcie ją negują.

== Planowane postarzanie i ekologia ==
Praktyka ta szkodzi środowisku naturalnemu:

Do produkcji nowych wyrobów są potrzebne nowe zasoby i energia, co nie sprzyja ekologii.
Przestarzałe produkty są kierowane na składowisko odpadów zwiększając zanieczyszczenie środowiska.
W przypadku recyklingu znów potrzebna energia i nowe materiały.
W ten sposób planowane ograniczenie trwałości produktów sprzyja marnotrawstwu zasobów naturalnych i degradacji środowiska naturalnego jako całości.

== Przykłady ==
W 1924 przedsiębiorstwa Osram, Philips i General Electric rozpoczęły proces planowanego postarzania żarówek. Utworzyły tzw. kartel Phoebusa będący oficjalnie szwajcarską firmą Phoebus S.A. Compagnie Industrielle pour le Développement de l’Éclairage, kontrolujący ich produkcję i sprzedaż. Jego celem było obniżenie ich jakości, tak aby każda z nich pracowała maksymalnie 1000 godzin (zamiast około 2000). Działania te zakłócił początek II wojny światowej.
Tygodnik „The Economist” jako przykład takiego postępowania producentów podaje nylonowe pończochy. Nieuniknione „puszczanie oczek” powodowało, że kobiety kupowały nowe pończochy, a to przez lata powstrzymywało szukanie włókna, które by nie miało tej cechy.
Badania przeprowadzone w 2013 w Niemczech na zlecenie partii Związek 90/Zieloni wykazały, że uszkodzenia wynikłe z zaplanowanego starzenia się sprzętu AGD i elektroniki wynoszą w tym kraju kilka miliardów euro rocznie.
Współczesnym widocznym przykładem są liczniki w drukarkach atramentowych. Nawet w pełni sprawna drukarka przestaje w pewnym momencie drukować, co wynika z ustawień producenta. Dlatego zwiększa się zainteresowanie ruchem „open hardware” (analogicznego do ruchu oprogramowania otwartoźródłowego – open source) i są m.in. projekty drukarek atramentowych.

Innym przykładem może być świat rozrywki wideo – np. konsola Playstation 4 nie umożliwia oficjalnie grania w legalnie posiadane płyty z grami na Playstation 2, chociaż ma takie funkcje wbudowane w systemie i programistom udało się je odblokować.
Bosch mimo deklarowanej na stronach internetowych 10-letniej dostępności części zamiennych, umieszcza w popularnych mikserach MaxoMixx łatwo łamiący się plastikowy zatrzask, odmawiając użytkownikom późniejszej jego sprzedaży i proponując wymianę całego napędu jako pojedynczej części, co jest niemal równoważne z zakupem nowego urządzenia.

== Działania i ustawy przeciwko ==
Politycy i działacze w stanie Waszyngton rozważają wprowadzenie zakazu sprzedaży sprzętu elektronicznego z trudno wymienialnymi akumulatorami. W Substitute House Bill 2279 pomysłodawcy zauważają, że „producenci, utrudniając możliwość napraw i serwisowania sprzętu elektronicznego, działają na niekorzyść konsumenta. Wobec czego zamierzeniem ustawodawcy jest rozszerzenie dostępu do informacji oraz narzędzi niezbędnych do naprawy elektroniki użytkowej”. Jeden z wnioskodawców stwierdził (dla portalu Motherboard), że Apple przykleja baterię do obudowy w iPhone, tylko po to by zapobiec próbom napraw tych smartfonów.

== Zobacz też ==
Centennial Light – żarówka, która ciągle świeci od 1890 roku

== Przypisy ==

== Linki zewnętrzne ==
Zaplanowana nieprzydatność produktu. interia360.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-27)].
Wiemy, dlaczego sprzęt psuje się chwilę po gwarancji
Planowane postarzanie produktu przez producentów to nie mit


Popyt spekulacyjny

Popyt spekulacyjny – zjawisko występujące w ekonomii polegające na tym, że w momencie wzrostu ceny danego dobra popyt na to dobro również rośnie, gdyż konsumenci przewidują w najbliższym czasie znaczny wzrost ceny tego dobra. Źródłem takiego działania mogą być:

powody przezornościowe, niepewność co do przyszłych cen i możliwości nabycia dobra w przyszłości, dążenie do bezpieczeństwa,
powody spekulacyjne, a więc chęć osiągnięcia korzyści w przyszłości poprzez sprzedaż dobra z zyskiem.
Popyt spekulacyjny występuje również w przypadku spadku ceny, kiedy to cena danego dobra spada i popyt na to dobro również spada. Wynika to z faktu, że konsumenci spekulują, że w najbliższym czasie cena danego dobra i tak spadnie, dlatego też wstrzymują się z zakupem do momentu, kiedy cena osiągnie poziom minimalny.

== Zobacz też ==
Popyt
Popyt na pieniądz

== Bibliografia ==
M. Adamowicz (red.): Ekonomia bez tajemnic. Warszawa: WSiP, 2010. ISBN 978830208712-7. Brak numerów stron w książce
M. Smaga, T. Włudyka: Instytucje gospodarki rynkowej. Warszawa: Wolters Kluwer, 2012. ISBN 978-83-264-1684-2. Brak numerów stron w książce


Postęp techniczny

Postęp techniczny – proces zmian rozwojowych techniki wyrażający się przez wprowadzenie do procesu produkcji nowych, udoskonalonych maszyn, urządzeń, narzędzi i nowych technologii oraz przez wykorzystanie w sposób doskonalszy istniejących zasobów.

== Postęp techniczny egzogeniczny ==
Postęp techniczny egzogeniczny ma miejsce gdy wzrost produkcji następuje bez zwiększenia zużycia zasobów w procesie produkcyjnym. Dotyczy wszystkich bieżąco użytkowanych, rzeczowych i osobowych czynników produkcji. Jest wynikiem pojawienia się lepszych sposobów na gospodarowanie zasobami, które aktualnie są użytkowane. Wdrażanie nowych metod nie wiąże się zazwyczaj z dużymi kosztami.

== Postęp techniczny endogeniczny (ucieleśniony) ==
Postęp techniczny endogeniczny (ucieleśniony) wiąże się z angażowaniem w procesie produkcji nowych zasobów kapitału, czyli z nowymi inwestycjami, które umożliwiają zwiększenie wydajności pracy.
Ekonomiści wyróżniają postęp techniczny endogeniczny ucieleśniony w kapitale i (lub) pracy.

=== Endogeniczny postęp techniczny ucieleśniony w pracy ===
Jest wdrażany przez pracowników aktualnie szkolonych przez przedsiębiorstwo, w przeciwieństwie do szkolonych w poprzednich okresach.

=== Endogeniczny postęp techniczny ucieleśniony w kapitale ===
Dotyczy maszyn instalowanych bieżąco w danym roku obrachunkowym, w przeciwieństwie do maszyn już funkcjonujących, za pomocą których nie osiąga się tego rodzaju postępu technicznego. Jest wynikiem inwestycji zwiększenia ilości kapitału przypadającego na jednego zatrudnionego, czyli intensywności kapitałowej. Wielkość produkcji na jednego zatrudnionego wzrasta jeśli dzięki inwestycjom zwiększy się wydajność zasobów majątku.
Postęp techniczny indukowany jest jego szczególnym przypadkiem.
Wynika z tego, że produkcyjność kapitału w początkowym okresie oddania do eksploatacji nowych maszyn i urządzeń produkcyjnych jest mniejsza od potencjalnej, gdyż na początku pracownikom brakuje doświadczenia w posługiwaniu się nowymi technologiami. W tym wypadku produkcyjność nowego kapitału wzrasta z dwóch powodów. Pierwszy to większa produkcyjność nowego kapitału, która ujawnia się już momencie oddania do eksploatacji nowych maszyn i urządzeń. Drugi to wpływ zdobywanego doświadczenia w użytkowaniu nowego kapitału.

== Zobacz też ==
Osobliwość technologiczna

== Bibliografia ==
Michał Gabriel Woźniak, Wzrost gospodarczy. Podstawy teoretyczne, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków 2004, ISBN 83-7252-222-7.


Przemyt

Przemyt (kontrabanda, pot. szmugiel) – przemieszczenie towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa, na którego terytorium wwieziono towar, lub też wwiezienie towaru, którym obrót jest w danym kraju zakazany przez prawo. Omija się również, rzadko co prawda występujące, opłaty i ograniczenia wywozowe.
Ogólniejsza definicja mówi, iż przemytem nazywa się przemieszczenie między państwami lub obszarami celnymi dowolnego towaru z naruszeniem obowiązującego prawa.
Nasilenie przemytu zależy od stosunku opłacalności tego procederu do ryzyka sankcji karnej, jest wprost proporcjonalne do potencjalnego zysku, a odwrotnie do sprawności organów państwa.
Historia przemytu jest równie długa, jak historia opłat granicznych i prawnych ograniczeń handlu.

== Przemyt w Polsce ==
W okresie rozbiorów istniało zjawisko przemytu pomiędzy zaborami.
W okresie II Rzeczypospolitej na Górnym Śląsku całe miejscowości żyły z przemytu, głównie cukru, który z powodu protekcjonistycznej polityki Polski był niewspółmiernie drogi w porównaniu z jego cenami w Niemczech.
W czasie II wojny światowej, po wprowadzeniu przez okupacyjne władze niemieckie przydziałów kartkowych, pojęciem „szmugiel” określano przemyt żywności ze wsi do miast oraz ze „strony aryjskiej” do gett żydowskich.
W latach PRL-u przemycano niemal wszystko, z powodu braków na rynku wewnętrznym i ograniczeń prawnych (np. pornografię).
W III RP z powodu wysokiego podatku akcyzowego opłacalny stał się przemyt papierosów, alkoholu i paliw płynnych. Zajmują się nim zarówno pojedyncze osoby, tzw. mrówki, jak i większe, zorganizowane grupy. Nasila się także zjawisko przemytu narkotyków, w obydwu kierunkach. Polska ma duży udział w rynku amfetaminy i jej pochodnych, które są nielegalnie wywożone na zachód, a z drugiej strony jest konsumentem pochodnych konopi indyjskich, opiatów i kokainy.

== Przemyt na świecie ==
W XVIII w. w Europie odbywał się nielegalny handel na masową skalę między Anglią a niektórymi krajami europejskimi, m.in. Francją. Zjawisko występowało zwłaszcza w Kornwalii, gdzie trudny teren i niebezpieczne wybrzeże stanowiły o przewadze przemytników. Jednak najbardziej znanym przykładem na zorganizowanego na masową skalę przemytu są lata prohibicji w Stanach Zjednoczonych, kiedy to wiele gangów, w tym najsłynniejszy Ala Capone zajmowało się, obok produkcji alkoholu na miejscu, także jego przemytem z Kanady i Meksyku.
Współcześnie obiektem przemytu bywa broń i amunicja, narkotyki, dzieła sztuki, rzadkie gatunki zwierząt i roślin.

== Zobacz też ==

Handel ludźmi
Deklaracja londyńska
Wymyt

== Przypisy ==